Liber primus
ꝙ ẜm rationem propriam opponitur charitati que eſt calor anime vitalis. Et hecoppoſitio manifeſta eſt ex ip̄ius charitatꝭeffectu. Nā ꝓprius effectus charitatꝭ eſtgaudiū de deo. Accidia aūt eſt triſticia debono ſpūali inqͣꝫtū eſt bonū diuinum. Un̄ptꝫ ꝙ accidia ex ꝓpria rōne charitati ꝯͣriatur. Sicut gͦ ip̄a charitas aīaꝫ d̓ deo inflāmat: ſic ecōtrario accidia aīaꝫ de deo infrigidat. Un̄ accidia ab acedine dicit̉: qꝛ eaqͥ acida ſunt etiā frigida ſunt ¶ Iteꝫ ſaturnus eſt tardiſſime inceſſiuus ita ꝙ nullusplaneta eſt ita tardi motꝰ .ſ. ꝓpt̓ magnitudinem circuli ſui cuius rotatus ſiue reuolutio ꝓpt̓ magnitudinē tardius ꝑficit̉: qd̓ptꝫ ſpecificando in ſingul̓. Naꝫ luna q̄ eſtinfima morat̉ in qͦlibet ſigno duobus diebus ⁊ ſex horis ⁊ biſſe: ⁊ cōplet curſuꝫ ſuūa puncto vſqꝫ ad punctū in .xxvij. diebꝰ etocto horis. Alij tn̄ dicūt ꝙ ip̄a luna curſūſuuꝫ in toto codiaco qͦuſqꝫ ſolem attingatꝑficit in .xxviij. diebus cū dimidio. In qͦlibet em̄ ſigno morat̉ ꝑ duos dies ⁊ dimidium minus viginti minutꝭ. Mercurius ꝟomorat̉ in qͦlibet ſigno ꝑ. xxviij. dies et ſexhoras et cōplet circulum cōdiaci in. ccc.xxxix. diebus. Venus aūt morat̉ in ſignoꝑ. xxix. dies. In cōdiaco ꝟo ꝑ. ccc. xlviij.dies. Sol morat̉ in ſigno. xxx. diebꝰ et. x.horis: et ſemiſſe hore ¶ In cōdiaco ꝟo. ccc.lxv. diebꝰ ⁊ qͣdrāte .i. ſex horis. Mars morat̉ in ſigno ꝑ. lx. dies ⁊ .xxj. horis. In cōdiaco ꝟo ꝑ duos annos. Iupit̉ in ſigno ꝑānū. In cōdiaco ꝑ. xij. annos. Alfraganꝰaūt differētia. .xvj. dic̄ ꝙ luna in circulo ſignoꝝ ꝑficit curſum in. xxix. diebus ⁊ .xj.horis et dimidia et qͣrtali vniuſ hore fere.Mercurius ꝟo et venus et ſol. ccc. lxv. diebus ⁊ qͣrtali vnius diei fere. Mars autēin anno ꝑfecto et. x. mēſibus et. xvj. diebꝰ⁊ dimidia fere. Iupit̉ aūt in. xj. annis ⁊ qͣttuor mēſibus et. xiiij. diebus. Saturnꝰ aūtin. xxix. annis ⁊ qͥnqꝫ menſibus ⁊ ſex diebus ¶ Et ptꝫ ex p̄dictꝭ ꝙ mēſis lunarꝭ duobus modis accipit̉. Uno mō ꝓ ſpacio tēporis qͦ luna circūit codiacū ab vno puncto exiens et rediens ad eundē: qd̓ ſic̄ dictū eſt fit ꝑ .xxvij. dies ⁊ octo horas. Aliomō cōmuniori accipit̉ mēſis lunarꝭ ꝓ ſpacio qͦ luna ſemel accenſa fuerit ⁊ redit adeundē locū ſue accenſionis: ſꝫ cū ſolem nōinueniat: qꝛ ſol iam ꝓceſſit ꝑ vnum ſignū
ip̄a luna attingit ſolem ſpacio duoꝝ dieꝝ⁊ quattuor horaꝝ: ⁊ ẜm hoc menſis lunaris ꝯtinet. xxix. dies ⁊ duodecim horas exceptis fractionibus ſupradictis. Ex dictꝭmāifeſte ptꝫ ꝙ ſaturnus int̓ oēs planetastardius circulū vel curſum cōplet. Sic acciditint̓ oīa vitia mentē reddit pigram inoꝑe diuīo ⁊ ſpūali: ſiue nō inchoando qd̓cognoſcit: ſicut a quibuſdam dicit̉ ꝙ accidia eſt torpor mētꝭ bona negligētis. ꝓponit em̄ diabolus ante mente accidioſi difficultatē oꝑis vt deſperās de labore nullomō audeat illd̓ inchoare: ſic̄ ptꝫ p̄cipue deoꝑibus pnīe. Un̄ ꝯͣ hoc Eccī. vj. ſacra ſcriptura exhortat̉ dicens: Subijce humeruꝫtuū et porta illam ⁊ nō accidieris in vincūlis illius. ſiue etiā bōa inchoata nō ꝑſeq̄ndo. Un̄ qn̄qꝫ diabolus facit hoīem aliqͣ ſupra poſſe aſſumere vt poſtea ex nimietatepōderis accidioſus effectus ea totalit̓ cogat̉ relinq̄re. vn̄ Apl̓s. ij. Corinth̓. ij. Nonvult ꝙ penitēs maiori abſorbeat̉ triſticiade pctō: ne ſic eū aggrauet nimietas triſticie vt eū retrahat a pnīe oꝑe. Hinc eſt etiāꝙ diabolus illo p̄cipue tꝑe abſtinenteꝫ deaccidia tentat qͦ eum famēs iciunij magisgrauat .ſ. circa meridiē qn̄ iaꝫ incipiūt ſentire ieiunantes defectuꝫ cibi et vrgere abeſtibus ſolis. Un̄ dicit Caſſianus in. x. li.de inſtitutis monachoꝝ. Maxīe circa horam ſextam monachū inqͥetat vt q̄dam febris inſtruens tꝑe p̄ſtituto ardentiſſimoseſtus accenſionū ſuaꝝ ſolitis ac ſtatutꝭ horis aīe inferens egrotanti. Hoc igit̉ facitdiabolus vt vel famis grauedine ieiuniūdimittāt: vel vt ex accidia ⁊ impatiētia meritū ieiunij ꝑdant. Item ſaturnus eſt mortificatiuus fetuū qui ſub eius naſcunt̉ dominio. Hinc eſt em̄ vt dicunt aſtrologi ꝙpueri nati octauo menſe nō viuūt: ſed citius moriunt̉: ꝓpter ea ꝙ octauo menſe dominat̉ eis ſaturnus qͥ vtraqꝫ qualitate ſuafrigida ⁊ ficca fetū mortificat ⁊ extinguit.In p̄cedentibus em̄ ſex menſibus qͥlibetplaneta ꝑ ordinē dominat̉ fetui ſuo mēſeſcꝫ pͥmo menſe ſaturnus: ſecūdo iupiter:tertio mars: quarto ſol: quinto venus: ſexto mercurius: ſeptimo luna: octauo autēmenſe ſaturni dominium redit a capite: etnono dominiū iouis: et ſic deīceps. Unde naſcens nono menſe viuit ꝓpter dominium iouis qui fetum ſuū temꝑato calore