Liberſextus
teri teſtamento habet̉ ꝙ petebant dextrasſibi dari: ⁊ Apl̓s Gal̓. ij. Dextras dederūtmihi et barnabe ſocietatis. ¶ Itē oꝑari feruenter. Eſt enī manus dextra fortioris caloris et maioris ficcitatꝭ qͣꝫ ſiniſtra: ⁊ ideoad oꝑandū eſt abilior qͣꝫ ſiniſtra. Mala autē oꝑatio nō eſt faciēda ſed potiꝰ dimittenda. Un̄ ſiniſtra a ſinēdo vel ſine dextra d̓r:qꝛ ſcꝫ opus malū eſt qd̓ debita rectitudinecaret: q̄ in dextra ſignat̉. Poſſet enī vtraqꝫ manus accipi in bonū. Naꝫ qꝛ manꝰ d̓rqͣſi munus: ideo duplex manꝰ duplicꝭ muneris ſignat dationē. Eſt enī munꝰ ſpūale:cuius datio refert̉ ad dextraꝫ. et tēporale:cuiꝰ datio refert̉ ad ſiniſtrā. Habet igiturhō dextrā .i. ſpūalē gr̄am ad porrigēdū elemoſynas ſpūales. Et ſiniſtrā .i. potentiā etvirtutē ad porrigēdas tꝑales: Prouerb̓.iij. Longitudo dierū in dextra eius: ⁊ ī ſiniſtra illius diuitie ⁊ gloria. Ꝙqͣꝫ enī elemoſyna ſpūalis manu nō porrigat̉: ad dextram tamē refert̉: et corꝑalis ad ſiniſtrā:qꝛ ſpūalis elemoſyna eſt potior corporali.Nā illa ſcꝫ corꝑalis ſuſtētat corpus moriturū: ſed ſpūalis animā in eternū victurā.Unde ſignāter dixit Salomon: Longitudo dierū in dextra: qꝛ ſcꝫ elemoſyna ſpiritualis anīe ſubuenit: q̄ nunqͣꝫ eſſe deſinit.Un̄ potior ē corꝑali: ſicut dextra manꝰ potior eſt ſiniſtra. Poſſet etiā dici ꝙ dextraꝫmanū hꝫ qͥ bn̄ oꝑat̉ in ꝓſperitate: ſiniſtrāvero qͥ oꝑat̉ bn̄ in aduerſitate. Quidā autē ſunt ambidextri: ſicut d̓r de gabaonitꝭ.Iudic̄. xx. ꝙ erāt ita ſiniſtra vt dextra p̄liantes. Et iſtis aſſimilant̉ qͥdā qͥ tam in aduerſitate qͣꝫ in ꝓſperitate fortiter oꝑant̉.Scd̓o ꝓpter motū. Nā manꝰ vocant̉: qꝛaperiunt̉ ⁊ claudunt̉: ſed extēſa manꝰ vocatur palma: ⁊ d̓r ꝑ ſil̓itudinē palme ab expanſis ramis .i. digitis. Clauſa ꝟo manusvocat̉ pugnus: ⁊ dr pugnꝰ a pugillo. In hͦergo docet nos manꝰ aliqn̄ eſſe dandū: ꝙſignificat nobis manꝰ extēſio: ⁊ aliqn̄ tenēdū ſiue accipiendū: ꝙ ſignificat nob̓ clauſio. Un̄ d̓r Eccī. iiij. Nō ſit manꝰ tua porrecta ad accipiendū: ⁊ ad dandū collecta.¶ Tertio ꝓpter munimētū. Eſt enī manꝰqͥnqꝫ digitis munita: in qͥbꝰ qͥnqꝫ virtutesſignant̉ q̄ neceſſarie ſunt homini vt operaeius ſint ꝑfecta. Nā pͥmus digitꝰ qͥ groſſior eſt vocat̉ pollex: eo ꝙ inter ceteros virtute plus polleat. Vnde in hoc digito deſi
