Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXXIII.Queſtio. I.

i o5

Diſtin. XXXIIẜm ꝙ in aliqͣ re fundat̉ vel quātitate vel eſſentia vel aliquo ho̓ ꝯſiderauerat rel̓ones dīnas ẜm reſpectū in quorel̓onis rō ꝯſiſtit: ex quo nō hꝫ ꝙ aliquā rē īherenteꝫ īponat. vn̄ ēt īueniunt̉ alique rel̓ones nihil real̓r in re ponētes: vt ſupra dcm̄ ē. ⁊ ꝑꝑ hoc dixit eas aſſiſtētes vel exterius affixas. Ille .n. ꝓpe rel̓ones dn̄r exteriꝰ affixe ⁊ aſſiſtētes: q̄ cū ꝓpͥe nō hēant fundamentū in re tm̄ modo exhītudine alteriꝰ ad rē de qua dn̄r adueniūt: ſicut dextruin colūna qd̓ dr̄ de ipſa: ꝑ hoc ꝙ hō eā ad ſiniſtrā hꝫ: ⁊ hoetiā ſunt rel̓ones ꝗbus deꝰ ad creaturas refert̉. Sꝫ relatiōes diſtinguētes perſonas nō pn̄t eſſe ho: cū fundet̉ ſuper aliꝗd qd̓ vere in re eſt .ſ. ī cōicatiōe naͣe. ⁊ iō ſunt reales relatiōes hn̄tes eſſe fundatū in naͣ rei. Sꝫ hoc eſt naͣdīnę ſimplicitatis vt in ipſa nō niſi vnū eſſe poſſit eē: necin ea differat eē ⁊ qd̓ eſt ⁊ quo eſt: iſtud gͦ eē pr̄nitatis nōpōt eſſe aliud eē qͣꝫ eſſe eēntie: ⁊ cū eſſe eēntie ſit ipſa eēntia ⁊ eſſe pr̄nitatis ſit ipſa pr̄nitas: relinquit̉ de neceſſitate ꝙ ipſa pr̄nitas ẜm rē eſt ipſa eēntia. vn̄ nō facit cōpoſitionē cū ea. Sed qꝛ manet ibi verus reſpectꝰ ꝑtinens adnaͣm relatiōes que nō ꝑtinet ad rōneꝫ eſſentie: ex illo reſpectu rel̓o pōt diſtinguere quāuis eēntia nō diſtinguat̉:de cuiꝰ ītellectu nō eſt iſte reſpectus oppōnē hn̄s. ⁊ ꝑ conſequēs diſtinctionē cauſans. Et ita dd̓m: ꝙ ꝓprietates ⁊eēntia ſunt idē re: ſꝫ differūt rōne. In alijs aūt realibusrelatiōibus in creaturis exn̄tibus eſt aliud eſſe relatiōis⁊ ſub̓e que refert̉. ⁊ iō dicūtur ineſſe: ⁊ ẜm ꝙ inſunt compoſitionē faciūt accidētis ad ſub̓m qd̓ nō conuenit in diuinis relationibus: vt dictum eſt.igit̉ dd̓ꝫ: ꝙ relatōes iſte nō ſunt tm̄Ad primum cōmdici ad aliqd: ſꝫ ēt ẜm eē. Sſciēdū ꝙ eſſe dr̄ dupl̓r. Uno mō dr̄ eē ipſa ꝗditas vel narei: ſicut dicit̉ ꝙ diffinitio eſt or̄o ſignificans ꝗd eſt eſſe.Diffinitio .n. ꝗditatē rei ſignificat. Alio mō dicit̉ eſſe ip̄eactus eēntie: ſicut viuere qd̓ eſt eē viuētibus eſt aīe actꝰnō actus ſecūdus ꝗ eſt oꝑatio: ſꝫ actꝰ pͥmus. Tertio modo dr̄ eſſe qd̓ ſignificat veritatē compoſitōis in ꝓpōnibꝰẜm ꝙ eſt dr̄ copula: ⁊ ẜm hoc eſt in ītellectu componēte⁊ diuidēte quātū ad ſui cōplemētū: ſed fundat̉ in eſſe reiqd̓ eſt actus eēntie: ſicut ſupra de veritate dcm̄ eſt. Dicoigit̉ ꝙ cū dr̄ ad aliquid ſunt: quoꝝ eſſe ⁊cͣ. ītelligit̉ de eſſeqd̓ eſt ꝗditas rei que diffinitiōe ſignificat̉: qꝛ ipſa naͣ relationis per quā cōſtituit̉ in tali genere eſt ad aliud referri: ⁊ nō ītelligit̉ de eſſe qd̓ eſt actus eſſentie. hoc .n. eſſe hꝫrelatio ex his q̄ cauſant ipſaꝫ in ſub̓o ẜm qd̓ eſſe nō refertur ad aliud ſed ad ſub̓m: ſicut ⁊ qd̓libet accn̄s. Et ſic dico ꝙ nō opꝫ ꝙ eē eſſentie diuīe ſit ad aliud ſe habere: ꝗillud eſſe in quo pr̄nitas ⁊ eēntia vniunt̉ ſignificat̉ vt eēqd̓ eſt actus eēntie: nō aūt vniunt̉ in eē qd̓ ſignificat diffinitio rei: qꝛ alia eſt rō pr̄nitatis qͣ ad aliud refert̉: ⁊ aliaratio eēntie. Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ ſi aliqͣ duo ſint idē ẜm idqd̓ idē ſunt in quocūqꝫ eſt vnuꝫ ⁊ alteruꝫ. paternitas aūt⁊ eēntia dīna ſunt idē ẜm eē. ⁊ iō ſicut in filio eſt eſſe eēntie: ita ⁊ in filio eſt eē pr̄nitatis: qꝛ in dīnis nō eſt niſi vnūeſſe. Sꝫ pr̄nitas hꝫ aliꝗd in quo nō vnit̉ cū eſſentia .ſ. rationē pr̄nitatis q̄ eſt alia a rōne eēntie. vn̄ ẜm illā rōneꝫ:reſpectꝰ pōt eē in pr̄e ⁊ nō in filio .ſ. diſtinguere pr̄em a filio. vn̄ in ꝓceſſu īcidit fallacia accn̄tis. Nec opꝫ ī his aliquid ſil̓e inꝗri: qꝛ in nulla re creata īuenit̉ aliꝗd ſil̓e diuine ſimplicitati: vt hn̄s ſit id qd̓ habet̉. oīa .n. ſil̓ia que poſſent īduci vel de pūctis: vel de dr̄ntijs exn̄tibus in genere plus habēt de diſſil̓itudine qͣꝫ de ſil̓itudīe. ⁊ iō magiabducūt a veritate qͣꝫ in veꝝ ītellcm̄ īducūt. Sicut .n. dicit Boe. lib. de tri. in his q̄ ſine maͣ ſunt: opꝫ nō ad imagnationē deduci: qꝛ hoc plurimū officit in diuinis. Ac3ⁿ dd̓m: ꝙ illa rn̄ſio bona eſt. Sciēdū eſt aūt ꝙ rō ſumit̉

dupl̓r. Qn̄qꝫ .n. ratio dr̄ id qd̓ eſt in ratiocināte .ſ. ip̄e actꝰrōnis vel potētia q̄ eſt rō. Qn̄qꝫ .n. rō eſt nomē ītentiōisſiue ẜm ꝙ ſignificat diffinitionē rei ꝓut rō eſt diffinitio.ſiue ꝓut ratio dr̄ argumentatio. Dico igit̉ ꝙ cū dr̄ ꝙ eſtalia rō pr̄nitatis ⁊ eēntie in dīnis: nō accipit̉ rō ẜm ꝙ eſtin rōcināte tm̄: ſꝫ ẜm ꝙ eſt nomē ītētiōis: ⁊ ſignificat diffinitionē rei. quāuis .n. in dīnis nō poſſit eē diffinitio: necgenus nec dr̄ia nec compō: tn̄ ſi ītelligat̉ ibi aliꝗd diffiniri alia erit diffinitio paternitatis ⁊ alia diffinitio eēntie.In oībus aūt ītentōibus hͦ cōiter verū eſt: ꝙ intentiōesipſe nō ſunt in rebꝰ: ſꝫ in aīa tm̄: ſꝫ hn̄t aliꝗd in re rn̄dens.ſ. nam: cui ītellectꝰ ho̓ intētiōes attribuit. ſicut ītētio generis nō eſt in aſino: ſꝫ naͣ aīalis cui ꝑ intellectū h̓ intentio attribuit̉: ⁊ ita ēt ipſa ratio quā dicimus aliā ⁊ aliaꝫ īdīnis nō eſt ī re: ſꝫ ī re aliꝗd rn̄dēs ei inquo fundat̉ .ſ. veritas illiꝰ rei cui talis ītētio attribuit̉. eſt .n. ī deo. vn̄ pn̄tratiōes diuerſe ibi cōuenire. ⁊ ideo nō ſeꝗt̉ ꝙ deus ſit ratiōes ille: ſꝫ ꝙ ſit tm̄ hn̄s eas. hoc .n. qd̓ dr̄ ꝙ in deo ē idēhn̄s ⁊ qd̓ habet̉. ītelligit̉ de illis q̄ habētur ꝑ modū reꝝ:nō aūt de illis que hn̄tur ꝑ modū ītētionuꝫ. ſicut nō poſſumus dicere ꝙ deus ſit nomē: quāuis nomē habeat: ſꝫꝙ deus eſt bonitas: qꝛ bonitatē hꝫ. ſil̓r ēt pr̄nitas: qꝛ pr̄nitatē hꝫ: ſed nō ſequit ꝙ ſit ratio quanuis rōnem habeat. