¶ De homine et mēbris eius
iſcernenduꝫ ꝓficua vl̓ nociua. vn̄ Apo.dic̄. j. Coꝝ. ij. ꝙ ſpūalis hō oīa dijudicat: ⁊ip̄e a nemine iudicat̉. Et. j. Coꝝ. xij. ꝙ perſpūmſanctū dat̉ diſcretio ſpirituum. vn̄ vera prudētia nō pōt eſſe niſi in bonis ⁊ ſpiritualibꝰ viris. ⁊ ideo etiā Ph̓s dic̄ in vj.Ethico. ꝙ īpoſſibile eſt prudentē eſſe nō entem bonū ¶ Secūdo ex ꝑte organi receptiui. Organū enī odoratꝰ eſt aliqͥd circa cerebrū: ſꝫ in hoībꝰ requirit̉ ad odorādū ꝑfecta diſpoſitio nariū: ī qͥbꝰ ſt̓ due carūcule ſiue caunule ad modū mamillaꝝ d̓pēdēteſ q̄vidēt̉ eē ꝓpͥa organa odoratꝰ ⁊ recipiūt ſpiritū animalē ꝑ quoſdā neruoſ a cerebro venientes. Nares enī nō ſūt ꝓpria inſtrumēta olfactꝰ: qd̓ ptꝫ: qꝛ ipſis abſciſis non priuatur animal odoratū. Nos etiā ꝑ loca fetida trāſeūt eſ: ſi flatū repreſſerimꝰ aerē fetidū nares intrātē in nullo ſentimꝰ: ⁊ hͦ eſtqꝛ ille carūcule quaſi quodā motū volūtario ſūt obſtructe. Sūt etiā carūcule hmōiꝯcaue ⁊ ſpōgioſe: ꝯcaue quidē et ī ſua poroſitate ꝯcaua fumū recipiāt a re odorabili reſolutū. Spōgioſe ꝟo ſūt vt in eis virtus attractiua ſit. Sicut autē ſūt due carūcule velut inſtrumēta odorādi: ſic ſūt duevirtutes q̄ ſunt quaſi anime inſtrumēta nociua a ꝓficuis diſcernēdi ¶ Prima eſt intelligētia ſiue ratio vniuerſalis anime queſcꝫ ꝑ prudentiā ꝑficit̉ vt ſe recte habeat circa ea q̄ ſūt ad finē vtilia .ſ. a nociuis generaliter diſcernēdo. vn̄ Augꝰ. dic̄ in li. lxxxiij. q. ꝙ prudētia eſt cognitio reꝝ appetendarū et fugiēdaꝝ. alia ē eſtimatiua q̄ ī homine d̓r rō ꝑticularis: q̄ eſt collatiua intētionū particulariū ſic̄ rō vniuerſalis eſt collatiua vniuerſaliū. Et hec eſtimatiua etiaꝫī brutis ē: ꝑ quā ouis fugit lupū ſic̄ inimicū. qͣꝫqͣꝫ hͦ ꝑ ſenſū nō ꝑcipit: ꝑ hāc etiā mouetur auis ad colligēdū paleas tāqͣꝫ vtileſad nidū. vn̄ ꝑ hāc etiā ipſa bruta dicunt̉ ꝑticipare aliqͥd prudentie: ſic̄ patꝫ ꝑ Ph̓m.viij. de hiſto. aīaliū. ¶ Tertiꝰ ex parte medij delatiui. Nā ſic̄ dicit Ph̓s in. ij. lib̓. deAīa: olfactꝰ īmutat̉ ab odorabili ꝑ mediūſcꝫ aerē aūt aquā. Nā aīalia q̄ reſpirāt peraerē odorāt. Dixerūt aūt qͥdā ꝙ a corporevaporabili q̄dā fumalis euaporatio reſoluitur q̄ eſt ſubiectū odoris: ⁊ ꝑuēit vſqꝫ adſenſū olfactꝰ. Et hinc eſt vt dicebāt ꝙ ꝯͣrijodores ī medio ſe īpediūt. Sꝫ ꝯtra hͦ ē: qꝛodor cadaueriſ a vulturibꝰ vſqꝫ ad qͥngēta
