¶ De artificibus ⁊ rebꝰ artificialibꝰ
nibus nutrimentum. Piſcatores quoqꝫ ⁊aucupes ⁊ venatores inſuper ſilū eſtriū beſtiarū ad victū corporis conqͥrendū laborant multis modis ⁊ varijs inſtrumētis.Nā retibus pedicis: laqueis: arcubuſ veliaculis communiter venatio agit̉. aucupium ꝟo laqueis: pedicis viſcoqꝫ ac retibuſvt plurimuꝫ exercetur. ſed hamo: retibusſagenis ⁊ iaculis vtunt̉ piſcatores. ¶ Sūtetiā molēdinarij ⁊ furnarij piſtores ⁊ macellarij: pincerne caupones ⁊ cōci: alijqꝫoperarij ſimiles varijs ⁊ aſſiduis ſtudijsque ad cibum vel potū ꝑtinent p̄parātes.Uecturales quoqꝫ ac naute qui ea q̄ neceſſaria ſunt ad victū vl̓ vſum hominū: iumentis curribus vel nauibus de loco adlocū tranſportant. humane vite neceſſitatibus varijs non modicum obſequuntur.Hi enim penuriaꝫ profugant: bella ſedāt:pacem firmant: ⁊ ꝓ communi vtilitate omnium remotiſſimas gentes confederant.Pigmentarij quoqꝫ artifices ſiue apothecarij qui in pulueres contūdūt aromata ⁊ ſirupos electuaria: variaſqꝫ cōfectiones ⁊ validas medicoꝝ p̄cepto cōponūt.Et inſuꝑ ipſi medici qui argumētꝭ ⁊ remedijs varijs humani corporis corruptionireſiſtūt. Et rurſus cyrurgici qui apoſtemata vel vlcera curant: ⁊ qͥ vulnera queqꝫ cōſolidant ab extra violēter illata. oēs inqͣꝫhumane ſalutꝭ neceſſarij ſūt miniſtri. ꝓpt̓qd̓ d̓r Eccī. xxxviij. Honora medicū ꝓpterneceſſitatem: etenī illū creauit altiſſimus.Quia ꝟo nō ſolū victꝰ ſꝫ etiā veſtimētuꝫvt dictū eſt int̓ humane vite neceſſaria cōputat̉. qͣꝫqͣꝫ etiā deſeruiāt homini ad honeſtatē ⁊ dignitatē veſtiū ornamēta. Idcirco ex īduſtria hoīm ad veſtes ꝯficiēdas ⁊ad eaꝝ varias materias p̄parādas pl̓es īuēte ſūt artes de lana: lino: canape: ſericoqꝫ ac bombice vl̓ alijs ſil̓ibꝰ oꝑa faciētes.texēdo: cōſuēdo vl̓ etiā retorquēdo varijsinſtrumētis. vt acu vl̓ fuſo: ſubula vl̓ girgillo pectine vl̓ calamiſtro vl̓ inſtrumētisalijs oꝑantes in vſu veſtiū ⁊ tegminū aliorū filoꝝ vel chordarū ⁊ cortinarū vl̓ galerorū ⁊ aliorū quorūcūqꝫ ſimiliū q̄ ad lauificiū: linificiū: ſerificiū: pellificiū ⁊ alioruꝫcōſimiliū vſū ꝑtinere noſcunt̉. Cū qͥbꝰ etiam artificibꝰ veſtiū. hi qͦꝫ qͥ pelles p̄parātſiue ad veſtiū piloſas qͦs .ſ. pelliparios dicimus ſiue depilatas ad calceos qͦs corſa-
