Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XXVII.Queſtio. II.

Diſtin. XXVII.intellectus eſt vel operatio ipſa que eſt ītelligere: vel ſpecies ītellecta. Un̄ oꝑꝫ ꝙ v̓bū vel dicat̉ ipſa oꝑatio ītelligēdi: vel ipſa ſpēs q̄ eſt ſil̓itudo rei ītellecte: ⁊ fine vtroqꝫiſtoꝝ nō pōt ꝗs ītelligere. vtrūqꝫ .n. iſtoꝝ eſt id quo ꝗs ītelligit formal̓r. Et iō īpol̓e eſt ꝙ accipiēdo hͦ mō verbūaliꝗs ītelligat niſi verbo ītellectꝰ ſui: ꝙ ſit vel oꝑatio eivel rō oꝑatōis ad eā ſic̄ mediū cognoſcēdi ſe hn̄s que eſtſpēs rei ītellecte. Unde cū pr̄ ītelligat ſe ſi nō eēt ibi niſiv̓buꝫ ꝑſonale qd̓ ē filiꝰ: oporteret ꝙ pr̄ ītelligeret filio. q.formal̓r. ⁊ hͦ ſupra īprobatuꝫ ē. Et iō dd̓m ē cū alijs ꝙhoc nomē v̓bū ex virtute vocabuli pōt ꝑſonal̓r ⁊ eēntialiter accipi. Nō .n. ſign̄at tm̄ rel̓onē ſic̄ hͦ nomen pr̄ vel filiꝰ: ſꝫ īponit̉ ad ſignificādū rē aliquā abſolutā ſil̓ cū reſpectu. ſic̄ hͦ nomē ſcīa: ſꝫ ī hͦ differt: qꝛ rel̓o q̄ importat̉ hͦ nomine ſcīa nō eſt rel̓o origīs ẜm quā referat̉ ſcīa ad illuda quo ē: ſꝫ ē rel̓o ẜm quā refert̉ ad illud ad qd̓ ē .ſ. ad ſcibile: ſꝫ hͦ nomen verbū īportat rel̓onē ẜm quā refert̉ ad illud a quo ē .ſ. ad dicētē. Huiꝰ aūt rel̓ones ī dīnis cōtingiteē dupl̓r. Quedā .n. ſunt reales q̄ reꝗrūt diſtīctōeꝫ realēſicut pr̄nitas ⁊ filiatio: qꝛ nulla res pōt eē pr̄ ⁊ filiꝰ reſpcūeiuſdē. Quedā aūt ſunt rel̓ones rōnis tm̄ q̄ nō reꝗrūt diſtīctōeꝫ realē: ſꝫ rōnis: ſic̄ rel̓o q̄ īportat̉ in hͦ noīe oꝑatio.Habꝫ .n. oꝑatio reſpcm̄ implicitū ad operatorē a quo ē.Nec ī dīnis differūt oꝑans ⁊ oꝑatio niſi rōne tm̄. Si igr̄rel̓o īportata hͦ noīe v̓buꝫ ſit rel̓o rōnis tm̄ ſic nihil ꝓhibet ꝗn eēntial̓r dicat̉: ⁊ vr̄ ſufficere ad rōnem v̓bi: ẜm ꝙa nobis ī deū trāſumit̉: qꝛ ī nobis: vt dcm̄ ē nihil aliud ēv̓bū niſi ſpēs ītellecta vel forte ipſa oꝑatio ītelligentis: ⁊neutrū eoꝝ real̓r diſtīguit̉ ab eēntia dīna. Si aūt importet rel̓onē realē diſtīctiōeꝫ exigētē opꝫ ꝙ ꝑſonal̓r dicat̉:qꝛ nō ē diſtīctio realis in dīnis niſi ꝑſonaꝝ. Et eſt ſil̓e deamore: ꝗ ẜm eandē diſtīctōeꝫ eēntial̓r ⁊ ꝑſonal̓r dr̄: vt ſupra dcm̄ ē. cū .n. verbū ſit ſil̓itudo ipſiꝰ rei ītellecte ꝓut ēꝯcepta ī ītellcū ⁊ ordīata ad manifeſtatōeꝫ vel ad ſe velad alterū. iſta ſpēs ī dīnis pōt accipi dupl̓r: vel ẜꝫ ꝙ dicitid quo aliꝗd formal̓r ī dīnis ītelligit̉: ⁊ ſic cū ipſa eēntiaꝑ ſe ītelligat̉ ⁊ manifeſtet̉ ipſa eēntia erit verbū: ⁊ ſic verbū ⁊ ītellectꝰ ⁊ res cuiꝰ ē verbū nō dr̄nt niſi ẜm rōnē. ſic̄ īdīnis dr̄t quo ītelligit̉ ⁊ qd̓ ītelligit̉: ⁊ qd̓ ītelligit: vel ẜmꝙ ſpēs ītellecta noīat aliꝗd diſtīctū real̓r ab eo cuiꝰ ſimilitudinē gerit. ⁊ ſic verbū dr̄ ꝑſonal̓r ⁊ cōuenit filio ī