Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
234r
Einzelbild herunterladen
 

De homine membris eius

ſitio enim capitis ẜm Ariſto. ex tribus cognoſcitur .ſ. ex quantitate: ex figura: ex capillis. Ex quantitate quidem: quia caputdebet eſſe mediocre īter paruum magnūmembris alijs in quantitate proportionatum. Nam caput nimis paruum ſignat defectum materie et debilitatem virtutis formatiue: ſed nimis magnum ſignat ſuꝑfluitatem materie et defectum virtutis operatiue. Sic prelatus neqꝫ debet eſſe nimiſ magnus per ſuꝑbie elationē: neqꝫ etiā nimisparuus per puſillanimitatis deiectioneꝫ:ſed vt vtroqꝫ vitio careat magnanimus ethumilis eſſe ſtudeat: vt ſcꝫ ex vtraqꝫ virtute quoddā mediū et temperamentū conficiat. Item cognoſcitur diſpoſitio capitisex figura: quia figura capitiſ eſt rotunda:tum propter leſionis et paſſibilitatis amotione: tum propter medulle cerebri amplio receptionē. Et tn̄ dꝫ eſſe aliquātulū oblōgū circa tꝑa aliqͣntulū planū. ꝑfecta diſpoſitio capitꝭ ē qn̄ ī rotūditate diſponitur ad ſimilitudinē globi cerei inter manus vel duo ligna compreſſi. Talis enimglobus eſt figura rotundus: et tamen aliquantulum in vtroqꝫ latere planuſ. in parte tamen anteriori in vtraqꝫ parte erit acutum aliquantulum eleuatum: hoc neceſſarium fuit ad retinendum ventriculū cerebri in prora: id eſt in anteriori parte capitis. ex qua quinqꝫ nerui procedunt quinqꝫ ſenſus faciētes. Simili modo parū acuitur a poſteriori propter retentionem alterius ventriculi in puppi: id eſt in poſterioriparte ex qua procedunt medulle ſpondiles et nerui motum voluntarium faciētes.Debet ergo ad moduꝫ capitis prelatus eſſe rotundus: id eſt iuſtus vt non ſit in eoaliquis angulus iniquitatis aliquā partēretinens precipue in iudicio vbi partem vl̓perſonam accipere non debet Item debet eſſe oblōgus per longā diſcuſſionemdeliberationem: ſcilicet vt non cito precipitet ſententiam: quia velox conſilium ſiue iudicium ſequitur penitētia. Debet etiam eſſe ex vtroqꝫ latere planus: id eſt firmus: ſcilicet tam in proſperis qͣꝫ in aduerſis. Illud enim quod planum eſt vbi applicatur vel ponitur reſidet firmum: ſed nonſic quod eſt ſphericum: ſed debet etiam eſſe acutus ante in prouiſione futurorum: etretro in recordatione preteritorum in me

dio eleuatus preſentia ſublimiter diſponēdo. Item cognoſcitur diſpoſitio capitisex capillis: quia ẜm eorum quantitatem etqualitatem et cadendi velocitateꝫ ſiue tarditateꝫ de complexione capitis iudicatur.Quaſi autem capilli adherētes capiti ſūtofficiales et familiares vel conſiliarij: velamici ipſius prelati qui ei iugiter adherētex quibus multum pendet et oſtenditurlis prelatus ſit. Capilli enim bene diſpoſiti qͣꝫdiu adherent capiti ipſum cuſtodiūt:ornant et defendunt. ablati vero vel malediſpoſiti ipſuꝫ turpe reddunt. Et ſimile accidit de amicis vel conſiliarijs et familiaribus prelati: quia ſi boni ſunt ipſum cuſtodiunt et honorabilem reddunt. ſi vero praui ipſum corrumpunt vel ſaltem infamemet odioſum efficiunt. Quarto prelatꝰ aſſimilatur capiti propter eius compoſitionem Naꝫ primo quidem caput eſt ex multis oſſibus conſtitutum: et hoc propter cerebri defenſionem. Nam ſubſtantia cerebri tenera eſt et mollis: vnde de facili lederetur niſi eſſet interpoſitio cranei et oſſiumaliorum per que ab extrinſeca leſione ſeruatur. Oſſa autem iſta que debent eſſe inprelato vt ipſum defendant auſtodiantſunt miſericordia: iuſticia: clementia et cetere virtutes. Prouerb̓. xx. Miſericordiaet veritas cuſtodiunt regem: et clementiaroboratur thronus eius. Item caput habet aliquid de carnoſitate: hoc fuit neceſſarium ad temperamentum oſſium neruorum: ne forte nimium oſſium frigiditateteneritudo cerebri occaſionaliter lederetur. Similiter in prelato eſt infirmitas carnis ſiue paſſibilitas ad humilitatem: ſcilicet et cuſtodiam virtutum. Nam ſicut dicit Apl̓us. ij. Corinth̓. xij. Virtus in infirmitate perficitur. Habet tamen caput parum de carnoſitate pinguedine reſpectualiorum membrorum: hoc propter viuacitatem ſenſus et iuuamentuꝫ intellectus:ſicut dicit Ph̓s in. xij. de animalibuſ. Forte ratio huius eſt: quia ſpiritus in neruisſenſibilibus per carnis grofficiem et nimiam pinguedinem in ſuo tranſitu impediretur: et ſic ſenſus hebetaretur et intellectus obtunderetur. Vnde Hierony. dicit venter pinguis non gignit ſenſum tenuem. In hoc ergo ſignatur prelatꝰ debet eſſe delitioſus: neqꝫ ītēdere ad īpīguā