Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
222r
Einzelbild herunterladen
 

De homine membris eius

ſuſtinendo: qd̓ ꝑtinet ad patientiā: in conſūmando: quod ꝑtinet ad ꝑſeuerantiam.Quintus digitus auricularis d̓r: eo eo aures ſcalpimus: hic ſignat obedientiā: qꝛ ſcriptū eſt in Psͣ xvij. In auditu auris obediuit mihi. Et hic etiam eſt extribus oſſibus: qꝛ obędiētia eſt homini tripliciter neceſſaria. Primo reſpectu dei:ſcꝫ vt homo obediat diuine volūtati. Secundo reſpectu proximi: ſcꝫ vt obediat ſuperiori potenti Tertio vt obediat ꝓprierationi: ſcilicꝫ vt ſit caro ſpiritui ſubiecta.Quarto humana oꝑa aſſimilant̉ manibus ꝓpter ornamentū .ſ. vnguiuꝫ. vnguisenī in fine digiti charitatē ſignat: que ē finis precepti. Vnde ſicut ſunt decem digitimanuū: ita ſunt decē p̄cepta decalogi. Sicut ergo ſunt vngues ornamenta digitoꝝ:ita charitatis p̄cepta ſunt ornamēta opeꝝhumanoꝝ. Sed notandū vngues inbuſdam aīalibus ſunt in decoris ornamētum iuuamentū ſicut in hoībus. In quibuſdā vero ſunt ad defenſiōis munimētū:ſicut in leone hmōi. In aliquibꝰ ꝟo ſuntcalciamentū vt in equo mulo cōſimilibus: que oīa cōpetūt charitati: qꝛ ip̄a eſtexornat: iuuat: defendit calciat: etiaꝫ pedes affectionuꝫ ne lapide offenſionis allidant̉. Item oꝑatio homīs aſſimilat̉ pulſui ꝓpter tria. Primo qꝛ pulſus a cordeoritur. Eſt enī pulſus cordis arteriarummotus ẜm dilatationē conſtrictionē.enim cor cōtinuo motu a centro vſqꝫ ad cirtūferentiā vi ſanguinis caloris impulſu vitalis ſpiritꝰ moueat̉: ex tali motu vſqꝫad ſuas extremitates dilatat̉. Qn̄qꝫ veroecōuerſo ab extremitatibus ad centrū mouetur ſtringit̉. Cordis igit̉ dilatatio adfrigidū aerem attrahenduꝫ cōſtrictio adfumoſum aerē expellendū ſunt cauſa pulſus. Sic pulſus a corde incipit: arterias ad extremitates corporis ſe diffūdit:vnde ſtatū corporis oſtēdit. Eodeꝫ modooperatio hominis bona vel mala a corde:id eſt a mente ꝓcedit: cuiꝰ diſpoſitio bonavel mala a mente arterias venas .i. peraffectiōes cogitatiōes ad exteriora ſe diffundit locutiōes actiones: Matth̓. xv.De corde exeūt cogitatiōes male ⁊cͣ. Lu.vj. Bonꝰ de bono theſauro cordis ſuiꝓfert bonuꝫ. Scd̓o qꝛ pulſus a medicisfangit̉. Ad enī pulſus eſt neceſſarius: vt

diſpoſitio ſpūalis ꝟtutis intelligat̉: eiꝰ oꝑatio cognoſcat̉. Sic etiā oꝑationes bonas vel malas cognoſcit̉ bona velmala diſpoſitio ſpūs interioris: Mat. vij.A fructibꝰ eoꝝ cognoſcetis eos. Tertioqꝛ p̄cipue in brachijs pulſus q̄rit̉. Nam inqͥbuſdā partibꝰ poſſet plene diſcernipter venarū elongationē a corde. In qͥbuſ ꝓpter cordis regētis occultationeꝫ. Inqͥbuſdā vero ꝓpter oſſiū cōſtrictionē: etſapiētes ad cognoſcendū pulſum arteriasbrachij elegerūt. fuit facilius. qꝛ brachia arterias occultant. Et vtiliꝰ qꝛ illearterie magis cordi appropinquāt. Et honeſtius: qꝛ nec egro nec medico verecūdiāgenerāt. Indecēs enī eēt plura mēbra corporis denudare. Sicut ergo brachia ſuntinſtrumēta pulſus: ſic etiā nos brachijs etmanibꝰ oꝑamur: ſed talia debēt operanr̄a ꝯgruāt honeſtati: vtilitati facilitati: tūc facilit̓ bene oꝑamur qn̄ ex amoreoperamur: qꝛ amor ẜm Augꝭ. omnia facit Ca. XLIXfacilia.Ratio gratiarūactione habet ſil̓itudinē anhelitu. Primo qꝛ in anhelitu eſtmotꝰ vicariꝰ. anhelitū aer attrahit̉:ſed attractꝰ poſtmoduꝫ emittit̉: ſic vicario motu aer recipit̉ reddit̉. Sil̓r debꝫ gr̄am quā recepit a deo reddere eidemgr̄as agēdo. j. Paral̓. xxix. Que de māutua accepimꝰ dedimus tibi. Sed attēdeanhelādo plus de ſpū attrahitur qͣꝫ forasemittat̉: qꝛ ꝑs parua in nutrimētū tranſit ſpūs vitalis. Sil̓r plus a deo de gratijs beneficijs recipimꝰ qͣꝫ reddere poſſumꝰ. Scd̓o qꝛ anhelitꝰ eſt corpori multiplicit̓ꝓficuus. Eſt enī anhelitꝰ aeris attractiuꝰ:qꝛ ſcꝫ orōnes deuotas gr̄arūactiōes attrahitur ſpūſſancti gr̄a. Un̄ quāto qͥs plꝰorōni grarūactioni inſiſtit: tanto ſibi diuina gr̄a plꝰ multiplicat̉ creſcit. Augmē beneficij eſt beneficij eiuſdē memoria etꝯtinua gratiarūactio. Un̄ etiā Grego. dicit: eſt dignꝰ dandis agit gratias de datis. Iteꝫ anhelitus eſt cordis etinnati caloris refrigeratiuus. Innatꝰ enīeſt homini carnalis concupiſcentie calor:quem ſicut ex parte carnis reprimit ieiunium: ita ex parte mentis refrigerat oratio. Et ideo dominus dixit: hoc genus

D 2