Expoſitio Dini Florentini ſuper ter tia ⁊ quarta ⁊ parte quīte Sen quar ti canonis Auicēne cum textu. Gētilis de fulgineo ſuꝑ tractatu de lepra. Gentilis de florētia ſuper tractatibus de diſtocationibus ⁊ fracturis. Tractatus Dini de pōderibꝰ ⁊ mēſuris. Eiuſdem de emplaſtris ⁊ vnguentis. Prologus Eclariſſimi artiū ⁊ medicine doctoris Magiſtri Dini de Forentia expoſitio ſuꝑ 3ª ⁊ 4ª Fen quarti canonis Aui cenne ⁊ ſuper parte quinte feliciter incipit. Am locuti fui mus ī libro primo de apoſtematibꝰ et ſpeciēbus eorum ⁊ curis ipſorum ſer mōe vniuerſali ad quem redire opor tet illum qui vult audire quod nunc loquemur. quarti libri Auicen̄. Circa iſtam partere. quā intendimꝰ expo nere gratia oꝑis cyrugie: oportet nos aliqͣ p̄mittere an teqͣꝫ ad lr̄aꝫ accedamus. ¶ Sūt aūt tria breuiter p̄intelli genda. ¶ Primum eſt quid ſit cyrugia. ¶ Secundū eſt vtrū iſta pars cyrugīe Auicēne poſſit cōuenienter dici cy rugia. ¶ Tertium eſt quot ſufficiant ad hoc vt aliquis ſit perfectus cyrugicus. dico ꝙ ad intelligenduꝫ quid ſit eyru De PrINNO gīa oportet pͥmo diuidere totā ſciētiā medicine. Medicina aūt diuidit̉ in theoricā ⁊ practicaꝫ ẜm Auicē. pͥmo canone pͥmi libri. capl̓o Dico ꝙ medici na. Cyrugia aūt nō ſpectat ad theoricā: ſed ſpectat ad pra cticā. Et hoc ideo eſt: ꝗa cyrugia īmediate circa oꝑationē verſat̉ vt ipſa ꝓprie accipit̉. theorica aūt nō īmediate eſt circa opus. Modo ẜm ꝙ apꝑet ꝑ Auicē. in pͥmo canone Fen 3ª. practica diuidit̉ in duas ꝑtes: ꝗa vna eſt ſcientia regendi corpora ſana. Et iſta vocatur ſcientia cuſtodien di corpora ſana: alia eſt ſcientia regendi corꝑa egra: ⁊ iſta vocat̉ ſcīa medicādi. Modo cyrugia nō pͥncipaliter ſpe ctat ad pͥmam partē practice ſaltē ẜm plurimā ꝑteꝫ eius. qͣre cyrugia nō eſt neceſſaria in tali practica niſi forte rō ne corꝑis neutri vbi cōpetit euacuatio cuꝫ flebotomia in qua eſt cyrugia rōne inciſiōis vene: ſed illa pars practice vtit̉ ſolū adminiſtratione ſex reꝝ non naͣlium: vn̄ vtit̉ ſo lum inſtrumēto qd̓ appellat̉ ab Auice. Fen quarta: regi men ⁊ nutrientia: ⁊ hoc dico maxime reſpectu corꝑis ſim pliciter ſani: ſed plus ꝑtinet ⁊ reſpicit ſecūdā ꝑtem practi ce qͥ eſt ſcīa regendi corꝑa egra: qꝛ iſta ꝑs practice vtit̉ tri plici inſtro maxime.ſ. dieta: ⁊ illud vocat̉ ab Aui. Fen 4ª regimē ⁊ nutriētia: ⁊ ꝑ regimē intelligit adminiſtratiōeꝫ ſex reꝝ nō naͣlium. Et vtit̉ ſecūdo īſtro.ſ. regimīe ꝑ me dicinas: ⁊ vtit̉ ēt tertio.ſ. cyrugia. Et iō dic̄ Aui. ī Fen 4ª in pͥnº pͥmi libri: Dicemus ꝙ res medicatōis ex vna triū reꝝ cōplet̉: vna eaꝝ ē regimē ⁊ nutriētia: altera eſt medi cinaꝝ exhibitio: ⁊ tertia ē oꝑatio manualis. ¶ Cauſa aūt qͣre ſcīa regendi corꝑa egra vtit̉ pluribꝰ inſtr̄is qͣꝫ ſcīa me dicine regēdi corꝑa ſana eſt: ꝗa in egris id qd̓ attendit̉ eſt remotio ⁊ ꝯſeruatio: ſꝫ in ſanis ẜm ꝙ ſana id qd̓ attendit̉ eſt ꝯſeruatio: ⁊ ꝓpterea ꝗa plura attēdunt̉ in egris: ideo pluribꝰ inſtr̄is oꝑꝫ in eis vti qͣꝫ in ſanis. Sic gͦ tūc ꝑ iſtā di uiſionē habet̉ ꝙ cyrugia ſpectat maxime ad partē practi ce q̄ vocat̉ ſcīa medicādi ⁊ curādi egritudines. ¶ Tunc vlteriꝰ eſt ītelligendū ꝙ cyrugia pōt dupl̓r accipi: vnoº ꝓut eſt inſtr̄m: alioº ꝓut eſt ſcīa. Si accipiat̉ ẜm ꝙ eſt in ſtr̄m ſcīe practice q̄ docet modū curādi egritudines ẜꝫ ꝙ nos dicimꝰ ꝙ tria ſūt inſtr̄a.ſ. potio: dieta ⁊ cyrugia. ⁊ ſic cyrugia nō eſt aliud niſi oꝑatio manualis in corꝑe aīalis ad ſanitatē tendēs: ⁊ hoc mō diſtinguit̉ ẜm diuerſitatem nebroꝝ: qꝛ q̄dā eſt in carne: quedā in oſſe ⁊cͣ. ẜꝫ ꝙ ponit Iohānitius. ⁊ ſic accepta cyrugia nō eſt ſcīa neqꝫ ꝑs ſcien tie medicine: ꝗa medicīa nec quo ad theoricā nec quo ad practicā eſt oꝑatio ẜꝫ ꝙ Aui. in pͥmo improbat Alyabatē in diſpōne regali. Nam Alyabas diffiniebat practicā ſic: Practica ē ſubiecta theorice demōſtrantium in ꝓpatulo ſenſuū ⁊ oꝑatōe manuū ẜm peuntis theorice ītellectū: ſꝫ eſt qd̓daꝫ inſtr̄m practice quo vtit̉ medicus qn̄ egritudo nō pōt ꝑfecte curari cū duobꝰ alijs inſtr̄is. ſic gͦ cyrugie ac cepta ſic diffinit̉: Cyrugia eſt oꝑatio manualis in corpore aīalis ad ſanitatē tendēs. Vel vt aꝑtiꝰ declaret̉. Cyrugia eſt poſtremū inſtr̄m medicine. ¶ Si aūt accipiat̉ ꝓut eſt ſcīa: tūc pōt accipi dupl̓r. vnoº ꝓprie: alioº cōiter ⁊ large. Si ꝓprie accipit̉ ſic diffinit̉: Cyrugia ē ſcīa docēs moduꝫ ⁊ qͣlitatē oꝑandi cū oꝑatiōe manuali ſolū in corꝑe aſalis. Accipit̉ aut cōiter ⁊ large ꝓ ſcīa curatiōis egritudinuꝫ in ꝗbus final̓r accidit oꝑatio manualis. Un̄ iſto mō nō ſolū accipit̉ ꝓ ſcīa q̄ docet modū oꝑandi cū manu in egritudi nibꝰ: ſꝫ accipit̉ ꝓ ſcīa q̄ docet modū curādi egritudines ꝑ dietā ⁊ medicinas: ⁊ ꝑ cyrugiā: ſꝫ ꝓ tanto dr̄ cyrugia: ꝗa fi naliter cadit ibi oꝑatio manualis. Et iſto mō appellat̉ cy rugia cōiter ⁊ large a medicis: qn̄ dicunt: in iſto libro tra ctat̉ ſcīa cyrugie. ſicut v̓bi gr̄a. hic in iſto nr̄o tractatu tra ctat̉ pars medicīe in qua docet̉ curatio ap̄atum ⁊ ſolonis ꝯtinuitatꝭ ⁊ diſlocatōis ⁊cͣ. Et dr̄ tota eyrugia cōiter acce pta ⁊ nō ꝓprie: ꝗa ibi nō ſolū docet̉ moduꝫ oꝑandi cū ma nu: īmo et ibi docet̉ ſcīa modi oꝑandi cū dieta ⁊ regimīe ꝑ medicinas q̄ cōpetūt illis egritudinibꝰ. Sed dr̄ tota cy rugia ꝓ tāto: ꝗa in illis egritudinibus cadit final̓r oꝑatio manualis.ſ. īcidere vel coquere vel ſuere vel remouere malā carneꝫ. Sꝫ ſi accipiat̉ ꝓprie cyrugia: tūc nō diceret̉ illa ſcīa cyrugia niſi vbi doceret̉ modus oꝑandi cum ma nū. Sic ergo cyrugia accepta largo modo diffinitur: Cy rugia eſt ſciētia docēs modū curandi egritudines in qui bus cadit operatio manualis. Et hec ſufficiāt de pͥmo ad oſtendendum quid ſit cyrugīa. pōt appere ꝗd ſit dd̓ꝫ ad 2ᵐ.ſ. vtꝝ Ex prediciS iſta ꝑs Aui. quā intedimus expo nere poſſit cōueniēter dici vel appellari cyrugia: ꝗa vt cy rugia dr̄ inſtr̄m talis ſeiētie. ⁊ ſic manifeſtū eſt ꝙ nō dr̄ cy rugia. ꝗa vt dcm̄ eſt ſuꝑius cyrugia iſto mō nō eſt ſcīa: vel cyrugia noīat ſcientiā talē. ⁊ ſic dico ꝙ tota illa ꝑs poſſet dici ſcīa largo mō accepta ꝓut eſt ſcīa docēs modū oꝑan di circa egritudines: in ꝗbꝰ cadit oꝑatio manualis. Et iō iſta ꝑs qͣꝫtum ad ſui totū nō dr̄ ſcīa ꝓpͥe accepta: ꝗa primo iſta ſciētia q̄ hic determinat̉ nō ſolū eſt practica: ſed etiaꝫ theorica: ꝗa Aui. determinat hic de egritudinibꝰ pͥº theo rice: ſecūdo practice. Iteꝝ etiaꝫ quo ad practicā nō docet hic ſolū modū oꝑandi cū manu: ꝗa ī qualibꝫ egritudine ponit regimē ꝑ dietā: ꝑ medicinas ⁊ ꝑ cyrugiā.ſ. vbi expe dit. ⁊ iō iſta ꝑs nō di cyrugia ꝓprie niſi vbi docet moduꝫ oꝑandi cū manu ſicut īcidere vl̓ ſuere vel coeqͣre ⁊cͣ. Sꝫ ꝓprie tota cirugia dr̄ ſcientia quā tradidit Albucaſis: ꝗa ibi ſolūmō docet̉ modus oꝑandi cū manu ⁊ nō cum me dicinis niſi acutis valde. Sic ergo tunc apparet ꝙ largo modo accipiēdo cyrugiā iſta pars Auic. pōt conueniēter appellari cyrugia: ſed nō ꝓprie. ꝙ ad hoc vt cyrugicus ſit in ſe De tertio DicO ꝑfectus euiā ad oꝑandū: pͥmo reꝗͥrit̉ vt ſit īſtructus in principijs medicine. 2º reꝗͥrit̉ vt cū exꝑto ⁊ ꝑito medico ſteterit: ⁊ eū viderit oꝑari: ⁊ apud eū ip̄e idē fuerit oꝑatus. ¶ Poſtea de his dicit Almaſor. Si aūt duo.ſ. exꝑimētuꝫ ⁊ rōnē hr̄e inuētus fuerit ſapiēs erit ⁊ p̄ferri alijs dꝫ. Et addit īferiꝰ ꝙ ſi ꝯtīgat alicui vnū iſtoꝝ deficere ꝯuenientiꝰ eſt vt oꝑandi magiſteriū eī de ſit: qd̓ eſt: ꝗa ille ꝗ qd̓ eſt in libris nouit atqꝫ imaginat̉ cuꝫ pauca operatiōis notitia ꝑueniet ad illud ad qd̓ multi eo rum ꝗ ea q̄ ꝯtinent̉ in libris nō nouerunt nullo mō pote runt ꝑuenire. Et ꝓpter hoc dicit etiā Albucaſis. Nos v̓o iam diximꝰ in introitu huiꝰ libri: qm̄ qui nō eſt ſufficiens Prologus videre anathomiā nō euadet qn cadat in errorē qͥ īter fi ciunt̉ hoīes. C3º reꝗritur vt nō ſit timidus in oꝑando: ſꝫ audax ⁊ ſecurus: ſed hec v̓ba hn̄t reſpectū: ꝗa debēt ītelli gi ſub diſcretōe: ꝗa in locis vetitis ⁊ timoroſis dꝫ eē ſapi ens ⁊ remiſſus in oꝑando ſicut eēt in īcidēdo ap̄a ſcropu loſuꝫ: qd̓ eſſet ſubmerſuꝫ in venis ⁊ arterijs. ſicut recitat Albucaſiꝫ de quodā ꝗ ſecuit apa ſcropuloſuꝫ in collo mu Iieris ⁊ mortua ē mulier in manu eiꝰ. Et idē intelligēduꝫ eſt in ſil̓ibꝰ caſibus timoroſis: ſed dꝫ eſſe audax ⁊ non timi dus vbi ꝯuenit oꝑari ſicut in locis ⁊ corꝑibus nō timoro ſis. Et ideo bn̄ dicit de hoc Albucaſis. Et ego iā excitaui in omni loco hꝰ libri in quo vēit oꝑatio in qͣ eſt error ⁊ ti mor. qͣre nec̄e eſt vobis vt caueatis illud dimittatis ip̄m vt nō īueniāt ſtolidi viā ad loquēdū ⁊ de honeſtādū vos. gͦaccipite aīas veſtras cū ſolicitudine ⁊ ꝓtectiōe ⁊ infir mos cuꝫ facilitate ⁊ fortitudine ⁊ firmitudine: ⁊ vtimini via meliori ꝓducēte gr̄a dei ad ſalutē ⁊ ſuſceptōeꝫ lauda bilem. Et ꝓpter ea dicebat ille aureolus vnuꝫ pulchrum v̓bū: Opꝫ medicū eſſe imiſericordē ne infirmi motus cla moribꝰ minus qͣꝫ oporteat ſecet: ſed oīa audacter ⁊ ſollici te faciat ac ſi nullis vagitibꝰ moueret̉. ¶ 4º reꝗͥrit̉ vt ha beāt manus leues ⁊ expeditas: ꝗa tūc oꝑatio ⁊ tactus fit cū minori clamore vel dolore: ꝗa dolor maxime eſt vitan dus: vt dicit Gal̓. de igenio ſanitatis. Caue dolorē inqͣꝫti potes: qm̄ nihil ē cā apatis ſicut dolor. Et ꝑꝑ hoc bn̄ dic̄ Aui. in 3º. canōe. Fen 3ª. de egritudībus oculoꝝ. capl̓o de curatiōe oīuꝫ ſpērū obtalmīe. Et ſi tractus fuerit neceſſa rius opꝫ vt fiat cū facilitate. C5º reꝗrit̉ vt apud euꝫ apta ſint inſtr̄a ⁊ hoc eſt necͣtuꝫ: qꝛ ſine aptis inſtris nō pōt fie ri oꝑatio manualis ſicut cū raſorio ⁊ ſcalpellis male inci dentibꝰ nō poſſumus ꝯueniēter radere os ⁊c̄. Expedita ſunt gͦ illa q̄ erāt p̄mittēda vt in pͥnº huius libri. ad lr̄aꝫ accedamus. Vt āt me His ergo VlOliuc appeat diſtictio ⁊ diuiſio iſtiꝰ ꝑtis diuidēdus eſt gͦ totꝰ liber qͣrti canōis Auicē. Et diuidit̉ totꝰ iſte liber in quo Aui. agit de egritudībꝰ q̄ nō ſunt alicui mēbro ꝓprie: ſed accidūt cōiter toti corꝑi i 7 Fen. In pͥma agit Auic. de feb. ī gnaͣli ⁊ ī ſpāli ⁊ theorice ⁊ practice. ⁊ in ſcd̓a d̓terminat de criſi. ⁊ diebꝰ creticis. ⁊ in iſta 3ª agit de ap̄atibꝰ. ⁊ in 4ª d̓ ſol̓one ꝯtinuitatꝭ. ⁊ ī 5ª de diſlocatiōe. ⁊ in 6ª de venēis ⁊ remedijs venenoꝝ. in. 7 de decoratōe turpitudīs corꝑis. ¶ Omiſſis aūt alijs fen q̄ nō ſpectant ad opꝰ cyrugicū: pn̄s intētio ē exponere ter tiā Fen qͦ eſt de apatibꝰ. ⁊ qͣrtā q̄ eſt de ſol̓one ꝯtinuitatis. ⁊ aliꝗd exponemus de ꝗnta qͣꝫtū ad aliqͣ capitula in ꝗbus eſt difficultas. ¶ Cōtinuemus gͦ ſic. Poſtqͣꝫ Auicē. deter minauit ſufficienter de febribꝰ ⁊ de cura apatū. ⁊ hͨ ī pͥma fen. ⁊ de criſi ⁊ de diebus creticię: ⁊ hͦ in 2ª fen. hic in iſta 3ª fen determinat de apatibꝰ ⁊ curis ip̄oꝝ. Hꝫ aūt iſta 3ª fen tres tractatꝰ. ī pº determīat de apatibꝰ cal̓is ⁊ curis ipſoꝝ ⁊ in 2º determiat de apatibꝰ frigidis ⁊ curis ipſoꝝ. ī tertio de lepra ⁊ cura ipſius. Cauſa aut qͣre fecit tractatuꝫ de le pra diuerſuꝫ ē: qꝛ lepra lꝫ cōicet cū ap̄atibꝰ in hoc ꝙ lepra ponit̉ cācer vl̓is toti corꝑi: tn̄ qꝛ lepra hꝫ aliū modū vl̓ita tis qͣꝫ habeant alia aꝑata: eo ꝙ totū corpus cōprehēdit ꝓ tato diſtinctū tractatu fecit: Diuidit̉.n. ꝑs p̄ſens in duas: qꝛ pͥmo ꝯtinuat ea que dicunt̉ ad ea q̄ dicta ſunt de ap̄ati bus in libro pͥmo. 2º ꝓſequit̉ de apoſtematibꝰ ẜm ꝙ ſpe ctat ad hūc libꝝ. ſecūda ibi. Dico ꝙ omne ap̄a) prima in duas. naꝫ pͥmo oſtēdit qūo fuit locutus de aꝑatibus in li bro primo. ſecūdo oſtēdit qūo loquit̉ in hoc libro. ſecūda ibi. In hoc autem loco. ad lr̄aꝫ accedamꝰ. 4. breuit̓ ſūt Ded ante qua ītelligēda extra lr̄aꝫ q̄ ſūt neceſ ſaria. vnū ē de ꝯtinuatiōe. 2ᵐ ē de diffōne ap̄atis.ſ. ꝗd ſit ap̄a. 3ᵐ ē de cauſis ap̄atis. 4ᵐ de mō gn̓atiōis ap̄atꝭ. ſic ꝓcedo. vr̄ ꝙ Aui. male ꝓceſſerit cū De PrMO imediate poſt deteriatōneꝫ de feb. de termīauerit de apatibꝰ. poſtea v̓o de ſol̓one cōtinuitatis. qꝛ naͣliter ⁊ artificial̓r ſimplicia p̄cedūt ꝯpoſita: ſꝫ ſol̓o cō tinuitatis ē morbꝰ ſimplex: apa ē morbꝰ cōpoſitꝰ: vt dicū Auicē. in pͥmo canone Fen 2ª. 2ꝰ gͦ tractatus de ſolutio ne ꝯtinuitatis dꝫ p̄cedere tractatū de ap̄atibus. ¶ Preterea G. ī lib. de īge. ſani. p̄miſit curatōeꝫ de ſol̓onē ꝯtinuitatis curatiōi d̓ aꝑatibꝰ. ⁊ alij ſil̓r ſic̄ Brunꝰ. gͦ vr̄ hͨ male ꝓceſ ſiſſe. ¶ Dd̓m ꝙ ē loqd̓ apatibꝰ ⁊ de ſol̓one ꝯtinuitatꝭ du pliciter vnoº theorice alioᵇ viā curatōis ⁊ practice. Si lo quamur pͥmo dico ſine dubio ꝙ deterīatio ſol̓onis cōti nuitatis p̄cedit determinatione apatū: qꝛ naͣle ſimplex p̄ cedit cōpoſitū ⁊ ꝑs totū: nūc ſol̓o ꝯtinui eſt ꝑs ſimplex vl̓ morbus ⁊ ap̄a ē morbꝰ cōpoſitꝰ: iō qͣꝫtum ad hoc ſol̓o cō tinui p̄cedit apa. Et iō qꝛ Aui. in ſcd̓a Fen loquit̉ de iſtis ꝑ viā ſpeculatiōis ⁊ theorice: iō Aui. in ſcd̓a Fen p̄miſit ca pitulū de ſol̓one cōtinuitatis ca. de ap̄atibꝰ: ſꝫ in via pra ctice ⁊ curatiōis nō eſt curandū niſi ꝓceſſus ꝗ eſt ī via cu ratiōis melior. ¶ Nūc aūt ꝑꝑ tres cās p̄miſit tractatuꝫ cū ratiōis apatum tractatui curatiōis ſol̓onis cōtinui: pͥmo qꝛ ipſe īmediate determinauit de febribus: ⁊ ad febres multotiēs ſequūtur apata ꝑ viā criẜ. ⁊ etiā ad ap̄ata mul totiēs ſequunt̉ febres. iō īmediate poſt febres determina uit de curatiōe apatū. ¶ Alia cā pōt eſſe: qꝛ lꝫ ſolutio con tinui ſit cā vna integrās ap̄a: qꝛ apa cōponit̉ ex tribꝰ mor bis: tn̄ apa eſt quodāmō cā ſol̓. ꝯtinuitatis: iō erit ꝑs ap̄a tis ⁊ cā ītegralis ipſius ꝓut eſt occulta īmanifeſta: ſꝫ apa eſt cā ſolutiōis cōtinuitatis manifeſte q̄ apparet ad ſenſū ſcꝫ vlceris: ⁊ iō dicit Aui. pͥmo can̄. Fen ſcd̓a: ꝙ cauſe vlce rum aut apa qd̓ rumpit̉ aut bothor qd̓ ſe comedit: ⁊ iſta etiā eſt de genere apatis: aut plaga q̄ facit pus: ⁊ iō qꝛ ad apa vt plurimū ſequit̉ ſolutio ꝯtinui māifeſta de qua po nunt auctores curationē ſaltē ſolutio cōtinui que eſt vlcꝰ iō ponūt tractatū de ſol̓one cōtinui poſt tractatū de apa tibus in via curatiōis. ¶ Tertia cauſa eſt: ⁊ ſequit̉ ex p̄di ctis: qꝛ Aui. ⁊ alij auctores loquēdo de cura aꝑatum pōīt curationē ipſoꝝ vſqꝫ ad aꝑtionē: poſtmodū qn̄ aꝑata ſū aperta dependet curatio eoꝝ ex curatiōe vlceꝝ: ⁊ iō Au cen. nō docet curā apatū qn̄ ſunt aꝑta in tractatu aꝑatum tinuitatis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s curatio ap̄atū quo ad hoc precedit cu ram ſolutionis continuitatis ⁊ illa ſequit̉. Ideo in via cu rationis Auicē. premiſit tractatū ap̄atuꝫ tractatui ſolutio nis continui. Et propter hoc etiam Auicen. in pͥmo cano ne. Fen 4ª. quia ibi loquitur practice priꝰ determinet de curis ap̄atum qͣꝫ ſolutionis continuitatis. ad argumēta. ¶ Ad pͥmuꝫ Tunc reſpōdeo. terriū pꝫ ſolo per ea que dicta ſūt: qꝛ arguul in viā theorice ⁊ ſpeculatōis: ⁊ hoc cō ceſſum eſt. ¶ Ad 2ᵐˡ argumētū: qꝛ dicis Gali. pͥmo poſuit curā ſol̓onis cōtinuitatis. Dd̓m ꝙ Galie. reſpexit ad ro nem ſimplicis ⁊ cōpoſiti ⁊ qꝛ ſol̓o cōtinuitatis eſt ſimplex ⁊ ap̄a eſt morbus cōpoſitus: iō prius deterīauit Aui. d̓ ſo lutiōe cōtinui qͣꝫ de apate: ⁊ nō ſolum, determinauit pͥus de ſol̓one cōtinui qͣꝫ de ap̄ate: ſꝫ etiā prius qͣꝫ de cura ma le cōpl̓onis. Et rō huiꝰ potuit eſſe iſta: qꝛ ſol̓o cōtinui eſt morbus cōior qͣꝫ mala cōpl̓o: cōe aūt p̄cedit minus cōmu ne. ¶Uel pōt dici ꝙ Galie. ꝓ tanto determinauit prius de ſol̓one cōtinui qͣꝫ de ap̄ate: qꝛ in 2º li. Galie. ꝓceſſerat diſputādo cōtra illos ꝗ dicebāt ſufficere in curatiōe cōſi derationē cōmunē: vt cū morbꝰ ſit ꝗd p̄ter naͣm dꝫ abijci corꝑe: ⁊ nō dicebāt reꝗri cōſiderationes ſpāles: ⁊ iō inci pit in 3ª ꝑticula ab illo morbo ꝗ indiget in ſui curatione magis ꝓprijs cōſideratiōibus ſicut a ſol̓one cōtinui: qꝛ ī diget multis cōſideratiōibꝰ ⁊ ſpālibus tam rōne ſui qͣꝫ cō poſitiōis rōne cū alijs morbis: tuꝫ rōne diuerſitatis mor boꝝ: tū rōne diuerſitatis totius corporis ⁊ mēbrorum. ſcꝫ de diuiſiōe apatꝭ ꝙ d̓ De ſecundo Di co apare potdari miluplex deſcriptio: vna eſt q̄ ſolet dari cōiter. Ap̄a eſt tumor vel Prologus iſlatio mēbri p̄ter naturā. ¶ Sed ꝯtra illā diuiſionē pōt obuci: ꝗa in apate eſt triplex peccatū ẜm Aui. pͥmo canōe fen 2ª.ſ. peccatuꝫ in ꝯpl̓one ꝯpōe ⁊ vnitate: ſed tumor eſt peccatum in ꝯpōne: qꝛ eſt peccaiū in qͣꝫtitate. peccatū aūt in qͣꝫtitate ē peccatū in ꝯpōne. gͦ tūc cū in ap̄ate fit triplex morbus nō ſolū apa erit tumor p̄ter naturā: ſed etiā mala ꝯpl̓o ⁊ ſolutio ꝯtinui nō eſt ergo erit iſta vera diſcriptō. ¶ Preterea. ſi caro addat̉ carni ſicut ſit multotiēs ī vulne ribus qn̄ ſuꝑcreſcit. vel ſicut fit a naͣ ⁊ a pͥncipio gnaͣtiōis qn̄.ſ. fetui ſuꝑaddit̉ aliꝗd ꝓpter ſuꝑabūdantiaꝫ materiei: tūc eſt ibi tumor nō ẜm naturā: ⁊ tn̄ non ibi eſt ap̄a. Dd̓m ꝙ iſta deſcriptio eſt bona data cōmuniter ⁊ pōt ſuſtineri ¶ Ubi intelligendum ꝙ licet in apate ſit triplex peccatuꝫ ſcꝫ ī ꝯpl̓one ꝯpōne ⁊ vnitate: nihilominꝰ dico ꝙ pͥncipa lius peccatū qd̓ eſt ibi eſt peccatū ī ꝯpōne: qd̓ apꝑet pͥmo ꝑ auctoritatem. ſcd̓o ꝑ rationē: qꝛ Aui. in 4º. libro. capl̓o de flegmone diſtinguit ap̄a ẜm pͥncipiū ⁊ augumētū pe nes peccatū in qͣꝫtitate. naꝫ peccatū in qͣꝫtitate eſt ſpāliter in ꝯpōne. ergo tunc pͥncipaliꝰ peccatū eſt pecatū in ꝯpō ne. Ueꝝ etiā hoc apparet rōne: ꝗa ſi hūores fluūt vel col ligunt̉ in aliquo loco ⁊ faciant ſolū malā ꝯpl̓oneꝫ nō dr̄ adhuc ap̄a. Iteꝝ ſi ſua mala qͣlitate ſoluūt ꝯtinuū niſi fiat ibi tumor nodū ē ibi ap̄a: ſꝫ ſi hūores fluūt ad locū aliū ⁊ faciūt tumorē dato ꝙ ſint in ſe boni ſtatim faciūt ap̄a: ꝗa qn̄ faciūt tumorē: tūc ſtatim fit extēſio ⁊ ꝯculcatio. ad extē ſionē ſequit̉ ſol̓o ꝯtinui. ⁊ ad ꝯculcatōem humoꝝ ſequit̉ mala ꝯpl̓o. tunc ergo formalius in ap̄ate ꝯſiderādo apa ẜꝫ ſe eſt tumor. Dico qꝛ ſi ꝯſideremus qͣꝫtū ad effectū ſuū qd̓ eſt ledere aliqn̄ ap̄a ledit plus mala ꝯpl̓one: vel cōſi deramus ip̄m quātū ad cām eius: qꝛ aliqn̄ cauſa eius eſt mala ꝯpl̓o: pͥmo ſed ꝯſiderando ipſum ẜm ſe principale peccatū. eſt.n. ibi peccatū in qͣꝫtitate magis: quāqͣꝫ ſint ibi alia duo peccata. ⁊ ideo qꝛ tumor eſt ibi peccatū in qͣꝫtita te. ideo apoſtema denominat̉ pͥncipal̓r a tumore ſicut a formaliori. ⁊ ideo conuenienter pōt dici ꝙ apa ſit tumor p̄ter naturā. ¶ Et hec diffinitio pōt ꝯfirmari per Auic̄. pͥ mo canone. fen 2ª. ꝗ dicit. ⁊ eminētia in cute ē ex genere ap̄atis. Eminētie.n. ſunt apata parua ſicut ap̄ata ſunt emi nentie magne. Et ꝓpter hoc videt̉ velle Auic̄. ꝙ ap̄a ſit eminentia. abſolutōis. cuꝫ gͦ tumor ſit eminētia. ergo ap̄a tūc dr̄ ꝯuenienter tumor p̄ter naͣm: ꝗa non oīs tumor fa cit ap̄a: qꝛ tumor mēbri alicuius qd̓ eſſet extra naturam. ſicut ſi pes alicuius eſſet tumidus plus qͣꝫ alia mēbra. ⁊ hͦ eſt vel ex abundantia materiei vel ex agēte ẜm ꝙ naͣ po teſt impediri in ſuis oꝑatiōibꝰ: talis tumor non eſſet apa: ⁊ qꝛ nō eſt ex intentōe nature: ſed ex natura que ē ex pͥn cipijs generatiōis naͣlibus: ſicut etiā alia mōſtra dicūtur naͣlia. Et intellige ibi qn̄ dicit ap̄a eſt tumor ꝗ eſt ex hūo rum vicio: nō ꝙ ſit tumor ex carne addita ſicut fit in ſuꝑ excreſcētia carnis vulneꝝ vel vlcerū: ⁊ ꝗa ap̄a eſt tumor ꝗ cauſat̉ ex hoc ꝙ aliꝗs hūor colligit̉ in mēbro de nouo vel ꝑ ſe paulatiꝫ vel qn̄ fluit ad ip̄ꝫ ex alio mēbro. ⁊ talis hūor adducit tumorē ⁊ malā ꝯpl̓onē ⁊ ſol̓onē ꝯtinuitatꝭ. Sic gͦ bn̄ dr̄ ap̄a eſt tumor p̄ter naͣm membri. Et ꝑ ea q̄ di cta ſunt pꝫ ſolutio ad argumenta. ¶ Dat̉ etiā alia deſcri ptio apatis a Gal̓. 13. de inge. ſani. Dicit.n. ꝙ ap̄a ē morbꝰ mutās mēbrū de naͣli qͣlitate ad id qd̓ eſt preter naturam. ¶ Sꝫ aliꝗs. d. ꝯtra: ꝗa oīs mala ꝯpl̓o eēt ap̄a vt argueba tur: cū mutet membrū a ſua naͣli qͣlitate. ¶ Ad hoc pōt re ſponderi ꝙ Gal̓. ꝑ qualitatē membri nō intelligit cōpl̓o nem ſolū: qꝛ iſto mō mala cōpl̓o eſſet apa vt arguebat̉: ſꝫ ītellexit ꝑ qualitatē triplicē formā.ſ. cōpōneꝫ cōpl̓oneꝫ ⁊ vnitatē: ⁊ appellat hic qualitatē cōem quo ad iſta tria: et iſto mō nullus morbꝰ mutat mēbrū a ſua naturali quali tate niſi ap̄a: qꝛ mala cōpl̓o mutat mēbrū ſolū a ſua natu rali cōpl̓onē: ſꝫ nō a naturali cōpōne ⁊ nō a ſua naturali vnitate: ſꝫ ſol̓o ꝯtinui mutat mēbrū a ſua naͣli vnitate: ſed nō a ſua naturali cōpōne ⁊ cōpl̓onē: ſꝫ ap̄a eſt mutās mē brum a ſua totali qualitate in eā que ē p̄ter naturā: qꝛ mu tat mēbrū a ſua naͣli cōpōne cōpl̓one ⁊ vnitate: ⁊ ſic intel ligēdo d̓ſcriptio Galieni vera ē. ¶ Et pōt ēt dari alia no tificatio apatis que pōt eligi ex dictis Auicē pͥmo canone fen 2ª. Apoſtema eſt egritudo compoſita ex tribus mor bis ex ꝗbus oībus ꝯiunctis ꝓuenit ex eis res q̄ ē egritu do vna: ⁊ iſta notificatio eſt vere cōpleta notificatio ⁊ di ſtinctio ap̄atis: qꝛ iſta explicat totā eēntiaꝫ ipſius: in hoc eniꝫ īcludūtur tria gn̄a egritudinū ſimpliciū.ſ. genꝰ egri tudinū ꝯº nis: ⁊ genꝰ egritudinū cōpōnis: ⁊ genꝰ egritu dinū ſol̓onis ꝯtinuitatis: ⁊ ꝑꝑ hoc qd̓ dicit Aui. ex ꝗbus omnibꝰ ꝯiūgit̉: excludit̉ oīs cōpō egritudinū plurium q̄ cōpō nō facit egritudinē vnā: nam ſola illa cōpō morbo rum facit ap̄a. qn̄qꝫ enī cōponunt̉ plures egritudines ſi cut multotiēs cōponit̉ egritudo ꝯſimilis ⁊ nō officialis: ⁊ aliqn̄ ē officialis.i. cōis: ⁊ aliqn̄ etiā cōponit̉ officialis cū cōi: ⁊ tūc nō ē apoſtema: iō qꝛ nō cōponit̉ ſic ꝙ ex eis per ueniat egritudo vna: qꝛ dicimus tunc ꝙ iſte egritudines ſint plures: ſed qn̄ iſte egritudines cōponunt̉ ſic ꝙ ex eis ꝓuenit egritudo vna tūc cauſant ap̄a. ¶ Ubi nota ꝙ tri plex eſt cōpoſitio morboꝝ: quedā ē cōpoſitio īordinata: qꝛ nō ē ordo ītra illos morbos ſicut ē in febribꝰ erraticis qꝛ mō fit vna mō ſit alia: mō nō eſt ibi aliꝗd: ⁊ talis cōpo ſitio vt manifeſtū eſt nō facit egritudinē vnā. ¶ Alia ē cō poſitio morboꝝ ordinata: ⁊ hec ē duplex: qꝛ q̄dā eſt ꝯpō morboꝝ aliquoꝝ ordinata: vt qꝛ aliquē ordinē hn̄t intra ſe: ſꝫ nō integrant ꝑꝑ hoc egritudinē vnā ſicut eſt triplex modus cōpōnis feb. ordinatꝰ ẜm ꝙ habet̉ per Auicē. in 4º huius.ſ. vnus ſubintrans alter eſt coalternans: alter dr̄ cōcomitans: ⁊ talis compoſitio nō facit egritudinem vnā: ſed plures: qꝛ nō dicimus de tali ꝗ hꝫ in ſe plures fe bres cōpoſitas ꝙ habeat vnā febrē: īmo dicimus ꝙ ha beat plures. ¶ Sed alia eſt compoſitio morboꝝ ordina ta ſic ꝙ illi morbi hn̄t ordinē intra ſe ⁊ integrāt vnū mor buꝫ: ⁊ talis cōpō facit morbū vnū ſicut eſt ī apate: qꝛ ī ap̄a te ſunt tres morbi: ⁊ ſūt ordinati.