Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

μωιιε. υ L.Queſtio. II.

Diſtin. VYVt ho oīa. ⁊ ideo nulla talis diſtinctio pōt eē in dīnis vbi ēoīmoda ꝑfectio. In relatiuis aūt neutrum eſt ſic̄ pͥuatioalteriꝰ vel defectū aliquē īportās. Cuiꝰ rō eſt: qꝛ in relatiuis nō eſt oppō ẜm id qd̓ relatiuū in aliqͦ eſt: ſꝫ ẜꝫ id qd̓ad alid̓ dr̄. Un̄ qͣꝫuis vna rel̓o hēat annexā negōneꝫ alterius rel̓onis in eodē ſuppoſito: nō tn̄ iſta negō īportat aliquē defectū: qꝛ defectꝰ nō ē niſi ẜꝫ aliꝗd qd̓ ī alīqͦ natū ēeē. vn̄ cū id qd̓ hꝫ oppōnē relatiuā ad ip̄ꝫ ẜm rōnē oppōnis nō ponat aliꝗd: ſꝫ ad aliꝗd: nō ſeꝗt̉ īperfectio vl̓ defectꝰ: ⁊ iō ſola tal̓ oppō ꝯpetit diſtīctiōi ꝑſonaruꝫ.Ad primū relo. ⁊ aliqd inqͣꝫtū ē dina. inqͣꝫtū .n. diigit̉ dd̓ꝫ ꝙ rel̓o dīna hꝫ aliꝗd inqͣꝫtū ēuina hꝫ ꝙ ſit ſubſiſtēs hypoſtaſis: qꝛ ibi nihil ē accn̄s necaliqͣ forma īherēs nō ſubſiſtēs. vn̄ qͣꝫuis ex hͦ qd̓ ē rel̓o n̄hēat ꝙ diſtīguat hypoſtaſim: qꝛ ſic oīs rel̓o hͦ faceret: tn̄hꝫ hͦ inqͣꝫtū ē rel̓o dīna. ſic .n. nō aſſeꝗt̉ ſub̓aꝫ īmo eſt ipſaſub̓a. Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ordo diſtīctiōis pōt dupl̓r ꝯſiderari. Uel qͣꝫtū ad qͣꝫtitatē diſtīctōis. Uel qͣꝫtū ad dignitateꝫ ⁊ cālitatē. Si qͣꝫtū ad qͣꝫtitatē diſtīctiōis. ſic diſtīctiodīnaꝝ hypoſtaſum ē mīma diſtīctio real̓ q̄ poſſit eſſe vtſupra habitū ē. ⁊ iō tali diſtīctiōi ꝯpetit ens minimum .ſ.rel̓o. Sꝫ qͣꝫtū ad ordinē dignitatis ⁊ cālitatis illa diſtinctio excellit oēs diſtinctiones. ⁊ ſil̓r rel̓o q̄ eſt pͥnᵐ diſtinctionis dignitate excellit omne diſtinguens qd̓ ē in creaturis. nō ꝗdem ex hͦ ꝙ eſt rel̓o: ſed ex hͦ ꝙ eſt rel̓o dīna.Excellit ēt cālitate: qꝛ ex ꝓceſſione perſonaruꝫ diuinaꝫdiſtinctaruꝫ cauſat̉ oīs creaturarum ꝓceſſio ⁊ multipliº.vt ſupra habitū eſt. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ qͣꝫuis rel̓oni ex hocꝙ ad alteꝝ dr̄ nō debeat̉ ꝙ ſit res q̄dā. ē tn̄ res aliqͣ ẜmꝙ hꝫ fundamētū in eo qd̓ refert̉: ⁊ ex hͦ vlteriꝰ hꝫ inqͣꝫtūē dina ꝙ ſit hypoſtaſis vel ſub̓a: ⁊ iō fac̄ realē hypoſtaſuꝫdiſtīctionē: ſic̄ ſapīa ex hͦ ꝙ eſt ſapīa nō hꝫ ꝙ ſit ſub̓a. ⁊ tn̄qꝛ ſapīa dīna ē ſub̓a d̓s ſub̓al̓r ē ſapiēs. Et iō ꝯſiderādū ēꝙ vbi ē rel̓o ẜꝫ habitudinē tm̄ ⁊ nō ẜꝫ aliqd̓ eē naͣle ibi n̄reꝗrit̉ diſtīctio ſuppoſitoꝝ ẜꝫ rē ſꝫ ſolū ẜꝫ rōnē: vt cū dr̄idē eidē ideꝫ. Qn̄ aūt ē ibi rel̓o nō ſolū ẜꝫ habitudinē: ſꝫẜꝫ eē naͣle reꝗͥrit̉ diſtīctio ſuppoſitoruꝫ ēt real̓r: vt eqͣlisequali eqͣlis. Sꝫ vbi ipſa rel̓o nō tm̄ ē real̓r: ſꝫ ēt eſt ipſaſub̓a relati ibi nō tm̄ requirit: ſꝫ fac̄ ēt ſuppoſitoꝝ diſtinctionē. Ad 4ᵐ dd̓ꝫ ꝙ qꝛ rel̓o nō hꝫ eſſe naͣle niſi ex hͦꝙ hꝫ fundamentū