ſecūdusLiber
uit illū. ¶ Quarto q̄rēdus eſt xp̄s quēadmodū topazius ꝓpt̓ vtilitatē. Nā topaciꝰeſt gēma vtiliſſima. Hec eſt em̄ vt d̓r in lapidario q̄ feruētes vndas cōpeſcit ebullire. Sic xp̄s feruētes ꝑſecutiōes ꝯͣ ſuos fideles extinxit: ⁊ eas ꝯͣ eos p̄ualere non ꝑmiſit. In cuiꝰ ſignū d̓r Matth̓. viij. Imꝑauit vetꝭ ⁊ mari ⁊ facta eſt tranqͥllitas. Hiceſt qͥ fluxū ſanguīs .i. lapſum pctī reſtrīgitdicens: Uade ⁊ āplius noli peccare. Ioh̓.vij. Et nō ſolū hͦ facit ꝑ documentū: ſꝫ etiāꝑ auxiliū dādo ꝯͣ pctā ⁊ peccādi ꝓnitateꝫremedia oportuna. Hec ē etiā gēma q̄ ẜmDiaſco. iraꝫ fedat. Sꝫ qͥs ſic iram ſedat vtxp̄s qͥ ait Matth̓. v. Ego aūt dico vob̓: qꝛoīs qͥ iraſcit̉ fratri ſuo reꝰ erit ⁊cͣ. ¶ Itemhec eſt gēma q̄ triſticiā fugat: qꝛ ⁊ xp̄s aitMatth̓. vj. Nolite fieri ſicut hypocrite triſtes. ¶ Itē eſt q̄ noxios motꝰ ſedat: qꝛ xp̄snō tm̄ actus pctōꝝ exteriores: ſꝫ etiā motꝰinteriores ꝯdemnat dicēs: Oīs qͥ videritmulierē ad ꝯcupiſcendū eā: iā mechatus ē⁊cͣ. Matth̓. v. ¶ Itē hec eſt q̄ freneſim curat: qꝛ xp̄s ſtultā ⁊ inutilē locutionē ſic̄ eſtfreneticoꝝ vel īſipientiū ſolet repͥmere dūetiā de ocioſo ſermonē .i. īutili iudicādoseſſe hoīes dic̄: Matth̓. xij. De oī ꝟbo ocioſo qd̓ fuerint locuti hoīes reddēt de eo indie iudicij rōnē. Hec etiā vt d̓r mortē ſubitaneā vitat qd̓ etiam ſi qͥs nō eſſe veꝝ velpoſſibile de lapide hoc crederet: tn̄ de xp̄oveꝝ eſſe pꝫ: qꝛ nos ad vigilandū ⁊ mortē p̄ueniendū ſollicitat dicēs: Uigilate qꝛ neſcitꝭ diē neqꝫ horā ⁊cͣ. Matth̓. xxv. Et hocdic̄ ne ſit noſtra mors ſubitanea ⁊ īprouiſa. Pꝫ gͦ ꝙ xp̄s eſt q̄rēdus: qꝛ ſic̄ topaciō:res maxīa: res pulcherrima: res p̄cioſiſſima: res vtiliſſima. Ideo ait Psͣ. cxviij. Dilexi mādata tua ſuꝑ auꝝ ⁊ topaciō. Sed ſicerte ſua mādata multo magis mandantēdiligere debemus .i. xp̄m qͥ dic̄: Mandatūnouum do vob̓ vt diligatis vos inuicem:¶ Capl̓m: XXXLIoh̓. xiij.Ancti viri aſimilant̉ gēmis. ¶ Primo rōnenoīs: qꝛ vocant̉ geme p̄cioſe ſiue lapides p̄cioſi. Dicunt̉ em̄ p̄cioſe qꝛ rare. Qd̓ em̄ raꝝ ē d̓r p̄cioſuꝫ: ſic̄ d̓r. j. Regꝭ.iij. Sermo dn̄i erat p̄cioſus .i. rarus. Un̄ſancti ⁊ electi ſunt p̄cioſi: qꝛ ſancti ⁊ electipauci ſunt ⁊ rari. Nam arta via eſt que du
