Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin XXXITII.Queſtio. III.

μιιι. A4L1I LI.ex corporibus in dīna: vt ſi dicat̉ talis ignis ex hͦ ꝙ ſicutſe hꝫ ignis ad hͦ ꝙ liquefacta effluere facit ꝑ ſuū caloreꝫ:ita d̓s ꝑ ſuā bonitatē ꝑfectōes in oēs creaturas diffūdit:vel aliꝗd hꝫ. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ manifeſtatio v̓itatis ē facienda ẜm ꝓportionē recipientiū: ⁊ qꝛ ꝗbuſdā potiꝰ manifeſtatio v̓itatis noceret qͣꝫ ꝓdeſſet: dum vel ex īpietateīpugnarēt: vel ex ſimplicitate deficerēt. Iō ē dīnorū veritas occultāda. vt dr̄ Mat. 7. Nolite ſcm̄ dare canibꝰ ⁊c̄. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ē q̄dā aſſimilatio ẜm ꝯueniētiā in naͣ:⁊ ſic eſt maior aſſimilatio ītell̓s noſtri ad dīna qͣꝫ ad ſenſibilia: ſꝫ h̓ nō ē illa q̄ reꝗͥrit̉ ad ſcīam. Eſt ēt q̄dā aſſimilatio per īformationē q̄ requirit̉ ad cognitionē ſicut viſusaſſimilat̉ colori cuiꝰ ſpē īformat̉ pupilla. hec aūt īformatio nō pōt fieri in ītellectu ẜm viā naͣe niſi ꝑ ſpēs abſtractas a ſenſu: qꝛ ſic̄ dic̄ ph̓s. 3. de aīa. ſic̄ ſe hꝫ color ad viſū:ita fantaſmata ad ītell̓m: ⁊ iō ꝯſtat ꝙ hͦ mō ītell̓s magitpōt aſſimilari ſenſibilibus qͣꝫ diuinis. Utꝝ trāſūptio ī dīna d̓beat fieri ex rebꝰ vilibꝰ. II.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ex reD ſecūdum pus vilibꝰ n̄ d̓beat fieri trāſumptio in dīna. Sic̄ .n. dcm̄ ē. oīs trāſūptio fit ꝑ aliquē moᵐ ſil̓itudīs: ſꝫ in rebꝰ vilibus nō īueniunt̉ ꝯditiōes nobiles ex ꝗbꝰ addina poſſit aliqͣ ſil̓itudo attēdi. gͦ vr̄ ꝙ ex talibꝰ rebꝰ nondebeāt trāſumptiōes in dīna fieri. Si dicas ꝙ ī rebꝰqͣꝫtūcūqꝫ vilibꝰ īuenit̉ aliqͣ ſil̓itudo dīne bonitatis inqͣꝫtiſūt veſtigiū creatoris. Cōtra in oī creatura īuenit̉ ſil̓itudo veſtigij vel imaginis. ſi igit̉ hͦ ſuffic̄ ad trāſumptōeꝫfaciendā vr̄ ꝙ ex oībus creaturis poſſit fieri trāſumptioin dīna: qd̓ nō īuenit̉. Pͣ. expreſſior ſil̓itudo dīne bonitatis eſt in rebꝰ incorporeis qͣꝫ in rebꝰ ſenſibilibꝰ. gͦ videt̉ꝙ noīa angeloꝝ magis deberēt in dīnā p̄dicationē tranſumi. Itē q̄ ſunt oīno diuerſa nō debēt eiſdem figurisexprimi: ſed q̄dā figure ſunt q̄ īducunt̉ ad deſignandumꝯͣrias ptātes. ſic̄ nomē ſerpētis ⁊ leonis. gͦ vr̄ ꝙ ad minushō noīa in dīnis tranſumi nō deberent.COntra tur: nomina etiā brutoꝝ aīaliū in dīnā p̄dieſt qd̓ in dīnis ſcripturis frequēter īueniūcationē trāſumi. vt dr̄ Oſec. 12. ero eis qͣſi leena ⁊c̄. ⁊ ſil̓rin pluribꝰ alijs locis. gͦ vr̄ ꝙ ēt ex vilibꝰ rebꝰ trāſumptioad diuina fieri poſſit.Reſpondeo dᵍᵐ ᵐ hāc qōnē Dio. 2. c. ce. hierar.