Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
149r
Einzelbild herunterladen
 

De fractura caſſi tho.I49III.Tractatus

et equatiōis: fortaſſe īdiget vētoſis ẜm exiſtimo donec attrahat̉ ad ſuꝑiora etequet̉ cautela a nocumēto in aggregatiōe materiei. Fruſtula aūt ſpatule frāgunt̉ ſi ſūt inꝗetātia pūgentia ledentiatūc neceſſariū ē extrahere ea: et ſi ſūt ꝗetaequent̉ ligent̉ ligamētis ſil̓ibꝰ ligamētis furcule. Et oꝫ vt dormiat habens fracturā ſpatule ſuꝑ latus ſanū: ſuꝑ aliud Ponit curā. dicit ſic: cura fracture ſpatule ē ſubtiliatio manꝰ cōueniēter equare: fortaſſe indiget ventoſisẜm extimo donec ſpatula attrahat̉ ad ſuꝑiora: equet̉ cautelane accidat nocumētū de aggregatōe materiei.Fruſtula aūt ſpatule frāgunt̉ ſi ſūt inꝗetātia pūgentia ledētia: tūc ē neceſſariū extrahere ea. et ſi iſta fruſta ſintquieta tūc ligent̉ ligamētis ſil̓ibꝰ ligamētis furcule. habens fracturā ſpatule: oꝫ vt dormiat ſuper latus ſanum. De fractura eaſſi thoracis.Capl̓m. vi.Ccidit caſſo ſciſſio ſicut ligno accidit fractura ad īteriora. Et pri ꝗdē cognoſcit̉ ſonitū ſenſato tactū et auditū: qn̄qꝫ īuenis ip̄am manifeſtā cuiª due ꝑtes ſūt manifeſte: cumextēſiōe doloris. Scd̓m vero ſequūt̉ accidētia mala ex ꝯſtrictiōe anhelitꝰ tuſſificca: fortaſſe patiēs illud ſpuit ſāguīem qn̄qꝫ gn̓at̉ ex eo putrefactio velaminiſ. Ponit caᵐ de fractura caſſi pectoris. duo facit. qꝛ pͥmop̄mittit. ſcd̓o ponit curā. ſcd̓a ibi: Et cura iſtoꝝ ē cura. Dic̄ſic de pͥma ꝑte: caſſo pectorꝭ accidit ſciſſio ſicut ligno .i.ſicut ſcindit̉ lignū ita pōt ſcindi caſſum pectoris. accidit frāgit̉ ad interiora. ſciſſio cognoſcit̉ ſonitu ſenſatotactū auditū. qn̄qꝫ inuenis ſciſſurā manifeſtā: cuiꝰ ſūtdue ꝑtes manifeſte: dolore extēſiuo. Scd̓m v̓o .i. fracturā ad interiora ſequūtur accidētia mala ex cōſtrictiōeanhelitꝰ tuſſis. et qn̄qꝫ patiēs iſtā fracturā ſpuit ſanguinem: qn̄qꝫ generatur ſuꝑ iſtā fracturā putrefactio velaminis. Deinde cum dicit: Et cura iſtoꝝ eſt cura illiꝰ hꝫ illud īhumero: ſi inclinat̉ inferiꝰ tūc cura ē illa deſcripta ē in cōpreſſiōe furcule dep̄ſſe fracturā. ſi ingrediunt̉ cōſte adminiſtra ſuꝑ eas ligamentū factū ex lanareuolutiōe poſt ligamēta poſita ſuꝑ easdeſubtus rectitudīe. deinde aggregaextremitates duoꝝ ligamentoruꝫ: ligaeas adinuicem: qm̄ ip̄e ꝓhibent ligamēta reuoluta a ſolutione. Ponit curā. dicit ſic: cura iſtoꝝ .ſ. patiētiū fracturaꝫin pectore eſt cura illoꝝ habēt fracturā ī hūero. et ſi caſſum pectoris inclinat̉ inferiꝰ: tūc cura ē illa dicta ē inpreſſiōe furcule dep̄ſſe ꝓpter fracturā. ſi coſte ingrediuatur ad interiora: tūc adminiſtra ligamēte cōueniētia. deinde adminiſtra ligamēta factū lana ex reuolutiōe. de

ꝓhibēt ligamēta reuoluta a ſolutōeCapitulum. vij. De fractura coſtarum.Oſtis veris ſeptē accidit fracturaduobꝰ lateribꝰ. Falſis v̓o acciditfractura a latere dorſi. et qm̄ extremitas alia ē cartilago hypocūdrioꝝ ẜm ſciuiſti accidit ei attritio. Cognitioaūt fracture coſtaꝝ ē facilis occultatur tactui ꝓpter illud qd̓ ſentit̉ de aſperitate et motu in ſuo loco: et fortaſſe auditur ſi auſcultatur crepitatio occulta. Ponit caᵐ de fractura coſtaꝝ. duo facit. qꝛ pͥmo p̄mittit. ſcd̓o ponit curā. ſcd̓a ibi: ſi fuerit inclinatio. Dicit ſicde pͥma ꝑte: coſtis veris ſunt ſeptē accidit fractura aduobꝰ lateribus: ſed coſtis falſis accidit fractura a lateredorſi. qꝛ extremitas alia iſtaꝝ coſtaꝝ eſt cartilago: ſicutſciuiſti. accidit ei niſi attritio. Sed cognitio fracturecoſtaꝝ eſt facilis occultat̉ tactui: fortaſſe ſi auſcultatur ſentitur crepitatio occulta. Deinde cum dicit: ſi fuerit īclinatio coſte ad īteriora:ſignificāt accidētia pleureſis: et eſt fortaſſe ea ſputū ſanguīs: tūc audēt reſtauratores curare ip̄aꝫ extenſiōe adexteriora ꝓpter defectū ingenij: qm̄ illd̓eſt difficile abſqꝫ vētoſis: et qm̄ ex vētoſis timet̉ aggreget̉ materia plurīa adīteriorē locū et ē in ea illud qd̓ ē de corruptiōe. ſi expellis eas et ꝓlōgas retētione eaꝝ ē malū. Ueꝝ qn̄qꝫ cibātinfirmū cibis inflatiuis valde: vt infleturveter eiꝰ et cōprimat īflatio fracturā impellat ad exteriora: et hoc qͣꝫuis ſit deillis a ꝗbꝰ ī ꝗbuſdā horis ē excuſatio.eſt tn̄ magna ad faciēdū vt accidat apaInꝗt ꝗdā ſapiētū: Opꝫ vt cooꝑiat̉ locus lana īfuſa ī oleo cal̓o: et ponat̉ puluilliī eo qd̓ ē īter coſtas donec repleat̉ vt ſit ligamētū eqͣle qn̄ īuoluit̉ ẜm rotūditatē: ſcut narrauim in pectore. deīde ponat̉ ſic̄ponit̉ in hn̄tibꝰ pleureſim ẜm qͣntitatemꝯueniēte oſſi. et ſi opp̄ſſerit nos res vehemēs et os pūgit velamen pūctura ledētetūc oꝫ vt findat̉ cutis et diſcooꝑiat̉ illudqd̓ diſcooꝑtū ē cōſta. deīde ponat̉ ſubeo inſtrumentū qd̓ cōſeruat ſiphac vtegrediat̉ ſiphac īcidāt̉ facilitate oſſa pūgūt exire facias. deīde ſi acciditapa calidū aggregent̉ fiſſure medicent̉ vnguēto. Et ſi accidit ei ap̄a calidū co