DDe artificibꝰ et rebus artificialibꝰ
Secūdo excedūt in vſu: qꝛ .ſ. architectoricaars ad finē ſuū vtit̉ arte q̄ eſt ſub ip̄a: ſicutmilitarꝭ vtit̉ equeſtri: vel fūdibularia ⁊ ſagittaria ad fine ſuū .ſ. ad pugnandū ꝓptervictoriā. Nā dicebant̉ antiqͥtꝰ milites nōſolū eqͥtes: ſed qͥcunqꝫ pugnātes ad vincēdū. vn̄ ſub militari nō ſolū equeſtris: ſꝫ q̄cūqꝫ alia ars ⁊ virtꝰ ꝯtinet̉ qͣ ad oꝑationēbellicā ordinata. vn̄ architectorum artificū oꝑa ſūt magꝭ laudabilia qͣꝫ eoꝝ q̄ ſt̓ ſubipſis. His igit̉ de mechanicꝭ artibꝰ ⁊ earuꝫartificibꝰ inſtrumētis ⁊ artificijs ſūmariep̄libatis. poſtqͣꝫ in libro p̄cedēti. Octauode quibuſdā rationabilibꝰ .i. de humanislegibꝰ q̄ certis rōnibꝰ ꝯſtāt iā aliqͣ exēplap̄miſimuſ. Reſtat nūc in hͦ nono libello derebꝰ artificialibꝰ qͣs hūana videlicet rō exexteriori naturali materia ꝑ artꝭ habitū directa ꝓducit aliqͣs ſimilitudines addere.Interdū quidē de oꝑibꝰ artiū. interdū autē de artificibꝰ: interdū ꝟo de inſtrumētiſartiū exēpla inducēdo: ⁊ diuerſis adaptādo materijs cōprehēſis more ſolito ſub ordine alphabeti.¶ Explicit prologus.¶ Incipit liber nonus ¶ Ca. IEtiua et cōtēplatiua vita aſſimilatur ſepl̓chro ꝓpter tria.M Prino rōne receptionis: qꝛ .ſ. ſepulchꝝ nonviuētes ſꝫ tm̄ mortuosrecipit: ⁊ ſil̓r vtraqꝫ vita nō viuētes mūdo vl̓ pctō: ſꝫ vtriqꝫ mortificatos reqͥrit. vn̄ Colloẜ. iij. Mortui enīeſtꝭ: ⁊ vita vr̄a abſcōdita eſt cū xp̄o in deo.vn̄ Grego. Quid ſepulchri noīe niſi ꝯtemplatiua vita ſignat̉ q̄ nos qͣſi ab hͦ mundomortuos ſepelit dū a terrēis deſiderijs ſuſceptos in intimis abſcōdit? Actiua quoqꝫ vita ſepulchrū eſt: qꝛ a prauis nos operibus mortuos tegit. Ex quibꝰ quidē verbis colligit̉ ꝙ vita actiua mortuoſ pctō. cōtēplatiua ꝟo ſuꝑ hͦ etiā mūdo mortuos requirit. vn̄ idē Gre. ſubdit ꝙ cōtēplatiua ꝑfectius ſepelit: qꝛ a cūctꝭ mūdi actionibusfunditꝰ diuidit. Scd̓o rōne abſcōſiōis: qꝛſcꝫ in ſepulchro corpꝰ includit̉ ⁊ ab hoīmaſpectibꝰ abſcōdit̉. Sic actiui debēt actiones vl̓ elemoſynas ab aſpectibꝰ abſcōdere
eo mō qͦ xp̄s docuit: Mat. vj. Attēdite neiu. ve. fa. c. h. vbi ꝓhibet ꝙ nō fiāt ad glorie humane oſtentationē: ſed ſoluꝫ ad deilandem ⁊ ꝓximoꝝ vtilitatē. Similit̓ de cōtēplatione ſiuel orōne dixit: Tu aūt cū ora.intra cubi. tu. ⁊ clau. oſ. ora patrē tuuꝫ ⁊cͣ.¶ Tertio rōne cōbinatiōis: qꝛ vtraqꝫ vita⁊ nō altera tm̄ reqͥrit̉ ꝓ loco ⁊ tꝑe. In cuius ſignū legit̉ Gen̄. xxiij. Ꝙ abraā ꝯiugēmortuā ī ſepulchro duplici ſepeliuit. quianimirū vt dicit Gre. Perfectꝰ quiſqꝫ extinctā a pn̄tꝭ vite deſiderijs aīaꝫ ſub bōe operatiōis tegmine ⁊ cōtēplationis abſcōdit:neqꝫ eī ꝑfectꝰ p̄dicator eſt qui vel ꝓpt̓ contēplatiōis ſtudiū oꝑanda negligit. vl̓ ꝓpt̓oꝑationis īſtātiā cōtēplāda poſtpōit ¶ Itēactiua et etiā cōtēplatiua vita īdiget timore et amore: nā timor hūiliat ⁊ amor ſollicitat: quoꝝ vtrūqꝫ requirit̉ in actiua: ſicut īnaui requirit̉ et anchora nauim tenēs: cuiaſſimilat̉ timor humiliās: ⁊ etiā velū impellens: cui aſſimilat̉ amor ſollicitās. ⁊ ſimiliter in cōtēplatiua neceſſariuſ eſt timorꝑ ſobrietatē aggrauās: ẜm illud: Nō altaſapiētes: ſꝫ hūilibꝰ cōſentiētes: Roº. xij. Etiteꝝ nō plꝰ ſapere qͣꝫ opor. ſa. ⁊cͣ. Ibidē. Etrurſus neceſſariꝰ eſt amor ꝑ auiditatē eleuans: ẜm illud Coloẜ. iij. Que ſurſū ſuntſapite ⁊cͣ. vn̄ Gre. dicit: Anchora cordis ēpōdus timoris: ſed quaſi velū mētis eſt viſamoris: que hāc dū a mūdo extrahit in alta ſuſtollit. in cōtēplatiōe igit̉ veritatꝭ qͣſiin quodā alto pelago nauis mētꝭ ꝓficiendo nō ꝑgit quā velū amorꝭ feruidi nō impellit. Et rurſus: Si hāc timor aggrauat:p̄ſūptione ſenſuū quaſi ꝓcella fluctuū inaniter iactata erroris voragine naufragat.Itē actiua vita ſil̓is eſt agriculture. namſicut dic̄ Pall̓. eligēdi ⁊ bene colēdi agriratio ī qͣttuor rebꝰ cōſiſtit ī aere: aqua: terra ⁊ induſtria. aer ſi ſit ſalutarꝭ ⁊ clemēs.aqua ſalubris ⁊ facilis vl̓ ibi naſcēs vl̓ aliunde deducta vl̓ imbre collecta. terra ꝟocōmoda ſitu et fecūda. induſtria qͦꝫ colendis agrū ē etiā neceſſaria circa loca: tꝑa ⁊opera. Que oīa neceſſaria ſūt in actiua vita ſe exercitātibꝰ .ſ. vt ſint aerei ꝑ benignitatem cōpaſſiōis. Nā aer facillime ex alijſimmutatur et patitur: Apl̓us. ij. Coꝝ. xj.Quis infirmat̉ ⁊ ego nō infirmor? Quisſcandalicat̉ ⁊ ego nō vror? Debet ergo homo actiuus eſſe clemēs in cōpaſſiōe ⁊ ſalu-