ſecundusLiber
nentiā. Nam qn̄qꝫ ſicut dicit Grego. deuspunit occultā mentis ſuꝑbiā ꝑ manifeſtācarnis ruinā. ¶ Iteꝫ iaſpis int̓ pericula facit hominē tutū. Iuuat etiā parientē: q̄ etiam cōpetūt gr̄e cōtra vitiū accidie: qꝛ frequēter accidioſus ⁊ piger bona refugit timēs difficultatē ⁊ ꝑiculū vbi nō oportet:Prou̓. xxij. Dicit piger: leo eſt in via ⁊cͣ.Sed hūc timoreꝫ gratia dei expellit. ⁊ id̓ofac̄ hominē tutū ⁊ ſollicitū. Quādoqꝫ etiam hō piger ⁊ accidioſus licet bonū opusꝯcipiat .i. facere ꝓponat: tn̄ ip̄m nimis tardat. ⁊ iō ſimilis eſt mulieri q̄ ꝯcipit quidē:ſꝫ tꝑe d̓bito nō parit. Cōtra qd̓ gr̄a dei mōiaſpis iuuat ad pariēdum .i. ad bonū ꝓpoſitū oꝑe cōplēdū. ¶ Itē iaſpis interiore ardorē refrigerat: qꝛ gr̄a dei mitigat irā queinteriꝰ accēdit ⁊ vrit ¶ Itē iaſpis luxuriaꝫcoartat: ⁊ multomagꝭ hoc agit gr̄a a qͣ cōtinētie donum manat: ẜm illud Sap̄. viij.Nō poſſū eſſe ꝯtinēs ⁊cͣ ¶ Item iaſpis puluerizatus ⁊ cū lacte datꝰ vlcera inueterata ſanat. Ulcera aūt inueterata ſūt gule vitia ſiue damna: que in ipſo mūdi exordio īnoſtris primis parētibꝰ inceperūt ⁊ nunqͣꝫplene ſanari potuerūt. hoc etiā gule vitiūſiue vlcus cū quolibꝫ homīe ab infātia naſcitur ⁊ ſꝑ cū eo creſcit ⁊ nutrit̉. vn̄ nec hocvlcus ſic īueteratū ſanat̉ niſi ꝑ gratiā dei.Itē iaſpis ſordes oculoꝝ purgat. Ocl̓orū autē ſordes ꝑtinēt ad inuidiā: qꝛ neqͣꝫ ēoculus inuidi: vt dicitur Eccī. xiiij. Etiaminuidenti ⁊ murmurāti de gratia alijs facta dictū eſt Mat xx. a patre familiaſ: Anoculus tuus neqͣꝫ eſt: quia ego bonus ſuꝫ⁊cͣ. Hāc gͦ nequitiā ⁊ impuritatē oculoruꝫpurgat diuina gr̄a: qꝛ inuidiā expellit. dūqͥ nō emulat̉ charitatē infūdit. Et ſic patetꝙ murus virtutū ꝓtegēs ab inſultu omnium vitioꝝ ex gr̄a dei cōſtituit̉: ⁊ iō cōgruevt dictū ē iaſpidi aſſimilat̉. de quo d̓r Apoca. xxj. Structura muri eiꝰ .ſ. ciuitatis anime ex lapide iaſpide. vn̄ in ea oportet pͥncipaliter animā eſſe fundatā ſi vult euaderevitiorū ruinā: Apoc̄. xxj. Fūdamentū primū taſpis ¶ Itē gratia dei aſſimilat̉ ſaphyro: qꝛ generat in nobis ſepteꝫ virtutes ẜmſeptē ꝯditiōes ſaphyri. Primo qꝛ ſaphyrꝰhabet ſcintillā relucentē. ꝑ cuius relucētiam iudicat̉ virtus eius. Similiter animaexiſtēs in gratia dei habet verā relucentiāfidei: quia in peccatoribus gratia dei carē
tibus fides eſt non verum lumen ſꝫ mortuum vel extinctum. vnde fides talis ē ſine operibus meritorijs ⁊ gratuitis. ⁊ fideſſine operibus mortua eſt: vi dicit̉ Iaco. ij.Secundo dicitur ſaphyrus habere virtutē firmādi animū in bonis. Et hoc competit gratie que in nobis cauſat ſpem future vite quā Apoſto. Hebreo. vj. Aſſimilatanchore: quia animam firmā tenet in mari pēitentie. ⁊ ꝓpter hanc firmitatem dicit̉fundamentum: Apoc̄. xxj. Secundū fundamentum ſaphyrus: ⁊ dicitur ſpes ſecundum fundamentū reſpectu fidei que ē primum ¶ Tertio dicitur habere virtutem timorē expellendi: quod competit etiaꝫ gratie inqͣꝫtuꝫ in nobis generat ⁊ perficit charitatē: cui beatus Iohannes attribuit expellereti morē. j. Ioh̓is. iij. vnde ī hac anima firmatur ⁊ ſolidatur contra mundanūtimorē. ideo dicitur Ezech̓. x. Ecce ī firmamento quod erat ſuper caput cherubin qͣſi lapis ſaphyrus. In firmamento: hoc eſtin deo in quo omnia ſtabilita ſunt ⁊ firmata ſunt. quod caput cherubin .i. omnē ſciētie ſubtilitatem tranſcendit: ē quaſi ſaphyrus lapis: quia ſcilicet in ipſo deo nos collocat ⁊ firmat gratia charitatis: ⁊ quaſi eiſimiles per firmitatē ⁊ fortitudinem facit.j. Ioh̓is. iiij. Qui māet in charitate in deomanet: et deus in eo. Et ideo in tam tutoloco poſitus nihil timere poteſt ſeu debet.¶ Quarto ſaphyrus habet vim vulneruꝫſanatiuā: ſi puluerizatus ⁊ lacti admixtusſuperponatur. Quod etiam competit gratie propter c̨elū correctionis iuſticie: qͣ vulnera vitioꝝ dum puniuntur purgantur ētcurantur. Sed etiaꝫ debet rigor iuſticie lactis ſuauitatibꝰ miſceri .i. miſcd̓ie ſeu lenitatis dulcedini: qꝛ miſcd̓ia ſuꝑexaltat iudicium: vt d̓r Iacō. ij. ¶ Quīto qꝛ ſaphyrꝰ vegetat ⁊ ītegra mēbra p̄ſeruat. Qd̓ etiā cōpetit gr̄e inqͣꝫtū in nob̓ generat tēperātiā:ꝑ quā nō ſolū aīa ſꝫ corpꝰ vegetat̉: ⁊ in ſanitatis oīm mēbroꝝ ītegritate ẜuat̉. Cātꝭ.v. Uēter tuꝰ eburneꝰ: diſtinctꝰ ſaphyris.Sūt enī qͣſi diſtīcti ſaphyri ī vētre. diuerſe ꝑtes tēꝑantie in carne: vt ſobrietas: abſtinētia ⁊ caſtitas. ¶ Sexto ſaphyrꝰ audacē ⁊ victorē fac̄: qd̓ etiā fac̄ gr̄a inqͣꝫtū ī nobis fortitudinē generat q̄ ꝯͣ ꝑicula facit audere: ⁊ ſaltē animo vincere. ¶ Septimo qꝛquādoqꝫ ſaphyrꝰ īuenit̉ in venis minera-