Diſtin. XXIII.Queſtio. I.
Diſtin. XXIII.¶ Sicut nos dicimꝰ tres ꝑſonas ita greci tresſub̓as qͣs dicūt hypoſtaſes: aliter accipientesſubſtantiam qͣꝫ nos.Uod .n. de ꝑſonis ẜm nr̄am: hoc deſub̓ijs ẜm ꝯſuetudinē grecoꝝ oꝫ ītelRIligi. Sic .n. illi dicūt tres ſub̓as vnāeſſentiā .i. tres hypoſtaſes vnā vſiā: quēadmodū nos dicimus tres ꝑſonas vnā eſſentiaꝫ velſub̓am. Quāqͣꝫ ⁊ illi ſi vellēt ſic̄ dicūt tres ſubſtātias tres hypoſtaſes: poſſent dice̓ tres ꝑſonas tria ꝓſopa. Illud āt maluerūt dice̓: qꝛ fortaſſe ẜm lingue ſue ꝯſuetudinē aptius dr̄.¶ Ꝙ ī trinitate nō ē diuerſitas nec ſingularitasvel ſolitudo: ſed vnitas ⁊ trinitas ⁊ diſtinctio⁊ identitas.Am ſufficiēter vt puto on̄ſuꝫ ē: quanec̄itate dicamꝰ tres ꝑſonas: ⁊ qͣren̄ ſil̓r tres deos vel eēntias: qꝛ .ſ. ī altero obuiat ſcriptura: ī altero diuerſitatis ītelligētia: qꝛ ibi nulla penitꝰ eſt diuerſitas: ſic̄ nec ſingularitas vel ſolitudo: ſꝫ vnitas⁊ trinitas. Vn̄ Aug. ī li. vij. de tri. ait. Hūanaīopia q̄rēs ꝗd diceret tria dixit tres ꝑſonas vl̓ſub̓as. Quibꝰ noībꝰ nō diuerſitatē voluit ītelligi: ſꝫ ſingl̓aritatē noluit: vt nō ſolū ibi vnitasintelligat: ex eo ꝙ dr̄ vna eſſentia: ſꝫ trinitas exeo ꝙ dn̄r tres ꝑſone. Hylariꝰ quoqꝫ ī li. vij. detri. ait. Dn̄s dicit. Qui me videt: videt̉ ⁊ patrē. Cū hoc dr̄: excludit̉ ſingularitas: atqꝫ vnici .i. ſolitarij ītelligētia. Nā nec ſolitariū ſermoſignificat: ⁊ īdr̄ntē tn̄ naͣm ꝓfeſſio docet. Uiſus ē .n. ī filio pr̄ ꝑ naͣe vnita ſil̓itudinē. Unuꝫſunt .n. natꝰ ⁊ gn̓ans: vnū ſunt neqꝫ vnus. Nōitaqꝫ ſolitariꝰ filiꝰ ē: nec ſingularis: nec diſpar.Itē in eodē. Sicut in pr̄e ⁊ filio credere duosdeos impiū ē: ita pr̄eꝫ ⁊ filiū ſingularē deū p̄dicare ſacrilegū ē. Nihil ī his nouū: nihil diuerſuꝫ: nihil alienū: nihil ſeꝑabile eſt. De hoc etiāAug. ī li. qōnū veteris ac noue legis ait. Unꝰeſt d̓s: ſꝫ nō ſingularis. Itē Amb̓. ī li. de trini.ait. Qd̓ vniꝰ ē ſub̓e ſeꝑari nō pōt: ⁊ ſi nō ſit ſingularitatis ſꝫ vnitatis d̓s vnus cū dr̄: nequaqͣꝫdeitatis trinitatē excludit. Et iō nō qd̓ ſingularitatis: ſꝫ qd̓ vnitatis ē p̄dicat̉. Ecce ex p̄dictison̄dit̉: qꝛ nec ſingularis: nec diuerſus: nec vncus vel ſolitariꝰ ꝯfitēdus ē deꝰ: qꝛ ſingularitasvel ſolitudo ꝑſonaꝝ pl̓alitatē excludit: ⁊ diuerſitas vnitatē eēntie tollit. Diuerſitas īducit ſeparatōeꝫ dīnitatis. Singl̓itas adimit diſtīctionē trinitatis. Iō Amb. ī. i. lib. de tri. ait. Non ēdiuerſa nec ſingl̓aris eqͣlitas. Nec iuxta ſabellianos pr̄em filiūqꝫ ꝯfundēs. Nec iuxta arria-
