Diſtin. XIX.Queſtio. V.
Diſtin. XIX.¶ Pͣ. ideꝫ vr̄ de v̓itate enūciatōis. Si .n. v̓itas enūciationis mutet̉ vel deſtruat̉: hͦ erit vel ꝑ deſtructionē ſigni: vl̓ꝑ deſtructionē rei. ſed neutro mō d̓ſtruit̉ vel mutat̉. gͦ veritas enūciatōis ē īmutabil̓ ⁊ eterna. Probatio medie n̄exiſtēte ſigno rectū ē rem ſignari: ſꝫ v̓itas ē rectitudo: ⁊v̓itas ſigni ē rectitudo ſignificatiōis. gͦ ſi nō ſit enūciatiovel qd̓cūqꝫ ſigᵐ v̓itatis adhuc remāebit v̓itas ſigni. Sil̓ꝓbat̉ ꝙ nō mutet̉ ex mutatōe rei. qꝛ vt dcm̄ ē. vnūqd̓qꝫhꝫ v̓itatē qn̄ īplet id ad qd̓ ē ordīatū ī mēte dīna: ſꝫ ceſſēte curſu ſortꝭ. adhuc iſta enūciatio. ſor. currit: fac̄ id ad qd̓ordinata ē in mēte dīna: qꝛ ſignificat ſorteꝫ currere. gͦ vr̄ꝙ deſtructa vel mutata re: nō mutat̉ neqꝫ d̓ſtruit̉ v̓itasſigni. ¶ Pͣ. idē vr̄ de v̓itate q̄ ē in re: qꝛ vt dic̄ Aug. ꝑeūtev̓o nō ꝑit v̓itas. ſꝫ v̓itas rei nō poſſet d̓ſtrui vl̓ mutari niſiꝑ mutatōeꝫ rei. gͦ vr̄ ꝙ nulloº. ꝑeat. ¶ Itē. oē totū ē maiꝰſua ꝑte. ē q̄daꝫ v̓itas q̄ nulloº. vr̄ mutabil̓. ⁊ ſil̓r multa ho.gͦ vr̄ ꝙ ſint pl̓es v̓itates eterne ⁊ īmutabiles.Aug. dic̄ ꝙ v̓a eternitas ⁊ ſola īmutabilitasCONtra ind̓o ē ſꝫ v̓itas dei ē vna tm̄. ſic̄ ⁊ eſſentia. gͦvr̄ ꝙ ſit vna tm̄ veritas eterna ⁊ īmutabilis.ReſpondeO tas dina. Cū .n. rō v̓itatis ī actiōe cōdd̓m ꝙ ē vna tm̄ v̓itas eterna .ſ. veripleat̉ ītell̓s: ⁊ fundamētū hēat ip̄ꝫ eē rei: iudiciū de v̓itate ſeꝗt̉ iudiciū de eē rei ⁊ de ītell̓u. Un̄ ſic̄ eē vnū tm̄ eſteternū .ſ. dīnū. ita vna tm̄ v̓itas. Sil̓r de mutabilitate veritatis idē dd̓m ē qd̓ de mutabilitate eſſendi: vt an̄ ſupradcm̄ eſt. ſimpl̓r īmutabile nō ē niſi eē dīnū. vn̄ ſimpl̓r immutabilis v̓itas eſt niſi vna .ſ. dīna. Eſſe aūt aliaꝝ reꝝ qͣrūdā dr̄ mutabile mutatiōe variabilitatis: ſicut eſt ī contingētibꝰ. ⁊ hoꝝ ēt v̓itas mutabilis eſt ⁊ ꝯtingēs. Quorūdam v̓o eē eſt mutabile ſolū ẜm vertibilitateꝫ in nihil. ſiſibi relinq̄ret̉. ⁊ hoꝝ v̓itas ſil̓r mutabil̓ ē ꝑ vertibilitatēī nihil: ſi ſibi relinq̄ret̉. Un̄ pꝫ ꝙ nll̓a v̓itas ē necͣia ī creaturis. Sil̓r ēt ſi loqͣris de v̓itate ẜꝫ ꝙ rō eiꝰ ꝯplet̉ in rōneītellectꝰ: pꝫ ꝙ nullus ītellectꝰ ē eternꝰ ⁊ īuariabilis ex naͣſua: niſi ītellectꝰ diuinꝰ. Ex qͦ ēt pꝫ ꝙ ſola v̓itas vna que īdeo eſt: ⁊ q̄ deus eſt: eſt eterna ⁊ īmutabilis.gͦ dd̓m ꝙ ſic̄ triū ꝑſonarū vna ē eēntiaAd primū gālibꝫ hꝫ eē qͣꝫuis ſint pl̓es ꝓpͥetatesꝗbꝰ diſtinguunt̉: q̄ tn̄ oēs nō dr̄nt ẜm reꝫ ab eēntia: ita ēteſt vna veritas triū ꝑſonaꝝ ex ꝑte ipſiꝰ rei de qua fit enūciatio. Sꝫ ꝙ ſint enuciationes pl̓es v̓e eſt ꝑ ītell̓m nr̄m.Un̄ v̓itas q̄ eſt in iſtis enūciatiōibꝰ qͣ formal̓r ſunt: vel q̄eſt in intellectu nr̄o nō eſt eterna: ſicut nec ꝓpōnes necītellectꝰ noſter eternꝰ. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ rōnes ideales rerum q̄ ſunt in deo ab eterno nō ſūt aliud ẜꝫ rē ab ipſo intellectu ⁊ eēntia dīna. Un̄ ſic̄ v̓itas eēntie ē vna ẜꝫ rē: itaēt v̓itas oīum illaꝝ rōnū: ⁊ nō multiplicat̉ niſi ẜm reſpectum ad diuerſas res. Un̄ ex hͦ nō ꝓbatur ꝙ ſint pluresveritates ab eterno: ſꝫ ſolū hͦ ꝙ ſit vna veritas pluriū ẜꝫrōnē. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ſi aīa nō eſſet nec aliꝗs ītellectuscreatꝰ: veritas ẜꝫ ꝙ ꝯſiſtit in opōne aīe nō eēt. Poſſet tn̄remanere ẜꝫ ꝙ fundamētū hꝫ ī re. Remaneret ēt ītētiov̓itatis ītellecta in d̓o. Un̄ cū aīa non ſit eterna nec aliꝗsītellectꝰ creatꝰ an̄qͣꝫ h̓ eēt nll̓a v̓itas creata erat. ¶ Etſi obijcit̉ v̓itas nō ē. gͦ v̓itatē eē ē falſū qͣꝫtū ad illd̓ tp̄s ī qͦnō erat v̓itas creata. Dico ꝙ nō ſeꝗt̉. qꝛ qn̄ nō ē veritas.nec ēt falſitas ē. hͦ aūt ꝙ nō ſit v̓itas vel falſitas nō ē exdefectu v̓itatis vel falſitatis qͣꝫtū ad ītētiōes ipſaꝝ ſꝫ exdefectu eorū in ꝗbꝰ v̓itas hꝫ eē. Sic̄ .n. dicimꝰ d̓ vl̓ibus qͣſūt īcorruptibilia ⁊ eterna: qꝛ nō corrūpunt̉ niſi per accidens .ſ. qͣꝫtū ad eē qd̓ hn̄t in alio qd̓ pōt nō eē. Ita ēt ē dev̓itate ⁊ falſitate ꝙ ꝯſiderate ẜm ītentiōes ſuas nō accidit eis corruptio per ſe: ſed ſoluꝫ ẜm eſſe qd̓ hn̄t in alio. ⁊ex hͦ ꝓcędit ꝓbatio Aug. qꝛ oīs v̓tus q̄ apprehēdit rōneꝫ
intentiōis alicuiꝰ oꝑꝫ ꝙ ſit virtꝰ nō obligata ad corpus:nec dependēs a corpore: eo ꝙ v̓tutes app̄henſiue q̄ ſuntimp̄ſſe in organis corporalibꝰ. vt pꝫ in ſenſibꝰ nō app̄hendunt ītentionē rōnis: vt rōnem hoīs vel coloris: ſed tm̄app̄hendunt hȯ ẜm ꝙ ſunt ꝑticulata. Uirtꝰ aūt q̄ nō dependet ad corpus eſt īcorruptibilis: ⁊ ita ꝓbat̉ ꝙ aīa ītellectīa eſt īmortalis ex eo ꝙ app̄hendit veritateꝫ. Uirtutes .n. ſenſitiue qͣꝫuis ſint vere in ſuis app̄henſiōibus: nōtamē app̄hendūt rōnē ſue veritatis ſicut facit ītellectus¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ aliꝗd nō poſſe ītelligi nō eſſe cōtingitdupl̓r vel ex ꝑte ipſiꝰ ītellecti vel ex ꝑte ītelligentis. Exparte ītellecti ſicut illud qd̓ de rōne ſua hꝫ eē: ſic̄ eſt deꝰcuiꝰ eſſe eſt ſua ꝗditas per quā ītelligit̉. Ex ꝑte ītelligētisſicut nō pōt ītelligi res ſine actu ītelligendi. vn̄ ſi actꝰ intelligendi nō eēt. nihil poſſet ītelligi. vnde nō pōt ītelligiactꝰ ītelligendi nō eſſe. Utroqꝫ mo v̓itas non pōt ītellignō eſſe: qꝛ veꝝ hꝫ in rōne ſua eē ẜꝫ qd̓ fundat̉ in re: ⁊ hꝫ īrōne ſua actu ītellectꝰ ẜm ꝙ ꝯplet̉ in aīa. Tn̄ ex hͦ nō ſeꝗtur ꝙ ſit eterna niſi ſub hac cōditiōe ſi ab eterno fuiſſetintelligere. qͣꝫuis .n. nō poſſit ītelligi de veritate nō eē. ita.