Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XVII.Queſtio. II.

Diſtin. XVcharitatis fit in ſe īmobilis: tn̄ ẜm ordinē ſapiētie ſue poteſt alicui maiorē charitatē p̄bere ꝓ bn̄placito ſue volutatis. ⁊ ẜm ꝙ aliꝗs diuerſimode ſe ad charitatē p̄parat:ꝗ ēt ſe hꝫ aliquo mō ad charitatē vt cā maͣlis recipiens.ad cuiꝰ diuerſitatē etiaꝫ ſeꝗt̉ variatio ī effectu. Ad 5ˡdd̓m: ꝙ cū alteratio paſſiua īcludat ī ītellectu ſuo paſſionē. ſic̄ duplex ē paſſio: ita ⁊ duplex ē alteratio. Dr̄ .n. cōiter paſſio vnoº oīs receptio ẜm etiā ꝙ ītelligere pati dr̄.Et ſic ēt alteratio ẜm iſtā paſſionē ꝯſiſtit in qͣlibet variatiōe circa receptōeꝫ alicuiꝰ qͣlitatis. Et hoc mō pōt eē alteratio ēt ī ſubſtātijs pure ītellectualibus. Et ſic alteratio pōt eſſe in charitate. Alio mō dr̄ ꝓpͥe paſſio qn̄ abijcitur aliꝗd a ſub̓a: ⁊ hoc ē ex actōe ꝯͣrij trāſmutātis. Et ẜmiſtā paſſionē alteratio dicta nō ē niſi circa ſenſibilia ⁊ circa ſenſibilē ꝑtē aīe ꝑ ſe: ⁊ circa intellectū ꝑ accn̄s quātuꝫad illas qualitates q̄ in parte ītellectiua ex ſenſibus oriunt̉ ſicut ſunt oēs hītus acꝗſiti: quoꝝ nō ē charitas. Utꝝ charitas augeat̉ ꝑ additioneꝫ.II.ſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ cha D ſecunduꝫ ritas augeat̉ ꝑ addiſtionē. ph̓s .n. dicit pͥmo de gn̄atiōe. augmētūeſt p̄exn̄ti charitati additamētū. Si igit̉ charitas auget̉ oꝑꝫ ꝙ p̄exn̄ti charitati alia charitas addat̉. Itē nihil pōt augere charitatē niſi deusꝗ dedit: ſed deus nō agit aliꝗd in aīa de nouo niſi per nouum īfluxū: nō pōt aūt ītelligi nouus fluxꝰ niſi aliꝗd denouo īfundat̉. gͦ vr̄ ꝙ charitas augeat̉ ꝑ hoc ꝙ alia charitas de nouo īfuſa pn̄ti addat̉. Itē ſi nō auget̉ ꝑ additionē noue charitatis a deo non vr̄ poſſe augeri niſi ꝑreceſſuꝫ a ꝯͣrio charitatis. Sꝫ ꝯͣ augmētū charitatis pōteſſe in illis in ꝗbꝰ nihil ē de ꝯͣrio charitatis. ſicut in angelo ⁊ hoīe in ſtatu īnocētie. gͦ vr̄ ꝙ iſto mō charitas nō augeat̉: ſed p̄dicto mō. Pͣ. videt̉ ẜm hoc ꝙ deus nō eſtcauſa augmēti charitatis: ſed hō ꝗ ſe a contrario charitatis refrenat ſicut a ꝯcupiſcētia: ⁊ hoc eſt īconueniēs. gͦvidet̉ ꝙ nō augeat̉ niſi per additionem.Contra ſimplex ſimplici addituꝫ nihil maius efficit: vt ꝓbat ph̓us: ſꝫ charitas ē ꝗd ſimplex.gͦ ꝑ additiōeꝫ charitatis ad charitatē nō efficitur maiorcharitas. Pͣ. ẜm Diony. 