Diſtin. XXIIII.Queſtio. I.
Diſtin.dicit ītentionē accidentalē ⁊ ex aggregatiōe taliuꝫ intentionum efficit̉ nūerus ꝗ eſt ſpēs quātitatis. Et hāc pōnēſequētes ꝗdaꝫ theologi dicūt ꝙ vnitas ⁊ numerus trāſferunt in dīnā p̄dicationē nō qͣꝫtū ad eſſe accn̄tis vel qͣꝫtitatis: ſed qͣꝫtū ad rōnē ꝓpriā vnitatis vel nūeri: ⁊ ita poſitiue aliꝗd in deo p̄dicāt: ſicut ſcīa ⁊ bonitas ⁊ alia q̄ ſic dedeo dicunt̉. Alij ph̓i .ſ. Ari. ⁊ Auer. dicūt ꝙ vnū ⁊ multaꝫq̄ diuidūt ens: nō ſūt idē cū vno qd̓ eſt pͥncipiū nūeri: ⁊ cūmultitudīe q̄ eſt ſpēs quātitatis. Et hͦ rōnabile eſt. Noneniꝫ ꝯuenit aliꝗd ꝯtētū ſub īferiori eē dr̄iam ſuꝑioris. ſitrōnale nō eſt dr̄ia ſub̓e. vn̄ nec multitudo q̄ eſt ſub quātitate pōt eē dr̄ia entis ſimpl̓r. Dn̄t gͦ ꝙ vnū qd̓ ꝯuertiturcū ente nihil poſitiue addit ad id cui adiūgitur. eo ꝙ resnō dr̄ eē vna per aliquā diſpōnē additā: qꝛ ſic eſſet abirein īfinitū: ſi iſta ēt diſpō cū ſit vna per aliquā aliā vnitatem vna eēt. Un̄ dicūt ꝙ vnū claudit ī ītellectu ſuo enscōe. ⁊ addit rōnē p̓uatiōis vel negationis cuiuſdaꝫ ſuperens .ſ. īdiuiſiōis. Un̄ ens ⁊ vnū ꝯuertunt̉ ſic̄ q̄ ſunt idē re⁊ differūt per rōnē tm̄: ẜm ꝙ vnum addit negationē ſuꝑens. Un̄ ſi ꝯſideret̉ rō vnius qͣꝫtum ad id qd̓ addit ſupraens nō dicit niſi negationē tm̄. Et eadeꝫ rōne multitudonō addit ſupra res multas niſi rōnē quādam .ſ. diuiſiōisSic̄ .n. vnū dr̄ ex eo qd̓ nō diuidit̉: ita multa dicuntur eeo qd̓ diuidunt̉. Pͣ. aut rō diuiſiōis ẜm quā aliꝗd ab alidiſtīguit̉ ē in affirmatiōe ⁊ negatiōe: ⁊ iō multitudo diin rōne ſua negationē ẜm .ſ. ꝙ multa ſūt: quoꝝ vnū nō eſtalterum: ⁊ hō diuiſiōis hͦ mō accepte in rōne multitudīsnegatio īportat̉ in rōne vniꝰ. Et ſic accepta vnū ⁊ multaſunt de pͥmis differētijs entis ẜm ꝙ ens diuidit̉ ī vnuꝫ ⁊multa ⁊ in actū ⁊ in potētiā. Un̄ ſic accepta nō determinant̉ ad aliqd̓ genꝰ. ⁊ ſic h̓ multitudo ſic accepta nō ē numerus ꝗ ē ſpēs qͣꝫtitatis: nec hͦ vnū ſic acceptū eſt vnū qd̓eſt pͥnᵐ numeri: ſed ẜm p̄dictos ph̓os Ariſt. Auer. ⁊ Auic.vnū ẜm ꝙ eſt pͥnᵐ nūeri ponit aliꝗd additū ad eſſe .ſ. eſſemēſure. Cuius rō pͥmo īuenit̉ in vnitate: ⁊ deīde ꝯn̄ter inalijs nūeris: ⁊ deīceps de qͣꝫtitatibꝰ ꝯtinuis: ⁊ deīde trāſlatum eſt hͦ nomē ad alia oīa genera. vt dic̄ ph̓s. io. meta.Quidā v̓o mediū īter vtrūqꝫ tenēt cōſentiētes Ariſ. in hͦꝙ vnuꝫ qd̓ ꝯuertit̉ cū ente nō addit aliꝗd poſitiue ſupraid cui adiūgit̉. Auic. v̓o in hͦ ꝙ dicit vnū ẜm ꝙ eſt pͥnᵐ numeri: ⁊ ẜm ꝙ ꝯuertit̉ cū ente eſſe idē: ⁊ nō differre niſi ratione: ⁊ ſic ẜꝫ eos non additur aliꝗd poſitiue ſupra id cuiadiūgit̉. Rō aūt eoꝝ ꝙ vnū vtroqꝫ mō differat tm̄ rōneeſt. Cum .n. vnū ſequat̉ actū forme diſtīguētis: ex hoc ꝙforma dat eē: hꝫ vnū qd̓ ꝯuertit̉ cū ente: ſed ex ſcd̓o actuforme ꝗ eſt diſtinguere ab alijs hꝫ ꝙ ſit pͥnᵐ numeri: ⁊ ꝙcōputet̉ in genere accn̄tis: qꝛ iſta diſtīctio ẜm rōneꝫ ſetur eſſe cōpletuꝫ. Sed hͦ nō pōt ſtare: qꝛ ſi vnitas que eſtpͥnᵐ numeri dicat̉ ẜm rōnē p̓uatiōis. tūc nō erit aliꝗd niſi in aīa: ita ēt nec numerus cuiꝰ eſt pͥnᵐ. vn̄ nō poſſet eſſeſpēs in aliquo genere. Eſt gͦ dr̄ia īter duas opiniones primas. qꝛ pͥma nō diſtīguit īter vnuꝫ ⁊ multa ꝓut ſunt ī genere quātitatis: ⁊ ꝓut ſunt pͥme dr̄ie entis. Scd̓a aūt opinio diſtinguit vt dcm̄ eſt: ⁊ hāc credo eſſe verioreꝫ. Dicoergo ẜm hanc ꝙ numerus ⁊ vnitas ẜm ꝙ ſunt in generequātitatis: nō īueniunt̉ niſi in ꝗbus īuenit̉ cōmēſuratioquātitatis. vn̄ īuenit̉ tm̄ in rebꝰ hn̄tibus quātitatē cōtinuam. vn̄ ph̓s dicit ꝙ numerū cognoſcimus diuiſiōe cōtinui. Et h̓ tm̄ numerus eſt ſub̓m arithmetici. vt ēt Aui.dicit. Un̄ iſte nūerus ⁊ vnitas nō venit ī dīnā p̄dicatōeꝫſꝫ tm̄ vnū ⁊ ml̓titudo ẜꝫ ꝙ ſūt de illis q̄ ꝯſequūt̉ vl̓r ens.Et ita ho termini nihil addūt ī dīnis ẜꝫ rōnē ſupra id dequo dn̄r niſi rōnē negatiōis tm̄: ẜm ꝙ magr̄ dic̄ in lr̄a.ergo dd̓m ꝙ in multitudīe negatio eſtAd primū em ꝙ vna res diſtiguit̉ ab alia ꝑ nega
tionem. vn̄ in multitudīe eſt negatio vel pͥuatio real̓ ẜmꝙ vna res nō dr̄ eſſe alia: ⁊ ho diſtīctionē per negationeꝫnegat negatio īportata in rōne vnitatis. vn̄ dico ꝙ negatio iſta in qͣ ꝑficit̉ rō vnitatis nō ē niſi negatio rōnis tm̄.Oīs .n. reſpectus ꝗ eſt entis ad negationeꝫ vel ad nō ensnō eſt niſi rōnis. Un̄ rel̓o qͣ refertens ad nō ens nō ē niſitm̄ in rōne. Et ſil̓r pͥuatio qͣ de ente negat̉ nō ens ē in ratione tm̄: vt pͥuatio pͥuatiōis vel negō negatōis. Et ſic pꝫꝙ nō ponimus diſtinctionē in dīnis ꝑſonis ẜm rōnē tm̄.qꝛ dicimus ꝙ vna ꝑſona realiter nō eſt alia. ¶ Ad ſcd̓mdd̓m ꝙ vt ex p̄dictis pꝫ vnū nō īportat negatiōeꝫ niſi inrōne. Un̄ ẜm reꝫ magis ſe hꝫ ad pōneꝫ qͣꝫ multitudo: inqua īportat̉ realis negatio: ẜm quā res a re diſtīguit̉. Etideo vnū in ītellectu ē pͥus qͣꝫ multitudo: qͣꝫuis ẜm ſenſūvel imaginatōeꝫ ſit ecōuerſo. vt dic̄ ph̓us. qꝛ ſic cōpoſitapͥora ſunt ſimplicibꝰ: ⁊ diuiſa indiuiſis: ⁊ iō ī diffōne vniꝰnō cadit multitudo: ſꝫ illud qd̓ eſt pͥus ẜm ītellectū vnitate. Primū .n. qd̓ cadit in app̄hēſiōe ītellectus ē ens: ⁊ nōens ⁊ iſta ſufficiūt ad diffōnē vnius: ẜm ꝙ ītelligimꝰ vnūeſſe ens in quo nō eſt diſtīctio ꝑ ens ⁊ nō ens. ⁊ h̓ .