gnatur iuſticia: q̄ inter alias omēs virtutes morales plus pollet. Un̄ dicit Ph̓s inij. Ethi. ꝙ iuſticia eſt p̄clariſſima virtutū:⁊ nec lucifer nec heſperus eſt ita clarꝰ. Etideo etiā Auicē. ī tertio libro medicine ſuedicit: ꝙ iſte digitꝰ ſcꝫ pollex eſt iuſticia omniū digitoꝝ: quia ſcꝫ omēs alij digiti cū eiapplicant̉ ad quandā equalitatem reducunt̉. Vnde ille manꝰ pollicem habēt queiuſta operant̉. Ideo iſte digitꝰ ⁊ qͥlibet alius cōponitur ex tribꝰ oſſibus: vt dicit Cōſtanti. in quibꝰ deſignatur triplex iuſticiemodus. Nā eſt iuſticia diſtributiua: cōmutatiua ⁊ vindicatiua. Ad primū ꝑtinet qd̓dicit̉ Matth̓. xxv. Vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriaꝫ virtutem largitꝰ eſt. Ad ſecundā qd̓ d̓r Mat.xx. Itē ⁊ vos in vineam meā: ⁊ qd̓ iuſtumfuerit dabo vobis. Ad tertiā ꝑtinet illudMat. v. Dentem ꝓ dente: oculum pro oculo. ¶ Secūdus digitꝰ vocatur index: qꝛ ꝑip̄m res indicamus ⁊ demonſtramꝰ: ⁊ hicꝑtinet ad prudentiā que nobis q̄ agendaſunt demōſtrat ⁊ ordinat. Et hic etiā ex tribus oſſibꝰ eſt: qꝛ ad prudentiā tria ꝑtinēt:ſcꝫ memoria reſpectu preteritoꝝ: intelligētia reſpectu p̄ſentiū: ⁊ prudētia reſpectu futuroꝝ. ¶ Tertius digitꝰ qui eſt mediꝰ dicitur impudicꝰ: ex eo ꝙ dū manꝰ aliqͥd turpe tangit: hic digitꝰ cū ſit maior ceteris prius attingit. Hic gͦ digitus ſignat tēperantiam: que impudicitiā ⁊ volūptatē carnistangit reprimēdo ⁊ moderando: ⁊ hic etiāex tribꝰ eſt oſſibus: qꝛ tēperantie triplex ēmodus. Eſt enī vna pars temperātie circacibum ſcꝫ abſtinētia: alia circa potū ſcꝫ ſobrietas: tertia circa coitū ſcꝫ cōtinētia ſiuecaſtitas. ¶ Quartꝰ digitus vocat̉ ānularis: qꝛ in ip̄o ānulus defert̉. Sicut autemānulus in digito eſt fortitudo in oꝑe: q̄ neceſſaria eſt p̄cipue in ꝯtinuādo ⁊ ꝑſeuerando. Eſt enim ānulus ſicut corona digiti: qꝛſola ꝑſeuerantia coronat̉. Et nota ꝙ digitihabent hoc ꝓpriū ꝙ groſſiores ſunt an̄ cibum qͣꝫ poſt. Vnde ānulus qͥ vix ante cibum de digito trahit̉: facile poſt cibū egreditur: ſicut d̓r ſuꝑ Aforiſm̄. Sicut ergo digitus ieiunus fortiꝰ tenet ānulū qͣꝫ refectꝰ.Ita hō abſtinens ⁊ ſobriꝰ fortior eſt ad ꝑſeuerandū in bono qͣꝫ guloſus ⁊ delitioſus.Hic etiā digitus eſt ex tribꝰ oſſibus: qꝛ triplex eſt neceſſaria homini fortitudo: ſcilicꝫin aggrediendo: qd̓ ꝑtinet ad fiduciam: in