ꝑtractat ⁊ on̄dit ꝙ ēt ꝯueniētiꝰ ſignificant̉ nobis diuīa ꝑ creaturas viliores qͣꝫ ēt nobiliores.Et pͥmā rōneꝫ aſſignat qꝛ his magis occultant̉ dīna: cuioccultatiōis neceſſitas dcā ē. Scd̓aꝫ aſſignat: qꝛ iſta magis a deo remouent̉ ⁊ diſtāt: ⁊ iō cū cōueniētiſſimꝰ modꝰſignificandi dīna ſit per negationē. cōuenientius iſtis ſimilitudinibꝰ vtimur. Tertiam aſſignat ex vtilitate nr̄a.qꝛ minus dat̉ nobis occaſio errandi in figuris rerū viliūqͣꝫ in figuris rerum nobiliū. Nullus eniꝫ dubitat deū ẜꝫꝓprietatem dici nō poſſe aliqd̓ vile animal. ⁊ iō cōſtat ꝙſcriptura hō deo ẜm ꝓprietateꝫ non attribuit: ſed apudaliquos ſimplices ꝗ vix aliquid p̄ter ſenſibilia ſuſpicaripoſſunt de facili videret̉ ea que ſūt nobiliſſima in corporibus ꝓprie deo ꝯuenire ſi de ipſo dicerent̉: ⁊ iō ſimilitudines a rebus vilioribꝰ ſumpte: ipſa qualitate rerum retrahunt animū ab errore: inuenit̉ tamē etiā in nobilibuscreaturis deus ſignificari in ſcriptura: ſicut ſole ⁊ ſtella ⁊ho: non tamen ita frequenter.Ad primumⁱsʳ doᵐ ẜm Diony. ꝙ nihil diuinebonitatis oīno participatiōe caret⁊ ideo ex rebus quātūcūqꝫ vilibus poſſunt ſumi aliquecōuenientes ſil̓itudines ad diuina. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ quedam nomina creaturarū ſunt que nō nomināt tm̄ id qd̓

creatū eſt: ſꝫ ēt defectū culpe annexū: ſicut nomē dyaboli nomīat naͣm deformatā peccato: ⁊ iō talibꝰ noībꝰ nopoſſumus trāſumptiue vti ad diuina. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ increaturis ſpūalibꝰ poſſumꝰ duo conſiderare .ſ. ipſas ꝑfectiones diuine bonitatis ẜm ſe acceptas. ⁊ his nominat̉deꝰ nō ꝗdem ſymbolice ſed ꝓprie: ſicut dicit̉ ſapiēs ⁊ intelligens ⁊ ho. vnde etiā dicit lib. de cauſis: ꝙ deꝰ nominat̉ nomine pͥmi cauſati ſui qd̓ eſt ītelligētia. Uel poſſumus cōſiderare ip̄m modū determinatū participādi hoꝑfectiōes: qui modus ꝑtinet ad determinatā naͣꝫ vl̓ ordinem angelorū. Un̄ noīa exprimētia iſtū modū nō poſſūtproprie de deo dici: nec ēt metatᵉ: qꝛ metaphora ſumenda eſt ex his q̄ ſunt manifeſta ẜm ſenſum: ⁊ iō nuſqͣꝫ inuenimus deū in ſcriptura noīatū cherubin vel ſeraphin vl̓aliquid ho: ſic̄ leonē vel vr̄ſuꝫ vel aliqd̓ ho. Ad qͣrtuꝫdd̓m ꝙ in vna re pn̄t cōſiderari diuerſe ꝓprietates: ⁊ iōnō eſt incōueniēs ꝙ ex eadē re ẜm diuerſas ſui ꝓprietates fiat trāſumptio ad aliqͣ ꝯͣria. ſicut ꝙ deꝰ dr̄ leo ꝓpterliberalitateꝫ vel fortitudinē vel aliꝗd ho: ⁊ diabolus dr̄leo ꝑꝑ crudelitatē. Contingit ēt qn̄qꝫ vt dic̄ Dio. in epl̓isad titu. ꝙ idē nomē trāſfert ad ſignificādū