primusLiber
bellis nō intendo particulariter ſequi ordinē exemplorū: ſed ſolū illas materias qͥbus adaptātur exempla locare ſeu ponere ſub ordine alphabeti (verbi gratia) Inpͥmo libro vbi ponūtur exēpla de corporibus ſimplicibus nō ſequar in eis ordineꝫipſoruꝫ ſimpliciū corporū: vt ſcꝫ primo ponātur exempla de celeſtibus: poſtea de elementis: ⁊ inter elemēta primo de vno poſtea de alio: ſed mixtim ponētur om̄ia nūcde vno nunc de alio ẜm ꝙ rebus diuerſisquas ponam ſub alphabeti ordinē varieadaptant̉. Et idē etiā ordo ſeruabit̉ in ceterꝭ libell̓: ita .ſ. vt qͥlibet liber ꝑ ſe de materijs qͥ tractabūt̉ in ip̄o ſuū hēbit ꝓpriū ordinem alphabeti. Siqua igitur ī hoc oꝑeex mea imperitia indebite eſſent poſita vl̓ineptē: relīquo atqꝫ ſummitto beniuolētiefratrū ac ſtudio corrigēda. De his autemque bene dicta ⁊ adaptata cōgrue videbūtur: regi immortali īuiſibili ſoli deo honorrelinquet̉ ⁊ gloria in ſecula ſeculorū.¶ Explicit prologus tertius.Incipit liber primus: Ca. IGſtinentiadiſcretā ciborū qͣꝫtuꝫ ſithomībus vtilis: in ſingulis ſimpliciū corporūpoteſt oſtendi naturis.Simplicia nāqꝫ corpora duarum ſūt naturarū .ſ. nature celeſtiset elemētaris. ¶ Primū exemplū notabilede fructu ipſius abſtinētie quo ad naturāceleſtē oſtēditur in corꝑe lune. Eſt em̄ natura celeſtis tantomagis lumini ꝑuia qͣꝫtominus in ſua ſubſtātia habet de groſſa etcorpulēta materia. Hinc igit̉ eſt ꝙ apparetin luna quedā nigredinis macl̓a: qꝛ lunaprout tradit Ph̓s ſicut ē in ſitu locali magis vicina terre: ita eſt vt ita dicam magisterreſtris nature .i. cuiuſdā ſubſtātie groſſe et corpulēte: ꝓpter quā lumen ſolis nonrecipit ꝓfunde ſicut alie ſtelle ſed tantuꝫin ſuperficie. Et idcirco in ip̄a tm̄mō reſultat macula vmbre. Eſt igitur natura hoīsluminari corꝑi ſimilis: cuius .ſ. mens interior ad lumē ſapiētie tanto eſt minꝰ diſpoſita quāto venter corpulentior fit ciboꝝ affluentia. Nam multa repletio vētris obtuſitatē generat mentis. Un̄ psͣ. lxxiij. dicit:
Repleti ſunt qͥ obſcurati ſūt. Et hec ē obſcuritas lune .i. vite delitioſe: que .ſ. nō repletur ſplendore ſapientie. Eſa. xiij. Lunanō ſplēdebit in lumine ſuo. Oportet ergoad hoc vt anīa fiat lumini ſapiētie ꝑuia ꝙnō vtatur ſuꝑflue ciborū alimonia. ꝓpterquod Apl̓us dicit ad Roma. xiij. Induamur arma lucis ſic vt in die honeſte ambulemꝰ: nō in comeſatōibus ⁊ ebrietatibꝰ.Eſt enī armatura lucis ſapīa celeſtis: quementē de veritate illuſtrat ⁊ ab erroribusdefendit. Hec honeſte velut in die nos ambulare facit: qꝛ lumē nobis porrigit veritatis ſequēde. Sed qui a comeſatiōibus velab ebrietate non abſtinet: hanc armaturālucis induere nō poteſt. vnde Hiero. dic̄ ꝯͣIouinianū: Si quis eſtimat ſe abūdantiaciborū potionūqꝫ ꝑfrui ⁊ poſſe vacare ſapientie: hic in delitijs verſari ⁊ delitiaruꝫvitijs nō teneri ſeip̄m ſeducit. Et in eodeꝫdicit: Sapientia operā dare nō poſſumusſi mēſe abūdantiā q̨̄ labore nimio indigetet cura cogitemꝰ. ¶ Secundū exemplū abſtinentie qͦ ad elemētarē naturā oſtēdit elementū terre. Terra eī prīo nobis oſtendit.ꝙ abſtinētia ⁊ attenuatio carnis impetratiua ē gratie celeſtis. Nā quia terrā de ſuinatura totaliter ē ſicca ⁊ arida: ꝓuidit deus auctor nature ꝙ ad hoc vt fructꝰ ꝓducere poſſit infundat̉ celeſti pluuia: ⁊ ita adfructus vberes ꝓducendos efficit̉ fecunda. Sic nr̄i cordis terra ſi ab humore luxurie noxio ꝑ abſtinentiā cibi ⁊ potus efficiatur arida: ſuꝑfundet̉ taliter celeſtis gratie pluuia ꝙ ad ꝓducendos fructus ſpiritualiū operū erit fertilis ⁊ fecunda. Vndedicitur Hebre. vj. Terra enī ſepe venientēſuper ſe bibens imbrē ⁊ generans herbaꝫoportunā. illis a qͥbus colitur accipit benedictionē a deo. Caro em̄ noſtra dicit̉ terra quādo fit ꝑ abſtinētiam ab humore cōcupiſcētie vacua. Scriptum eſt enī: Gen̄. j.Ꝙ vocauit deꝰ aridā terrā. hec imbrē celeſtem bibit qꝛ celeſtis gratie cōfortationepingueſcit. Eſa. lv. Deſcendit imber ⁊ nixde celo ⁊ inebriauit terrā. Sed tūc herbaꝫoportunā ꝓducit cū in meritorio oꝑe ſpiritui ſubſeruit: ex qͦ a deo bn̄dictionē accipit: qꝛ retributionē et̓ni p̄mij ſil̓ cū ip̄o ſpūfinalit̓ hēbit. Ergo nr̄i cordis t̓ra tūc ē ꝑfecte diſpoſita cū areſcit ex abſtinētia: humeſcit celeſti gr̄a: fruteſcit ꝑ bona oꝑa. Ex pͥ-