Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
121r
Einzelbild herunterladen
 

De vegetabilibus plantis

mouent atqꝫ curāt. ꝯtra ignorantiameſt ſacramētū ordinis. cuiꝰ vnā clauis ē ſcientia diſcernēdi. Cōtra cōcupiſcentiā ē ſacramentū cōiugij. contra infirmitatē valetꝯfirmatio. Cōtra maliciā vero valet euchariſtia: eſt ſacramētū charitatis ſe opponit̉ malicie. Valent enī hec folia gratiead ſanandū generaliter omniū peccatorūvulnera: qꝛ ab originali ſanat baptiſmus:ab actuali mortali pēitētia: a vēiali extremavnctio: Apoc̄. xxij. Folia ligni ad ſanitatē gētiū. Quarto qꝛ cūcumer hꝫ ꝟtutēꝯfortandi qͥbꝰ animꝰ deficit: odore ſuccurrit. Sic gr̄a deficientibꝰ in tētatiōe vel tribulatiōe ſuccurrit. Hec enī eſt tribꝰ pueris in camino ardēti poſitis fecit mediumfornacis qͣſi ventū roris ipſiꝰ flāme calorem repreſſit: vt hr̄ Dan̄. iiij. Und̓ Apo. j.Corint. x. Fidel̓ deꝰ ē patiet̉ vos tētari ſupra id qd̓ poteſtis: ſed faciet etiātatione ꝓuentū: vt poſſitꝭ ſuſtinere. Iteꝫgratia dei aſſimilat diptanno: eſt herbaeijciens partū: cōſumēs venenū excutiens ferrū. primo quidē diptannꝰ habꝫvirtutē diſſoluēdi: attrahēdi conſumēdivenenū. Item hanc herbam pͥmo cerueoſtenderūt. māducant vt faciliꝰ pariant. ſi ſagitta fuerīt ꝑcuſſe: querūt diptannū quo ferrū in vulnere inflictū excutiant: ſicut Baſi. Ambro. dicūt. Similit̓gratia dei cōſumit venenuꝫ auaricie. Hecenī eſt venenū vt ſupra dictū eſt qd̓ ſua frigiditate calorē cordis .i. charitatem extinguit Item educit partū .i. expellit luxurie peccatū: quia partꝰ cōcipit̉ ex oꝑe luxurie. Item excutit ferrum: id eſt duriciam Ca. XXVIIIſuperbie.Vle delitiasg introduxit natura ſed voluptatis.culpa. Cniꝰ exēplū apparet ī quer: qꝛ quercus d̓r a q̄rendo: eo antiqͥ adeſum glandes quercꝰ querebāt. Et ſic ieiunium carnibꝰ aut delitijs: ſꝫ ſola glādeſoluebāt: vt dicit Boetiꝰ in li. de ꝯſolatione. Un̄ humanū genꝰ in tota pͥma etate fuit ſine carnibꝰ delitijs varijs ciboꝝ: etmirandū eſt quō voluptas tm̄ creuit quea tanta parcitate īchoauit: Eccī. xxix. Initiū vite hoīs panis et aqua. tn̄ hodie ſic̄Innocentiꝰ dicit de vilitate ꝯditiōis humane: Guloſis ſufficit fructꝰ arboꝝ:

grana leguminū: etiā radices herbaꝝ: piſces maris: beſtie terre: aues celi: ſed q̄runt̉ pigmēta: parātur aromatanutriunt̉ altilia: capiunt̉ obeſa ſtudioſeparant̉ ante cocos: laute p̄parant̉ officio miniſtroꝝ. Alius tundit colat: aliusꝯfundit et cōficit: ſubſtantiā ꝯuertit in accidens: naturā mutat in famē vt ſaturitastrāſeat in eſuriē: reuocat appetitum ad irritandū gulā ad ſuſtentādū naturā: nonad neceſſitatē ſupplendā ſed ad auiditatēexplendā. Item gulę vitiuꝫ aſſimilat̉ coriandro ꝓpter qͥnqꝫ Primo qꝛ eiꝰ ſemēqd̓ eſt minutū candidū in vino dulci datum homīes ad luxuriam proniores facit.Similiter gula ſplendidū cibū dulceꝫpotū inclinat ad luxurie actū. Hieronymꝰin quodā ſermone: Semꝑ ſaturitati iūctalaſciuia eſt. vicina ſunt ſibi venter genitalia: membroꝝ ordine ordo vitiorum.Scd̓o qꝛ ſi qͥs de coriādro nimis accipitamentiā freneſim incurrit. Similiterſuꝑfluitatē gule: p̄cipue qͣꝫtum ad potuꝫhomo ebrietatē efficit̉ velut amens freneticus. ſicut dicit Petrꝰ Rauen̄. īdam ſermōe Ubi regnat ebrietas: exulat: intellectus obtundit̉: cōſilia deuiant:iudicia ſubuertunt̉. Tertio qꝛ hec herba ſuo ſemine canibꝰ venenoſa exiſtit.Canes enī ꝯtra lupos latrantes linguāmedicinalē habētes p̄dicatores ſunt: qͥbꝰgule vitiū p̄cipue eſt nociuū. Un̄ dicebatApl̓s .j. Corinth̓. ix. Caſtigo corpus meū: in ſeruitutē redigo: ne forte alijs predicauero: ip̄e reprobus efficiar. Quartoqꝛ coriandrū in cibo ſumptum calefacit etſomnū inducit. Sil̓r gule vitium inducitſomnū corꝑis ſomnolētiā .i. pigriciātis. iij. Regꝭ. xix. Comedit bibit rurſuꝫobdormiuit. Quinto quia hec herba licet integra ſit odorifera: tn̄ fricata manibus fetida fit. Sic etiā gule materia ſcꝫ cibus qͣꝫuis pͥmo odoriferꝰ optime ſit paratꝰ: poſtea tn̄ efficit̉ fetidus ī exitu detre. Et ſicut dicit Algacel: Cuiuſcunqꝫcura vl̓ ſollicitudo verſatur circa id quodventrem ingredit̉: eius valoris eſt qd̓ inCa. XXIXde egreditur.Omilis homodulcis ferocitatem mitigat hominis ſuꝑbi crudelis. Cuius5