Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XVII.Queſtio. II.

Diſtin. XVII.augetur p̄miū ſubſtātiale qd̓ debet̉ charitati maiori ꝯſequēti actū nō charitati q̄ eſt radix actus. Nō aūt omnesſunt tales: vt dcm̄ eſt. ⁊ iō ad multitudinē actuū nō ſeꝗt̉de neceſſitate augmentum premij ſubſtātialis. Utrum augmentū charitatis habeat aliquē terIIII.(minum.ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ augmēO quartu) tuꝫ charitatis hēat aliquē terminū. ꝑfectio .n. nō excedit capaciteItem ꝑfectibilis: ſed capacitas aīe finita eſtnō pōt reciꝑe niſi ꝑfectionē finitā: ſꝫ oīs motꝰ ꝗ eſt ad finitu finitus eſt. gͦ augmētū charitatis qd̓ eſt ad ꝑfectōeꝫaīe eſt finitū. Pͣ. nihil ordinate mouet̉ ad id qd̓ cōſeꝗnō pōt ẜm ph̓m. ſicut ꝗ nō pōt eē in egypto nō moueturordinate ad eūdū illuc: ſꝫ in īfinitū diſtās nullus pōt cōſeꝗ: cū nullus motꝰ poſſit eē ẜm diſtātiā īfinitā. gͦ nullusmotꝰ eſt īfinitus: ſꝫ augmētū charitatis eſt ꝗdā motꝰ. gͦvenit ad aliquē terminū. Pͣ. ſicut īfra dicit magiſtergr̄a xp̄i nihil pōt ēt deus maius facere: ſꝫ ſi augmentumcharitatis ⁊ gr̄e eēt in īfinitū qͣlibꝫ charitate poſſet eſſealiqͣ maior. gͦ nō eſt īfinitū. Et ſimil̓r pōt dici de btā virgine de qͣ dicit Anſel. ꝙ ea puritate nitit̉ qua maior ſubdeo neꝗt intelligi. Et ſimil̓r ēt de beatis: quoꝝ charitasaugeri nō pōt. Per q̄ oīa videt̉ ꝙ augmentū charitatisveniet ad terminū aliquē ꝗ augeri nō pōt.augmētū charitatis eſt ẜm maiorē aſſimiCOnTa. lationē ad deū: ſꝫ quātūcūqꝫ aliquis accedat ad dei ſimilitudinē ſemper in īfinitū diſtat ab eo. gͦſemꝑ magis pōt accedere: ⁊ ita vr̄ ꝙ augmentū charitatis ſit in infinitū. Pͣ. qn̄ charitatis actus ꝓcedit a maiori charitate maioris eſt v̓tutis in merēdo: ſꝫ actus charitatis imperfecte meret̉ augmētū charitatis. gͦ multomagis merebit̉ quādo charitas magis perficietur: ⁊ itaaugmētum charitatis nunquā ſtabit.dd̓m: ꝙ de termino augmēti chariReſpondeo tatis duplr poſſumus loq̄. Aut qͣꝫtiad id qd̓ eſt. Aut quātū ad id qd̓ pōt eē. Sicut ēt dicimꝰꝙ ſummū malū nō eſt quo nō poſſit eē aliꝗd peiꝰ. tn̄ aliꝗd eſt ſumme malū quo nihil eſt peius. Similiter dicoꝙ augmētū charitatis ꝑuenit ad aliquē terminuꝫ vltraquē charitas nō auget in quolibet hoīe: nō tn̄ ꝑuenit adaliquē terminū vltra quē nō poſſit augeri. Cuius rō eſtex ꝑte eiꝰ qd̓ mouet̉ ẜꝫ hͦ augm̄tū: ⁊ ex ꝑte eiꝰ ad qd̓ mouet̉. Id aūt ad qd̓ mouet̉ aīa in augmēto charitatis eſtſimilitudo