Dultū. XXXVI.

Diſtin.¶ Item videt̉ ꝙ ēt ſit in habitu. ſic̄ .n. potētia eſt mediūīter eēntiā ⁊ oꝑationē: ita habitꝰ eſt mediū īter potētiā ⁊actuꝫ: ſꝫ qͣꝫuis in deo oīa vnū ſint: tn̄ deſignamꝰ eēntiamoꝑationē ⁊ v̓tutē. gͦ ⁊ ſil̓r habitū in ipſo deſignare poterimus vt dicamꝰ deū eē ſciētē in habitu. ¶ Itē vr̄ ꝙ ſciat̉in actu. nihil .n. ē agēs niſi ẜm ꝙ ē in actu: ſꝫ d̓s agit oīa ꝑſapīaꝫ ſuā. vn̄ in p̄s. dr̄. Oīa in ſapīa feciſti. ergo ſua ſcientia maxime eſt in actu.ea q̄ nō ſūt eiuſdē rōnis nō diuidunt̉Sed contra ęūſdē differētijs: qꝛ ẜꝫ ph̓ꝫ diuerſoꝝgenerū diuerſe ſūt ſpēs ⁊ dr̄e: ſꝫ ſcīa dei ⁊ ſcīa nr̄a nō ſunteiuſdē rōis. gͦ cū oīa p̄dcā ſint dr̄ie nr̄e ſcīe. vr̄ ꝙ ad dīnāſcīaꝫ nō ſint referēda. ¶ Pͣ. hͦ ēt ꝯmen. dic̄ in. ii. meta. ꝙſcīa dei nec eſt vl̓is nec particularis nec in potētia.dd̓m ꝙ nihil dictoꝝ dīne ſcīe conueReſpondeo pit niſi hͦ ſolū ꝙ eſt ſemꝑ in actu eēcuiꝰ rō ē qꝛ ꝯditōes ſcīe p̄cipue attēdunt̉ ẜꝫ rōnē medij:⁊ ſil̓r cuiuſlibꝫ cognitiōis. id aūt quo d̓s cognoſcit qͣſi medio ē eēntia ſua: q̄ nō pōt dici vl̓e: qꝛ oē vl̓e additionē recipit alicuiꝰ per qd̓ determinat̉. ⁊ ita ē in potētia ⁊ īperfectuꝫ in eē. ſil̓r nō pōt dici ꝑticulare: qꝛ ꝑticularis pͥnᵐ maͣeſt: vel aliꝗd loco maͣe ſe hn̄s ꝙ d̓o nō cōuenit. ſil̓r ēt abeēntia ipſiꝰ oīs poͣ paſſiua vel maͣlis remota ē cuꝫ ſit actpurus. vn̄ nec ēt rō habitꝰ ſibi cōpetit: qꝛ habitꝰ nō ē vltima ꝑfectio ſꝫ magis oꝑatio q̄ ꝑficit habituꝫ. ⁊ iō ſcīa ſuaneqꝫ vniuerſalis neqꝫ ꝑticularis neqꝫ in potentia neqꝫ inhabitu dici poteſt: ſed tm̄ in actu.gͦ dd̓m ꝙ qͣꝫuis dīna eēntia ſit cā vl̓isAd primu) reꝝ: nō tn̄ ita ꝙ aliꝗd ſibi ſit addibile ꝑ qd̓ ꝓpͥa ⁊ ꝑfecta cā efficiat̉: īmo ꝑ ſeip̄ꝫ eſt ſufficiēs ⁊ꝑfecta cā cuiuſlibꝫ rei: ⁊ iō ꝯgregatio q̄ ē ꝑ talē cāꝫ nō eſtſcīa in vl̓ i: ſꝫ ī ꝓpͥa naͣ cuiuſlibꝫ rei. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ quāuis d̓s cogͦſcat ꝓpriā naͣꝫ cuiuſlibet rei: nō tn̄ cognoſcit ꝑaliqd̓ acceptuꝫ a re: qꝛ vt dic̄ Dio. 7. ca. de di. no. dīna ſcīanō īmittit ſe ſingulis rebꝰ q̄ cogͦſcunt̉ nec ē alia ſcīa quaſeip̄ꝫ cogͦſcit ⁊ alias res: ⁊ iō nō pōt dici ꝑticularis qꝛ ꝓpͥeilla ſcīa ē ꝑticularis q̄ ē ꝑ mediū ꝑticulare