DDe vegetabilibus et plantis
Sic humilitas naſcitur in cordibꝰ eoꝝ inquibus eſt aqua vere ſapientie. Dicit̉ enīProuerb̓ .xj. Ubi humilitas ibi ſapientia. vel qꝛ naſcitur humilitas in aqua tribulationis: ⁊ creſcit in aqua cōpunctiōis:et reddit etiā deo bonuꝫ odorē. Un̄ multūeſt deo grata: Cantꝭ. .j. Nardus mea deditodorē ſuū. Nardus enī que eſt herba breuis adhuc humilitatē ſignat. Hieronymꝰ.Nihil eſt qd̓ nos ita hoībus gratos ⁊ deofacit qͣꝫ ſi vite merito magni: hūilitate vero infimi ſimus. Gloſa tn̄ ſuper Psͣ. xliiij.dicit: ꝙ caſia q̄ creſcit in aquis eſt fides q̄creſcit in baptizatis. ¶ Scd̓o deſignat̉ humilitas in caſia ꝓpter ſucceſſum varij coloris. Dicit enī Plinius: ꝙ caſia pͥmo caneſcit. ſcd̓o rubeſcit. tertio nigreſcit. Sic humilis caneſcit ꝑ prudentiam: qꝛ ſenes ⁊ cani ꝓpter experientiā longi tꝑiſ cōſueuerūteſſe prudētes. ¶ Itē rubeſcit ꝑ penitentiā⁊ nigreſcit ꝑ cōpaſſionis triſticiā: q̄ eſt quedam mētis nigredo ⁊ obumbratio. ¶ Tertio ꝓpter modū ꝓbationis: qꝛ bona caſiaꝓbat̉ ꝑ odorem: ꝑ colorē ⁊ ꝑ vigorē. Naꝫcaſia nobilis eſt ſubdulcis ⁊ acuti ſaporis⁊ iocundi odoris: ⁊ ſubnigri coloris ⁊ ponderis grauioris ⁊ maxime laudat̉: que defacili nō frangit̉: ſed pͥmo flectitur. Similiter qͥ vere humilis eſt habet dulcedineꝫ incōuerſatiōe: odorē iocundū in fama ⁊ opinione ⁊ ſubnigrū colorē in ſua deſpectione. Quia claritatē ſuā nō oſtendit ſꝫ abſcōdit. Nec frangit̉ tribulatione quacūqꝫ: ſꝫflectitur cōpaſſione ⁊ diſcretione ¶ Quarto per effectum curationis: qꝛ caſia reumapurgat: cerebrūqꝫ capitis cōfortat ⁊ fetorēoris amputat. Sic humilitas penitētie reuma .i. peccati fluxū purgat: cerebrū .i. ſenſum cōfortat: qꝛ humilitas reddit hominēmagis ſenſatū .i. ſapientē. ¶ Item fetoremoris .i. iactantiā ſermonis amputat: quamhō diſcretus odit ſicut naris fetoreꝫ: eo ꝙlaus in ꝓprio ore ſordeſcit: ⁊ ideo odor fame ꝑditur ꝑ iactantiā cōmēdatiōis ꝓprie:ſicut uarrat Valerius maximꝰ de Mario:ꝙ cū multa feciſſet: vna ſui iactatione gloriam fame ꝑdidit: ⁊ qꝛ ſibi p̄ſumpſit aſcribere ꝙ ex ore alieno debuerat captare: nublice cōmendatiōis vota demeruit. ¶ Itēhumilitatis clauſura debet ſe homo munire poſtqͣꝫ diuinas cōſolatiōes recepit. Cuius exemplū eſt in heliotropia: que ſcꝫ eſt
herba que in ſolſticio eſtiuali florere incipit. Unde ſolſequiuꝫ vocata eſt a latinis:eo ꝙ ſole oriente flores ſuoſ aperit: ſed ip̄ooccidente iterū ſe recludit. Tunc enim ſolchriſtus quaſi alicui oritur quando ſcꝫ eiconſolationis ſue lumen infundit: ⁊ tuncdebet homo qͣꝫtum poteſt flores ſuos: ideſt affectus deo aperire. Tunc auteꝫ ſol eioccidit quādo ipſa cōſolatio tranſit: ⁊ tūcdebet ſe hō ſub cuſtodia humilitatis claudere: ne latro: id eſt vana gloria ſubintret.Unde dominꝰ Matth̓ .xvij. poſt trāſfigurationē deſcendens de monte mandauitdiſcipulis dicens: Nemini dixeritis viſtonem. ¶ Item humilitas ſicut dicit Caſſiodorus aſſimilatur Iſopo. ¶ Primo ratione ſtature: qꝛ eſt herba breuis et modica:qꝛ videlicet humilis eſt modicus in ſui reputationē. Unde Grego. dicit: ꝙ humilitas vera eſt qua qͥs de ſe parua eſtimat: etbona alterius ſine inuidia ⁊ liuore cōmendat. ¶ Item homo humilis eſt breuis in locutionē. Vnde ẜm beatū Benedictū in regula ſua: Unus de duodecim gradibꝰ humilitatis eſt pauca ⁊ rationabilia verba loqui: ⁊ nō in clamoſa voce ¶ Secundo ration inherentie: quia Iſopus in terra petroſa creſcit: in radicibus petre ſolide ſe infigens. Similiter humilitas creſcit in terrapetroſa: id eſt in anima amore chriſti ſolidata. Vnde humilis homo mediante charitatis radice ſolide petre .i. chriſto inheret. ij. Regꝭ. xxij. Dominꝰ petra mea. et robur meuꝫ. ¶ Tertio ratione efficacie: quiapulmonem ⁊ omnia vitia pectoris ex cauſa frigida purgat: ſi ſcꝫ cū ficubus ſiccis īvino coquatur. in pulmone ſicut dicit Caſſiodorus ſunt inflatiōes ſuꝑbie quam purgat humilitas: ⁊ purgat pectꝰ: qꝛ cohibetinflāmatiōes ire p̄cipue ſociata cum vinocharitatis ⁊ ficū dulci ſcꝫ manſuetudinis.Psͣ. l. Aſperges me domine Iſopo ⁊ mūdabo ¶¶ Itē humilitas aſſimilat̉ anheto.¶ Prīo qͦ ad partiū pluralitatē. Nā anhetu eſt herba hn̄s raditē: ſemen ⁊ herbam.In qͥbꝰ triplex hūilitas deſignat̉. Nā radixeſt hūilitas cordis: herba hūilitas oris: ſemē hūilitas oꝑis. ¶ Scd̓o qͦ ad ꝟtutꝭ multiplicitatē. Habet eī radix anheti viridisvirtutē aꝑtiuā: vētoſitatꝭ ⁊ inflatiōis extenuatiuā: ⁊ torſiōis vētrꝭ mitigatiuā. Sil̓ietiā modo hūilitas cordis que eſt vt radix