Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
233v
Einzelbild herunterladen
 

LLiber ſextus

mo. Et etiā ꝓpter neceſſitatem .ſ. vt poſſitīferiora mēbra regere ſub ipſo ſunt vniuerſa diſponere. Sic p̄lati poſiti ſūt in altitudine dignitatis auctoritatis vt poſſintſibi ſubditoſ ꝯgruētiꝰ regere gubernare.Sed tn̄ ſic̄ eminēt dignitate: ita conari debēt vt emineāt ſctītate: hūilitate oꝑoſitate. vn̄ beato Petro dixit xp̄s: Tu vocaberis cephas: qd̓ d̓r caput. antiquitꝰ enī capita lauabant̉. vn̄ xp̄o dicenti: Si lauero te ⁊cͣ. Petrꝰ rn̄dit: Dn̄e tm̄ pedes meos: ſꝫ manus caput. figurabat̉ in lotiōe capitis p̄lati debēt eſſe mūdi. Iteꝫcapita iungebant̉. ẜm illd̓: Unge caput tuum: Mat. vj. In quo ſignificabat̉ p̄latidebēt eſſe pij oleo .ſ. miſcd̓ie pleni. Itē capita cinere aſꝑgebant̉: Thre. ij. Aſꝑſeruntcinere capita ſua. in quo figurabatur debēt eſſe humiles. Itē ſuꝑ capita manꝰ impōebāt̉: Exo. xxix. Imponētqꝫ aa filijeiꝰ manꝰ ſuꝑ caput illiꝰ. in quo ſignificabatur debēt eſſe actiui operoſi Secūdop̄latꝰ aſſimilat̉ capiti ꝓpt̓ ſenſationēomnis ſenſus apparet in capite. vnde dicitIſid̓. caput dicit̉ a capiēdo: eo oīs ſenſus nerui ab eo initiū capiūt. vn̄ caput ēſedes omniū ſenſuū. Sūt enī in eo ſenſus exteriores qͣꝫ interiores. Exteriores enīſūt viſus: auditꝰ: guſtꝰ: odoratꝰ tactꝰ.ſenſus oēs myſtice cōpetūt p̄latis .ſ. viſuscōtēplatiōis. auditꝰ ꝯfeſſiōis vl̓ ꝯſultatiōiſguſtꝰ dīni amorꝭ: aīa ſpiritualiū delitiaꝝſaporē ꝑcipit odoratꝰ diſcretionis: tactꝰboni operis. Senſus īteriores ſunt quattuor. Primꝰ eſt ſenſus cōmunis qui poſitus eſt in anteriori parte cerebri vbi concurrunt nerui ſenſitiui quinqꝫ ſenſuū: locus medulloſus et humidus eſt Secundus eſt virtus imaginatiua: hec etiā ī anteriori parte cerebri ponitur poſt ſenſūmunem: et ibi eſt magna duricia ex frigiditate cerebri ꝓueniēs. Hec eadē virtus dicitur fantaſia vt vult Auerro. Sed imaginatiua vocatur inquātū imagīes rerumſenſibiliū in ea reſeruāt̉. vn̄ etiā vocat̉ theſaurus formarū: ſed fantaſia dicit̉ inqͣꝫtuꝫhmōi imagines ſiue formas cōponit vel diuidit: vt apprehēdit aliquid eſſe albūfrigidū ſimilia. Tertius eſt virtus eſtimatiua: ſed in homine vocatur ratio particularis: hec virtus ē in media cellula cerebri que calida eſt ex motu multi ſpūſ ad

ip̄am. vn̄ in homine media cellula ceribrirationalis ſiue logiſtica dicit̉ Quartuseſt virtus memoratiua cōiter ponit̉ ī poſteriori ꝑte ac cellula capitis. Iſte ergo qͣttuor virtutes deſignāt quattuor ꝑfectiōes debēt eſſe in prelato. Prima eſt peritiadiuinarū ſcripturaꝝ. iſtā deſignat ſenſuscōmunis. ſenſus cōis eſt vt dicit Algaſel a quo oēs ſēſus ꝓprij deriuant̉ ad quēoīs impreſſio eoꝝ renūciat̉ reducit̉: inquo cōiūgunt̉ oēs: ſic ſūt quaſi ſuggerētes ipſi. Sic̄ ergo a ſenſu cōi deriuant̉ ſenſus ꝓprij: ita a diuīa ſapiētia tradit̉ in ſacra ſcriptura deriuant̉ oēs ſciētie ſcl̓aresphyſice. vn̄ Caſſio. dicit oīs ſplēdor rhetorice eloquētie: oēs modi locutiōis poetice: q̄libet varietas ꝓnūciatiōis decore a diuinis ſcripturis ſūpſit exordiū. Et iterū ſic̄omnis ſenſuū īpreſſio ad ip̄m ſenſū cōmu reducit̉: ita oēs ſciētie alie ad ſacrā ſcripturā reducunt̉ ſicut ad regulā dirigentē. Itē qꝛ finis eiꝰ eſt vltimꝰ finis: ad quemfines aliaꝝ ſcīaꝝ ordināt̉ .ſ. beatitudo eternaͣ: etiā qͣꝫtū ad hoc oēs alie ſciētie cōiūgūtur in ea. q̄libet ſciētia eſt q̄dā ꝑfectiohomīs: q̄libet ꝑfectio hoīs ad vltimāfectionē eiꝰ ordinat̉: quā pͥncipalit̓ iſta ſcientia reſpicit .ſ. felicitatē eternā. vn̄ Auicēna dicit omnes ſciētie cōmunicāt ī vnavtilitate eſt acqͥſitio ꝑfectiōis aīe p̄parātis ad futurā felicitatē. Itē ſic̄ omnesſuggerunt ſenſui cōi .i. expectāt cōplemētūcognitiōis ab ip̄o circa ꝑticulare qd̓ eſt inſenſu: ita etiā ſacram ſciētiā oīs humana cognitio recipit cōplemētū: ꝓpter qd̓ dicit̉ Sap̄. xiij. vani ſunt omnes hoīesbus ſubeſt ſciētia dei. Secūdo dꝫ eſſein prelato cura cuſtodia animarū quamdeſignat virtus imaginatiua: eſt conſeruatiua cuſtoditiua ſenſibiliū formarum.Inſuꝑ ad modū fātaſie debet ſubditos adinuicē ſociare: vel ab inuiceꝫ ſeparare ꝓuteoꝝ ſaluti viderit expedire Tertio debeteſſe in eo prudentia et diſcretio rerū agendarū vt .ſ. omnia cum diſcretione et ratione agat: et hanc deſignat virtus logiſtica:id eſt rationalis. Quarto debet eſſe ī eoiugis memoria ſeu recordatio ſuoruꝫ defectuum culparū: que ſcꝫ in puritate etin humilitate cōſeruet. hanc deſignat virtus memorie. Tertio prelatꝰ aſſimilaturcapiti ꝓpter capitis diſpoſitionem. Diſpo-