¶ De metallis et lapidibus
Illuminantur vt veri ⁊ viui fideles qui habent fidē per dilectionem operanteꝫ: Eccī.xxxij. Gemmula carbunculi in ornamentoauri ⁊cͣ. Nam per ornamentum aureum intelligitur charitas. per gemmā ꝟo carbūculi fides. vn̄ carbūculꝰ ponit̉ in auro cūfides catholica charitatiue oꝑat̉: ⁊ hec eſtq̄ vere illumīat ⁊ ad ſalutē oꝑat̉. Secūdorōne diſtīctiōis. Sūt eī. xij. genera carbūculi fulgētꝭ ⁊ radios ad modū igniſ emittētis ⁊ cādida c̨ona p̄cīcti: vt dic̄ Iſid̓. In qͥbus. xij. ſignificāt̉ articuli quibꝰ ip̄a fidesdiſtinguit. de quoꝝ diſtinctiōe dictū ē ſupra in pͥmo libro. ca. xxv. Qui articuli omnes .xij. mirabilibꝰ radijs vere cognitiōiseoꝝ q̄ ad nr̄aꝫ ſalutē ꝑtinēt noſ illumināt.Sed quaſi c̨ona alba eſt ſimplex fidei veritas: qua intellectꝰ credētꝭ aſtringit̉ vt vnicuiqꝫ articulo firmit̉ inhereat: etiā ſi rōnēnō videat ¶ Tertio rōne variatiōis: qꝛ carbūculi ꝓpriū eſt ꝙ ꝓiectus in ignē velut īter mortuos carbones extinguit̉: ſꝫ aqͣ perfuſus exardeſcit. Sic fides quaſi in ignē ꝓijcitur qn̄ fidelis qͥſqꝫ in pctm̄ mortale ꝓlabit̉: qꝛ pctm̄ ꝑpetratū appetitū peccādi nōextinguit ſꝫ ampliꝰ accēdit ſicut lignū appoſitum igni. Et ꝓpter hoc pctm̄ aſſimilat̉igni. qd̓ dū oꝑa fidei ceſſare facit: ip̄am fidē mortificat ⁊ extinguit: qꝛ fides ſine operibus mortua eſt: vt dicit̉ Iaco. ij. Sꝫ tūccarbūculꝰ aqua ꝑfundit̉ ⁊ quaſi reuiuiſcitqn̄ fidelis mes ad penitētiā reuertit̉ ⁊ lachrymarū aqua ꝑfundit̉. Tūc enī redeunte diuina gratia ⁊ reparata charitate amiſſa reſtituit̉ etiā fidei vitā .i. vigor oꝑandi:qꝛ fides ꝑ dilectionē oꝑat̉: vt d̓r Gal̓. v.¶ Quarto rōne valoris vl̓ cōparatiōis: qꝛeſt q̄dā ſpēs carbūculi in qua int̓ lucidosignes apparēt q̄dā gutte auree. ⁊ hec gemma reſpectu aliarū eſt quaſi p̄cij incōparabilis. Quaſi aūt gutta carbūculi aurea inlucido igne eſt patiētia fidel̓ homīs in tribulatione ſua ⁊ ꝑſecutione quā patit̉ precipue ꝓ ipſa fide. ⁊ hec vocat̉ ꝓbatio fideiq̄ eſt quaſi īcōparabil̓ p̄cij: ẜm illud. j. Petri. j. Vt probatio fidei vr̄e multo p̄cioſiorſit auro. ¶ Quinto rōne vigoris: qꝛ carbūculus ſculpturis et ſimulacris reſiſtit ſiueldolorum: quia fides idolatriam horret.ſiue auaroꝝ: qꝛ auaricia eſt idoloꝝ ſeruitꝰvt dicitur Gal̓. v ¶ Itē fides ſanctoꝝ aſſimilat̉ lapidi qui dicit̉ amiathon. a qͦ vt di
cit Iſid̓. Si veſtis tacta fuerit ꝯtra ignemreſiſtit: ⁊ ſi ſupra ignē poſueriſ nō ardebit:ſꝫ ſplēdore accepto nitidior erit. hic omnibuſ maleficijs magoꝝ reſiſtit. Nā fides ſāctoꝝ ē que igni .i. ꝑſecutiōis feruori ſiue ꝑſequētiū furori a pͥncipio eccl̓ie reſiſtit: ⁊ finaliter ip̄m ſuperās vicit: ſꝫ illud Hebre.xj. Sancti ꝑ fidē vicerūt regna. ⁊ ita extinxerūt impetū ignis. Et hec eſt etiā q̄ ſplendorē miraculoꝝ accepit: ⁊ que ꝑ ꝓceſſumtꝑis nitidior ⁊ purior apparuit. ⁊ hec infuper eſt que omnia magoꝝ p̄ſtigia ⁊ maleficia repulit ⁊ damnauit quibꝰ totꝰ mūduserat fexe plenus.¶ Ca. XIIIRatiā dei aſſimilatur iaſpidi. ¶ Primo ratiōegratioſitatis: qꝛ iaſpis ē lapis viridis ſmaragdo ſimilis: ſed ē groſſioris coloris. Color aūt viridis ſuꝑ omnēs colores eſt gratior oculis. vn̄ d̓r Eccī. xl. Gratiam ⁊ ſpeciē deſiderabit oculꝰ: ſed ſuꝑ hecomnia viridē. Et ſimiliter gratia dei ſuperomnia facit animā magis gratā ⁊ placidā⁊ ꝑlucidā corā oculis dei. ⁊ iō vocat̉ gr̄a qͣſi gratū faciēs. vn̄ ſicut iaſpidis aſpectꝰ eſtgratus oculo humano: ſic aſpectꝰ hominiſin quo eſt gr̄a gratꝰ eſt oculo diuīo: Apoca. iiij. Qui ſedebat ſimil̓ erat aſpectui lapidis iaſpidi. ¶ Secūdo rōne diuerſitatꝭ.habet enī iaſpis diuerſitatē ſpecieꝝ: qꝛ ſic̄dicit Iſido. ſunt. xviij. ſpecies iaſpidis.¶ Itē hꝫ diuerſitatē coloꝝ. qꝛ qͣꝫuis p̄cipuus color eiꝰ ſit viridis: ml̓tos tamē hꝫ alios colores intermixtos. ſic gratia dei habet multos modos ⁊ varios in hominibꝰfacit affectus. j. Petri. iiij. Sicut boni diſpēſatores multiformis gratie dei. Et Apoſto. j. Coꝝ. xij. Diuiſiōes ꝟo gr̄arū ſūt ⁊cͣ.¶ Tertio rōne vtilitatꝭ: quia valet ad multa. Nā primo iaſꝑis febre refrenat. Et ſimiliter gr̄a dei reprimit morbū febrilē .i. inordinatū cupiditatis ardorē qui eſt vt febriſanime dās ei ſitim inſatiabilem quā tamēdiuina gratia reprimit ⁊ extinguit. ¶ Iteꝫiaſpis hydropiſim iuuat quando defertura patientibus caſte. Similit̓ gratia dei valet contra ſuꝑbiā que eſt hydropiſis quedā .i. inflatio animi p̄bēs cōtra eam medicinam humilitatis. que precipue eſt neceſſaria virginibus ⁊ continenter viuentibꝰne per ſuperbiaꝫ virginitatis perdant emi