miliaria ſentit̉. Impoſſibile autē videt̉ ꝙͣaliqua corporal̓ eu aporatio cadauerꝭ vſqꝫad tātū ſpaciū diffūdat̉. Sed ad hͦ rn̄dentꝙ tal̓ euaporatio ad tā remotū ſpaciū defert̉ ꝑ vētos. Sꝫ ꝯtra hͦ eſt: qꝛ ſenſibile immutat mediū vndiqꝫ ẜm eādē diſtātiā niſiīpediat̉. Nō aūt ſufficeret ad occupādū tātū ſpaciū: etiā ſi totū cadauer reſolueret̉ īfumalē euaporationē: cū ſit certꝰ terminuſrarefactiōis ad quē corpꝰ corporale ꝑuenire pōt q̄ eſt charitas ignis: ⁊ p̄cipue cuꝫ ꝑhmōi odorē cadauer ip̄m appareat immutatū. Et ideo dicēdū ꝙ ab odorabili reſolui pōt fumalis euaporatio q̄ tn̄ nō ꝑtingitvſqꝫ ad terminū vn̄ odor ꝑcipit̉: qꝛ immutatur mediū ſpūalit̓ vlteriꝰ qͣꝫ p̄dicta euaporatio ꝑtingere poſſit. vn̄ etiaꝫ hominesnō ſentiūt odorē ſine reſpiratiōibꝰ. Aīaliaaūt aquatica ⁊ q̄ nō reſpirāt: ſicut ſunt queſanguine carent cum etiaꝫ odores ſentiūt.quod patet quia quedā eorū de lōginquoveniunt ad alimentū: quod non eſſet niſiprouocarentur odore: oportet ꝙ odorentmediante aqua. Per aerem igit̉ qui ſubtilioris nature eſt intelligunt̉ ſpiritualia: vnde quandoqꝫ aer ſpiritus vocatur ¶ Peraquam ꝟo que groſſior ⁊ fluxibilis eſt intelliguntur tꝑalia ſeu corporalia que continue tranſeunt. vnde ſicut ad odoranduꝫneceſſarij ſunt animalibus aer ⁊ aqua: itaad recte viuendū vl̓ oꝑandū neceſſaria eſthoībꝰ duplex prudētia .ſ. ſpūaliū ⁊ tꝑaliuꝫ.ſ. vt prudēter ſciat vtraqꝫ diſponere ſic̄ decet. ¶ Prīa gͦ prudētia ſiue induſtria ē circa ſpūalia q̄ ꝑtinēt ad ſalutē: ⁊ īuēit̉ ī omnibꝰ habētibꝰ gr̄aꝫ: qꝛ vnctio docet eos d̓omnibꝰ: vt d̓r. j. Ioh̓. ij. ẜ ſcd̓a .ſ. ea q̄ ē circa tꝑalia: ꝑ quā .ſ. ſibi ⁊ alijs qͥs pōt ꝓuidere nō ſolū de his q̄ ſūt neceſſaria ad ſalutē: ſed de quibuſcunqꝫ pertinentibus adhumanam vitam non eſt in omnibus gratiam habentibus. ¶ Quarto ex parte officij diſcretiu¶ Eſt enim odoratus officiumodores fetoreſqꝫ diſcernere. ſed odoreſ percipit diligendo: fetores ꝟo horrēdo. ⁊ hoceſt quia odoribus tanqͣꝫ conuenientibusadiuuatur: fetoribus vero tanqͣꝫ corrumpentibus impeditur: ⁊ iſta prudentie competunt. de qua Augꝰ. dicit in libro de moribus eccleſie: ꝙ prudentia eſt virtus ea aquibus adiuuatur: ab eis quibuſ impeditur ſagaciter eligens.