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ ille ratiōes relationū que dicūtur dedeo ex tꝑe: nō habēt aliqd̓ eſſe in re dīna in qͣ fundēt̉: ſicut hn̄t iſte relationes ꝑſonaꝝ. ⁊ iō nō eſt ſil̓e de vtriſqꝫ. Ad 5ᵐ dd̓m ꝙ ſcīa nō dīdit̉ cōtra ſub̓am niſi ex genere ſuo prout eſt qualitas. vn̄ dr̄ ꝙ hec eſt īmediata nullaqualitas eſt ſub̓a: ſꝫ h̓ eſt mediata nulla ſcīa eſt ſub̓a: ⁊ ſiceſt in oībus alijs generibus. Sꝫ ſicut ſupra dcm̄ eſt: nulla rō cōis alicuiꝰ p̄dicamēti manet in dīnis niſi relatōis.⁊ ideo id qd̓ dr̄ ad aliꝗd in dīnis hꝫ aliā rōnem a rationeſub̓e. ⁊ aliu modū p̄dicādi cōdiuiſuꝫ cōtra ſub̓am: ſꝫ ſcīa⁊ bonitas ⁊ ho q̄ ſunt in alijs generibus ⁊ dn̄r de deo nōhabēt rōnē cōis generis ꝑ quā diuidunt̉ cōtra ſub̓aꝫ: immo loco illius ratiōis cōis qualitatis vel quantitatis venit ibi rō ſub̓e. vn̄ dr̄ alia rō eſſe ſciētie ⁊ alia ſub̓e in diuinis: nō qꝛ qͣſi ſit cōdiuiſa cōtra rōneꝫ ſub̓e: ſꝫ ſicut rō ſpēieſt alia a ratiōe generis īquātū addit rōneꝫ dr̄ntie ſuprarōneꝫ generis. vn̄ ita in dinis eſt alia rō ſcīe ⁊ ſub̓e: ſicut īcreaturis ē alia rō ſcīe ⁊ qualitatis: qd̓ nō ē ſimpl̓r aliud.⁊ ideo ſicut in creaturis dicit̉ ꝙ eodē eſt qualis ⁊ ſciens:ita in dīnis dr̄ ꝙ eodē eſt ſub̓a ⁊ ſciēs: nō tn̄ ꝙ eodem ſitſub̓a ⁊ pr̄: cū relatio q̄ ꝑ ſe ſub̓e cōdiuidit̉ ẜm rōneꝫ generis ⁊ modū ſignificādi in diuinis ſaluet̉.II. Utrum proprietates ſint perſone.¶O ſecunduꝫ tates non ſintꝑſone.ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ ꝓpͥequecūqͣꝫ .n. ſunt idē re multiplicato vno multiplicat reliquū. ſi igit̉ ꝓpͥetates ſunt ꝑſone.IIgͦ quot ſunt ꝓpͥetates tot ſunt ꝑſone: ſꝫ ꝓpͥetates ſunt. 5. vt ſupra dcm̄ ē. gͦ ⁊ ꝑſone: qd̓ falſum ē. Pͣ.deus dr̄ trinꝰ ꝑꝑ trinitatē ꝑſonaꝝ. ſi igr̄ ꝓpͥetates vel notiōes ſunt ꝑſone vr̄ ēt ꝙ ꝗnus dici debeat ꝑꝑ ꝗnariū notionū: ⁊ eadē ratōe pr̄ trinus ⁊ filiꝰ binꝰ. Itē ẜm Aug.omnē ꝙ ad aliꝗd refert̉ eſt aliꝗd excepto h̓ ꝙ ad alterūdr̄: ſicut denariꝰ eſt aliꝗd excepto h̓ qd̓ p̄ciū dr̄: ſed pr̄ refert̉ ad aliū: qꝛ ad filiū. gͦ p̄ter relatōeꝫ ē ibi aliꝗd īuenireqd̓ relationi ſubſtat. hoc aūt ē hypoſtaſis vel ꝑſona: gͦ videt̉ ꝙ ꝓpͥetates nō ſūt ꝑſone. Pͣ. nihil vr̄ eē diſtīctiuūſui ipſiꝰ: ſꝫ ꝓpͥetates diſtinguūt ꝑſonas: vt dicit Dama. gͦꝓpͥetates nō ſūt ꝑſone. Itē omne ꝯcretū addit aliꝗdſuꝑ abſtractū. ſicut albū ſuꝑ albedinē: ſꝫ ꝑſone diuine ſignificāt ꝯcretiue: vt pr̄ ⁊ filiꝰ. ꝓpͥetates aūt ſignificāt inabſtracto. gͦ ꝓpͥetates nō ſunt ꝑſone.

O