Liber tertius
lis ⁊ ſtulta ꝓmiſſio. ¶ Quedam ꝟo arbores ſūt fructuoſe ¶ Circa quod notādū ꝙarbor ad fructificandū indiget triplici exteriori fomēto .ſ. humore terre nutriente.Nā ẜm Ph̓m terra eſt mater plantaꝝ: eoꝙ ſuo humore plantā more matris nutriat: ex quo etiā nutrimēto ⁊ humore fructꝰꝓducit̉. Indiget etiā ſole humorē ip̄m inmedulla digerēte ⁊ p̄parāte: qꝛ humor nutrimētalis nō pōt in plāta trāſire ad materiā fructuū niſi prius calore ip̄ius planteadiūcto calore ſolis decoquat ⁊ digerat̉ ⁊ad locū emiſſionis fructꝰ attrahat̉. Et hīceſt ꝙ in vere quādo calor ſolis incipit augeri plāte folia ⁊ fructꝰ incipiūt emittere.quia ſol ſuo calore ꝑtes plante ⁊ humoreſſtrictos a frigore p̄cedente reſoluit ⁊ digerit: ⁊ ad loca debita attrahit ⁊ deduc̄. Ethinc ē etiā ꝙ in locis multū a ſole remotisplante pauce ſūt ⁊ nō fructificāt. vt dicitAriſtote. Cuius ratio ē ẜm Albumaſar:quia illi qͥ ſunt directe ſub ſeptētrione diēhabēt ꝑ dimidiū annū ꝯtinue: ⁊ ꝑ aliū dimidiū annū habēt noctē. In eſtate igiturnō pōt ibi creſcere plāta: ꝓpter nimiū calore: nec in hyeme ꝓpter maximā frigoriscontinuationē. ꝓpter quod ſicut dic̄ Ariſto. plāta ibi generata nō habet vires adfructus ꝓducendos deficiēte cā. Nā calor qͥ eſt cauſa plātaꝝ ⁊ fructuū in vna ꝑteanni oīno modū excedit: ī alia ꝟo ꝑte oīnō deficit. ¶ Tertio indiget planta tēꝑe.Indiget eī hyeme ad humoris ſeminal̓ aggregationē: ⁊ vere ad humoris emiſſionē:tūc enī nō eſt frigus vehemēs humorē cōprimēs: nec calor vehement̉ adurēſ. vl̓ humorē ꝯſumens. Indiget etiā eſtate ad fructuū maturationē: ⁊ autūno ad fructuumrepletionē ⁊ collectionē. Sicut gͦ plāta hiſtribus indiget ad fructificandū: ſic etiamhō ad bene operandū ⁊ p̄cipue in operibꝰactiue vite .ſ. calore charitatis cū humorepietatis ⁊ diſcretiōe ſiue oportunitate tēporis. Omni enī oꝑi ſiue rei tp̄s eſt vt d̓rEcc̄s. viij. Vel ad fructificandū ꝑ oꝑa penitētie indiget hō his tribꝰ .ſ. humore compunctionis: qͥ ſcꝫ ē plante .i. anīe plāgētisquoddā nutrimētū: ſcꝫ humor lachrymaꝝẜm illud Psͣ. xlj. Fuerunt mihi lachrymemee panes die ac nocte. ¶ Itē feruore dilectionis ꝑ quē mens q̄ pͥmo fuerat peccato cōſtricta reſoluitur: humor deuotionis
attrahit̉ et decoquit̉ dū feruens efficitur:ad bonoꝝ operū ꝓductionē ꝑducit̉. Sedattende ꝙ feruor penitētis vt bene fructificet debet eſſe tēperatus .i. diſcretꝰ vt etiādictū eſt ſuꝑius: ita vt neqꝫ deficiat ꝑ accidie frigorē neqꝫ excedat ꝑ īdiſcretionē. Indiget enī hyeme: id eſt tēꝑe ſuo quo ſe abexterioribus ad interiora recolligat: ⁊ vere .i. tꝑe quo abundant̉ humorē pietatis ꝑopera miſericordie emittat. ¶ Itē eſtate inqua ꝑ contēplationis meditationē vel orationem ſeip̄m ad feruorem accendat: vt ſicfructus maturos .i. oꝑa ꝑfecta exhibeat qͥuſqꝫ finaliter ſequatur autumnus: id eſtmortis tempus quo ſue vite ⁊ totius tꝑisfructus: id eſt premia colligat. ¶ Ca. IXVaritaſ aſſimilatur radici. ¶ Prīo ratiōe originis. Quia ex humore de terra accomocato ⁊ caloris celeſtis beneficio radix generat̉: ⁊ a calore celeſti tota penetratur: nutritur ⁊ ꝯſeruat̉. Similiter exhumore deuotionis attracto ꝑ feruoremorationis ⁊ beneficio celeſtis caloris .i. ſuperni ⁊ increati amoris qͥ eſt ſpūſſanctusgeneratur .i. diffunditur radix charitatiſ.et ab ip̄o calore celeſti .i. ſpūſancto nutrit̉et conſeruatur. Vnde apoſtoli in orationevnanimit̉ ꝑſeuerātes ⁊ cū deuotiōe expectantes ſpūmſanctū acceperūt ꝑ quē charitas diffuſa ē ī cordibꝰ eoꝝ ⁊ nutrita ⁊ cōſeruata. Hiere. xvij. Ad humorē mittit radicēs ¶ Scd̓o ratiōe firmitatis ſiue ꝓfūditatis: quia quāto matrici terre ꝓfundius ſe infigit tanto fortius arboris ſolidius ⁊ firmiꝰ fundamentum exiſtit: ſic quāto charitatis amor ineſt cordi ꝓfundius ⁊infixius: tanto ſpūalis hō firmius ē ⁊ ſolldius fundatꝰ. Un̄ Apl̓s Ephe. iij. In charitate radicati ⁊ fundati. ¶ Tertio rōneꝟtutis: quia qͣꝫuis radix ſit ī ſubſtātia mollis: tn̄ fortiſſimos lapides vi caloris penetrat ⁊ effodit. Sic charitatis amor qͣꝫuisꝑ patientiā ſit molliſ. Nā molle nō reſiſtittangenti ⁊ ſic ꝑfectus nō reſiſtit ledenti .ſ.iniuriam ꝓ iniuria reddendo. ſꝫ potiꝰ eiparcit. ¶ Itē qͣꝫuis ſit ꝑ māſuetudinem dulcis: quia charitas patiēs ē ⁊ benigna eſt:tn̄ fortiſſimos lapides .i. īmaniſſimas ꝑſecutiōes ſeu cruciatꝰ ꝟtute ſpūſſancti ſuperat ⁊ vincit: immo radices diuini amorꝭit