5. cap. de di. no. tm̄ diſtat īteripſas dei ꝑticipationes ⁊ participātes: ꝙ ꝑticipatio qͣꝫtoſimplicior eſt tāto nobilior: ꝑticipās v̓o quāto maioremhꝫ cōpoſitionē donoꝝ participatoꝝ tāto nobilius eſt. ſicut eē eſt nobilius qͣꝫ viuere: ⁊ viuere qͣꝫ ītelligere. ſi vnūſine altero ītelligat. Omnibus .n. eē p̄eligeret̉: ſed qd̓ hꝫplura ex his melius eſt. Sed charitas eſt q̄dā ꝑticipatiodīne bonitatis. gͦ qͣꝫto cōpoſitior eſt ꝑ additionē charitatis ad charitate minꝰ valebit. igit̉ ſi charitas auget̉ peradditionē: quāto magis auget̉ minus erit eligenda. hocaūt eſt ridiculū. gͦ nō augetur per additioneꝫ.Reſponde̓O ciatr augeri dicta reuertunt̉ ī duasdd̓m: ꝙ eoꝝ ꝗ ponūt charitatē eēnopīones: quaꝝ vna eſt ꝙ auget̉ ꝑ additionem charitatisad charitatē. Alia eſt ꝙ auget̉ ꝑ ītenſioneꝫ ẜm acceſſumad terminū: ⁊ in hoc reuertit̉ ꝙ ꝗdā dicūt charitatē augeri ꝑ multiplicatiōeꝫ ſui in aīa. ſicut lux ī aere. lux .n. nōauget̉ niſi ꝑ ītenſionē ſicut alie qͣlitates. Primā autēpoſitionē nō poſſuꝫ ītelligere: qꝛ in omni additōe opꝫ intelligere duo diuerſa: quoꝝ vnū alteri addit̉. Si aūt intelligant̉ due charitates: aut ītelligent̉ diuerſe ẜm ſpēmaut ẜm numeꝝ. Cōſtat ꝙ nō ẜm ſpēm cū oēs charitatesſint in eadē ſpē virtutis. Diuerſitas aūt ẜm numeꝝ ē exdiuerſitate maͣe ſicut h̓ albedo differt ab illa nūero: qꝛ ēin diuerſo ſub̓o. vn̄ non pōt qͣlitas addi qͣlitati niſi ꝑ hocꝙ ſub̓ꝫ ſub̓o addit̉. Charitas aūt que pōt addi nūqͣꝫ fuitI

in alio ſub̓o anteqͣꝫ in iſto. ⁊ ẜm hoc qd̓ eſt in iſto nō differt numero ab alia charitate in eodē exn̄te vt ꝓbatū ē.vn̄ nullo mō eſt ītelligere ibi additione. Sꝫ iſta poſitioꝓuenit ex falſa imaginatiōe: qꝛ augmētū charitatis imaginati ſunt ad modū augmēti corporalis in quo fit additio qͣꝫtitatis ad quātitatē. Et iō dico ꝙ qn̄ charitas augetur nihil ibi addit̉. ſicut ph̓us ēt dicit in. 4. phy. ꝙ aliꝗdefficit̉ magis albū vel magis calidū: nō ꝑ additioneꝫ alicuius albedīs vel caloris: ſꝫ qꝛ illa qͣlitas q̄ pͥus īerat intēdit̉ ẜm ꝓpinꝗtatē ad terminū. Hec aūt ītēſio cōtingitdiuerſimode ī qͣlitatibꝰ ſimplicibꝰ ⁊ cōpoſitis pͥmis ⁊ ſecundis. Qualitates .n. cōpoſite vel ſecūde ītendunt̉ ẜmītenſionē qͣlitatū pͥmaꝝ: ſicut ſapor ⁊ ſanitas ⁊ alia hȯ ẜꝫītenſioneꝫ caloris ⁊ frigoris humoris ⁊ ſiccitatis. Qualitates aūt pͥme ⁊ ſimplices ītendunt̉ ex cāis ſuis .ſ. ex agete ⁊ recipiēte. Agēs .n. intēdit reducere patiēs de potētiain actū ſue ſimilitudīs quātūcūqꝫ pōt. ſicut aūt nō cal̓meſt potētia caloris: ita minus calidū eſt potētia reſpectumagis calidi. Un̄ ſicut ꝑ potētiā calidi efficit̉ de nō calido cal̓m: nō ꝙ ponat̉ ibi aliꝗs calor: ſꝫ qꝛ calor ꝗ eſt ī potētia educit̉ in actū: ita ēt efficit̉ magis cal̓ꝫ ꝑ actione calidi inquātū educit̉ calor ꝗ inerat vt actus imꝑfectus inmaiore