quomanifeſtat̉ pr̄: ſic̄ pͥnᵐ manifeſtat̉ ī eo qd̓ ē a pͥnº ꝑ modūītellectꝰ ꝓcedēs. Sꝫ tn̄ ī vſu ſanctoꝝ ⁊ cōiter loquētiū ēꝙ hoc nomē verbū rel̓onē real̓r diſtīguētē īportat: vt dicit Aug. Ꝙ v̓bū idē ē qd̓ ſapīa genita: ⁊ iō iſta qō paꝝ valet: qꝛ nō ē de re ſꝫ de vocis ſignificatiōe: q̄ eſt ad placitū.vn̄ ī ea plurimū valꝫ vſus: qꝛ noībꝰ vtendū eſt vt pl̓es ẜꝫph̓m: de rebꝰ aūt iudicādū ẜm ſapiētes. Cū .n. de rebꝰ cōſtat fruſtra ī verbis habet̉ cōtrouerſia: vt dicit magr̄ lib.3º. diſt. 14. Sꝫ tn̄ ea q̄ in dīnis dn̄r nō ſunt extendēda niſiquātum ſacra ſcriptura eis vtitur.igit̉ dd̓m ꝙ noticia nō dicit totaꝫ raAd primu) tionē v̓bi: qꝛ noticia ⁊ ſapīa dn̄r ꝑ modū ꝗeſcētis ⁊ manētis ī eo cuius ſunt. ⁊ iō nunqͣꝫ dn̄r niſieēntial̓r qͣꝫuis poſſint eē appropͥata. Sꝫ v̓bū dicit quādāemanatōeꝫ ītellectꝰ ⁊ exitu ī manifeſtatōeꝫ ſui. ⁊ iō quiaexitꝰ iſte pōt ītelligi vel ẜm rē diſtīctā: ꝓut filiꝰ exit a patre: vel ẜm rōnē tm̄: ꝓut ītelligere ē ab ītellectu dīno. iō⁊ verbū qn̄qꝫ eēntial̓r: ⁊ qn̄qꝫ ꝑſonaliter dr̄: ſicut ⁊ amor. Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ nō ītellecta diſtinctiōe ꝑſonaꝝ: adhucītellectꝰ dīnꝰ pōt manifeſtare ſeip̄m ⁊ ad ſe ⁊ ad alteruꝫ.Ad alteꝝ ſic̄ creādo creaturā vel īſpirādo cognitiōeꝫ ſuicreature. Ad ſe ip̄m ꝑ modū quo aliꝗs cōuertit̉ ſupra idqd̓ intellexit vt manifeſtū fiat vtꝝ veꝝ ſit vel nō qd̓ ītellectu ꝑcipit. Hoc .n. ꝓpͥe ē loꝗ ī corde: ꝑꝑ qd̓ hꝫ aliꝗͥd ſil̓e

cognitiōi: nō tn̄ eēt ibi manifeſtatio pͥncipij nō ītellectadiſtīctiōe ꝑſonaꝝ in aliquo real̓r diſtincto ⁊ exn̄te ꝑ modū ītellectꝰ in eadē naͣ nō ītelligibili. Tertiū ꝯcedit̉. Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ nullo mō eſt ꝯcedēdū ꝙ pr̄ ītelligat afilio vel ꝙ ītelligat in filio. ſic̄ in ob̓o vel ſpē qͣ cognoſcit̉qꝛ hͦ poneret filiū hēre aliquā rōnē pͥncipij ad pr̄em. Sꝫtn̄ ꝯcedēdū eſt ꝙ pr̄ ītelligit in filio ⁊ ſeip̄m ⁊ alia inquātum videt filiū eē ſil̓itudinē ſuā ⁊ oīum alioꝝ ſicut pͥncipiū vr̄ in eo cuiꝰ eſt pͥnᵐ: quāuis ⁊ ī ſeipſo videat̉. Poſſuꝫ.n. videre hoīeꝫ ī imagīe ſua qͣꝫuis ipſuꝫ ēt ꝑ ſe videā: ita⁊ quāuis pr̄ ſeip̄m videat ī ſe ⁊ oīa alia: tn̄ oīa pōt viderein filio ⁊ ſeip̄m: ſicut ⁊ ſeip̄m ī creatura videre pōt: īquātuꝫ ip̄m creatura repn̄tat qͣꝫuis īperfecte. Ad 5ᵐ qd̓ inꝯͣriū obijcit̉ dd̓m ꝙ Aug. accipit v̓bū ꝓut dicit reale exitū ⁊ diſtīctōeꝫ a dicēte: ⁊ nō ẜm ꝙ ad rōnē v̓bi ſufficit diſtīctio rōnis: ⁊ iō accipit verbuꝫ tm̄ ꝑſonal̓r. Ad 6ᵐ dicendū: ꝙ ī dīnis nō ē niſi tm̄ vnū verbū ⁊ tn̄ ē ibi verbūꝑſonale ⁊ eēntiale: qꝛ ꝑſona nō diſtinguit̉ ab eſſentia. vn̄nec excludit̉ ꝑ dictōem excluſiuā. Ad 7ᵐ dd̓m: ꝙ oīailla q̄ dn̄r pn̄t accipi