De vegetabilibus et plantis
caliditatē et ſiccitatē inducit: ⁊ ſic fructusin amaritudinē vertit. ¶ Primis igit̉ fructibus qͥ pͥmo ſūt amari poſtea dulces: aſſimilant̉ oꝑa penitentiū q̄ incipiūt ab amaritudine luctꝰ: ⁊ terminant̉ in dulcedineꝫgaudij: ẜm illud Mat. v. Beati qͥ lugent:qm̄ ipſi ꝯſolabunt̉. ¶ Itē tales ſūt doloreſvl̓ labores patientiū qͥ pͥmo habēt amaritudinē pene: ſꝫ pariūt vltimo premiū gl̓ie.Ioh̓ .xvj. Triſticia veſtra vertet̉ in gaudium. ⁊ hoc totū eſt ex virtute caloris .i. diuini amoris ¶ Illis aūt fructibus qͥ pͥmo ſuntdulces ⁊ poſtea amari: aſſimilant̉ oꝑa peccantiū: q̄ in actu dū fiūt habēt dulcedineꝫmiſere delectatiōis: ſed poſt factū inducūtamaritudinē ꝯſciētie vel ſequētis punitionis ¶ It ē aſſimilant̉ talibꝰ fructibꝰ conſolatiōes gaudentiū ⁊ ꝓſperātiū in mūdo:q̄ licet nunc dulces ſint: poſtea tn̄ ad īfernalē amaritudīeꝫ ꝑducūt: ſicut ptꝫ Luc̄. xvj. de diuite epulone. Et hoc totū cōtingitvel ꝓpter cōſtrictionē auaricie: vel ꝓpt̓ nimiā intēſionē ꝯcupiſcētie. ¶ Itē penitentieopera ſi debito mō fiant ſūt valde ꝓficua.Cuius exemplū apparet in oliuis. Naꝫ ſic̄dicit Iſaac: oliue cū ſint rubee non bn̄ mature: ſi cū aceto vl̓ aqua ſalſa fuerint p̄parate ſunt comeſte valde cōfortatiue cōſtrictiue ⁊ appetitꝰ excitatiue: licet ſint ad digerēdū dure. Similiter penitentiuꝫ oꝑa ſi ſintrubea per charitatis feruorē: nōdū matura .i. nō diu dilata vel tardata: ⁊ fuerīt p̄parata cū aceto cōpūctiōis ⁊ lachrymaruꝫſalſedine q̄ ſunt vt aqua ſalſa. etiaꝫ ſi taliaopera videant̉ ad faciendū dura .i. difficilia ſunt tn̄ valde vtilia: qꝛ confortāt ad faciendū bona: reſtringūt vt nō fiāt mala. etexcitāt appetitū ad habēdū celeſtia.¶ Capitulum: XLIIIIPera proficiētium in vita ſpūali aſſimilāt̉ fruetibus habentibꝰ pyramidalē figurā. Inueniunt̉ enī fructus diuerſarū figuraruꝫ.Nā quidā fructꝰ ſūt pyramidati: q̄daꝫ rotūdati: quidā angulati. Pyramidales fructꝰ duoꝝ ſūt modoꝝ: qꝛ quidā pyramidatiex vna ꝑte tm̄ .ſ. ex ꝑte īferiori. qͥdā ex vtraqꝫ ꝑte habēt conū ⁊ in medio dilatāt̉. Nāſi pͥori plāte in pͥncipio hūoris ampli ⁊ rari fuerint ſꝫ poſtea frigiditate aut ſiccitateconſtringunt̉: fructꝰ ⁊ folia ingroſſabunt̉
ſuꝑius ⁊ inferius gratiabuntur ⁊ pyramidabunt̉. ſi ꝟo virtute calorꝭ ⁊ raritate humoris ſuꝑior particula leuiat̉: ⁊ ex ꝑte inferiori caliditate exiſtente humor ī mediodiffundit̉. fructꝰ ⁊ folia in medio dilatant̉⁊ ꝓpter dominiū caloris in vtraqꝫ extremitate in conū ducunt̉ ⁊ ſubtiliant̉: ⁊ ſic ī pyramidē trāſformant̉. ¶ Primis gͦ fructibꝰqͦ ex ꝑte inferiori tm̄ pyramidant̉ ⁊ ſuꝑiuſdilatant̉: aſſimilant̉ oꝑa gradatim ꝓficiētium: q̄ qͥdē in pͥncipio ſūt gracilia .i. debiliter īcepta: ſꝫ poſtea vſqꝫ in finē creſcunt ⁊dilatant̉ ꝓficiēdo: Gregꝰ. Nemo repēte fitſummꝰ: ſꝫ ī bona ꝯuerſatiōe a minimis qͥsīchoat vt ad maiora ꝑueniat ¶ Secundisaūt fructibꝰ qͥ ex vtraqꝫ ꝑte pyramidant̉ ⁊ī medio tātūmodo dilatant̉: aſſimilanturoꝑa quorūdā q̄ tā in pͥncipio qͣꝫ in fine ſūtgracilia ⁊ parua: licet aliqn̄ in medio viſaſint dilatari ⁊ ꝓſperari. ¶ Quidā ꝟo fructus ſunt qͥ rotudā habēt figurā ꝓpt̓ equalē materiā humorꝭ ⁊ equale actionē virtutis ⁊ caloris: ꝑ quaꝫ medie ꝑtes extēdunt̉equalit̓ ⁊ a medio vſqꝫ ad circūferētiā vniformit̉ ꝓtēdunt̉. Hec igit̉ figura ꝓpter eqͣlitatē ⁊ vniformitatē extēſiōis vndiqꝫ competit oꝑibꝰ iuſticie: q̄ exigit vt omnibꝰ ſineꝑſonarū acceptiōe equalit̓ ⁊ vniformit̓ reddat̉ qd̓ ſuū eſt vnicuiqꝫ. Et dico equaliternō ẜm equalitatē quātitatis ſꝫ ꝓportiōis.Alij autē fructꝰ ſūt qͥ angulares ſūt ex contraria cauſa .i. ꝓpter inequalē extēſionemmaterie. Et iō ſignificāt oꝑa iniuſticie q̄ .ſ.inequalit̓ fiūt: ⁊ cū ꝑſonarū acceptiōe. Ethec oꝑa hominē nō ꝓficere ſꝫ potiꝰ deficere faciūt. vn̄ Psͣ .cxviij. petehat dicēſ: Nōdominet̉ mei oīs iniuſticia. ¶ Ca. XLVPera cōtēplātiū ⁊ ꝑſeuerātiū aſſimilāt̉ fructibus maturis. Dic̄ enī Ariſto. ꝙin terra mōtuoſa: qꝛ dulcꝭ ē ⁊ dulcē ꝯtinethūorē: fructꝰ citiꝰ maturāt̉ ⁊ ſapidiores etſalubriores īueniunt̉. Hec gͦ terra mōtuoſa ē vita ꝯtēplatiua q̄ mōtuoſa d̓r ꝓpt̓ aſcedēdi difficultatē: ⁊ ꝓpt̓ celeſtiū veritatē: etꝓpt̓ qͥetꝭ ſecuritatē. ibi qͦꝫ reꝑit̉ hūor dulcis interne ꝯſolatiōis. vn̄ ⁊ fructꝰ .i. oꝑa cōtēplātiū citiꝰ matureſcūt .i. citiꝰ cōplent̉ ꝓpter charitatis calorē: q̄ facit opus accelerare ⁊ conſūmare. ¶ Ite magis ſapiunt: qꝛſuꝑnis conſolationibꝰ admiſcēt̉. Sūt ettā