tertiusLiber
exmplū apparet in ficu: qꝛ ſi tauri ferociſſimi ad arborē fici ligent̉: ꝓtinuſ ac repentemanſueſcere cōprobant̉. Per ficū enī quehabet interiꝰ lacteū humorē ⁊ vnctuoſum:⁊ exteriꝰ ꝓducit dulcē fructū: intellige hominē qͥ intꝰ habet mentē humilē: extra ꝟoꝯuerſationē mitē: ſicut chriſtꝰ dicit Mat.xj. Diſcite a me qꝛ mitis ſum et hūilis corde. Nā lacteitas interioris humoris deſignat humilitatē mētis: ex eo ꝙ lacͣ eſſe conſueuit cibꝰ paruuloꝝ qͥ gerūt typū humilium: ſed dulcedo ⁊ mititas fructꝰ exteriorꝭmanſuetudinē ſignat oꝑis ⁊ cōuerſatiōis.Et hec duo bene inuice cōueniūt: qꝛ ſicutdic̄ Hugo de ſctō victore li. iij. de clauſtroanīe: Cōiungi oportet mel humilitatis cūdulcedine māſuetudinis: qꝛ ſicut mel ꝯcordat in cōfectiōibꝰ medicine cū oībꝰ diuerſitatibꝰ ſpecieꝝ: ſic ⁊ humilitatis dulcedine condiunt̉ oīa genera virtutū. Sed vnctuoſitas humoris ſignat affectionē pietatis. Et ita ptꝫ ꝙ ficus rep̄ſentat hoīeꝫ paruum reputatiōe: piū in affectiōe: mitem etdulcē in cōuerſatiōe. Sed ꝑ tauruꝫ accipehoīem elatū ⁊ ferocē: cui d̓r Eccī. vj. Nonte extollas in cogitatiōe aīe tue velut taurus ⁊cͣ. Ꝙ ergo manſueſcit taurꝰ ferox adarborē fici ligatꝰ: ſignat ꝙ ſuꝑbus humiliaſſociatꝰ mitigat̉. Nā eiꝰ humilitas vincitillius ceruicoſitatē: eius pietas ꝯfundit illius crudelitatē: ſed eiꝰ mititas lenificat illiꝰ aſperitatē. vn̄ Caſſio. dic̄ ſuꝑ illud Psͣ.cxviij. Hūillatꝰ ſū vſqꝫ qͣqꝫ. Per hūilitateꝫmēbra xp̄i ſciūt diaboli viciſſe ſuꝑbiā. perhāc fideles ſupͣ regͣ ꝓficiūt: ꝑ hāc ſuꝑbi tyrānici ſuꝑant̉: ꝑ hac d̓iecti ⁊ īfimi exaltāt̉:ꝑ hāc ī et̓nū martyres coronāt̉. nec p̄t diciꝑfectꝰ qͥ hac ꝟtute ē pͥuatꝰ ¶ Itē hūilitas īaſꝑitatibꝰ ⁊ tribulatiōibꝰ magꝭ excreſcit: ⁊d̓mōibꝰ maxīe īimica exiſtit. Un̄ aſſil̓at̉ fraxino: q̄ ē arbor alta ⁊ rotunda vt pinea ī locis altis ⁊ montanis creſcēs: cuiꝰ arboristanta ē vis vt ſerpētes eiꝰ vmbrā matutinā vl̓ veſꝑtinā attingere nō audeāt. Un̄ ſiinter igneꝫ ⁊ folia fraxini ponat̉: prius adigneꝫ qͣꝫ ad folia fugere cōprobat̉. Tanqͣꝫigit̉ loca montana ⁊ aſpera ſūt aduerſitatu ⁊ tribulationū cōtingētiū diſcrimīa: inqͥbus creſcit fraxinꝰ .i. humilitatis virtus:qꝛ tribulationes magꝭ mentē humiliant:⁊ ideo tribulatio ⁊ deiectio humiliatio vocatur. Un̄ Bern̄. in epl̓a: Tribulatio via ē
ad humilitatē: ſicut patiētia ad manſuetudinē: ſicut lectio ad ſcientiā. Si lucē appetis hūilitatis: viā nō refugias humiliationis. Umbra aūt fraxini matutina ē humilitas penitētis in iuuenili etate: ſed qͣſi veſpertina eſt humilitas penitentis tardiorietate: ⁊ vtrāqꝫ infernales ſerpētes .i. demones odiunt ⁊ deteſtant̉. Umbra etiā matutina pōt dici hūilitas in ꝓſperitate: ſꝫ vmbra in veſpere eſt hūilitas in aduerſitate.Quālibet aūt humilitatem ſerpens .i. diabolus tm̄ odit ꝙ ip̄e ꝓ ſe potiꝰ vult eternoigne gehēne cruciari qͣꝫ ip̄e elegerit penitēdo humiliari. Un̄ ip̄e dixit beato Machario: ꝙ in re nulla alia ſuperabat eū niſi inhumilitate: quā nullo modo poterat habere ¶ Item humilitas aſſimilat̉ bdellio.¶Primo rōne coloris: qꝛ ẜm Pliniū bdellium eſt arbor nobiliſſima: nigra in folijs ⁊ligno oliue ſimillima. Sil̓r humilitaſ penitentis ꝓfert folia .i. verba. de ſe quidē nigra: id eſt fui deſpectiua ⁊ accuſatiua. Nāiuſtus .i. humilis prior eſt accuſator ſui:Prouerb̓. xviij. Noīe eī iuſti ſiue iuſticieqn̄qꝫ ſignificat̉ hūilitas: ẜm illud Matth̓.iij. Decet nos implere omnē iuſticiā .i. omnē humilitateꝫ. ¶ Scd̓o rōne humoris: qꝛbdellij lachryma ſiue gutta ē trāſlucida:guſtū amara: bene odorifera: ſꝫ maxīe aromatica qn̄ ē vino infuſa. Sic lachryma humiliter penitētis eſt amara: qꝛ mentē ꝑturbat: eſt etiā lucidiſſima qꝛ menteꝫ ſerenat:eſt odorifera qꝛ deū delectat: eſt aromatica ⁊ medicinalis: qꝛ morbos vitioꝝ ſanat.¶ Tertio rōne vigoris. Uigent enī in taligummi bdellij mirabiles virtutes. Nā valet cōtra apoſtemata: tam etiā interiora qͣꝫexteriora ſi fuerint ex eo peruncta. Habetetiā ſubſtantiā glutinoſam cōſtrictiuam etattractiuā: ⁊ ideo multū ſtringit diſenteriam ex acuta materia factā: ⁊ etiā fluxū exfortiſſima farmacia morſibus etiā reptiliūoccurrit. Sic humilitas penitētis apoſtemata interiora .i. pctā cordis: ⁊ exteriora:id eſt pctā carnis curat ⁊ purgat: fluxumdiſenterie ⁊ farmacie .i. prouitateꝫ peccādiſiue ſit ex ꝓpria inclinatiōe ſiue ex exteriori timore refrenat. ¶ Item morſus reptilium: id eſt detractorū verba curat. ¶ Itemhumilitas aſſimilat̉ caſie. ¶ Primo ꝓpterlocū generatiōis: qꝛ naſcit̉ caſia in locꝭ aqͦſis vbi multū creſcit: ⁊ bonū odorē reddit.