dīne charitatis: cui aſſimilat̉: ad quā cū infinita ſit in īfinitū pōt accedi plus ⁊ plus ⁊ nunqͣꝫ adequabit̉ ꝑfecte. Ex parte aūt eius qd̓ mouet̉ eſt ꝙ ip̄a animaquātū plus recipit d̓ bonitate dīna ⁊ lumine gr̄e ipſius:tāto capacior efficit̉ ad recipiendū. ⁊ iō quāto plus recipit tāto plus pōt reciꝑe. Cuius rō eſt: qꝛ potentie maͣlesſunt terminate ⁊ finite ẜm exigētiā maͣe. ⁊ iō nō pn̄t recipere niſi ẜm ꝓportōeꝫ maͣe. potentie aūt īmaͣles nō limitant̉ ex maͣ: ſed magis ẜm quātitatē bonitatis dīne īeis ꝑcepte. Un̄ quāto plus addit̉ de bonitate tanto magis eſt de potētia ad capacitatē. ſicut pꝫ de exēplo ph̓i d̓ſenſu ⁊ ītellectu .3. de aīa. Dicit .n. ꝙ ſenſus a fortibꝰ ſenſibilibꝰ corrūpunt̉ ⁊ nō auget̉ eoꝝ capacitas: qꝛ ſunt potētie maͣles: ſꝫ ītellectus quāto magis ītelligit difficiliatanto ēt plus pōt: ita ēt quāto naͣ ſpūalis plus recipit decharitate plus pōt reciꝑe. Quidā aūt cōparātes capacitatem ſub̓e ſpūalis capacitati ſub̓e maͣlis dixerūt ꝙ eſtterminus in augmēto charitatis ẜm capacitatē naͣe .ſ. ꝙtm̄ recipit de charitate ꝙ impleat̉ capacitas prima queerat ex naͣ: nec pōt plus reciꝑe. Et ponūt exēplū de aerequi hꝫ terminū ſubtilitatis ſue quē non excedit. vn̄ pōt

in eo intēdi lumē ẜm ꝙ magis ⁊ magis depurat̉ a vaporibus ꝑmixtis: ſꝫ quādo ꝑuenit̉ ad puritatē naͣe ſue nonpōt ampliꝰ purificari nec illumīari ab eodē illumināte.Sꝫ nō ē ſil̓e d̓ capacitate ſub̓e maͣlis ⁊ ſpūs: vt dcm̄ ē.Ad primuꝫ) finita ī actu tn̄ pōt plus ⁊ plus ī īfiniigit̉ dd̓m: ꝙ quāuis capacitas aīe ſittū elōgari ẜm ꝙ plus ⁊ plus recipit. Nūquā tn̄ erit īfinita nec recipiet ꝑfectionē īfinitā. ſicut ēt pꝫ in additionenumeri ꝗ in īfinitū eſt īpoſſibilis: nūquā tn̄ eſt aliꝗs numerus īfinitus in actu: qꝛ potētia additionis numeroꝝ:vt dicit Cōmen. in. 3. phy. nō eſt vna: ſꝫ ſemꝑ ex noua additōe efficit̉ alia potētia ī numero ẜm ꝙ efficit̉ noua ſpecies numeri. Un̄ q̄libꝫ potētia pōt exire ī actū: nō tn̄ pōteſſe vt oēs exeāt in actu: qꝛ in quolibꝫ actu addit̉ ēt potētia. Et ita eſt ēt hoc de capacitate aīe. Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙqd̓libet augmētū charitatis termīatū eſt: ⁊ eſt ad terminū quē ꝯſeꝗ pōt hō: ſed tn̄ ille terminꝰ cū nō ſit actus purus eſt ꝑmixtꝰ potētie. vn̄ adhuc pōt eē aliud augmētūnumero: ⁊ ita in īfinituꝫ augmētū ſuccedere augmēto. ⁊hoc modo ītelligit̉ augmētum charitatis interminatū. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ gr̄a xp̄i quāuis ẜm eēntiā eēt finita: tn̄ẜm ꝗd fuit īfinita. īquātū .ſ. erat diſpō ꝯgruitatis ad vnionem: ⁊ inquātū ꝯcurrebat in oꝑationē xp̄i ꝗ erat virtutis īfinite ex hoc ꝙ erat ꝑſona dīna: ⁊ alijs modis: vt dicet̉ in 3º. Et ex hoc hēbat ꝙ non poterat augeri. Ad illud qd̓ obijcit̉ de btā v̓gine dd̓m eſt ꝙ differt puritatisaugmētū ⁊ charitatis. Augmētum .n. puritatis eſt ẜm receſſum a ꝯͣrio: ⁊ qꝛ in btā virgine fuit depuratio ab omnipctō. iō peruenit ad ſummū puritatis. ſub deo tn̄ in quonō eſt aliqua potētia deficiēdi que eſt in qualibꝫ creatura quātū in ſe eſt. Charitatis aūt augmētū eſt ꝑ acceſſuꝫad dīnā bonitatē. ⁊ ideo nō habuit beata virgo ſummaꝫcharitatē qua maior nō poſſit intelligi: qꝛ etiaꝫ ꝓfecit incharitate ⁊ gr̄a. Ad illud qd̓ obijcit̉ de beatis dd̓m ꝙcharitas nō auget in eis ꝓpter cōditioneꝫ ſtatus: qꝛ nonſunt in via: ſed in termino vie. vnde dat̉ eis premiuꝫ ẜmillud qd̓ charitas in ſtatu vie in eis creuit.V. Utꝝ charitas minuat̉.ID quintum ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ charitas minuat̉: ꝯtrariaeniꝫ nata ſunt fieri circa idē: ſed augmentū⁊ dimīutio ſunt ꝯͣria: cū igit̉ charitas augeatur: vr̄ ꝙ minuat̉. Itē Aug. dicit: vbi magna cupiditas ibi ꝑua charitas. Et alibi. Minꝰ te amatqui aliꝗd tecū arnat: ſꝫ cōtingit cupiditatē augeri. gͦ etiācharitatē cōtingit minui. Pͣ. veniale pctm̄ eſt maluꝫculpe: ſꝫ omne malū aliqd̓ bonū adimit ſibi oppoſitū: cuigit̉ malo culpe opponat bonū gr̄e vel charitas: adimetveniale pctm̄ bonū charitatis: ſed nō adimit totū: qꝛ ſicexcluderet a regno. ſola .n. charitas diuidit īter filios regni ⁊ ꝑditionis ẜm Augu. ⁊ ſic eēt mortale. gͦ adimit aliquid eiꝰ. gͦ diminuit ipſaꝫ. Itē ẜm ꝙ aliꝗs ſe diſponitad charitateꝫ ⁊ gr̄am ẜm hoc ſibi deus īfundit: quia ẜmAugu. lumē dīne gr̄e oībus pn̄s eſt. Sed ꝙ aliqui nō ſuſcipiāt eā eſt: qꝛ auertūt ſe ab illo. ſicut ꝗ claudit oculosad lumē ſolis: ſed cōtingit ꝙ aliꝗs minus diſponit ſe adcharitateꝫ qͣꝫ pͥus fecerat. gͦ minus participabit de lumine gratie ⁊ de charitate.quelibet charitas creata eſt finita: ſed oēCOnTA. finitū ẜm ph̓m pͥmo phy. cōſumit̉ ꝑ ablationem ablato quodā ſemꝑ ⁊ ſemꝑ. ſi igit̉ veniale diminuit aliꝗd de charitate ſequēs etiā diminuet. ⁊ ſic multiplicatis venialibus tota charitas tollet̉: ſed charitas nōtolletur niſi per mortale pctm̄. ergo multa venialia fiētvnū moͣtale: qd̓ nullus ponit. Si dicas ꝙ ī iſta abla-