Druckschrift 
Scriptum super primo libro sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Diſtin. XVII.Queſtio. II.

E

Tertio vtrum quolibet actu augeatur. Quarto vtruꝫ ſitaliquis terminus augmenti. Quinto vtꝝ diminuatur. Utꝝ charitas augeat̉.¶O primu) nō augeat̉. Nihil augeīſic ꝓcedit̉: vr̄ ꝙ charitasniſi qͣꝫtū: ſꝫ nullū ſimplex ē qͣꝫtū: qꝛ oē qͣꝫtū ēdīſibile. charitas aūt ē ſimplex habitꝰ: ⁊ itanō ē qͣꝫtū ꝑ ſe: nec ſil̓r ꝑ accn̄s cuꝫ eiꝰ ſub̓m .ſ.aīa ſit etiā indīſibile. gͦ nō auget̉. Si di. ꝙ quanta eſt:nō qͣꝫtitate molis: ſꝫ v̓tutis. Cōtra qͣꝫtitas v̓tutꝭ dīdit̉ẜꝫ ob̓a ī qͣ v̓tus pōt: ſꝫ in oīa ob̓a charitatis pōt q̄lꝫ charitas qͣꝫtūcūqꝫ ꝑua. gͦ nō auget̉ ẜꝫ qͣꝫtitatē v̓tutis. Itē cūaugmētū ſit ſpēs motꝰ ꝗcꝗd auget̉ mouet̉: ⁊ qd̓ eēntial̓rauget̉ eēntial̓r mouet̉: ſꝫ qd̓ mouet̉ ē corpꝰ: vt ꝓbat ph̓s.⁊ qd̓ naͣliter mouet̉ corrūpit̉: cuꝫ igit̉ charitas nō corrūpat̉: qꝛ charitas nunqͣꝫ excidit. i. Cor. 13. nec ſit corpꝰ mobile: vr̄ ꝙ nō eēntial̓r augeat̉. Iteꝫ cuiꝰ cā ſemꝑ ſe hꝫeodeꝫ mō illud: neqꝫ auget̉: neqꝫ minuit̉: nec aliquo modo variat̉: ſꝫ cā īmediata charitatis deꝰ ē ꝗ ſemꝑ eodemmō ſe hꝫ. gͦ charitas nō variat̉ ꝑ augmētū. Pͣ. ꝯſtat ꝙaugmētuꝫ qͣlitatis nō pōt reduci ad aliqͣꝫ ſpēm motꝰ niſiad alteratiōeꝫ. Sꝫ alteratio: vt ꝓbat ph̓s ī. 7. phy. nō eſtniſi circa partē aīe ſenſitiuā ⁊ circa ob̓a eiꝰ: cū gͦ charitasqͣlitas ſit ⁊ ſit in ꝑte ītellectiua: aliqn̄ eēt in angelis ꝗ ſenſitiua carēt: vr̄ ꝙ nō augeat̉.Augu. dicit charitas cū fuerit nata nutrit̉:COnlra. cum fuerit roborata perficit̉: omne aūt inquo ꝓgreſſus ẜm diuerſos gradus attēditur auget̉. gͦ ⁊cͣ. Pͣ. ꝑ actū deuenimus ī cognitōeꝫ hītus: ſꝫ ꝯtigit actūcharitatis intēſiorē fieri. gͦ etiā ⁊ charitas augeri pōt.Reſpondeo cialiter nō augeri: ⁊ hoꝝ fuit qͣdrudd̓ꝫ: ꝙ ꝗdā poſuerūt charitatē eēnplex opīo. Quidā .n. dixerūt: vt magr̄ ī lr̄a: ꝙ charitas ẜꝫſe nō auget̉: ſꝫ dr̄ augeri ī nobis īquātum nos ī charitateꝓficimus: ⁊ hoc qꝛ ponit charitatē eē ſpm̄ ſcūꝫ in quē variatio nō cadit. Sꝫ hͦ nō pōt ſtare. Qꝛ nō ē ītelligibile ꝙnos ī charitate q̄ ſpiri. ſanctꝰ ē ꝓficiamus niſi aliꝗd fiatin nobis qd̓ pͥus nō fuit. ⁊ hͦ nō pōt eē tm̄ actꝰ: cū oīs actꝰſit ex v̓tute aliqͣ: ⁊ actꝰ ꝑfectꝰ qͣli ſpiri. ſancto vnimur: eſta v̓tute ꝑfecta ꝑ hītū. Alij dixerūt ꝙ charitas eſſential̓rnō auget: ſꝫ dicit̉ augeri īquātū magis firmat̉ ī ſub̓o ẜmipſaꝫ radicatōeꝫ. Sꝫ ex hͦ ēt ſequit̉ ip̄aꝫ augeri eēntial̓r.Nulla .n. forma pōt ītelligi magis firmari in ſub̓o niſi ꝑhoc ꝙ hꝫ maiorē victoriā ſuꝑ ſub̓m ſuū. augmētū aūt victorie redūdat ī augmētū