cit nos ad vitā: ⁊ pauci ſunt qͥ ambulāt inea: vt dicit̉ Matth̓ .vij. Via em̄ iſta ſanctaeſt: ⁊ vir pollutus non tranſibit ꝑ eam: vtdicit̉ Eſa. .xxxv. Sequitur ꝙ ſancti pauciſunt ⁊ rari. Dicunt̉ etiā gēme p̄cioſe .i. virtuo ſe: vt in lapidario dicit̉. vn̄ Iſido. dicitnulli eſſe dꝫ dubium qͥn ſit ſua virtus diuinitus inſita gēmis. Et in lapidario dicit̉:Ingens eſt herbis virtus ⁊ maxīa gēmisque ꝟtutibus abundāt gratuitis ⁊ diuinitus ſibi collatis. Nā virtus vt dic̄ Augꝰ.eſt bona qͣlitas mētis qua recte viuit̉: quanemo male vtit̉: quaꝫ in nobis dn̄s oꝑat̉.Talibus ꝟtutibus ſancti hoīes abundāt⁊ diuites fiūt: ẜm illud Eccl̓i. xliij. Hoīesvirtutis in virtute ſtudiū habētes. ¶ Secūdo rōne originis. Nā gēmaꝝ p̄cioſaꝝ q̄dam tm̄ ex venis terre cū metallis effodiunt̉: q̄dam ꝟo ex ꝓfundo maris ad litora ꝓijciunt̉: q̄dam ꝟo ex corꝑibus aīaliūreptiliū extrahunt̉. Et in his tribus oſtendit̉ triplex origo virtutū q̄ in diuerſis ſanctis reꝑit̉ .ſ. hoībuſ. pͥma eſt ex nature aptitudīe. ſcd̓a ex gr̄e plenitudinē. tertia ex ꝑfectoꝝ ſil̓itudine. Sunt em̄ varie aptitudines ad virtutes: ſic̄ vene terre ad p̄cioſoslapides. Un̄ ſicut diuerſe minere ſiue veneterraꝝ ſunt diuerſe cōplexiones corporū.Et iō ſic̄ diuerſe vene generāt diuerſas gēmas ⁊ p̄cioſos lapides: ita diuerſe cōplexiones bōe q̄ diuerſas ꝯſtellatiōes ſequūtur: adaptāt ſiue diſponunt ad virtutes diuerſas: ſic̄ econtrario diuerſe cōplexionesmale inclināt ad diuerſa vitia. Et ſignāterdico ꝙ cōplexio nature bone ad virtutesaptat: nō aūt ꝙ ꝑ ſe virtuoſum efficiat: qꝛſicut ꝓbat Ph̓s. ij. Eth̓. ꝟtutes nec totaliter a natura in nobis ſunt nec p̄ter naturam. Eſt em̄ in nob̓ q̄dam natural̓ aptitudo ⁊ diſpoſitio ad ſuſcipiendū ⁊ acqͥrēduꝫvirtutes. eaꝝ aūt ꝑfectio fit cōpleta ex conſuetudine ⁊ loquit̉ de virtutibus moralibus. hec tn̄ aptitudo de qͣ loquit̉ non tm̄pēdet ex aīa ſꝫ etiā ex corꝑe. tū qꝛ aīa ſeq̄tur in pluribus cōplexionē corꝑis. tuꝫ qꝛoꝑa virtutū .ſ. ex qͥbus taliū habitus generat̉ in nob̓ cōiter ꝑ corpꝰ explent̉. ¶ Quarto origo virtutū eſt ex gr̄e plenitudine quemanifeſtior apparet in ꝯuerſione penitentiū: ꝑ quā plurimū videmꝰ ſceleratiſſimospctōres effici virtuoſiſſimos hoīes: vn̄ ipſſunt velut lapides qͥ de ꝓfūdo marꝭ. i. d ꝓ