Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio. I.DuIIN. AC2AV III.

Aiſtin. YVV VIInō tn̄ ꝙ reſpcū hoꝝ dicat ꝑfectā rōneꝫ cālitatis niſi ẜmꝙ adiūgit̉ volūtati. ⁊ iō ī lr̄a dr̄ ꝙ ſcīa bn̄placiti eſt cā rerū. Et ꝑꝑ hͦ ēt Aui. dicit: ꝙ īquātū deus cognoſcit eēntiāſuā ⁊ amat vel vult eā ẜm ꝙ eſt pͥnᵐ reꝝ quaꝝ vult ſe eēprincipium fluunt res ab eo.gͦ dd̓m: ꝙ ſcīa artificis nō ē cā defeAd primum ctus q cōtingit in artificiato: qͣꝫuisēt eēt p̄ſcitus ab eo: nec ēt eſt cōpleta cauſa artificiati niſi addat̉ volūtas: vt dicit ph̓s in. 9. metaph̓. ⁊ ſil̓r eſt ēt d̓ſcīa dei. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ mala nō cogͦſcunt̉ a deo ꝑ ſil̓itrdinē ſuā: ſꝫ ꝑ ſil̓itudinē bonoꝝ: vt pͥus dcm̄ ē. ⁊ iō nō ſeꝗt̉ꝙ ſit cā niſi bonoꝝ. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ īqͣꝫtū ſcīa dei ē ſicutexēplar ꝑ modū artꝭ reꝝ ſic̄ dr̄ mēſura eaꝝ. vn̄ mala ſic̄d̓ficiūt a ꝑticipatōe forme artis: ita deficiūt a rectitudīemēſure. Et ꝑꝑ hoc ēt malū diffinit̉ ab Auguſ. ꝙ ē pͥuatiomodi īquātū deficit a mēſura: ſpēi īquātū deficit ab imitatiōe exēplaris: ordinis īquātū deficit a fine. Ad 4ˡdd̓m: ꝙ volūtas hꝫ ꝯpletā rōnē cāe īquātū ob̓m eius eſtfinis ẜm rōnē boni ꝗ eſt cā cārū. vn̄ ⁊ imperiuꝫ ſuꝑ aliasvires hꝫ. ⁊ iō abſolutē volūtas dei cā reꝝ dr̄: de ſcīa autēnō ſil̓r ſe hꝫ ſicut de volūtate: vt dcm̄ ē: nec ēt ita cōparatur ſcīa ad ſcitū ſicut vita ad viuētē. vn̄ pꝫ ꝙ rō nō cōcludit. Quintū ꝯcedimus. Ad 6ᵐ dd̓m: ꝙ ſic̄ creature nōexeūt a deo ꝑ nec̄itatē naͣe vel potētie naͣlis: ita nec ꝑ neceſſitatē ſcīe: ſꝫ ꝑ lib̓tatē voluntatis in qͣ cōplet̉ rō cālitatis. ⁊ iō nō qn̄cūqꝫ ſciuit creauit: ſꝫ qn̄cūqꝫ voluit. Utꝝ ſcīa dei ſit vniformiter de rebꝰ ſcitis.II. D ſecundi nō vniformiter ſit d̓ reſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ ſcīa deibus ſcitꝭ. Oīs .n. ſcīa q̄ ē de rebꝰ aliter qͣꝫ ſinteſt falſa: ſꝫ ſcīa dei v̓iſſima ē: cū igit̉ oēs res n̄uhēant vnū modū vr̄ ꝙ nō vniformiter ſit deoībꝰ. Pͣ. ẜm Augu. aliꝰ modus cogͦnis ē cognoſcere rēꝑ ſui eēntiā ⁊ ꝑ ſui ſimilitudinē: ſꝫ deus ſeipſuꝫ per eſſentiam ſuaꝫ cognoſcit: creaturas v̓o ꝑ ſimilitudines eaꝝ inip̄o exn̄tes. gͦ nō vniformiter ſeipſuꝫ ⁊ creaturas cogͦſcit. Pͣ. vt ſupra hītū eſt: d̓s bona cogͦſcit ꝑ ſe. mala aūt peraliud: ſꝫ hͦ facit diuerſuꝫ modū cognitōis. gͦ nō vniformter oīa cognoſcit. Pͣ. ẜm Diony. ī. 7. de di. no. deꝰ eodēmō cognoſcit res quo rebꝰ eſſe tradidit: ſꝫ ẜm Augu. aliaratiōe creauit hominē ⁊ equū. gͦ alia ratione cognoſcit: ⁊ita nō vniformiter de omnibus eſt.Sed contra īmāliter cogͦſcit: ⁊ multa vnite: ⁊ ſicDiony. in eodē capl̓o dicit: ꝙ maͣliade alijs. gͦ vr̄ ꝙ ſit vniformiter de oībꝰ. Pͣ. modus cognitiōis p̄cipue attēdit̉ penes rōnem medij ex cuius diuerſitate de eodē pōt heri opīo ⁊ ſcīa: ſed deus eodē medio oīa cognoſcit .ſ. ꝑ eēntiā ſuā: vt in eodē capl̓o Diony.dicit. gͦ de oībus eſt vniformiter.Reſpondeo ᵈᵈᵐꝙ ī qͣlibꝫ cognitōe pōt cōſiderari duplex modus .ſ. modus rei cognite: ⁊ modus cognoſcētis. Modus ꝗdē rei cognite nōeſt modus cognitiōis ſꝫ modus cogͦſcētis: vt dicit Boet.Qd̓ pꝫ ex hͦ ꝙ eiuſdē rei cognitio eſt ī ſenſu cū ꝯditiōibꝰmaͣlibꝰ: qꝛ ſenſus ē potētia ī maͣ. In ītellectu aūt: qꝛ īmaterial̓ ē: eiuſdē cognitio ē ſine appēditijs maͣe. Cuiꝰ rō ē:qꝛ cognitio nō fit niſi ẜm qd̓ cognitū ē ī cognoſcēte. vnūqd̓qꝫ aūt eſt ī aliquo ꝑ modū ipſiꝰ ⁊ nō ꝑ modū ſui: vt pꝫex lib. de cāis. ⁊ iō opꝫ ꝙ cognitio fiat ẜm moduꝫ cognoſcētis. Qꝛ gͦ in ītellectu dīno eſt ſumma vnitas. iō eiꝰ cognitio ē vniformis de oībus: oīa .n. in eo vnū ſunt. Cuꝫ gͦquerit̉ vtꝝ deus oīa vniformiter cognoſcat dīſtīguēduꝫeſt: qꝛ aduerbiū pōt dr̄e modū actus cognitōis: ⁊ ſic veꝝeſt: vel modū obiecti. ⁊ ſic falſuꝫ eſt. Qꝛ deꝰ nō tm̄ ſcit rēſꝫ ꝓpriū moduꝫ rei. vn̄ ſcit diuerſis diuerſos modos in-

eſſe: ⁊ ſimiliter dd̓m eſt ad oēs ſimiles qōnes.gͦ dd̓m: ꝙ cuꝫ dr̄ ſcīa q̄ eſt de re al̓r q̄Ad primuꝫ ſit eſt falia eſt duplex. Oraduerbisal̓r pōt deſignare modū ipſiꝰ ſcīe: ⁊ ſic falſuꝫ ē: qꝛ ſcientiovna ē īmaͣlis de rebꝰ maͣlibꝰ. Uel pōt deſignare moduſcitoꝝ: ⁊ ſic veꝝ eſt. vn̄ ad ꝓpoſitū nō ꝯcludit. Ad ꝯmdd̓m ꝙ eēntia dei ꝑ quā ſeip̄m cognoſcit d̓s: eſt ēt ſimilitudo ꝑ quā cognoſcit oīa creata: ⁊ ita per ideꝫ mediū ſe aalia cognoſcit. Un̄ ex ꝑte cognoſcētis īuenit̉ vnitas: ſeqex ꝑte cognitoꝝ diuerſitas: qꝛ aliqd̓ eoꝝ .ſ. ipſe deꝰ ſe habet ꝑ idētitatē ad mediū illud: alia per imitationē .ſ. ipſecreature. Ad 3ᵐ dd̓m ſil̓r ꝙ deꝰ eodeꝫ medio .ſ. eēntiaſua cognoſcit ⁊ bona ⁊ mala: ſꝫ ad hoc mediū diuerſimo.de comparant̉ bona: que ipſuꝫ imitant̉: ⁊ mala q̄ ab ipſediſcedunt. Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ vna eēntia dīna eſt ꝑ quaꝫeſſe oībus tradidit ꝑ quā oīa cognoſcit: vt idē Diony. dicit. Alietas aūt rōnum eſt ex diuerſitate reſpectuuꝫ quiattendunt̉ ẜm diuerſitatem rerum. Utrum ſcientia dei ſit enunciabilium.III. D tertiuꝰ dei nō ſit enūciabiliū ſceſic ꝓcedit̉: videtur ꝙ ſciatia .n. dei ē de rebꝰ ꝑ ideas eaꝝ: ſꝫ idea ē ſimlitudo rei īcōplexe. gͦ vr̄ ꝙ ꝯplexoꝝ vel enū-Vciabiliū d̓s ſcīam nō hēat. Pͣ. vt dr̄ ī 3º. deaīa: qn̄ ītellectꝰ ītelligit affirmationē ⁊ negationē fit q̄dācompō: ſꝫ ī dīno ītellcū nulla ē compō. gͦ enūciabilia nōcognoſcit. Pͣ. ſicut ibidē dr̄ operatiōi qͣ ītellectꝰ affirmat aliꝗd aut negat admiſcet̉ tp̄s. vn̄ oīs enūciatio cumtꝑe ſignificat: ſꝫ ītellectus dīnus oīno abſolutꝰ eſt a tꝑe.ergo nō eſt enūciabiliū. Pͣ. intellectꝰ dīnus eſt veriſſimus cui nulla falſitas admiſceri pōt: ſꝫ duaꝝ oꝑationuꝫītellectus vni admiſcet̉ falſitas .ſ. ei qͣ affirmat aliꝗd autnegat: alteri v̓o nō: qua .ſ. ītuet̉ ꝗditatē rei: vt in 3º. de aīadr̄. ergo vr̄ ꝙ iſta tm̄ oꝑatio ſit deo attribuenda: ⁊ nō prima qua enuciabilia cognoſcuntur.Sed contra ᵏr̄a ſciētia nō tm̄ eſt de rebꝰ: ſꝫ ētdeenunciatōibꝰ. ſi gͦ eēntia dei nō eſſetde enūciatiōibꝰ eēt imꝑfectior qͣꝫ nr̄a. Pͣ. ꝗcꝗd p̄dici.deꝰ ſcit: ſꝫ multa enūciabilia ꝑ ꝓph̓as p̄dixit: ſicut v̓ginēꝑituraꝫ. Iſa. 7. ergo enunciabilia ſcit.Reſpondeoᵈºᵐᵐ ẜ ᵐ opīonē Auic. ⁊ ex dicutAlga. vr̄ ſeꝗ: ꝙ deus enūciabilia neſciat: ⁊ p̄cipue ī rebꝰ ſingularibꝰ: qꝛ ponunt ꝙ ſcit ſingularia tm̄ vl̓r .i. ẜm ꝙ ſunt ī cāis vl̓ibꝰ ⁊ nō ꝑticulariter .i. innaͣ ꝑticularitatis ſue. Un̄ ꝯcedunt ꝙ ſcit hͦ īdiuiduū ⁊ illud: ſꝫ nō ſcit hͦ īdiuiduū nūc eē ⁊ poſtmodū nō eē: ſic̄ ſialiꝗs ſciret eclypſiꝫ q̄ futura eſt cras in ſuis cāis vl̓ibus:nō tn̄ ſciret an mō eēt vel nō eſſet niſi ſenſibil̓r videret.Sꝫ qꝛ ſupra on̄ſuꝫ eſt ꝙ d̓s nō ſoluꝫ hꝫ ho cognitionē deꝑticularibꝰ: ſꝫ ꝑfectā īquātū cognoſcit ea in ſua ꝑticularitate ẜm oēs ꝯditōes īdiuiduales q̄ ī eis ſunt. Iō dd̓mꝙ deus nō ſolū cognoſcit ipſas res: ſꝫ ēt enūciabilia ⁊ coplexa: tn̄ ſimplici cognitōe ꝑ modū ſuū: qd̓ ſic pꝫ. Cū ī reduo ſint: ꝗditas rei ⁊ eē eiꝰ. his duobꝰ rn̄det duplex operatio ītellectꝰ. Una q̄ dr̄ a ph̓is formatio qͣ apprehenditꝗditates reꝝ: q̄ ēt dr̄ īdiuiſibiliū ītelligētia. Alia aūt cōprehēdit eē rei cōponēdo affirmatiōeꝫ: qꝛ ēt eē rei ex materia ⁊ forma ꝯpoſite: a qͣ cognitōeꝫ accipit: ꝯſiſtit ī quadā compōne forme ad maͣm vel accn̄tis ad ſub̓m. Similiter ēt in ipſo deo ē ꝯſiderare naͣm ipſiꝰ ⁊ eē eius: ⁊ ſicutnaͣ ſua ē cā ⁊ exēplar oīs naͣe: ita ēt eē ſuū eſt cā ⁊ exeplaoīs eē. Un̄ ſicut cognoſcēdo eēntiā ſuā cognoſcit oēꝫ reita cognoſcēdo eē ſuū cognoſcit eē cuiuſlibet rei: ⁊ ſic cognoſcit oīa enūciabilia ꝗbꝰ eſſe ſignificat̉: nō tn̄ diuerſeoꝑatiōe nec cōpoſitiōe ſꝫ ſimpl̓r: qꝛ eē ſuuꝫ nō ē aliud ab