ſ. quātū ad generationē ipſius: ⁊ quantū ad pͥncipalitatē eſt ibi ordo quātum ad generationē ſicut apparet in generatiōe apoſtematis: qꝛ apoſtema generat̉ ex hoc ꝙ humores colligunt̉ in ſpon gioſitatibꝰ membroꝝ vel ꝑ ſe: vel qꝛ fluunt ab alio mem bro: mō qn̄ iſti faciunt apa eſt ibi ordo: qꝛ illi humores in via generatiōis apoſtematis cōſiderando apoſtema quā tum ad ſui eēntiaꝫ: pͥmo faciunt morbuꝫ quantitatis au gmnentādo locū. poſtea per extenſionē que fit ibi genera tur ſolutio ꝯtinui: poſtea ſi illi humores ſunt bone qua litatis: qꝛ aliquādo apoſtema generat̉ ex humoribus bo ne qualitatis: tamē ꝓpter cōculcationē ⁊ morationē q̄ ſit ibi inducit̉ mala qualitas in eis ſiue complexio. Et ē etiā ibi ordo quātū ad pͥncipalitatē: qꝛ pͥncipalior morbus ē peccatū in cōpōne vt dcm̄ fuit pͥus ⁊ declaratum eſt: ſic gͦ tunc ordo eſt inter dictos morbos: ⁊ cum iſto ordine īte grant eēntiā vnius morbi qui dr̄ apoſtema: ſic gͦ tunc ap paret ꝙ dcm̄ eſt bene ꝙ apoſtema eſt egritudo cōpoſita ex pluribus morbis ex ꝗbus oībus cū ꝯiūgunt̉ adīuicē ꝓuenit ex eis res que eſt egritudo vna. ſcꝫ de cauſis ap̄atis ꝙ cauſaꝝ De tertio Dico apatis q̄dā ſunt pͥmitiue q̄daꝫ ſunt antecedentes quedā ꝯiuncte: ⁊ oēs iſte cauſe poſſūt colligi ex dictis Aui. pͥmo canone. fen 2ª ca. de cauſis ap̄a tum. ¶ Cauſe pͥmitiue ſunt cauſe extrīſece ſicut caſus aut ꝑcuſſio ⁊c̓. ¶ Cāe āt antecedētes quedam ſunt cauſe hūo rales vel qͥ ꝑtinent ad humores: ⁊ iſte vocantur cāe mā les apatū ſic qͣttuor ſūt hūores ⁊ aqͦſitas ⁊ vētoſitas: vn de qn̄ iſte materie ſuꝑfluūt in corpore: tunc ſunt cauſe an tecedentes ap̄atis: vocant̉ aūt cauſe maͣles nō qꝛ ſint ma teria ap̄atis ex qua nulla egritudo cum ſit accn̄s hꝫ mate riam ex qua: nec ēt ſunt materia in qua: quia materia ī qͦ ap̄atis eſt mēbrum: īmo ſunt cauſe efficientes ap̄atis: ſed vocantur ꝓ tanto cauſe materiales: qꝛ hūores ſunt in ſe materie mēbroꝝ ⁊ ſpirituū: ꝗa ex ſubtiliori ꝑte humoruꝫ .III. De apoſtematibus Fen fiūt ſpūs ⁊ ex groſſiori fiūt mēbra: vn̄ medicus nō vocat elta cauſas maͣles egritudinis ⁊ ſanitatis: qꝛ ſūt valde re mōte: nec ēt vocat ea mēbra ⁊ ſpūs cauſas materiales: qꝛ lꝫ iſta habeāt rōnē materieī reſpcū totiꝰ corꝑis: tn̄ nō hn̄t rōnē materie adinuicē: qꝛ ſpūs nō eſt materia mēbri nec ecōuerſo: ſꝫ hūores vltra hoc ꝙ ſunt de ꝯſtructiōe corꝑis hn̄t in rōne maͣe reſpectu membroꝝ ⁊ ſpirituū: ⁊ iō medi ci vocāt morbos maͣles a ꝓprietate: ꝗa ſunt in humoribꝰ quāqͣꝫ humores nō ſint ꝓprie materia ipſoꝝ: ⁊ ideo po nūtur ꝙ materie apatis ſunt qͣttuor hūores ⁊ aquoſitas ⁊ vētoſitas. ¶ Quedaꝫ v̓o ſunt cauſe antecedentes ap̄a tis cōpl̓onales: nā mala cōpl̓o ē cauſa attrahendi ap̄a ad mēbrū. Quedā.n. cauſe antecedētes ſunt cōpōnales: naꝫ aliqͣ mēbra ſunt q̄ extra naturā facta ſūt talis cōpōnis vt recipiāt ſuꝑfluitates alioꝝ mēbroꝝ ſicut cutis. Quedam enī ſūt que recipiunt ſuꝑfluitates ꝑ laſſitatē eoꝝ ſicut eſt caro laſſa in locis emūctorijs. Quedā aūt accipiūt ſuper fluitates ꝑꝑ ſitū: vt qꝛ inferiꝰ eſt poſitū ⁊ eodē mō intelle xit de ſimilibꝰ. ¶ Et ſi q̄ramus q̄ cauſe ſūt fortitudo mē bri recipiētis vel impellentis ⁊ debilitas mēbri recipien tis. Dd̓m: ꝙ reducunt̉ in cōpl̓onales efficientes ⁊ cōpō nales: ex hoc.n. ꝙ membrū eſt talis cōpl̓onis. ⁊ cōpōnis vel ex egritudine vel ex natura eſt natū recipere ſuꝑflui tates: ⁊ ex hoc ꝙ eſt talis cōpl̓onis ⁊ talis cōpōnis eſt for te potens expellere humores: hnmor aūt expellit̉: aut qꝛ multus: aut qꝛ eſt malus ſicut dicit Galie. 13. de ingenio ſanitatis. ¶ Cauſa aūt ꝯiuncta ap̄atis eſt humor collectꝰ in apate qui actu facit ap̄a. Et non eſt intelligēdū vt ꝗdā dicūt qui dicūt ꝙ cauſa ꝯiuncta apatis eſt fluxus hūoris: ſi enī ita eſſet tūc ſtatiꝫ qn̄ flueret humor fieret apa: qꝛ po ſita cauſa coniuncta ponitur effectus: quod eſt falſuꝫ: ſed coniuncta cauſa apoſtematis eſt id quod dictuꝫ eſt: ꝗa ad illam cām ſtatim ſequitur apoſtema. Qde mō generatiōis ap̄a Quarto dicamudis ꝙ apa generat̉ duo bus modis: vno mō ꝑ viā deriuatiōis: alio mō ꝑ viaꝫ cō geſtionis: vtriuſqꝫ idem eſt modus generationis apoſte matis. Naꝫ ap̄a ꝓpter hoc generat̉ ꝙ humor ſiue ſuꝑflui tas aggregat̉ in mēbro aliquo: qꝛ ſiue humores aggregē tur in membro aliquo ꝑ ſe vel paulatim vel aggregētur ibi ex fluxū aliquo ex alio mēbro faciūt ibi ap̄a ex hoc ꝙ pͥmo replent venas magnas mēbroꝝ: poſtea v̓o replent venas paruas: deinde tranſeūt in ſpongioſitates mēbre rum ⁊ faciunt tumorē: ⁊ extēſionē in mēbro: ⁊ ꝑ ꝯn̄s faci unt peccatū in qͣꝫtitate: poſt v̓o extenſionē cauſat̉ ſolutio continui ibi: ⁊ poſtea ex cōculcatione humoꝝ: ⁊ ſi humo res eēt pͥmo bone complexiōis inducit̉ ibi mala ꝯpl̓o: ⁊ ex iſtis tribꝰ modis inducit̉ ibi ap̄a. ¶ Sed qꝛ auctores faciunt ibi mētionē de dolore ꝙ eſt maxime cā̓ ap̄atis. Iō dd̓m eſt q̄ cauſa eſt dolor ipſius apatis. Et videte quō pͥ mo dolor eſt cā ap̄atis. Nā dicit Aui. primo can̄. fen 2ª. ꝙ dolor eſt cā ap̄atis: ꝑꝑ calorē īnaturalē quem dolor facit euenire in mēbro: ſꝫ illud magis explicat Gal̓. 13. de īge. ſani. Nam dicit ipſe ꝙ on̄ſum eſt de virtutibus naͣlibꝰ ꝙ virtus expulſiua nō facit ſuā operationē ⁊ actionē niſi cū ſenſerit aliquā leſionē ⁊ aliqd̓ nocumētū. Nūc aūt de nu mero illoꝝ nocumentoꝝ manifeſte eſt illud qd̓ facit do lorem: vn̄ mēbrū ſuperius exiſtēs expͥmit vt illd̓ nocumē tum expellat̉: ex hac aūt expreſſiōe ſanguis ⁊ ſpūs depo nunt̉ ad locū doloris q̄ ſunt cauſa ap̄atis: ſic ergo ꝑ iſtuꝫ modū dolor cauſat ap̄a. ¶ Ulterius cū illud qd̓ facit do lorem nō ſit niſi mala cōpl̓o vel ſol̓o ꝯtinui: ⁊ iſte ſūt cau ſe corꝑales: apparet ꝙ dolor eſt cā antecedēs ap̄atis ⁊ cā cōiuncta eſt humor attractus ad locum ꝓpter dolorē: ve rum ē ꝙ ca̓ pͥma doloris pōt eſſe cauſa pͥmitiua ſicut ꝑcuſ ſio ⁊ hmōi: ſed cauſa hmōi īmediata ē mala cōpl̓o vl̓ ſol̓o ꝯtinui: vn̄ qͣꝫtum ad eius cām pͥmitiuā dolor eſſet cā ap̄a tis: ſꝫ quātū ad cām eius īmediataꝫ eſt cauſa an̄s: ⁊ hūor attractus ad locum eſt coniuncta. Et ſi fiat ex fluxū hu. ab alio membro: tunc generatur apa per viam deriuatiōis: ſi autem fiat per adunationem ſuperfluitatum in mēbro paulatim: tunc fiat per viam congeſtionis. extra lr̄am dicit Aui. Iā locu His ergo VlNS t ſumus de apatibꝰ.ſ. qs mor bus ſit ⁊ quō ad ap̄ata ꝯcurrūt tria genera morboꝝ cum ſpēbus eoꝝ.ſ. quo diuerſificat̉ ẜm diuerſitatē quatuor hu moꝝ: ⁊ aquoſitas ⁊ vēto ſitas diſtinguēdo ea quo ad alias diuerſitates: on̄dendo ēt que ſunt cauſe ipſoꝝ ap̄atuꝫ: ⁊ hͦ totuꝫ ſupra dcm̄ ē in ſcd̓a fen pͥmi canonis. ¶ Et ipſoruꝫ curis.ſ. in 4ª fen de curatiōe apatum: ſermōe vniuerſali ſcꝫ quo ad pͥmū quātū ad id qd̓ dcm̄ eſt in quarta fen ad quem redire oꝑꝫ illū: ratio huius eſt: qꝛ ſermo eſt ſpecia lis reſpectu illius. Nunc aūt ẜm Galienū in libro de īge nio ſanitatis. Uniuerſalia non obliuiſcaris vt ꝑ ea vale as particularia operari. ¶ Deinde cum dicit: ¶ In hoc autem loco loq̄mur de eis ſer monem particularem. CHic oſtendit quō loquitur ī hoc libro de apoſtematibꝰ: qꝛ loꝗtur particularit̓ reſpcū illiꝰ: ⁊ pꝫ quod dicit. ¶ Dico ꝙ omne apoſtema ⁊ puſtula aut eſt calidum aut non calidum. Auicēna ꝯtinuādo doctrinā huius li SiPerlū S bri de apatibꝰ ꝓpoſuit quō hic loqt̉ de apatibus: hic exequit̉ pͥncipalē intentionē de apatibꝰ. E diuidit̉ iſta ꝑs in duas. Primo p̄mittit quandam diuiſio nem generalē ipſoꝝ apatū. Scd̓o ꝓfequitur de membris ipſius. 2ª ibi.(Et ap̄a cal̓m aut ē.) De pͥmo dicit ꝙ omne apa ⁊ puſtula aut eſt cal̓m aut nō cal̓m.i. ꝙ omne apa aut eſt ex hūore cal̓o aut frigido. Uel dicatur: ꝙ dixit nō cal̓ꝫ ⁊ nō dixit frigidū ad on̄dēdū ꝙ hic ſub aꝑatibꝰ non cali dis cōprehendit ap̄ata q̄ non ſunt cal̓a ꝑ eſſentiā: nec ſūt frigida oīno: qꝛ fiūt ex hūoribꝰ putrefactis frigidis q̄ ꝑꝑ putrefactionem nō dicūtur frigida oīo: ⁊ ꝓpterea vt cō prehenderet ſub hoc apata que ſunt frigida ꝑ eſſentiam ſed ſunt calida ꝑ accidēs vt propter putrefactioneꝫ dicit non calidum: ⁊ non dixit frigidum. ¶ Et ap̄a cal̓m aut eſt a ſanguine ⁊ quod currit curſu eius: aut a colera ⁊ quod cur rit curſu ipſius. ¶Hic ꝓfequit mēbra diuiſionis: ⁊ duo facit: pͥmo d̓termi nat de ap̄atibus calidis. 2º de frigidis. 2ª ibi. Mu. frigi.) Prima in duas. pͥmo determinat de ap̄atibꝰ calidis ẜm ermonē vl̓em diuidēdo ⁊ diſtinguēdo ipſū in ſuaꝫ ſpēs. o ꝓſeꝗt̉ de eis ſpecificādo ⁊ declarādo in ſpāli de quolꝫ ap̄ate calido. ſcd̓a ibi. Iā ſciuiſti de flegmonē.) Prima ī duas. pͥmo facit hoc. 2º qꝛ apatū calidoꝝ qͥdam ſunt ītri ſeca ⁊ q̄dam extrīſeca on̄dit de ꝗbꝰ hic loꝗt̉. ſcd̓a ibi. De intrinſecis vero.) pͥma in duas. pͥmo ponit quandā diſtī ctionem apatū calidorū ⁊ manifeſtat ea. 2º ponit quoſdā canones cōes omnibus ap̄atibꝰ calidis. ſcd̓a ibi.(Et quā do multiplicat̉ materia apoſtematis. Prima in duas. pͥ mo ponit quandā diſtinctionē generalē omniū apatum calidoꝝ. 2º ꝓſequit̉ de mēbris illius diuiſionis. ſcd̓a ibi (Et qd̓ ē a ſanguine. Dicit primo ꝙ omneᶠ apa cal̓m aut eſt ex ſanguine ⁊ qd̓ currit curſu eius ⁊c̄. ¶ Ubi nota ꝙ Aui. dicit qd̓ currit curſu eius: iſtud pōt intelligi duplicit̓ vno mō ꝙ ap̄a cal̓m aut ſit a ſanguine.ſ. laudabili ⁊ na turali ⁊ ꝙ currit curſu eius.i. ab oībus. ſpēbus ſanguinis Alio mō pōt exponi ap̄a cal̓m aut fit a ſanguīe puro ⁊ qd̓ currit curſu eius.i. aut ſit ex ſauguine mixto ⁊ alijs humo ribus: ſed ſanguis hic p̄dominatur: ⁊ qꝛ hic predominat̉ ſauguis alij hūores currūt curſu eius: ⁊ ideo dato ꝙ ibi ſint alij humores etiā vocatur tn̄ ap̄a ſanguineum: quia alij humores currunt curſu ſanguinis ꝓpter dominiuꝫ Tractatus in generali canguīs. Sil̓r illud quod dicit aut fit a colera: ⁊ qd̓ currit curtū eiꝰ pōt duobꝰ modis exponi. pº mō aūt fit a colera.ſ. poua ⁊ naͣli. Et qd̓ currit curſu eiꝰ.i. aut ſit ab alijs ſpēbꝰ olere. Alio mō pōt exponi aūt fit a colera.ſ. pura: ⁊ quod currit curſū eiꝰ.l. aut ſit ex humoribꝰ qui currūt curſu eiꝰ. x hoc poteſt exponi duobuꝫ modis. vnoº ꝙ pn̄t currere humo curſu colere: ꝗa hūores in ap̄ate ſunt mixti: ſꝫ dn̄a tur ibi colera: ⁊ ideo denominat̉ apa totuꝫ colericū. Alio modo dr̄ currere curſu eius non ꝓpter admixtioneꝫ ſec quia redundant̉ in maͣm ſuaꝫ ꝑ alteratōem ſicut ſangui cupcalenit ⁊ ſubtiliat̉ ⁊ ꝯuertit̉ ad naturā colere. ⁊ iō apo ſtema quod fieret ex tali humore diceret̉ colericuꝫ cū fie ret ex huiore ꝗ currit curſu colere. dubitatio d̓ hoc qd̓ dicit Aui. ꝙ ap̄a Sed hlc Ucalꝫ aūt ſit ex ſanguīe aut ex colera: qꝛ videt̉ ꝙ Aui. ſit hic diminutus: ꝗa vt ipſe dicit in pº ca none. Et nō eſt eſtimādū ꝙ apa cal̓m ſit illud ſolū qd̓ ge nerat̉ ex ſanguine ⁊ colera: ſed ex quacūqꝫ alia maͣ: ſiue ſit calida ꝑ eſſentiaꝫ ſiue accidat ei ſuꝑcaliditas ꝑ putrefa cuonē. gͦ tūc ap̄a cal̓m nō fiet ſolū a ſanguine ⁊ colera: ſed et ex flegmate ⁊ melancolia: cū iſtis poſſit accidere calidi tas ex putrefactōe. Nos poſſumus dicere dupl̓r. vno mō ꝙ lꝫ Aui. dicat ꝙ ap̄a cal̓m aut fit a ſanguine aut ex col̓a: non ꝑꝑ hoc excludit ꝗn poſſit ab alio fieri. Uel al̓r poſſu mꝰ dicere.ſ. ꝙ ap̄a cal̓m dr̄ dupl̓r. vno mō cōiter quod fit ex materia calida ſiue ſit calida ꝑ ſe ſiue ꝑ accidens. Alio mōdr̄ ap̄a cal̓m ꝓprie ⁊ ſtricte qd̓ fit ex materia calida per ſe ⁊ eſſential̓r. Primo mō intelligit Aui. in textu p̄allega to. Scd̓o mō ītelligit hic cuius ſignū eſt: ꝗa cancer ẜꝫ pri mum modum eſſet apa cal̓m: ꝗa fit ex materia cal̓a ꝑ acci dens: ⁊ tn̄ determinauit de ip̄o inter apata frigida. Et ide dixit ſtatim poſt illū textū. nō cal̓a v̓o ⁊cͣ. vbi connumerat ap̄ata frigida quoꝝ plurima ſunt acuta.i. calida. pͥmo enī cōnumerat cancrū inter apata frigida. Et idem dixit ſta tim poſt illum textū. Nō calida vero ⁊cͣ. Ubi cōnumerat apata frigida: quoꝝ plurima ſunt acuta.i. calida. pͥmo.n. cōnumerat cancrū inter apoſtemata frigida: poſtea dixit ip̄m eſſe cal̓m. Sed qn̄ dixit ipſuꝫ eſſe frigiduꝫ intellexu hoc ꝑ ſe: qn̄ dixit qd̓ erat cal̓m intellexit ꝑ accn̄s. vn̄ pͥmo qn̄ cōnumerat cancrū inter apata non calida accipit apo ſtema cal̓m ſtricte. Poſtea v̓o qn̄ dixit ipſum accutū acci pit large. Uel poſſumus dicere iſto mō ꝙ ꝑ hͦ ꝙ dic̄: apa cal̓m aūt ſit ex ſanguine aut ex colera: ꝙ intellexit ap̄a qd̓ ſit ex calida materiā eſſential̓r. Et ꝑ hoc qd̓ dicit ꝙ currit curſu eius intelligit apoſtema cal̓m qd̓ fit quocunqꝫ mō ſil cal̓a. ¶ Et iſto mō docet̉ 3ᵍ expō iſtius v̓bi: ⁊ qd̓ currit curſu eiꝰ a predictis duabus. Ihic alid̓ dubiū ad maiorē declara er ¶ IS Lionē dictoꝝ Aui. vtꝝ ap̄a ſit a co ltereē lera? ⁊ videt̉ ꝙ no. ꝑ Gal̓. in ꝯmēto ſecūdi ꝓnoſticoꝝ. di cit eniꝫ: Et iam diximus in eis q̄ p̄miſſa ſunt ꝙ ex col̓a n̄ accidūt exiture qd̓ eſt: qꝛ necͣium eſt ī euētu exiture vt hu. ſint indigeſti crudi ⁊ groffi. ¶ Preterea ap̄a fit qn̄ hūor figit̉ ī parte tumorē faciēs: ſꝫ colera de ſe nō ē frigibilis vl̓ faciens tumorē cū ſit hūor ſubtilis ⁊ fluxibilis. gͦ ⁊cͣ. Dico ad hoc ꝙ apa fit a colera: ⁊ hoc pꝫ ex ſenſu. ⁊ ē manifeſtū ex rōne: qꝛ ad hoc vt fiat apoſtema oꝫ ꝙ hūor figat̉ in ꝑte replēs ſpōgioſitates mēbri ⁊ tumoreꝫ faciēs. hec.n. ē cau ſa ꝯiuncta eiꝰ vt aꝑꝑet ex dictis. Nunc aūt col̓a pōt figi in aliqͦ mēbro. ⁊ hoc pꝫ ꝑꝑ tres cās. ⁊ ēt nō eſt ſemꝑ nec̄e cō currere iſtas tres cās: īmo aliqn̄ ſufficit vna vel due. vna eſt virtus. ſcd̓a eſt diſpō humoꝝ. tertia diſpō mēbri. Uir tus.n. eſt cā. vt ſi virtus mēbri ſit debilis nō potēs expel lere ad cutim vel ad exteriora maͣꝫ expulſaꝫ ad ipſuꝫ. Di ſpoſitio hūoris ē cā: vt ſi cuꝫ col̓a admiſceat̉ hūor groſſus ⁊ viſcoſus ꝗ ē cā fixiōis ⁊ retētiōis col̓e. Et propterea po nit Ga. ī liº de īterioribꝰ ꝙ flegma ſalſuꝫ vehemētiꝰ vlce rat qͣꝫ colera: ꝓpter maiore fixiōem ipſiꝰ in mēbro. Diſpō mēbri eſt cā vt ſi mēbruꝫ ad qd̓ fluit materia naͣliter fuerit ſpiſſuꝫ ſicut cutis vel accn̄tal̓r opilatū nec̄e eſt ꝙ ibi fi gatur materia ⁊ ꝑmaneat diu: etiam hoc innult Gal̓. ī li bro de criſi in fine. Propt̓ ergo iſtas tres cauſas pōt col̓a figi ī mēbro et facere apoſtema. ¶ Ad id ergo qd̓ tu. d. ꝙ Gal̓. in cōmento ſecūdi ꝓnoſticoꝝ: dd̓m ꝙ ibi loquit̉ de exituris ꝑ modū criſis: ⁊ vtplurimū ⁊ frequēter criſis in egritudinibꝰ colericis ſit ꝑ euacuationem rōne colere q̄ eſt humor ſubtilis: exitura aūt ſit vtplurimū in egritudi nibus flegmaticis rōne hūoris groſſi ⁊ viſcoſi: nihilomi nus vt ipſe dicit in 3º eiuſdē: pōt fieri exitura in egritudī nibus colericis: qꝛ ſi virtus ſit debilis ⁊ hūores ſint cal̓i ſit exitura: qꝛ natura non pōt ꝑfecte dn̄ari hūoribus: hec aūt verba ibi pleniꝰ declarabunt̉. ¶ Ad rōnē quā addu cebas pꝫ ſol̓o ꝑ ia̓ dicta: nihilominus ītelligēdū ē ꝙ ſine dubio credo ꝙ rarius fit ap̄a de colera pura nō maligna qͣꝫ de alijs hūoribus per viā radicis hoc ē ꝙ primo hūor peccans fuerit col̓a: ⁊ hͦ eſt propter ſubtilitate ipſiꝰ: vnde nō pōt ita colligi in mēbro ſicut aliꝰ humor: ſed bene pōt alius hu. colligi in mēbro ſicut ſanguis ꝗ ſupercalefactꝰ ibi ꝓpter aliquā cauſam proportionatā ad coleram fiūt accidentia heriſipille: ⁊ hoc frequenter accidit: vt ponit Aui. in preſenti lectione. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et quod eſt a ſanguīe: aut a ſanguine laudabili: aut ſanguine malo. Hic ꝓſequit̉ de mēbris diuiſionis p̄dicte: ⁊ duo facit. pͥ mo ꝓſequitur de apate ſanguineo. 2º de ap̄ate col̓ico. 2º ibi Colericū. Prima in duas. pͥmo premittit quandam diuiſionem apatis calidi quod fit a ſanguine. 2º proſeꝗ tur de membris diuiſionis. ſcd̓a ibi:(Et ſanguīs lauda bilis.) Quod dicit patet. aliꝗs de hoc qd̓ dicit Aui. qꝛ ed dubila Vie dic ꝙ pōtfieri apͥa ex ſangui ne laudabili: illud nō vr̄ veꝝ: qꝛ ipſe dicit pº canōe fen 2 ꝙ nullū apa accidit ſine malitia ꝯpl̓onis cū maͣ: ſꝫ in ma litia ꝯpl̓onis cū maͣ ē hūor malus ⁊ nō laudabilis. ¶ Di cunt ꝗdā ꝙ iſte ſanguis dr̄ laudabilis ꝑ ꝯꝑatiōeꝫ ad ſan guinē aduſtū malignū ⁊ venenoſuꝫ. ¶ Ggo aūt al̓r dico ꝙ ap̄a pōt dupl̓r ꝯſiderari. vnoº quo ad fieri ⁊ ſui initiū. alioº qͥ ad factū eē ⁊ cōplemētū. Si ītelligat̉ pº mō dico ꝙ ap̄a pōt fieri ex ſanguie laudabili ſic̄ ſi accidat ꝑcuſſio in corꝑe tꝑato qd̓ nō eſt repletū malis hūoribꝰ: tūc ꝑꝑ ꝑcuſ ſioneꝫ pōt fieri ap̄a ex ſanguīe ꝯcurrēte ad locuꝫ: ⁊ tn̄ ſan guis ille pͥus erat laudabil̓. Et dico ꝙ nō ſolū illo mō fit apa ex ſanguīe laudabili ī qͣlitate: ſꝫ p̄t fieri ī qͣꝫtitate ⁊ qͣ litate. ¶ Et hͦ dico: qꝛ ꝗdā dicūt ꝙ Aui. ītellexit d̓ ſangui ne laudabili ī qͣlitate: ſꝫ nō ī qͣꝫtitate. Un̄ dicūt ipſi ꝙ ille ſāguis īducit malā ꝯpl̓onē ⁊ ſuꝑcalefactōnē mēbroꝝ rō ne qͣꝫtitatis: ſed nō rōne qͣlitatis. Et adducūt ſil̓e ⁊ dicūt: Nā ſicut ip̄e ignis in ꝑua qͣꝫtitate moderate calefacit ⁊ in multa adurit. Sꝫ illud non eſt veꝝ vl̓r: ꝗa pōt fieri ap̄a e ſanguīe laudabili ī qͣꝫtitate ⁊ qͣlitate. Et hoc dico qͦ ad ſui initiū: qꝛ pol̓e ē ꝙ corꝑe exn̄te tēꝑato in qͣꝫtitate ⁊ qͣlitate hūoꝝ ſi accidat ꝑcuſſio ⁊ ex illa ꝑcuſſiōe ibi ſit ap̄a: tn̄ ibi ſanguis eſt laudabilis in qͣꝫtitate ⁊ qualitate. Et ideo ſan guis quo ad initiū anteqͣꝫ colligatur in ap̄ate poteſt eſſe laudabilis in quātitate ⁊ qualitate: ſꝫ vtplurimuꝫ peccat in qͣꝫtitate. Et iſto mō intelligit hic Aui. qd̓ apoſtema fit a ſanguine laudabili ad minus ſaltem qualitate: lꝫ pec cet in qͣꝫtitate: ⁊ qd̓dā fit a ſanguine illaudabili: qꝛ pōt eē anteqͣꝫ ſanguis ſit calefactus in ap̄ate vel collectꝰ peccet in quātitate ⁊ qualitate. Si aūt intelligat̉ ap̄a quo ad ſui eſſe ⁊ complementū: ſic dico ꝙ omne apoſtema fit a ſan guine illandabili. Quia cuꝫ in apͥate ſanguis conculcat̉ ex illa conculcatione dato ꝙ pͥus in ſe eſſet bone qualita tis fit qualitatis male. Iſto modo intelligit Auicenna in primo cum dicit: ꝙ nulluꝫ apoſtema accidit ſine malitia cum materia. ¶ Deinde cum dicit: Dinus ſuꝑ Fen ⁊c̄. Aui. a 4 .III. De apoſtematibus Fen ¶ Et ſanguis laudabilis aut eſt groſſus aūt ſubtilis: ⁊ factū ꝗdē a ſanguīe lauda bili groſſo ē flegmon q̄ accipit carnem ⁊ cutem ſimul ⁊ eſt cum pulſatione: ⁊ a ſub tili flegmon que accipit cutem ſolam ⁊ ē ſpina ⁊ non eſt cum pulſatione. ¶Hic ꝓſeꝗtur membra p̄dicte diuiſiōis: ⁊ duo facit. pͥmo proſeꝗtur de apate qd̓ ſit a ſanguine laudabili. 2º de apo ſtemate qd̓ fit ex ſanguīe illaudabili. ſecūda ibi.(At vero factum a ſanguīe groſſo. Dicit ergo. et ſanguis laudabi lis aūt eſt groſſus. tu. d. videtur ꝙ dicat falſum: qꝛ ſan Sed ſtaleguis laudabilis non eſt groſſus ne qꝫ ſubtilis: īmo eſt equalis in cōpl̓one ⁊ ī ſub̓a: qꝛ ſāguis non naturalis eſt ille vel ꝗ ē groſſus vel ſubtilis ſicut ap paret ꝑ Aui. pͥmo can̄. Fen pͥma ca. de humoribꝰ. ¶ Dd̓m ꝙ ſanguis laudabilis pōt dupliciter exponi ſiue cōſide rari: vno mō ſtricte ⁊ ꝓprie: ⁊ iſto modo ſanguis laudabi lis nō eſt groſſus neqꝫ ſubtilis: ſed equalis. Alio mō pōt accipi large vt dicat̉ ſanguis laudabilis qui non egredit̉ a ſua naturali qualitate: ſꝫ aliquātulū egredit̉ a ſua ſub̓a ⁊ groſſitudine vel ſubtilitate: Mō lꝫ ap̄a poſſit fieri ex ſā guine laudabili pͥmo mō: ⁊ hoc quantum ad ſuuꝫ fieri ⁊ initiū apatis vt dictū fuit pͥus: tn̄ vtplurimū peccat in apo ſtemate ſanguinis vel quo ad groſſitudinem vel quo ad ſubtilitatē maxime quantū ad eſſe ⁊ complementū, ap̄atꝭ ⁊ hoc ꝓpter tēſionē humoꝝ alioꝝ cū ipſo: vel ꝓpter al terationē que accidit ſibi: ⁊ qꝛ ita ꝯtingit vtplurimū: ideo dixit ꝙ ſanguis laudabilis aut eſt groſſus aut ſubtilis: ⁊ ītelligit de ſanguine laudabili largo mō vt dictum ē. Et factum ſcꝫ apoſtema a ſanguine eſt flegmon ſcꝫ vere ⁊ ꝓ prie ſcꝫ flegmon accipit carnē ⁊ cutim ſimul: hoc eſt rōne groſſitiei materie: ⁊ ideo plus profundatur materia ī fle gmione cum apate ſanguinis qͣꝫ in apate colerico. Et iō dicit Gal̓. 13. de in geni. ſani. ſed ſicut flegmon fit ī carne partem cutis amplectendo: ita heriſipilla ī cute fit ⁊ par tem carnis amplectitur. Sed intelligit hic Aui. ꝙ loquit̉ de apoſtematibꝰ que fiūt in exterioribꝰ partibus corꝑis qꝛ de interioribus partibus locutus ē in 3º. Et ideo dicit Aui. ꝙ accipit carnē ⁊ cutim ſimul: hoc ē verū de ap̄atibꝰ exterioribꝰ de ꝗbus loꝗtur: qꝛ in interioribꝰ mēbris non eſt proprie cutis. Et eſt cū pulſatione: qꝛ rōne caliditatis cogit artariā eleuari ⁊ euentari: rōne autē compreſſiōis quā inducit in mēbro rōne ꝓfunditatis hūorū coartat ar tariam ⁊ reſiſtit ei in eleuatione: ⁊ iō rōne illiꝰ coartatio nis ⁊ rōne illius caliditatis vt euentet̉ virtus mouet arta riam ⁊ fortiter pulſat ⁊ ſentitur pulſatio in mēbro mani feſta. Et a ſubtili ſcꝫ ſanguīe ſupple fit flegmō: qꝛ accipit cutem ſolā.i. magis depellit̉ ad ſuꝑficiē ⁊ profundat̉ ī car ne minus ꝓpter ſubtilitatē materie: vn̄ non intelligas ꝙ accipiat cute ſolā: ita ꝙ nō partē carnis: ſꝫ dr̄ accipere cu tem ſolā.ſ. pͥmo: ⁊ ꝯn̄ter amplectit̉ partem carnis. Et eſt ſpina.i. heriſipilla. ⁊ dr̄ heriſipilla ſpina: quia ē in eo pū Actio ad modū punctiōis ſpine. Sed tu. d. quō fecit hic mē tionē de heriſipilla cū ſit ap̄a colericū. Dico ꝙ Aui. ītelli git ꝙ illud flegmon ſit heriſipilla: qꝛ declinat ad naturaꝫ heriſipille: ſed non fit oīno ⁊ vere heriſipilla: qꝛ talis fit a colera pura: vel ex ſanguine qui iā trāſiuit in naturā co glere ꝑꝑ aduſtionē: qꝛ cū ſanguis adurit̉ eius ſubtile ꝯuer titur in colerā ⁊ ſpiſſū in melācoliā: ſed talis flegmō dici tur heriſipilla: qꝛ aſſimilat̉ heriſipille in accn̄tibꝰ: ⁊ hoc rōne ſanguinis qui ꝓportionat̉ colere in ſubtilitate: ⁊ ꝓ ꝯpter hoc Aui. fecit mentionē hic de heriſipilla. ¶ Prio intelligēdū ꝙ talis heriſipilla nō maligna vtplurimum ſit ex tali ſanguine: ⁊ paꝝ ſit ex colera pura bona: qꝛ vt fu it ſuperius dictū raro ſit apoſtema ex colera pura ꝑ viaꝫ radicis: ſꝫ vtplurimū heriſipilla nō maligna fit ex ſāgui ne laudabili ꝓportionato ad colerā: ⁊ iō qn̄ Auiē. loquit̉ de ap̄ate colerico nō ſacit ibi mentionē de tali ap̄ate.ſ. he riſipilla nō maligna: qꝛ paꝝ talis ꝯtingit ex colera pura: verum eſt ꝙ qn̄ fit ex ea tūc eſt vere heriſipilla: ſꝫ vtplu rimum fit ex tali ſanguine: ⁊ iō fecit hic Aui. mentionem non quādo loꝗtur d̓ apate colerico per cauſam dictam. Et non eſt cum pulſatione: intellige ſicut prius: qꝛ mate ria non eſt hic ita profunda: ⁊ ideo non coartat ita artari am ſicut in predicto. ¶ Deinde cum dicit: At vero a ſanguine groſſo malo fiunt ſpēs exituraꝝ malaꝝ. Nā ſi eius malitia vehemēs fiat ⁊ ipſiꝰ aduſtio ꝓueniet he riſipilla ⁊ veniet cōbuſtio ⁊ cruſta: ⁊ dte rior ea eſt ignis ꝑſicꝰ: ⁊ a ſubtili malo ac cidet flegmon que declinat ad heriſipil lam cū malitia ⁊ fraudulētia. Si aūt fue rit ſubtilior erit heriſipilla flegmonides ⁊ quando fuerit eius malitia maior erit heriſipilla habens inflationes ⁊ veſicas ⁊ combuſtionem ⁊ cruſtam. CHic proſequitur de apoſtemate qd̓ fit a ſanguine illau dabili. Dicit ergo ⁊c̄. Spēs fiunt exituraꝝ malaꝝ hoc eſt rōne materie male corrodentis ⁊ adurentis vt ſtatiꝫ pa tebit. ¶ Ubi nota ꝙ exitura accidit duobus modis: vno modo large ꝓ omni apoſtemate: alio modo pro apoſte mate calido qd̓ peruenit ad collectionē ſuaꝫ. pͥmo mod accipitur hic. Unde expone exituraꝝ malaꝝ.i. apoſtem tum maloꝝ. Que differētia ſit inter apoſtema ⁊ exitura ⁊ dubelet dicet̉ infra capitulo de exituris. Nam ſi eiꝰ ſo ſanguinis groſſimali fiat vehementior malitia proueni et heriſipilla ſupple mala: ⁊ intelligit̉ de heriſipilla ſicut pͥus: qꝛ ex tali ſanguine groſſo malo fiet flegmon qd̓ aſſi milat̉ heriſipille in accidentibus.ſ. in aduſtione ⁊ calefa ctione: licet nō aſſimilet̉ ex parte ſubtilitatis materiei et eueniet combuſtio ⁊ cruſta.ſ. quādo maͣ fuerit calidior et aduſtior. Un̄ ſicut ab igne ſit combuſtio pͥmo: deinde re linquit̉ eſcara vel cruſta nigra: ita cōtingit ex hoc humo re ꝑꝑ malitiā eius. Et deterior ea.ſ. heriſipilla ē ignis ꝑſ cus: qꝛ hoc accidit ex maiori aduſtiōe ⁊ caliditate: vn̄ ſic̄ variat̉ caliditas ⁊ aduſtio in hūore: ita variātur accn̄tia⁊ de nominatiōes. ⁊ dr̄ ignis perficꝰ ad ſimilitudinē ignis inflāmantis ⁊ faciētis bulire: ⁊ hoc dicit ꝓpter maiorem malitiā ſanguinis: ⁊ intelligit de igne perſico eodē mō ſi cut dcm̄ eſt de heriſipilla: qꝛ ignis perſicus ē apa coleri cum ſicut heriſipilla: ſed ſanguis pōt inducere accidētia igni ꝑſico ſimilia ꝓpter malitiā eiꝰ: vn̄ facit flegmō qd̓ aſ ſimilat̉ igni ꝑſico in accn̄tibus. Et a ſubtili ſanguine ma lo accidit flegmō ꝗ declinat ad heriſipillā.i. qd̓ ſimilatur heriſipille ⁊ tēdit ad naturā heriſipille male cū malitia ⁊ fraudulētia.ſ. cōpl̓onis ſāguinis: qꝛ ille ſanguis ꝑꝑ adu ſtionē ꝯuertit̉ ad colerā. Et intelligit̉ ꝙ illd̓ flegmō ma gis aſſimilat̉ heriſipille qͣꝫ p̄dictꝰ: qꝛ ſāguis ille magis tē dit ad naͣm colere: eo ꝙ ſil̓atur ei ī ſubtilitate ſub̓e ⁊ com plexiōe. Si āt fuerit ſubtilior.ſ. ſāguis erit heriſipilla fle gmonides: dicit hoc ꝑꝑ magnā ꝓportionē quā hꝫ ſāguis ad colerā cū ſubtilitate ⁊ cal̓itate fiet denomīatio plus ab heriſipilla ſicut a p̄dominatiōe: qꝛ tūc hēbūt plura accidē tia ap̄atis colerici qͦꝫ ſanguinei: ⁊ iō fiet denominatio ab apoſtemate colerico: ⁊ quō fuerit eius malitia maior hu ius ſanguinis ſubtilis: qꝛ quaſi iā trāſiuit in viā colere vl̓ naͣm. Malitia maior.i. maior aduſtio erit heriſipilla hn̄ꝫ inflamationē.i. veſicā ⁊ aduſtionem ⁊ cruſtā: ⁊ hoc ꝓpte Tractatus.I. In generali cea qꝛ ſanguis ē ita calidus ⁊ adurens ꝙ facit veſicam et cruſtā ſicut ignis. Et intellige que dr̄ia ē īter iſtā veſica riouē ⁊ cruſtā ſuperiorē: qꝛ filit a ſanguine groſſo malo: q ille magis declinat ad citrinitatē eo ꝙ materia iſtiꝰ ma gis aſſimilatur colere. vt dictum ē prius: ille vero magis declinat ad nigredinem cuꝫ rubore: quia materia nō ita aſſimilatur colere. ¶ Ulterius autem nota ꝙ oīa ap̄ata que dicta ſūt: ſunt ſanguinea: qꝛ materia radicalis fuit ſā guis: lꝫ in ꝗbuſdam habeat ꝓportionē ⁊ trāſeat quaſi in naturā colere vt dictum ē. