Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXXVI.Aueſtio. II.

ii 5

Diſtin. XXXcreaturā ſūt real̓r ī creaturis ⁊ nō ī d̓o: creature āt n̄ fuerūt ab eterno. gͦ nec rel̓ones d̓i ad creaturā. gͦ ydee n̄ fuerūt pl̓es ab eterno: ſꝫ d̓s n̄ alioº. cogͦſcit res factas qͣꝫ an̄qͣꝫfaceret vt hītū ē ex v̓bis Augu. gͦ mō nō cognoſcit ꝑ pl̓esydeas res: ſꝫ ꝑ vnā tm̄. Pͣ. vt dcm̄ eſt ydea ſe hꝫ ad rēcuiꝰ ē: ſic̄ forma artis q̄ ē in mēte artificis ad artificiatū:ſꝫ diuerſitas artificiatoꝝ ꝓuenit ex pluralitate formaꝝq̄ ſunt in mēte artificis: ⁊ nō eꝯͦ. gͦ vr̄ ꝙ nec diuerſitas rerū poſſit īducere pl̓alitatē ydeaꝝ. Pͣ. ſic̄ ydea dr̄ relatiue ad ydeatū ita ⁊ ſcīa dr̄ ꝑ reſpcm̄ ad ſcibile: ſed qͣꝫuisſint plura ſcita a deo: tn̄ eſt vna eius ſciētia. gͦ reꝝ oīuꝫ q̄ab ipſo ꝓducunt̉ eſt vna tm̄ ydea.illud ī quo nō ē pl̓alitas aliqͣ nō pōtSed contra plaliter ꝯſignificari: ſed Augu. plal̓rydeas noīat dicēs ꝙ ydee ſunt rōnes reꝝ ſtabiles ī mētedīna exn̄tes: ⁊ cū ip̄e nec oriant̉ nec ītereāt: ẜm eas tn̄ fitomne qd̓ īterit ⁊ orit̉. gͦ ydee ſunt pl̓es. Pͣ. ẜm Dama.dr̄ia ē cā nūeri: ſꝫ ẜm Auguſ. deꝰ alia rōne creauit hoīeꝫ ⁊equū. gͦ vr̄ ꝙ ſint pl̓es rōnes ydeales reꝝ in deo.Reſpondeoᵈᵍªᵐ cū ds de ſingl̓is rebꝰ ꝓpriamcognitōeꝫ hēat: oꝫ ꝙ eēntia ſua ſit ſimilitudo ſingulariū reꝝ ẜm ꝙ diuerſe res diuerſimode⁊ ꝑticulariter ipſaꝫ imitant̉ ẜm ſuā capacitatē: qͣꝫuis ipſaſe totā imitabilē p̄beat: ſꝫ ꝙ ꝑfecte nō imitant̉ eā creature: ſꝫ difformiter: hͦ ē ex earū diuerſitate ⁊ d̓fectu: vt diiDio. ī. 2. ca. d̓ di. no. Un̄ cū hͦ nomē ydea noīet eēntiā diuinā ẜꝫ ꝙ ē exēplar imitatū a creatura dīna: eēntia eritꝓpͥa ydea iſtiꝰ rei ẜm determinatū imitatiōis modū. Etqꝛ alioº. imitant̉ eaꝫ diuerſe creature. iō dr̄ ꝙ ē alia ydeavel rō qͣ creat̉ hō ⁊ equꝰ. Et exīde ſeꝗt̉ qd̓ ẜm reſpectū adplures res q̄ dīnā eēntiā diuerſimode imitant̉ ſit pluralitas ī ydeis: qͣꝫuis eēntia imitata ſit vna. v̓bi gr̄a. ſic̄ ex p̄dictis pꝫ ꝗcꝗd ꝑfectōis ī rebꝰ ē: hͦ totū deo ẜm vnū ⁊ idēīdiuiſibile ꝯuenit .ſ. eē viuere ⁊ ītelligere: ⁊ oīa ho. Cū ātoēs creature imitent̉ ipſaꝫ eēntiā quātū ad eē: nō tn̄ oēsqͣꝫtū ad viuere. Nec iteꝝ illa que imitant̉ ipſam quātuꝫad eē eodē mō eſſe ꝑticipāt: cū quedā alijs nobilius eſſepoſſideāt: ⁊ ex hͦ efficit̉ aliꝰ reſpectꝰ eſſentie dīne ad ea q̄hn̄t tm̄ eē: ⁊ ad ea q̄ hn̄t eē ⁊ viuere. ⁊ ſil̓r ad ea q̄ diuerſimode eē hn̄t: ⁊ ex hͦ ſunt pl̓es rōnes ydeales ẜm ꝙ deusītelligit eſſentiā ſuā vt imitabilē per hunc vel ꝑ illū modum. Ipſe .n. ratiōes imitatiōis intellecte ſeu modi ſuntydee. ydea .n. vt ex dictis pꝫ nominat formā vt ītellectā:⁊ nō ꝓut eſt in natura intelligentis.gͦ dd̓ꝫ: ꝙ ydea nō noīat tm̄ eēntiā:Ad primum ſgeēntiā imitabilē. vn̄ ẜꝫ ꝙ ē multiplex imitabilitas ī eēntia dīna ꝑꝑ plenitudinē ſue ꝑfectiōis ē pl̓alitas ydeaꝝ. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ qͣꝫuis rel̓ones q̄ſunt dei ad creaturā real̓r ī creatura fundētur: tn̄ ẜm rōnē ⁊ ītellectū in deo ēt ſunt. Intellcm̄ aūt dico nō tm̄ humanū: ſꝫ ēt angelicū ⁊ dīnū. ⁊ iō quāuis creature ab eterno nō fuerīt: tn̄ ītellectꝰ dīnꝰ ab eterno fuit ītelligēs eēntiā ſuā diuerſimode a creaturis imitabilē: ⁊ ꝑꝑ hͦ fuit abeterno pl̓alitas ydeaꝝ ī ītellcū dīno nō in naͣ ipſiꝰ. nō .n.eodē mō ē in deo forma eꝗ ⁊ vita: qꝛ forma eꝗ nō ē ī deo:niſi ſicut rō ītellecta: ſꝫ rō vite ī deo ē nō tm̄ ſic̄ ītellectaꝫſꝫ ēt ſicut ī naͣ rei firmata. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ qͣꝫuis pluralitas ydeaꝝ attēdat̉ ẜm reſpectꝰ ad res: nō tn̄ pl̓alitas reꝝeſt cā pluralitatis ydeaꝝ: ſꝫ eꝯͦ. nō .n. qꝛ res diuerſimodeimitant̉ dīnā eēntiā. iō ītellectꝰ eiꝰ ītuet̉ eā diuerſimodeimitabilē: ſꝫ potiꝰ eꝯͦ. Intellectꝰ .n. dīnꝰ eſt cā reꝝ: diſtinctio aūt ydealiū rōnū eſt ẜm oꝑationē ītellectꝰ dīni: ꝓutītelligit eſſentiā ſuā diuerſimode imitabilē a creaturis. Ad 4ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ eēntia dīna vna ē ⁊ reſpectꝰ pl̓es: ⁊ iō illud qd̓ noīat tm̄ eēntiā nō pōt pl̓aliter ſignificari: ſicut ē

Eueſcīa q̄ tꝫ ſe magis ex ꝑte ſciētis vt forma ipſiꝰ. Rō aūt ſetꝫ magis ex ꝑte rei vt cōſignificari ⁊ ſignificari pl̓aliterpoſſit. Dicimus .n. rōnes pl̓es. Ydea autē. q. medio mō ſehꝫ: qꝛ eēntiā ⁊ rōnē imitatōis q̄ ē ẜm reſpcm̄ īportat: ⁊ iōſi īueniat̉ ī noīe ydee ꝯſignificata pl̓alitas: vt cū pl̓aliterꝓfert̉: raro tn̄ aūt nūqͣꝫ īuenit̉ ſignificata ꝑ additōeꝫ termini numeralis: vt ſi dicat̉ plures ydee. pl̓alitas .n. exprimit̉ magis ſignificando qͣꝫ cōſignificādo ⁊cͣ. Utꝝ in deo ſint ydee oīum que cognoſcit.III. D tertiu) qͣ cognoſcit d̓s ydee in ip̄oſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ nō omiuꝫſint. Mala .n. cogͦſcit d̓s: ſꝫ mali ydea ī ip̄o eēnō pōt: cū ydea imitatiōeꝫ īportet. vnūqd̓qꝫIaūt ꝑ hͦ malū ē qd̓ ab imitatōe dei recedit. gͦnō oīum reꝝ ydee ſunt ī deo cū pl̓es res male ſint. Pͣ.ydea noīat formā. dr̄ .n. ab ydos qd̓ ē forma: ſꝫ maͣe pᵉ nōeſt aliqͣ forma: ſic̄ nec pͥmus actꝰ ꝗ ē d̓s hꝫ aliqͣꝫ maͣm: al̓sneutꝝ eēt pͥᵐ. gͦ nō oīum ē ydea ī deo. Pͣ. d̓s nō tm̄ cognoſcit vl̓ia ſꝫ ēt ꝑticularia. Sꝫ ꝑticulariū īquātū hō nōvr̄ eē ydea cū oīa ſingularia vniꝰ ſpēi in forma ꝯueniāt. gͦnō oīuꝫ cognitoꝝ a deo ē ydea. Pͣ. ydea nō ē niſi alicꝰqd̓ eā ꝑ imitatōeꝫ ꝑticipat: ſꝫ accn̄tia cū nō ſint ꝑ ſe ſubſiſtētia nihil participāt: ſed ipſa ſunt participatōes quedā:gͦ cū accidētia ſint cognita a deo ſicut ſub̓e: vr̄ ꝙ nō oīuꝫSed contra ꝯīs cognitio ē ꝑ ſpēm aliqͣꝫ cogniti ī(cognitorum a deo ſit ydea.cognoſcēte: ſed ſpēs rerū in deo exiſtētes ydee dn̄r. ergooīum cognitoꝝ a deo ydea in ipſo eſt.Reſpondeoᵈᵈªᵈ fic̄ ex aucte Dio. inducta pꝫ:ydea dr̄ ſil̓itudo vel rō rei ī deo exiſtēs ẜꝫ ꝙ ē ꝓductiua ipſiꝰ rei ⁊ p̄determīatiua. ⁊ iō vnūqd̓qꝫ ẜꝫ ꝙ ſe hꝫ ad hͦ ꝙ a d̓o ꝓducat̉: ita ſe hꝫ ad hͦ ꝙ ip̄iꝰydea ſit ī eo. Oē āt qd̓ ab aliqͣ ꝑ ſe agēte ꝓducit̉: oꝫ ꝙ ẜmhͦ qd̓ ab ipſo effectū ē ip̄ꝫ imitet̉: qꝛ vt ꝓbat ph̓s. ſil̓e agitſibi ſil̓e tā ī his q̄ agūt ꝑ volūtatē qͣꝫ ī his q̄ agūt ꝑ nec̄itatē. Un̄ ẜm id qd̓ aliꝗd a deo ꝓducit̉ ẜꝫ hͦ ſil̓itudinē ī ipſohꝫ: ⁊ ẜꝫ hͦ ē ydea ipſiꝰ ī d̓o: ⁊ ẜꝫ hͦ a deo cogͦſcit̉: ⁊ iō cū oīsres a deo ꝓducat̉: oꝫ oīum reꝝ ydeas in ipſo eſſe.Ad primu) cū ſit puatio q̄daꝫ: ſic̄ cecitas. ⁊ iō reigͦ dd̓ꝫ: ꝙ malū īquātū malū nihil eſtmale ydea ꝗdē ī deo eſt: nō ꝗdē īquātū mala ē: ſꝫ īquātūres ē: ⁊ ip̄ꝫ malū ꝑ oppoᵐ bonū cogͦſcit̉ a deo: a qͦ res pͥuatiōi ſubiecta deficit. Ad 2ᵐ: ꝙ cū maͣ pͥma a deo ſit: oꝫydeā eiꝰ aliqͣl̓r ī deo eē: ⁊ ſic̄ attribuit̉ ſibi eē: ita attribuit̉ſibi ydea ī d̓o: qꝛ oē eē īquātū ꝑfectū ē exēplariter ductūeſt ab eē dīno. Eſſe āt ꝑſcm̄ mae nō ꝯuenit ī ſe: ſꝫ ſolū ẜmꝙ ē ī ꝯpoſito. In ſe v̓o hꝫ eē īꝑfectū ẜꝫ vltimū gradū eēndi ꝗ ē eē ī poͣ. ⁊ iō ꝑfectā rōnē ydee n̄ hꝫ: niſi ẜꝫ ꝙ ē ī cōpoſito: qꝛ ſic ſibi a d̓o eē ꝑfectū ꝯfert̉. In ſe v̓o ꝯſiderata hꝫin deo īꝑfectā rōnē ydee: hͦ eſt dictū: qꝛ eēntia dīna ē imitabilis a ꝯpoſito ẜꝫ eē ꝑſcm̄: a maͣ ẜm eē īꝑfectū: ſꝫ a pͥuatione nulloº. Et iō cōpoſitū ẜm rōnē ſue forme hꝫ ꝑfecteydeā ī deo: maͣ v̓o īꝑfecte: ſꝫ pͥuatio nulloº. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ:ꝙ ꝑticularia hn̄t ꝓpͥas ydeas in deo. vn̄ alia ē rō petri ⁊martini ī deo ſic̄ alia rō hoīs ⁊ eꝗ. Sꝫ tn̄ diuerſimode: qꝛdiuerſitas hoīs ⁊ eꝗ ē ẜm formaꝫ cui ꝑfecte rn̄det ydea.Sꝫ diſtīctio ſingulariū vniꝰ ſpēi eſſentialis ē ẜm maͣm q̄nō ꝑfecte hꝫ ydeā. ⁊ iō ꝑfectior ē diſtīctio rōnū rn̄dētiuꝫdiuerſis ſpēbꝰ qͣꝫ diuerſis īdīduis: ita tn̄ ꝙ īꝑfectio referat̉ ad res imitātes ⁊ nō ad eſſentiā diuinā quā imitant̉. Ad 4ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ accn̄tia ēt ꝑfectū eē n̄ hn̄t. vn̄ d̓ficiūt aꝑfectōe ydee: ꝑꝑ qd̓ ēt pl̓o n̄ poſuit ydeas accn̄tiū ſꝫ ſubſtātiaꝝ tm̄: vt pͥmo metaph̓. dr̄: tn̄ ẜm ꝙ eſſe hn̄t ꝑ imitationē dīne eēntie: ſic eſſentia dīna eſt eoꝝ ydea. Et ſic patent oīa obiecta ⁊ etiā dicta in littera.

P 3