ſextusLiber
Iua velut humor menſtrualis ē pctī recoratio que eſt velut materia penitētie. Sedā efficiēs huiꝰ cōceptionis eſt timor dei ẜꝫIlud Eſa .xxvj. A timore tuo dn̄e cōcepimus ⁊ peperimꝰ ſpūm ſalutis. Et nota ꝙ ſimateria fetuſ in ꝑte dextra fuerit adunatain naturā cedit maris. ſi ꝟo in ſiniſtra ī naturā mulieris. Et hec diuerſitas accidit ꝓpter dominiū caloris qͥ in dextera parte cōſiſtit. Similiter qn̄ calor diuini amoris dominat̉ in mēte penitētis cōcipit̉ quaſi ī dextera maſculus .i. ſpūs cōpunctiōis virilis⁊ fortis: ſed quaſi in ſiniſtra vbi eſt defectꝰcaloris .i. in corde tepide penitentis concipitur femina .i. ſpūs debilis ⁊ inſtabilis.Secūdo rōne formatiōis. Nā corpꝰ infantis in vtero matris nō ſubito format̉ ſꝫordinate ⁊ gradatim. ⁊ iſte ordo cōſiderat̉ex tribus ¶ Primo ex ꝯcepti ꝑtibꝰ ſiue mēbris. Quia primo formant̉ mēbra pͥncipalia .ſ. cor: cerebrum ⁊ epar q̄ alioꝝ omniuꝫſunt fundamēta. Et iſta qn̄ ſunt ſiml̓ in ſāguinis maſſa ſibi vicinant̉: ⁊ poſtea ab inuicem diuiduntur. De iſtis tribus fundamentꝭ alia tria naſcūt̉ .ſ. nerui ⁊ nucha dorſi a capite: arterie a cord̓: vene ab epate ẜ ꝫGalienū. Ariſto. tn̄ dicit ꝙ pͥncpiū venarū eſt cor: in libro de ſomno ⁊ vigil̓. His ātſic formatis tanqͣꝫ oīm fūdamētis formatnatura oſſa hoꝝ cuſtoditiua .ſ. craneuꝫ addefenſionem capitis. oſſa pectoris ad munimen cordis: ⁊ coſtas lateris ad tutelamepatis. ⁊ ſic de alijs. Poſt iſta ꝓducunturmēbra ſecūdaria .ſ. manꝰ: pedeſ: brachia ⁊ſimilia: ſed iſta nō ſimul ſed ſucceſſiue formātur. Similit̓ in pēnitētie ſtatu nō ē ſtatīa pͥncipio ꝑfectꝰ: ſed ꝓficit gradatī ẜm illud Psͣ. lxxxiij. Ibuūt de virtute in virtutē. vn̄ poſſumus ꝑ tria mēb̓ra pͥncipalia.ſ. cor: cerebrū: ⁊ ep̄ar intelligere tres virtutes theologicas .ſ. fidē: ſpe ⁊ charitateꝫ.Per membra ꝟo ſecūdaria ſeu defenſoriaq̄ his adijciunt̉ virtutes intellectuales: ſꝫꝑ officialia virtutes morales in quibꝰ omnibus homo nō ꝑficit̉ ſubito ſꝫ gradatim.¶ Secūdo ꝯſiderat̉ ordo formatiōis ex cōceptiōis gradibꝰ: qꝛ infans dū cōcipit̉ qͣttuor habet gradus. ¶ Primꝰ eſt cū adhuceſt lacti vicinus. Secūdus ē cū iā ſemē ſāguini ſe cōmiſcet. Tūc enī cor et cerebrumnondū ꝑfecta ſūt: ſꝫ ē quędā maſſa ex ſemine ſanguineqꝫ cōmixta. ¶ Tertiꝰ eſt graduſ