v̓tutis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ī augmētū eēntie: qꝛ v̓tus ſi nō ē ipſa eēntia: oꝫ ꝙ ſit ab eēntia ⁊ cōmenſuret̉ ſibi ſic̄ effectꝰ cāe ꝓxime. Alij dixerunt ꝙ charitaseēntial̓r nō auget̉: ſꝫ adueniēte maiori charitate minorcharitas q̄ īerat deſtruit̉. Hoc etiā nō pōt ſtare: qꝛ nullaforma deſtruit̉ niſi vel ex ꝯͣrio agēte vel ꝑ accn̄s ex corruptōe ſub̓i: cuꝫ igit̉ ſub̓m charitatis maneat ⁊ charitasadueniēs charitati īuēte nō ꝯͣriet̉: nō pōt eſſe ꝙ deſtruatur nec ꝑ ſe nec ꝑ accn̄s. ſic̄ ignis ꝑuus a magno igne ꝑꝑꝯſumptōeꝫ maͣe. Alij dixerunt ꝙ charitas nō auget̉ niſiqͣꝫtū ad feruorē. Sꝫ hoc ēt non pōt ſtare: qꝛ feruor charitatis dupl̓r accipitur. ꝓpͥe ⁊ metaᵉᵉ. Metaᵉᵉ ẜm ꝙ dicimus charitatē eſſe calorē ⁊ ītenſionem actus charitatismetaᵉᵉ dicimus feruorē ẜm ꝙ Dionyſi. ponit feruidū inamore angeloꝝ. Sic aūt feruor acceptꝰ eſt ꝑ ſe ꝯn̄s eēntiā charitatis. vn̄ nō pōt in tali feruore fieri augmētū niſi ipſa charitas eēntial̓r augeat̉: cū ſil̓ variet̉ res ⁊ oīa q̄ꝑ ſe ꝯſequunt̉ ipſam. Alio mō dr̄ feruor ꝓut ē in ꝑte ſenſitiua: cū .n. vires īferiores ſequant̉ motū ſuꝑioꝝ ſi ſit ītēſio. ſicut videmus ꝙ ad app̄hēſionē mulieris dilectetotum corpꝰ exardeſcit ⁊ mouet̉: ita ēt qn̄ affectꝰ ſuꝑior

mouet̉ in deū ꝯſeꝗt̉ q̄dā īpreſſio ēt ī virtutibꝰ ſenſitiuisẜm quā īcitant̉ ad obediēdū dīno amori. Intēſio autemiſtiꝰ feruoris nō ſufficit ad augmētū charitatis: qꝛ ſecundū augmētū iſtiꝰ feruoris nō attēdit̉ qͣꝫtitas meriti: cumcōſiſtat ī diſpōne corꝑis. Un̄ magis feruētes nō ſempermagis merent̉. Sꝫ ille ꝗ dr̄ creſcere in charitate creſcitēt ī merito ſi ſit in ſtatu merendi. Et iō dd̓m ꝙ charitaseēntial̓r auget̉. Sciendū tn̄ eſt ꝙ augeri nihil aliud eſtqͣꝫ ſumere maiorē qͣꝫtitatē. vn̄ ẜꝫ ꝙ aliꝗd ſe hꝫ ad qͣꝫtitatē ita ſe hꝫ ad augmētū. Quātitas aūt dr̄ dupl̓r: q̄daꝫ virtualis q̄dā dimēſiua. Uirtualis qͣꝫtitas nō eſt ex genereſuo quātitas: qꝛ nō dīdit̉ diuiſione eēntie ſue: ſed magnitudo eiꝰ attēdit̉ ad aliꝗd dīſibile exͣ vel multiplicabile:qd̓ eſt ob̓m vel actꝰ v̓tutis. Sꝫ ex gn̄e ſuo ē vel forma accidētalis in gn̄e qͣlitatis vel forma ſub̓alis: q̄ tn̄ nō ē maior vel minor. Et iō augmētū ẜm qͣꝫtitatē v̓tutis nō pertinet ad ſpēm motꝰ q̄ augmētū dr̄: ſꝫ magis ad alteratōeꝫ⁊ hoc mō auget̉ charitas ⁊ alie qͣlitates. Quātitas aūt dimēſiua ē quorūdaꝫ ꝑ accn̄s. ſicut albedīs q̄ dr̄ quāta ẜmqͣꝫtitatē ſuꝑficiei: vt ī p̄dicamētis dr̄. Un̄ nō auget̉ niſi ꝑaccn̄s. Sꝫ ꝑ ſe īuenit̉ ī corporibꝰ q̄ ꝑ ſe augent. Hoc aūtcontīgit dupl̓r. Qꝛ aliqn̄ illud qd̓ ſumit maiorē qͣꝫtitateꝫmouet̉ de qͣꝫtitate minori ī