ꝑticipantem⁊ participationē ⁊ participatiōis pnᵐ: ſicut ignis dicaturhō hn̄s charitatē: ⁊ ipſa charitas ⁊ deꝰ charitatē īfundēs:⁊ ẜm oīa diuerſimode exponenda eſt.U Expoſitio textus.I enHIN entia dīna ē vna ⁊ eadē resinquiūt ⁊c̄.) Hec rō talis eſt.IIſꝫ eēntia dīna ē pr̄ ⁊ filiꝰ vt dicitis. gͦ eadē resAē pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ eadē res genuit ⁊ genita ē. Acqd̓ pꝫ rn̄ſio ꝑ eꝗuocationē rei: qꝛ ſi res ſumat̉ eſſential̓r:tūc eēntia dīna ē vna res: ⁊ illa res neqꝫ genuit neqꝫ genita ē: neqꝫ ē pr̄ neqꝫ ē filiꝰ. Si pr̄ ⁊ filiꝰ adiectiue ſumant̉.Si āt res ſumant̉ ꝑſonal̓r ſic eēnª dīna nō ē vna res ſedtres res: qͣꝝ vna ē gnaͣns alia genita. 3ª ꝓcedēs qͣꝫuis eēntia neqꝫ gnaͣns ſit nꝫ gēitanꝫ ꝓcedēs. (Idē qͦqꝫ teſti. ⁊cͣ)Intētio Hyl. in oībꝰ v̓bis eiꝰ q̄ h̓ īducūt̉ h̓ ē. vult ꝓbareꝙ pr̄ ⁊ filiꝰ ſūt vniꝰ naͣe: ad qd̓ ꝓbādū ſumit v̓bū apl̓i. Ro8. vbi eūdē ſpm̄ noīat pr̄is ⁊ filij: ex qͦ ꝓcedit ſic. Cū ſpūsdupl̓r ſumat in dīnis: qꝛ qn̄qꝫ eēntial̓r ſumit̉ ⁊ ſignificatdīnā naͣꝫ ⁊ in hͦ ſenſu. qn̄qꝫ v̓o ꝓ pr̄e qn̄qꝫ ꝓ filio qn̄qꝫ ꝓſpi. ſcō ponit̉. Qn̄qꝫ v̓o ꝑſonal̓r: ⁊ tūc ſignificat rē naͣe velꝑſonā ſpi. ſcī. Aut in v̓bis apl̓i ſūit̉ ſpēs xp̄i ⁊ pr̄is eēntial̓rꝓ naͣ: vt ſit ſenſus. ſpūs ꝗ ē xp̄s ⁊ pr̄: ⁊ ſic plane hr̄ ꝓpoſituꝙ ſi vnꝰ ē ſpūs vtriuſqꝫ ꝙ eadē ſit vtriuſqꝫ naͣ. aūt ſumitꝓ re naͣe q̄ ē ſpi. ſcūs. ⁊ ſic idē hr̄ ꝙ ſpi. ſcūs ē a pr̄e ⁊ filioſed nulla res vniꝰ naͣe ē a rebꝰ diuerſaꝝ naͣrū. cū igit ſpi.ſcūs. ſit vniꝰ naͣe: qꝛ ſimplex ē: oꝫ ꝙ pr̄ ⁊ filiꝰ nō ſint diuerſaꝝ naͣrū. (Diſcernere ⁊c̄.) q. d. ſi potes diſcernas qꝛ diſcerni nō pōt vt ex aucͣtate apl̓i pꝫ. Et ẜm hͦ nō idē ⁊c.Iſtud dupl̓r pōt legi. Unoº vt ſit qͣſi d̓ductio q̄dā ad impol̓e. q. d. ſi ita ē in deo ſic̄ in creaturis ſeq̄ret̉ ꝙ illud qd̓ē dei nō ē d̓s: qd̓ ē īpol̓e: ⁊ ſic magr̄ ī lr̄a exponit. Ul̓ pōtitelligi abſolutē: ⁊ tūc vult dr̄e ꝙ nō ē rōne idē. ¶Sꝫ oēꝫ.i. ꝑfectū (Per ſua.) .i. ꝑ v̓tutē ⁊ potētiā ſuā q̄ vbiqꝫ eſt: coīa ꝯtinet. docet ſe vbiqꝫ eē. (A ꝗbꝰ hͦ nomē trā. ⁊c̄. Lotra. apl̓s ephe. 3. ex qͦ oīs pr̄nitas ⁊c̄. gͦ magis a deo traſlata ſūt ad creaturas. Et dd̓m ꝙ qͣꝫtū ad re ſignificata perpͥus ē pr̄nitas in deo qͣꝫ in creatura: ſꝫ qͣꝫtū ad modū ſignificandi: per nomē qd̓ eſt a nobis īpoſituꝫ per pͥus creature ꝯuenit. ⁊ inde ad creatorem tranſlatuꝫ eſt. De ꝗbuſdā que ẜꝫ ſubſtātiā de deo dicunt:que ſpāleꝫ efflagitāt tractatū .ſ. de ſcīa ⁊ p̄ſcietia ⁊ ꝓuidētia ⁊ diſpoſitionē: p̄deſtinatione:voluntate ⁊ potentia. Diſtin. XXxv.