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Colericū āt aut ē a colera ſubtili valde q̄ nō cōtinet̉ ī eo qd̓ ſit magis ītus qͣꝫ illd̓ ꝗo aꝑꝑet d̓ cute ⁊ ē acuta ⁊ fit ex ea formi ca aūt ābulatiuaſola: ⁊ ē ſubtilior aūt ā bu latiua corroſiua ⁊ ē mala: aut ex col̓a groſ ſiori illa ⁊ ē mīoris caliditatis ⁊ ꝯtinetur magis ītus qͣꝫ pͥma ī cute ⁊ ē qͣ ſi ſit ī ea fle gnīa ⁊ fit ex ea formica miliaris ⁊ ē mino ris īflatiōis ⁊ tardioris reſolutionis: ⁊ ſi fuerit materia groſſior ⁊ d̓terior accidet formica corroſiua: ⁊ ſi ꝑtranſierit ī groſſi tie ſua vſqꝫ ad ſubſtātiā ſanguinis ⁊ fue rit mala accidet heriſipilla mala. ¶Hic ꝓſeꝗtur Aui. de apatibus colericis ponēdo diuiſio nem ipſoꝝ ẜm maiorē ⁊ minorem ſubtilitatē maͣe: ⁊ diui ditur pars hec ī duas: ⁊ pͥmo facit hoc. 2º remouet qd̓dā dubium. 2ª ibi.(Et in omnibus illis materia ē ſubtilis.) pͥma hꝫ plures particulas ſed non eſt vis. I dubitatio qͣre Aui. h̓ nō poſuit ap̄a Sed hl CENa fieri a col̓a laudabili ⁊ a col̓a ma la ſicui fectl ſuperiꝰ de ſāguine. ¶ Dd̓m ꝙ cā ē: qꝛ vtplu rimū: imo qͣſi ſemꝑ apa colericū ſit a colera in naͣli: qꝛ co lera ſtatiꝫ cū abūdat ī corꝑe eſt īnaͣlis eo ꝙ nō eſt hūor be nignus ⁊ dilectꝰ a natura: ſicut ſanguis: ⁊ iō paꝝ ē de ip̄o in corꝑe reſpcū flegmatis ⁊ ſanguinis: ⁊ iō ſagnis poteſt peccare ī qͣꝫtitate: ⁊ tn̄ erit bonꝰ ī qualitate: cola aūt q̄ pec cat ī qͣꝫtitate: peccat ēt ī qͣlitate: ⁊ iō eſt mala: qͣre nō pōt cō lera laudabilis abūdare in corꝑe: ſicut ſanguis: ⁊ iō non ſit ex ea ap̄a: ſicut ex ſanguine laudabili: qꝛ ꝑꝑ ſui horribi litatē ſtatiꝫ cum egredit̉ mētas naͣe ſit illaudabilis: ſed ſan guis dato ꝙ egrediat̉ metas naͣe pōt ide aliquātulum re manere laudabilis: qꝛ ē humor benignus ⁊ dilectꝰ. Ueꝝ eſt aūt ꝙ qͥdā colera ināͣlis eſt maligna: ⁊ quēdā nō ma ligna multū: tn̄ ē pol̓e ꝙ fieret apa ex colerā laudabili et maxime cuꝫ ꝑmixtionē ſāguinis: ſicut ſi accideret apa in corꝑe colerico ex ꝑcuſſiōe abūdāte colera naͣli: ſꝫ qꝛ hoc eſt raro.ſ. ꝙ fiat ex colera naͣli. iō Aui. nō fecit in ap̄ate co ſerico iſtā diuiſionē: quā fecit in apate ſanguineo. Et iō dcm̄ eſt ſuperiꝰ ꝙ heriſipilla nō maligna viplurimū ac cidit ex ſanguine laudabili qn̄ ꝓportionat̉ colere: ⁊ ideo Aui. ī apate colerico ſolū fecit mētionē de heriſipilla ma la. ¶ Dic̄ gͦ Aui. ꝙ apa col̓icū aūt ē a col̓a ſubtili valde ⁊ ſit ex ea.i. ex illa col̓a ſubtili valde.ſ. aut formica ābulatīa ⁊ e ſubtilior.i. ē col̓a ſubtilior. aut.ſ. ſit ex ip̄a col̓a formica ambulatiua corroſiua: ⁊ ē mala. Aut fit formica ex colera groſſiori: ⁊ hͦ eſt qn̄ illa ſubtilis adurit̉ ⁊ eſt peior: ⁊ iō vl̓ cerat carneꝫ iſta.ſ. p̄dicta.ſ. iſta cola minoris cal̓itatis. Et hoc ē qn̄ col̓a miſcet̉ mel̓ie aut cū flegmate: vn̄ reddūt eā minꝰ cal̓am ⁊ groſſiorē ⁊ ꝯtinet̉ magis intus qͣꝫ ī prima cute: hͦ eſt rōne groſſioris maͣe ꝑꝑ admixtionē flegmatis vel mel̓ie. Et ē qͣſi in ea ſit flegma: hoc ē rōne cal̓itatis co lere qͥ admiſcet̉ cuꝫ flegmate: ⁊ fit ex ea formica miliaris ad ſil̓itudinē milij. Et ē minoris īflāmatiōis ⁊ minoris et tradioris reſol̓onis: qꝛ rōne flegmatis minꝰ inflāmat̉ qͣꝫ p̄dicta: ſed tardiꝰ reſoluit̉. Et ſi fuerit materia groſſior et deterior.i. aduſtior accidet formica corroſiua ſeu peior. Hoc eſt dicere qn̄ in formica eſt maͣ groſſa ⁊ aduſta ita ꝙ vlcerat: tūc accidet inde mala formica corroſiua peior qͣꝫ qn̄ maͣ eſt ſubtilis: qꝛ rōne grofficiei maͣe plus figit̉ ⁊ plꝰ vlcerat qͣꝫ colera pura: qꝛ plus figit̉ rōne grofficiei mae. ¶ Ubi nota ꝙ per iſtū textū habet̉ triplex formica: qꝛ q̄ dam ē ambulatiua pura q̄ ambulat ſolū ⁊ nō vlcerat ⁊ il la fit a colera ſubtili. Alia ē miliaris que fit a colera groſ ſa ꝓpter aduſtionē flegmatis. alia ē corroſiua ⁊ iſta pōt fie ri ex colera ſubtili: vt.ſ. contingat ꝙ formica ambulatiua trāſeat in corroſiuā. Et pōt fieri ex colera groſſa ſi ſit ma la: vt ſi cōtingat ꝙ miliaris trāſeat in corroſiuā: ⁊ iſta eſt deterior qͣꝫ pͥma: qꝛ plus vlcerat rōne maioris fixionis: ⁊ cum hoc tardioris reſol̓onis. Et hoc eſt quod dicit Aui. cum dicit: Et ſi fuerit maͣ groſſior ⁊ deterior: ⁊ ſi ꝑtranſie rit.ſ. colera ī grofficie eius ſupple ⁊ ī ſua aduſtione vſo ad ſub̓am ſanguinis erit herifipilla mala. Qꝛ vt dicit G. I4º de īgenio ſani. ſi colera ſit groſſiſſima ⁊ cal̓iſſima cu tem excoriabit vſqꝫ ad ſui īteriora: ſed ſi eſt ſubtilis: tunc nō excoriat: ⁊ iō nō eſt tunc heriſipilla ita mala. Et iō di cit Galie. hic ꝙ heriſipilla quedā eſt cum vulnere ⁊ que dam ſine vulnere. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ī oībꝰ illis mae ſubtil̓ qͣꝫuis diuerſi ficet̉ poſt illd̓: ⁊ fit ꝑꝑ ſubtilitatē ſuā ꝙ ex pellit ea natura ꝓpͥa ⁊ nō retinetur in ali quo niſi in cute ⁊ qd̓ approximat ei. CHic remouet qd̓dā dubiū. dem ē.n. ꝙ ap̄a col̓icū accide̓ pōt: aut ex colera ſubtili aut ex groſſiori. ¶ Dice̓t aliquis quō accidit ap̄a ex colera groſſiori cū col̓a ſit hūor ſubtil̓ ⁊ nō groſſus: remouet illd̓ dubiū: ⁊ pꝫ. ¶ Deīde cū dicit: Et qn̄ multiplicat̉ maͣ apoſtematis ca lidi ⁊ magnificat̉ apoſtema: tūc ē de ſū ma apoſtematū caumatū ⁊ mortificātiū: ⁊ de ſūma predictoꝝ ē que dr̄ barachiē: ⁊ iſte ſpēs male ⁊ que eis ſimilātur mul tiplicantur in anno peſtilentie. ¶Hic ponit quoſdā canones ī oībꝰ apoſtematibꝰ calidis: ⁊ diuidit̉ iſta ꝑs in qͣttuor ẜm ꝙ qͣtuor ponit canones de ap̄atibꝰ calidis. ſcd̓a ibi.(Et de apatibꝰ.) tertia ibi.(Et ſci as.) quarta ibi.(Et ſcias ꝙ oē.) Quid dicat pͥmo pꝫ. Tūc eſt de ſūma.i. hꝫ ſil̓itudinē apatū. Dicit gͦ ꝙ ſicut mortiſi catur mēbrū a maͣ venenoſa ⁊ peſtilētiali: ita ēt mortifica tur mēbrū a maͣ multa caumatū.i. autūnaliū mortificanti um: ⁊ de ſūma p̄dictoꝝ.ſ. apoſtematū mortificātiū ⁊ cor rūpētiū ē ap̄a qd̓ dr̄ baurachīe: ⁊ ꝑ hͦ ītelligit oē ap̄a adu ſtiuuꝫ a ſua cal̓itate corrūpēs mēbrū ⁊ adurēs: ⁊ tale apa pōt eē ex flegmate ſalſo aduſto: ⁊ tale ap̄a dr̄ ꝓpͥe baura chine. ¶Ubi nota ꝙ mēbrū corrūpit̉ a triplici maͣ. A ca lida maͣ multa q̄ ꝑꝑ multitudinē ſuā vinci nō pōt: ⁊ hͦ tan git cū dicit: Et qn̄ multiplicat̉ maͣ apoſtematꝭ cal̓i. Corrū pitur etiā a maͣ venenoſa: ſicut ē in antrace: ⁊ hāc tangit cum dicit: Peſtilentialiū caumatū mortificantiū. Corrū pit̉ etiā mēbrū a maͣ rōne ſue qͣlitatis: vt qꝛ ſit corrodēs ⁊ adurēs. ⁊ hāc tāgit cū dicit baurachine: ⁊ iſte ſpēs male ſcꝫ apatū calidoꝝ: ⁊ qͥ eis ſimilant̉.ſ. ſicut ī corrupēdo mē brū: ⁊ ſic nō ſolū corruptt̉ mēbrū a maͣ cal̓a ſꝫ a maͣ nimis frigida ⁊ hūida ⁊ nimis ficca. ¶ Et ml̓tiplicāt̉ ī anno pe ſtilētie: qꝛ tūc gn̄ant̉ hūores corrupti ꝗ corrūpūt ꝯplexio nem corporis ꝓpter corruptioneꝫ aeris vl̓is. ¶ Et de aꝑatibꝰ calidis illa ſūt mala que nō excitant̉ vel non ꝑueniūt ad declina De flegmone .III. Fen tionē quaꝫ ſequunt̉ leuitas ⁊ detumitio neqꝫ ad aggregatione materiei: īmo ad corruptionē mēbri: ⁊ non ſemꝑ fit a ma gnitudine apatis ⁊ multitudine materi ei: īmo fit qn̄qꝫ a malignitate materie. ¶Hic ponit aliū canonē de apatibꝰ malis: ⁊ pꝫ qd̓ dicit: ꝗa qn̄ ap̄a non reſoluit̉ neqꝫ aggregat ſaniē: tunc ſignū ē ꝙ maͣ vincit naͣm: ⁊ hoc eſt propter cauſas dictas: qn̄ ita eſt tūc mēbrū tendit ad corruptioneꝫ: qꝛ materia mala ibi re tent corrumpit complexionem membri. Et ſcias ꝙ aꝑata paꝝ fiunt ſingularia pura: ſed plura eoꝝ ſunt compoſita. ¶Hic ponit tertiū canonē. ⁊ patet: pura.i. ab humore vno puro: et plura eoꝝ ſūt cōpoſita.ſ. ex pluribꝰ humoribus. tn̄ ītellige ꝙ īter illos magis abundat humor a quo d̓no minat̉ apa ſicut a ſanguine flegmō. a cōſera heriſipilla. ¶ Et ſcias ꝙ omne apa in exterioribꝰ cū quo non eſt pulſatio non facit ſaniem. ¶Hic ponit 4ᵐ canonē: ⁊ patet. ¶ Et hnius ratio qd̓ hic dicit Auicē. eſt ꝙ ſanies cauſat̉ ex ebulitiōe materie incē ſe ⁊ carminatione. Et ita ad generationē ſaniei de neceſ ſitate ſequitur pulſatio per euentationem caliditatis au gmnentate ibi ratiōe ebulitionis. ¶ Etiam ſanies genera tur de ſanguine ſicut ignis de incenſione lignoꝝ: ſicut di cit Gal̓. in cōmento illius afforiſmi circa generationem ſaniei. Et ideo ad generationē ſaniei de neceſſitate ſequi tur pulſatio: ⁊ omne apoſtema cum non eſt pulſatio non facit ſaniem. ¶ Et intellige vlterius ꝙ licꝫ omne apoſte ma in quo non eſt pulſatio non facit ſaniem: non eſt ītel ligēdum ꝓpter hoc ꝙ omne apa in quo eſt pulſatio facit ſaniē: qꝛ pulſatio pōt eſſe ſine ſanie: ſicut in flegmone eſt pulſatio: vnde aliquando nō facit ſaniē: ſed ad hoc vt fiat ſanies bene requirit̉ pulſatio de neceſſitate: non tamen ſequitur: vbicunqꝫ pulſatio ibi ſanies: quia ſunt ibi plura ſigna vt apparebit poſtea. ¶ De intrinſecis vero iā locuti fuimus. ¶Hic quia apoſtematum quedam ſunt intrinſeca. quedā extrinſeca oſtendit de quibus eſt ſermo hic: quia de itrin ſecis iam locuti ſumus ſcilicet in tertio: de extrinſecis ve ro loquitur hic. ¶ De flegmone. Cap̄. Am ſciuiſti flegmonē ⁊ ſigna eiꝰ ex caliditate ⁊ inflāmatione ⁊ ad ditiōe quātitatis ⁊ tenſione ⁊ im pulſione ⁊ pulſatione ſi ē ſubmerſa: vl̓ qꝛ eſt ꝓpinqua arterijs: ⁊ mēbrū in quo ē ta le ē cui adueniunt nerui ꝗbus ſentit non plus qͣꝫ ſenſibilitas ſicut ſciuiſti diſponē eius. Et quāto plus fuerint arterie maio res ⁊ magis grandes erit pulſatio eius ⁊ ipſius dolor vehemētior: ⁊ eius reſolutio aut ipſius collectio velocior. Et cum fle gmon eſt in membro ſenſibili ſequit̉ ip ſam dolor vehemens qual̓rcūqꝫ ſit: ⁊ co mitatur ipſam vt appareant vene illius mēbri parue que erant occulte. ¶ In ꝑte p̄cedēti Aui. determinauit de ap̄atibꝰ calidis vl̓r ponēdo generalē diuiſionē apoſtematuꝫ calidoꝝ. ¶ In parte iſta ꝓſequitur de eis ſpecial̓r determinādo de qͣli bet ſpecie apoſtematis calidi ⁊ theorice ⁊ practice in ꝓfe quendo de eis ſpecial̓r. Et primo determiat de flegmōe qd̓ eſt apoſtema calidū ſanguineū theorice.ſ. quātum ad ſui cauſas ⁊ quantū ad ſigna. ſecundo determinat de ip̄o practice ponēdo curaꝫ ipſius. ſecūda ibi.(Et oportet vt ī potu tribuat̉.) ¶ Circa pͥmā partē Auicē. plura facit: naꝫ pͥmo ponit ſigna flegmonis. ſecūdo diſtinguit nomē fle ginonis qd̓ erat equocuꝫ vt appareat in qua ſignificatio ne intendit de ipſo. tertio oftēdit cum ꝗbus maxīe com ponitur flegmō. quarto inꝗrit cauſas eius. ꝗnto īquirit tempora flegmonis. ſexto ponit ſigna ſue terminationis ⁊ proceſſus. ſecūda ibi.(Et ſcias ꝙ non flegnionis.) ter tia ibi.(Et parum ꝗdem conuenit.) quarta ibi.(Et habꝫ cauſas.) quinta ibi. Augmentum ꝗdem.) ſexta ibi.(Et tu ꝗdeꝫ ſcis.) ¶Dicit pͥmo iam ſciuiſti de flegmone ſupple quantum ad eius eēntiam ⁊ qͣꝫtū ad eius cauſas hūora les ex ꝗbꝰ hūoribus generat̉: quia generat̉ ex ſanguine: ⁊ hoc in pͥmo canone Fen 2ª ca. de egritudinibꝰ cōpoſitꝭ: etiā hec ſciuiſti in precedēti capitulo: vbi ſatis apparuit: ⁊ ſciuiſti quodāmodo ſigna eius ex predictis locis: ⁊ eti am ſciuiſti ī p̄cedēti capitulo: vt ibi ſatis apparuit. Sꝫ hic ponūtur perfecte ⁊ complete ipſius ſigna: ⁊ ideo lege: ſi gna ſupple ſumunt̉ ex caliditate ⁊ īflāmatione. ¶ Sꝫ tu d. iſta videntur eſſe idē: dic ne Aui. videatur ideꝫ repete re qꝛ caliditas ſumitur quantū ad tactum medici: flāma tio aūt quantum ad ſenſum egri. Uel poteſt exponi ex ca liditate.ſ. loci vbi eſtiapoſtema: ⁊ ex inflāmatione.ſ. toti us corporis: ſcilicet propter diſtemperantiam febrilem. nam raro conuenit ꝙ ad flegmone non ſequit̉ febris ma xime ſi ſit magnus ⁊ in loco artarioſo propter ſuꝑcalefa ctionem cordis ab artarijs iunctis cum membro apoſte mato. Ei additione quātitatis: ideſt tumoris: quia fit ib tumor propter multitudinē materie ⁊ groſſitieꝫ materie ipſius. Et hec differt ab heriſipilla: qꝛ materia heriſipil le expanditur ī ſuperficie propter ſubtilitatem ipſius: ſꝫ materia flegmonis plus colligitur in membro ⁊ inducit maiorem tumorem et extēſionem: hoc eſt ꝓpter retentio nem ⁊ groſſitiem materie: vnde eſt ibi tenſio cum qͥdam duricie: ⁊ hec etiam differt ab heriſipilla. Et impulſione ⁊ pulſatione. impulſionē tangit quantū ad tactum: quia īpellit tangentē: quia non cedit tactui ꝓpter repletione ⁊ extenſionem que eſt ibi. pulſatione aut intellige quāt tum ad artarias: qꝛ pulſant ꝓpter neceſſitatē euentatiōis ⁊ coartationis materie: vt dictū fuit ſupra. Et maxime eſt ibi pulſatio cum eſt ꝓpinquā artarijs. Et eſt in membro cui adueniūt nerui ꝗbus ⁊c̄. hoc eſt in membro neruoſo ⁊ artarioſo: quia quanto membrū eſt magis neruoſum ⁊ artarioſum tanto eſt maior dolor ratione neruoꝝ: ⁊ ma ior calefactio ratione artariaꝝ: ⁊ ideo maior ſit pulſatio tum rōne caliditatis: vt euentetur: tum ratione materie nociue que facit dolorem vt expellatur: hoc ē quod ſub dit. Et non plus qͣꝫ ſenſibilitas.ſ. eſt pulſatio: quaſi vel dicere ꝙ pulſatio ⁊ dolor ſunt ẜm ſenſibilitatem mēbri ideſt in mēbro magis neruoſo ⁊ artarioſo eſt maior pul ſatio qͣꝫ in alio: ratione loci: ſicut ſciuiſti de diſpoſitione eius ſcilicet in libro primo de cauſis cuiuſcunqꝫ doloris Et quanto plus fuerint arterie maiores: erit pulſatio eiꝰ ⁊ ipſiꝰ dolor vehementior: quia propter magnitudineꝫ artariarum eſt ibi multitudo ſpirituum qui cito ⁊ valde inflāmāt̉ propter calidum apoſtema: ⁊ ideo maior fit ibi pulſatio ꝓpter maiorē calefactionē: ⁊ dolor etiā eſt vehe mētior rōne maioris nocumenti qd̓ inducit̉ ibi: ſil̓r reſo lutio ipſius ⁊ collectio ipſiꝰ ſit ibi velocior rōne maioris caliditatis: quia quanto materia eſt magis cal̓a tanto mo uetur citius ad reſolutionē vel ad collectionē: ſed fortio ra accidētia īducit qͣꝫ qn̄ eſt minus cal̓a. ¶ Et cum in mē bro ſenſibili faerit fleginō qͣlitercūqꝫ ſit.i. ſiue ſit magnū Tractatus.I. De flegmone ip̄a ſiue paruū: ⁊ hoc rōne ſenſibilitatis: qꝛ dolor contin git ex ſenſibilitate rei nociue: vn̄ dicetur ꝙ dolor eſt ma ius ſenſus: qꝛ eſt ſenſatio rei nociue: ⁊ iō qͣꝫto ap̄a ē in mē pro magis ſenſibili tanto ē ibi maior dolor: qꝛ magis ſen ritur: īmo multotiens contingit: quia pauca materia ma iorem īfert dolorem qͣꝫ multa: hoc eſt rōne ſenſibilitatis mēbri vel loci. Et comitatur ipſam ſcꝫ flegmonē vt appa reant vene illiꝰ mēbri parue que erant occulte hoc eſt ꝓ pter repletionē illius partis ⁊ extēſionem: qꝛ maͣ in ipſo ꝓfundat̉ ⁊ replet venas rōne multitudinis ⁊ rōne groſſi ciei maierie: ⁊ in hoc ⁊ in p̄dictis differt flegmon ab he riſipila: qꝛ in heriſipila eſt minor pulſatio qͣꝫ in flegmo ne qꝛ maͣ ipſius minus replet venas ⁊ minus coartat lꝫ ſit plus calida: ⁊ ꝓpter hoc in flegmone eſt maior dolor rōne maioris extenſionis: que eſt ibi: ſed in heriſipilla ē maior punctio rōne acutioris materie. partē dubitat̉: videtur ꝙ ed circa iſtam Aui ſit ſupnuus in ponen do illa ſigna: qꝛ cū hic loquat̉ de apatibus exterioribꝰ: vt dictū eſt ſupra in p̄cedenti capl̓o: ⁊ cū ap̄ata extrinſeca ꝑ ſe pateāt ſenſui: vt dicit Aui. in pͥma Fen 2º cap. de ſignis apoſtematū: videt̉ ꝙ nō fuerint neceſſaria ſigna iſta po nere. Dico ꝙ Aui. nō fuit ſuꝑfluus in ponēdo iſta ſigna: īmo fuit neceſſariū ipſa ponere. ¶ Et tu. d. ꝙ Auic̄. dicit ꝙ ap̄ata extrinſeca patēt ꝑ ſe ſenſui. ¶ Dicendū ꝙ veruꝫ eſt ꝙ apata exteriora patēt ꝑ ſe ſenſui: inqͣꝫtum ſunt apo ſtemata: ⁊ ſic non ſūt neceſſaria alia ſigna niſi ſenſus. Sꝫ vtrum tale apa ſit ex ſanguine vel ex colera hoc non ptꝫ ſenſui per ſe: imo diſcernitur per ꝓpria ſigna: ⁊ hoc ē qd̓ hic dicit Aui. qꝛ docet diſtinguere flegmōem ab heriſipi la ꝑ ꝓpria ſigna: vn̄ pꝫ ſenſui ꝙ flegmon ſit ap̄a: ſed ꝙ ſit flegmon non patet ſenſui: qꝛ apoſtema eſt flegmon vl̓ he riſipilla: inquantum dependet ex tali cauſa quam opꝫ co gnoſcere per ꝓpria ſigna. Et cum dicit Auerro. vnū pul chrum verbum in ſua medicina: Egritudines īteriores indigent ſignis ſignificantibꝰ ſeipſas ⁊ ſuas cauſas: egri tudines vero exteriores non indigent ſignis ſignifican tibus ſeipſas: ſed ſuas cauſas. ¶ Et ſcias ꝙ nomen flegmonis in līgua grecorū eſt abſolutū ſuꝑ omne qd̓ eſt in flāmatum: deinde dicit̉ de omni ap̄ate cal̓o: poſtea dicitur de eo qd̓ eſt ex aꝑate alido cum proprietate predicta ⁊ nō ca ret inflāmatione propter coartationem anguinis ⁊ opilatſonem meatuum. Hic diſtinguit nomē flegnionis qd̓ erat equocuꝫ vt ap pareat ꝙ nō loꝗtur de ipſo in omni ſua ſignificatione: di it ergo ⁊c̄. Et non caret inflāmatione. Hic oſtēdit ꝙ ma rcime apati ſanguineo cōpetit hoc nomē flegmon: qꝛ fle mon dr̄ quaſi flāma. modo maxime apparet in flegmo le flāma ꝓpter cōplexionem ſanguinis ⁊ coartationem neatuuꝫ. Unde in flegmone eſt īflāmatio rōne materie alide: lꝫ quātū eſt ex hoc ſit maior inflāmatio in heriſi pilla: eſt etiā ibi īflāmatio rōne cōplexionis ⁊ coartatōis ſanguinis: ⁊ ꝑꝑ hoc eſt maior pulſatio in flegmone qͣꝫ in heriſipilla: qꝛ ſanguis coartat̉ in artaria plus: vnde non poteſt ita euentari: ſicut in heriſipilla: ⁊ iō augetur ⁊ forti ficatur pulſatio: ⁊ ideo id nomen flegmon competit apo ſtemati ſanguineo. Et parū ꝗdē cōtingit vt flegmō ſit ſim plex ſed ẜm plurimū ei aſſociat̉ heriſipil la: aut duricies aut neruoſitas. Hic on̄dit cum ꝗbus maxime cōponit̉ ⁊ aſſociat̉: ⁊ dicit ꝗ raro cōtingit ꝙ flegmon ſit ſimplex: ſed ẜm plurimuꝫ/ aſſociat̉ ei heriſipilla: hoc eſt ꝙ cuꝫ ſanguine miſcet̉ cole ra: vel eſt ibi aliqua pars ſubtilis que ꝓportionat̉ ad co lerā. Et duricies hec pōt eſſe: vel qꝛ admiſcet̉ hūor mel̓i cus groſſus cū ſanguine: vn̄ apparet ibi duricies ad mo dum ſcliroſis: vel quia ſint in eo humores ſāguinei groſ ſi: vt qꝛ ſit ſanguis groſſus in ſe: vn̄ apparet ibi duricies ad modū ſcliroſis: vel pōt̉ ibi duricies apparere ex reple tione ⁊ extēſione: que ſit in parte rōne multitudinis ma terie coartate in loco. Aut furioſitas.i. ignis ꝑſicus hoc ē qn̄ cum ſanguineˡ admiſcent̉ ibi aliꝗ humores ſubtiles adurētes: vn̄ flegmon tunc ꝓportionat̉ ad ignem perfi cum veſicantē: vn̄ qꝛ vtplurimū cum ſanguine aſſociatur aliquid vnū p̄dictorum: ideo raro cōtingit ꝙ flegmō ſit ſimplex: ſed vtplurimum aſſociatur ei. ¶ Et hꝫ cās de ꝗbꝰ ſūt an̄cedētes corpo ree ex repletiōe aut malitia humoꝝ cuꝫ debilitatē mēbri recipiētis licet nō ſit re ple ti o neqꝫ malitia humorum. ¶Hic inꝗtcas flegmonis: ⁊ duo facit: pͥmo ꝯnumerat cās quaſdā que ſunt an̄tes rōne quaꝝ vtplurimuꝫ ſit ap̄a. 2º ponit quaſdā cās que ſūt pͥmitiue. 2ª ibi.(Et de eis ſūt pͥ mitiue.) Cās aūt ꝯiūctas nō ponit: qꝛ habitis cauſis anti bus hn̄r ꝯiūcte: qꝛ cauſe an̄tes humorales ſunt cauſe cō iūcte qn̄ actu faciunt apa. Quedā ſunt an̄tes corporee: di cit corꝑee ad dr̄ iam cauſaꝝ pͥmitiuaꝝ: qꝛ cauſe pͥmitiue n̄ dn̄r corporee a medicis ẜm ꝙ apparet pͥmo canone fen 2ª vbi deſcribit oēs cās: cauſe aūt an̄tes ſūt cauſe corꝑales ſcꝫ humorales: aut cōpl̓onales ex ꝗbꝰ aduenit diſpō non pͥmo aduentu: ſed aliquo mediante vt mediātibꝰ cauſis cōiūctis: cauſe aūt ꝯiūcte ſunt cauſe corporales ex ꝗbus adueniūt diſpōnes aduētu pͥmo. ¶ Cauſe pͥmitiue nō ſūt corporales ex ꝗbus ꝓuenit diſpō: aliqn̄ aduentu pͥmo et aliqn̄ nō pͥmo: ⁊ ītellige ꝙ nō dn̄r pͥmitiue cauſe nō cor porales qꝛ ſint oīo īcorporee: qꝛ hoc non eſt veꝝ: qꝛ ma nifeſte vr̄ ꝙ cibꝰ ⁊ potꝰ ⁊ cetera ſunt corꝑa: ſꝫ dn̄r ī corpo ree a medicis: qꝛ nō tenēt ſe ex parte corꝑis: vn̄ ſiue ſint to tal̓r extrinſece a corꝑe nr̄o ſicut cibꝰ ⁊ potus ⁊c̄. ſiue n̄ teneant ſe pͥmo ex parte corꝑis ſed ex ꝑte aīe: ſicut accidē tia aīe que dicūtur cauſe p̄mitiue: qꝛ ſe tenent pͥmo ex ꝑte anime. ¶ Cauſe aūt an̄tes ⁊ cōiuncte dicunt̉ corporales: qꝛ tenent ſe ex parte corporis noſtri: ſicut ſūt humorales cōplexionales ⁊ corporales. Dubitatiōes aūt que cadūt circa iſtas cauſas abſolute non ſpectant ad iſtum locum: ſed ad pͥmū librū ex repletiōe. Repletio.n. corporis ē cā an̄s apoſtematis ẜm ꝙ pōt apparere ex dictis: aut mali tia humoꝝ cū debilitate membri recipiētis ſupple ⁊ for titudine mēbri expellentis. Humor aūt expellit̉ a mem bris: aut qꝛ multus: aut qꝛ malus a membris fortibus ad mēbra debilia: ⁊ ibi figit̉ ꝓpter debilitatē mēbri non po tentis expellere: ⁊ fit apoſtema. Et addit Aui. ⁊ dicit dato ꝙ non ſit repletio neqꝫ humoꝝ malitia in corporei debi litas mēbri pōt eſſe cauſa apoſtematis. quomodo pōt hoc eſſe ſi ibi non ſit re Sed tu. D. pleuio humoꝝ neqꝫ malitia cū cāe ma teriales apoſtematis ſint quatuor. humores aquoſitas ve toſitas: nō igit̉ videtur poſſe fieri a pͥma niſi ſuꝑfluat ali quis humor. Nos poſſumus dicere duobꝰ modis: vno qn̄ dicit Aui. licet nō ſit in corpore repletio neqꝫ malitia humoꝝ: ꝙ Aui. ītelligit nō ꝙ non ſit in corpore aliqua plenitudo: ſed ꝙ ſit ibi parua plenitudo. ¶ Uel pōt alij dici ⁊ melius ꝙ dato ꝙ non ſit aliqua repletio neqꝫ ma litia humorum in corꝑe poteſt eſſe membrum debile cā apoſtematis propter duo: pͥmo ꝙ ſi ſit aliquod corpꝰ qd̓ habeat aliquod membrum debile vel a principijs gene ratiōis vel ex alia egritudine et alia membra habeat for tia: tunc illud membrum debile ꝓpter ſui debilitatē non pōt nutrimētum ſibi ꝓpriū digere̓ ⁊ ſibi aſſimilare: nec .III. Fen pōt eius ſuꝑfluū expellere quare multiplicat̉ ibi ſuꝑflui tas ex īdigeſtiōe: qꝛ nō pōt ſuꝑfluitates q̄ ad eū trāſmittū tur expellere: iō pn̄t eſſe cā aꝑatis. ¶ Iteꝝ ēt ſi aliqd̓ mē brū ſit debile qͣꝫtūcūqꝫ corpꝰ ſit mūdū gn̄ant̉ ſuꝑfluitates in eo rōne cibi ⁊ potꝰ: ēt expellūt mēbra alia ſuꝑfluitates ad illud mēbrū d̓bile: que ſuꝑfluitates figunt̉ in eo rōne debilitatis ipſiꝰ: que ēt pn̄t eē cā ap̄atis ẜꝫ ꝙ apparet ī ml̓ tis: ꝗ hn̄t aliqͣ mēbra debilia valde naͣl̓r vel accn̄tal̓r: in ꝗ bus qͣſi toto tꝑe figit̉ maͣ ⁊ adunat̉ ⁊ īducit tumorē in mē bro qͣꝫtūcūqꝫ illud corpꝰ videat̉ eē īanitū.i. nō repletū. Et ītellige vlterius ꝙ Aui. nō ponit oēs cās an̄tes: ſꝫ ponit maxīe illas ẜm qͣs vtpl̓imū ꝯtingit. ¶ Sed tu potes eas colligere in ſumma: qꝛ cauſe an̄tes q̄dā ſunt ex ꝑte maͣe q̄ dā ex diſpōne membri. Ex ꝑte maͣe eſt repletio ex qͣtuor humoribꝰ ⁊ aquoſitas ⁊ vēto ſitas: ⁊ hec ſiue ſit ibi pctm̄ ī qͣꝫtitate ſiue in qͣlitate: ex ꝑte diſpōnis mēbri qͥdā ſunt rō ne debilitatis ⁊ fortitudinis: q̄dā rōne ſub̓e: q̄dā rōne via rum: q̄dā rōne fitus. Rōne debilitatis duobꝰ modis: ꝗa aut debilitas eſt in mēbro naͣl̓r rōne ſpēi: qꝛ debile ita cre atū eſt delitētiōe agētis vt cutis vt ſit receptiua ſuꝑfluita tum: vt īnuit. G. ī de accn̄ti ⁊ morbo. Etiā debilitas eſt in mēbro ꝑticulari.ſ. rōne īdiuidui vt ī vno hoīe ē d̓bilitas oculoꝝ: ⁊ in alio epatis: ⁊ ī alio ſtōi. Et hec debilitas pōt eē duobꝰ modis.ſ. ex pͥncipijs gn̄atiōis vel ex cā tꝑali: ſit ex egritudine rōne ſub̓e mēbri ē cā an̄s: vt qn̄ mēbrū ex ī tētione naͣe creat̉ rare ſub̓e vt facile recipiat ſuꝑfluitates mēbroꝝ pͥncipaliū: ſicut eſt caro leſa ī tribꝰ reflexionibꝰ: rōne viaꝝ: vt qn̄ vie vn̄ expellunt̉ ſuꝑfluitates ſunt naͣl̓r ſtricte vel opilate: vel accn̄tal̓r: tūc enī ꝓprie ſuꝑfluitates mēbri vel alie aliūde ſibi miſſe nō pn̄t expelli: qͣre retinē tur ibi: ⁊ ſic pn̄t facere ap̄a. ¶ Rōne ſitꝰ: vt qꝛ mēbrum ſit poſitū in inferioribꝰ: vn̄ citius currūt ad ipſū ſuꝑfluitates ſicut ē anus ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: t de eis ſunt primitiue ſicut contuſio aut īciſio aut fractura aut diſlocatio aut vlcera que multiplicant̉ in mēbro quare declinat ad ipſū materia ꝑꝑ dolore debi litatem: ⁊ fortaſſe declinant ad ipſuꝫ ma terie ⁊ retinentur in vijs que ſunt debili ores ſicut accidunt cum vlceribus ⁊ ſca bie ap̄ata in locis vacuis. ¶Hic ponit cās pͥmitiuas flegmōis: ⁊ dicit: ⁊ de eis.