Druckschrift 
De exemplis et similitudinibus rerum
Entstehung
Seite
111r
Einzelbild herunterladen
 

De vegetabilibus plantis

eſt qͣꝫ occidentalis: qꝛ ſcilicet contemplatiuus melior eſt qͣꝫ actiuꝰ ex eo contemplatiuꝰ eſt calore ſolis .i. amore xp̄i magiscalefactꝰ. ſplendore .i. ſapientia magis illuſtratus ſicut pars orientalis excedit incalore ſplēdore. Tertio notamꝰ ī croco florietatis aſpectū: ꝓducit enī crocumnorem caput habentē ad viole modū et inmedio tres ramulos. Quaſi aūt flos croci eſt cōuerſatio viri boni debet eſſe purpurea per charitatem: violatia per humilitatem: triplicata per fructificationem:ſcilicet vt fructificet deo ſibi et proximo.Uel ſicut dicit Bern̄. Vt viuat humiliterdeo: ordinate ſibi: ſocialit̓ ꝓxīo. Quarto notamꝰ in croco cōplexionis teperamētum: ē calidū ſiccū in prīo gradu et inſuis qualitatibꝰ temperatū. Sic etiā bonus prudens in caliditatē .i. ſpūaliferuore in ſiccitate .i. ī abſtinētie extenuatione temꝑatus eſt ẜm debitum gradū .i.diſcretiōis modū. Quinto notamꝰ ī croco vtilitatꝭ effectū. crocū multū ē confortatiuū: valet ꝯtra debilitatē ſtomachiet cōtra cordis defectū: qꝛ boni multū alios confortāt: debiles .i. tepidoſ: corde deficiētes .i. puſillanimes vigorando ſuisſilijs exhortationibus exemplis.VIII Capitulum:Oni a maliſ veletiā inter ſe inuicē differūt moraliter: ſicut differūt inter ſe plante naturaliter. Differūt enī plante vl̓ arbores a ſe inuicē Prīo ī ſemībꝰ: qꝛ quedaꝫeaꝝ ex ſemine bono generant̉ quedā veroex malo. Et dic̄ Album̄. ex malo ſemine ꝓueniūt de facili bone plāte: nec ex bono de facili male: qͣꝫuis in anīalibus potiſſime in hoībus ſepe videat̉ ꝯtrariū. Cuius ratio ē vt idē dic̄: qꝛ plāta eſt terre affixa ꝓpt̓ quod vniforme a terra recipit nutrimentum: anīalia vero ſic. tum ꝓptervarietatē cōplexionis. tum ꝓpter volubilitatem volūtatis. ſimiliter inter hoīesilli homīes ex malo ſemīe naſcūt̉ maloꝝexempla imitantur. Sed bonorū imitanir veſtigia illi ex bono ſemine oriuntur.Malum enī ſemen: eſt ſemē vitiorū quodſeminauit diabolus. ſuperbiam ſeminauit in adam: inuidiam in Cain: incontinentiam in Lamech: gulam in Eſau: aua-

riciam in Balaā: iram in Saul: accidiā inAchitophel. Un̄ ī huiuſmodi vitijs illosimitant̉: hi ſūt ex malo ſemine naſcunt̉.Unde d̓r in epiſtola Iude: Ue illis ī viam Cain abierūt: errore balaam ſeducti ſūt. Bonū autē ſemen eſt qd̓ ſeminauitxp̄s: ſcꝫ humilitatē in matre: fidē in centurionē: abſtinētiam in iohanne baptiſta:tinentiā virginitatis in iohāne euangeliſta et ſic de alijs virtutibꝰ: in quibus eoſimitant̉ ex optimo ſemine naſcunt̉. Notatamē arbor ſiue planta ex malo ſeminenata bona effici pōt auxilio culture. Unde dicit Ariſto. in libro de vegetabilibuset plantis: ſi ſcindat̉ radix arboris illi ſciſſure īmittat̉ lapis: fecunda fiet ſi eratſterilis. Cuiꝰ ratio eſt ſecundū albumaſarqꝛ ſciſſurā fit groſſi noxij humorꝭ euaporatio caloris aeris circūſtantis attractio cuius virtute fit illius mali humorꝭſumptio quedam plante innouatio. Ip̄eetiā Ph̓s dic̄ malogranata ſtercore porcino fimata aqua dulci rigata melioratur.Sicut ergo de malicia mutatur in bonitatem auxilio culture: ita malus homo efficitur bonꝰ auxilio penitētie. Sed debet fieri ſciſſio .i. apertio radicis .i. cordis cōtritionē: orꝭ cōfeſſionē: immitti lapis .i.ꝑſeuerantie firmitas vel ꝯſtātie ſoliditasapponi: fimus humilitatis aqua compunctionis vel doctrine ſpiritual̓ dulciſeſt. vel aqua hec apponēdia eſt elemoſynaqꝛ ignē ardentē extinguit aqua elemoſyna reſiſtit peccatis: Eccī. iij. Secūdo differunt plante ſiue arbores quo ad locū ſiue ſitum ẜm que inuenitur in eis triplexdifferētia: vna eſt quo ad abūdantiam humoris: qꝛ quedā plante naſcunt̉ in terra:quedā in aqua: quedā in petra. tn̄ omnino ſine terra: quedā vero in arena. Sedque in petra paꝝ creſcūt: qꝛ humor ē paucus cito areſcūt niſi appoſitionē humoris terre ab hominibꝰ adiuuent̉. Sicdam homines ſpiritales ſūt plantati ī terra .i. humilitate fundati. Terra enī eſt elementū infimū ſtabile. deſignat humiles: bene proficiunt: qꝛ om̄is ſe humiliat exaltabitur. Luce. xiiij. Quidā vero plantati ſūt in aqua gratie vel penitentie vel ſapientie: iſti etiā creſcūt vl̓ ꝓficiunt. Psͣ .j. Erit tanqͣꝫ lignum qd̓ plantatum eſt ſecus decurſus aquarum ⁊cͣ. Qui