a re acceptuꝫ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ d̓s nō agit ꝑ oꝑationē mediā: ſꝫ ſua operatio ē ſua eēntia. vn̄ ſicut ſcīā ſꝑ ē in actu ⁊ nō in potentia: ita ⁊ oꝑatio qͣꝫuis oꝑatū nō ſit ſꝑ: qd̓ ꝯtīgit ꝑꝑ ordinēſapīe diſponētis. Et tn̄ deꝰ nō dr̄ feciſſe res ab eterno: ſic̄ſciuit ab eterno: qꝛ oꝑatio ſignificat̉ vt exiens ab oꝑantein oꝑatū vel factum: ⁊ iō nō pōt dici d̓s eē faciens niſi qn̄aliꝗd fit: ſꝫ ſcire ēt qͣꝫuis exterioꝝ ſit: nō ē tn̄ eoꝝ niſi ẜmꝙ ſunt in ſciēte ꝑ ſui ſil̓itudīeꝫ. ⁊ iō ẜm ꝯditionē. ſciētis ⁊nō ſciti dr̄ d̓s ab eterno ſciuiſſe ēt q̄ nō ab eterno fuerūt.¶ Ad 4ᵐ dd̓ꝫ ꝙ v̓tus noīat pͥnᵐ oꝑōnis ꝑfectū: ⁊ iō v̓tuteꝫ oꝑatiuā ī d̓o ſignificare poſſumꝰ. ſꝫ habitꝰ nō eſt niſiꝑfectio alicuiꝰ potētie īcōplete ad actu: nō tn̄ vltima ꝑfectio. vn̄ ponit duplicē īperfectionē .ſ. ⁊ ī poͣ ꝑfecta ꝑ habitu: ⁊ in hītu ꝗ ꝑ oꝑōnē ꝑficit̉: ⁊ iō nomē hītꝰ ꝓpͥe loquēdod̓o nō ꝯpetit. ⁊ ſi aliqn̄ dicat̉ dn̄s ab eterno nō ī actu ſꝫ inhabitu magis ē ꝑ ſil̓itudinē qͣꝫ ẜm ꝓprietatē dictū.¶ Expoſitio textus.¶ Ciendum gerandū eſt in oībus iſtiseſt igit̉ ꝙ ſapīa ⁊c̄. Conſinoībꝰ q̄ h̓ ponunt̉ ꝙ vnū ſe hꝫ ex additōe adaliud: nō ꝙ ſit additio ex ꝑte ſciētis ſꝫ ex ꝑteſcitoꝝ: qꝛ diuerſimode ſe ad ſcīam hn̄t. Hoc.n. nomē ſcīa vel ſapīa abſolutē cognitionē dic̄ cū ꝯditōecertitudīs. vn̄ ē ⁊ tꝑaliū ⁊ eternoꝝ. Sꝫ p̄uidētia vl̓ p̄ſcīaaddit ꝯditionē duratiōis q̄ pōt eſſe eternitatis ad tp̄us: ⁊iō pōt eē tm̄ reſpectu tꝑaliū tā bonoꝝ qͣꝫ malorum. Seddiſpō adhuc addit ordinē cāe ad cauſatū in eſſendo. vn̄ ēde faciēdis. Prouidētia v̓o adhuc plus addit .ſ. ordinem

XXXVI.cauſe cōſeruantis ⁊ ordinātis in finē. ⁊ iō prouidētia adgubernationē ꝑtinet. Sꝫ p̄deſtinatio addit ſupra ꝓuidtiam determīatū finē. vn̄ eſt tm̄ reſpectu eoꝝ q̄ ad gl̓iaordinant̉. ⁊ iō dr̄ de bonis ſaluādis eē. Reprobatio autēcū ſit reſpectu maloꝝ nihil ad ſcīaꝫ ꝑtinens addit ſuprap̄ſcīaꝫ. ⁊ iō de ea h̓ mētionē n̄ fac̄. (Ad h̓ ita a ꝗbuſdā opponit ⁊c̄.) Hic ponunt̉ tres rōnes q̄ qͣſi ꝑ eādeꝫ viā ꝓcedunt niſi ꝙ pͥma accipit̉ ex p̄ſcīa abſtracte ſignificata. ſecunda ex p̄ſcīa ſignificata cōcretiue ⁊ verbal̓r: vt cū dicitur p̄ſcire. tertia ex p̄ſcīa ſignificata cōcretiue ⁊ nō naͣliter: vt cū dr̄ p̄ſciꝰ: ⁊ rōnes in lr̄a patent. (Uerūtamē creator ⁊c̄.) Uidet̉ hͦ eē falſuꝫ: qꝛ cū ſit nomē verbale ſignicat actū: ſed actꝰ creationis ẜm ꝙ eſt in deo eſt dīna eēntia. ergo ſignificat eēntiā. Et dd̓m ꝙ in creatione ꝓut eſactio dīna duo ē ꝯſiderare .