ſ. cau ſis flegmōis ſūt pͥmitiue ſicut ꝯtuſio ⁊c̄.ſ. q̄ ſit a ꝑcuſſione qꝛ ꝯtuſio ꝯculcat hūores ī loco. Itē qꝛ ꝯtuſio dolorē īdu cit: v̓tus aūt regitiua totiꝰ ſentiēs nocumentū currit illuc cum poſſe ſuo ad defendēdū.ſ. cū calore ⁊ ſāguine ⁊ ſpū poſtea ſūt cāe maiorꝭ ap̄atis: vn̄ ſi naͣ hr̄ et p̄uiſionē n̄ cur reret illuc cū ſpū ⁊ āguīe: īmo diuerteret potiꝰ ab illo lo co: ſꝫ qꝛ p̄uiſiōe caret: ⁊ illa nō vtit̉: currit illuc vt d̓fēdat: ſꝫ ex tali curſu ſeꝗtur potiꝰ nocumētū qͣꝫ iuuamētū. Aut vlcera q̄ multiplicant̉ ī mēbro: qͣre declināt ad ipſū maͣe ꝑꝑ dolorē ⁊ d̓bilitatē ⁊ dolorē ſupple quē īducit ī mēbro ⁊ tūc ꝑꝑ dolorē ⁊ d̓bilitatē attrahit̉ hūor ad illud mēbruꝫ ꝗ eſt cā ap̄atis ⁊ maxīe flegmōis: qꝛ hūor ꝗ currit ad locū debilē ⁊ dolentē eſt maxime ſanguis ⁊ ſpiritus. dubitatio: pº qꝛ ponit debilitatē mē Ded Hl C CNori īter cās pͥmitiuas: ī p̄cedēti ꝑte ponit īter cās an̄tes. ¶ Iteꝝ ēt ponit dolorē īter cās pͥmi tiuas: ⁊ ſuꝑius dcm̄ eſt ꝙ ē cā an: cum mala cōpl̓o ſit illd̓ qd̓ facit dolorē: vel ſol̓o cōtinui. ¶ Dd̓m ad pͥmū ꝙ debi litas mēbri bn̄ ē in ſe cā an̄s: qꝛ cā corꝑalis: ſed rōne cau ſe illiꝰ quā hic ponit: qꝛ cā eiꝰ ſunt talia vlcera ponit cām Aui. eā pͥmitiuā: qꝛ cā eiꝰ pͥmitiua eſt: vn̄ pͥº Aui. ponit eā cāꝫ an̄tē ꝯſiderādo eā ẜm ſe: vel ēt ꝑ reſpectū ad cāꝫ ſuaꝫ que eēt cā an̄s: hic aūt dicit cāꝫ pͥmitiuā ꝑ reſpectū ad cāꝫ pͥmitiuā. Sic etiā dicas de dolore ꝗ eſt cā an̄s rōne cauſe ſue īmediate ꝓpͥe: lꝫ rōne cauſe pͥme dicit hic Aui. ip̄aꝫ eē cām pͥmitiuam. Quō aūt dolor eſt cā apatis aꝑuit ſupra. Et fortaſſe declinat ad ipſuꝫ.ſ. locū. vbi ſunt vlcera maͣe: ⁊ iſte retinent̉ in vijs: que ſunt debiliores eis: ſicut accn̄t cum vlceribꝰ ⁊ ſcabie ſint in pede: tūc attrahuntur maͣe: ⁊ trāſeūdo ꝑ loca vacua ibi retinent̉: qꝛ ille vie ⁊ mēbra ſūt nata reciꝑe ſuꝑfluitates ⁊ faciunt apa in locis vicinis: ſic̄ in īguine: ⁊ ſi ſit in brachijs attrahunt̉ maͣe ſub aſſellis: ⁊ ibi faciūt ap̄a: qd̓ ꝗdem eſt a cā pͥmitiua referēdo hoc ad cām pͥmo mouentē. ¶ Et nota hic ēt circa ꝑtē p̄cedentem ꝙ cā pͥmitiua nō pōt eē cauſa apatis ſine antecedēti: qͦ.ſ. eſt humoralis: qꝛ bene pōt eſſe cā ap̄atis ſine cā antecedē ti que eſt debilitas vel repletio mēbri: ſꝫ nō pōt eſſe cauſa ap̄atis ſine humore: qꝛ oportet de neceſſitate ꝙ cā ap̄atis īmediata ſit humor ſiue ille humor ſit laudabilis ſiue il laudabilis: ſed cā an̄s bene pōt eſſe cā apatis ſine primi tiua que obuiat īmediate mēbro: ſicut īciſio ⁊ cōtuſio ⁊c̄. ſicut ſi ꝯcurrāt repletio hūoralis fortitudo mēbri expel lentis ⁊ debilitas mēbri recipiētis: que oēs ſunt cāe ante cedentes poſſunt eē cā ap̄atis fine omni cā pͥmitiua obui ante corpori pleno in generatiōe talis apalis. Aui. ī ſeq̄nti ca. diuerfificat curam fle Sed tu. D. gmonis qn̄ ē a cauſa ancedēti ⁊ qn̄ eſt a ca̓ pͥmitiua. Si ergo tu dicis nō pōt fieri apoſtema fine cā an̄cedēte: tūc ergo nō diuerſificat̉ cura. Rn̄deo ꝙ Aui cēna intelligit de cauſa an̄tecedēte que eſt humoꝝ reple tio in corꝑe ſiue bonoꝝ ſiue maloꝝ: vel de cā an̄cedēte q̄ eſt cā cōplexiōalis que eſt in mēbro rōne cuius attrahun tur humores ad locū ⁊ faciunt apa: ⁊ ſine iſta bn̄ pōt fie ri ap̄a: qꝛ pōt fieri a cā pͥmitiua que facit apoſtema nō ſo lum ꝑ attractionē humoꝝ: ſed qꝛ cōculcāt humorem exi ſtentē in loco fine mēbro. Sed eſt ītelligēdū ꝙ cā hmō eſt hūor ſiue ſit ſuꝑfluus ſiue non: ⁊ ſine iſta nō pōt fieri ⁊ penes iſtā cām Aui. non diuerſificat curā inferius: ſed pe nes illā que eſt ex repletione corꝑis: qꝛ aliter curat̉ quā do apoſtema eſt ex cauſa antecedēti: ⁊ aliter quādo eſt ex cauſa pͥmitiua. ¶ Iterum etiam al̓r curat̉ qn̄ pͥmitiua ob uiat corꝑi mūdo: ⁊ aliter quādo corꝑi repleto: in quo eſt cauſa antecedens que eſt repletio: ſicut apparebit infra. ¶ Iteꝝ caderent alie dubitationes: ſed non ſpectant ad hunc locum. ¶ Deiude cum dicit. ¶ Et augmētū ꝗdem eius declarat̉ ad ditione magnitudinis ⁊ ītēſiōis: ⁊ ſtatus ipſius per finē eius: ⁊ illic aggregat̉ ma teria ſi dꝫ aggregari: ⁊ declinatio īcipit tendere ad lenitatem ⁊ debilitatem. ¶Hic diſtinguit ⁊ declarat tēpora flegmonis: ſecundo cir ca hoc oſtendit ꝙ flegmon eſt malū: ſecunda ibi.(Et ma la eſt.) Quid. d. primo patet. Aui. non declarat hic pͥn. xi Qub rceur quacipium flegmōis: Dico ꝙ hic nō fecit mentionē de ipſo. quia pͥncipiū in ap̄atibꝰ: et in flegmone ẜm iſtū modū eſt manifeſtū d̓ ſe: qꝛ tūc ē pͥn cipium qn̄ incipit tumor. ¶ Ulterius eſt notandū ꝙ di ſtinguunt̉ tꝑa in flegmone in quolibet apoſtemate tripli citer: vno modo ex parte eēntie apoſtematis.ſ. a parte tu moris ⁊ quantitatis: ⁊ iſto modo diſtinguunt̉: ſicut diſtin guit Auicē. Alio modo diſtinguuntur penes digeſtionē ⁊ indigeſtionē: ⁊ tūc eſt pͥncipiū quādo materia eſt īdige ſta: ⁊ augmentū quādo apparet materia manifeſte dige ri ſed nō cōplete: ⁊ ſtatus eſt quādo perfecta eſt digeſtior ⁊ ẜm hoc illud apoſtema quod erat in ſtatu ẜm pͥmū mo dum ē in pͥncipio ẜm iſtū modū: poſtqͣꝫ completus eſt tu mor: tunc aggregat̉ materia: ⁊ incipit aggregari: vt dicit Aui. in lr̄a. ¶ Tertio modo diſtingunt̉ rōne accidētium Tractatus.I. De flegmone vt tūc eſt pͥncipiū quādo ſunt leuia accidētia: in augmen to quando fortiora: in ſtatu quando vltimant̉: in decli natiōe qn̄ declināt: ⁊ ẜm hoc illd̓ ap̄a quod eſt in pͥnº ve augmento ẜm 2ᵐ modū eſſet in ſtatu: qꝛ in gn̓atiōe ſani ei accidūt dolores ⁊ feb. magis qͣꝫ facta ſanie: vt dicit Hy poModo pͥma diſtīctio eſt gn̄alior 2ª: qꝛ iſta nō cōpetit niſi apatibꝰ q̄ aggregāt ſaniē. Iteꝝ eſt tertia diſtīctio gn̄a liqr ſcd̓a: qꝛ cōpetit pl̓ibꝰ. ſed pͥma diſtīctio eſt magis eēt tialis qͣꝫ ſcd̓a: qꝛ illa accipit̉ ab accn̄tibꝰ: iſta aūt ab eē apa tis: ⁊ ideo Auicē. loꝗt̉ hic de omni flegmone cōi: ⁊ nō ſo lum de eo qd̓ facit ſaniē. Et etiā pͥma diſtinctio ē eēutiali qꝛ ſcd̓a: iō Aui. ponit diſtinctionē tēpoꝝ flegmōis penes tumorē: ⁊ nō ponit ſcd̓am: neqꝫ tertiā. ¶ Deinde cū dicit: ¶ Et mala ē q̄ nō tēdit ad declinationeꝫ: neqꝫ aggregat ſaniē: ⁊ hmōi ꝗdē ꝑducit totiēs ꝗdē fit illd̓ ꝑꝑ magnitudinē apo ſtematis ⁊ multitudinē materiei ipſiꝰ: ⁊ multotiēs fit illud cā malignitatis mate rie ſi apoſtema fuerit paruum. Hic oſtēdit qd̓ flegmō ē malū: qꝛ illd̓ flegmō ē maluꝫ qd̓ nō tēdit ad declinationē.i. ad reſol̓onē: neqꝫ aggregat ſa niē.ſ. bonā: ⁊ illd̓ qd̓ ꝑducit ad mortē mēbris aggregat ſa niē.ſ. malā q̄ dr̄ virus ſicut ē ī fiſtulis ⁊ vlceribꝰ malis. Re liqͣ q̄ dicit Aui. patēt: qd̓ etiā dixit in p̄cedēti capitulo. Et tu quidem ſcis illd̓ qd̓ rarificatur: qmn̄ pulſatio incipit ī intēſionē: ⁊ īflāma tio incipit in ſedationem. ¶ HHic ponit ſigna terminatiōis ꝓceſſus apatis: ⁊ diuidit̉ ī duas: qꝛ pͥmo facit hoc: ſcd̓o ponit quoddā ſignuꝫ ꝓnoſti cum flegmōis maligni: ſcd̓a ibi.(Et ſciasʸ ꝙ que vicināt̉) Prima in tres. ¶ Primo ponit ſignū reſol̓onis. C2º po nit ſignū aggregatiōis. C3º ponit ſignū quō ꝯuertit̉ ad putrefactionē ⁊ corruptionē mēbri: ſcd̓a ibi.(Et ſcias illd̓ qd̓ aggregat̉.) tertia ibi.(Et ſcias ꝙ putrefit.) ¶ Dicit pͥº ⁊ tu ꝗdē ſcis illud qd̓ rarificat̉.i. reſoluit̉ qn̄ pulſatio inci pit ī itēſione: hoc ē ītēdit vel auget̉ īflāmatio incipit in ſe datiōe.i. minuit̉. ¶ Sed iſta dicta Aui. vn̄r eē per uerſa. ¶ Primo qꝛ raſis ponit ꝙ ſignū reſol̓onis eſt qn̄ minora tur apa cū diminutiōe pulſatiōis ⁊ doloris. ¶ Iteꝝ ēt iſta verba vn̄r eē cōtraria: qꝛ ſi īflāmatio minuit̉ de nec̄itate ēt pulſatio minuit̉: qꝛ pulſatio ē ꝑꝑ deſideriū euētatōnis: deſideriū aūt euētatiōis ē rōne maioris cal̓itatis: gͦ ſi īflā matio minuit̉ ⁊ pulſatio: quō ergo intēdit̉: vt dicit Auic. ¶Nos poſſumꝰ vno modo exponere dictū Auic̄. qn̄ dic̄. Qm̄ pulſatio īcipit in ītēſione.ſ. qꝛ ſentitur ī declinatiōe pulſatio ad modū iectigatiōis vel aggregatiōis prurigi nis: qꝛ qn̄ maͣ reſoluit̉ ſubtiliat̉ ⁊ ad naͣꝫ vaporis ꝓportio nat̉: ꝗ ꝗdeꝫ vapor eſt cā iectigationis ⁊ pruritus: vt dicit Gal̓. 5º. de accidēti ⁊ morbo: ſic gͦ tūc iſto modo nō intelli git Aui. per pulſationē: pulſationē arteriaꝝ que fit rōne caliditatis: ſed ītelligit per pulſationē iectigationē pruri ginis: ⁊ iſta talis pulſatio ītendit̉ qn̄ materia rarificat̉: vt dictū eſt. ¶Uel poſſumus dicere alio modo ⁊ melin? ꝙ in pulſatione arteriarum ſunt duo motus. Nam pulſus eſt cōpoſitus ex duobꝰ motibꝰ: vnus motꝰ eſt dyaſtoles q eſt ad refrigerationē inflāmationis: ⁊ iſte motus fit ad di latādū artarias. Alter motus ē hic qui dr̄ ſiſtoles qui eſt ad expulſionē: ⁊ iſte motus fit ad conſtringendū artari as: modo in pͥncipio apoſtematis: ⁊ in augmento ⁊ ſtatu qꝛ iſtis tꝑibꝰ eſt magna cal̓itas auget̉ pulſus rōne dyaſto lis: quia dyaſtoles ē ad refrigerandū. In fine autem apo ſtematis minuit̉ īflāmatio ⁊ reſoluit̉ ⁊ expellit̉ aliꝗd ma terſe: ⁊ ideo minuit̉ pulſus rōne dyaſtolis: qꝛ nō indiget tūc tāta euētatiōe: ſꝫ auget̉ rōne ſiſtolis que eſt ad expel lendū ſuꝑfluitates: qꝛ tūc reſoluit̉ maͣ flegmonis: ſic gͦ tūc Aui. ītelligit ꝙ auget̉ pulſatio.i. pulſus rōne motꝰ ī ſiſto le: ſꝫ diminuit̉ rōne motꝰ dyaſtolis: ⁊ iſto mō ītelligit Ra ſis ⁊ alij auctores ꝙ diminutio pulſatiōis ē ſignū d̓clina tiōis: ⁊ ꝑ hͦ pꝫ ſol̓o ad rōnes: qꝛ dꝫ exponi: qm̄ pulſatio.i. expulſio mae īcipit in ītēſione.i. augetur: ⁊ ē ſil̓is iſte tex tus cuidā quē ponit Aui. in. 3º. ca. de ſignis vlcerum ocu lorum: ⁊ ē iſte. Et qn̄ ſanies inuenit̉ in eo qd̓ ſupponitur alba ſignificat dolorē debilē ⁊ pulſationē fortē: intelligit enim pulſationē fortē.i. expulſionē fortē: qꝛ qn̄ ſanies eſt gnīata dolor ē debilis ⁊ expulſio materie fortis. ¶ Et ſcias illud quod aggregatur ꝑ ad ditionem pullationis ⁊ caliditatis: ⁊ fixi onem vtriuſqꝫ. ad mortē mēbri ⁊ putrefacit ipſū. Et ml̓ CHic Aui. on̄dit ſigna apoſtematis qn̄ tēdūt ad ſanieꝫ et pꝫ qd̓ dicit: qꝛ ī gn̓atiōe ſaniei accidūt dolores fortes ⁊ fe bres magis qͣꝫ facta ſanie. ¶ Quare aūt in gn̓atiōe ſaniei auget̉ pulſatio pōt apparere ex dictis in p̄cedēti caº: ⁊ vi dere ꝙ nō ſolū pulſatio ē ſignū ꝑfecte ſaniei: vt dictū ē: ſꝫ bene oꝑꝫ ꝙ ſit ibi pulſatio vt dictū ē: ſed ſigna eius ꝑfecta ſūt: qꝛ tumor apatis eſt in eo augmētatꝰ: qd̓ ē poſſibile: ⁊ nō diminutus ꝑ īfrigidātia: vt dicit. Raſis: nec ꝑ reſoluti ua tumor nec dolor ⁊ pulſatio: īmo figit̉ pulſatio ⁊ dolor ſedat̉ dolor ⁊ pulſatio: ⁊ lenitur locus: vt dicit Raſis.i. mollificat̉ ⁊ albeſcit: hec.n. ſūt ſigna perfecte ſaniei. ¶ Et ſcis illud quod putrefit ꝑꝑ digeſti onis difficultatem ⁊ tenebroſitatem ⁊ ve hementiam tenſionis. ¶Hic ponit ſigna apatis tēdētis ad putrefactionē ⁊ corru ptionē mēbri: ⁊ diuidit̉ ī duas: nā pͥº facit hͦ. 2º. on̄dit qͣre mēbrū putreſit ⁊ corrupit̉. 2ª ibi.(Et ſciās ꝙ dū n̄ ſubmer git.) pꝫ qd̓ dicit. ¶ Prīo ꝑ difficultateꝫ digonis: qꝛ qn̄ maͣ difficult̓ digerit̉: tūc ē ſignū ꝙ maͣ vīcit naͣm potiꝰ qͦꝫ ecō uerſo: na āt vincit̉ a maͣ: aut qꝛ ē multa: aut qꝛ mala vt di ctū fuit ſupra. Et te nebroſitatē.ſ. loci: qꝛ tenebroſitas loci ſequit̉ corruptionē ⁊ mortificationē mēbri. Et vehemen tia tēſionis: qꝛ qn̄ ē ibi vehemēs tēſio: tūc ē ſignū ꝙ maͣ n̄ digerit̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ē ſignū corruptiōis mēbri: qꝛ qn̄ maͣ dige ritur tūc ē ſignū ꝙ locus linit̓ vt dictum eſt. iſtas ꝑtes ē dubitatio: qꝛ Aui. vr̄ eē di MEA CII CA minutus ⁊ ſuꝑfluus. Nā Auic. hic ſo lum tres terminatiōes ap̄atis ponit.ſ. qꝛ aut reſoluit̉ aut maturat̉: aut ꝑducit ad mortē mēbri. ¶Ur̄ pͥmo eē dimi nutus: qꝛ ipſe pͥmo canone fen ſcd̓a dicit: ꝙ apoſtema ca lidū: aut reſoluit̉ aut maturat̉ aut lapidat̉. Et hoc ēt pōit Raſis. vr̄ gͦ pͥmo ꝙ ſit diminutus: qꝛ nō ponit ꝙ cōuerta tur ad duriciē: hāc aūt determinationē nō tangit: qͣre ⁊c̄. Iteꝝ videt̉ eſſe ſuꝑfluus qꝛ ibi non ponit hanc termina tionē ad mortē mēbri: ſimil̓r nec Raſis. hic aūt ponit: qͣ re ⁊c̄. ¶ Querit̉ ergo que ſit cā huiꝰ diuerſitatis. Poſſu mus dicere ꝙ Aui. nō fuit diminutus: eo ꝙ hoc qd̓ con uertit̉ ad duriciē cōprehēdit Aui. ſub reſolutione: qꝛ aut reſoluit̉ apoſtema totaliter: cuius ſignum eſt vt dicit Ra ſis ꝙ minoratur apoſtema cū diminutiōe doloris ⁊ pul ſationis: aut reſoluitur ſubtile ⁊ indurat̉ groſſum: ⁊ ſic cō uertitur ad duriciem: cuius ſignum eſt: vt dicit Raſis: ꝙ minorat̉ dolor ⁊ mīoratur magnitudo apoſtematis ⁊ ad ditur eius duricies. ¶ Nec etiā fuit ſuꝑfluus: quia Auio in pͥmo: ⁊ Raſis non poſuerūt ꝙ apoſtema cōuertat̉ ad corruptionē membri: ⁊ hoc ideo: quia raro cōtingit hoc ſcꝫ ꝙ materia totaliter vincat naturam. ¶ Unde Auicē. in pͥmo ⁊ Raſis loquebat̉ de fine apatis facto a naͣ ſalteꝫ aliquo modo. hic v̓o loqutur de omni fine ap̄atis. ⁊ ideo Auicē. ponit illuꝫ finē quē nō ponit in pͥncipio nec Ra ſis. ¶Unde nota ꝙ materia apatis: aut vincit naͣm ⁊ tūc De cura .III. Fen mēbrum cōuertitur ad mortē ⁊ putrefactionem: aut vin citur a natura: ⁊ hoc dupliciter.ſ. cōplete: ⁊ tūc maͣ reſol uit̉ total̓r: aut incōplete: ⁊ tunc ꝓcedit via reſolutionis: ⁊ tunc reſoluit̉ ſubtile ⁊ groſſuꝫ induratur: aut ꝓcedit via digōnis: ⁊ tunc cōuertitur ad ſaniem. ¶ Et ſcias ꝙ dū non ſubmerſit naturam materia non peruenit ex ea apoſtema: ⁊ reſpirat per ignem eius quod apparet exter ius. CHic Aui. reddit cām quare ap̄a ꝯuertit̉ ad morteꝫ ⁊ cor ruptionē mēbri. Et dicit. ¶ Et ſcias ꝙ dū nō ſubmergit.i. dum non vincit naͣ maͣm.ſ. ap̄atis non ꝓuenit ex ea.ſ. maͣ apa.i. collectio ſaniei: ſupple nec reſpirat.i. nec ēt reſolui tur per poros: ⁊ ꝑ ignē eiꝰ qd̓ aꝑꝑet exteriꝰ.i. ꝑ oꝑationē medicine cal̓e que apponit̉ exteriꝰ. vn̄ lege ꝑ ignē.i. ꝑ ca lorem eius.i. medicine que apponit̉ exteriꝰ: ſꝫ ſupple ta lis maͣ ꝑducit ad mortē mēbri ⁊ putrefactionem: qꝛ ſi ma nō reſoluit̉: nec ꝓducit ſaniē: ꝯuertit̉ ad putrefactionem. ¶ Et notādū ꝙ hic īuenit̉ duplex lr̄a: vna que dicit natu ra maͣm: ⁊ tūc exponit̉ ſicut dictuꝫ eſt.ſ. ꝙ on̄dit cām qͣre ap̄a ꝯuertit̉ ad putrefactionē: qꝛ dū naͣ nō vincit maͣꝫ: ſed potius maͣ naͣꝫ nō ſit inde ſanies nec reſoluit̉: ſꝫ putrefit ⁊ corrūpit̉ mēbrū. Alia lr̄a īuenit̉ que dicit naͣꝫ maͣ: ⁊ tūc talis erit ītellectꝰ: Et ſcias ꝙ maͣ.i. ꝙ maͣ vincat naturam aliqͦ mō ⁊ nō total̓r maͣ a naͣ: ⁊ tūc nō facit īde ap̄a.i. colle ctio ſaniei: quare ī terminatiōe apatis ad ſanieꝫ aliqͦ mō vincit̉ naͣ a maͣ total̓r. Et pro ſed: ſed talis materia reſpi rat.i. reſoluit̉ ꝑ ignē. Et ſic exponēdo Aui. reddit cām re ſolutiōis ap̄atis: qꝛ qn̄ maͣ non vincit naͣm aliqͦ mō: ſꝫ to tal̓r vincit̉ maͣ: tūc nō facit ſaniē: ſed reſoluit̉. Credo pͥmā lr̄aꝫ eē meliorē. ¶ Ulteriꝰ notādū ꝙ hoc qd̓ dicit ꝑ igneꝫ eius qd̓ aꝑꝑet exteriꝰ pōt referri ad oꝑationē medicine: vt qꝛ maͣ reſoluat̉ calore medicine quē calorē vocat ignē. ¶ Uel pōt exponi ſic ꝙ referat̉ ſolū ad comꝑatione na ture ſic exponēdo: reſpirat.i. reſoluit̉ per poros exterio res ad modū ignis: qꝛ cuꝫ materia qn̄ reſoluit̉: ſubtile ele uatur in vaporē ⁊ cōuertitur in ignem. ¶ Et ſcias ꝙ qn̄ vicinant̉ puſtule deme nuliati indicat demenul malignū. CHic vt dcm̄ ē Aui. ponit quoddā ſignū apatis maligni ſcꝫ ꝓnoſticū flegmōis maligni ⁊ dicit: Et ſcias ꝙ qn̄ vici nant̉.ſ. multe puſtule: qꝛ pͥmo oriat̉ vna ⁊ iuxta illaꝫ alia ⁊ ſic multe ī numero: īdicāt.n. ⁊c̄. dumelati.i. ad modum carbūculi īdicāt adumul malignū.i. carbūculū veneno ſum ⁊ malignuꝫ. Et ille plures puſtule ſignificant ſuper multitudinem materie ⁊ malignitatem ipſius: ⁊ iō ſunt ſi cut dumul magne malitie. ¶ Et opꝫ vt ī potu tribuatur habēti ap̄a ta interiora aqua endiuie ⁊ aqua ſolatri cum medulla caſſie fiſtule. ¶Hic determinat de flegmone practice: ⁊ diuidit̉ in duas: quia primo ponit quādam curam incidentem ⁊ cōmunē in cura apoſtematum calidoꝝ interiorum: ſecūdo ꝓſeꝗ tur curā flegmonis exterioris de quo pͥncipal̓r ē hic intē tio. 2ª ibi Cū accidit flegmō.) ¶ Sed tu dices quō ponit hic curā ap̄atū īterioꝝ cal̓oꝝ cū determinet diffuſe de cu ra ipſoꝝ ī 3º lib. Dico ꝙ bene ꝓpͥe ⁊ principalis ītentio Aui. eſt h̓ d̓terminare de apatibꝰ exterioribꝰ: ⁊ diffuſe de terminat de īterioribꝰ in tertia: ⁊ qd̓ hic dicit de ap̄atibꝰ interioribus incidētaliter dicit: ⁊ ſoluꝫ dicit hͦ hic nobis vt reducat̉ nobis in memoria determinatio de ipſis facta in 3º vt illuc pro cura recurramus: vt ēt on̄dat ꝙ illd̓ qd̓ hic ſequit̉ ſit de cura flegmōis exterioris ⁊ nō iterioris: ⁊ ideo de eo qd̓ hic dicit Auicen. hic de illis nō expono. Et ſi ꝗs vult curā ip̄oꝝ complete: recurrat ad librū terti um: vbi ſufficienter dictum eſt de ipſis. Cap̄. ¶ De cura phlegmonis. Um accidit flegmō a cā pͥmitiua nō deeſt ꝗn aut cā primitiua ⁊ eiꝰ veſtigiuꝫ inueniat mūdificationē corporis aut repletionem. ¶ In iſto capl̓o Aui. ꝓſeꝗtur de cura flegmonis accn̄tis in exterioriibꝰ corꝑis. Et diuidit̉ in duas ẜꝫ ꝙ flegmon pōt accidere duplici cāe.ſ. pͥmitie ⁊ an̄ti. Prīo gͦ pōit curā ip̄i us qn̄ ē a cā pͥmitiua. 2º qn̄ accidit a cā an̄te. 2ª ibi.(Cum aūt cā eſt an̄s.) pͥma in duas. nā flegmon accn̄s a cā pͥmiti ua ꝯſiderat̉ dupl̓r. vnoº vt obuiet corꝑi md̓o. alioº vt ob uiet corꝑi pletorico. Prīo gͦ ponit Aui. illā diuerſitatē fle gmōis accn̄tis a talibꝰ cauſis pͥmitiuis. 2º ponit curā eiꝰ ẜꝫ iſtā diuerſitatē. 2ª ibi:(Ꝙ ſi obuiet.) Quid dicat pͥº: patet. Ꝙ dubitatio. videt̉ enim ꝙ nō debeat Hed HICaitendi ī cura flegmōis diuerſifica tio penes cauſaꝫ primitiuam ⁊ penes cauſam anteceden tem. ¶ Primo quia Almanſor ⁊ Raſis ponit curaꝫ fle gmonis: ⁊ tamē non docet diuerſificare curaꝫ penes has cās. ¶ Iterū ēt Gal̓. ī tegni. n̄ docet diuerſificare curā pe nes iſtas cās. ¶ Itē. Gal̓. ī. 13. de īge. ſāi. vbi pōit curā apa tis n̄ docet diuerſificare curā penes has cās. ¶ Preterea Gal̓. vr̄ velle 4º de īgēio ſani. ꝙ a cauſis pͥmitiuis nō ſit bn̄ ſumere curatiōis īgeniū. vn̄ iſte ſuꝰ textꝰ eſt: Dico gͦ ni hil pͥmitiuū ſignificationē curatiōis oſtēdere. fruſtra gͦ vr̄ ponere diuerſitatē curatiōis in flegmōe penes cām pͥmi tiuam ⁊ antecedentem. ē Alyabas ī de diſpōne regali. Et IN OPPONu AuI. I. ⁊ ī pº canōe fe 4d caº̓ d cu ra apoſtematū: ꝗ ponūt diuerſitate in curatiōe flegmonis penes iſtas cauſas. dicere breuit̓ vnica re Ad hec poſſumus poniōe ad obiecia ꝙ cauſa primitiua non diuerſificat curā: nec ab ip̄a ſumitu curatiōis īgeniū pͥº ⁊ ꝑ ſe vt dic̄ Gal̓. p̄allegato loco: ſꝫ cā pͥmitiua vt ibidē dicit: facit ad cognitiōeꝫ aliqn̄ morbi. v puta qn̄ morbus non eſt in ꝓpatulo. ⁊ ex ꝯn̄ti facit ad cu ram. tunc nō eſt fruſtra de cauſis pͥmitiuis inꝗrere in cu ratiōe immo eſt vtile: ſicut apparebit in vulneribꝰ capitis cuꝫ fractura cranei. ibi.n. qn̄ non apparet ad ſenſum fra ctura cranei ⁊ dubitamus de ipſo: tunc inquirere de ca ſis pͥmitiuis eſt vtile: ſed qn̄ apparet fractura ad ſenſur tunc inquirere de cauſis pͥmitiuis nihil ꝯfert ad curā. ⁊ ideo dicit Gal̓. ī 2º capº p̄dicto ꝙ oꝫ ſcire pͥmitiuaꝫ: eo ꝙ aliqn̄ dat adiutoriū ad cognoſcendū morbū. Sed ſi loc morbi ſit in ꝓpatulo vt poſſimꝰ ſenſual̓r cognoſcere: tūc nō eſt neceſſe cāꝫ pͥmitiuā cognoſcere. vn̄ dico hic ad pro poſitū ꝙ inquirere hic de cā pͥmitiua eſt quoddā ſignuꝫ diſpōis corꝑis: qꝛ cā pͥmitīa obuiare p̄t corꝑi mūdo ⁊ cor pori repleto: ſꝫ a cā an̄te fit ſolū apa in corpore nō mūdo. Unde ap̄a fiens a cā an̄te neceſſario fit in pctō hūoruꝫ in qꝛ al̓r curamꝰ apa accn̄s corꝑi mūdo: ⁊ al̓r corꝑi repleto. Unde ſi poſſumus ſcire qn̄ corpꝰ eſt mūdū vl̓ īmūddum abſqꝫ ꝯſideratōe cauſe pͥmitiue: tūc de ea inꝗrere foret in utile: ſꝫ hoc aliqn̄ ſciri nō pōt niſi ꝑ ꝯſiderationē cauſe pri mitiue. ⁊ iō inutile eſt de eis aliqn̄ inꝗrere: qꝛ ap̄a nō pōt euenire corꝑi mūdo niſi a cā pͥmitiua. vn̄ ſi ap̄a nō adue nit a cā pͥmitiua iaꝫ ſtatī: ſcio ꝙ ibi peccāt hūores aliquo modo. Et ideo Aui. ⁊ Alya. docēt ꝯſiderare cauſā primi tiuā. Et ꝓpter hoc eadeꝫ eſt cura quodāmodo apatis: qd̓ fit a cā pͥmitiua que īuenit corpꝰ repletū ⁊ eiꝰ qd̓ accidit a cauſa an̄ti ẜm qd̓ aꝑꝑet ꝑ Aui. pº cāone fen 2ª. caº de cu ratōne apatū: qꝛ in vtroqꝫ debemus purgare: poſtea de .III. Flegmonis Fen pemus mām reꝑcutere. ¶ Uerū eſt tn̄ ꝙ minus indiget materia repercuſſione quando eſt a cauſa primitiua cū orporis repletōe: qꝛ materia eſt ibi plus ꝯculcata: ẜm ꝙ appebit poſtea: ⁊ ꝓpt̓ hoc dixi ꝙ quodāmō eadeꝫ ē cura CAteꝝ etiā cā pͥmitiua facit ad cognitioneꝫ morbi: qꝛ ſi ap̄a eſt a cā pͥmitiua: ſcio ꝙ maͣ in ip̄o plus ꝯculcata eſt qͣꝫ t ſit a cā an̄ti. Et iō apa qd̓ ē a cā pͥmitia: ⁊ dato ꝙ cā pͥmi riua adueniat corꝑi repleto īdiget minori reꝑcuſſione qͣꝫ illud qd̓ eſt a cauſa an̄cedēti ẜm ꝙ poſtea apparebit. Sic ergo apꝑet ꝙ cauſa pͥmitiua n̄ facit niſi ad cognitionē di ſpoſitiōis corꝑis: ex ꝯſequēti facit ad curationeꝫ: ſed non per ſe. Et per hoc patet rn̄ſio ad textū. G. qn̄ dicit: dico ꝙ nihilominus pͥmitiuū. ¶ Ad alias aucͣtes poſſumus rn̄ dere dupl̓r: vno modo ꝙ auctores nō poſuerūt ꝯſidera noneꝫ de cauſa pͥmitiua: qꝛ raro ꝯtingit ꝙ apa adueniat corꝑi mūdo: ſꝫ etiā ſi accidat a cauſa p̄mitiua vt plurimū accidit corꝑi repleto: ⁊ tūc ꝙ eadē ē cura ipſius ſiue acci dat a cauſa pͥmitiua ſiue an̄cedēti: ⁊ iō auctores illi nō fe cerunt mentionē de cauſa pͥmitiua. Alio modo poſſumª dicere ꝙ comp̄hendit cām pͥmitiuā ⁊ ꝯſiderationē ipſi iꝗrit vtrum corpus ſit repletū aut nō. ¶ Auicē. aūt ⁊ abas vltra hoc fecerūt mentioneꝫ de cā pͥmitiua vt ꝑ hoc declararent̉ nobis meliꝰ diſpōnes corꝑis ⁊ ap̄atis ẜꝫ ꝙ dictum eſt ⁊ ideo iſti ſine dubio cōpletius ꝯſideraue runt qͣꝫ illi. ¶Deinde cum dicit: ¶ Ꝙ ſi obuiet mūdificatiōi nō ē neceſſa riū niſi curatio apatis inquātū eſt ap̄ma ⁊ curatio apoſtematꝭ īquatū apoſtema ē extractatio mater ie ī extranee qͥ ſacit acci dere apa: ⁊ illud fit per mollificatiua ⁊ re ſolutiua lenia ſicut emplaſtruꝫ de farina tritici cocta cum aqua ⁊ oleo. CHic ꝓſeꝗtur curam flegmonis facti a cauſa pͥmitiua ẜm p̄dictā diuerſitatē: ⁊ diuidit̉ pars hec in duas: pͥmo ponit curam flegmonis facti a cauſa pͥmitiua qn̄ cauſa p̄mitiua obuiat corpori mūdo. 2º pōit curā qn̄ accidit corꝑi reple to. 2ª ibi. Cum aūt inuenit corꝑis repletionē.) Prima in duas: pͥmo ponit modū curatiōis per euacuationē īſenſi bilē materie apantis. 2º per euacuationē ſēſibilē. ſecūda ibi.(Et qn̄qꝫ excuſat.) Dicit ergo ꝙ ſi obuiet ⁊c̄. ⁊ curatio apatis īquantū eſt apa eſt extractio maͣe extranee.i. reſo. lutio ⁊ euacuatio mae extranee de loco apatis. ¶ Ubi no ta ꝙ eūatio totiꝰ corꝑis non eſt curatio apatis inquātū eſt apa: qꝛ nō euacuat de maͣ que actu facit apa: vn̄ euacuatio totius corꝑis non directe reſpicit mam apatis: ſed ꝑ ipſā ꝓhibet̉ fluxꝰ ad ap̄a. ¶ Iteꝝ etiā reꝑcuſſio nō debet̉ ap̄a ti inquantū eſt ap̄a: ſed debet̉ rōne materie fluentis que eſt parata facere apa vel ap̄a factū augere: ſed cura apatis inquantū eſt apa eſt euacuatio ⁊ extractio materie de lo co apatis: qꝛ ita directe reſpiciunt maͣm facientem apoſte ma actu. Cum ergo in tali corpore mundo non ſit fluxus materie ad apoſtema cum ſit corpus mundū: ideo in tali apoſtemate nō eſt neceſſaria curatio apoſtematis niſi in quantuꝫ eſt apoſtema.ſ. extractio materiei extranee que ſit per mollificatiua ⁊ reſolutiua lenia. ¶ Iuxta quod no ia ꝙ reſolutiuū calidū ap̄atis debet eſſe mollificatiuum quia mollificatiua mitigāt dolorē ⁊ aperiunt poros ⁊ ha bilitant maͣm per totū equaliter ad reſolutionē materie. Ei non debēt eſſe deſiccatiua: quia deſiccaret̉ pͥmo ſubti le ⁊ relinqueret̉ groſſum. ¶ Iterū debet eſſe reſolutiuuꝫ lene ⁊ nō forte: qꝛ reſolutiuū forte in tali caſu nō compe tit tribus modis. Primo qꝛ reſolutiuū forte cū ſit velocis reſolutionis reſoluit̉ ſubtile ⁊ relinꝗtur groſſuꝫ ⁊ indu ratur. ¶ Secūdo nocet: qꝛ forte mordicat locū leſuꝫ ⁊ nō mitigat dolorem: qꝛ fortia reſolutiua ſunt multuꝫ calida: quoꝝ ē mordere: in hoc aūt caſu indigemus multū miti gatione doloris ne ꝑꝑ dolorē apoſtema augmētetur: licꝫ corpꝰ ſit mūdū. ¶ Tertio nocet rōne ſuꝑcalefactiōis quā īducūt in mēbro: que maxime cauēda ē in apate cal̓o: ſic ꝙ ī tali ap̄ate debēt poni reſolutiua lenia ⁊ mollia: ſicut emplaſtrū de farina tritici cocta cū oleo cōmuni ⁊ aqua: qꝛ illd̓ emplaſtrū rōne olei reſoluit ⁊ mollificat eo ꝙ ole um eſt reſolutiuū ⁊ mollitiuū ẜm ꝙ apparet ꝑ Gal̓. in de ſimplicibꝰ medicinis. Rōne tritici.