rios dicimꝰ. ⁊ etiā ip̄i calcifices merito cōputant̉ tanqͣꝫ neceſſarijs tegumētis corpori ſeruiētes. ¶ Porro qͥ villas: ciuitates ⁊caſtra cū menibꝰ atqꝫ turribꝰ ⁊ alijs munitionibꝰ ſuis: ⁊ domꝰ ſiue queqꝫ palatia. cūportis: feneſtris ſolarijs ⁊ diuerſis māſionibus earūdē ꝯſtruūt. ceteraqꝫ habitacula hoīm in quibꝰ vita mortalis: ſocial̓ velſolitaria ducit̉ ⁊ ꝯẜuat̉. Etiā hi īter neceſſarios artificeſ cōputāt̉: vt ſūt videlicet latomi .i. lapidum diuiſores. cemētarij atqꝫmurarij: tegularij qͦꝫ ⁊ laterarij carpētarijſeu tignarij: ſculpētes: pīgētes: poliētes ⁊dolātes qͦcūqꝫ oꝑent̉ inſtr̄o: dolabro ſeuaſcia terebro vl̓ ſecuri ſerra: amuſſi vl̓ lineavel qͦcūqꝫ oꝑent̉ alio inſtr̄o. Et qꝛ ferrū vtſupra dictū ē. etiā int̓ neceſſaria vite ſacraſcriptura cōmemorat: cū qͦ forte ⁊ es ītelligitur: etiā ferrarij vl̓ erarij .i. fabri pn̄t forte int̓ artifices neceſſarios cōputari: qͦꝝ qͥdā malleatores ſūt. quidā fuſoreſ. Malleatores nāqꝫ dicunt̉ qͥ feriēdo maſſā ⁊ dilatādo ad artꝭ formā deducūt. Et hoꝝ qͥdā ferrarij: qͥdā argentarij: ⁊ aliqͥ aurearij nūcupant̉. Quoꝝ qͥlibet artificia fabricāt diu̓ſis oꝑibꝰ hoīm ⁊ vſibꝰ oportuna. Facit eīfaber ferrariꝰ vomeres aratoribus: falcesmeſſoribꝰ: acus ſutoribuſ: gladios ⁊ enſesmilitibꝰ. ⁊ fere artificibꝰ oībꝰ fabri ſeruirenoſcūt̉. Cōſil̓r ēt fabri argētarijs atqꝫ erariis monetaſ varias formāt: vaſa diuerſa exauro ⁊ argēto: ere metallo ⁊ ſtāno fabricāt: vt ſūt mētallice olle ſiue caldaria ereaaut conche: cyphi: vrceoli ⁊ bacilia ceteraqꝫ ꝯſil̓ia. Hi ēt fabricāt anulos: formāt calices: ſculpūt ſigilla: īcludūt lapideſ: ⁊ plura oꝑa ab eis alia fiūt. Quibꝰ ⁊ ſi nō rōnematerie: rōne tn̄ forme vl̓ opeꝝ figuli ſimilant̉: qͥ vaſa ꝯſil̓ia diu̓ſis neceſſaria vſibꝰ d̓lutea materia formāt: videlicet ollas: cacabos: cōchas ⁊ vrceos. Et ēt q̄dam aqͣria ⁊olearia vaſa. Fuſores āt fabri vocāt̉ qͥ queqꝫ metallica oꝑa fūdēdo oꝑant̉: vt ſūt cāpanarij: ſtatuarij: ⁊ alia fuſibilia de qͣcūqꝫminerali materia faciētes. vn̄ eis aſſimilātur vitrarij qͥ ꝯflāt ex materia vitrea ciatoſ⁊ āpullas: aliaqꝫ vitrea vaſa qͥbꝰ ⁊ qͥ ſpecucula ⁊ ocularia d̓ vitro ꝯficiūt ānumeraripn̄t. Scd̓o ſt̓ qͥdā artificices qͦꝝ artes hominibꝰ ꝯferūt ad qͣndā cōmoditatē. q̄daꝫqͥdē ad cōmoduꝫ pacꝭ: ꝓut ē ars militie qͣad mūitionē reipublice ꝯͣ rebelles ⁊ hoſtę