Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
128v
Einzelbild herunterladen
 

tertius Liber

nectute .i. in ꝓgreſſu cōſūmatiōe: qͥdamaūt ecōuerſo: qꝛ in pͥncipio debiliores: in fine ꝟo fortiores ſūt. Itē nota vna plāta iuuat aliā ad fructificādum ſi ſit ei vicina: ſicut ſilueſtres vt dic̄ Ariſto. iuuāt hortenſes ſi eis ex oppoſito cōplantēt̉. Similiter malogranate oliuis cōferūt ſi plantent̉ eis: eo abūdāt in calore nature oliua cōueniete. Ex hoc aūt īſtruimur vnꝰ dꝫ iuuare aliū ſibi ꝓximū in bn̄ oꝑādo vtile ē ꝯſociare vicīare ſe bonis ſiueviris ſpūalibꝰ ꝯtēplatiuis deſignant̉arbores ſilueſtres: ſiue actiuis deſignāt̉in malogranatis. Itē dicit Ariſto. arbores fructificāt om̄i āno fiūt cito ſeneſ. nimiū faciūt fructū cito deſiccant̉: eo humor deberet nutrire plātā trāſit intructū. In quo oſtendit̉ nimia exercitatio laſſitudo in exterioribꝰ laboribꝰ ē aliquādo debilitatꝭ: tm̄ corporis ſꝫ ſpiritus: qn̄qꝫ īducit accidiā: deſiccat humiditatē deuotiōis interne Ca. XLIIIPera penitentium aſſimilant̉ fructibꝰ arboꝝ.Primo quo ad fructuū ꝓductionē. Producunt̉ enī naſcunt̉ fructuſex arboribꝰ qͥbuſdā retinaculis alligati:hmōi retinaculo mediāte fetus natꝰ arbori adheret. ſic̄ fructꝰ vnibilicū matriceſe tenet: retinaculū pͥmo eſt debile la. vn̄ tūc de facili fructꝰ excutit̉ ſi fortiores vēti impulſu feriat̉: ſꝫ paulatim calorehumorē deſiccāte retinaculū pͥmo debile īdurat̉. vn̄ tūc fructus de facili non vincit̉.Hoc retinaculū mediāte fructꝰ .i. meritūboni oꝑis. ab arbore .i. a penitēte retinet̉ ēamor charitatis: ſine nec meritoriū opuſagit̉: nec etiā facti oꝑis meritū retinet̉. vn̄charitate ꝑdita oīa ea ꝑdunt̉ p̄teritorūopeꝝ merita. Hoc amoris retinaculū inpͥncipio pēitētie adhuc eſt laxū debile: qꝛ.ſ. imꝑfectū: qꝛ timorē ſeruilē hꝫ admixtū. a vēto fortioris tētatiōis nouicij penitētie religiōis facilit̓ frangūt̉. Et ꝯſanguineis vl̓ occaſionibꝰ pctōꝝ ſeu tētationū ſūt facilit̓ exponēdi: ſꝫ diligent̉ cuſtodiendi. poſtmodū aūt calore charitatꝭ ꝓficiēte. humorē .i. timoriſ molliciē deſiccāte .i.depellēte. etenī ꝑfecta charitas foras mittit timorē: fortificant̉ ſolidāt̉. Scd̓oad fructuū colorationē. Sūt enī fructꝰ di-

uerſoꝝ coloꝝ .ſ. qͥdā albi qͥdā nigri qͥdamrubei. ẜm Ariſto. ex hūore frigido terreſtri melā colico nigreſcūt ex humido:frigido albeſcūt: ex calido rubeſcūt: vt dic̄Albumaſar. Talia debēt eſſe oꝑa penitētiū .ſ. nigra triſticie obſcuritateꝫ. albacōſciētie puritatē. rubea charitatis feruiditatē. vl̓ fructꝰ alibi ſūt oꝑa innocētiū. nigra ꝟo oꝑa peccātiū. rubea oꝑa penitētium: de culpa ꝑpetrata erubeſcūt Tertio ad fructuū nutritionē. licet enī generalit̓ dicat Galienꝰ herbe fructꝰ parūnutriūt: tn̄ ſpecialit̓ qͥdā ſūt fructꝰ minꝰnutriūt qͣꝫ alij. quēadmodū experientia docet auctores tradūt plāte aromatice ſiue medicinales ad veſcēdū ſūt minꝰ delectabiles. ad digerēdū fructibꝰ alijs duriores. ꝓpt̓ vehemētē coagulationēcalorē agēte in humiditatē. vn̄ ẜm Ariſto.fructꝰ tales ſūt multū nutribiles. vndeetiā dic̄ Albumaſar plāta quāto magiseſt medicinal̓ tāto minꝰ nutrit. Plāte igitur medicinales ſūt penitētie ꝑtes .ſ. cōtritio: ꝯfeſſio ſatiſfactio. qͥbꝰ aīaꝝ nr̄aꝝ morbi curant̉. hoꝝ fructꝰ .i. oꝑa p̄cipue ſatiſfactiōis ſūt delectabilia neqꝫ facilia: ſꝫdura difficilia ad faciēdū. vn̄ plus ordinant̉ in pctōre ad tollēdū morbi effectū: ideſt pctī reatū .i. ad ſatiſfactionem debiti qͣꝫnutrimētū vel augmētū meriti. Quarto ad ſaporis mutationē. aliqn̄ fructuſpͥmo ſūt pōtici vl̓ amari poſtea efficiunt̉dulces: qd̓ ē ꝓpt̓ hūoris pͥmo attracti groſficiē et terreſtreitatē: qͣſi ꝓpt̓ indigeſtionē poſſit hēre dulcedinē. Sꝫ tꝑe ꝓcedenteꝯfortato calore augmētato: hūor digerit ī dulcedinē ꝯuertit̉. vn̄ iteꝝ Ariſto. dicit amarū acerbū miſſū in ignē dulceſcit: ſic̄ ptꝫ in piris acerbis in aqua elixatꝭ.Aliqn̄ ꝟo fructꝰ pͥmo ſūt dulces poſteaefficiunt̉ amari vel pōtici ꝓpt̓ nimiā adu̓ſtionē ſuꝑuenientē. ſic̄ ſūt mirabolāi. Cuiꝰ eſt vt Ph̓s dic̄ magna raritas fructuſ.vn̄ hora digeſtiōis meatꝰ ſint magni ſb̓ītrat calor ſufficiēs humorē digerit dul efficit: ſꝫ poſt calor humorē ꝯſumit ſiccitatē inducit ſic pͥoros cōſtringit vt calor vel humor ad fructū ꝑuenire poſſit: ſic iterū fructū in pōticitatē ꝯuertit ꝓpt̓dominiū ſiccitatis. Sed tādē calor innatꝰvigorat̉ ad locū fructꝰ eleuat̉ a calore ſolis auctus. vn̄ frigiditatē vincit immēſa