Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
135r
Einzelbild herunterladen
 

De vegetabilibus ⁊ plantis

petit pnīe rōne orōnis: qꝛ cum pure ⁊ deuote orat̉: quaſi quidaꝫ fumus ⁊ odor ſuauiſſimus deo miniſtrat̉. Huius ergo ꝑticula pͥma eſt orō mentalis: qꝛ alia eius parseſt orō vocalis. Prima ergo ꝑticula dumin altari cordis feruent̉ immolat̉: ex ea ipſe deꝰ velut ex ſuauiſſimo thymiamate recreat̉. Quinto eſt aloēs corꝑis ꝯfortatiua. Nam lignum eius ſtomachum ꝯfortat⁊ vinum decoctionis eius bibitum debilitatem cordis ⁊ cerebri maxime iuuat. Sil̓rpnīa confortat ſtomachum anime .i. mentēad ſuſcipiendū ⁊ retinendum cibum ſpūalis doctrine Item vinuꝫ decoctionis .i.feruor confortat cor debile ad largā dationem corꝑalis elemoſyne. Cōfortat etiaꝫ cerebrū ad emiſſionē abundātis lachryme:vel ꝯfortat cerebrū .i. ſenſum ad cautelam⁊ diſcretionē ꝯſcīe. Item pnīa aſſimilat̉abſinthio. Primo qꝛ abſinthiuꝫ hꝫ virtutem amaricatiuam. Eſt em̄ tante amaritudinis ꝙ etiaꝫ ip̄m mures ⁊ vermes horrent. Et hinc eſt ꝙ libros ⁊ pānos a vermibus ⁊ muribus tutos ſeruat ſi qͥs cum eisin ciſtula ſua abſinthiū ponat: vt dic̄ Diaſco. Sic in corde penitentis dꝫ eſſe ꝯtritioamariſſima. Et hec ē q̄ repellit mureſ ⁊ vermes. Mures ſunt tentationes diabolice:vermes remorſus ꝯſcīe quos remouet ⁊ extinguit amaritudo pnīe Secundo qꝛ hꝫabſinthiū virtutem laxatiuā .ſ. ꝓpt̓ caliditatem ⁊ amaritudinē. Vnde ſi inuenit materiam digeſtā eam diſſoluit ⁊ expellit. Ethoc competit ꝯfeſſioni penitentis: qꝛ ex caliditate .i. feruore ⁊ amaritudine ꝯfitentisip̄a ꝯfeſſio hꝫ virtutem laxatiuam .i. emiſſiuam ⁊ purgatiuā peccati: qꝛ culpā quaꝫ ꝑꝯtritionē inuenit: iā digeſtam .i. ad purgationē ⁊ ęiectionē parata dū ꝯfitet̉ emittit⁊ eijcit. Tertio hꝫ virtutē reſtrictiuā. dicit̉ em̄ in Platōne ꝙ abſinthiū virtuteshꝫ ꝯͣrias .ſ. laxatiuā ⁊ ꝯſtrictiuā. Nam ſic̄laxat ex caliditate ⁊ amaritudīe: ita reſtrīgit ex ponticitate ⁊ groſſicie ſubſtātie ſue.vn̄ ſi materiā compactā inuenit cōpactiorē eā facit. Hoc aūt competit pnīe rōne ſatiſfactionis ꝑ quā dū peccatoꝝ materie ⁊cauſe ſubtrahunt̉: ab ip̄is pctīs penitensreſtrīgit̉. Eſt em̄ ſatiſfactio ẜm Augꝭ. peccatoꝝ cauſas excidere: ⁊ eoꝝ ſuggeſtiōibꝰaditū nō p̄bere. Item pnīa aſſimilat̉ bethe q̄ eſt herba canis. Prīo ꝓpter colo-

ris apparētiā: eius em̄ ſpēs ē duplex. vnaeſt alba: ⁊ alia nigra. Quaſi autē pnīa alba eſt pnīa innocentiū: ſic̄ Ioh̓is baptiſte.Sꝫ qͣſi nigra ē pnīa pctōꝝ: ſic̄ marie magdalene. Vtriuſqꝫ tn̄ bethe ſuccus naͣribusinſtillatus vt dic̄ Diaſco. caput purgat: qꝛvtriuſqꝫ pnīe ꝟtus mentē purificat: ſiue avenialibus vt pnīa innocentiū: ſiue a mortalibꝰ ſicut pctōꝝ. vel vna p̄ſeruādo a culpe defectione: alia expiādo a culpe ꝯtagione. Scd̓o ꝓpt̓ ꝟtutis efficaciam. Eſt em̄eius ꝟtus in humore in frōde ⁊ in radice.In humore ſiue ſucco ē eius ꝟtus ad ꝯſeruandū capillos: vt dic̄ Diaſco. Sic ⁊ pnīevirtus ⁊ lachryma capillos capitis .i. ꝟtutes mētꝭ reꝑat ꝑditas ⁊ ꝯſeruat habitas.In frōde ꝟo eſt virtus: qꝛ folium eius tūſum ⁊ morbo appoſitū ignem ſaluaticū extinguit. Quaſi em̄ bethe folia ſunt diuerſa pnīe oꝑa: vt ieiuniuꝫ: elemoſyna: ⁊ orō.Ignis aūt ſaluaticus ē ardor vitioꝝ: ſiueauaricie quē extinguit elemoſyna: ſiue luxurie quē extinguit ieiuniū: ſiue abiectionis ⁊ ſuꝑbie quē extinguit orō mentē humiliādo. In radice ꝟo eſt ꝟtus: qꝛ ſic̄ dic̄Ariſto. ſuꝑ radiceꝫ bethe ſic̄ ⁊ ſuꝑ caulempōt inſeri ſurculus: qͥ corroborat radicē ⁊in arborē tranſmutat. Radix bethe .i. initium pnīe ē timor: qꝛ pnīa ex timore gignit̉.In qͣ radice ſi ſurculus amoris īſerat̉ .ſ. vttimor penitētꝭ ſit cū amore charitatꝭ ꝓficitpenitēs in magnā arborē .i. in viꝝ ꝑfectū. Item pnīa aſſimilat̉ cimino. Prīo rōne cōplexionis: qꝛ ẜm Macrū ⁊ Perſiū:ciminū eſt calidū ⁊ ſiccū in ſecūdo gradu.Pnīa em̄ eſt calida ⁊ ficca: qꝛ ꝑ cōpūctionē incendit mentē: ⁊ ꝑ abſtinentiaꝫ deſiccat carnem: ⁊ vtrūqꝫ eſt in ſecūdo gradu.Primus em̄ gͣdus ſiue reſpectus eſt ꝓpt̓ſatiſfactionē pctī. Secūdus ꝓpt̓ cautelaꝫfuturi. Secūdo rōne decolorationis: qꝛnimius vſus ſiue frequētia eius vt dicuntDiaſco. ⁊ Pla. ⁊ Plinius faciei diſcolorationē inducit: qꝛ .ſ. ꝑ indiſcretā pnīaꝫ ſiue abſtinentiā corpus īfirmat̉ ⁊ facies diſcolorat̉: ⁊ palleſcit facies corꝑis ꝓpter diminutionē calidi ſanguīs ⁊ etiā facies aīeꝓpter diminutionē feruoris. Tertio rōne oꝑationis .ſ. qm̄ ciminū hꝫ virtutem fumoſitatis ſubtillatiuā ⁊ digeſtionis ꝯfortatiuā. Qd̓ facit pnīa dū ꝑ abſtinentiamſb̓trahit ſuꝑfluitateꝫ cibi ⁊ potus q̄ ꝑtinēt