ſ. farine qͥ aliquātulū calida eſt reſoluit: rōne aque mollificat. ¶ Et quādoqꝫ excuſat ſcarificatio laborē ⁊ ꝓprie qn̄ apoſtema eſt multe maei. CHic Aui. ponit aliū modū curādi per euacuationeꝫ ma terie ex loco ap̄oſo. Nā modus euacuādi p̄dictus fit īſen ſibiliter per poros. Iſte v̓o modus euacuādi eſt alius: ꝗa ſenſibil̓r ẜm ꝙ īnuit Gal̓. in tegni. capl̓o de cura ap̄atum Un̄ dicit: qn̄qꝫ excuſat ſcarificatio laboreꝫ.ſ. in reſoluēdo cū medicinis ſolū. Dicit autē laborem: qꝛ maior labor eſt euacuare mam apatis cū reſolutiōe medicinaꝝ qͣꝫ cū ſca rificatiōe: qꝛ reſolutio cū medicinis nō ſit ſtatiꝫ: ſed in lon giori tꝑe qͣꝫ reſolutio cū ſcarificatiōe: qꝛ ibi maͣ reſoluitur īſenſibiliter ꝑ poros ꝗ ſunt ſtricti: ſed ī ſcarificatione ſunt vie large: vn̄ maͣ corpus egredit̉: mō omnis cura dr̄ labo rioſa. ⁊ iō dicit Aui. laborē: ⁊ ꝓpͥe qn̄ ap̄a eſt multe mate riei: ſupple debet curari ſcarificatiōe: qꝛ cū euacuatio ꝑ re ſolutionē ſit debilis: veꝝ eſt ꝙ non competit ī multa maͣ eo ꝙ nō reſolueret̉ niſi in valde lōgo tꝑe ⁊ nimis manēs in mēbro poſſet eē cā corruptiōis mēbri: ⁊ ideo tūc maxi me cōpetit ſcarificatio: qꝛ cauet̉ dcm̄ periculū potēs eue nireⁱ in mēbro: ⁊ ꝓprie qn̄ eēt hic ſanguis ex cōtuſione cō tuſus ⁊ cōculcatus ne pͥus talis ſanguis qͣꝫ reſoluat̉ putre fiat ⁊ corruptionē in mēbro pariat̉ ⁊ mortē. ¶ Ulteriꝰ eti am intellige ꝙ poſt ſcarificationeꝫ debes apponere em plaſtruꝫ reſolutiuū ⁊ mollificatiuū. Un̄ nō ītelligit Aui. quando dicit ꝙ ſcarificatio excuſat laborē in reſoluendo abſqꝫ adiutorio adminiſtrationis medicinaꝝ reſoluenti um: ſed intelligit ꝙ vltra medicinas debet fieri ſcarifica tio: vt materia citius egrediatur ⁊ reſoluatur maxime in caſu vbi competit. partē ē dubitatio. Dic̄. n. Aui. Sed circa iſta ꝙ qn̄ cā pͥmitiua obulat mun dificationi corporisnon eſt neceſſaria niſi curatio apoſte matis inquantū eſt apoſtema. Sed videt̉ ꝙ quantūcūqꝫ obuiet corpori mundo: tamē oportet corpus euacuare ꝑ textū Gal̓. ī tertia particula de igenio ſanitatis. dicētis. Et non ſolum in plenitudine corporis: veꝝ etiā in eo tꝑato exiſtētie purgatio confert ꝓpter magnitudinē morbi: nā dolor ⁊ calor ſunt cauſa attrahēdi materiā ad apoſtema lꝫ corporis ſuꝑfluitas non abundet. ¶ Ad hoc eſt dicēdū ſine dubio ꝙ vt dicit Auicē. ꝙ ſi cauſa primittiua obuiet corpori mūdo nō eſt neceſſaria curatio apoſtematis niſi inquantū eſt apoſtema.ſ. eū̓atio materie ⁊ ipſius eradica tio de ſuo loco apoſtemoſo: ſed iſta euacuatio materie ali quando fit per eandē partem ſicut ſit per ſcarificationem ſuper locum: vel per reſolutionē cum medicinis aliquā do fit per deriuationem ad aliam parteꝫ. Modo quādo Galie. dicit. Ꝙ non ſolū in plenitudine corporis ⁊cͣ. Di cenduꝫ ꝙ intelligit de purgatione non de illa que debe tur toti corpori quę competit quādo corpus eſt plenum: ſed intelligit de ea purgatiōe que eſt quaſi deriuatio ad moduꝫ purgationis. vnde nō dicitur talis purgatio eua cuatio. quia non eſt euacuatio de qua ſit curāduꝫ: ſed po tius dr̄ deriuatio. Et ꝓpterea quādo purgamꝰ vel flebo to mamus rōne egritudinis magne ⁊ non rōne totiꝰ de bemus paꝝ euacuare. qꝛ nō euacuamus: tūc niſi vt deri uemus. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cū aūt īueneris corꝑis repletionē: tūc .III. De cura Fen opꝫ vt non tangas apoſtema cum molli ficatiuis: qm̄ attrahet̉ ad ipſuꝫ ſupra qd̓ reſoluatur ab eo: īmo oportet vt euacue tur materia per flebotomiā ⁊ fortaſſe in diget ſolutione ventris: ⁊ cum feceris il lud adminiſtra mollificantia. THic ponit curā flegmonis facti a cauſa pͥmitiua quādo cauſa primitiua obuiat corpori pleno: ⁊ diuidit̉ in duas: qꝛ pͥmo facit hoc. ſecūdo comparat apoſtema hoc ad apa dictū in curatiōe penes cōuenientiā ⁊ dr̄ntiam. ſecunda ibi.(Et eius ꝗdē curatio) Dicit ergo. Cū an̄t a cauſa pͥmi tiua inuenitur corporis repletio: tūc oꝑꝫ vt nō tāgat apo ſtema cū mollitiuis.i. nō oꝑꝫ te incipere a curatiōe apatis inquātū eſt ap̄a.ſ. extrahere ⁊ reſoluere maͣm apatis: eo ꝙ aduenit illud nocumētū qd̓ Aui. ponit dicēs: Quoniā attraheretur ad ipſum ⁊c̄. īmo opꝫ vt euacuet̉ materia ꝑ flebotomiā.ſ. ante adminiſtrationē reſolutiuoꝝ ⁊ molli tiuoruꝫ. Et fortaſſe indiget ſolutione ventris.ſ. vt qꝛ ha beat ventrem conſtipatum vel abūdet cum ſanguine ali quis humor alioꝝ. Et cum feceris illud tunc adminiſtra mollitiua.i. reſolutiua lenia que dicta ſunt. partem ⁊ p̄dictā eſt dubitatio: Sed cir Ca Nta virum debeas reper cutere ſle gmionē ex cauſa pͥmitiua qn̄ eſt ī pͥncipio poſt corporis.ſ. euacuationē. Et videt̉ ꝙ ſic: qꝛ Gal̓. in. 13ª. particula de ī ge. ſani. dicit: ꝙ in ap̄ate fiēte duo intēdimus vnū eſt vt ꝓ hibemus futuꝝ fieri. Aliud eſt vt factum deleamus: ſꝫ qn̄ ap̄a eſt in pͥncipio: tūc eſt fiens: qꝛ aliquid de materia eſt collectuꝫ in ſpongioſitatibus mēbri. Et aliꝗd eſt futurū fieri cū apoſtema ſit augmentans ⁊ ad ſtatū futurū: gͦ tūc in tali apate duo attendenda ſunt in pͥncipio: vnū eſt ꝓ hibere fatuꝝ fieri: aliud eſt factū delere. Sed futuꝝ ꝓhi bemus qn̄ materiā que eſt in fluxū reꝑcutimꝰ: ergo tunc in pͥncipio talis ap̄atis debemꝰ repercutere. ¶ Preterea Aui. infra in pͥmo capl̓o dicit: ꝙ humectatio in pͥncipio ē tumoroſa: ergo tunc in principio eſt timor vti mollitiuis ¶ Preterea hoc vr̄ velle Aui. in ſequēti parte dicens ꝙ nō indiget curatiōe cū reꝑcuſſione plurima in pͥncipio: ꝑ iſtum textū videt̉ Aui. velle ꝙ in apate qd̓ eſt a cā primi tiua cōpetit reꝑcuſſio. ¶ In oppoſitū eſt hic Aui. ⁊ Alye in diſpōne regali. ¶ Ddm ē ad hāc qōnem: ad cuiꝰ intel lectuꝫ opꝫ ītelligere ꝙ omne apa cal̓m in pͥncipio oꝫ reꝑ cuti niſi aliꝗd impediat. ¶ Sed nota gr̄a huius ꝙ mul te ſunt cōditiōes quare in apate calido exteriori ꝓhiben tur reꝑcuſſiua in corpore mūdo: qꝛ qn̄ corpus nō ē mun dum nō debent poni hic aliqua medicamina localia niſi poſt corporis euacuationeꝫ. Una cōditio eſt que ſe tenet ex ꝑte mēbri ſicut eſt in locis euacuatorijs timēdo ne ma teria redeat ad mēbra pͥncipalia. Alia conditio eſt ex par te materie: ⁊ hec ē multiplex: qꝛ ſi maͣ ſit groſſa ⁊ viſcoſa ⁊ multa nō debemꝰ reꝑcutere ne ibi materia lapidetur. Iteꝝ ēt ſi materia fuerit furioſa ⁊ venenoſa nō debemus reꝑcutere ne redeat ad interiora ſicut eſt in antrace ⁊ pu ſtulis venenoſis ⁊ malignis. Iteꝝ ēt ſi materia ſit cōcul cata ⁊ cōtuſa nō dꝫ reꝑcuti: ⁊ hoc eſt ne materia conculce tur ⁊ corrumpat̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s corrūpat membrum. Iteꝫ ſi ma teria ſit expulſa ꝑ viā criſis ſicut eſt in febribꝰ que termi nantur per ap̄ata: talis.n. materia nō dꝫ reꝑcuti ſicut po nunt auctores: īmo debemus ipſaꝫ attrahere: ⁊ hoc eſt ꝓ pter malitiā eius ne redeat ad iteriora ⁊ faciat recidiuaꝫ q̄ eſt peior ſua radice ſicut ponit Aui. in 4º. Et hec ē cau ſa quare Aui. ⁊ Alyabas ponūt ꝙ in ap̄ate facto a cā pri mitiua ponātur reſolutiua ⁊ mollificatiua: qꝛ maͣ in eis ꝓ pter tales cauſas pͥmitiuas ſicut ꝓpter ꝑcuſſionē ⁊ inciſi onē: ⁊ hmōi: quare de talibus cauſis pͥmitiuis intellexit Aui. In his.n. eſt magis cōculcata maͣ qͣꝫ in ap̄ate facto a cauſa an̄ti: ⁊ ideo minus maluꝫ eſt reſoluere maͣm in taliꝰ ap̄ate corpore exiſtēte mūdo qͣꝫ repercute̓: ⁊ adhuc dato ꝙ ibi attrahatur ⁊ fluat: qͣꝫ ꝓhibere fluxū maͣe ⁊ cōculca re ibi materiā collectam cū repercuſſiuis: qꝛ cū talis ma teria ſit ibi ꝯculcata ⁊ mortificata cito mouet̉ ad putrefa ctionē mēbri: qꝛ tal̓ maͣ ſi tāgat̉ cū reꝑcuſſiuis ꝯculcatur ī parte ⁊ putrefit ⁊ putrefac̄ mēbꝝ ⁊ mortificat ipſuꝫ. ⁊ iō quāto citiꝰ reſoluet̉ tāto ē meliꝰ. vn̄ lꝫ reꝑcuſſio ꝓhibeat fluxum materie. tamē ex nocumentis p̄dictis nocumentū pualeret iuuamēto. vt viſum eſt. Sed in apate qd̓ eſt a cā an̄ti: puta ex repletione materie non eſt adeo conculcata ⁊ ideo non mouetur ita cito ad corruptionem membri. ⁊ ideo poſſumus in ea citius reꝑcuſſiua adminiſtrare vt cō fortet̉ membrū ne recipiat ⁊ ꝓhibeat fluxuꝫ materiei ad apoſtema. Iteꝝ etiā dato ꝙ in apate facto a cauſa pͥmiti ua aliqualiter cōpeteret repercuſſio rōne confortādi mē brum ne multū repleat̉ vt Aui. videt̉ ponere in ſequenti parte: hoc etiā vr̄ ponere Aui. in pͥncipio: qn̄ cauſa pͥmi tiua obuiat repletiōi corporis ꝙ pͥmo corpus purgatur poſtea ponant̉ ſuꝑ locū ea que repercutiunt ⁊ ſtipticant niſi in locis emunctorijs: tamē adhuc debēt poni minus re ꝑcuſſiuia in apoſtemate facto a cauſa pͥmitiua qͣꝫ in apo ſte mate facto a cauſa an̄ti ⁊ pauciori tꝑe propter cauſam dictam. ¶ Tunc ad illud qd̓ opponis tu dices ꝙ Gal̓. di cit ꝙ in apate fiente duo ītendimus.ſ. ꝓhibere fluxum pͥ mo: ⁊ illud fit cum reꝑcuſſiuis ⁊ delere factū ⁊ illud ſit cu reſoluriuis. ¶ Dd̓m ꝙ hoc eſt veꝝ niſi aliud impediat: vt eſt dictum. Nunc aūt ex prohibitione ⁊ repulſione flu xus cum reꝑcuſſiuis ſequeret̉ maius nocumentum qͣꝫ iu uamentū. vt̓ dcm̄ eſt. ¶ Item etiā poſſet dicere ꝙ hic ꝓ hiberemus fluxum materie: ſed nō cuꝫ repercuſſiuis ſu per locū: ſed cū euacuatiuis ſicut qn̄ corpus eſſet plenuꝫ vel diuertēdo materiā cū fricationibꝰ ⁊ ventoſationibuꝫ ⁊ euacuatiōe aliqua ad modū deriuatiōis ſicut dcm̄ fuit prius. Uel etiā poſſet dicere ꝙ nō totaliter ꝓhibent̉ reꝑ cuſſiua: vt patebit in ſequēti parte: ⁊ ſi ponant̉ debēt pōi minus reꝑcuſſiua in apoſtemate facto a cā pͥmitiua qͦꝫ in ap̄ate facto a cā an̄ti vt viſum eſt. ¶ Et ſi dicis. Aui. ponit ſolum in iſta parte reſolutiua ⁊ mollitiua: ⁊ Alyabas ī di ſpofitiōe regali: dico ꝙ ꝓ tanto Aui. ponit hic ſolū molli tiua: ⁊ Alyabas: qꝛ dato ꝙ ibi cōpetant reꝑcuſſiua maxi me cōpetunt in illo cuius cauſa primitiua obuiat repleti oni corporis ẜm ꝙ apparet ꝑ Aui. in primo: ſꝫ in illo vbi cauſa primitiua obuiat corpori mundo ſolum competūt mollitiua: ⁊ cauſa huius apparebit in ſequenti parte: ta men Auicen. in iſta parte ponit ſolū mollitiua: ⁊ Haly. ī diſpōne regali: vt oſtēdant̉ ꝙ ⁊ ſi reꝑcuſſiua cōpetāt: de bent poni paꝝ ⁊ pauco tꝑe. Et ꝑꝑ hoc Aui. ī ſequenti ꝑte vbi loꝗtur magis diſtincte īnuit ꝙ bene pn̄t apponi ali qua reꝑcuſſiua ẜꝫ ꝙ ibi apparebit. ¶ Ad illd̓ qd̓ tu dicis. Aui. dicit ꝙ humectatio etiā in pͥncipio eſt timoroſa: dice dum ꝙ ītellexit in illo qn̄ ē cauſa antecedēs. ¶ Ad aliud apparet reſponſio ꝑ ea que dicta ſuui: ⁊ apparebit meliꝰ legendo iſtā lr̄am. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et eius quidem curatio eſt ꝓxima cu rationi eius cuius cauſa primitiua inue nit mundificationem corporis. CHic cōparat apa factū a cā primitiua obuiantis repletio ni corꝑis ei qd̓ a cā pͥmitiua q̄ obuiat corpori mundo pe nes cōuenientiā ⁊ dr̄iam in curatiōe. Et duo facit. primo cōparat illa adīuicē penes cōuenientiā. ſcd̓o penes diffe rētiā. ſcd̓a ibi. Et differt.) Lege ſic lr̄am. Et eiꝰ ꝗdē.ſ. apa tis qd̓ fit a cā pͥmitiua q̄ īuenit corpꝰ repletū curatio ē ꝓxi ma.ſ. poſt mudificationē corꝑis curatiōi eiꝰ.ſ. apatis: culꝰ cā pͥmitiua īuenit mūdificatiōem corꝑis: ſic ergo tūc cura Tractatus.I. Flegmonis aecmonis a cā pͥmitiua q̄ īuenit corporis mūdficationeꝫ auenit cū cura flegmonis a cā pͥmitiua qͥ īuenit plenitu qmē. ⁊ hoc poſt mūdificationē corporis. qꝛ ſicut ibi poni mus mollificatiua ⁊ reſolutiua ſic in iſto poſt mundifica rionē corporis. Sic gͦ cura flegmōis a cā pͥmitiua q̄ inue nu mundificationē corpus ꝯuenit cuꝫ cura flegmonis cꝰ cā pͥmitiua īuenit plenitudinē. ⁊ hoc poſt mūdificationē corporis. ¶ Tūc ponit dr̄iam. ⁊ pōt vno mo legi. ¶ Et differt ab ea in hoc ꝙ non indiget curatione cum repercuſſione plurima in principio ſicut indiget illa īmo minꝰ illa. ¶ Scilicet curatio apatis facti a cā pͥmitiua cuꝫ īuenit cor nus repletū ab ea.ſ. curatōe apatis cuius cā pͥmitiua īue nit corꝑis mundificationē ſupple ante mundificationem corꝑis. qꝛ in iſta q̄ inuenit corpus repletū debes īcipere a mūdificatiōe totius corporis cū nō poſſimus al̓r reꝑcute re: eo ꝙ nō recipit corpus plenū exūs. ſicut vult Gal. in te gni. ſꝫ poſſumꝰ qn̄ cā p̄mitiua īuenit corpus mūdū. Et hͨ uelligit Auic. cum dicit: Et hec ꝗdeꝫ nō īdiget curatione cū reꝑcuſſione plurima ſic̄ īdiget illa: īmo minꝰ illa. Hoc eſt dicere ꝙ ſi in pͥnº apatis contingētis a cā pͥmitiua ob niante repl̓oni corporis nos reꝑcutimus: minus tn̄ debe mus reꝑcutere qͣꝫ in illo cuius cā pͥmitiua inuenit corpus mundū. Hec ꝗdem.ſ. curatio vel cura apatis nō īdiget re ycuſſione plurima ſicut indiget illa īmo minus. ¶Uidet̉ gͦdicere qd̓ iſta duo apata cōueniunt in curatiōe poſt pͥn cipium. ¶ Qꝛ in vtroqꝫ ꝯpetunt mollitiua reſolutiua. ſed differūt in pͥnº ante mundificationē corporis: qꝛ in ap̄ate qd̓ eſt a cauſa pͥmitiua q̄ īuenit corpus mundū poſſumuꝫ ponere reꝑcuſſiua ī pͥncipio magis qͣꝫ in iſto cuiꝰ cā pͥmi tiua īuenit corpus repletū: eo ꝙ pͥmo oꝫ corpꝰ euacuare cū nō recipiāt plenū exn̄s corpus: ſicut dicit Gal̓. ī tegni. ⁊ poſtea reꝑcutere ſi ibi cōuenit reꝑcutere. eſt dubitatio pͥmo Sed ſic exponendo ꝙ hic videt̉ cōce dere reꝑcuſſiua in pͥncipio apatis cuiꝰ cā pͥmitiua īuenit corpꝰ mūdū. ſuꝑius aūt ponit ſolū mollitiua. ⁊ ēt ī diſpō ne regali Halyp̄cipit ſolū appōi reſolutiua mollia. ⁊ etiā Auic. ī pº fen qͣrta p̄cipit ſolū mollitiua ⁊ reſolutiua ap pōi quado cā pͥmitiua īuenit mūdificationē corꝑis. Cꝫ eſt dubitatio de hoc qd̓ dicit: īmo minus illa. qꝛ videt̉ cō cedere aliqua repercuſſiua ī pͥnº apoſtematis a cā pͥmiti ua cuius cā īuenit corpus repletū. hoc enī nō videt̉ eē ve rū ꝑ Gal. ī tegni. vbi dicit: ꝙ nō recipit plenū exn̄s corpꝰ īmo qd̓ plus eſt auctores ꝓhibent poni reꝑcuſſiua ī apo ftemate quod eſt a cā an̄ti niſi pͥmo corpus purget̉. gͦ mul to fortius h̓ nō debēt poni reꝑcuſſiua ante mundi ficatio nē. ¶ Dd̓m ꝙ iſta expō nō multū placet mihi. pōt tn̄ ali qual̓r aliter ſuſtineri. ⁊ tūc rn̄demus ad pͥmū quod tu di cis. qꝛ dicis tu ꝙ Aui. cōcedit h̓ reꝑcuſſiua in apoſte mate a cā pͥmitiua q̄ īuenit mūdificationē corporis. Superius aūt poſuit ſolū mollificatiua. Et cū dico ꝙ in ap̄ate a cau ſa pͥmitiua q̄ īuenit corpꝰ mundū in pͥncipio pōt bene po ni reꝑcuſſiuū: ⁊ ſpāliter qn̄ eſſet magna egritudo vt ꝓhi beret̉ fluxus ad locū ne nimis augmentaret̉ ap̄a. ⁊ in illo qd̓ eſt cā pͥmitiua q̄ īuenit corpus repletū dꝫ poni reper cuſſiua qn̄ corpus eſt purgatū: ſꝫ ibi cōpetūt ꝓpter predi ctā cam ne nimis augeat̉ apa. Sꝫ Aui. ſuꝑius ſolū poſuit mollificatiua vt nō on̄deret ꝙ ⁊ ſi aliqn̄ ponant̉ reꝑcuſſi ua ſicut in dicto canone debet poni parū repercuſſiuuꝫ ⁊ pauco tēpore ꝓpter ꝯculcationē maiei: vt dictū fuit ſupra vnde in pº Auic. fuit locutꝰ magis diſtincte. qꝛ ibi vult ꝙ aliqn̄ pōt pōi repercuſſiuū: in pͥnº ſꝫ dꝫ poni parū reper cuſſiuū ⁊ pauco tēpore. ¶ Ad aliud dubiuꝫ poſſumus di cere. Unoº ꝙ illud cōparatiuuꝫ minus tenet̉ abuſiue. qꝛ ibi nullo mō debēt poni repercuſſiua ante mundificatio neꝫ corporis. Sꝫ debēt poni qn̄ corpus eſt mundificatū ſi ibi competūt. ¶ Uel ſi volumus dicere ꝙ teneat̉ ꝓprie tunc dicemꝰ ꝙ ītellexit de talibus repercuſſiuis que non ſunt vere repercuſſiua ſed ſunt cōfortatiua partis apoſte mate cū leui repercuſſiua ⁊ aliquali reſol̓one ſicut popu leon ⁊ ſimilia. talia enī bene poſſunt poni ante mūdifica tiōeꝫ in quocūqꝫ apoſtemate: qꝛ talia nō repercutiūt pu re: ſꝫ quodāmō ꝯfortāt membꝝ ne reciptat nimis. Alioº pōt exponi ⁊ legi iſta littera ſicut intelligit ꝙ curatio apo ſtematis a facti a cā pͥmitiua que inuenit corpus repletuꝫ differt a curatiōe apoſtematis facti a cauſa pͥmitiua que īuenit corpus mūdū nō ſolū ante purgationē corporis: vt dictū eſt in pͥma expōne: ſed differt etiā curatio quādo mundificatū eſt corpus: ⁊ tunc lege ſic lr̄am: ⁊ differt.ſ. cū ratio apoſtematis facti a cā pͥmitiua que inuenit corpus repletū ſupple poſt purgationē corporis ab ea.ſ. curatōe apoſtematis facti a cā pͥmitiua que īuenit corpus mundū in hoc qꝛ ſine dubio illa flegmon q̄ eſt a cā pͥmitiua que īuenit corpus mūdū nō īdiget curatione cum reꝑcuſſiōe plurima.i. cuꝫ repercuſſiōe iſta: ſicut.i. qua īdiget iſta ſup ple q̄ eſt a cā pͥmitiua q̄ īuenit corpꝰ repletū: qꝛ ẜm Auic. in pͥmo fen qͣrta capº de curatiōe apoſtematū: in apoſte mate quod eſt a cā pͥmitiua que īuenit corpus plenuꝫ: de bemus pͥmo euacuare ⁊ poſtea reꝑcutere aliqual̓r: lꝫ nō tantū ſicut quādo apoſtema eſt a cauſa antecedēti ꝓpter cōculcationē materiei ſicut dictū fuit ſuperiꝰ. Sed quan do cā pͥmitiua īuenit corpus mundū tunc debemꝰ ſtatim apponere reſolutiua mollitiua: vn̄ qn̄ poſtea dicit: īmo minus illa illud minus ponitur abuſiue: qꝛ quādo cauſa pͥmitiua īuenit corpus mundū nō īdiget tunc apoſtema reꝑcuſſiōe. Sed quādo īuenit corpus plenū debet corpꝰ pͥus purgari: ⁊ poſtea reꝑcutere. ¶ Uel ſi vellemꝰ dr̄e ꝙ ibi iſtud cōparatiuū ponatur ꝓprie: ita ꝙ ītelligeret etiā quādo cauſa pͥmitiua inuenit corpus mundū pōt apoſte ma equaliter reꝑcuti: tunc dicemus ꝙ intelligit de tali bus repercuſſiuis que nō ſunt ꝓprie repercuſſiua: ſꝫ ſūt quodāmodo cōfortantia partis apoſtematis ne nimis re cupiat: ſicut eſt oleū roſa. ⁊ ſimilia. talia enim reꝑcuſſiua bene poſſunt ibi poni: maxīe quādo timemus ne nimis augmētet̉ apoſtema: ⁊ iſta expō credo ꝙ vadat ad īten tionē Auic. eo ꝙ iſta expoſitio ē ẜm ītētionē Aui. in pͥmo fen qͣrta. in caº de curatiōe apatuꝫ ẜm ꝙ ibi apꝑet. ¶ Sꝫ ſic exponendo eſt dubiū quō tūc cōuenit curatio amboꝝ ¶ Dd̓m eſt ꝙ ſic exponendo ꝓxima eſt curatio apatis q̄ fit a cā p̄mitiua q̄ īuenit corpus plenū curatiōi ap̄atis qn̄ cā pͥmitiua īuenit corpꝰ mūdū: qꝛ ſic̄ ibi ponimꝰ mollitia ⁊ reſolutiua vel lenitiua: ita etiā poſt purgatōeꝫ ponimꝰ reſolutiua vl̓ ponimꝰ reꝑcuſſiua ponemꝰ paꝝ reꝑcuſſiua ⁊ pauco tꝑe: ⁊ iō ꝓxīa ē curatio illiꝰ illi. Et cā qͣre hͦ poni mus magis reꝑcuſſiua qͣꝫ ibi: ē ꝓpter repl̓onē corꝑis cui obuiat cā pͥmitiua: vn̄ hͦ īdigemus magis ꝓhibere fluxū qͣꝫ ibi. ¶ Sꝫ ſi ponamꝰ reꝑcuſſiua d̓bemꝰ paꝝ reꝑcuſſiua appone̓ ⁊ pauciori tꝑe qͣꝫ qn̄ eſt ex cā anti ꝓpt̓ ꝯculcatōeꝫ mae. ⁊ ꝓpter hͦ Aui. pͥus poſuit ſolū mollitiua pꝰ purga tiōeꝫ corꝑis vt īueniret ꝙ parū cōpetit etiā reꝑcuſſiuū h̓. Et iō ꝓxima eſt curatio vtriuſqꝫ. h̓ aūt īnuit et magis di ſtincte loꝗt̉ qͣꝫ ī ap̄ate qd̓ eſt a cā pͥmitiua q̄ īuenit corpus repletū poſſumꝰ aliqͣliter reꝑcutere poſt purgatione cor poris: ⁊ in hoc differt ab illo cuiꝰ cā pͥmitiua īuenit corpꝰ mūdū: qꝛ ibi nō reꝑcutimꝰ: ⁊ ſi repercutimus nō reꝑcuti mus ita ſicut quādo cauſa p̄mitiua inuenit corpus plenū vnde nō reꝑcutimus repercuſſione de qua ſit curanduꝫ ẜm ꝙ fuit expoſitū in iſta littera: immo minus illa. ¶ Cura flegmonis a cauſa antecedente. ¶ Cū aūt cauſa eſt antecedēs nō primiti ua tūc oꝫ vt incipias cuꝫ eūone ⁊ cōple ei qd̓ meret̉ ex flobotomia et ex ſolutione ventris ſi indiget ea. Et neceſſitas ꝗdeꝫ Dinus ſuꝑ 3ª ⁊cͣ. fen Auicē. .III. De cura Fen eius eſt: aut qm̄ corpꝰ eſt īmundū aūt qm̄ egritudo eſt magna: qͣre neceſſaria ē eua cuatio et minoratio materiei ⁊ attractio ad contrarium. ¶ Suꝑius Auic. determinauit de cura flegmōis facte a cā pͥmitiua: h determīat de cura apatis facti a cā an̄ti. ⁊ diui dit̉ ꝑs iſta in ꝑte: duas: qꝛ pͥº ponit quō curet̉ flegmō a cā anti qͣꝫtū ad oīa tꝑa eiꝰ. 2º on̄dit cuꝫ ꝗbꝰ medicinis curat̉. 2ª bi Medicine aūt repercuſſiue.) Prima ꝑs diuidit̉ in duas. pͥº ponit curam flegmōis a cā an̄ti qͣꝫtuꝫ ad vl̓ia. 2ᵉ qͣꝫtū ad localia. 2ª ibi(Et īcipere cū reꝑcuſſiuis.) ¶ Dicit pͥmo. Cū aūt cā flegmonis eſt an̄s tūc oꝫ ⁊cͣ. ⁊ cōple ei qd̓ meret̉ ⁊cͣ.i. euacua ẜm diſpōne corꝑis. et egritudinis. qꝛ ſi multa ſit repl̓o ibi: ibi cōperit eūo. vel dato ꝙ nō ſit ibi multa repl̓o ⁊ egritudo ſit magna: oꝫ etiā eūare vt diuer tant̉ hūores ad ꝑteꝫ ꝯtrariā. ⁊ hͦ ſcd̓o īfert Auic. cum dic̄: (Et neceſſitas ꝗdē eiꝰ).ſ. ex flōmīa ſi abūdet ī ſāguīe: ⁊ ſo lutione ventris ſi indiget ea: vtputa ſi cū ſanguīe abūdat aliꝗs hūor vl̓ colera vl̓ fl̓a ⁊c̄. Et neceſſitas ꝗdē eiꝰ ⁊cͣ. mō hͦ Auicē. ponit neceſſitatē euonis ⁊cͣ. Ꝙ neceſſitas eiꝰ ⁊cͣ. id eſt eūonis eſt. qm̄ aut corpꝰ eſt īmūdū. ⁊ ſu. vel ſit īmū dū: qꝛ humores peccēt in qͣꝫtitate. vel etiā qꝛ peccēt in qͣli tate et ſint mali: quoniam egritudo eſt magna. ¶ Et lꝫ corpꝰ non ſit multaꝝ ſuꝑfluitatū: tn̄ in mēbro quādoqꝫ aduenit quod ip̄ꝫ debilitat quare attrahunt ad ip̄m mate rie corꝑis licet nō ſint materię ſuꝑfluita tis. Et oꝫ vt obẜues ꝯditiōes p̄dictas in hoc ex etate ⁊ tempore ⁊ regione ⁊ alijs. CMō hͦ on̄dit cāꝫ qͣre eſt necͣia eūo ſi egritudo ē magna. qꝛ ſꝫ corpus nō ſit multaꝝ ſuꝑfluitatū: qn̄ tn̄ mēbro adue nit aliꝗd qd̓ ip̄ꝫ debilitat. ⁊ iō attrahunt̉ maͣe.i. humores corꝑis ad ip̄m licet nō ſint maͣe ſuꝑfluitatis.i. licet nō ſint hūores ſuꝑflui in corꝑe. neceſſaria eſt ergo ſupple eūo ſi egritudo eſt magna: dato ꝙ corpus ſit mundū: vt diuer tant̉ hūores ad aliū locū.(Et oꝫ vt obſerues cōdictiones p̄dictas) ſupple in libro pͥmo fen 4ª in hoc id eſt qn̄ eua cuas ex etate ⁊cͣ. ille autem cōdictiones querant̉ in libro pͥmo que ibi ſunt ſufficienter poſite ⁊ determinate. ¶ In tellige nunc de fl̓omīa h̓ ex qua parte fiat. qꝛ Aui. de hoc nō facit mentionē: eo ꝙ iſtos canones poſuit in libro pri mo fen quarta capitulo tertio. ¶ Nota tamē breuiter vt dicit Halyabbas in diſpoſitione regali. ſi apoſtema fit in ſuperioribꝰ partibus corporis debet fieri flebotomia ex cephalica ſcilicet ex parte ꝯtraria. Et ſi ſit in his que ſub ſunt id eſt a partibus medijs corporis debet fieri de com muni ſcilicet ex ꝑte cōtraria. Et ſi ſit apoſtema in partibꝰ inferioribꝰ debet fieri de baſilica id eſt de vena ep̄atis.ſ. ex parte cōraria. ¶ Dico autē ex parte cōtraria. quia vt di cit Almanſor. ſi apa fuerit in parte dextera fiat in ſiniſtra ⁊ ecōtua. Caue tn̄ ne cū hoc ſit diſtātia ꝑ duos dyametros vt dicit Auicē. in pͥmo ſed lolū diſtans ꝑ vnam vt de ſini ſtro in dextrū ⁊ de dextro ī ſiniſtrū ẜm ꝙ Auic. ibi ponit. Et cām huius diuerſitatis quam ponit Alyabbas quere ab Auicē. capitulo de flebotomia. C Propterea preſcire debemꝰ ꝙ ſanguis qui pl̓m de cephalicaᵇ euacuatur ⁊cͣ. partem eſt dubitatio pri ed circa Mamo de hoc qd̓ dicit h̓ Aui. ꝙ aliquando eſt neceſſaria eūo. ⁊ dato ꝙ corpus ſit mun dum illud non videtur per illlud qd̓ dicit ſupertus. quia ſicut in apoſtemate qd̓ eſt a cauſa primitiua que obuiat mundificationi corporis corpori mundo non eſt neceſſa ria eumo: ſed ſolum curatio localis. ita etiaꝫ videtur hic ꝙ nō ſit neceſſaria euacuatio ſꝫ ſolū curatio localis exqͦ corpus eſt mūdū. ¶ Et eſt alid̓ dubiū de hͦ qd̓ dicit Auic̄ ꝙ lꝫ corpus ſit munduꝫ tn̄ aliquando aduenit mēbro ꝙ ip̄m debilitat: et ideo attrahunt̉ ad ipſum materie ⁊cͣ. qd eſt illud qd̓ aduenit membro qd̓ ip̄m debiliter: qꝛ corpo re exiſtente mundo non videt̉ ꝙ poſſit aduenire mēbro aliquid quod ip̄ꝫ poſſit debilitare niſi illd̓ ſit cā pͥmitiua: ſicut caſus ⁊ ꝑcuſſio ⁊cͣ. Nūc aūt dictū eſt ꝙ hic loquitur de apate facte a cauſa an̄ti. gͦ videt̉ ꝙ Auic. nō dicat veruꝫ vl̓ nō loꝗtur ad ꝓpoſitū ſed potius debuiſſet hoc dixiſſe in ꝑte p̄dicta. ¶ Et in hoc etiā inducit̉ dubitatio quomō egritudo ſit magna in corpore mundo niſi fiat a ca pͥmiti ua. ſed h̓ loꝗtur de apoſtemate facto a cā an̄te: quare ⁊cͣ. ¶ Eſt etiā 3ª dubitatio qͣre dicit̉ egritudo magna. ¶ Ad pͥmū poſſumꝰ dicere duobꝰ modis. Unoª ꝙ Auic. nō dic̄ ſimpl̓r in corpore mundo. ſed dicit: ⁊ licꝫ nō ſit corpꝰ mul taꝝ ſuꝑfluitatū. vn̄ fi egritudo eſt magna ⁊ dato ꝙ in cor pore nō ſint multe ſuꝑfluitates: ſꝫ ſint pauce cōpetit pͥmo eūo totiꝰ corporis ante curā localē. Alioº poſſumus dice re ſicut ſuperiꝰ diximus ꝙ etiaꝫ ſi egritudo eſt magna. et dato ꝙ corpus ſit munduꝫ cōpetit euacuatio noͣ pͥncipl̓r rōne eūonis: ſed rōne deriuationis: vt dictū fuit: Un̄ iſta euacuatio non ſit vt euacuet̉ ſed vt derinet̉. ⁊ ideo bn̄ di cit in littera: qͣre neceſſaria eſt eūo maͣei ⁊ minoratio ſuꝑ ple inqͣꝫtū corpus eſt īmundū. ⁊ attractio ad ꝯtrariū ſuꝑ ple inqͣꝫtum corpꝰ eſt mundū. et egritudo magna. ⁊ talis euacuatio etiā cōpetit aliquādo in ap̄ate qd̓ fit a cā pͥmiti ua que īuenit corpus mundū: vt dictū fuit pͥus. ⁊ ideo nō ꝯtradicit hoc ei qd̓ eſt ſupra. ¶ Et nota iuxta hoc ꝙ ſicut dcm̄ fuit ſupra ꝙ in apate qd̓ ſit a cauſa pͥmitiua que īue nit corpus mūdū competūt minus reꝑcuſſiua qͣꝫ in apo ſtemate qd̓ fit a cauſa pͥmitiua q̄ īuenit corpus plenuꝫ: ita etiā in apate qd̓ fit a cā antecedenti qn̄ corpus eſt mundū vel paucarū ſuꝑfluitatū competunt minus repercuſſiua qͣꝫ in ap̄ate. qd̓ ſit a cauſa an̄ti qn̄ corpꝰ eſt plenū: eo ꝙ qn̄ corpus eſt mundū vel paucaꝝ ſuꝑfluitatū minus currūt ſuꝑfluitates ⁊ humores ad apoſtema. ⁊ ideo minꝰ īdige mus reꝑcutere qͣꝫ quādo corpus eſt plenū. ſꝫ bn̄ debem plus reꝑcutere dato ꝙ corpus eēt mundū qn̄ ſit a cā anti qͣꝫ qn̄ ſit a cauſa pͥmitiua: qꝛ quādo fit a cā pͥmitiua mate ria plus cōculcatur in loco. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m eſt ꝙ Auic̄. nō dicit ꝙ egritudo magna nō fiat a cauſa an̄ti vel adue niat aliquid membro quod ip̄m debiliter a cauſa antece denti in corpore ſimpl̓r mūdo. Sed dicit hic in corpore paucarum ſuperfluitatum: ſicut dictum fuit prius. ¶ Uel poſſumus dicere ꝙ in corpore mūdo poteſt euenire ali quid alicui membro quod ip̄m debilitat: ⁊ tunc ex debili tate illa attrahūtur humores: ⁊ poteſt ibi fieri apoſtema magnū. et iſta debilitas poteſt eſſe in mēbro vel ex natu ra.i. ex pͥncipijs gn̓ationis. poſſibile enim eſt vt aliꝗs ha beat vnū mēbrū debile ex natura: ⁊ totū aliud corpus ha heat mundū: ſicut apparet manifeſte in multis. Et poteſt eſſe iſta debilitas accidental̓r in aliquo membro ſine cau ſa pͥmitiua vt in egritudinibus male cōpl̓onis vel cōpo ſitionis vel ſol̓onis cōtinui quas paſſus fuit longo tem pore membrū. poſſibile eniꝫ eſt vt aliꝗs habeat aliquod membrū debile ꝓpter egritudines que iā fuerūt ibi pͥus ⁊ aliud corpus habeat munduꝫ. Et talis debilitas p̄t eſſe cauſa antecedēs apoſtematis ẜm qd̓ apparuit in pͥori caª ⁊ dato ꝙ corpus ſit mundū. ¶ Ad tertiū eſt dd̓m ꝙ egri tudo poteſt dici magna tribus modis ẜm qd̓ apparet ꝑ Gal. 4º de īgenio ſanitatis. qꝛ aut dicit̉ magna rōne me bri: vt quia ſi ſit nobiliſſimum et ſuſpectum. Aut dicitur magna ratione ſubſtantie eius. Aut dicitur magna ra tione malitie eius. et hec dicta ſunt plenius a Gal. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et incipere cū reꝑcuſſiuis niſi in locis que conditionauimus in libro primo. ¶ In qua parte ponit curā flegmonis facte a cā antecede Tractatus Flegmonis ri qͣꝫtuꝫ ad localia: ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes duas. Primo pouit curā localē on̄dendo ꝗd faciēdū ſit ī pͥnº ⁊ ꝗd ī au cmento: ⁊ ꝗd in ſtatu: ⁊ quid ī fine. ſcd̓o on̄dit nocumēta que poſſunt accidere ex reꝑcuſſiōe: et docet ea euitare. 2º ihi¶ Et qn̄ accidit ex refrenatiōe.) Primo on̄dit quid eſt faciendū in pͥnº ap̄atis. 2º on̄dit ꝗd eſt faciēdū in augmē tor ⁊ 3º on̄dit ꝗd eſt faciendū in ſtatu. 4º. ꝗd eſt facienduꝫ in declinatione. 2ª ibi ¶Deinde pone in augmēto.) 3ª ibi Et apud finē ⁊ ſtatū.) 4ª ibi(Et exiccantia ſunt q̄ ſanāt in fine ⁊cͣ.) ¶ Dicit pͥmo. Incipe.ſ. in pͥncipio flegmonis cuꝫ reꝑcuſſiuis niſi in locis que cōdictionauimꝰ id eſt ex ceptuauimus in libro pͥmo.ſ. fen 4ª. caº de curatiōe apo nematum: ⁊ ꝓpter hoc etiam intelligas omnes alias cō ditiones que ꝓhibent in pͥncipio repercutere in apoſte mate quę cōditiones dicte fuerunt prius. dubitatio vtrū debeamꝰ flegmonē Sed hi CEt reꝑcutere in pͥncipio ẜm ꝙ ponit h Auic. ⁊ alij auctores: Et vtdet̉ ꝙ nullo mō debeat reꝑcu ti: qꝛ Auic. ponit in pͥmo: ⁊ omnes autores ꝙ qn̄ apoſte ma eſt in membro ignobili nō debet reꝑcuti ne maͣ figat̉ in membro nobili. Nunc aūt vt dictū fuit pͥus Auic. hic Ioꝗtur de apoſtematibꝰ exterioribus: ſed mēbra exterio ra y cōparationē ad interiora ſunt magis ignobilia mem bra: qd̓ apparet: qꝛ videmꝰ ꝙ natura potius expellit ma teriā apoſtematis ad exteriora qͣꝫ velit eā remanere in in terioribus membris. gͦ tunc in nullo ap̄ate debemꝰ reper cutere. ¶ Preterea ſanguis ꝗ eſt egreſſus a venis in cō cauitate membroꝝ ad faciendū ap̄a iam egreſſus eſt a ꝓ pria naͣ ⁊ eſt corruptus: ſꝫ ſi eſt corruptus nō eſt bonū ꝙ repercutiat̉ ad venas: qꝛ tunc corrūperet aliū ſanguineꝫ exn̄tem in venis: gͦ tūc nō debemus reꝑcutere in flegmo ne. ¶ Dd̓m eſt ad hoc ꝙ oē apoſtema cal̓m in pͥncipio a cauſa an̄ti debet reꝑcuti corpore purgato niſi ꝯditiones predicte impediant ẜm ꝙ dictū fuit pͥus. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ in apoſtemate due ſunt generales intentiones: vna eſt prohibere quod eſt futurum.ſ. ne augmentetur apoſte ma ⁊ alia eſt deſtruere ⁊ reſoluere factū. ⁊ pͥma ītentio p̄ cedit ſcd̓aꝫ: eo ꝙ fieri p̄cedit factū eſſe. nunc aūt ꝓhibere ne augmentet̉ apoſtema fit per reꝑcuſſiua: qꝛ reꝑcuſſiua prohibent fluxum hu. ⁊ confortant ne membrum recipi at: ergo tunc in principio flegmonis ſunt ponenda re percuſſiua: niſi impediant conditiones predicte. ¶ Tūc ad principium argumentum: tu dicis Auicenna in pri mo: ⁊ alij auctores dicunt ꝙ quādo apoſtema eſt in men bro ignobili nō debet reꝑcuti ⁊cͣ. ¶ Dd̓m ꝙ mēbrū igno bile dicit̉ dupl̓r: vnoº abſolute: alioº reſpectiue. Mēbra ignobilia abſolute ſunt euacuatoria mēbroꝝ pͥncipaliuꝫ que ſunt ad hoc ordinata a natura ſolū vt ſint ſicut mūdi ficatiua membra pͥncipalia a ſuperfluitatibꝰ ſuis: ⁊ ideo vocant̉ emunctoria: qꝛ ſunt ordinata vt in eis emungant̉ ſuꝑfluitatetes membroꝝ pͥncipaliū. Membra autē igno bilia reſpectiue dicunt̉ quecūqꝫ mēbra eſſe ignobilia re ſpectu membroꝝ pͥncipaliū ⁊ maxīe cordis: vn̄ nō dicun tur ignobilia abſolute ſicut illa: qꝛ nō ſunt ordinata ad ꝓ prias oꝑatōes neceſſarias corꝑi: Mō qn̄ auctores dicū ⁊ Auic. in pͥmo ꝙ apoſtema qd̓ eſt in mēbro ignobili nō dꝫ reꝑcuti: ītelligit d̓ mēbro ignobili abſolute: ibi em̄ nō debent reꝑcuti: vt dicit Auic. in pͥmo: timēdo ne materia figatur in membro nobili: īmo aliqn̄ debemus attrahere mām ibi cum vētoſis: ſicut ibi ponit Auic. ſꝫ nō ītelligūt de membro ignobili reſpectiue ſic̄ ſunt membra exterio ra. In talibus enī bn̄ pōt materia repercuti ne augmen tetur apoſtema ⁊ corrumpat id membrū ⁊ oꝑationē illiꝰ ordinatam a natura. ¶ Et ſi tu dicis mēbra interiora ſunt nobiliora ꝑ cōparationē ad exteriora: qꝛ videmꝰ ꝙ natu ra potiꝰ expellit maͣm ad exteriora: qͣꝫ velit ꝙ remaneat in iterioribus: nō gͦ dꝫ repercuti ne maͣ figat̉ in membris lierioribus. ¶ Dd̓m ꝙ ſi ſemꝑ cuꝫ reꝑcuteret̉ materia in membris exteriobꝰ figeretur et rediret ad interiora: hoc eſſet veruꝫ ꝙ nūqͣꝫ deberemus reꝑcutere: ſed hoc nō ac cidit purgato corpore: qꝛ illa materia que reꝑcutitur cuꝫ ſit pauca diſpergitur ꝑ aliud corpus: ⁊ tunc cuꝫ ſit pauca quia iaꝫ euacuatu eſt corpus tunc vel reducitur ad bonā maͣm ſi pōt: vel ānihilatur et reſoluitur a natura: et tunc non eſt dubium de reditu materie ad īteriora niſi quādo corpus eſſet plenū: vel ſi materia expellitur per viam cri ſis in exterioribꝰ: tunc enī dato ꝙ corpꝰ ſit purgatū non eſt bonū reꝑcutere ſicut dictuꝫ fuit prius: vel materia ex pellatur ẜm ſemitam expulſionis ad membra emuncto ria: quando enim nō eſt aliquid iſtorum nō dubitamus de reditu materiei ad interiora. Et hoc eſt qd̓ dicit Auic. inferius. ¶ Ex redditu vero materiei ad mēbra pͥncipa lia ꝓpter reꝑcuſſionem ſecurat a malo.ſ. vitio euacuatio niſi quando id qd̓ peruenit ex eis eſt ẜm ſemitam expul ſionis ⁊cͣ. ¶ Tunc ad argumentum aliud dicendū ꝙ re percuſſiua nō ponuntur vt repercutiatur id qd̓ collectuꝫ eſt in ſpongioſitate membri. ſed ponuntur vt non egre diatur id quod eſt in venis ad ſpōgioſitatem membri et multum augmentet tumorem: ⁊ maxime quando mate ria eſt in fluxū. Et etiam ponunt̉ vt confortent mēbruꝫ ne recipiat id quod paratum eſt fluere: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gal. in tegni. ¶ Et repellent vaſa cōfortata ſtipticis me dicinis vel farmacijs. vnde ꝓpter fluxum repercutimus ſed poſtqͣꝫ iam fluxerit reſoluimus qd̓ collectum eſt: ⁊ iō materiei collecte cōpetit reſolutio: fluenti autem reper cuſſio. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Deinde oppone augmento cum intro miſſione mollificatiuorum et humectan tium cum refrenatiuis. Et qͣꝫtum proce dit in augmento procedas in additione mollificatiuorum paulatim. ¶ In qua parte oſtendit quomodo debemus procedere in augmento: ⁊ dic̄ ꝙ in augmento apoſtematis debemꝰ miſcendo apponere mollitiua humectatiua cum reper cuſſiuis. Et quando plus procedit verſus augmentum tanto plus addant̉ mollificatiua repercuſſiuis paulatiꝫ. Ꝙ dubiū: quia tu dicis ꝙ Auic. ponit Sed HicE ꝙ in augmento apoſtematis debe mus miſcere mollificatiua humectatiua repercuſſiuis. ¶ Alij autem auctores ponunt ꝙ debemus miſcere re ſolutiua: quare ergo dicit Auic. ꝙ debemꝰ miſcere molli tiua ⁊ non dicit reſolutiua? ¶ Iterū etiam videtur cōtra riari alijs auctoribus in hoc ꝙ dicit humectatiua: qꝛ alij auctores: vt dictum eſt ponunt ꝙ debent miſceri reſolu tiua: ſed omne reſolutiuum ẜm plurimū exiccat ⁊ nō hu mectat: vt Auic. ponit infra in capl̓o de curatione ſcliro ſis: ergo ⁊cͣ. ¶ Reſponſio: ꝙ in augmento ſicut ponunt omnes alij auctores habemus duplicem intentioneꝫ.ſ. vna eſt prohibere materiam que adhuc fluit: ⁊ id ſit cum repercuſſiuis. Alia eſt reſoluere materiam collectam: eo ꝙ materia nō tantū fluit ſicut in principio. Et ideo debe mus tunc intendere ad reſolutionem materie collecte. Iteꝝ ſi pure repercuteremus in augmento poſſet ꝓpter nimiam repercuſſionem membrorum corrumpi: ⁊ᶠ mate ria indurari: ita ꝙ poſtea redderetur inepta ad reſolu tionem: ⁊ ideo in augmento debemus incipere miſcere reſolutiua cuꝫ reꝑcuſſiuis. ¶ Et nota hic īcidēter ꝙ nō eſt intelligendum ꝙ ex talibus medicinis fiat quoddaꝫ medicamen tanqͣꝫ materie temperate vt ſint eoruꝫ virtu tes refracte ſicut in tyriaca: ſed quelibet ſtat ibi in ꝓpria virtute: ita ꝙ natura medicine repercuſſiue vtitur ad ꝓ hibendū fluxū: reſolutiua aūt ad reſoluendū maͣm colle ctam in apoſtemate. ¶ Et ſimile huius quod hic dixi ap paret in multis locis ab Auic. in 3º ſicut in cap̄. de egritu dinibus renum: ſic ergo tunc verum dicunt auctores ꝙ b 2 Dinus ſuꝑ 3ª ⁊ 4ª Fen Auicen̄. .III. Fen De cura in augmēto d̓bemꝰ miſcere reſolutiua reꝑcuſſiuis. ¶ Sꝫ Aui. vltra dictū iſtoꝝ ſpecificauit pl̓s: qꝛ ip̄e plus ꝑticula rizauit qͣꝫ alij auctores: ponit enī ꝙ debēt eſſe mollitiua. Et ratio huius eſt: qꝛ in augmēto materia flegmonis eſ compacta et indurata quodāmodo a reꝑcuſſiuis: et ideo debent pont talia que emolliant ⁊ tenerificēt maͣꝫ ⁊ rari ficent poros ⁊ abilitent maͣm ad reſol̓onē paulatiꝫ equa liter ⁊ nō ſubito: qꝛ tunc reſolueretur ſubtile ⁊ relinque retur groſſum: talia aūt ſunt reſolutiua mollitiua. Unde ſi ponerent̉ reſolutiua exiccātia in augmento reſoluere tur ſubtile ⁊ relinq̄ret̉ groſſum. Iterū talia etiā reſoluti ua mitigant dolore: ſicut dicit Auic. ꝓpter ea eo ꝙ ſunt re ſolutiua temperata: talia autē ſunt mitigatiua doloris: ſic ergo tunc in augmento ⁊ ſtatu cōpetūt reſolutiua molliti ua: in fine autē competunt reſolutiua exiccatiua ſicut di cet poſtea. ¶ Et per iſta que dicta ſunt apparet reſpōſio ad pͥmū argumentū. ¶ Ad ſcd̓m argumentuꝫ dd̓m eſt ꝙ Auic. nō dicit abſolute ꝙ omne reſolutiuum exiccet: ſed ẜm plurimuꝫ: ⁊ hoc ſufficiat dicere hic: qꝛ iſte textꝰ expo retur melius quando exponemus id capitulum. ¶ Et apud finē ⁊ ſtatuꝫ ⁊ vltimitatē ma gnitudinis ⁊ additioneꝫ ſue vltimitatis fac vincere mollificantia ⁊ fac ea pura. ¶ In parte iſta Auic. oſtendit quid ſit faciendum in ſtatu flegmonis dicēs ⁊ apud finem ⁊ ſtatum.i. apud pͥncipiū ſtatus ⁊ vltimitatem ſue magnitudinis. i apud mediū ſta tus ⁊ additionem ſue vltimitatis.i. apud finem ſtatus cō iungitur quare in pͥncipio declinatiōis fac vincere mol lificatiua.ſ. ſupra repercuſſiua ⁊ hoc qͣꝫtum ad pͥncipiū et mediū ſtatus: ⁊ fac ea pura.ſ. in fine ſtatus: quia tunc ma teria totaliter fluxit: ⁊ ideo debēt eſſe pura mollificatiua ¶ Et nota hic ꝓpter hoc quod dixit exponendo ꝙ ſicut quilibet morbus hꝫ quattuor tempora.ſ. principium: au ginentū: ſtatum ⁊ declinationeꝫ. ita etiam quodlibet tem pus poteſt diuidi in tres partes particl̓ares. in pͥncipiū: medium: ⁊ finem. ⁊ in principio ſui conuenit cum temꝑe precedenti. in fine autem conuenit cum tempore ſequen ti. In medio autem habet ſuum verū eſſe: ⁊ ideo hoc qd̓ Auicen̄. dicit ⁊ fac vincere mollificatiua: refertur ad prin cipium iſtius ſtatus: quia in hoc conuenit cuꝫ augmēto. hoc aūt quod dicit: ⁊ fac ea pura: refertur ad vltimitatem ſtatus.ſ. ad mediuꝫ ⁊ finem ipſius: qꝛ tunc materia total̓r fluxit ⁊ alterata ē etiā mala cōpl̓o: et ideo oꝫ ſolū reſolue re ⁊ mollificare: ⁊ ideo tunc mollificatiua debēt eē pura. ¶ Et exiccantia ſunt q̄ ſanāt in fine: veri hūectātia ⁊ mollificātia ſūt ad dilatādos poros ⁊ ad ſedandū dolorē. Et exiccati uū ē illd̓ quod ſanat ⁊ ꝓhibet remanere aliꝗd quod fiat ſanies. Si aūt nō ſanat ītegre ⁊ dimittit aliꝗd nō relinꝗt niſi re modicā quā reſoluit illd̓ in quo ē acuitas Et qn̄doqꝫ accidit ex refrenatione vehe mētia doloris ꝓpter ſuffocationē mate riei ⁊ ſoliditatem membri. THic Auicen. oſtendit quid eſt faciendum in fine apoſte matis ⁊ que medicine ſunt ponēde: qꝛ medicine deſicca tiue: ⁊ duo facit. Primo facit hoc. ſcd̓o comparat medici nas exiccatiuas ad mollitiuas: ⁊ in hoc oſtēditur quare debēt poni medicine exiccatiue in fine apoſtematis: ⁊ an te finem debent poni mollitiue. ſcd̓a ibi(Uerum hume ctantia.) ¶ Dicitur pͥmo ꝙ exiccatiua ſunt que ſanant in fine.i. in declinatione apoſtematis. ¶ Intellige autē hic ꝙ iſta exiccatiua etiam debent eſſe reſoluitua et calida et non debent eſſe frigida exiccatiua: eo ꝙ impeditur exic catio ratiōe frigiditatis que īſpiſſat: vnde in fine flegmo nis debent apponi reſolutiua exiccantia: eo ꝙ in augmē to ⁊ in ſtatu p̄ceſſerūt reſolutiua mollitiua: que quidē re ſoluunt aliquid de materia ⁊ abilitāt reſiduū equaliter ad reſolutioneꝫ: ⁊ ideo in fine debet ſequi medicina que reſoluat reſiduum totaliter. Talis aūt eſt medicina exic catiua ſequens mollitiuam: et ideo medicina exiccatiua cōpetit in fine: ⁊ hoc ſubdit Anic. cōparando medicinas exiccatiuas ad mollificatiuas cum dicit:(Uerum hume ctantia ſunt ad dilatandos poros ⁊ ad ſedandū dolorē) quaſi velit dicere ꝙ mollitiua dilatāt poros ⁊ emollunt materiam ⁊ abilitant eaꝫ equaliter ad reſolutionē ⁊ etiā reſoluunt de ip̄a. Et ideo debēt poni in augmēto ⁊ in ſta tu.(Exiccatiuum autem eſt id quod ſanat).i. quod conſu mit materiam totaliter: ⁊ ideo ꝓhibet remanere aliquid quod fiat ſanies: ⁊ ideo exiccatiuū debet ſequi in fine. Et addit Auic. dicens.(Ꝙ ſi exiccatiuum non ſanat ītegre. hoc eſt ꝙ non totaliter exiccet ⁊ conſumet materiam: ſed dimittat aliquid ſ. groſſuꝫ quod nō obedit debili reſolu tioni: tunc nō relinquit niſi modicā rem quaꝫ reſoluit in id in quo eſt acuitas: hoc eſt ī quo eſt fortior cal̓itas ⁊ ma gis forte reſolutiuuꝫ vt poſſit reſoluere groſſum: qꝛ tunc non timemus ꝙ reſoluat ſubtile ⁊ relinquat groſſuꝫ: cū ſit pauca materiā illa que remāſit. Et tale medicamē poſ ſet eſſe ſicut dyaquilon vel dyapalma vel empl̓m de mel le ⁊ glutino cum farina ordei ⁊ ſimilibꝰ que ſunt aliquā tulum magis fortia reſolutiua. Tunc ſequitur illa pars: Et qn̄qꝫ accidit ex ea reditus materiet ad mēbra principalia: ⁊ qn̄qꝫ accidit vt ī duretur apoſtema: ⁊ accidit qn̄qꝫ vt inci piat mēbruꝫ tēdere ad viriditatē ⁊ nigre dinē ꝓprie quando medicat̉ cum eis in fine rei ⁊ prope ſtatum. ¶ In parte iſta Auic. oſtendit que nocumenta poſſunt cō tingere ex repercuſſione. ¶ Iſta pars diuiditur in duas Primo cōnumerat nocumenta que poſſunt accidere ex repercuſſione ſi inconuenienter fiat. ſecūdo docet enita re illa. ſcd̓a ibi.(Et ſcias ꝙ vehemētia doloris ⁊cͣ. Dicit gͦ ⁊cͣ. ⁊ ſoliditatem membri ⁊cͣ..i. ꝓpter conſtrictionē ma terie in membro. Et quandoqꝫ accidit vt incipiat mēbrū tendere ad viriditatem: hoc eſt ꝓpter mortificationē ca loris naturalis membri ex nimia repercuſſiōe. Et ꝓprie quādo medicatur flegmon in fine rei.i. in fine augmenti cum eis. i. cuꝫ repercuſſiuis. Et intelligas cum eis puris ⁊ valde repercuſſiuis: qꝛ vt dictū fuit ſuper ius in augmē to bene ponuntur repercuſſiua: ſed nō pura: ſꝫ mixta cū reſolutiuis propter cām que dicta fuit ſupra. ¶ Et ꝓprie apud ſtatū.i. maxime accideret nigredo ⁊ liuiditas mem bri ſi medicaretur ex eis flegmō apud ſtatū: quia ibi nul lo modo competunt repercuſſiua: vt dictum eſt ſupra. ¶ Et ſcias ꝙ vehementia doloris facit te indigere medicinis mollificantibus abſqꝫ attractione et fortaſſe erit cum eis infrigidatio non prohibens mollifica tionem. In qua parte docet euitare predicta nocumenta. Et pri mo docet euitare dolorē qui poteſt accidere ex repercuſ ſione. ſecundo docet euitare reditum materiei ad princiꝰ palia membra ex repercuſſiōe. tertio ponit remediū du riciei facte a medicina reꝑcuſſiua. ſcd̓a ibi(Ex reditu ve ro materiei.) 3ª ibi( Et cū timetur ꝙ declinet ad duritiē) .I. Flegmonis Tractatus nigredinē aūt ⁊ liuiditatē nō docet hic remouere: qꝛ infe cius hoc docet remouere vt ibi apꝑebit. ¶Dicit pͥmo. Et ccias ꝙ vehemētia doloris ſupple q̄ accidit ex reꝑcuſſiuis facit te indigere medicinis mollificātibꝰ: eo ꝙ ꝑ iſta aꝑi unt̉ pori ⁊ exalat maͣ q̄ faciebat cōſtrictionē ⁊ ꝯculcationē in mēbro rōne cuius accidebat dolor abſqꝫ attractiōe vt nō fiat maior attractio qͣꝫ reſolutio ⁊ ꝑ ꝯn̄s augmētet̉ tu mor ⁊ cōſtrictio in mēbro: ⁊ iō nō diminueret̉ dolor ſi ta lia medicamīa eſſent cū attractione: ſꝫ dicūt eſſe mollitīa lenia temꝑata. ¶ Et fortaſſe erit cū eis infrigidatio nō ꝓ hibēs mollificationē: qͣſi vult dicere: ꝙ ſi cū talibꝰ molli nuis ſit infrigidatio vel ꝑua cal̓itas tūc talia mollitiua ma rime mitigabūt dolorē factū a medicīa reꝑcuſſiua: ⁊ hoc intellige qn̄ flegmon eſſet in pͥnº: qꝛ tunc talia mollitiua apient pͥoros ⁊ emolliēt mēbrū ⁊ maͣm nō attrahēt: ſicut eſſet emplaſtrū factū ex farina ordei ⁊ maluis coctis cuꝫ aqua ⁊ oleo roſa. apponēdo ip̄m tūc cal̓m actu. ¶ Iſtud em̄ emplaſtrū eſt mollitiuū cū pauca caliditate. Sꝫ ſi fle gmon nō eſſet in pͥnº ſed in augmēto tūc deberet eſſe ta ſe mollitiuū cū maiori caliditate: qꝛ in augmēto nō indi gemus tm̄ ꝓhibere fluxū ſicut in pͥnciº: vn̄ tūc bonū eēt admiſcere p̄dicto emplaſtro farina fenugreci ⁊ ſemen li ni ⁊ florū camomille. Tunc ſeꝗtur illa pars: ¶ Ex reditu vero materiei ad mēbra pͥn cipalia ſecurat euacuatio niſi qn̄ illud qd̓ ꝓuenit ex eis eſt ẜm ſemitā expulſiōis ex eis: ⁊ ſunt mēbra recipientia ab eis ſicut euacuatoria illoꝝ: illic em̄ nō ē via ad re pellendū ⁊ expellendū penitus: ⁊ nos iā verificauimus iſta in loco ſuo. In qua ꝑte docet euitare reditū materiei ad interiora ꝙ poſſet accidere ex reꝑcuſſione. Et pꝫ ſatis qd̓ dicit. ¶ Et cū timet̉ vt declinet ad duriciē ad miniſtra mollificātia in ꝗbus eſt calefa ctio ⁊ humectatio cū fortitudine. Hic docet remouere duriciē factā a medicīa reꝑcuſſiua Et dicit ꝙ cū timet̉ ꝙ declinet flegmon ad duriciē tūc ad miniſtra mollitiua ī ꝗbus eſt calefactio: ſupple tēꝑata: ⁊ humectatio cū fortitudine.i. ⁊ ſint fortioris humectatiōis Un̄ nō intelligas ꝙ id qd̓ dicit cū fortitudine referat̉ ac caliditatē: qꝛ medicina duriciei nō debet eſſe fortis calidi tatis: qꝛ fortis caliditas ⁊ fortis frigiditas īdurāt ſicut po nit Gal. in cōmento ꝓnoſticoꝝ. Nam fortis caliditas re ſoluit ſubtile ⁊ derelinꝗt groſſum: fortis aūt frigiditas cō gelat maͣꝫ ⁊ indurat eā: ⁊ iō id qd̓ dicit cū fortitudīe debet referri ad humectationē ſolū: qꝛ medicīa talis duritiei de bet eē calida tēꝑate ⁊ fortꝭ humectationis ſicut eſſet em plaſtrum ex maluauiſco ⁊ farina fenugreci ⁊ ordei vel dyaquilon ⁊c̄. Medicīe aūt reꝑcuſſiue ſunt q̄ ſūt me die ſicut ſucci herbarū frigidarū qͣs mul totiēs diximus in locis alijs ſicut ſuccus portulace ⁊ cucurbite ⁊ endiuie ⁊ virgē poſtoris ⁊ aliarū ⁊ ſuccus ſolatri ꝓprie ⁊ corpora eoꝝ ꝯtrita p̄parata ad empl̓m ⁊ ſuccus pſilij etiā ⁊ ceratū cū aqͣ frigida: ⁊ fortaſſe excuſat laborē in eo ſpōgia infu ſa in aceto ⁊ aqua frigida. ⁊ kekengi eſt fortis in pͥncipio: ⁊ ſimil̓r cortices grana torū ⁊ ſemꝑuiua ⁊ ſauich decoctū valde ⁊ ꝓprie cū acēto mixto aut ſumach: ⁊ ti lub eſt bonū iterū: ⁊ ſi indiget fortiore il lo adde ī eis ſandalū ⁊ acatiā ⁊ memithe ⁊ faufel ⁊ iuſquiamū albuꝫ. Et herba q̄ noīatur herba apoſtematū eſt ī pͥncipio valde bona: ⁊ qn̄qꝫ iuuatur eius deſicca tio ⁊ ſtipticitas cuꝫ croco: ⁊ humectatio in pͥncipio eſt timoroſa. ¶Superius Aui. poſuit modū curationis flegmonis qͣꝫ tum ad omnia tempora eius. In parte iſta ponit medici nas particulariter cuꝫ quibus curatur. Et diuiditur hec pars in partes ſex. ¶ Quia pͥmo cōnumerat quaſdā me dicinas repercuſſiuas que cōpetunt in pͥncipio flegmo nis. Secūdo ponit quaſdā que competūt in augmento. Tertio intermiſcet quendaꝫ canonem de curatione fle gmonis qn̄ incedit in viam exiture. Quarto ponit quaſ dam medicina? que competūt in ſtatu. Quinto ponit me dicinas que cōpetunt in declinatione. Sexto ponit quoſ dam canones qui attenduntur in curatione flegmonis ẜm ꝙ cōuertitur ad ſaniem. ſecūda ibi Si vero iſta non valeūt.) tertia ibi Cum ergo vides.) quarta ibi Cum aūt apoſtema ꝑuenit ad ſtatū.) quinta ibi(Et emplaſtruꝫ de colcotar deſiccat abſqꝫ dolore.) ſexta ibi(Et multotiēs ca dit neceſſitas.) ¶ Prima ꝑs diuidit̉ in partes quatuor. Primo cōnumerat quaſdā medicinas repercuſſiuas q̄ competunt in pͥncipio flegmonis. ſecūdo docet remoue re quoddā nocumentū quod poteſt accidere ex iſtis incō uenienter adminiſtratis. tertio ipſe ponit quendā cano nem generalē de repercuſſione nimia ⁊ reſolutione ni mia. quarto ipſe ex dictis concludit quendā canoneꝫ de remotione doloris flegmonis. ſecunda ibi.(Et quādo ca dit.) tertia ibi(Et ſcias.) quarta ibi. Si ergo volueris re gere ⁊cͣ.) littera exponat̉ dubitabit Ged antequamalias cuius cōplexōis me dicine reꝑcuſſiue debēt eſſe in pͥncipio flegmonis quā tum ad ambas qualitates earū.