¶ De metallis ⁊ lapidibus
erendus eſtxp̄us ſic̄ topacius ſiue topaciō.Nā tradit̉ ꝙ in traconitide dūincole loci famē maxima laborarent ⁊ radices herbaꝝ euellerēt: gemmā effoderūtquā in lingua ſua topacion vocauerūt qd̓ſonat idem ꝙ querere: qꝛ eam multi querunt: ex eo ꝙ eſt omniū gemmaꝝ maximep̄clariſſima: lꝫ in effectu variabiliſſima: ⁊eſt etiā vtiliſſima ꝓpter que omīa querendus eſt xp̄s. ¶ Primo ergo querendus ēxp̄s multo amplius qͣꝫ topacius ꝓpt̓ ſuaꝫmaieſtatem. Dicit enī Plinius hanc gemmā .ſ. topacion tante magnitudīs fuiſſe repertā vt ex ea philadelfi facerent ſtatuamquattuor cubitoꝝ. Hec aūt magnitudo cōpetit etiā xp̄o homī qͥ omniū hominū maximus fuit .ſ. ſanctitate ⁊ poteſtate: dignitate ⁊ felicitate. Un̄ xp̄iani merito de ipſofaciūt ſtatuā ⁊ eius adorāt imaginē crucifixi: qꝛ ꝑ crucem maxime oſtenſa eſt ꝟtuseius. Et hec eſt ſtatua quattuor cubitoꝝ īmo potius fuit qͣttuor lignoꝝ: ex eo ꝙ virtus eius ꝑ mundi quattuor ꝑtes ſe diffundit .ſ. orientē: occidentē: meridiē ⁊ ſeptentrionē. ¶ Scd̓o q̄rendus eſt xp̄s ꝓpt̓ ſuāclaritatem. Nā topacius eſt gēma p̄clariſſima: eo ꝙ ex virenti genere omniqꝫ colore eſt reſplendēs. vnde ſic lucet quādo tāgit̉ radijs ſolis vt omniū gemmaꝝ aliaruꝫſuꝑet claritatē. Hāc ſi polis eā obſcuriorēfacis: ſed ſi ſue nature relinqͥs clariorem.Sil̓r aūt ⁊ xp̄s ex genere virenti .i. ex carne ꝟginali eſt ꝓgenitus: ⁊ omni colore .i.omni gr̄a ſiue virtute ſplenduit. Et tactuſolaris radij .i. ex vnione ad verbuꝫ tantaclaritate ⁊ ſplēdore gr̄e ⁊ ſapīe plenus fuit vt omniū gemmaꝝ .i. omniū electoꝝ claritateꝫ exceſſerit: ſiue in miraculis: ſiue inꝟtutibus: ſuie in meritꝭ: ſiue in doctrinis.Hic paſſiōibus penaꝝ expoſitus .ſ. in morte in cordibus apoſtoloꝝ ⁊ oculis iudeoꝝobſcurior factus eſt. In cuius ſignum tūcobſcuratus eſt ſol: ſed ſue nature diuīe relictus ꝑ reſurrectionē clarior eſt effectus.¶ Tertio q̄rendus eſt xp̄s quēadmodumto pacius ꝓpter p̄cioſitatem. Eſt enī topacius gēma p̄cioſiſſima: qꝛ nihil ea ī theſauris regū p̄cioſius īuenit̉: eo aūt p̄cioſior qͦrarior. Et hꝫ duos colores .ſ. ex auro ⁊ exaerea claritate: ⁊ tāte eſt ꝑſpicuitatꝭ ꝙ ge-
maꝝ ſibi obiectaꝝ in ſe recipit claritatem.Sic xp̄o in theſauris regum in ſpūalibusdiuitijs .i. hominū bn̄ ſeip̄os in hͦ mundoregentiū ſiue p̄mijs in celo iā regnātiū nihil p̄cioſiꝰ nihil chariꝰ poſſidet̉. Un̄ ſanctivt iſtuꝫ tāti lucrifaciāt oīa alia vt ſtercorareputāt. Et merito: qꝛ in ip̄o ſunt oēs theſauri ſapīe ⁊ ſcīe dei abſconditi. Un̄ iſte eſttheſaurus de qͦ dicit̉ Matth̓. xiij. Sil̓e eſtregnū celoꝝ theſauro abſcondito in agroquē qͥ inuenit homo abſcōdit. Hic eſt etiātheſaurus rarus: īmo ſingularis ⁊ ſoluscui ſil̓is nullus alius inuenitur. Psͣ. cxl.Singularit̓ ſuꝫ ego ⁊cͣ. Ecc̄s. iiij. Uirū demille vnū repperi .i. xp̄m qͥ fuit vnus .i. ſingularis in ꝑfectione quaꝫ millenarius ſignat nūerus. Hic etiā hꝫ duos colores .ſ.aureū deitatꝭ: ⁊ aereū mūdiſſime hūanitatis. h̓ aliaꝝ gēmaꝝ claritateꝫ in ſe recipit:qꝛ q̄ alijs ſuis mēbris ſiue fidelibus fiuntſibijp̄i aſcribit: Matth̓. xxv. Quod vni exminimis meis feciſtis mihi feciſtis. Ul̓ inſe eoꝝ claritatē recipit: qꝛ .ſ. eoꝝ meritꝭ ſeip̄m in p̄miū tribuit: Gen̄. xv. Ego mercestua magna nimis. ¶ Adtādū eſt aūt ꝙ lꝫto pacius ſit gemma p̄cioſiſſima: eſt tn̄ a luna paſſiua. ſentit enī motū lune ⁊ curſum.vn̄ dicit̉ valere ꝯͣ lunaticā paſſionē. Sedmaiorē dicit̉ habere effectū ẜm ꝙ luna recipit incrementū. Per lune motū ſiue curſum accipe hūane nature paſſibilitatem ⁊motum quē xp̄s in ſe ſenſit dū noſtrā mortalitatē ⁊ penales paſſiones aſſumpſit. Aſſumpſit enī paſſiones pene: ⁊ abſtulit paſſiones culpe. Et iſto mō topacius valet ꝯͣpaſſiones lunaticas .i. ꝯͣ pctm̄ ip̄m .ſ. a nobis tollendo: ẜm illud Ioh̓. j. Ecce qͥ tollitpctā mundi. Sꝫ ꝟtus eius ẜm augmentūgr̄e dicit̉ dupliciter. Uno mō qꝛ xp̄s natura mutabili aſſumpta q̄ ꝑ lunam deſignat̉ẜm incrementa etatis plus ⁊ plus alijs deſua ꝟtute oſtendit: ẜm illud Luce. ij. Ih̓saūt ꝓficiebat ſapīa ⁊ etate ⁊ gr̄a. Etate etiam creſcebat ẜm veritateꝫ: ſed ſapīa ⁊ gr̄aẜm oſtenſionem: lꝫ etiam in veritate ꝓfecerit in ſapīa exꝑimentali. Alio mō ẜm augmentū lune ꝟtus eius creuit vt ꝑ lune mobilitatē eius paſſibilitas expͥmat̉: qꝛ quāto paſſus fuit tanto plus nob̓ meruit: tanto plus exaltatus fuit: Philip. ij. Xp̄s factus eſt ꝓ nob̓ obediens vſqꝫ ad mortem:mortē aūt crucꝭ: ꝓpter qd̓ ⁊ deus exalta-
n 3