ꝑfectionē ⁊ maiorē aſſimilationem agētis. ⁊ hocꝯtingit ẜꝫ ꝙ potētia ſubiecta actui: q̄ ꝗdē quātū in ſe eſtad multa ſe hꝫ: magis ac magis termīatur ſub actu illo.Uel qꝛ auget̉ v̓tus agētis ſicut ex ꝯiunctōe pl̓iū luminariū ītendit̉ illuminatio. Uel ex parte ipſiꝰ maͣe ẜm ꝙ magis efficit̉ ſuſceptibilior illiꝰ actus. ſicut aer quanto plusattenuat̉ fit ſuſceptibilior lumīs. Intēſio aūt charitatisnō ꝯtingit ex hoc ꝙ virtus agētis fortificet̉: ſꝫ tm̄ ex hocꝙ naͣ recipiēs: q̄ quātū in ſe eſt diſpōnē quādaꝫ hꝫ: ẜm ꝙeſt in potentia ad plura: magis ac magis p̄parat̉ ad ſuſceptionē gr̄e ẜm ꝙ ex dicta multitudine .ſ. ꝯfuſione potentialitatis in vnū colligit̉ ꝑ oꝑationes ꝗbꝰ ad charitatemſuſcipiendū p̄parat̉: vt pͥus dcm̄ eſt. Et iō Dio. ꝑfectū ſanctitatis ſemꝑ deſignat ꝑ hoc qd̓ eſt exſparſa vita ī vnicāꝯſurgere. Et ſic pꝫ ꝙ augm̄tū charitatis ſimile ē augmēto qͣlitatū naͣlium: lꝫ origo eiꝰ differat ab origine illaruꝫ.Cuius rō ē: qꝛ qͣlitates naͣles educunt̉ de potentia materie: quaꝝ inchoatiōes quaſdā maͣe deꝰ oꝑe creatōis īdidit. ⁊ iō qn̄ ī actū ꝓcedūt ē exitꝰ de imꝑfecto ad ꝑfectuꝫ.Dona aut gratuita nō educunt̉ qͣſi de potētia naͣe: qꝛ nihil ē in potētia naͣli qd̓ ꝑ agēs naͣle educi nō poſſit. Et iōorigo gre ē ꝑ nouā īfuſione: ſꝫ augmētū eius ē per hoc ꝙde īperfecto ad ꝑfectū actus īfuſus educitur.igit̉ dd̓m: ꝙ ꝓpō ph̓i ītelligit̉ de augAd primu) mēto corꝑali qd̓ fit ſemꝑ ꝑadditōeꝫqͣꝫtitatis: qꝛ in hac maͣ ab ipſo ꝓponit̉. Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙdeus vna ⁊ eadeꝫ oꝑatione agit in oīa q̄ ſunt: quāuis forte illa oꝑatio differat ſolū ẜm rōnē: ẜm ꝙ exit a rōne diuerſoꝝ attributoꝝ vel diuerſaꝝ ideaꝝ. Un̄ dico ꝙ vna⁊ eadē oꝑatione īfundit̉ gr̄a ⁊ auget̉: nec ē diuerſitas niſi ex parte recipiētis: qd̓ ex illa operatione plus minuſuerecipit: ẜm ꝙ ad eā diuerſimode p̄parat̉. ſicut eadē irradiatione ſolis efficit̉ aer clarus ⁊ magis clarus depulſisnebuloſis vaporibꝰ ꝗ receptionē luminis impediebant.vn̄ n̄ oꝫ ꝙ ſit ibi alia ⁊ alia charitas. Pͣ. ēt ſi eēt dueoꝑationes nō oporteret ꝙ terminarent̉ ad duo diuerſaẜm ſub̓am: ſꝫ pͥmo terminaret̉ ad eē charitatis imperfecte. ſcd̓o ad eādē charitatē ẜm ꝑfectionē ẜꝫ ꝙ aliꝗd educit̉ de imperfecto ad perfectū. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ nō eſt d̓rōne intēſionis alicuiꝰ qͣlitatis ꝙ ſit per remotionem acōtrario: ſed hoc accidit qͣlitati ẜm ꝙ eſt in ſub̓o ꝑticipāte cōtrariū. Sꝫ hoc eſt de neceſſitate ītēſionis ꝙ qͣlitaseducat̉ de imꝑfecto ad ꝑfectū ſicut pꝫ de diafano ī quo