ſ. oꝑationē ip̄aꝫ: ⁊ habitudinēad creaturam. magr̄ aūt accipit hoc nomen creator: noẜm ꝙ īponit̉ ab oꝑatiōe que ꝓculdubio eſſentia eſt: ſedẜm ꝙ īponit̉ ab habitudine q̄ nō eſt eēntia: nec eſt aliꝗdin deo realiter: vt prius dictum eſt.¶ Utrum concedendū ſit omnia eſſe in dei eſſentia vel in deo per eſſentiam: vt oīa dicūtureē in dei cognitōe vel pn̄tia. Di. XXXVI.Olet hic queri cum omnia dicantur eſſe in dei cognitiōe: ſeu p̄ſentia: vel in deo per cognitionem: ⁊eius cognitio vel p̄ſentia ſit diuīa3Heſſentia: vtruꝫ concedendū ſit oīaeſſe in diuina eſſentia: vel in deo per eēntiam?Ad qd̓ dicimus: qꝛ dei cognitio eiꝰ vtiqꝫ eēntia eſt: ⁊ eius p̄ſentia in qua ſunt oīa: ipſius cognitio eſt: nec tamē omnia q̄ ſunt in eius p̄ſentia vel cognitione: in eius centia eē dici debēt.Si enim hoc diceret̉: intelligerētur eſſe eiuſdēcum eo eēntie. In deo .n. dicit̉ eē per eēntiamqd̓ eſt diuina eēntia qd̓ ē deus. Habꝫ ergo d̓sapud ſe in p̄ſentia ſua: que non habꝫ in ſui natura. Un̄ Auguſtinus de verbis apoſtoli itaait. Elegit nos an̄ mundi conſtitutionē. Quisſufficit hoc explicare? Eliguntur qui nō ſunt:nec errat qui eligit: nec vane eligit. Elegit tamē ⁊ habet electos quos creaturus eſt eligedos: quos habuit apud ſemetipſum: nō in natura ſua: ſed in pn̄tia ſua nonduꝫ erant quibuspromittebatur: ſed ⁊ ipſi promiſſi ſunt quiſꝓmittebatur. Ecce hic aperte dicit deuꝫ apudſemetip̄m habere electos an̄ mundum: non innatura ſua: ſed in pn̄tia ſua: cum tn̄ eius pn̄tianon aliud ſit qͣꝫ eius natura: qꝛ ipſius pn̄tia elꝰeſt notitia. Pōt tamē ad electos referri cumait. In natura ſua .i. illorum: illos quippe habuit ab eterno apud ſe. nō in natura ſua .ſ. illerum: quia nondum erāt: ſed in ſua pn̄tia: quiaeos ita nouit ac ſi eſſent.¶ Utrum mala debeāt dici eē in deo vbi ſuntomnia bona: cum vtraqꝫ ſint in eius cognſtioꝰne ⁊ pn̄tia. omnia .n. cognoſcit.