in re: ⁊ ex hͦ collocat̉ in gn̄e: inde eſt ꝙdr̄ie rel̓onū eēntiales ſumunt̉ ẜꝫ dr̄ias alioꝝ entiū. vt pꝫex ph̓o. 5. metaphy. vbi dic̄ ꝙ q̄daꝫ fundant̉ ſupra qͣꝫtitatem ⁊ q̄dā ſupra actionē: ⁊ ſic de alijs. Inde eſt ꝙ ẜm ordinem eoꝝ in ꝗbus fundant̉ rel̓ones. eſt ēt ordo rel̓onū.Sicut gͦ videmus in his que diſtinguunt̉ per eſſen. iā ꝙpͥnª ſub̓e ſunt diſtinguētia vt maͣ ⁊ forma. ⁊ alie res accidentales ſunt ſigna manifeſtātia diſtīctionē. ita ē in hisꝗ diſtinguunt̉ ꝑ rel̓onē: ꝙ rel̓ones q̄ fundant̉ ſupra naͣmrei ſūt diſtīguētia: ⁊ alie rel̓ones ſūt ſigna diſtīctiōis. Relatiōes aūt hn̄tes fundamētū in naͣ rei ſūt rel̓ones originis. pr̄nitas .n. fundat̉ in cōicatiōe naͣe: ⁊ iō ſcī ponunt ꝙpr̄nitate ⁊ filiatiōe pr̄ ⁊ filiꝰ diſtinguunt̉. Sꝫ eqͣlitas ⁊ ſimilitudo demōſtrant diſtīctionē. vn̄ Hyla. ſupra per ſil̓itudinem dīnaꝝ ꝑſonaꝝ diſtinctionē ꝓbauit.III. Utrum notiones ſint tm̄ quinqꝫ.D tertium qmn̄ qnqꝫ notiōes. ꝙ eniꝫſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ nō ſintAinaſcit̉ alicui ex ſola habitudīe alteriꝰ ad ip̄ꝫmultiplicat̉ ẜm multitudinē eoꝝ q̄ ad ipſuꝫA ꝯparant̉: qꝛ ad multiplicationē cāe ſeꝗt̉ pl̓alitas in effectu: ſꝫ rel̓ones īnaſcunt̉ ex ſola habitudīe alteriꝰ ad aliquē. gͦ tot erūt rel̓ones in deo quot ſūt creature q̄ ꝯparatione ad ip̄ꝫ hn̄t. Pͣ. ī deo fuerūt ab eternoẜm Aug. rōnes reꝝ creandaꝝ q̄ nō dr̄nt abīuiceꝫ niſi re-

lationibus ẜm reſpectū ad creaturam. gͦ vr̄ ꝙ quot ſuntcreature quaꝝ rōnes ſunt in deo: tot ſūt ibi etiā rel̓ones.Itē dīne ꝑſone nō tm̄ cōparant̉ adīuicē ẜm naͣꝫ quā vnaab alia accipit: ſꝫ ēt ẜꝫ alia attributa: ſꝫ in oībꝰ illis ꝯparationibꝰ ītelligunt̉ aliq̄ rel̓ones vel eqͣlitatis vel ſil̓itudinis. gͦ vr̄ ꝙ tot ſint rel̓ones quot ſūt ibi attributa. Pex oī oꝑatiōe īnaſcit̉ aliqͣ oꝑantis rel̓o ad id circa qd̓ eſtoꝑatio: ſꝫ in deo ẜm rōnē diſtīguunt̉ pl̓es oꝑatōes: vt eſtvelle ītelligere ⁊ ho. gͦ ſic̄ oꝑationē gnaͣtiōis ꝯſequunturẜm ītellectu rel̓ones originis: ita ⁊ ad alias oꝑatiōes cōſequent̉ alie rel̓ones: ſic̄ ītelligētis ad ītellectu: ⁊ volētisad volitum: ⁊ ita multiplicabunt̉ rel̓ones ẜm numerumoperationū. Itē ſicut pr̄ ⁊ filius cōueniūt in hͦ ꝙ ꝯparant̉ ad ſpūꝫ ſcuꝫ vt pͥnᵐ. ita filiꝰ ⁊ ſpūs ſcūs ꝯueniūt ī hͦꝙ ꝯparant̉ ad pr̄eꝫ ſicut ad pͥnᵐ. Sꝫ cōis ſpiratio ē q̄daꝫrel̓o ꝯueniēs pri ⁊ filio. gͦ eſſe a pr̄e erit alia rel̓o cōis filio⁊ ſpūi ſcō: ⁊ ita ſunt pl̓es qͣꝫ quinqꝫ.Econtra vr ꝙ ſint pauciores qꝛ vt dcm̄ eſt ꝓprietates ſūt ſubſiſtētes ꝑͤ. gͦ ſūt ibi ꝓpͥetatestot quot ſūt ꝑſone ſubſiſtētes. ſꝫ ꝑſone ſubſiſtētes nō ſūtniſi tres. gͦ ꝓprietates nō ſunt niſi tres.Reſponde̓ C tionis dr̄ia pōt tripliciter aſſignari.dd̓m ꝙ notionis ꝓprietatis ⁊ relaPrimo quātū ad rōneꝫ ſignificatiōis. ⁊ ſic ſciendū eſt ꝙpaternitas dicit̉ rel̓o ẜm ꝙ ad filiū refert̉. dr̄ aūt ꝓprietas inquātū ſoli patri ꝯuenit. dicit̉ notio inqͣꝫtuꝫ eſt pͥnᵐformale īnoteſcendi patreꝫ. Scd̓o qͣꝫtuꝫ ad ordinē ītelligendi: qꝛ cū nihil poſſit eſſe pͥnᵐ īnoteſcendi aliꝗd niſi ſitſibi ꝓpriū. Intellectū notiōis p̄cedit ītellectꝰ proprietatis: qꝛ ꝓprietas nō cōuenit niſi rei diſtincte ab alijs: ⁊ diſtinctio in dīnis nō eſt niſi per oppōnē rel̓onis: ītellectūꝓprietatis in dīnis p̄cedit ītell̓s rel̓onis. 3º qͣꝫtū ad nūerū. qꝛ notiōes ſūt ꝗn̄qꝫ .ſ. pr̄nitas: filiatio: ꝓceſſio: īnaſcibilitas: cōis ſpiratio. Haꝝ āt qͣtuor tm̄ ſūt ꝓpͥetates: q̄ vnietm̄ ꝯueniūt .ſ. pr̄nitas īnaſcibilitas q̄ cōueniūt tm̄ pr̄i.filiatio q̄ ꝯuenit tm̄ filio. ꝓceſſio q̄ conuenit tm̄ ſpūi ſcō.Cōis aūt ſpiratio nō pōt dici ꝓpͥetas ſimpl̓r: qꝛ conuenitduabꝰ ꝑſonis: ſꝫ ẜm ꝗd: ſꝫ ꝙ aliꝗd dr̄ eē ꝓpriū ad aliꝗd.eſt .n. ꝓpriū pr̄is ⁊ filij reſpectu ſpūs ſcī. Haꝝ etiā notionū qͣtuor ſūt tm̄ rel̓ones .ſ. pr̄nitas: filiatio: proceſſio: cōisſpiratio. Innaſcibilitas nō ꝓpͥe dr̄ rel̓o niſi ꝑ reductiōeꝫ:ẜm ꝙ negō reducit̉ ad genꝰ affirmatiōis. vt nō hō ad genus hoīs. Haꝝ aūt ꝓpͥetatū vel notionū vel rel̓onū trestm̄ ſt̉ ꝑſonales .ſ. ꝯſtituētes ꝑſonas. vn̄ hn̄t qͣſi actū dr̄ieꝯſtitutiue .ſ. pr̄nitas filiatio ꝓceſſio. Alie due ſunt ꝓprietates ꝑſone: ſꝫ nō ꝑſonales. Haꝝ aūt notionū ꝗnqꝫ ſufficientia ſic pꝫ. Ad hͦ .n. ꝙ aliquid dicatur notio ꝑſone triareꝗrunt̉. Primo ꝙ ad originē ꝑtineat: qꝛ rel̓onibꝰ origīsꝑſone diſtinguunt̉. 2º ꝙ ꝑtineat ad dignitatē: qꝛ ꝑª ē hypoſtaſis diſtincta ꝓprietate ad dignitateꝫ ꝑtinēte. 3º. ꝙdicat aliꝗd ſpāle: qꝛ cōe nō ē ſufficiēs pͥncipiū īnoteſcendi. Dico igit̉ ꝙ ꝑtinēs ad origineꝫ pōt ſignificari vl̓ affirmatiue vel negatiue. Si affirmatiue vel dicet̉ ẜm rōnēpͥncipij. vt a quo alius. Uel ẜm rōnē eiꝰ qd̓ ē a pͥnº vt quiab alio. Utrūqꝫ iſtoꝝ dicit originē in cōi. vn̄ neutruꝫ pōteſſe notio. Opꝫ gͦ ꝙ determinet̉ ẜm ſpālē moᵐ originis ꝗnō eſt niſi dupl̓r vt ſupra ꝓbatū ē .ſ. ꝑ modū naͣe ⁊ ꝑ moamoris. ⁊ ẜm vtrūqꝫ habemus duas rel̓ones. vnā q̄ deſignat rōnē pͥncipij. ⁊ alterā q̄ deſignat rōneꝫ eius qd̓ eſt apnº. ⁊ ſic ſunt qͣtuor notiōes .ſ. pr̄nitas ⁊ filiatio qͣꝫtum admodū originis naͣe. ꝓceſſio ⁊ cōis ſpiratio quātuꝫ ad modum originis amoris. Si ſignificat̉ negatiue vel negat̉ratio pͥncipij vel rō eius qd̓ eſt a principio. Si negat ratio pͥncipij nō eſt ad dignitateꝫ ꝑtinēs: ⁊ ideo nō pōt eſſenotio ſpūs ſan. nec eſſe pͥncipium alicuius ꝑſone diuine.