nos pr̄em filiūqꝫ ſecernēs. Pr̄ .n. ⁊ filiꝰ diſtinctionē hn̄t: ſeparatōeꝫ ꝟo nō hn̄t. Itē in eodē.Pr̄ ⁊ filiꝰ dīnitate vnū ſunt: nec ē ibi ſub̓e differētia: nec vlla diuerſitas. Alioꝗn qūo vnuꝫdeū dicimus? diuerſitas .n. pl̓es facit. Cōſtat̉gͦ ex p̄dictis: qꝛ in trinitate nulla ē diuerſitas. ſitn̄ aliqn̄ ī ſcriptura īuenit̉ dc̄m tres diuerſe ꝑſone ⁊ huiuſmodi: diuerſas dicit diſtinctas.M¶ Ꝙ nō dꝫ dici deus multiplex.T ſicut ī trinitate nō ē diuerſitas: itaVEnec multiplicitas: ⁊ iō nō eſt dicēdusdeus multiplex: ſꝫ trinus ⁊ ſimplex.Un̄ Amb. in primo lib. de tri. ait. Eſt in pr̄e ⁊filio nō diſcrepās: ſed vna dīnitas: nec ꝯfuſuꝫqd̓ vnū eſt: nec multiplex eſſe pōt qd̓ īdifferēseſt. Multiplex itaqꝫ deus nō eſt.¶ Diuiſio textus.dīſiōe noīuꝫ dīnoꝝ. Hic excludiOſita magr̄ qd̓dā nomē agnālitate nominū .ſ. hͦ nomē ꝑſona: qd̓ ꝗdē ẜm ſub̓am dr̄¶tn̄ pl̓aliter p̄dicat. Et dīdit̉ in ꝑtes duas. Inpͥª ponit exceptōeꝫ. In 2ª inꝗrit exceptionisrōnē. ibi. Iō orit̉ h̓.) Circa pͥᵐ duo facit. Prīo excipit h̓nomē ꝑſona ab alijs dīnis noībꝰ q̄ ẜꝫ ſub̓aꝫ dn̄r. Et qꝛ nihil pōt excipi ab aliꝗbꝰ niſi ī illis ꝯtineat̉. Scd̓o on̄dit h̓nomē ꝑſona ſignificare ſub̓aꝫ. ibi (Qd̓ āt ꝑſona ⁊cͣ.) Iōh̓ orit̉) Hic inꝗrit rōnē exceptōis ⁊ dīdit̉ ī ꝑtes duas. Inª inꝗrit qͣre hͦ nomē ꝑſona de pl̓ibꝰ ꝑſonis pl̓al̓r p̄dicet̉.Scd̓o inꝗrit qͣre alia eēntialia noīa pl̓aliter nō p̄dicent̉.ibi. ¶ Sꝫ qͣre h̓ cū dicamus ⁊cͣ.) Circa pͥᵐ duo facit. Prīomouet qōnē. Scd̓o pōit rn̄ſionē. ibi. (Qd̓ volumꝰ.) Ubiduo fac̄. Prīo on̄dit nec̄itatē īminēteꝫ latinis: qͣre oꝫ aliqd̓ nomē ẜm ſub̓am dcm̄ pl̓al̓r p̄dicari .ſ. hͦ nomē ꝑſona.2º. on̄dit eādē nec̄itatē grecis īminere: vt nomē ſignificans ſub̓aꝫ pl̓al̓r p̄dicet̉ .ſ. hypoſtaſis. ibi. (Qua neceſſitate ⁊cͣ.) Sꝫ q̄rit h̓) Hic inꝗrit rōnē: qͣre alia noīalia eēntialia nō p̄dicent̉ pl̓al̓r. Et pinꝗrit de hͦ noīe eēntia. ibi.(Ueꝝ ⁊ h̓.) Et circa hͦ duo fac̄. Prīo aſſignat rōneꝫ. 2ꝓbat qd̓dā qd̓ in rōne ſuppoſuerat ꝙ in deo nō ē diuerſitas: ꝑꝑ qd̓ eēntia pl̓aliter nō p̄dicat nec ſingularitas: ꝑꝑqd̓ ꝑſona in pl̓ali p̄dicat̉. ibi. (Iā ſufficiēter vt puto.)¶ Queſtio.q̄runt̉. pͦ de diſtīctiōeIc quatuo. poꝝ nolum ccuia ſuſiſtētia ſub̓a ⁊ ꝑſona. ⁊ de noībus eis ī grecoxn̄dentibꝰ q̄ ſunt vſia vſioſis hypoſtaſis ꝓſopon. 2º vtꝝ nomē ꝑſone ꝓprie in diuinis dicat̉. 3º. vtꝝſignificet ſubſtātiam vel relationeꝫ. 4º. ſi aliquo modeſub̓am ſignificat: vtꝝ pluraliter p̄dicet̉.¶ Utꝝ ſub̓a ſubſiſtētia eēntia ꝑſona dicta de deo ſint(ſinonima.ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ dcā noīaO primū) nullā diſtīctōeꝫ hēant: ſaſūt qͣſi ſinonima. Sic̄. n. Boe. dic̄ ī cōmē. ſuꝑp̄dicamēta. Uſia ſign̄at ſub̓am cōpoſitā: ſedſub̓a compoſita eſt īdīduū ſubſiſtēs ī gn̄e ſub̓e qd̓ ſign̄at̉noīe ſub̓e vl̓ hypoſtaẜ vl̓ ꝑſone. gͦ vr̄ ꝙ hͦ nomē eēntia vl̓vſia n̄ differāt ẜꝫ ſigͦnē ab alijs. ¶ Pͣ. n̄ ſubſiſtit niſi illd̓qd̓ hꝫ ī ſe eē ꝯpletū: ſꝫ eē ꝯpletū n̄ īuenit̉ niſi ī ꝑticl̓ari: qvl̓ia n̄ hn̄t eē p̄ter ꝑticl̓aria niſi ī aīa: qd̓ ē eē īcōpletū. Cuigit̉ ꝑticulare in gn̄e ſub̓e dicat̉ hypoſtaſis vel ſub̓a pͥª. vr̄