¶ De metallis ⁊ lapidibus
tiētia tolerat̉. ⁊ iterū cū aqua ſapientie miſceat̉: cementū .i. glutinū faciet ꝑfecte vnitatis. Nā inter quos charitatꝭ dilectio cūpatientia et ſapiētia viget ibi ꝑfecta vnio ⁊locunda ſocietaſ adeſt. de qua dicit̉ ī Psͣ.cxxxij. Ecce qͣꝫ bonū ⁊ qͣꝫ iocūdū habitarefratres in vnū. ¶ Tertio rōne vtilitatis etbōitatis: qꝛ ſicut dicit Iſid̓. Illa calx ē melior ⁊ vtilior q̄ ex lapide albo ⁊ duro generatur. Et ſic illa inuenit̉ vera ⁊ vtilis amicitia q̄ ex animo puro ⁊ vero generat̉. vnde Ph̓s ꝓbat in Ethic̄. ꝙ prauoꝝ amicitia qui nō ſe puro animo diligūt nō ē amicitia vera. Et ẜm Augꝭ. Amicitia que deſeri potuit nunqͣꝫ amicitia vera fuit. vndevera amicitia debet eē pura ⁊ firma ¶ Itēdilectio ꝓximi aſſimilat̉ tartaro. ¶ Primoratione terreſtreitatis. nā tartarū eſt vinifeculentia ⁊ terreſtreitas que ad modū terre vel mollis lapidis circa ꝑtes dolij induratur: ⁊ vulgarit̓ apd̓ tuſchos dicit̉ gromma. Uino aūt aſſimilat̉ charitas. cuiꝰ pariſubtilior ⁊ purior dilectio dei eſt: ſꝫ feculētior ꝑs ⁊ terreſtrior eſt dilectio ꝓximi: quetn̄ in dolio cordis debet circūquaqꝫ diffūdi ⁊ firmari: ẜm illud Ro. v. Charitas deidiffuſa eſt in cordibus noſtris ¶ Secūdoratiōe qualitatis: quia talis vini cruſta calida eſt ⁊ ficca ī tertio gradu: qꝛ .ſ. dilectioꝓximi calefacit cor per cōꝑaſſionem: ẜꝫ illud. ij. Coꝝ. xj. Quis ſcādalizat̉ ⁊ ego nōvror; ⁊ deſiccat omnē inordīatū humorē:id eſt omnē prauā affectionē erga ꝓximū.Eſt etiā in tertio gradu: quia primus gradus eſt dilectio dei. ſecundus dilectio ſui.tertius dilectio proximi. ꝓpter qd̓ diciturMat. xij. Diliges ꝓximū tuū ſicut teip̄m.¶ Tertio ratione vtilitatis: quia tartaruꝫſicut dicitur in Platōne extenuat et mundificat ⁊ conſumit: ⁊ ideo valet cōtra ſcabiem̄ ⁊ ſerpiginē ⁊ pruriginē: ⁊ cōtra capitisīmundicias. Similiter dilectio ꝓximi extenuat ſubſtantiā ſiue diuitias hominis qn̄facit largiri ſuperflua: ſꝫ illd̓ Luc̄. xj. Qd̓ſuꝑeſt date elemoſynam. Sed tūc magꝭ cōſumit quādo facit largiri neceſſaria: Iob.xxxj. Si comedi buccellā meā ſoluſ. Et tūcmūdat immūdicias capitis: hoc eſt impuritates mentis huiuſmodi elemoſynas largiendo: ẜm illud Luc̄. xj. Date elemoſynam: et ecce omnia vobis munda ſunt.¶Capitulum: X
Loquentia aſſimilatur eri. ¶ Primo ratione generatiōis: qꝛ es ſiue cuprū generatur ſicut cetera metalla ex ſulphure ⁊ argento viuo. ſed hoc accidit quādo plus ēde ſulphure qͣꝫ de argento viuo: ⁊ ſulphureſt terreū nō pure rubeū habēs calorē adurentē. Argentū ꝟo viuū ē mediocre necnimis groſſū: nec nimis ſubtile. Ex tali eīcōmixtione es generat̉. Similit̓ eloquētiacōponitur ex duobꝰ .ſ. ex meditatiōe interiori: que ſulphuri aſſimilat̉: qꝛ in inferioribus venis generat̉ terre. ¶ Itē ex ꝓnūciatione exteriori q̄ ꝓpter labioꝝ ⁊ lingue motū argēto viuo aſſimilat̉. qd̓ .ſ. multū ē mobile: ⁊ ꝓpter motū vt dicit Plinius viuūappellatur. Sed debꝫ hoc eſſe mediocre .ſ.īter groſſum et ſubtile: qꝛ nec nimis rudiaꝟba: nec etiā nimiſ ſb̓tilia .i. difficilia: ſꝫ aꝑta ⁊ mediocria audiētibꝰ cōueniētia ſuntaccepta in elocutiōe vel ꝓnūciatiōe vulgari. Et d̓ tali eloquētia d̓r Hiere. xlviij. Cormeuꝫ ad moab quaſi tibia eris ſonabit. etnoīat pͥmo cor: qꝛ in locutione dꝫ p̄cederemeditatio ⁊ d̓liberatio cordiſ. Ps. xxxvj.Os iuſti meditabit̉ ſapīam .i. meditatā ſapientiā loquet̉. ſcd̓o noīat tibiā eriſ in qͣ attendit̉ armonia ſiue ꝓportio ⁊ mediocritaſq̄dā ſoni q̄ ꝑtinet ad eloquētiā ⁊ ꝓnūciationis ſuauitatē. ¶ Scd̓o rōne diſtinctioniſ.ſicut eī Iſid̓. dicit: Es ſi mixtū fuerit alijsmētall̓ colorē ⁊ virtutē cōmutat. vn̄ qͥddāē albū ad modū argēti: qͦddā fuluum admodū auri ē. Et alid̓ ē genꝰ eris qd̓ ē ductibili ere attenuatū ī lamīas: ⁊ felle tauri vnctū ſpēm auri p̄tēdit. ⁊ pōi ꝯſueuerat ī hiſtrionū coronis. ꝓpter qd̓ coronariū ē vocatū. Sil̓r eſt triplex eloquētia: q̄dā ſpūalis: ſic̄ p̄dicatoꝝ. ⁊ hͨ p̄cipue intēdit ad animaꝝ purgationē ⁊ dealbationē. vn̄ aſſil̓at̉eri qd̓ ē albū ad modum argenti. Psͣ. xj.Eloqͥa dn̄i eloqͥa caſta ar. ig. ex. Prou̓. x.Argētū electū lingua iuſti. Alia ꝟo ē eloquētia ſcl̓arꝭ ſic̄ rhetorū ⁊ aliorū ꝓlocutoꝝſcl̓ariū: q̄ vt pl̓imū ordīat̉ ad lucrū auri vl̓cōmodū alicuiꝰ tꝑal̓ rei auro app̄ciabilis.vnde non incongrue aſſimilatur illi eri qd̓fuluum eſt ad modum auri ¶ Tertia vero eſt eloquentia iocularis que eſt ad delectandum ⁊ ſolaciādum. ſicut et poete hactenus faciebant. et hec aſſimilatur illi eri