Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XIX.Queſtio. V.

69

Diſtin. XIX.cut ſanitas de oībus ſanis: ſed vna ē ſanitas numero a qͣdenominatur animal ſanū: ſicut ſub̓m eius: ⁊ medicinaſana: ſicut cauſa eiꝰ: ⁊ vrina ſana ſicut ſignū eius. gͦ videt̉ꝙ vna ſit v̓itas qua oīa dn̄r v̓a. Pͣ. oīs rectitudo attēditur per aliquā menſurā: ſed veritas eſt rectitudo q̄dā.cum igit̉ videamus oībus tꝑalibus rn̄dere vnuꝫ tēpusquaſi menſurā. videt̉ ēt ꝙ oībus veris rn̄deat vna v̓itasẜm quaꝫ dicant̉ vera. Pͣ. ſicut ſe hꝫ bonitas ad bona:ita ſe hꝫ v̓itas ad v̓a: ſed oīa ſunt bona vna bonitate. Un̄dicit Augu. lib. de tri. Bonꝰ eſt homo: bona eſt facies: bonum eſt hͦ ⁊ illud: tolle hoc ⁊ illud: ⁊ videbis bonū oīs boni. Un̄ videt̉ ꝙ ſit vna bonitas numero in oībus participata ẜꝫ quā dicunt̉ bona. ergo vr̄ ꝙ ſimil̓r oīa dicant̉ vera vna v̓itate que ē veritas increata. Si dicas ꝙ oīadicunt̉ vera v̓itate īcreata exēplariter. Cōtra. vniuſcuiuſqꝫ forme exemplar eſt in deo qd̓ eſt creatrix eēntia.Si igit̉ h̓ ſufficeret vt oīa dicerent vera v̓itate īcreata:qꝛ exēplant̉ ab ipſa. videt̉ ꝙ ſimil̓r oīa poſſent dici colorata: qꝛ exemplant̉ colore: qui eſt ī deo exemplariter: qd̓eſt inconueniens.mala fieri ē veꝝ: ſꝫ nullū malū ē a deo. gͦ vr̄Contra ꝙ nō oīa v̓a ſint v̓a v̓itate increata.Reſpondeo in duobꝰ conſiſtit: in eſſe rei ⁊ in apdd̓m ꝙ ſicut dictū eſt ratio v̓itatisprehenſione v̓tutis cognoſcitiue ꝓportionata ad eē reiUtrūqꝫ autē horum quāuis vt dictuꝫ eſt reducat̉ in deūſicut in cām efficiente ⁊ exemplarē. Nihilominꝰ tn̄ q̄libꝫres participat ſuum eſſe creatū quo formal̓r eſt: ⁊ vnuſquiſqꝫ ītellectus participat lumen: per qd̓ recte de re iudicat: qd̓ ꝗdem eſt exēplatum a lumine īcreato. Habꝫ ētītellectus ſuaꝫ oꝑationē in ſe: ex qua cōplet̉ ratio v̓itatis.Unde dico ꝙ ſicut eſt vnū eſſe diuinū quo omnia ſunt:ſicut a pͥncipio effectiuo exēplari. Nihilominus tamē inrebus diuerſis eſt diuerſuꝫ eſſe quo formal̓r res eſt. Itaetiā eſt vna v̓itas .ſ. diuīa qua oīa vera ſunt ſicut pͥncipioeffectiuo exēplari. nihilominꝰ ſunt plures v̓itates in rebꝰcreatis quibus dicunt̉ vere formal̓r.Ad primu) cripl̓r. Uel ẜm intētionē tm̄ ⁊ nō ẜmigit̉ dd̓m ꝙ aliquid dr̄ ẜm analogiaꝫeſſe: ⁊ hͦ eſt quādo vna intētio refert̉ ad plura per pͥus etpoſterius: q̄ tamē nō habꝫ eſſe niſi in vno: ſicut ītentio ſanitatis refert̉ ad aīal vrinam ⁊ dietam diuerſimode ẜmpͥus ⁊ poſteriꝰ. nō tamē ẜm diuerſum eſſe: qꝛ eē ſanitatisnō eſt niſi in aīali. Uel ẜm eſſe ⁊ nō ẜm intētioneꝫ: ⁊ hͦ cōtingit quādo plura parificant̉ in ītentōe alicuiꝰ cōis: ſedillud cōe nō habꝫ eſſe vnius rōnis in oībus: ſicut oīa corpora parificant̉ in ītentiōe corporeitatis. Un̄ logicꝰ quiconſiderat ītentiōes tm̄ dicit hͦ nomē corpus de oībꝰ corporibus vniuoce p̄dicari: ſed eē huius naͣe nō eſt eiuſdeꝫrōnis in corporibus corruptibilibus ⁊ incorruptibilibusUnde quantū ad metaphyſicū ⁊ naͣlem qui conſiderantres ẜm ſuum eſſe nec hͦ nomē corpꝰ necͣ aliquid aliud dicitur vniuoce de corruptibilibus ⁊ incorruptibilibus. vtpꝫ. io. metaphy. ex philoſopho ⁊ cōmentatore. Uel ẜmintentionē ⁊ ẜm eſſe: ⁊ hͦ eſt quādo neqꝫ parificat̉ in intētione cōmuni neqꝫ in eſſe: ſicut ens dicit̉ de ſub̓a et accidente: ⁊ de talibus oꝑꝫ ꝙ natura cōmunis habeat aliqd̓eſſe in vnoquoqꝫ eoruꝫ de quibus dr̄: ſed differēs ẜm rationem maioris vel minoris ꝑfectiōis. Et ſil̓r dico ꝙ veritas ⁊ bonitas ⁊ oīa ho̓ dicūtur ānalogice de deo ⁊ creaturis. Un̄ oꝫ ꝙ ẜm ſuū eē oīa h̓ in deo ſint: ⁊ in creaturisẜm rationē maioris ꝑfectionis ⁊ minoris: ex quo ſeꝗturcum nō poſſint eſſe ẜm vnum eſſe vtrobiqꝫ ꝙ ſint diueruerſe veritates. Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ cum veritas ſit quedārectitudo ⁊ cōmenſuratio opꝫ ꝙ in rōne veritatis intelli

Queſtio.gatur menſura: ⁊ ſicut dictuꝫ eſt oꝑꝫ eē cōmēſurationemrei ad intellectuꝫ vt compleat̉ ratio veritatis. Res aūtdiuerſimode ſe habēt ad diuerſos intellectus: qꝛ intellectus diuinus eſt cauſa rei. vnde opꝫ ꝙ res mēſuretur perintellectum diuinuꝫ: cuꝫ vnūquodqꝫ mēſuretur per ſuūpͥmū pͥncipium. ⁊ ideo dicit Anſel. ꝙ res dicit̉ eē v̓a quādo implet hoc ad qd̓ ē ordinata in intellectu diuino. Sꝫres ſe habent ad intellectum noſtruꝫ ſicut cauſa: inquantum .ſ. intellectus accipit a rebus: ⁊ inde eſt ꝙ ſciētia noſtra nō mēſurat res ſed mēſuratur ab eis: vt dicit̉. io. metaphy. Non .n. ita ideo eſt in re: qꝛ ſic videt̉ nobis: ſꝫ magis qꝛ ita eſt in re. veruꝫ eſt qd̓ videt̉ nobis. Sic ergo intellectus diuinus eſt vt mēſura pͥma non mēſurata. Resautē eſt menſura ſecūda mēſurata. Intellectus autē noſter eſt mēſuratus: ⁊ non mēſurans. Dico igitur ꝙ primamēſura veritatis eſt vna tm̄: ſed menſure ſecunde .ſ. ipſeres ſunt plures. vnde ſunt plures veritates. Et ſi non eētniſi vna menſura veritatis adhuc nō ſequeretur ꝙ eſſettm̄ vna veritas: quia veritas non eſt menſura: ſed cōmēſuratio vel adequatio: ⁊ reſpectu vniꝰ mēſure poſſunt eēdiuerſe cōmenſurationes in diuerſis. vn̄ nō eſt ſil̓e de tēpore: qꝛ tēpus ē ipſa mēſura. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ſil̓r dico debonitate ꝙ ē vna bonitas qͣ ſic̄ pͥncipio effectiuo exēplari oīa ſunt bona. Sꝫ tn̄ bonitas qua vnūquodqꝫ formaliter ē bonū diuerſa ē in diuerſis: ſꝫ qꝛ bonitas vl̓is nō īuenit̉ in aliqua creatura ſꝫ ꝑticulata ⁊ ẜm aliꝗd. Ideo dicit Augu. ꝙ ſi remoueamus omnes rōnes particulationis ab ipſa bonitate remanebit in intellectu bonitas ītegra ⁊ plena que eſt bonitas dīna. que videtur in bonitate creata ſicut exēplar in exemplato. Ad quartū dd̓mꝙ exēplar rerum ē in deo dupl̓r. Uel quantum ad id qd̓eſt in intellectu ſuo: ⁊ ſic ẜm ydeas eſt exemplar intellectus diuinus oīum q̄ ab ipſo ſunt: ſicut intellectus artificis per formā artis oīum artificiatorum. Uel qͣꝫtum adid qd̓ ē in naͣ ſua ſicut rōne ſue bonitatis qua bonus eſt ēexemplar omnis bonitatis: ⁊ ſimil̓r ē de veritate. Un̄ pꝫꝙ non eodē modo deus ē exemplar coloris ⁊ veritatis:⁊ ideo obiectio non procedit. Ad vltimuꝫ dicēduꝫ ꝙquāuis malum nō ſit bonum nec ſit a deo. nihilominusintelligere malum bonū eſt: ⁊ a deo ē: ⁊ ideo v̓itas q̄ cōſiſtit in cōmēſuratiōe ītellectus ad pͥuationē exn̄teꝫ extraaīam bona ē ⁊ a deo: ⁊ iō dicit Ambro. ꝙ oē veruꝫ a quocunqꝫ dicatur a ſpi. ſancto eſt.III. Utrum ſint plures v̓itates eterne.ſic ꝓcedit̉. vr̄ ꝙ ſnt pl̓esM D tertiuꝫ pitates eterne. Sic̄pꝫ exdictis. Diuerſaꝝ ꝓpōnuꝫ diuerſe ſunt v̓itates: ſꝫ pr̄ ē deus: filius ē deus. ſunt due ꝓpoeAUſitiōes. gͦ ⁊ ſunt due veritates: ſꝫ vtrūqꝫ iſtoruꝫ ab eterno ē veꝝ. gͦ pl̓es veritates ſunt eterne. Pͣ.oīa q̄cūqꝫ fuerunt ſunt ⁊ erunt deus ab eterno preſciuitque conſtat ꝙ plura ſunt: ſed deus nō preſciuit niſi verū.gͦ plura v̓a ſunt ab eterno. Itē Aug. 83. q. Probat aīaꝫeē īmortalē ꝑ hͦ qd̓ eſt ſub̓m veritatis q̄ eſt eterna: ſꝫ conſtat ꝙ v̓itas q̄ ē in ītellectu nr̄o ſicut in ſub̓o non ē v̓itasdīna ꝑ eſſentiā. gͦ vr̄ ꝙ plures v̓itates ſint eterne. Ꝙ aūtveritas ſit eterna ſic ꝓbat̉. omne illud ad cuiꝰ remotionem ſeꝗtur poſitio eius ē eternū: ſꝫ ſi negat̉ veritas eſſeponit̉ eē. gͦ veritas eſt eterna. Probatio medie. Si v̓itasnō ē: v̓itatē eē ē falſū: ſꝫ ſi affirmatio ē falſa negatio ē v̓a.gͦ veritatē nō eē erit verum: ſꝫ nō ē veꝝ niſi in aliqͣ veritate. gͦ aliqͣ veritas ē. Pͣ. illud qd̓ nō pōt ītelligi nō eēē eternū: qꝛ ꝗcꝗd pōt nō eē pōt ītelligi nō eē: ſꝫ v̓itas n̄ p̄tītelligi nō eē: qꝛ ꝗcꝗd ītelligit̉: ītelligit̉ ꝑ iudiciuꝫ veritatis. gͦ vr̄ ꝙ v̓itas q̄ eſt in ītellectu ſit eterna ⁊ īmutabilis.