Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
233r
Einzelbild herunterladen
 

De homine et mēbris eius

fortatur. Sic ſi predicator neſcit ſeipſū cognoſcere vl̓ videre accedat ad ſpeculū ſcripture reffectat applicādo ad ſeip̄ꝫ legitvt ex reflexione radioꝝ .i. diuinoꝝ verboꝝſiue exemploꝝ que ibi reperiūt̉: poſſit ſuSeos defectus etiā profectus intueriptimo eſt neceſſaria p̄dicatori virtutū donorum varietas. Nam oculus eſt compoſitus ex tribus humoribus: quorū primꝰ dicitur albugineꝰ. ſecundus cryſtallinꝰ. tertius vitreus. Qui dicuntur humores:quia ſunt liquidi vl̓ fluxibiles: ſed ꝓptermolliciem quā habent vltra cetera mēbra:ſed inter hos humores ſoluſ cryſtallinꝰ eſtinſtrumentū viſus. In his igitur tribꝰ humoribus deſignantur tres virtutes theologice quas p̄dicator debet habere: ſedcipue charitatē que ceteris p̄eminet ſic̄ humor cryſtallynus. Apl̓s. .j. Coꝝ. xiij. Nūcmanēt fides: ſpes et charitas: tria hec. horum autē maior eſt charitaſ. vn̄ predicatorſine ea nihil eſt. ẜm illud ibidē: Si linguishominum loquar angelorum: charitateꝫautē habeam ⁊qͣ Item oculus habetſeptem tunicas: id eſt ſeptem pelliculas ſiue telas que circūdant illos hūores: et abinuicem diſtinguūt .ſ. quattuor a parte anteriori: tres ab interiori. interius immediate iuxta cryſtallū eſt tunica que dicitur retina a venis arterijs pie matris: ideſt ſubtilioris cerebri panniculi pia mat̉vocat̉: exorta cōtexta in modū retis queportat ſpūm viſibilē ad vitreū humorē: et ſuis neruis ſenſuꝫ ad cryſtallinū. Poſtretinā ſequit̉ ſecūdina que ab ipſa pia matre eſt generata vt retinā defendat ne aliqͦcaſu ledat̉. tertio ſequitur ſclirotica tunicavalde dura: que a dura matre .i. a ſuperiori et groſſiori pannicl̓o cerebri ꝓcedēs omnia alia eſt defendēs. eſt quaſi ligamētūoculoꝝ. A parte ꝟo anteriori īmediate iuxta cryſtallinū humoreꝫ eſt tela aranea ſicꝓpter ſuam ſubtilitatē dicta vt ſit ſpirituiviſibili peruia ex ſubtilioribꝰ partibꝰ retine tunice generata: hec tunica īter albuginem cryſtallinū humoreꝫ eſt collocatane ſimul cōmiſceant̉: hec tunica cōiūcta interiori retina facit primū orbē. hedue tunice in ſe claudūt eryſtallinū humo. Hāc ſequit̉ vnea ſic dicta: qꝛ vue nigreeſt in colore ſimillima: qꝛ enī oīa predicta īcōpoſitione oculi erant clara alba viſū

diſgregantia. ideo neceſſaria fuit tunicavu ea que ſua nigredine lumē in oculo aggregaret. Hec autē tunica ad modū ſpongie eſt quodāmodo poroſa: villoſa neruorum cōtinēs fila vt cryſtallinū humorē abhumiditate ſuꝑ flua depuraret ſpūm viſibilē alijs circūſtantibus miniſtraret. Hectunica vuea a parte anteriori ſecūdinaꝯiungit̉: faciūt ẜm orbē claudendo albugineū humorē. Hāc ſequit̉ tunica corneaſic dicta: qꝛ cornu lucido ē ſimilis: vn̄uia eſt ſpiritui viſibili ratiōe ſue trāſparentie: tn̄ rōne aliquātule dēſitatꝭ eſt aggregationis viſus aliquātulū oꝑatiua: ratione ſiue fortitudīs coherentie ab exterioribus nocumētis eſt interiꝰ defenſiua. Hecaūt cornea ſclirotice interiori ꝯiuncta tertium facit orbē: vitreū humorē circulariter intra ſe claudūt. Vltīo auteꝫ in ſuꝑficieoculi exteriori ponit̉ tunica dicit̉ ꝯiūctiua a craneo deſcēdēs totū tegit oculūſꝫ ꝯſiſtit in angul̓ oculoꝝ eos ligas retinēs vt in ſua maneāt fixiōe. has ſeptētunicas oculū veſtiūt: ſeptē dona ſpūſſāati repreſentāt̉: mētē p̄dicatorꝭ ornare debēt. de qͥbꝰ d̓r Eſa. xj. Reqͥeſcet ſuꝑ ſpūsdn̄i: ſpūs ſapīe ītellectꝰ: ſpūs ſciētie pietatis: ſpūs ꝯſilij fortitudīs: replebitſpūs timoris dn̄i. Ubi aduertēdū ſic̄ prime ſex tunice in tribꝰ ordinibꝰ oculi cōnectunt̉. Ita prima ſex dona tribꝰ gradibꝰ ſpiritus cōbināt̉.Primꝰ gradus eſt ſpiritꝰſapīe intellectᵐ: vbi ſapīa cōbinat̉ ītellectui. ſic̄ in primo orbe oculi aranea tunicaꝯnectit̉ retine. Scd̓us eſt ſpūs ſcientie etpietatis: in quo ſciētia pietati cōbinat̉: ſic̄tunica vuea ꝯiūgit̉ ſecūdine Tertiꝰ gradus eſt ſpūs cōſilij fortitudīs. vbi cōſiliūcōbinatur fortitudī: ſic̄ cornea tunica ſclirotice copulat̉ in tertio oculi orbe: ſꝫ donūtimoris ponit̉ per ſe alteri dono cōbinatur: replebit inquit ſpūſ timoris domini: ſicut etiā ſeptima tunica oculi que dicitur coniunctiua alteri tunice non connectitur. Capitulum: LXAelatuſ aſſimilatur capiti ꝓpter ſeptē. Prīoꝓpter ſuā lituationē. qꝛ caput eſt interexteriora mēbra ꝑs homīs principalis:

ꝓpter dignitatē locatū eſt in corporis ſup̄E 5