maiorē. Aliqn̄ aūt ē ſine motu ipſiꝰ qd̓ augeri dr̄. vn̄ nō q̄libꝫ ꝑs auget̉. ſicut q̄libꝫ ꝑsmoti ꝑ ſe mouet̉. Et hoc ꝯtingit qn̄ efficit̉ maior qͣꝫtitasꝑ additionē qͣꝫtitatis. ſicut quādo addit̉ lignū ligno vellinea linee. vn̄ hoc eſt augmētū: ſꝫ nō motꝰ augmēti. Qd̓aūt moueat̉ aliꝗd ad maiorē qͣꝫtitatē cōtingit dupl̓r: velita ꝙ qͣꝫtitas ſit ꝑ ſe terminꝰ motus: vel ꝙ cōſequat̉ terminuꝫ. Qn̄ ꝑ ſe quātitas eſt terminꝰ motus opꝫ ꝙ ſit ibiadditio ad totū ⁊ ꝙ ad quālibet ꝑtē vt totū augeat̉ ⁊ q̄libet pars eiꝰ. ſicut eſt ī al̓i ⁊ ī plāta. ⁊ tūc ꝓpͥe ē motꝰ augmēti. Un̄ motꝰ augmēti nō ē niſi ī hn̄tibꝰ nutritiuā. Conſequit̉ aūt terminū motꝰ qn̄ ē ad formā aliqͣꝫ quā ꝯſequitur aliqͣ qͣꝫtitas. Cuilibet .n. forme debet̉ quātitas determīata: ⁊ qꝛ motꝰ nō ſpecificat̉ niſi ab eo qd̓ eſt per ſe terminus motus. Iō talis motus nō dr̄ per ſe motꝰ augmēti. Sed vel generatio ſi ſit forma ſub̓alis. ſicut quādo exaere fit ignis: vel alteratio: quādo eſt forma accidētalis.ſicut in rarefactione aeris patet.Ad primu) qͣꝫtitatē dimēſiuā: neqꝫ ꝑ ſe: neqꝫ pergͦ dd̓m: ꝙ charitas qͣꝫuis nō habeataccn̄s: qꝛ ſub̓m ēt eiꝰ nō eſt qͣꝫtū: tn̄ in ea qͣꝫtitas v̓tutis ē.rōne cuiꝰ augeri dr̄. ſic̄ ⁊ albedo ⁊ calor. Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙqͣꝫtitas v̓tutis attēdit̉ dupl̓r: vel qͣꝫtū ad numeꝝ ob̓oꝝ: ⁊hoc eſt ꝑ modū quātitatis diſcrete: vel quātū ad ītenſionē actꝰ ſuꝑ idē ob̓m: ⁊ hoc ē ſic̄ qͣꝫtitas ꝯtinua: ⁊ ita excreſcit v̓tus charitatis. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ charitas nō dr̄ augeri qͣſi ſub̓m augmēti: cū ſit accn̄s: ſꝫ qꝛ ẜm ipſaꝫ attēditur augmētuꝫ. ſic̄ ēt quātitas augeri dr̄ ⁊ albedo variariqn̄ aliꝗd ꝑ albedinē variat̉. Nec oꝫ ꝙ ſi eēntial̓r auget̉ꝙ deſtruat̉. Dicit̉ .n. aliꝗd ẜm eēntiā ſuā moueri dupl̓r.Uel qꝛ eēntia ē ꝑ ſe terminꝰ motꝰ. ⁊ ſic moueri ꝑ eēntiāeſt eēntiā amittere ⁊ corrūpi. Uel qꝛ eſt ẜm aliꝗd cōiunctū eēntie: qd̓ ē ꝑ ſe terminꝰ motus. ſicut dr̄ aliꝗd moueri eēntial̓r dū ẜm locū mouet̉: qꝛ ẜꝫ ſuā eēntiā in loco ē.Et ſic eēntiale augmētū dr̄ qd̓ eſt ẜm quātitatē eēntiaꝫꝯn̄tem manēte vna ⁊ eadē eēntia ſub diuerſa quātitate.ſiue quātitas ſit ip̄a eſſentia rei. ſicut quātitas virtutis ēidē cū ipſa virtute: ⁊ tn̄ mouet̉ per ſe loquēdo ẜm quātitatē ẜm maiorē ⁊ minorē ꝑfectionē virtutis: nec tūc perſe ẜm eēntiaꝫ mouet̉: qꝛ eſſe ſuū retinet. ſiue ſit aliud abeſſentia. ſicut pꝫ in augmēto cōporali. Nec opꝫ ꝙ omneqd̓ mouet̉ ſit corpus niſi accipiat̉ de motu naͣli qͣlis noneſt motus aīe. Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ quāuis cauſa efficiens

H 2