ſ. diſtīcta ꝑ ens ⁊ nō ens nō hn̄t rōnē multitudīs niſi poſtqͣꝫ intellectus vtriqꝫ attribuit ītentōeꝫ vnitatis. ⁊ tūc diffinitmultitudinē id qd̓ eſt ex vnis: quoꝝ vnū nō ē alteꝝ: ⁊ ſicin diffōne multitudīs cadit vnitas: lꝫ nō ecōuerſo. ¶ Adtertiū dd̓m ꝙ h̓ ē v̓a diffō vniꝰ: vnū eſt ens qd̓ nō diuiditur. qͣꝫuis Auic. nitat̉ eā īprobare rōne īducta. Eſt .n. duplex diuiſio .ſ. diuiſio ẜm qͣꝫtitatē. ⁊ talis diuiſio ꝯſequit̉rationē multitudīs: eo ꝙ rationē multitudīs cōiter accepte ſequit̉ ratio numeri: ꝓut eſt ſpēs quātitatis: ſꝫ ꝙ addit rationē mēſure. vn̄ dicit ph̓us. io. meta. ꝙ numerus ēmultitudo mēſurata ꝑ vnuꝫ: ⁊ rōnē numeri ſequit̉ ītellectus diuiſiōis ꝯtinui. Ratio .n. diuiſionis ⁊ quātitatis etmēſure ẜm Com. io. metaphy. pͥus īuenit̉ in quātitate diſcreta qͣꝫ in quātitate ꝯtinua: ⁊ talis diuiſio non ponit̉ indiffōne vniꝰ: qd̓ ꝯuertit̉ cum ente. Eſt ēt q̄daꝫ diuiſio ẜꝫformā vel eēntiā ẜm ꝙ vna res per formā ſuam diuidit̉ab alia. ⁊ iſta diuiſio pͥmo īuenit̉ ī affirmatiōe ⁊ negatione q̄ ẜm ītellectuꝫ p̄cedit rōnē vnius vt dictū eſt. ⁊ ſic pꝫꝙ nō erit circulus in diffōne. ¶ Ad quartū dd̓m ꝙ vnudupl̓r dr̄ .ſ. qd̓ eſt pͥnᵐ numeri: ⁊ qd̓ ꝯuertit̉ cuꝫ ente. Loquēdo de vno qd̓ eſt pͥnᵐ numeri vt dictū ē. ponit aliꝗdadditum ſupra ens qd̓ dr̄ vnum .ſ. rationē mēſure. vn̄ hͦvnum pōt dupl̓r ꝯſiderari. aūt ẜm id qd̓ eſt. aut ẜm id qd̓ꝯſequit̉ ad ītellectū eius .ſ. relationeꝫ quādā. Si ſecūdomodo ſic opponit̉ multitudini numerali relatiue: ſic̄ pͥncipium ad prīcipiatū: ſicut pūctus ad lineaꝫ: ⁊ ſicut paraad totum: ⁊ magis ꝓprie ſicut mēſura ad mēſuratuꝫ. Sipͥmo modo tūc dupl̓r: qꝛ vel cōſiderabit̉ ip̄m vnum cuꝫp̄ciſione .ſ. ꝙ eſt tm̄ vnitas: ⁊ ſic habebit diſperatā oppoſitionem mēſure ad alios numeros. quilibꝫ .n. numerusẜm quiditatē ſue ſpēi habꝫ ſpālem rationē mēſure: ſicutſpēs oppoſite ſunt diſperate. ⁊ talis oppoſitio reduciturad cōtrarietatem ſicut pͥncipiuꝫ: qꝛ ſpes diſperate diſtinguunt̉ differētijs cōtrarijs: ꝗbus pͥmo diuidit̉ genus. vtꝓbatur. io. metaphy. Uel ſine p̄ciſiōe ⁊ ſic vnitas nullaꝫoppoſitioneꝫ habꝫ ad numeruꝫ: ſed eſt cōſtituēs ipſum.Si aūt loquimur de vno qd̓ cōuertit̉ cum ente: ſic vnuꝫhabet rōneꝫ p̓uatiōis vt dictū eſt. reſpectu diuiſiōis: queſaluat̉ in multitudīe: ⁊ ita opponet̉ multitudini: ſicut priuatio habitui. vt dicit ph̓us. io. metaphy. Un̄ etiā equale opponit̉ magno ⁊ paruo ſicut p̓uatio. Nec vnum ē priuatio illius multitudinis quā cōſtituit: ſed multitudinisq̄ negat̉ eſſe in ipſo: qd̓ dr̄ vnum. Nō .n. de rōne ſua vnuꝫpuat oēm diuiſionem: ſed ſufficit ad rōnē eius q̄cūqꝫ diuiſio remoueat̉. Et īde pōt eſſe ꝙ vnū eſt pars multitu-