Liber tertius
pter materie lenitatē. Nā tabula buxea ꝓpter lenitatē materie optime polit̉ ⁊ tergitur. Et illd̓ ꝟe cōpetit ſapiēti habere mētēpolitā ⁊ terſaꝫ ab om̄i vitio ⁊ macula. Un̄Grego. naciangenꝰ dic̄. ꝙ prīa ſapiētia eſtvita laudabilis: ⁊ apud deū pura mens ꝑquā puri puro iungunt̉ ⁊ ſancti ſācto ſociant̉. ¶ Tertio ꝓpter viroris ꝯtinuitatē: qꝛbuxus habet folia ſemꝑ virētia: ⁊ d̓r hͨ buxus arbor: ⁊ hoc buxū ꝓ ligno. vn̄ qͥdā dixit: Hec buxus creſcit: hoc buxuꝫ creſcereneſcit. Folia igit̉ eiꝰ nō de leui cā cadunt:ſed dū vnū cadit alteꝝ creſcit. Et iō buxuſſemꝑ virens ē: ⁊ qꝛ color viridis eſt maxīegratus oculis: ꝙ buxus habet folia ſemꝑvirētia: ſignificat ꝙ hō ſapiēs ſemꝑ habꝫverba grata ⁊ amabilia. Eccī. xx. Sapiēsin verbis amabilē ſe facit. ¶ Itē ſapīa aſſimilat̉ radici. Nā radix licet ſit viſu hiſpida tn̄ ē mollis in ſubſtātia. Sic ſapiēs qͣꝫuis exterius on̄dat ſe hiſpidū ⁊ rigidū: tn̄corde eſt benignꝰ ⁊ mollis. Sap̄. j. Benignus enī eſt ſpūs ſapientie. ¶ Itē radix eſtporoſa. pͥori aūt ſūt ſubtiliſſima corꝑis foramina ſiue vie. Un̄ in. hͦ ſignat multas etſubtiles vias qͥbus ſapiēs in bonis agēdis vel mal̓ amouēdis ſeu īpediēdis abūdat ¶ Ite ꝙ incedit tortuoſe nūc exit ꝟſuslatus vnū: nūc in latus oppoſitū. Qd̓ etiam ſapiēs facit ſiue in iudicio dū merita ꝑfonaꝝ ſeu partiū diſcutit: vel in ſe ip̄o duꝫvtrūqꝫ oppoſitū attendit. Nā in die bonorū nō īmemor ē malorum ⁊ ecōuerfo. ⁊ ſicvtrūqꝫ latus ad modū rei tortuoſe vnū tenendo ⁊ aliud ꝯſiderādo occupat ⁊ tāgit.Itē ſapiēs verꝰ aſſimilat̉ hebeno: quodeſt lignū ethiopicū colore nigrū: tactu lene ⁊ planū: duꝝ ⁊ ponderoſū. Un̄ ꝓpt̓ cōpactionē pͥoroꝝ in aqͣ poſitū mox fūdū petit: vt dic̄ Ph̓s in li. de vegetabilibꝰ ⁊ plātis: ⁊ tn̄ ſi igni appoſitū fuerit: ip̄ꝫ rapit ⁊ſuauē de ſe odore ⁊ fumū emittit. Sil̓r hōvere ⁊ ẜm deū ſapiēs ē coloris nigri .i. apparētia deſpectꝰ ꝑ humilitatē. Nō enī hōſapiēs ē ſui on̄tatiuꝰ. Un̄ Grego. Naciancenꝰ dic̄. Hoc ip̄m philoſophatꝰ ſū ne philoſophari viderer: ſciēs ꝙ velle videri ſapientē hͦ eſt oīno nō eē ſapientē ¶ Itē ē tactu planꝰ .i. māſuetꝰ ꝑ ꝯuerſatiōis lenitatē: durus ꝑ iuſticie ſeueritatē: pōderoſusꝑ prudētie maturitatē. Fundi aq̄ .i. ſcripture vl̓ ſapiētie (vt ita dicā) ē petitiuꝰ ꝑ ītelli
gētie ꝓfunditatē. Igne inflāmabil̓ ꝑ charritatꝭ feruiditatē: boni odorꝭ emiſſiuus ꝑbōi exēpli ſuauitatē Apl̓s. ij. Corī. ij. Chriſti bonus odor ſumus.¶ Capitulum:LXXII.Cientia humana aſſimilat̉ illi herbe q̄ d̓r fumꝰ.terre. Quod pꝫ pͥmo ex ip̄iꝰ generatiōe. ꝓpterea enī ſic d̓r qꝛ ē generataex qͣdā fumoſitate groſſa reſoluta a terra.qͣſi aūt fumoſitas a terra reſoluta ē ſenſiti.ua cognitio ꝑ abſtractionē a materia: ⁊ exhac fumoſitate generat̉ hec herba .ſ. ex ſēſitiua cognitiōe ſcīa ītellectiua. Un̄ Ph̓s.dic̄ ꝙ oīs nr̄a cognitio orit̉ a ſenſu. Nihilenī ẜm eū eſt ī ītellectu qd̓ pͥus nō fuerit īſenſu: lꝫ alio mō ſit in ſenſu: ⁊ alio mō in intellectū. ¶ Scd̓o patet ex cōꝑatiōe: qꝛ hecherba ē tanto melior quanto viridior. Un̄dū ſiccat̉ nulliꝰ valorꝭ efficit̉. Sic ē in ſciētijs. nā herba qͣnto ē viridior tanto magiſdelectat aſpectu: vn̄ illa ſciētia ē vt herbaviridior q̄ magis delectat intellectū: ⁊ tal̓ſciētia eſt ceterꝭ melior: ſic̄ ſciētia diuīa vtPh̓s dic̄ ī li. de ꝑtibus anīaliū ꝙ licet dediuinis poſſumꝰ minꝰ ſcire qͣꝫ de alijs rebꝰ:tn̄ illud modicū delectabiliꝰ ē qͣꝫ oīm aliorū cognitio q̄ apud nos ſūt. ¶ Itē herba ētanto viridior qͣnto humoroſior: ⁊ illa ſcīaeſt viridior qͣ ē humoroſior .i. affectuoſior.In qͦ oēs alias ſciētias excedit ſcīa theologica: qꝛ maxīe ē affectiua .i. ad amorē etaffectū boni inflāmatiua. Hie. xxiij. Nonne verba mea qͣſi ignis. ¶ Tertio patet expurgatiōe: qꝛ hec herba purgat melancoliam. Eſt enī calida in pͥmo gdū. Sic ſcientie ſtudiū releuat triſticie tēdiū ⁊ melā coliam .i. accidiā fugat: ſꝫ p̄cipue hͦ facit ſcpͥtura q̄ maxīe ī triſticijs ꝯſolat̉. Un̄. j. Mach̓.xij. Habētes ſolatio libros ſctōs. ¶ Quarto ptꝫ ex inflatiōe. qꝛ hͦ herba ē īflatiua ⁊vētoſitatꝭ generatiua: vn̄ cū aniſo vel feniculo ē miſcēda. Sic ſciētia ē occaſio inflationis ſuꝑbie dicēte Apl̓o. Scientia inftatet vētoſitatꝭ vane glorie: niſi cū aniſo vl̓ feniculo .i. dei timore ventū vanitatis expellente miſceat̉. Vnde Grego. naciangenꝰ dicit: ꝙ ſcientie deſideriū ⁊ inquiſitio q̄ſtionū niſi timor dei preceſſerit effrenatos animos in preceps ducit.LXXIII¶Capitulum: