¶ De artificibus et rebus artificialibus
cuiꝰ qͣꝫ patiēter ſe habet ſub raſorio. ⁊ permittit caput ſuum a raſore mō in dextrammodo ī ſiniſtrā duci: nec audet mētū leuare: nec os aperire: ne ſi raſori reſiſtat vulnus incurrat. Attēde clauſtralis ſub manu raſoris te poſitū: noli ſub raſorio correptionis rebellare: ſꝫ raſoris manibꝰ humiliter te tractari ꝑmittas ne leſiones grauiores incurras tā in mēte qͣꝫ in corꝑe ¶ Itēqui ſub manu raſoris inepti radit̉: neceſſeeſt vt patiētiꝰ ſe habeat: qꝛ faciliꝰ lederet̉qͣꝫ a bono. Sic ſub diſcholo ⁊ inepto p̄lato plurimū expedit patiētiꝰ ſe habere. Nōenī tm̄ bonis ſubiectꝰ eē debes: ſꝫ etiam diſcholis vt ait Petrꝰ: O qͣꝫ graue ē a malobarbario ⁊ cū raſorio dētato ſine aqͣ radi:qͥ cū deberet ſcindere pilos ſcindit carnē.Quid ꝑ raſoriū dentatū: niſi mordax correptio ⁊ ꝯtentioſa intelligit̉: ꝑ aquā verolenitas correptiōis deſignat̉: Noli gͦ o p̄late aquā omittere ī barba radēda .i. lenitatem ⁊ cōpaſſionē a correptiōe amouere:ſed dentes remoue a raſorio tuo .i. a correptione ꝯuitiū. Et nota ꝙ ille qͥ habet rigidum pilū magis ſub raſorio patit̉. Sic qͥrigidus ē ſub diſciplina: ⁊ culpā ſuā defēdere vult deteriꝰ habet. Prou̓. xxix. Quicorripientē ſe dura ceruice contēnit: repēte ſuꝑuenit ei interiꝰ ¶ Itē correptio acutaet doctrīa diſcreta immutāt nō tm̄ corda:ſed etiā oꝑa correptoꝝ: ſicut cultelli ꝑforatio: ⁊ aq̄ colorate infuſio īmutāt fructꝰ arboꝝ. Dicūt eī agriculture actores ꝙ ſi qͥsvult arborē pomiferā ſiue fructifera ꝓduce̓ fructꝰ ſiue poma rubicūda vel alio colore colorata: hoc mō fieri pōt: Fac foramenin arbore cū cultello ⁊ quēcūqꝫ colorē visdiſtemꝑa cū aqua ⁊ infūde ⁊ colorabiturfructus eodē colore. Quid aūt eſt cultelliꝑforatio niſi ſubtilis ⁊ pungēs delinquētis correptio? Et quid eſt aqͣ colorata niſip̄dicantis vel exhortantis doctrīa diſcreta vel decēti ꝓnūtiatione ꝓlata. Hec ſūtem̄ q̄ faciūt arbores .i. audietes diſcipuloſꝓducere poma colorata .i. honeſta ⁊ virtuoſa oꝑa ꝓ varietate correptiōis ſeu perſuaſiōis ip̄ius diuerſaꝝ virtutū qͣſi diuerſoꝝ colorū pulchritudine adornata ¶ Itēꝙ delinquētis correptio debeat eſſe mixtaſiue tēꝑata ex aſperitate ⁊ lenitate: patetalio exemplo. Dicūt enī viri de agricultura periti et experti: ꝙ ſi arbor q̄ facit aceto
ſum vel amarū fructū perforet̉: ita ꝙ foramē ꝑ arborem tranſeat ⁊ ī ip̄m foramē aqͣmellita ꝑfūdat̉. ⁊ cū clauo qui ſit de lignoeiuſdē arboris ip̄m foramē obſtruat̉. Tal̓inquiūt arbor facit fructū dulcē. Quid āteſt arbor faciēs fructū accetoſū vel amaꝝ:niſi peccator faciēs opus malū: qd̓ tādēconſcientiam pungit ⁊ amare pene reatūinducit? Sed eius foramen tūc aqua mellita infunditur cum blanda eius auri correptio adhibet̉: que tūc cū clauo obſtruitur cum terrore pene ⁊ comminatione cohibetur. Ex quibꝰ patet ꝙ in correptionedelinquētis: miſceri debēt adinuice: aqͣ .i.ſapiētia locutiōis: mel .i. dulcor māſuetudinis: ⁊ clauus .i. terror pene vel cōminationis. Et talis correptio ſic arborē .i. hominē īmutat: vt q̄ prīo faciebat poma acetoſa vel amara .i. oꝑa corrupta ⁊ praua ꝓducat econtrario ſuauia ⁊ dulcia .i. operade cetero faciat honeſta ⁊ gͣtioſa ¶ Itē corripiens nimis dure ſil̓is eſt ei qui veteresreparat patellas: qui volens vnū foramēvno ictu mallei obſtruere multa foramīafacit: vel vnū magnum maius qͣꝫ ante velaliquando patella confringit̉. Et quid eſtcorreptio niſi vaſorum fractoꝝ reparatio.Eccī .xxj. Cor fatui quaſi vas confractū:ſed ictus nimis fortꝭ .i. correptio nimis dura non corrigit ſed deteriorē efficit. ¶ Iteꝫſicut medicus nimia potione vel medicina occidit egrotū: ſic qͥ nimis dura correptiōe corripit nō emēdat: ſꝫ ꝑire fac̄: Sen̄.Uitia animi ſicut vitia corporis leniter tractanda ſunt. ¶ Capl̓m:XVIIIEmones repellendi ſunt ſicut pulices cynifes⁊ formice. Docet enim Pall̓. inlibro ſuo: ꝙ contra pulices remedium eſtamurca ꝑ pauimētū frequēter aſperſa: vl̓ciminū agreſte cuꝫ aqua tritū: vl̓ cucumeris ſemen agreſtis cum aqua reſolutum:vel cum aqua lupinorū ſileris auſteritatibus inuncta: ſi eis locꝰ pulicū fuerit aliqͦtiens infuſus. Sed cynifes vt dicit extinguunt̉ amurca ⁊ felle bubali lectis aut locis ꝑunctis: vel folijs hedere tritꝭ ex oleovel incenſis ſanguiſugis. Sed cōtra formicas vt dicit: ſi habēt foramē in loco vnde eas volumus expellere cor noctue admoueamus. Si aūt deforis veniūt omne