Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
221v
Einzelbild herunterladen
 

Liberſextus

teri teſtamento habet̉ petebant dextrasſibi dari: Apl̓s Gal̓. ij. Dextras dederūtmihi et barnabe ſocietatis. Itē oꝑari feruenter. Eſt enī manus dextra fortioris caloris et maioris ficcitatꝭ qͣꝫ ſiniſtra: ideoad oꝑandū eſt abilior qͣꝫ ſiniſtra. Mala au oꝑatio eſt faciēda ſed potiꝰ dimittenda. Un̄ ſiniſtra a ſinēdo vel ſine dextra d̓r:qꝛ ſcꝫ opus malū eſt qd̓ debita rectitudinecaret: in dextra ſignat̉. Poſſet enī vtraqꝫ manus accipi in bonū. Naꝫ qꝛ manꝰ d̓rqͣſi munus: ideo duplex manꝰ duplicꝭ muneris ſignat dationē. Eſt enī munꝰ ſpūale:cuius datio refert̉ ad dextraꝫ. et tēporale:cuiꝰ datio refert̉ ad ſiniſtrā. Habet igitur dextrā .i. ſpūalē gr̄am ad porrigēdū elemoſynas ſpūales. Et ſiniſtrā .i. potentiā etvirtutē ad porrigēdas tꝑales: Prouerb̓.iij. Longitudo dierū in dextra eius: ī ſiniſtra illius diuitie gloria. Ꝙqͣꝫ enī elemoſyna ſpūalis manu porrigat̉: ad dextram tamē refert̉: et corꝑalis ad ſiniſtrā:qꝛ ſpūalis elemoſyna eſt potior corporali. illa ſcꝫ corꝑalis ſuſtētat corpus moriturū: ſed ſpūalis animā in eternū victurā.Unde ſignāter dixit Salomon: Longitudo dierū in dextra: qꝛ ſcꝫ elemoſyna ſpiritualis anīe ſubuenit: nunqͣꝫ eſſe deſinit.Un̄ potior ē corꝑali: ſicut dextra manꝰ potior eſt ſiniſtra. Poſſet etiā dici dextraꝫmanū hꝫ bn̄ oꝑat̉ in ꝓſperitate: ſiniſtrāvero oꝑat̉ bn̄ in aduerſitate. Quidā au ſunt ambidextri: ſicut d̓r de gabaonitꝭ.Iudic̄. xx. erāt ita ſiniſtra vt dextra p̄liantes. Et iſtis aſſimilant̉ qͥdā tam in aduerſitate qͣꝫ in ꝓſperitate fortiter oꝑant̉.Scd̓o ꝓpter motū. manꝰ vocant̉: qꝛaperiunt̉ claudunt̉: ſed extēſa manꝰ vocatur palma: d̓r ſil̓itudinē palme ab expanſis ramis .i. digitis. Clauſa ꝟo manusvocat̉ pugnus: dr pugnꝰ a pugillo. Inergo docet nos manꝰ aliqn̄ eſſe dandū:ſignificat nobis manꝰ extēſio: aliqn̄ tenē ſiue accipiendū: ſignificat nob̓ clauſio. Un̄ d̓r Eccī. iiij. ſit manꝰ tua porrecta ad accipiendū: ad dandū collecta. Tertio ꝓpter munimētū. Eſt enī manꝰqͥnqꝫ digitis munita: in qͥbꝰ qͥnqꝫ virtutesſignant̉ neceſſarie ſunt homini vt operaeius ſint ꝑfecta. pͥmus digitꝰ groſſior eſt vocat̉ pollex: eo inter ceteros virtute plus polleat. Vnde in hoc digito deſi

gnatur iuſticia: inter alias omēs virtutes morales plus pollet. Un̄ dicit Ph̓s inij. Ethi. iuſticia eſt p̄clariſſima virtutū: nec lucifer nec heſperus eſt ita clarꝰ. Etideo etiā Auicē. ī tertio libro medicine ſuedicit: iſte digitꝰ ſcꝫ pollex eſt iuſticia omniū digitoꝝ: quia ſcꝫ omēs alij digiti eiapplicant̉ ad quandā equalitatem reducunt̉. Vnde ille manꝰ pollicem habēt queiuſta operant̉. Ideo iſte digitꝰ qͥlibet alius cōponitur ex tribꝰ oſſibus: vt dicitſtanti. in quibꝰ deſignatur triplex iuſticiemodus. eſt iuſticia diſtributiua: cōmutatiua vindicatiua. Ad primū ꝑtinet qd̓dicit̉ Matth̓. xxv. Vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriaꝫ virtutem largitꝰ eſt. Ad ſecundā qd̓ d̓r Mat.xx. Itē vos in vineam meā: qd̓ iuſtumfuerit dabo vobis. Ad tertiā ꝑtinet illudMat. v. Dentem dente: oculum pro oculo. Secūdus digitꝰ vocatur index: qꝛip̄m res indicamus demonſtramꝰ: hicꝑtinet ad prudentiā que nobis agendaſunt demōſtrat ordinat. Et hic etiā ex tribus oſſibꝰ eſt: qꝛ ad prudentiā tria ꝑtinēt:ſcꝫ memoria reſpectu preteritoꝝ: intelligētia reſpectu p̄ſentiū: prudētia reſpectu futuroꝝ. Tertius digitꝰ qui eſt mediꝰ dicitur impudicꝰ: ex eo manꝰ aliqͥd turpe tangit: hic digitꝰ ſit maior ceteris prius attingit. Hic digitus ſignat tēperantiam: que impudicitiā volūptatē carnistangit reprimēdo moderando: hic etiāex tribꝰ eſt oſſibus: qꝛ tēperantie triplex ēmodus. Eſt enī vna pars temperātie circacibum ſcꝫ abſtinētia: alia circa potū ſcꝫ ſobrietas: tertia circa coitū ſcꝫ cōtinētia ſiuecaſtitas. Quartꝰ digitus vocat̉ ānularis: qꝛ in ip̄o ānulus defert̉. Sicut autemānulus in digito eſt fortitudo in oꝑe: neceſſaria eſt p̄cipue in ꝯtinuādo ꝑſeuerando. Eſt enim ānulus ſicut corona digiti: qꝛſola ꝑſeuerantia coronat̉. Et nota digitihabent hoc ꝓpriū groſſiores ſunt an̄ cibum qͣꝫ poſt. Vnde ānulus vix ante cibum de digito trahit̉: facile poſt cibū egreditur: ſicut d̓r ſuꝑ Aforiſm̄. Sicut ergo digitus ieiunus fortiꝰ tenet ānulū qͣꝫ refectꝰ.Ita abſtinens ſobriꝰ fortior eſt ad ꝑſeuerandū in bono qͣꝫ guloſus delitioſus.Hic etiā digitus eſt ex tribꝰ oſſibus: qꝛ triplex eſt neceſſaria homini fortitudo: ſcilicꝫin aggrediendo: qd̓ ꝑtinet ad fiduciam: in