¶ De artificibus et rebus artificialibus
rūt in deū viuū. vl̓ hͦ ꝯſūmatio fit in ꝑfection ꝯſilioꝝ: Mat. x. Adhuc vnū tibi deeſtſi vis ꝑfectus eſſe ⁊cͣ. Dicit̉ aūt ꝙ ille cubitus arce fuit geometricus qͥ valet ſex vſuales: ad oſtendendum ꝙ ſex miſcd̓ie oꝑa advnitatē ꝑfectionis diuine cōſolatiōis ⁊ ſuꝑne pacꝭ aſcendit̉. ¶ Scd̓o ī forma arce cōſidera aperturā locoꝝ. Habebat eī in duobus locis aperturā. vnā ad lumē recipiēdū .ſ. feneſtrā. aliā a latere ad ingrediēdūſcꝫ oſtiū. Feneſtra ergo eſt gr̄a q̄ illumīatdomū mētis. vel forſitan eſt intelligētia ꝑquam lumen ſapiētie ⁊ ſciētie ſuſcipimus.Oſtiū aūt eſt libeꝝ arbitriū qd̓ aꝑit pͥmogra. vn̄ Bern̄. Et ſi adinueniri pōt: p̄ueniri nō pōt. ¶ Tertio cōſidera diſtātiā māſionū. Nā ẜm Augꝭ. Arca fuit inferiꝰ bicamerata ⁊ ſuꝑius tricamerata. nā in īferiori māſiōe .ſ. ſuꝑ tabulatum ſentine fuit duplex tamera qͣrū vna dicebat̉ ſtercoraria.alia aūt apothecaria. Sꝫ ſupra iſtā māſionē fuit alia māſio ſuꝑior q̄ habebat treſ cameras: due camere laterales erāt: vna immitiū aīaliū ⁊ ſerpētiū. Altera ꝟo mitiuꝫ:media aūt camera erat hoīm ⁊ auiū. oſtiūaūt erat ibi: bicamerata ⁊ tricamerata cōiungebant̉. Bicameratio itaqꝫ arce attēditur in delectatiōe ſēſualitatis: q̄ maxime īuenit̉ in actibꝰ duarū potētiarū vegetatiue ꝑtis .ſ. ꝓpagatiue ſiue generatiue qͣꝫtuꝫad actū venereū: ⁊ iſta ē vt ſentina ſtercoraria. ⁊ nutritiue qͣꝫtū ad eſū. ⁊ iſta eſt apothecaria. Tricamerata aūt attēdit̉ in rōnecuiꝰ tres vires ſunt .ſ. iraſcibilis: que deteſtat̉ malū: ⁊ iſta eſt habitatio īmitiū paſſio: vt ire ⁊ audacie ⁊ hmōi. ¶ Itē cōcupiſcibilis: ⁊ hec ē q̄ bonū ꝓſequit̉: ⁊ hec ē habitatio mitiū paſſionū: vt amoris māſuetudinis ⁊ hmōi. Et due he vires dicunt̉ rationales nō ꝑ eſſentiā ſꝫ ꝑ ꝑticipationem ẜmPh̓m. .j. Ethic̄. inqͣꝫtū .ſ. nate ſt̓ rōni ob edire ¶ Tertia aūt ē rōnal̓ ꝑ eſſētiā q̄ rō vocatur. Et hͦ eſt q̄ diſcernit bonū honeſtū ⁊ verū. vn̄ hec d̓r habitatio hoīm .ſ. actiuoꝝ: etauiū .ſ. ꝯtēplatiuoꝝ. Quoꝝ pͥmi regūturprudētia. ſcd̓i eleuant̉ ſapīa. Alij aūt ſūt qͥdicūt hmōi cameras arce fuiſſe diſpoſitasſolū in altitudīe. Et dicūt ꝙ īferiꝰ in fūdoerat ſētina ſiue ſtercoraria ſupra quaꝫ eratapothecaria. ⁊ ſupra hāc erat īmitiū aīalium. Et oſtiū erat ī medio vbi apothecariaꝯiūgebat̉ camere īmitiū. ſupra hāc habita
tio mitiū aīaliū. Et in ſup̄ma erat habitatio hominū ⁊ auiū. Et ideo ꝑ ſtercorarſampōt accipi pctī in anima fetētis deteſtatio.Per apothecariā lachrymarū effuſio poſtquā diabolus ſuſcitat̉ ad īpūgnādū. ⁊ iōſequit̉ habitatio īmitiū aīaliū .i. multiplicatio tētationū. Sed qꝛ deꝰ adiuuādo ⁊ cōſolādo ſubuenit. ſequit̉ habitatio mitiū .i.gr̄a cōſolationuꝫ. poſtqͣꝫ ſequit̉ habitatiohominū .i. exercitatio actiuoꝝ ⁊ auiū .i. ꝑfectio cōtēplatiuoꝝ ¶ Quarto aſſimilat̉ bona cōuerſatio arce rōne clauſure: qꝛ ingreſſo Noe in arcaꝫ cū his qͥ debebāt ingrediclauſit eā dn̄s deforis: ita vt īundatio diluuij nō nocuerit eis. In qͦ docet̉ hō iuſtꝰ vtſi īundauerit diluuiū carnis ītret arcā trāqͥlle mētis. Et licet circūfluāt torrētes iracūdie: flumina luxurie: voragīeſ gule: licꝫebulliāt torrētes delectationū: abyſſus cupiditatū: maria cōturbationū. ītra tn̄ noēarcā .i. qͥetꝰ animus clauſo de foris ſilentijoſtio poſſidet animā. Et quātomagiſ carolaborat in actiōe: tāto ſpūs volat ſublimiꝰin ꝯtēplatiōe. vn̄ Paulꝰ qͥ plus omnibꝰ laborauit in fame ⁊ ſiti: in frigore ⁊ nuditate ⁊cͣ. dixit: Noſtra conuerſatio in celis ē.¶ Capitulum: XVOꝛ cuſtodiedūſ vt vas oīm theſauroꝝ celeſtiū:k ſic̄ caſtrū ī terra inimicoꝝ ſitū.Prou̓ iiij. Om̄i cuſtodia ſer cor tu. Eſt eīvt vas precioſū qd̓ cariꝰ emit̉: ⁊ ī eiꝰ fractura magnū damnū incurrit̉ ⁊ difficiliꝰ reꝑarat̉: ⁊ ideo a ſanctis viris diligentiꝰ cuſtoditur: Apo. j. Theẜ. iiij. Sciat vnuſqͥſqꝫ veſtrū vas ſuū poſſidere in ſctīficatione ⁊ honore. ¶ Itē vas tordis vt poſſit optimo liquore gratie repleri. Prīo oportet ꝙ euacuetur ſcꝫ ab amore ſeculi. Vas autē repletum vno liquore non poteſt recipere aliuꝫniſi euacuetur. ſicut plenū vino nō recipitoleum quin effundat̉. Tanqͣꝫ vinū quodmentem inebriat et infatuat eſt affectus etamor mundi: ſed tanqͣꝫ oleū qd̓ illuminat⁊ ſanat et letificat eſt gratia dei. vn̄ oportꝫꝙ euacuēs fetidū vinū ſi vis recipere limpidū oleū. vn̄. iiij. Reg. iiij. Uaſa vacua repleuit Heliſeꝰ ¶ Scd̓o oportet ꝙ lauet̉ .ſ. aſordibꝰ pctōrū. Aliqn̄ etiā euacuato vaſeadherēt aliqͣ ſordes qͣſ oportet lauare ne liquorē īmittēdū corrūpāt nec p̄t ītrare gr̄a