Libertertius
eſt diabolo eſt gratiſſimū. Et ideo vbi tal̓eſt vmbra peccati libenter requieſcit: Iob.xl. Sub vmbra dormit ⁊cͣ. ¶ Tertio rōneſeperabilitatꝭ. ſeperat eī vinū ab aqua. nāſicut dicit Pliniᵐ: Nira eſt hedere natura frigida ad expiandū vina. Nā vinū exvaſe fluere ⁊ aquā ſi qua vino mixta fueritremanere certū eſt. Sil̓r peccatū trahit devaſe cordis vinū diuīe ꝯſolatiōis ⁊ relinquit ibi aquā tribulatiōis. ⁊ iō de pctōribꝰvere pōt dici illud Ioh̓. ij. Uinū nō habēt.ſ. cōſolatiōis interne ¶ Item peccatū aſſimilat̉ geneſte: qꝛ geneſta creſcit in locꝭ incultis ⁊ ſaxoſis. Loca autē inculta ſūt peccatoꝝ corda que penitētie ſtudio vel labore nō excolunt̉. ⁊ ſaxoſa loca ſūt corda dura que nullo cōpunctiōis humore molliuntur: ⁊ in talibꝰ peccatum multiplicat̉ ⁊ creſcit. ¶ Itē geneſta eſt ſignū ſterilitatꝭ. Et ſimiliter peccatū ſterilitatis fructuū ſcꝫ meritorū nō ſolū eſt ſignificatiuū ſꝫ etiā cauſatiuū ¶ Itē geneſta eſt ſaporis amari: qꝛ .ſ.pctm̄ cōſcientiā amaricat ⁊ inſuꝑ vt dictūē īducit amaritudinē pene ſequētisItēgeneſta eſt nigri ſeminis: qꝛ plerūqꝫ peccatū inducit ⁊ relinquit infamie denigrationem. Vel nigra ſemina ſūt exempla deformia ex quibꝰ alij nigri ⁊ deformes pctōresgenerātur ¶ Item peccatū mortale ī cordegeneratū extinguit or̄a merita ⁊ oēs virtutes formatas: vn̄ aſſimilat̉ cuidaꝫ lactuceſpōte naſcēti q̄ dicit̉ caprīa. de qͣ dicit Plinius: ꝙ ſi in mari ꝓijciat̉ omnes piſces qͥin vicino ſūt moriunt̉. Mare eſt autem corhumanū in qd̓ ſi peccatū ingredit̉ oīa merita ⁊ virtutes occidit. vn̄ Iaco. j. Peccatū cū conſummatū fuerit generat mortē .ſ.virtutem anime ¶ Itē licet peccatū animehabeat in ſe quādā trāſitoriā dulcedineꝫ:tn̄ multa mala in anima facit. Cuius exemplū apparet in piro maturo: qd̓ habet ī guſtu quandā aquoſā dulcedinē: tn̄ eius ſubſtantia eſt frigida ⁊ ſicca ⁊ ſtiptica: ſic peccatum habet dulcedinē aquoſaꝫ .i. delectationem trāſitoriā. Aquoſū enī ⁊ humiduꝫcito fluit et faciliter trāſit: tn̄ poſtea peccatū infrigidat in anima calorē charitatꝭ extinguēdo. deſiceat humorē gratie vel deuotionis conſumendo: et cōſtipat ſordes ꝯſcientie detinēdo: vt .ſ. pctm̄ īductū nec faciliter de corde ꝑ penitētiā emittat̉ ¶ Itē peccatū aſſimilat̉ porro: qꝛ porruꝫ nimis ſepe
comeſtū vt dic̄ Pliniꝰ īflatiōes generat:qd̓ ꝑtinet ad ſuꝑbiā q̄ aīoſ tumidos facit.Itē ſitim generat: qd̓ ꝑtīet ad auariciā q̄ſitim .i. ardorē habēdi inextinguibilem gignit. ¶ Itē ſomnū ꝓuocat qd̓ ꝑtīet ad accidiā q̄ pigros ⁊ ſomnolētos reddit. Itē acies oculoꝝ hebetat: qd̓ ꝑtinet ad inuidiaꝫ:Eccī. xiiij. Neqͣꝫ oculꝰ īuidi. Itē ſanguinēinflāmat: qd̓ ꝑtinet ad irā q̄ ſāguinē circacor accēdit: vt dicit Dama. Itē venerē ſtimulat .i. luxuriā excitat. Itē vētrē mollificat: qd̓ pōt referri ad gulā: qꝛ guloſi circaventrē inſiſtūt ⁊ ſibi mollia ⁊ delicata querūt ¶ Itē peccatū aſſimilat̉ rhāno: q̄ ē herba a pͥncipio mollis: ſꝫ quanto pluſ creſcittāto durior fit ⁊ in acutiorē aculeū indureſcit. Sic peccatū a pͥncipio videt̉ ſuaue: ſedpoſtea quāto plus creſcit plus ī eo īduratur: ⁊ in fine per illud aculeꝰ eterne pūctionis inducit̉ ¶ Itērhānus vt dic̄ Ioſephꝰꝓpriū hꝫ igneꝫ ex ſe ꝓferre. Nam eiꝰ foliapoſtqͣꝫ cadūt ⁊ deſiccant̉ multe ſiccitatis ⁊cuiuſdā vnctuoſitatis eſſe dicunt̉ ¶ Ideoqn̄ adeſt fortis imp̄ſſio caloris ſolarꝭ rhamnus facile inflammat̉. Cuiꝰ occaſiōe vicina ſepe nemora īcēdunt̉. Sil̓r peccatū profert ex ſe ignē .i. inordinatū ardoreꝫ: ita ꝙfolia eiꝰ .i. cogitatiōes vl̓ delectatiōes peccati poſtqͣꝫ ceciderūt in cōſenſū oꝑis tuntdeſiccant ab hūore gr̄e: ⁊ efficiunt̉ vnctuoſe .i. lubrice: qꝛ vnctuoſa lubrica ſūt: ſta ꝙad fortē impreſſionē ſiue feruoreꝫ tētatiōisfacile appetitꝰ hoīs inflāmatur ⁊ omnesvires aīe incēdunt̉: ⁊ etiā oēs corporiſ partes: Iudic̄. ix. Egrediat̉ ignis de rhāno ⁊deuorēt cedros libani ¶ Itē peccatū aſſimilat̉ ſalici. ¶ Primo rōne augmēti: qꝛ cito creſcit. vn̄ dicit Iſid̓. qꝛ cito in altū ſalit.Si peccatū homīs breui tꝑe multū creſcit:qꝛ ẜm Grego. pctm̄ qd̓ ꝑ pē̄itētiā nō dilultur: mox ſuo pōdere ad aliud trahit. ſic̄ excrapula naſcit̉ luxuria ⁊cͣ ¶ Secūdo rōneligamēti: qꝛ ſalicibꝰ vtunt̉ homīes ad ligādū vites: ſic pctā ligāt mētē: Eſa. v. Quaſi vinculū plauſtri peccatū ¶ Tertio rōneimpedimēti: qꝛ ſemē ſalicꝭ d̓r hāc virtutemhabere vt ſi qͥs illd̓ in poculo hauſerit generare nō poterit: vt idē Iſid̓. dic̄. Sic peccatū īpedit ne oꝑa meritoria hō gignere .i.facere poſſit. Sumꝰ aūt nos pͥncipia nr̄oꝝopeꝝ quēadmodū natoꝝ .i. filioꝝ: ſic̄ dicitPh̓s in Eth̓. ⁊ iō oꝑa nr̄a filijs cōparāt̉.