real̓r vel ẜm rōneꝫ: ⁊ vtrūqꝫ ſufficitad rōnē verbi: ⁊ iō pōt dici eēntial̓r ⁊ ꝑſonaliter. Ad id qd̓ vlteriꝰ querit̉: dd̓m ꝙ ſi verbū ꝑſonal̓r ſumatur ſoli filio ꝯuenit ⁊ nō ſpi. ſancto: qꝛ ſpiri. ſanctꝰ ꝓceditꝑ modū volūtatis: ⁊ iō ꝓpͥe dr̄ amor ⁊ donuꝫ: ſꝫ ꝓcedereꝑ modū naͣe vel ītellectꝰ ꝯuenit filio: ⁊ iō ipſe ꝓpe ⁊ genitus ⁊ verbū dr̄. Ad pͥᵐ gͦ qd̓ obijcit̉ dd̓m: ꝙ ad rōnemverbi nō ſolū exigit̉ eſſe manifeſtatiuū: qꝛ ſic cuiuſlibetcāe eēt v̓bū ſuus effectꝰ: qd̓ nō pōt dici niſi metaphoᵉᵉ: ſꝫoꝫ ꝙ ī illo verbo ītelligat ꝓceſſio ītellectꝰ: ⁊ hͦ nō ꝯuenitſpūi ſcō. Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ ſpūs ſcūs ꝓcedit a duobꝰ: ⁊ iōſua ꝓceſſio ē ꝑ moduꝫ ꝯformitatis amoris: q̄ ē ex vnionevolūtatis ī volētibꝰ: ⁊ ꝑꝑ hͦ ꝓcedit tm̄ ꝑ modū voluntatis. Sꝫ taꝫ ꝓceſſio ītellectꝰ qͣꝫ ꝓceſſio naͣe eſt ab vno tm̄nō aūt ab vno ẜm ꝙ vnit̉ alteri ſi ſit ꝑfectuꝫ agēs. ſic̄ eſtagēs dīnū. ⁊ iō vterqꝫ modus ꝓceſſiōis ꝯuenit illi ꝑſoneq̄ ſoluꝫ ab vno eſt. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ creatura nō pōt diciꝓpͥe verbū: ſꝫ magis vox verbi. ſic̄ .n. vox manifeſtat verbum: ita ⁊ creatura manifeſtat diuinā artē: ⁊ iō dn̄t ſcī ꝙvno verbo deus dixit oēm creaturā. vn̄ creature ſunt. qvoces exprimētes vnū verbū diuinū. vn̄ dicit Augu. oīaclamāt deus me fecit: ſꝫ hͦ nō dr̄ niſi metaphoᵉᵉ. Utꝝ verbū dicat ſemꝑ reſpcm̄ ad creaturā. III.O tertiuꝰ reſpcm̄ dicat ad creaturā.ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ verbū ſꝑſicut .n. dicit Aug. Dixit ⁊ facta ſunt .i. verbūenuit ī quo erat vt fieret creatura: ſꝫ ꝑ hͦ poInit̉ reſpectus ad creaturā. gͦ vr̄ ꝙ verbuꝫ di-cat reſpcm̄ ad creaturā. Pͣ. Aug. ī pͥnº. Ioā. dicit ꝙ verbum eſt oꝑatiua potētia pr̄is: ſꝫ oꝑatiua potentia dr̄ ꝑ reſpectū ad creaturā. gͦ ⁊ verbū. Itē Anſ. dicit: ꝙ deꝰ dicendo ſe dixit oēm creaturā: ſꝫ dicēdo genuit verbū ſibieqͣlē. gͦ vr̄ ꝙ verbū qd̓ genituꝫ eſt a pr̄e ponat reſpcm̄ adcreaturā: ſꝫ qd̓ ꝑ verbū creature dn̄r a deo. Pͣ. artificiata nō cognoſcunt̉ ab artifice niſi ẜm ꝙ ꝯuertit̉ ad formā artis quā apud ſe hꝫ. gͦ idē eſt artifici cōuerti ad arteſuā ⁊ ad artificiata ⁊ ītelligere vtrūqꝫ: ſꝫ verbum eſt arsoīum eorū q̄ a ſummo artifice cōdita ſunt. gͦ vr̄ ꝙ nunqͣꝫfiat cōuerſio intellectus pr̄ni ad artificiata niſi ꝑ hoc ꝙad verbū cōuertit̉ ⁊ ecōuerſo: qn̄cunqꝫ cōuertit ad verbum ad artificiata conuertit̉. gͦ vr̄ ꝙ verbum ſemꝑ accipiendum ſit cū reſpectu ad creaturam.nihil qd̓ dicit reſpcm̄ ad creaturā cōuenitCOnlra. deo ab eterno: vt dn̄s ⁊ ho: ſed verbuꝫ cōuenit deo ab eterno: qꝛ in pͥnº erat verbū. gͦ verbuꝫ nō d̓cit reſpcm̄ ad creaturā. Pͣ. omne nomē ꝯnotās effcmn