Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
112r
Einzelbild herunterladen
 

De vegetabilibus plantis

rūt arbores in ꝑtibꝰ .ſ. partiū ſuaꝝ multitudine paucitate: magnitudine ꝑuitate: fortitudine debilitate. Cuius diuerſitatꝭ eſt diuerſitas humoris: ī aliqͥbuseſt lacteus vt in ficubꝰ: talis in latū inInlongū ē ad ſe diffundendū idoneꝰbuſdā vero ē viſcoſus: vn̄ nec ad extenſio aptus. In qͥbuſdā vero ē acutꝰ ex ſuafortitudine ad multā extēſionē ē aptꝰ. Etraritas arboris accidit ꝓpter inſufficientiā humoris: ſpiſſitudo vero ꝓpt̓ ſufficiētiā caloris ad ꝯdēſationē humoris. Quaſi aūt humor lacteus ꝑuuli .i. incipiētesnutriunt̉ ē deuotio actiuoꝝ. Sꝫ quaſi humor acutus ſubtilior ē contēplatiuoꝝ inqͥbus etiā ē caloris charitatis abūdantia.Et tales habēt ꝑtes .i. ramos opeꝝ plures frequētiā: maiores .i. lōgiores ꝓpt̓ſeuerantiā: fortiores ꝓpt̓ ꝯſtātiā ſiue patiētiā. Sꝫ qͣſi humor viſcoſus ē amor ꝓprius auaroꝝ ab eis ſeꝑat̉. nec facil̓r adalios extendit̉. Vnde deficit in eis calorcharitas: quia charitas querit que ſuaſunt. Et eorum ꝑtes rami .i. oꝑa ſiuedona ſunt pauciora minora debiliora. Quarto differūt arbores in frondibꝰ.Et pͥmo in frondiū variatiōe: qꝛ quedamarbores ſiue plāte habēt folia aſperapter dn̄iū terreſtreitatis ſiccitatꝭ. Quedam vero habēt folia lenia ꝓpter eqͣlitatēaque humectantꝭ ꝓportionē debitā caliditatꝭ. Sic ſuꝑbi in qͥbꝰ dominat̉ amor terreſtris ſiccitas: qꝛ carēt humore pietatishabēt folia .i. ꝟba aſpera: ē ꝯtumelioſaet alios aſꝑantia. Sꝫ illi humectant̉ aqͣdiuīe ſapiētie ī qͥbꝰ exiſtit debita caliditaſcharitatꝭ beniuolētie: hi habēt folia .i.ba lenia dulcia. Itē differūt arboresin folioꝝ duratiōe: qꝛ qͥbuſdā arboribꝰ folia cito cadūt ꝓpt̓ humorē raꝝ vnctuoſum cito ſiccabilē. In qͥbuſdam ꝟo ꝑmanēt diu ꝓpter cām ꝯtrariā. Sil̓r in illisbus deeſt vnctuoſus humor gr̄e deuotionis cito cadūt folia: qꝛ cito deſer̄t ꝓmiſſa. ſic̄ facilit̓ ꝟbis ꝓmittūt: ita facil̓r cito a ꝓmiſſis deficiūt. Sꝫ illi ī qͥbus econtrario ē gr̄a deuotio firmi ſūt ī ꝓmiſſis:et iſti ſūt ſicut arbores ex qͥbꝰ folia cadūt. Psͣ .j. Et folium eiꝰ defluet. Un̄tūc foliū defluit qn̄ facit ꝯtrariū eiꝰ quodalijs dicit. Itē folia arboꝝ differūt in figuratiōe. Quia quarundam arborum ſūt

folia ſtricta: qͣrūdā lata: qͣrūdā acuta: qͣrū rotūda: qͣrūdā ſciſſa: qͣrūdam ſolidaoīa variāt̉ ẜm varitatē humoris magis vl̓minꝰ terreſtris vel viſcoſi: ꝓpter calorēequaliter vel inequaliter humorem extendentem. In hoc autē ſignificatur verba ſiue corrigentiū ſiue docentium ſiueſulentiuꝫ ſemper debēt eſſe vniformia:ſed diuerſificari debēt ſolū ī ſubſtātia:ſed etiā in modo ꝓferendi: ẜm exigentiaꝫꝑſonaꝝ negocioꝝ locoꝝ tēporū. Quīto differūt arbores in floribꝰ. Quia q̄daꝫarbores florēt qd̓ eſt ꝓpter puri ſubtilishumoris exiſtētiā in medulla. Quedā vero ſūt florent ꝓpt̓ nimiā viſcoſitatemhumoris: eo ſubtiliari poſſit: nec propter ſuā vnctuoſitatē in ſubtilē floꝝ ſb̓ſtātiam dilatari vt patet in ficu. Quedā etiā habēt flores ꝓpter liqͥditatē pōtin floꝝ ſubſtātiā coagulari: vt patet in palma ſil̓ibus de qͥbus exemplificat Ph̓s.Per flores ex ſubtili puro generāt̉liquore: intelligūt̉ ſubtiles meditatōes etpure: ꝯſideratiōes cōtemplantiū reqͥrunt puritatē affectus ſubtilitatē intellectus. Un̄ in oībꝰ arboribus .i. in omnibus hoībꝰ etiā bonis hec inueniūtur: exeo in qͥbuſdā licet ſit humor vnctuoſusdeuotiōis gr̄e tn̄ ē groſſus. Quia lꝫ qui habeāt mentē deuotā: tn̄ habēt ea ſimplicem et groſſam: ideo non aptam adſubtiliora contemplanda. et licet habeant flores tamē poſſunt habere dulceſ fructus: id eſt oꝑa ſicut habēt iſte arbores ficus et palma. Illi aūt in qͥbus abūdatliquidꝰ fluidus humor carnis: id ē amorcarnalis multo minus apti ſunt ad florescontēplatiōis habendos. Sexta diffęrentia eſt in fructibus. Quia quedam arbores ſūt infructuoſe fructus ꝓducūt:ſed folia tantū emittūt. Et talibus aſſimilant̉ mali xp̄iani: verba ꝯfeſſionis fideihabēt: ſꝫ operā fidei non habēt Apl̓s Titum .j. Confitent̉ ſe noſſe deuꝫ: factis autem negāt Itē mali doctores prelatiſolum habent verba doctrine ſed non opera vite: Matth̓. xxiij. Dicūt faciūt.Itē illi qui verbis promittūt vel vouēt:ſed facto promiſſa vel vota non implent.De quibus dicitur: Eccleſiaſtes. v. Melius eſt non vouere qͣꝫ poſt promiſſa vota non reddere. Diſplicet enim deo infide-