cū corde ⁊ cerebro ⁊ epate iā formatis aliamēbra indiſtincta ſūt ¶ Quartꝰ ē qn̄ corpeſt cōpletū ⁊ organizatū ⁊ ad aīe ſuſceptionē diſpoſitū. Cui dū aīa deſuꝑ dat̉ ī vteromouet̉. ⁊ ſi eſt femīa in ſiniſtra ꝑte plus ſētitur. ſi ꝟo maſculus in dextera parte pluſmouet̉ vt dicit Galienꝰ. In iſtis igit̉ qͣttuor gradibꝰ formatiōis corporis deſignant̉quattuor gradꝰ formatiōis penitētis: qͦꝝprimus eſt in pctī recogitatiōe. Et hec aſſimilat̉ lacti: qꝛ lac ē facilit̓ ꝯuertibile ⁊ ī bonos ⁊ in malos hūores: ſic recordatio peccati facilit̓ cōuertit̉ vl̓ in bonū aīe nutrimētū: puta qn̄ ex recordatione pctī naſcit̉ dolor cōpunctiōis. vl̓ in nutrimētū malū: qn̄ex pctī recordatiōe naſcit̉ delectatio vl̓ volūtas reiterādi. Secūdus gradus eſt ī peccati deteſtationē. Tūc enī ſemē agnitiōis ⁊recordatiōis pctī immiſcet ſe cū ſāguine .i.cū dolore ⁊ abomīatiōe pctī. Tertiꝰ gradꝰeſt in pctī ꝯfeſſiōe vbi q̄dā mēbra ſūt diſtīcta .ſ. cor cerebrū ⁊ ep̄ar. ꝑ q̄ tria intelligit̉triplex genus pctōꝝ q̄ hō tenet̉ diſtīcte cōfiteri p̄cipue mortalia .ſ. cōmiſſa in deū: ꝓximū ⁊ in ſeip̄m. vl̓ cōmiſſa corde ore ⁊ opere. Alia ꝟo mēbra ſūt īdiſtincta: qꝛ vltimofieri dꝫ penitētis cōfeſſio cōis. In qͣ indiſtīcte .i. generaliter ſe accuſet de venialibuſ ⁊mortalibꝰ q̄ ꝑ obliuionē omiſiſſet vl̓ ignorantiā diſtincte cōfiteri. ¶ Quartꝰ graduſattendit̉ ī ſatiſfactiōe: in qͣ ꝯſiſtit ꝑfecta penitētia ſeu penitētis diſpoſitio: ſiue ad ſuꝑne gr̄e ſuſceptionē: ſiue ad fetꝰ .i. boni oꝑiſmotionē. Sed nota ꝙ fetꝰ interior .i. diſpoſitio vl̓ ꝓpoſitū interiꝰ cōceptū de penitentia exteriꝰ faciēda in qͥbuſdā eſt femineꝰ .i.defectiuꝰ ⁊ nō verꝰ. ſic̄ in fictis ⁊ hypocritis: ⁊ tūc eſt motꝰ exterioris penitētie ſiueoꝑis in ſiniſtra: qꝛ .ſ. hypocrita ⁊ fictꝰ exteriora oꝑa pēitētie facit cū finiſtra intētiōe.In qͥbuſdā ꝟo interior fetꝰ .i. cōtritio cordis ē maſculinus .i. ꝑfecta ⁊ vera: ⁊ rectemotꝰ in dextra: qꝛ ſcꝫ vere cōtritꝰ facit oꝑapēitētie cū recta intētione. vn̄ d̓r Mat. vj.Neſciat ſiniſtra tua qͥd faciat dextra tua.¶ Tertio attendit̉ ordo formatiōis ex conceptiōis diebꝰ: qꝛ in gradu lactis eſt infāsꝑ ſex dies: in gradu ſanguīs ꝑ nouē: ī gradū maſſe carnis. xij. diebꝰ exiſtit. In quarto ꝟo gradu ante plenā ꝑfectionē ē ꝑ. xviij. dies. vn̄ a die ꝯceptiōis vſqꝫ ad diē completionis ⁊ viuificatiōis ſūt xlvj. dies ita