¶ De vegetabilibus ⁊ plantis
¶ Quarto rōne fundamēti: qꝛ oīs ſalix tāto eſt in ramis fecundior: qͣꝫto eſt terreſtriꝓpinqͥor. Item ſalices ſi binis pedibus aterra putent̉: coarcent̉ ne in altū creſcāt:ſed in latitudinem ſe diffundūt. Sic pctōrqͣꝫto magꝭ rebus terrenis appropīquat ꝑaffectionē ⁊ occupationem: tāto magis inpctīs abūdat. Item qͣſi ſalix duoꝝ pedumeſt pctm̄ oꝑis vſqꝫ ad delectatiōis ꝯſenſū:puta cū homo ꝯſentit īmorari in ip̄a delectatione cogitationis. Tūc tn̄ lꝫ nō aſcendat vlterius ꝑ ꝯſenſum oꝑis: tn̄ dū ꝑ moroſe cogitationis ꝯſenſum in ip̄a delectat̉ionis latitudine ſe diffundit: pctm̄ mortalecōmittit. ¶ Quīto rōne detrimēti: qꝛ ſalixex antiqͥtate temꝑis patit̉ detrimentū putredīs. Naꝫ poſtqͣꝫ antiqͣ fit cito putreſcit⁊ a medulla putreſcere īcipit. Un̄ ſepe duꝫexterius viridis videt̉ ⁊ pulchra: īterius ēvacua cauā ⁊ putrida: in cuiꝰ ꝯcauitate ſepe latēt aīalia venenoſa. vn̄ iuxͣ ſalices dormire res eſt ꝑiculoſa. Sic cū aliqͥs diu ꝯtinuat ꝑmanēs in pctō: putreſcit ꝑ oīmodācorruptionē malicie: quā lꝫ hypocrita conet̉ exterius cooꝑire: tn̄ ab interioribꝰ eaꝫnō curat abijcere. Et ideo lꝫ exterius ipſealiqn̄ appareat iuſtus: īterius tn̄ eſt va cuꝰa ꝟtute: cauus cupiditatē: ⁊ putridꝰ malignitate .i. malicia corruptus. Un̄ in eiꝰ concauitate .i. cordis cupiditate: ſunt aīalia venenoſa .i. ꝯceptiones ⁊ deſideria fraudulēta ⁊ ꝑiculoſa: ꝓpter qͣ ꝑiculoſum eſt iuxtaeos dormire .i. de eis ꝯfidere vel eis adherere. ¶ Itē pctm̄ aſſimilat̉ ſpine: qꝛ qn̄ ſpina caro vulnerat̉: non recedit dolor qͣꝫdiuſpina totaliter non extrahit̉. Sic quandoeſt aīa pctō vulnerata ſemꝑ mordet̉ ⁊ cruciat̉ qͣꝫdiu ipſum pctm̄ in ꝯſcīa detinet̉. Etideo neceſſe eſt vt ꝑ pnīam extrahat̉.¶ Capl̓m:LIIIIEna inferni aſſimilat̉ rhāno: vt dic̄ Gloſa ſuꝑPsͣ. qꝛ rhamnus ē herba multū dura nodoſa ramoſa ⁊ ſpinoſa. Nam folia hꝫ aculeata: ſpinis acutiſſimis in lateribus ꝯſita. Sil̓r pena inferni eſt dura ꝓpt̓ſuā acerbitatē: nodoſa ꝓpter ſuā indiſſolubilitatē. Nā nodus fortꝭ ligni eſt qͣſi indiſſolubil̓. Un̄ ſignat illā penā indiſſolubileꝫ⁊ intermīabile: qꝛ dānatus ſic̄ nūqͣꝫ abſoluit̉ a culpa: nec ſic a pēa. ¶ Itē eſt ramoſa
ꝓpter penaꝝ multiplicitatē: ⁊ ſpinoſa ſlueaculeata ꝑ ſubtilitatē: qꝛ ſic̄ ſpine ſubtiles⁊ aculeate penetrāt: ſic ille pene penetrātintima aīe. Sꝫ miſer ille pctōr dū eſt ſb̓ ſpinis pctī anteqͣꝫ aduertat ꝙ ducāt eum adduriores ⁊ maioreſ aculeos rhāni .i. pene īferni ꝑmittit ſe a pctō totaliter abſorberi:ẜm illud Psͣ. lvij. Priuſqͣꝫ intelligerentſpīe veſtre rhamnū ſicut viuētes: ſic in iraLVabſorbet eos. ¶ Capl̓m:Enitentes aſſimilant̉ arboribus medicinalibꝰſiue aromaticis. Et ē cauſa aromaticitatis in arboribus: vt dic̄ Albumaſar terreū ſubtile cōmixtuꝫ aqueo ſubtili.Tanqͣꝫ gͦ arbores aromatice ⁊ medicīalesſunt hoīes penitētes: qꝛ pnīa hꝫ medicinales ꝟtutes ad curanduꝫ aīaꝝ lāguores .i.vitiū. ⁊ in iſtis eſt ſubtile terreū .i. attenuatio carnis bn̄ cōmixtū ſubtili aqueo .i. cōpūctioni cordis. Illi aūt in qͥbus hec deficiūt .ſ. maceratio carnis ⁊ cōpūctio cordisnō ſunt aroniatici .i. vere penitētes. Et nota ꝙ arbor aromatica aliqn̄ hꝫ aromaticitatem in cortice: aliqn̄ in flore: aliqn̄ in fructu: vt ptꝫ in cīnamomo qd̓ eſt cortex: ⁊ inmace q̄ eſt flos: ⁊ in muſcata q̄ eſt fructus.Sic pnīaꝫ qͥdā habēt tm̄ in cortice .i. in exteriori on̄ſionē: qͥdā tm̄ in flore .i. in mentꝭaffectione: qͥdaꝫ in fructu .i. oꝑis executione ¶ Itē penitētes aſſimilant̉ malogranate. ¶ Primo ꝓpter augmentū. Nā malogͣnata .ſ. arbor plus in latū qͣꝫ in altū ſe diffundit. Sic penitēs dꝫ eſſe humil̓ nō vt q̄rat creſcere in altitudinē dignitatꝭ: ſꝫ in latitudīe charitatꝭ. Psͣ. cxviij. Ambulabāin latitudine ¶ Scd̓o ꝓpter impedimētū:qꝛ maxīe impedit̉ a frigore. Eſt em̄ arborfrigoris impatiēs. Un̄ in pruina cito pereunt flores eiꝰ. Sil̓r homī penitēti maximenocet frigꝰ accidie. Et ideo pruina .i. negligētia deſtruit flores eius .i. bonas affectiones. Tertio penitētes aſſimilant̉ malogͣnate ꝓpter fructum: qꝛ q̄dā faciunt pomadulcia: q̄dā acetoſa. Acetoſa ſunt frigida⁊ ſicca. Dulcia ꝟo calida ⁊ hūida. Et ideodulcia magꝭ ꝯueniūt medicīe: vt dic̄ Iſaac⁊ etiā Diaſc. Quaſi aūt poma acetoſa ſūtoꝑa penitētis facta ex timore: ſꝫ qͣſi dulciaſunt oꝑa facta ex amore. ⁊ iſta magꝭ ꝓſuntad ſanitatē aīe. Vel acetoſa ſūt oꝑa hypo-