ſ. ꝙ app̄hendat̉ ītentio v̓itatis ⁊ nō app̄hēdat̉ eē: tn̄ pol̓eeſt nec iſtū ītellectū eſſe: nec illud eē in quo v̓itas fundatur. ſic̄ aliqn̄ fuit: ſed illa v̓itas ſola eſt eterna: q̄ fundat̉ ineſſe eterno ⁊ ītellectu eterno. ¶ Ad 5ᵐ dd̓ꝫ ꝙ vtroqꝫ mōveritas enūciatiōis pōt mutari. ſi .n. nulla enūciatio eēt:veritas euūciatiōis nō eēt. ¶ Et qd̓ obijcit̉ ꝙ adhuc rectum eēt rē ſignificari. Dicimꝰ ꝙ verū eſt: ſed tn̄ illa rectitudo nihil eſt qͣꝫ ſignabilitas rei: ⁊ hͦ nō ponit veritatēſigni in actu: ſꝫ tm̄ in potētia. Sil̓r ēt qn̄ mutat̉ res mutatur veritas enūciatiōis. Un̄ ẜm ph̓ꝫ eadē ꝓpō qn̄qꝫ pōteē vera: ⁊ qn̄qꝫ falſa. Et qd̓ vlteriꝰ obijcit̉ ꝙ īplet illd̓ adqd̓ ordinatū eſt in mēte dīna. Dd̓m ꝙ enūciatio pōt dupliciter ꝯſiderari. ¶ Ul̓ vt res q̄dā: ⁊ ſic eſt in ipſa v̓itasrei: ſicut in qͣlibet re: qn̄ īplet illud ad qd̓ ordinata eſt inmente dīna. ⁊ talis veritas manet in ipſa etiā mutata re.Uel vt ſignū talis rei: ⁊ ſic veritas eiꝰ eſt per adequationem ad rē illā. Mutata aūt re tollit̉ adequatio ſigni adſignatū ſine aliqua mutatiōe ipſiꝰ ſigni: qd̓ manifeſtū eſtin relationibus poſſe cōtingere. vn̄ veritas enūciationisnō manet. ¶ Ad 6ᵐ dd̓m ꝙ pereunte re vera perit veritas qͣꝫtū ad illud eē qd̓ hꝫ in re illa. Sꝫ tn̄ pōt remanereītentio veritatis ẜm eē qd̓ hꝫ in alia re. vel ẜm eē qd̓ hꝫ īaīa. Qꝛ oīa ſi auferant̉ nō remanebit veritas niſi in deo:nec ille defectꝰ accidit veritati per ſe: ſꝫ ꝑ accn̄s vt dcm̄eſt: qꝛ ẜm ph̓m deſtructis pͥmis ſubſtātijs īpol̓e eſt aliqd̓ceteroꝝ remanere: qͣꝫuis vl̓ia ſint per ſe incorruptibilia.¶ Ad 7ᵐ dd̓m ſil̓r ꝙ veritas ꝓpōnū necͣiaꝝ pōt deficere ꝑ accn̄s qͣꝫtū ad eſſe qd̓ hꝫ in anīa vel in rebꝰ. ſi res illedeficerēt: tuc .n. nō remanerent iſte veritates niſi in deoin quo ſunt vna ⁊ eadem veritas.¶ Expoſitio ſcd̓e partis textus.¶ Iergo In nio re. )Ut ꝙipſearoratovna ꝑſona patris illa inueamaiori affirmando. Magis .n. vr̄ ꝙ in vna ꝑꝰAſimplicitas īueniat̉ qͣꝫ ī duabꝰ ſimul acceptis.¶ Rn̄deo dd̓ꝫ ꝙ ē locꝰ a minori: qꝛ agit in vna ꝑſona patris ⁊ accipit ea q̄ ſūt diuerſa ẜm rōne: vt ſapīam v̓tutē ⁊ho. ſed in duabꝰ ꝑſonis pr̄is ⁊ filij accipit hͦ qd̓ ē vnū ẜmrōnem .ſ. nam diuinā q̄ ẜm numerum ēt multiplicari nōpōt. Sicut tres ſtatue dn̄r vnū aurū. Ur̄ hͦ eē falſum:qꝛ ma nō p̄dicat̉ de cōpoſito cū ſit pars. Et dd̓m ꝙ hͦ eſtverū in naͣlibꝰ: quoꝝ maͣ nō eſt tota ſub̓a eoꝝ: ſic̄ in artificialibꝰ q̄ ordinant in gn̄e ſub̓e ꝑ ſuā materiā. vt Cōmen.dicit in. 2. de aīa. Forme enī artificiales accidentia ſunt.Sub̓a ſignificat cōeꝫ ⁊c̄.) .i. ſub̓a que cōis in diuinis dr̄