ſ. vtrum debeant eſſe fri gide ⁊ ſicce vel frigide ⁊ humide. ¶ Rn̄deo ad hoc ⁊ vt id dubium melius declaretur duo ſunt conſideranda. Primuꝫ eſt cuius complexiouis abſolute ſint medicine repercuſſiue. ſcd̓m eſt cuius complexionis debent eſſe in flegmone. ¶ De pͥmo dico ꝙ medicine reꝑcuſſiue abſo lute debent eſſe frigide ⁊ ſtiptice complexonis. ꝙ debeāt eſſe complexionis frigide apparet ꝑ Anic. in ſcd̓o libro. Dicit em̄: repercuſſiua vero medicina eſt cōtraria attra ctiue: ⁊ eſt medicina cuius ꝓprietas eſt ꝓpter frigiditatē ſuam vt in mēbro faciat ꝑuenire frigus ⁊ vt inſpiſſet̉ in eo ⁊ conſtringant̉ pori ipſius ⁊ frangatur caliditas eius attractiua ⁊ congelet id quod ad ipſum currit ⁊ inſpiſſet ipſum ⁊ ꝓhibeat ip̄m ne ad membrū currat ⁊ prohibeat membrū a receptione ipſius ſicut ſolatruꝫ in apoſtema tibus. ¶ Qd̓ etiā debeant eſſe ſtiptice apparet: qꝛ per ſti pticitateꝫ maxime ꝓhibetur fluxus. Et ideo dicit Galie in libro de ingenio ſanitatis: Fluentia ſtipticis ſedātur ⁊ qꝛ etiam confortant membrū debilitatum ne recipiat. Et ideo dicit Gal. in tegni de curatiōe apoſtematꝭ. Et replēt vaſa ſtipticis cōfortata farmacijs. Sic gͦ tūc apparet per iſta ꝙ medicine abſolute reꝑcuſſiue debent eſſe frigide ⁊ ſtiptice. ¶ Sed nota vltra hoc ꝙ cum omniū apoſtema tum tam calidorum qͣꝫ frigidorum cura in pͥncipio ſit re ꝑcuſſio ẜm ꝙ apparet per Aui in pͥmo. fen quarta de cu ratione apoſtematū: ꝙ in apoſtemate frigido debent me dicine repercuſſiue admiſceri cum calidis ſtipticis: ſꝫ in b 3 .III. De cura Fen apoſtemate calido ponuntur pure: quia in apoſtemate calido competunt ⁊ ratione prohibitionis fluxus ⁊ rati one qualitatis materiei: cuꝫ materia ibi ſit calida: ⁊ ideo adminiſtrantur pure. In frigidis autem non competūt ratione qualitatis materiei: cum ſit ibi materia frigida: ſed competunt̉ ſolum ratione prohibitionis fluxus: ⁊ iō debent admiſceri cum calidis ſtipticis: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Aui. in primo. fen 4ª capl̓o de curatione apoſtematum. Oportet autem vt ſtiptica conſtrictiua repercuſſiua frigi de complexonis pure exiſtant ſi apoſtemā fuerint acuta: ꝙ ſi apoſtemā frigida fuerint oportet vt alicui fint admi xta in quo virtus exiſtat calida cū retentione.i. cū ſriptici tate ſicut ſquinantū ⁊ blacte biſantie. De ſcd̓o dico ꝙ in flegmone debent eſſe medicine reꝑcuſſiue frigide ⁊ ſic ce cum ſtipticitate non multa. Dico autem hoc ad differē tiam heriſipille: qꝛ in heriſipilla debent eſſe medicine re percuſſiue frigide ⁊ humide cum forti ſtipticitate. In co lerico autem debent eſſe frigide ⁊ humide cum fortiori ſtipticitate qͣꝫ in ſanguineo. Et id qd̓ dixi probatur: qꝛ oīs cura fit per contrariū: modo materia flegmonis eſt ſan guis: ſanguis aūt eſt calidus ⁊ humidus: ergo medicina eius repercuſſiua debet eſſe frigida ⁊ ſicca. Et ideo Aui. ponit medicinas repercuſſiuas cuꝫ ſiccitate ⁊ ꝓpter hoc etiam dixit in fine huius partis. Et quādoqꝫ iuuatur eiꝰ deficcatio ⁊ ſtipticitas cum croco. Ex hoc enim verbo ap paret manifeſte ꝙ medicina repercuſſiua flegmonis de bet eſſe cū ficcitate: ſed in heriſipilla ⁊ in apoſtemate co lerico debet eſſe medicina repercuſſiua humida: qꝛ mate ria ipſius eſt colerica calida aut eſt calida ⁊ ficca: ⁊ ideo medicina eius debet eſſe frigida ⁊ humida. quare auteꝫ debeat eſſe cum maiori ſtipticitate qͣꝫ medicina flegmōis apparebit in capitulo heriſipille: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit etiam Raſis capl̓o de curatione apoſtematū calidorū. Deinde cum dicit: Epithimatibus ſuper locum ſed in ſanguineo cum eis que infrigidant ⁊ conſtipationē faciunt.i. ſiccita tem ſicut ſunt ſandali ⁊ roſe ⁊c̄. ⁊ in colerico quidē cum eis in quibus eſt infrigidatio ⁊ humectatio ſicut pſilium conquaſſatū cum aqua citrullorum: ⁊ ſicut raſura cūcur bite: ⁊ hoc vult Alyab. in libro oculorum quē fecit tracta tu. II. de curis morborum generaliter. Dicit ergo in illo tractatu de cura apoſtematis ſanguinei: in pͥncipio ergo curationis corpus cum flōmīa purgetur. deinde ponan tur repugnantia deficcatiua ⁊cͣ. Et de curatione apoſte matis colerici.i. heriſipille dicit infra in illo eodē tracta tu. Et ſi opportunū eſt flebotometur: deīde medicina fi at que infrigidet ⁊ humectet. Hoc ergo premino ⁊ viſo dicit Aui.(Medicine vero repercuſſiue ⁊c̄.) virge paſto ris.i. corrigyola. Et hoc proprium eſt cardus ſilueſter: ⁊ aquarum aliarum.i. ſuccorum aliarum herbarum re percuſſiuarum ⁊ corpora eorum contrita preparata ac emplaſtra: hoc eſt dicere non ſolum ſucci predictarum herbarū ſunt medicine repercuſſiue flegmonis: ſed etiā ex eis poſſunt fieri emplaſtra: vt ſi coquatur in aqua iſte herbe vel omnes vel alique ex eis ⁊ inſimul conteran t̉ ad modum emplaſtri. Et cerotum cum aqua frigida: qꝛ ſic fit. Rl. cere partem vnam olei roſa. partes tres diſſol uatur cera cum oleo ⁊ ponatur in mortario ⁊ proijciatur deſuper ex aqua frigida ⁊ moueatur ſemper qͣꝫtum pote ris recipere de aqua frigida. Et fortaſſe excuſat laborem ſpōgia.i. fortaſſe ſpōgia ſufficit īfuſa ⁊c̄. Et kelrēgi eſt for tis repercuſſionis in prīcipio. kelrengi eſt quedam ſpe cies ſolal̓ri cum granis rubeis ⁊ groſſis ⁊ frigida eſt ⁊ ſti ptica ⁊ ficca: ⁊ ſimiliter cortices granatorum: quia ſicci ⁊ ſtiptici ſunt ⁊ ideo cōpetunt in principio flegmonis ſpe cialiter admixti cum alijs frigidis: ⁊ ſauic decoctum val de ⁊ proprie cum aceto commixto aut ſumac ſu. confert in prīcipio flegmonis. Sauic eſt puluis de farina ordei que ſi coquatur cum aceto vel ſumac ⁊ oleo roſa. eſt opti mū emplaſtrum repercuſſiuum in pͥncipio flegmonis: taulub iterum eſt bonuꝫ ſu. in principio flegmonis. tar lub eſt quedā herba minuta ad modū lentis que ſuper natat aque: ⁊ iō vocat̉ talis herbe lētigo aque q̄ frigide eſt ⁊ ſicca cū ſtipticitate: ⁊ ideo optima eſt in pͥncipio fl gmonis. Et ſi indiget fortiori illo.ſ. reꝑcuſſiuo: vt qꝛ ap̄ ſit maioris caliditatis addit̉ in eis ⁊c̄. ⁊ faufel. faufel eſt auellana inda que frigida eſt ⁊ ſtiptica ⁊ apud nos nō i uenit̉: ſed ꝓ ea ponimus ſandalos: ⁊ herba q̄ noīat̉ her ba apoſtematū eſt in pͥncipio valde bona: herba apatum noīatur apud nos cimballaria vel faba graſſa vel vmibli cus veneris ⁊ eſt cōpl̓onis frigide ⁊ ſtiptice ſicut ſempui ua: ⁊ ideo optima eſt in pͥncipio flegmōis. Et qn̄qꝫ iuuat̉ eoꝝ deſiccatio ⁊ ſtipticitas.ſ. iſtius herbe cū croco: qꝛ cro cus eſt cōplexiōis ſicce ⁊ ſtiptice ẜm ꝙ apparet ꝑ Aui. in 2º. vnde lꝫ crocus ſit calidus: tn̄ qꝛ ē cōplexiōis ſicce ⁊ ſti ptice admixtu cū medicinis reꝑcuſſiuis ꝓdeſt in pͥncipio flegmonis. ¶ Et nota vt dictū eſt pͥus ꝙ ꝑ id verbum qd̓ dicit apparet ꝙ medicina reꝑcuſſiua flegmonis in pͥnci pio debet eſſe cōplexionis ſicce ⁊ ſtiptice: ⁊ id etiā maxīe apparet ꝯſiderando complexiones medicinarū qͣs hic Aui. ponit. ⁊ ꝓ cōpl̓onibꝰ iſtarū medicinaꝝ recurras ad librū ſcd̓m Aui. ⁊ ad alios libros ꝗ tractant de ſimplicibꝰ medicinis. ¶ Ulterius etiā nota ꝙ inter medicinas rep cuſſiuas quedā ſunt magis frigide ⁊ quedā minus: ⁊ tu vtaris ẜm ꝙ maīor vel minor caliditas eſt in flegmone: qꝛ vbi eſt maior caliditas competūt medicie magis reꝑ cuſſiue ⁊ magis frigide: ⁊ vbi minor minus. Et humecta tio in pͥncipio eſt timoroſa. Illud Aui. addit incidētal̓r ⁊ poteſt exponi duobus modis: vno modo vt on̄dat ꝙ in pͥncipio flegmonis debemus vti medicinis reꝑcuſſiuis: qꝛ humectatio.i. mollificatio ⁊ reſol̓o eſt timoroſa in pͥn cipio.ſ. flegmonis ſu. facti a cā an̄te. Et rō qͣre eſt timoro ſa eſt ꝓpter fluxū maͣe ⁊ caliditatē ipſius: ⁊ ideo debemꝰ in pͥncipio ponere ea que maͣm alterant ⁊ repellant: ⁊ hͦ ſit cū modis reꝑcuſſiuis predictis: ꝯtrariū aut faciūt me dicine mollitiue ⁊ reſolutiue: ⁊ ideo humectatio in pͥn cipio eſt timoroſa. ¶ Uel pōt exponi vt per hoc ītelligat̉ ꝙ in pͥncipio flegmōis nō cōpetit medicina humida da to ꝙ ſit frigida ſicut eſt malua que eſt frigida ⁊ humida: qꝛ medicina eius reꝑcuſſiua debet eſſe frigida ⁊ ficca cū ſtipticitate: vt dictū fuit ſupra: ⁊ ſic exponēdo cōtinuareỉ ei qd̓ dixit īmediate. Et qn̄qꝫ iuuat̉ eius deficcatio ⁊c̄. vt redderet cauſaꝫ huius ⁊c̄.ſ. qn̄ debemus admiſcere cro cum cū predicta medicina vt adiuuet̉ eius deſiccatio: qꝛ hūectatio in pͥnª flegmōis ē timoroſa eo ꝙ medicina eiꝰ dꝫ eē frīda ⁊ ſicca vt ꝓbatū eſt ſuꝑius. Tūc ſeꝗtur illa ꝑs. Et qn̄ cadit ſuꝑfluitas in infrīdatione fortaſſe ꝑducit ad corruptionē mēbri et corruptionē hūoris ꝯſtricti ī apoſtema te ⁊ tendit apoſtema ad viriditatem ⁊ ni gredinem. Si ergo timueris aliquid de hoc tūc emplaſtra locum cum farina or dei ⁊ volubili ⁊ in quo eſt mollificatio. ¶ In iſta parte docet remouere qd̓dā nocumentū qd̓ pōt accidere ex dictis reꝑcuſſiuis incōueniēter adminiſtratꝭ. Iſtud aūt nocumentū qd̓ pōt accidere ē nigredo ⁊ liui ditas ⁊ corruptio mēbri. Et diuidit̉ ꝑs hec in duas. Pri mo docet euitare iſtud nocumentū qn̄ timet̉ ne veniat. 2º docet ip̄m remouere qn̄ iā apparet. 2ª ibi( Si v̓o appa reat aliꝗd de hͦ.) Dicit gͦ pͥº.(Et qn̄ cadit ⁊c̄.) Cā aūt huiꝰ eſt ꝓpt̓ mortificationē caloris naͣlis qͦ accidit ex nimia in frigidatiōe ⁊ ꝓpter ꝯculcationē hūoris q̄ ſit in mēbro ex nimia ꝯgelatiōe: vn̄ accidit corruptio mēbri ⁊ corruptio hūoris conſtricti in apate. Si gͦ timueris.) ſu. ne eueniat aliꝗd de hoc.i. de nigredīe ⁊ corruptiōe mēbri ⁊ hūoris Tractatus.I. Flegmonis conſtricti in apoſtemate ex reꝑcuſſiuis tunc empl̓a locū cūfarina ordei ⁊ volubili eo ꝙ iſta aꝑiūt pͥoros ⁊ emol liuūt ⁊ calefaciūt membrū īfrigidatū: ⁊ ideo remouēt no cumentū illud qd̓ poſſet accidere. Et ī quo eſt mollifica no. i. vel qn̄ times ne accidat aliqd̓ p̄dictoꝝ nocumētoꝝ empl̓a locū cuꝫ eo in quo eſt mollificatio: qꝛ ꝑ mollitiua pori aperiunt̉: ⁊ ideo maͣ que erat cōſtricta ex reparatio ne in apoſtemate exalat ⁊ remouet̉ mortificatio caloris. Et optimū empl̓ꝫ ad hoc eſt ex farina ordei ⁊ volubili ⁊ farina fenugreci: ⁊ ſe. lini cocta ī aqͣ ad modū emplaſtri. Si vero apparet aliꝗd de hoc tūc ſca rifica locū ⁊ excoria ip̄m ⁊ non expectes collectionē neqꝫ maturationem: ⁊ illud quādo vides illud qd̓ effuſum eſt pluri mū valde ⁊ fortaſſe moritur membrum. ¶ In ꝑte iſta Aui. docet romouere p̄dicta nocumēta: ⁊ di cit: Si v̓o apparet aliꝗd.i. de his p̄dictis nocumentis ⁊c̄. ⁊ nō expectes collectionē nec maturationē ſupple in tali nigredine: qꝛ nō fiet maturatio: īmo potius mēbrum cor rūpetur. Un̄ ſtatiꝫ qn̄ apparet hoc accn̄s debet fieri ſcari ficatio vt egrediatur ſanguis malus cōſtrictus in apoſte mate. Et non expectet̉ collectio nec maturatio humoris ⁊ illud qn̄ vides: hoc eſt maxime tunc nō expectet̉ matu ratio: īmo ſtatiꝫ fiat ſcarificatio qn̄ illud qd̓ eſt effuſuꝫ eſt pl̓m valde.i. qn̄ talis maͣ apoſtematis eſt plurima valde: qꝛ tunc minus pōt ei dominari naͣ ⁊ citius mēbrū corrū pitur. Et fortaſſe mēbrū morit̉ ſupple ex nimia īfrigida tione ⁊ tūc īdiget abſciſione vl̓ cauterio cū igne vt remo ueatur tota caro corrupta vel īdiget cauterio cū medicīa ſicut eſt cū calce ⁊ ſapone piſtata cū forti capitello poſita ſuper locū denigratū vbi nō eſt neceſſaria abſciſio mem bri totius ſꝫ remouere aliquā partē corruptā. Et ſcalpellationis alia eſt magis appa es ⁊ alia magis ꝓfunda ⁊ illud eſt ẜm locū apoſtematis ⁊ diſpoſitionē mēbri: cū ſcalpellaueris tunc embroca cū aqͣ maris ⁊ reliꝗs aquis ſalſis: ⁊ emplaſtra um eo in quo eſt mollificatio. ⁊ ſi nō in diges rarificatione ⁊ embrocatione: ſis contentus mollificatiuis. Hic diſtinguit de ſcalpellatiōe: qm̄ ſcalpellatio dꝫ fieri. id eſt ẜm locū ap̄atis: ⁊ qꝛ ſi apoſtema ſit in loco neruo onō debemus facere ita ꝓfundā ſcalpellationē ſicut qn̄ ſt in loco carnoſo vbi ſecurius poſſumus ſcalpellare. Et diſpoſitionē mēbri.i. ẜm maiorē vel minorē corrupti nē in mēbro qꝛ ẜm ꝙ maior vel minor eſt corruptio in īebro: ⁊ ẜm hoc ſcalpellatio dꝫ eſſe magis ꝓfunda ⁊ mi nus ꝓfunda. Et cū ſcalpellaueris tunc embroca locū cū aqua maris ⁊ reliꝗs aquis ſalſis eo ꝙ iſte aque deſiccāt eſiduū corruptū. Et emplaſtra locū ſupple poſt ſcarifi ationē ⁊ embrocationē cū eo ī quo eſt mollificatio.i. cū mplaſtris mollitiuis ⁊ reſolutiuis ſicut eſt emplaſtrū di ū ſupra: ⁊ bonū emplaſtrū eſſet ex faria ordei ⁊ malua iſco ⁊ farina fenugreci ⁊ ſeminis lini. ¶ Et nota iuxta p̄ icta ꝙ qͥn̄cūqꝫ tu vides mēbꝝ liueſcere ſiue ꝑ ſe ſiue pro ter ineptā curam: ſupple tu ſcarificatio ⁊ lauatio eſt ne ceſſaria cū aqua ſalſa ⁊ poſitio ventoſarū vel ſanguiſu garū ⁊ poſtea apponere emplaſtra mollitiua ⁊ reſoluti ua eo ꝙ id eſt optima cura. Et ſi nō indiget ſcarificatione vt qꝛ nō ſit ibi tāta magnitudo ⁊ corruptio mēbri ſiue in mebro ſꝫ iam incipiat mēbrū tendere ad hoc tunc ſis cō tentus mollitiuis: qꝛ qn̄ nō eſt tantū nocumentū pōt remoueri per mollitiua reſolutiua q̄ dicta ſunt pͥus ſine ſcā rificatione. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et ſcias ꝙ adminiſtratio eorū que for titer reꝑcutiūt in pͥmis ⁊ eorū q̄ fortiter reſoluūt in fine ē mala: caue ergo quātū potes. Infrigidatio em̄ vehemēs ꝑdu cit ad illud quod ſciuiſti. ⁊ aqua frigida ſimiliter eſt de illis que oportet cauere niſi in eis que ſunt ſicut heriſipilla: ⁊ in reſol̓one vehementi accidit dolor. ¶ In qua ꝑte ponit quendā canonē generalē de nimia re ꝑcuſſione ⁊ nimia reſol̓one: ⁊ dicit: Et ſcias ꝙ admīſtra tio ⁊c̄. fortiter.i. nimis fortis in pͥmis.i. ī pͥnº apoſtematis ⁊ eoꝝ q̄ fortit̉ reſoluūt ī fine.i. in ſtatu apoſtematis: ⁊ etiā poſſumus ītelligere ꝑ finē.i. declinationē apoſtematis: qꝛ vtrobiqꝫ nocet nimia reſol̓o ad illud qd̓ ſciuiſti.i. ad p̄ dicta nocumēta q̄ dicta ſunt prius ⁊ aqua frigida ſil̓r eſt de illis que oꝫ cauere.ſ. in pͥncipio flegmōis: qꝛ aqua fri gida eſt nimis reꝑcuſſiua: ⁊ intellige aqua frigida pura qꝛ admixta cū aceto vel ceroto: vt dictū fuit ſupra bn̄ pōt adminiſtrari: ſed pura nō eſt bona in pͥncipio flegmōis: qꝛ nocet in ſe ratione nimie frigiditati: ⁊ rōne nimie hu miditatis: qꝛ oꝫ medicinā reꝑcuſſiuā flegmōis eſſe deſic catiuā ſtipticā: vt dictū fuit ſupra: niſi in eis que ſunt ſicut heriſipilla.i. niſi in flegmonibꝰ heriſipillatis. qꝛ in heri ſipilla bene pōt adminiſtrari aqua frigida: ſicut appare bit poſtea: eo ꝙ in heriſipilla q̄rit̉ maior alteratio qͣꝫ in flegmōe: in flegmone aūt querit̉ maior reſolutio: qꝛ in flegmone eſt maͣ magis ꝯſtricta qͣꝫ ibi: ⁊ ideo in heriſipil la vel in flegmonibus q̄ ſunt quaſi heriſipilla bn̄ pōt ad miniſtrari aqͣ frigida in pͥncipio ẜm ꝙ melius apparebit in capl̓o heriſipille. ⁊ in reſol̓one forti accidit dolor. mō hic on̄dit: qꝛ cauēda eſt nimis fortis reſolutio: qꝛ nimis ſortiter reſoluētia inducūt dolorē: eo ꝙ talia ſunt nimis calida: nimis autē calida mordēt: ⁊ inducunt dolorē: vt habet videri in tegni. ꝓpter dolorē aūt attrahunt̉ plus humores qꝛ oīs dolor exacuit reuma. ⁊ ideo dicit Gal. de īgenio ſanita. Caue dolorē inqͣꝫtū potes: qm̄ nihil eſt cā apoſtematis ſicut dolor. Item ſunt cauenda fortia re ſolutiua nimis ꝓpter aliud qꝛ reſoluūt ſubtile ⁊ derelin quūt groſſum: vt dictū fuit ſupra: ſic gͦ in apoſtematibus cauēda ſunt nimis fortiter reꝑcuſſiua ⁊ nimis fortiter re ſolutiua. Tenendū eſt ergo mediū in vtroqꝫ. ¶ Si ergo volueris regere ī pͥncipio cū ſedatiōe doloris nō approxīes eis aquā calidā ⁊ olea mollificatia ⁊ emplaſtra fa cta ex huiuſmodi medicinis: ip̄a em̄ ve hemēter ſunt cōtraria ei qd̓ eſt neceſſa riū de ꝓhibitiōe effuſionis. Et redeas ad bolū armenū ſolutū in aqua frigida aut cū oleo roſa. ⁊ melius oleū roſa. eſt il lud qd̓ eſt ex roſis ⁊ oleo: ī oleo ꝗppe eſt reſolutio quēdā: aut lentes decoctas cū roſis: aut merdaſengi cū oleo roſato. ¶ Suꝑius Aui. docuit qͣſdā medicīas reꝑcuſſiuas q̄ cōpe tūt ī pͥnº flegmōis: ⁊ docuit ēt remoue̓ qd̓dā nocumētū qd̓ pōt accidere ex illis: ⁊ poſuit quēdā canonē de nimia reꝑcuſſione ⁊ nimia reſol̓one. In ꝑte iſta īfert quēdā ca nonē de remotōe cuiuſdā accn̄tis flegmonis.ſ. doloris di .III. De cura Fen cens: Si ergo volueris regere in pͥncipio ⁊cͣ. Aduᵐ pͥº. qꝛ dic̄ Aui. qꝛ ſi volueris re Sed Hīc E gere cū ſedatiōe doloris nō appro ximes eis aquā calida ⁊c̄. qꝛ id videt̉ ꝯtrariū Ga. 6. de in ge. ſani. Dic̄.n. ibi. Aqͣ.n. cal̓a mitigat dolorē ⁊ cās ap̄atꝭ. ¶ Propterea Aui. videt̉ ꝯtrariari ſibijpſi: qꝛ dic̄ ꝙ nō de bēt approxīari olea mollitīa ⁊ empl̓a facta ex ſemībꝰ qn volumꝰ ſedare dolorē fl̓onis: ſꝫ dixit ſuꝑiꝰ ꝙ mollitīa ſūt ad dilatādos poros ⁊ ad ſedādū dolorē fl̓onis: gͦ tūc ſi volu erꝭ rege̓ ap̄a cū ſedatōe dolorꝭ debeo admiſce̓ mollitīa ⁊ ēpl̓a fctā ex talibꝰ medicis mollitis. ¶ Dd̓ꝫ ē ꝙ dolor pōt ꝯtīgere ī ap̄ate duobꝰ modis. vnoº rōne male cōpl̓onis ⁊ fluxꝰ ꝗ ē ibi: ⁊ talis dolor ē maxīe ī pͥ nº ap̄atis. Aliꝰ eſt do lor ꝗ ꝯtingit ex ꝯſtrictiōe hūoris in ap̄ate ⁊ ex ꝯculcatiōe ip̄ius: mō pͥmꝰ dolor ſedat̉ cū reꝑcuſſiuis ⁊ nō cū molliti uis: qꝛ reꝑcuſſiua alterāt malā cōpl̓onē ⁊ ꝓhibēt curſum maͣe. ⁊ ꝓpter hͦ dixit sͣ Aui. Et huectatio in pͥnº eſt timo roſa: ⁊ de tali ſedatiōe doloris ītelligit h̓ Aui. ⁊ iō bn̄ dixit in pͥnº Aui. Sꝫ ſcd̓s dolor ſedat̉ cū mollitiuis ⁊ aꝑienti bus poros ⁊ iſto mō locutꝰ fuit Aui. ſupra cū dixit ꝙ mol litiua ſunt ad dilatādū poros ⁊ ad ſedādū dolorē.ſ. ꝗ eſt poſt pͥnᵐ: qꝛ ex hͦ ꝙ dilatāt poros rarificāt mēbrū ⁊ red dūt maͣm aptā reſol̓oni ⁊ faciūt eā euaporare: ⁊ iō ſedant dolorē: vn̄ qn̄cūqꝫ ꝯtingit dolor ex ꝯſtrictiōe humoꝝ ſe dat̉ ꝑ mollitiua ⁊ reſolutiua lenia: ⁊ hͦ ē qd̓ ſubdit Auic. in ſequēti ꝑte. Si v̓o iſta nō valēt: hͦ eſt nō ſufficiāt ad ſe dandū dolorē vt qꝛ dolor ſit ibi ex ꝯſtrictiōe humoꝝ ⁊ hͦ eſt qn̄ ap̄a iā trāſiuit pͥnᵐ ⁊ eſt in augmento tūc admini ſtra volubilem ⁊c̄. Et iſto mō ēt ītelligit Ga. 6. d̓ īge. ſan. cū dicit: Aqͣ v̓o cal̓a q̄ mitigat dolorē oīs ap̄atis. Auic. aūt hͨ dicit ꝙ nō admīſtres aquā cal̓aꝫ ⁊ mollitiuā ad ſedādū dolorē in pͥnº: qꝛ ille dolor ē ex mala cōpl̓one ⁊ effuſiōe maͣe: ⁊ iō dꝫ ſedari ꝑ reꝑcuſſiua ⁊ nō ꝑ mollitiua: qꝛ molli tiua ſūt vehemēter ꝯtraria ei qd̓ necͣiuꝫ ē de ꝓhibitiōe ef fuſionis: vt dicit Aui. in lr̄a: ⁊ iō Aui. nō ꝯtrariat̉ ſibi ipſi nec etiā dicto Gal; ⁊ iſta verba extrahūt̉ ex dicti? Gal. in libº de ſimplicibꝰ medicinis cap. de mitigatiuis doloris. ¶ Sꝫ redeas ad bolū armenū ſolutū in aqͣ: qꝛ id reꝑcutit ⁊ alterat cōpl̓onē cal̓aꝫ ⁊ meliꝰ oleū roſa. eſt id qd̓ eſt ex oleo ⁊ roſis. Dicit hͨ Aui. qꝛ vt dicit Gali. ī libº de ſimpli. medicis ātiꝗ miſcebāt ſale ī oleo ꝗppe.ſ. ro. ē reſol̓o q̄dā. dicit q̄dā qꝛ pauca ē ibi reſol̓o ſꝫ ē qͣſi tēperatū. ⁊ iō dice bāt auctores ꝙ calefacit ⁊ īfrīdat: ⁊ iō dixit Aui. ꝓ tāto hͦ verbū: vt ꝙ ē meliꝰ oleū ro. qd̓ eſt ſolū ex oleo ⁊ roſis qͣꝫ ſi admiſceat̉ ibi ſal: ⁊ tūc n̄ erit ita mitigatiuū doloris: eo ꝙ eſt nimis reſolutiuū rōne ſalis: ⁊ ſi nō admiſcet̉ ibi ſal tūc in eo erit pauca reſol̓o. Et iō optimū erit cū bolo ar meno in pͥnº flegmōis ad ſedādū dolorē. aut lētes coctas cū roſis mollificent̉ pͥus lētes in aqͣ: ⁊ poſtea coquant̉ cū roſis: poſtea terant̉ ſil̓ ad modū emplaſtri: illud em̄ erit optimū empl̓ꝫ ꝓhibitiuū fluxꝰ maͣe: ⁊ alt̓atiuū cōpl̓onis. aut ad merdaſengi.i. ad litargirū ductū in mortario cuꝫ oleo ro. in modū vnguenti. Tunc ſeꝗtur illa pars: Si v̓o iſta nō valēt ⁊ q̄ eoꝝ curſu cur rūt adminiſtra volubilē: qm̄ ip̄a ē vehe mētis iuuamēti in pͥncipio ⁊ ſtatu ⁊ alfi rēgi ⁊ alhaſce ⁊ apiū ⁊ albedarungi ſil̓r. Et multotiēs ꝗdē ſedat dolorē vinū dul ce mixtū cū oleo ro. īmo cōgelatū vue ⁊ paꝝ cere ſuꝑ lanā aūt lana yſopi īfrīda ta ī eſtate tēpefacta ī hyeme: aut ſpōgia infuſa ī vino ſtiptico aut aceto aūt aqͣ fri gida: ⁊ crocus īgredit̉ ī ſedatiōe dolor Cū ergo vides īceptione apoſtematis īcede̓ itinē exiture tūc dimitte īfrigida tionem ⁊ incede in viam eius qd̓ matu rat ⁊ aperit. ¶ In iſta ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit qͣſdā medicīas reꝑcuſſiuas q̄ cōpetūt ī pͥnº flegmōis ⁊ ſedāt eiꝰ dolorē ī pͥnº. In iſta ꝑte ponit medicīas qͣſdā cōpetētes magꝭ ī augmēto: veꝝ et qꝛ Aui. īter illa ītermiſcet qͣſdā medicias reꝑcuſſiuas q̄ cōpetūt potiꝰ ī pͥnº. dic̄ gͦ: Si v̓o iſta n̄ valēt.i. ſi p̄dicte me dicīe reꝑcuſſiue n̄ ſufficiūt ad ſedādū dolorē: vt qꝛ dolor nō ſolū ſit ibi ex mala cōpl̓one ⁊ fluxu maͣe: ſꝫ ēt ſit ibi ex ꝯſtrictiōe hūorꝭ quē oꝫ reſolue̓: ⁊ hͦ ē qꝛ iā ap̄a trāſiuit pͥn cipiū ⁊ ꝑuenit ad augmētū: qꝛ an̄ id tp̄s nō poſſumꝰ pone̓ mollitīa ⁊ reſolutiua tūc admīſtra volubilē: qꝛ volubilis eſt aꝑitiua poroꝝ ⁊ mollitīa ⁊ iō ſedāt dolorē ex ꝯſtricti one hūoris ī ap̄ate: ⁊ hͦ ē qd̓ ſubdit Aui. qm̄ ē vehemētis iuuamēti ī pͥnº ⁊ ſtatu. Et ītellige ī pͥnº.ſ. augmēti. ē.n. iu uatīa ī pͥnº augmēti qꝛ ē mollitia ⁊ aꝑitiua poroꝝ cū ꝑua cal̓itate: vl̓ ſi ītell̓r ī pͥnº ap̄atis tūc ē iuuatīa ī pͥnº ꝑmixta cū reꝑcuſſiuis: ⁊ maxīe cū ī pͥnº ꝯtīgeret dolor ex ꝯſtricti on hūoꝝ fcā ꝑ nimiā reꝑcuſſionē: ⁊ ēt ē iuuatiua in ſtatu apatis ꝑmixta cū alijs mollitiuis ⁊ reſolutiuis cuꝫ ip̄a ſit aꝑitiua ⁊ reſolutīa ſic̄ apꝑet ꝑ Aui. ī. 2. li. ⁊ alſirēgi.i. mini um cū qͦ pingit̉ ⁊ alachaſech.i. ſticados: ⁊ apiū ⁊ albedo rogi ſil̓r.i. baſilicō amplū cū folijs latꝭ: Oīa iſta pn̄t admi niſtrari ī augmēto admixta cū reꝑcuſſiuis qm̄ reſolutiua ſūt. Et multotiēs ſedat dolorē vinū dulce mixtū cū oleo ro. qꝛ id medicamē eſt ꝑtim reꝑcuſſiuū ⁊ ꝑtim reſolutiuū vn̄ cōpetit ī dolore flegmōis exn̄tis ī augmēto: dic̄ aūt vi nū dulce: qꝛ vinū dulce eſt minꝰ ſiccatiuū ⁊ plus hūectati un qͣꝫ aliud: exiccatio aūt nō cōpetit in flegmōe niſi ī fine ſꝫ an̄ finē cōpetūt mollitīa reſolutīa ⁊ maxīe in augmēto. ⁊ ꝓpt̓ hͦ Aui. ſubdit: īmo ꝯgelatū vue ⁊ paꝝ cere ſupple cū oleo roſa. poſitū ſuꝑ lanā.i. ſuꝑ carpiā ſu. ſedat dolorē Et dic̄ Aui. īmo qꝛ plus cōpetit cōgelatū vue an̄ finē fle gmōis: ſicut ī augmēto qͣꝫ vinū: qꝛ nō eſt ita exiccatiuū: ꝑ ꝯgelatū vue intelligit fabā q̄ ſit ex vino mixto cocto vſꝗꝫ ad ſpiſſitudinē mell̓. vn̄ faba nō eſt tm̄ exiccatiua ſic̄ vinū īmo ē plus mollitia ⁊ minꝰ cal̓a: vt dic̄ Serapio ī ſuo an tidotario: vn̄ ſi admiſceat̉ cū cera diſtēꝑata ⁊ oleo ro. erit medicamē optimū ī augmēto flegmōis ⁊ ſedatiuū dolo ris. Et lana yſopi.i. lana ſuccida pinguis: ⁊ dr̄ lana yſopi qꝛ ex tali lana fit yſopꝰ hūida ẜm ꝙ dr̄ ī. 2. li. ſupple ⁊ tal̓ lana ſedat dolore: qꝛ ē mollitīa ⁊ r̄ſolutīa īfrīdata ī eſtate ⁊ ītellige hͦ p̄terqͣꝫ ī neruis ⁊ ī capite: ⁊ maxīe iſtis diſcoo ꝑtis qn̄ ē ibi ap̄a: qꝛ ibi debent apponi oīa calida actu aut ſpongia īfuſa ī vino ſtiptico aut aceto ⁊ aqͣ frīda potiꝰ cō petit in pͥnº qͣꝫ in augmēto: ⁊ iō ſuꝑiꝰ poſuit id medicamē Aui. inter medicias reꝑcuſſiuas: ⁊ crocus ingredit̉ in ſe datiōe doloris: qꝛ crocus eſt aꝑitiuus ⁊ reſolutiuus ⁊ ſti ꝑticus eſt: ⁊ iō manifeſte conuenit in augmēto admixtus cū medicīs reꝑcuſſiuis ⁊ mollitiuis: qꝛ reſoluit ⁊ adiuuat ſtipticitatē ⁊ ſiccitatē medicīaꝝ reꝑcuſſiuaꝝ ẜm ꝙ dictuꝫ fuit sͣ. ⁊ iō cū hͦ ꝙ reſoluit ꝓhibet fluxū maͣei ad locū: ⁊ iō crocus maxīe īgredit̉ in ſedatiōe doloris maxīe qn̄ apa eſt in augmēto. Tunc ſeꝗtur illa ꝑs: Cū gͦ videris īcepti onē ap̄atis.) in qͣ ītermiſcet quendā canonē de curatiōe apatis qn̄ incedit in viā exiture.i. in viā collectiōis ſaniei. Et dicit ꝙ qn̄ vides apa incedere ī viā exiture hoc eſt ꝙ colligat: tūc dimitte infrigidationē.i. dimitte medicinas reꝑcuſſiuas: ⁊ īcedas ſolū cū eis q̄ maturāt.ſ. pͥmo ⁊ ape riūt.i. reſoluūt: vel expone cū eis q̄ maturāt.ſ. pͥmo: ⁊ po ſtea cū eis q̄ apperiūt apoſtema maturū: qꝛ pͥmo debemꝰ maturare apa: ⁊ poſtea aꝑire vel cū medicis ſi poſſumus vel cū ferro. Et bonū maturatiuū eſt ſicut ē empl̓m ex fa rina tritici cū aqua ⁊ oleo ⁊ croco cocta. illud em̄ eſt opti mū maturatiuū qd̓ ꝑducit flegmōes ad maturatione in quibus eſt duricies quaſi ad modū ſcliroſis vt multoti ens ſum expertus. Tunc ſequitur illa pars: Tractatus. I. ylegmonis Cū āt ap̄a ꝑuenit ad ſtatū: tūc neceſſa ria ſūt qͣlia ſūt anetū ⁊ camemilla ⁊ mal uauiſcª ⁊ ſemē lini ⁊ ſil̓ia: īmo epl̓a q̄ no mīant̉ baſilicō ⁊ q̄ noīantur diaquilon. An qͣ ꝑte ponit medicinas qͣſdā q̄ cōpetūt ī ſtatu flegmo nis: ⁊ pꝫ qd̓ dicit. et ītelligas hͦ de diaꝗlon qd̓ diaꝗlon va ſet ī ſtatu ap̄atis: qꝛ ē reſolutiuū mollitiuū. Itē valet etiā maxīe qn̄ exalauit ſubtile ⁊ remāſit groſſū: ⁊ valet preci pue qn̄ ꝑs ſubtilis ꝑuenit ad maturationē rōne cuiꝰ rūpi tur aꝑa ⁊ eſſet ibi qd̓daꝫ trumbū ſaniei ⁊ derelicta eſt ꝑs groſſa in circuitu q̄ nō ꝑuenit ad maturationē: in tali enī maxime appropriat̉ diaquilon. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Etemplaſtū de colcotar exiccat abſqꝫ dolore: et ꝓpter illud eſt eiꝰ admiſtratio incōuenies cū fit inflāmatio fl̓onis: ⁊ eſt cōueniēs qn̄ nō timet̉ aggregatio: ⁊ me lius eſt vt ponas ſuꝑ ip̄am deſuꝑ lanam infuſam in vino ſtiptico ¶ In qͣ ꝑte ponit qͣſdā medinas q̄ cōpetūt in declinatione flegmonis q̄ medicine debēt eſſe deficcatiue: vt dictū fuit ſupra. Dic̄. Et emplaſta de colcotar.i. diapalma deſiccat abſqꝫ dolore: ⁊ iō ſu. cōpetūt in fine flegmōis: qꝛ in fine cō etit d̓ſiccatio ⁊ reſol̓o: ⁊ ꝓpter id eoꝝ admīſtratio ē īcō ueniēs cū ſit īflāmatio flegmōis: qꝛ tūc qn̄ eſt inflāmatio flegmōis cōpetūt reꝑcuſſiua alterātia cōpl̓onē: ⁊ iō n̄ de bēt admīſtrari talia empl̓a in pͥncipio nec ī augmēto fl̓o nis: nec ī ſtatu: qꝛ ibi ꝯpetūt reſolutiua mollitiua lenia: vt dictū ē pͥus. Et ē cōueniēs eorū admīſtratio qn̄ nō timet̉ aggregatio.i. collectio ſaniei: hoc ē qn̄ nō timet̉ ꝙ apoſte ma terminet̉ ad collectioneꝫ ſaniei: qꝛ qn̄ timemꝰ ꝙ ap̄a termiuet̉ ad collectionē ſaniei debemꝰ ponere maturati ua ⁊ nō deficcatiua: ſꝫ ſi timet̉ ꝑ reſol̓onē: tūc ꝯueniūt iſta exiccātia. Et meliꝰ ē vt īponas lanā īfuſaꝫ ī vino ſtiptico: qꝛ tale vinum deſiccat: ⁊ ideo cōpetit in fine flegmonis. ¶ Et caro minꝰ īdiget exiccatiōe qͣꝫ ner uut: qm̄ neruꝰ nō redit ad ſuā cōpl̓onē cū exiccatiōe ꝑua: ⁊ caro mīoris neceſſitatiſ eſt que pauciores habet arterias. Modo hic qꝛ in curatione nō ſolū admīſtrant̉ medicīe endo reſpectū ad morbū: ſꝫ ēt ad cōpl̓onē mēbri: vt dic̄ Gal. 3º d̓ īgenio ꝑ totū: qꝛ mēbrū cōpl̓onis ſicce īdiget me dicina magis ficca rōne cōplexiōis: iō Aui. dicit ꝙ ẜm di ierſitatē mēbroꝝ medicīe debēt eſſe magis deficcatiue ⁊ minꝰ. Et iō dicit: Et caro minꝰ īdiget exiccatiōe qͣꝫ neruꝰ. Et ſubdit cāꝫ hꝰ: qm̄ neruꝰ ⁊cͣ. Et caro q̄ mīoris nec̄itatꝭ ē ſcꝫ ī exiccatōe ē q̄ hꝫ pauciores artarias ſupple ⁊ pauciores neruos: qꝛ iſta nō ſic ē cōpl̓onis ſicce. Tūc ſeꝗt̉ illa pars: ¶ Et multotiēs ꝗdē cadit neceſſitas ſcal pellandi ante maturationem. ¶ In qͣ ꝑte ponit quoſdā canōes in curatōe flegmōis ꝓut flegmō ꝯuertit̉ ad ſaniē: ⁊ diuidit̉ in tres ꝑtes ẜm ꝙ tres canones ponit. 2ª ibi(Et multotiēs) 3ª. ibi(Et de apatibꝰ calidis.) Dicit gͦ ꝙ multotiēs eſt nec̄e ſcalpellare an̄ ma turationē.i. an̄qꝫ fiat maturatio: ⁊ hoc eſt qn̄ eēt hūor cō ſtrictꝰ valde in apate et multꝰ vel ex frigido vel ex nimia reꝑcuſſiōe: in tali.n. caſu. vt dicm̄ fuit ſupra facimꝰ ſcalpe latōnē an̄ maturationē vt egrediat̉ ſāguis malꝰ ꝯſtrictꝰ ī apate ne corrūpat̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s corrūpat̉ mēbꝝ ⁊ mortificet̉. ¶ Et multotiēs īgeniat ī attrahēdo ap̄a ex mēbro nobili ad ignobile cū attractiuis: deinde curatur ⁊ aperitur. CHic ponit 2ᵐ can̄. Et dic̄. Et multotiēs īgeniat̉ in attra hēdo ex mēbro nobili ad ignobile: ſic̄ eſt ī locis emūcto rijs cū attractiuis.ſ. cal̓is vel ventoſis vel ſanguiſugis: vt ponit Auic. in pͥmo. deinde cura.i. maͣ cuꝫ empl̓is.ſ. ma turatiuis: ⁊ poſtea aperiat̉. Rō aūt hꝰ dicti eſt ſupra poſi ta ⁊c̄. qꝛ meliꝰ ē ꝙ fiat ap̄a in mēbro ignobili ⁊ emūctorio qͣꝫ remaneat in nobili ⁊ faciat apoſtema ẜm ꝙ etiā ponit Auicen. in primo. Sequitur illa pars: ¶ Et de apatibꝰ calidis q̄ īdigēt ſanioſita te emplaſtret̉ caput eiꝰ cū pſilio ⁊ cū extī ctiuis ī circuitu eiꝰ: et limat̉ ex ap̄atibꝰ ⁊ emplaſtris cū pēna: qm̄ digiti ledūt ip̄ꝫ. ¶ In qͣ ꝑte ponit tertiū canonē. Et dic̄. Et de ap̄atibꝰ calis que īdigēt ſanioſitate hoc ē: qꝛ debēt ꝑuenire ad ſaniem. emplaſtretur caput eius cum pſilio ſu. vel cuꝫ ſimilis re percuſſiuo illi. Et cum extractiuis. dubiū de hoc qd̓ dicit Auic. dicit ꝙ ed hl C Et ap̄ata cal̓a vald̓ q̄ īdigēt maturatōe debēt emplaſtari cū pſilio ⁊ ſil̓ibus. ¶ Sed hoc eſt cōtra qd̓ ſuperiꝰ dixit ibi. ¶ Cuꝫ ergo vides inceptionē apatis incedere itinere exiture: tunc dimitte infrindationeꝫ ⁊cͣ. ¶ Preterea hoc eſt ꝯtra illū afforiſſmū yp̄o. ꝗ dicit: Cali dū ſaniē faciēs. Ponit enī ypo. ꝙ medicia faciēs ſaniē eſt cal̓a ⁊ nō frigida: gͦ tūc videt̉ male dicere Auic. ꝗ dicit ꝙ emplaſtret̉ caput taliū ap̄atū cuꝫ pſilio ⁊ cum alijs extin ctiuis in circuitu. ¶ Dicendū eſt ad hoc ꝙ pͥncipaliter ⁊ per ſe vt in pluribus medicina faciens ſanieꝫ debet eſſe calida: vt poſuit Auicen. ⁊ ratio huiꝰ apparebit poſtea in proceſſu: ſed per accidens et in caſu: vt hic ponit Auicē. pōt eſſe medicīa maturatiua frigida: ⁊ hoc eſt ſicut ponit Auicē. in apoſtematibꝰ valde calidis: ⁊ talia apoſtemata ſunt ſicut apoſtemata heriſipillata: quia in talibꝰ apoſte matibus valde calidis naturalis calor valde inflāmatur intantuꝫ ꝙ ꝓhibetur eius operatio que eſt digerere ma teriam ⁊ eam conuertere in ſaniem: ſed ſi apponatur me dicamen frigiduꝫ: tunc prohibetur talis inflāmatio calo ris naturalis: ⁊ ideo tūc calor naturalis cōfortatur ex ap poſitione talium frigidorū: et tūc agit in materiā apoſte matis: ⁊ eam cōuertit ad ſaniem. Iterum etiaꝫ quia in ta libus apoſtematibꝰ calidis fit exalatio ſpiriius ⁊ caloris magis per frigidum: aut prohibetur talis exalatio. et iō adiuuat ad facienduꝫ ſantem per accidens. Iterum ſi nō apponeretur medicina frigida ꝓpter ītenſaꝫ eius calidi tatem rumpetur tale apoſtema anteqͣꝫ digerat̉. ⁊ iō in ta li caſu ſunt apponēda frigida medicamina: etiā quando volumus maturare. Ꝙ ergo dicit qꝛ Auicen̄. dicit: Cum ergo vides ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ibi loquitur Auic. vt in pluri bus regulariter. Iterum quādo Ipo. dicit: Calidū ſaniē faciens. intelligit hoc per ſe ⁊ vt in pluribus: ſed per acci dens ⁊ in caſu nihil prohibetur ꝙ medicamen frigiduꝫ ſit maturatiuum ſicut in apoſtematibꝰ valde calidis: ſed hic ponit Auicen̄. ⁊ liniatur ex epythimatibꝰ ⁊cͣ. quoniaꝫ digiti ſedunt ipſum: qꝛ ꝓpter caliditatem ibi intenſaꝫ eſt maximus dolor: ⁊ ideo quanto tactus poteſt fieri cuꝫ ma iori facilitate tanto eſt melius: quia tunc fiet tactus facili or: ⁊ ideo dicit Auicen. alibi. Et ſi tactus fuerit neceſſari us fiat cū facilitate. Et cām hꝰ reddit Gal. illo v̓bo: Caue dolorē quātū potes: qm̄ nil eſt cā apoſtemalꝭ ſicut dolor. CHeriſipilla ⁊ ſpecies eius. Capitulum.IIII. Am ſciuiſti cauſas heriſipille et ſpēs eius in libro primo ¶ In iſto capl̓o determinat Auic. de qͦdā ap̄ate cal̓o qd̓ ſit ex colera: qd̓ vocat̉ heriſipilla: Et di uidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes duas. Primo determīat de ipſo qͣꝫtū Fen.III. De heriſipilla d cās ⁊ ſigna. 2º determinat de ip̄o qͣꝫtū ad curā. 2ª ibi in o capl̓o(Oꝫ vt euacue.) Prima ꝑs diuidit̉ in ꝑtes qua tuor: pͥº determinat de cāis ⁊ fignis ip̄iꝰ heriſipille. 2º on̄ dit vbi pl̓m hꝫ generari. 3º ponit qd̓dā iudiciū ſūptū ab ip̄a in qͣdā egritudine.ſ. in fractura oſſis. 4º excuſat ſe ad ponēdū diuerſitatē īter heriſipillā et flegmonē: qꝛ d̓ hͦ ēt dictuꝫ eſt alibi. 2ª ibi:(Et vbi plus accidit) 3ª ibi(Et qn̄qꝫ accidit) 4ª ibi(Et tu ꝗdē iaꝫ cognouiſti) Prīa ꝑs hꝫ ꝑtes duas: pͥº excuſat ſe a ponēdo cās heriſpille. 2º ponit ſigna ipſiꝰ ꝑ q̄ diſtīguit̉ heriſipilla a flegmone. 2ª ibi(Et illa ex ꝗbꝰ) Dicit gͦ Iā ſciuiſti cās heriſipille: qꝛ cā eiꝰ eſt colera vel pura vel admixta: ⁊ ſpēs eiꝰ: qꝛ heriſipilla ē duplex. q̄dā eſt pura ⁊ q̄dā ē cōpoſita cū flegmōe: ⁊ vocat̉ heriſi pilla flegmōides ſi vincat ibi hūor colericꝰ. Si aūt vīcat hūor ſāguineꝰ vocat̉ flegmon heriſipillades. Et nō ſolū heriſipilla p̄t cōpōi cū flegmōe: ſꝫ ēt cū ap̄ate molli: vt di cit Gal. de īge. ſani. ꝑticula. 13ª. ⁊ ī talibꝰ paſſiōibꝰ cōpoſitꝭ debēt eē curatiōes cōpoſite: ⁊ ẜm ꝙ vincit ibi vna paſſio: ſic etiā dꝫ vīcere cura illiꝰ: ſꝫ qꝛ ex curatiōibꝰ ſimpliciū ha bēt̉ curatōes cōpoſitoꝝ: ⁊ iō Aui. ponit curā iſtoꝝ ẜm ma iorē ꝑtē ꝓut ſūt morbi ſimplices: et maxīe qͣꝫtū ad localia in li. pͥº fen 2ª caº 5º d̓ egritudībꝰ cōpoſitꝭ illo ca. Et ſāgui neum ꝙ puruꝫ flegmones ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et illa ex ꝗbꝰ diſcernit̉ ex flegmōe ſūt quoniā heriſipilla magis apꝑentē ha bet rubedinem et puriorem. CHic Auic. ponit ſigna ipnꝰ heriſipille in ꝗbꝰ diſtinguit̉ ab ip̄o flegmōe: ⁊ diuidit̉ ꝑs hec ī ꝑtes pl̓es ẜm ꝙ plura ſigna ponit ī ꝗbꝰ heriſipilla diſtīguit̉ a flegmōe. Primo gͦ ponit vnū ſignū qd̓ ſumit̉a colore. Dic̄ gͦ: Et illa.ſ. ſigna ex ꝗbꝰ diſcernit̉ a flegmōe ſūt: qm̄ heriſipilla magis appa rentē hꝫ rubedinē.i. hꝫ rubedinē magis in ſuꝑficie: quia materia in heriſipilla eſt in ſuꝑficie: et puriore.ſ. rubedi nem: quia color colere eſt rubeus ⁊ clarius. ¶ Et ex flegmone apparet rubedo ad ni gredinē decliuis aut viriditatē: et pl̓m coloris eiꝰ eſt occultū in ꝓfundo: ⁊ rube do heriſipille deſtruitur ꝑ tactū ſtatim ⁊ albet eiꝰ locꝰ cā ſubtilitatis materiei ru bee aut ſeꝑatiōis eiꝰ: deinde redit velo citer ⁊ nō ſil̓r eſt rubedo flegmōis et vi des in rubedine heriſipille colore croci ⁊ citrinitatē et nō vides illud in rubedi ne flegmonis. ¶ Ad nigredinē decliuis aut ad liuiditatē.i. ad quādā ob fuſcatōeꝫ: qꝛ color ſanguīs exn̄tis in apate ſpāl̓r eſt color rubeꝰ turbidꝰ ⁊ non clarꝰ: ⁊ pl̓m coloris eiꝰ occultū eſt in ꝓfundo eiꝰ ꝓpter goſſitiē ſanguīs: ⁊ iō maͣ ē ibi magꝭ ꝓfi da qͣꝫ in heriſipilla: ⁊ vides in rubedīe heriſipille colorē croci ⁊ citrinitatē ⁊ nō vides id ī rubedīe flegmōis: qꝛ co lor col̓e ē rubeꝰ citrinꝰ: color ſanguīs ē color rubeꝰ turbi dus. ⁊ ideo attinet cuidā obfuſcationi et nigredini. Et ap̄a heriſipille nō fit niſi ī eo qd̓ ap ꝑet d̓ cute ⁊ flegmō ꝓfūdat̉ ī carne etiā: ⁊ heriſipilla eſt pura: ⁊ n̄ eſt ita flegmō. ¶Hic Auic. ponit alid̓ ſignū ꝑ qd̓ diſtinguit̉ heriſipilla a flegmōe: ⁊ dicit ap̄a heriſipille.i. tumor heriſipille nō fit niſi i eo qd̓ aꝑꝑet de cute: ⁊ cā huiꝰ ē ꝓpt̓ ſubtilitatē maei. ⁊ iō qꝛ col̓a ſubtiliſſimi liqͥris ē: penetrat cito carnē q̄ ē ra ra ⁊ n retinet̉ niſi in ſuꝑficie ⁊ cute: eo ꝙ cutis dura eſt ⁊ ſpiſſa ẜm ꝙ dicit Gal. 13ª. ꝑticula de īge. ſani. q̄ flegmō ꝓfundat̉ rōne groſſioris mae. Et iō dic̄ Gal. in ꝑticula p̄a legata: ſꝫ ſic̄ flegmō fit in carnę ꝑtēcutis āplectēs ſic iſtd̓.ſ. heriſipilla fit in cute ꝑtē carnis amplectēs. ¶ Tūc Auic. ponit aliud ſignū diſtinguēs īter flegmonē ⁊ heriſipillā dicēs ꝙ heriſipilla ē pura.ſ. vt pl̓m ⁊ nō ē ita flegmon: qꝛ vt dictum fuit ſupra: vt plurimū aſſociatur ei aut durities aut heriſipilla aut furioſitas. ¶ Et ꝑuenit qn̄qꝫ ex cal̓itate heriſipille ad hoc vt cōburat cutē ⁊ eiꝰ virulētia ve ficat ⁊ minorat̉ illud in flegmone. CHic ponit ſignū diſtinctiuū heriſipille a flegmōe ꝙ ſu mit̉ ex quodā effectū quē facit cal̓itas heriſipille ⁊ dic: Et ꝑuenit̉ qn̄qꝫ ex cal̓itatē heriſipille ad hͦ vt cōburat cutē: ⁊ hͦ eſt qn̄ maͣ ip̄iꝰ eſt multū acuta aduſta ⁊ eiꝰ virulētia veſi cat.ſ. ad modū ignis ex ꝗbus veſicis egredit̉ q̄dā virulē tia: ⁊ minorat̉ iſtud in flegmōe: qꝛ flegmon nō ꝑuenit vt pl̓m ad tantā cal̓itatē ⁊ aduſtionē: qꝛ maͣ eiꝰ eſt magis hu mor benignꝰ ſic̄ ſanguis: vn̄ vtpl̓m nō venit ad tantā ma litiam ſicut heriſipilla cuius materia eſt colera. ¶ Et pura nō īpellit penitꝰ ⁊ flegmō īpel lit: ⁊ quāto plꝰ ml̓tiplicat̉ additio ſāguīs ſuꝑ colericū eſt īpulſio magis apꝑens ⁊ dolor et pulſatio vehementiores. CHic ponit aliud ſignū per qd̓ diſtinguitur heriſipilla a flegmōe: ⁊ dicit pura.ſ. heriſipilla nō īpellit penitꝰ.i. nō inflat nec facit tumorē ſicut facit flegmon. Et ratio huius eſt ꝓpter ſubtilitatē materiei: vn̄ expādit̉ in ſuꝑficie cutis ⁊ nō retinet̉ ⁊ coartat̉ in vno loco. Et quāto plus multi plicatur additio ſanguinis ſuper colericum.i. ſi flegmon ⁊ heriſpilla cōponant̉ quāto plus in tali cōmixtionē vin cit flegmon ⁊ humor ſanguineꝰ tāto eſt īpulſio magis ap parēs.i. inflatio ⁊ tumor ꝓpter rōnē dictā ⁊ dolor ⁊ pul ſatio vehemētiores. qꝛ cū maͣ ſit groſſior ⁊ magꝭ ꝓfūdata in carne ibi fit maior tēſio ⁊ ꝯſtrictio hūoris ī mēbro: vn̄ ſequit̉ dolor maior: ⁊ fit etiaꝫ ibi maior coartatio artarie: vn̄ ſequitur maior pulſatio artarie: ⁊ ratio iſtorū melius fuit poſita in capl̓o primo de apatibus ſupra. ¶ Et heriſipilla attrahit febrem vehemē tius qͣꝫ flegmon. CHic ponit aliud ſignum diſtinguens dicent: ⁊ heriſipiſ la attrahit febrem intellige effimeram: quia talis febris ꝓuenit ex apoſtematibus exterioribus ratione calidita tis eoꝝ: et raro ꝓuenit inde febris putrida vehemētiꝰ.i. citius qͣꝫ flegmon: ⁊ hoc eſt ꝓpter maiorem caliditatem heriſipille: vnde citius in ea inflāmat̉ ſpiritus qͣꝫ in fle gmōe: ⁊ ideo citius prouenit ex ea febris effimera: licꝫ fe bris putrida ꝓueniret in flegmone ratiōe maioris reple tionis que eſt ibi: vnde hic Aui. intelligit de febre effime ra: que vtplurimū ſequitur apa rōne caliditatis ipſius. ¶ Et qn̄qꝫ cōſequit̉ ex cal̓itate heriſipil le vt cōburat̉ cutꝭ: qͣre alterat̉ illō̓ qd̓ no minat̉ heriſipilla: ⁊ nō eſt ita flegmon. ¶ In iſta parte Auicen. repetit quoddam ſignum diſtin ctiuum heriſipille a flegmone adiungendo quoddā. Di cit ergo. Et quandoqꝫ cōſequitur ⁊cͣ. quare alteratur id quod nominatur heriſipilla.i. non videtur tunc ꝙ ſit he riſipilla: qꝛ propter illam aduſtionem ⁊ veſicationē quā facit videtur ꝙ ſit prima vl̓ ignis perſicus: quia aſſimila tur tunc in accidentibus eius ⁊ non eſt ita flegmon. ratio em eius eſt dicta ſuperius. Nō eſt ergo inflatio heriſipille minor īflatōe flegmōis: īmo pl̓s: veꝝ tēſio fle Tractatus.I. Decuraheriſipille IA gmōis ⁊ dolor eiꝰ ē ꝓpt̓ tēſionē: ⁊ qn̄qꝫ ſit maior quapropter dolor heriſipille eſt minor. ¶ An ꝑte iſta ex dictt ꝯcludit qd̓dā correlariū. Sequit̉.n. ex dictis ꝙ inflāmatio heriſipille.i. cal̓itas heriſipille nō eſt minor īflāmatōe flegmōis.i. cal̓itatis flegmonis: īmo inflāmatio heriſipille eſt maior inflāmatiōe flegmonis eo ꝙ maͣ ip̄ius eſt plus cal̓a: ⁊ iō ꝑducit ad veſicationem citiꝰ qͣꝫ flegmon: ⁊ cittꝰ attrahit febrē: vt dcm̄ eſt. veruntn tenſio flegmōis ſupple ē maior qͣꝫ ī heriſipilla: qꝛ ibi maͣ eſt magis coartata ⁊ collecta ī vno loco: ī heriſipilla aūt eſt ſparſa in ſuꝑficie: vt dictū eſt. sͣ. Et dolor eiꝰ.ſ. flegmo. nis ē ꝓpt̓ tēſionē: ⁊ qn̄qꝫ fit maior dolor in flegmōe qͣꝫ in heriſipilla. ¶ Et nota ꝙ rō qͣre dolor ē maior in flegmo ne qͣꝫ ī heriſipilla eſt: qꝛ dolor ī ap̄ate ꝯtīgit ex duobꝰ: ex mala cōpl̓onē ⁊ ꝯſtrictiōe ⁊ ꝯculcatiōe hūorꝭ ī mēbro ſol uētis ꝯuinuū: mō in flegmōe ē vtraqꝫ cā: qꝛ ibi eſt mala cō plexio ⁊ cōculcatio hūoris ī mēbro: ī heriſipilla āt nō eſt talis ꝯculcatio ⁊ ꝯſtrictio hūoris: lꝫ ibi ſit mala cōpl̓o. iō cōcludit Aui. qua ꝓpter dolor heriſipille eſt minor: ſupple punctio in heriſipilla eſt pl̓ꝫ qͣꝫ in fl̓one: qꝛ ibi eſt acutior materia: vnde eſt in ea punctio ad modum ſpine Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et vbi plus accidit heriſipilla accidit in facie ⁊ īcipit a lepore naſi ⁊ augmētat̉ apoſtema ⁊ expanditur in facie tota. ¶ In qͣ ꝑte on̄dit̉ ī quo loco corꝑis pl̓s accidit heriſipilla Adicit gͦ. Et vbi plus accidit heriſipilla accidit in facie. Et cā hꝰ pōt eſſe rōne cal̓itatis ⁊ ſubtilitatis maͣei de rōne cuiꝰ eſt petere ꝑtes ſuꝑiores: ⁊ etiā qꝛ in ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ vi gēt maxīe hūores cal̓i ⁊ ſubtiles: ⁊ iō heriſipilla: vtpl̓m accidit in facie et īcipit a lepore naſi.i. a ꝑte naſi q̄ ē iuxta ſuꝑcilia: ⁊ poſtea augmētat̉ ⁊ expandit̉ ꝑ faciem totam. ¶ Et quādo accidit heriſpilla a fractura oſſis ſub cute: tunc illud eſt malum. ¶ In hac ꝑte Aui. pōit qd̓dā iudiciū ſūptū ab heriſpilla ꝗdā ꝑte.ſ. in fractura oſſis: ⁊ dicit ꝙ qn̄ accidit heriſpilla a fractura oſſis ſub cute ē malū: ītellige ē malū ꝑ viā ſigni ⁊ ꝑ viā cāe: ꝑ viā cāe: qꝛ heriſpilla ibi exn̄s corrūpet os ⁊ pl̓s corrodet rōne mae male ex qͦ fit. Iteꝝ eſt malū ꝑ viā ſigni: qꝛ ē maiꝰ nocumētū ꝓpt̓ mēbrū vbi ē: ⁊ hͦ ē qd̓ dic̄ yp̄o. in 7ª ꝑticl̓a affo. in oſſis d̓nudatiōe heriſpilla malū. ¶ Et tu ꝗdē iā cognouiſti diuerſitatē īter heriſipillā ⁊ flegmōeꝫ ī loco alio ab iſto. Hic ſe excuſat īſufficiēter ponendo diuerſitaiē īter fle gmōꝫ ⁊ heriſipillā. Dic̄ gͦ. Et tu ꝗdē ⁊c̄. ſciuiſti ī loco alio ab iſto.ſ. in pͥmo canōe de ap̄atibꝰ calidis. ibi.n. apparuit diuerſitas ⁊ diſtinctio īter heripillā ⁊ flegmonē. Uel pōt hoc referri ad ea que dieta ſunt in libro pͥmo: fen 2ª cap̄. de egritudinibus compoſitis. ¶ Cura heriſpille. Capitulū. v. Portet vt euacues corpꝰ ab ea cū ſolutiuo colere: et ſi īdigēt flōmia floma etiā. Et fl̓omia ꝗdē n̄ ml̓tū ꝯfert niſi qn̄ materia eſt īter duas cutes. Si āt ꝓfūda fuerit tūc eiꝰ iuuamētū mi norat̉ ⁊ fortaſſe attrahit: ⁊ ſi īdiguerꝭ re iteratōe ſol̓onis vētris poſt flebotomiā fac illud ẜm ꝙ caleſit ex duabꝰ materijs. ¶ Superiꝰ Auic. determinauit de heriſipilla qͣꝫtū ad cās ⁊ ſigna ip̄iꝰ: hic determīat de cura. ⁊ diuidit̉ ī duo. pͥº po nit curā eiꝰ qͣꝫtū ad vl̓ia. 2º qͣꝫtū ad localia et ꝑticularia 2º ibi Deinde ꝑmuta te ad infrigidādū) Dicit pͥº. oꝫ ꝙ eua cues corpꝰ ſupple qd̓ patit̉ ab ea..i. ab heriſipilla cū ſoluti uo colere cū ſirupo roſato laxatiuo ⁊ ſimilibꝰ purgātibꝰ colerā: ⁊ ſi indiget flebotomia flebotoma. Et flebotomia quidem nō multum cōfert ⁊cͣ. iſtā ꝑtē ē dubitatio d̓ dcō Aui. vr̄.n. ex Eq CII CA pſſe ponere totū ꝯtrariū. dic̄.ii. ꝙ fio mia ꝯfert qn̄ maͣ ē īter duas cutes: ſꝫ ſi maͣ ꝓfūdat̉: tūc mi norat̉ eiꝰ iuuamētū: qꝛ qn̄ maͣ eſt īter duas cutes: tūc ſigni ficat̉ ꝙ eſt maͣ col̓ica pura: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ eſt heriſipilla pura Qn̄ āt maͣ ꝓfūdat̉: tūc maͣ col̓ica eſt admixta cū ſanguīe: ⁊ ꝑ ꝯn̄s heriſipilla nō eſt pura: ſꝫ admixta cuꝫ flegmone: qꝛ vt ſuꝑiꝰ dicebat̉ in hͦ dr̄t ap̄a heriſipille a flegmone: qꝛ ap̄a heriſipille nō fit niſi in eo qd̓ aꝑꝑet de cute. flegmon aut ꝓfundat̉ in carne: nūc aūt qn̄ heriſipilla eſt pura: tūc nō cōfert fl̓omia: qn̄ aūt eſt admixta cū flegmōe: tūc ꝯfert fl̓omīa: gͦ tunc nō cōfert flomīa heriſipille qn̄ maͣ eſt īter duas cutes: ⁊ ꝯfert qn̄ maͣ ꝓfundat̉. gͦ tūc in vtraqꝫ ꝑte vi det̉ dicere falſuꝫ Auic. ¶ Ad hoc rn̄det̉ ꝑ exceptiōeꝫ lr̄e. Et pōt iſta lr̄a exponi pl̓ibꝰ modis: vno modo ſic. Et fl̓o mia ꝗdē nō multū cōfert niſi qn̄ maͣ eſt īter duas cutes.i. niſi qn̄ maͣ col̓ica eſt pauca ⁊ ē admixtio ſanguinis ml̓ia ſupple ꝗ eſt aptꝰ fluere ⁊ eſt in curſu. Si aūt ꝓfūda fuerit id eſt ſi maͣ col̓ica ſit multa: ⁊ hoc qꝛ maͣ col̓ica pura ſit vl̓ qꝛ paꝝ eſt ibi maͣ ſanguinea admixta: vn̄ ītelligit hͦ ꝙ maͣ colerica ꝓfundet̉ nō ꝓpter multā admixtionē ſanguinis ſed ꝓfundat̉: qꝛ maͣ colerica eſt ml̓ta: vn̄ eſt ita in magna qͣꝫtitate ꝙ eſt ibi in ſuꝑficie ⁊ in ꝓfunditate: tūc eius iuua mētū minorat̉.i. tūc ita nō ꝯfert fl̓omia: ⁊ fortaſſe attrahit id eſt fortaſſe augmentat̉ heriſipilla.ſ. cuꝫ ſit flebotomia qn̄ maͣ colerica eſt multa vel pura: qꝛ cum ſanguis ſit fre nuꝫ colere vt dicunt auctores ſi fiat flebotomia qn̄ maͣ eſt multa vel pura: tūc ex tali extractōe ſanguinis pōt colera ſuꝑcalefieri ⁊ ex tali ſuꝑcalefactiōe ⁊ ebulitiōe colere at trahit̉ ibi plus de hūoribꝰ: ⁊ ꝑ ꝯn̄s augmentat̉ heriſipil̓ la: ⁊ iō bn̄ dicit Auic. in primo can̄. fen 4ª. ca. de fleboto miia. Et ſūmotꝑe tibi caue ne egrū ad vnā duaꝝ reꝝ per ducas.ſ. ad colericoꝝ hūoꝝ ebulitionē ⁊ frigidoꝝ crudi tatē: ⁊ tūc pol̓e eſt ꝙ aliqn̄ ꝑ fl̓omiā augmētet̉: qꝛ attrahit ſicut eſt in dicto cā. ¶ Alio mō pōt exponi ſic. Et flomia ꝗdē nō ml̓tū ꝯfert niſi qn̄ maͣ eſt īter duas cutes.i. niſi qn̄ maͣ pl̓s īpellit ⁊ tumēt apꝑent̓: qꝛ qn̄ ma pl̓s īpellit apꝑēt̓ eſt ſignū ꝙ eſt ſecum ſanguis admixtus: qꝛ materiaʸ ſan guinea plus īpellit: vt dictū fuit ſupra in pͥmo cap̄. illo.§. ⁊ pura nō īpellit penitꝰ ⁊cͣ. qn̄ aūt ſanguis eſt admixtꝰ cū colera: tunc flebotomia ꝯfert. Si autem ꝓfunda fuerit.i. ſi materia minus īpellit vl̓ nullo mō impellit apparēter tunc minoratur eius iuuamentū.i. flebotomie: qꝛ quādo nō impellit tunc ſignificat̉ ꝙ eſt heriſipilla pura vel pau ca admixtio ſanguinis: vnde tunc nō ita confert fleboto mia: ⁊ fortaſſe attrahit.i. fortaſſe augmentat̉ heriſipilla.ſ. qn̄ ſit flebotomia qn̄ maͣ nō īpellit: qꝛ tūc cū colera ſit pu ra vel multa in qͣꝫtitate ꝑ flebotomiaꝫ pōt ibi ſieri maior ebulitio cole̓: vt dictū fuit. sͣ: vn̄ attrahūt̉ hūores ⁊ p̄t heri ſipilla augeri. Cū iſta expoſitiōe ꝯcordat Aly. in diſpoſi tiōe regali: ꝗ dicit ꝙ qn̄ heriſipilla eſt ſine tumore: tunc cōpetit ſolutio ventris. ſi eſt cū tumore: tūc debet fieri fle botomia ⁊ ſolutio ventris ẜm ꝙ apparet per verba eius in capl̓o de curatione heriſipille. Tertio mō pōt exponi iſtud verbū Aui. ſic. nam ẜm ꝙ apparet ꝑ Gal. 14ª ꝑticu la: de inge. ſani. heriſipilla eſt dupex: qꝛ qͦdā eſt cū vulne re: et qͥdā ſine vulnere: illa q̄ ē ſine vulnere ē illa q̄ fit ex colera nō aduſta nec mala: vel fit ex ſanguine tenui ꝗ ꝓ portionat̉ colere. Illa aūt q̄ eſt cum vulnere ſit ex colera aduſta groſſa mala. Et iō dicit ibi Galie. nam ſi colera ſit corroſiua ⁊ calidiſſīa cutē excoriabit vſqꝫ ad ſui īteriora: ⁊ talis heriſipilla eſt mala. Et ido dicebat Auicenna in De cura .III. Fen pͥmo capitulo huius tractatus. Et ſi pertranſierit colera in groſſitie ſua vſqꝫ ad ſub̓aꝫ ſanguīs ⁊ fuerit mala.i. fue rit maͣ aduſta: vn̄ ꝓpter aduſtionē īgroſſat̉ ⁊ ꝓfūdat̉ vſqꝫ ad ſub̓aꝫ ſanguīs: accidet heriſipilla mala: tūc gͦ expone dictū Auic. Et flebotomīa ꝗdē nō multū ꝯfert niſi qn̄ ma eſt īter duas cutes.i. niſi qn̄ maͣ heriſipille ē ſubtilis ⁊ nō aduſta: ſic̄ eſt heriſipilla q̄ eſt ex col̓a vl̓ ſanguīe ſubtili ꝓ portionato colere Si v̓o ꝓfundat̉.i. ſi maͣ col̓e ſit groſſa ⁊calidiſſima ⁊ aduſta: ſic̄ eſt in heriſipilla mala q̄ veſicat cutē: qꝛ colera ꝓpter aduſtionē ſuā ꝓfūdat ſe vſqꝫ ad ſub ſtātiā ſanguīs ⁊ penetrat cutē vſqꝫ ad ſui īteriora: tūc mi norat̉ eiꝰ iuuamentū: qꝛ tūc qn̄ heriſipilla eſt cū vulnere maͣ ip̄iꝰ eſt calidiſſima ⁊ aduſta ⁊ eſt colera valde acuta: ⁊ iō dicebat Auic. ſuꝑius. Et qn̄qꝫ ꝑuenit ex cal̓itate heriſi pille ad hoc vt cōburat cutē: qꝛ timemꝰ ne ꝓpt̓ flomiā cuꝫ ſanguis ſit frenū col̓e pl̓s augmētaret̉ col̓a: ⁊ ꝑ ꝯn̄s au gmentet̉ malicia heriſipille: ⁊ hͦ qd̓ ſubiūgit Aui. Et for taſſe attrahit.i. fortaſſe augmētabit̉ heriſipilla ꝑ fl̓omiā: ⁊ qͦcunqꝫ mō exponat̉ ſiue pͥmo mō ſiue ſcd̓o mō ſiue ter tio: apparet rn̄ſio mō ad tertiū ꝑ expōnē dicti Auic. Et ſi īdiguerit reiteratiōe ſol̓onis ꝑ flomiā fac̄ illd̓ ẜm ꝙ cale ſit ex duabꝰ materijs.i. ẜm ꝙ ſuꝑabundat ibi ſanguis vel col̓a: qꝛ ſi ſuꝑabūdat ibi pl̓s col̓a: reitera ſol̓oneꝫ vētris: ſi aūt ſanguis: reitera fl̓omīā. ¶ Et nota hͦ ꝙ ſic̄ heriſipilla pōt miſceri cū flegmōe: ita etiā p̄t cōponi cū ap̄ate molli: ⁊ ēt cū ap̄ate mel̓ico duro: ⁊ ſic̄ curatio ip̄iꝰ qn̄ miſcet̉ cuꝫ flegmōe ē cōpoſita: ita etiā curatio ip̄iꝰ qn̄ miſcet̉ cū apate molli ⁊ duro ē cōpoſita: vn̄ ſic̄ īdigemꝰ ibi farmatia ⁊ flo mia: ita hic īdigemꝰ eūone colere ⁊ fl̓atis: ſi cōpōit̉ cū ap̄a te molli: ⁊ ſi cōponit̉ cū duro īdiget eūone colere ⁊ mel̓ie Et eodē mō ītellige de cura qͣꝫtū ad localia: ⁊ hͦ eſt qd̓ dic̄ Gal. 14. ꝑticl̓a de īgenio: ſed ſic̄ heriſipilla miſcet̉ cū fle gmnōe ſic ⁊ cū molli ap̄ate: vocat̉qꝫ moll̓ heriſipilla: ⁊ ſil̓r ſi īfrīdet̉ vl̓ īduret̉ vt ſi cōponat̉ cū hūore frigido duro.i. cuꝫ hūore mel̓ico heriſipilla dura vocat̉: ⁊ ſicut cōpoſite ſūt paſſiōes cōpoſitꝭ egēt hūoribꝰ: ſic etiā in iſtis faciēdū. eſt Auicen. tn̄ nō fecit mentionē de his: qꝛ raro contingit ꝙ cōponat̉ heriſipilla cuꝫ apate molli ⁊ duro: ſepe autē ntingit ꝙ componatur cum flegmone. et aliꝗs qͣre nō fecit illā Alterius quere de diſtinctiōeꝫ d̓ cā pͥmi tiua ⁊ an̄te ī heriſipilla ſic̄ fec̄ ī flegmōe. Et videt̉ ꝙ dbu iſſet eā face̓: qꝛ penes iſtas cās diuerſificat̉ cura iſtiꝰ: ſicut etiā cura flegmōis. Et hͦ pꝫ ꝑ Aly. ī libro oculoꝝ quē fec̄ tractutū. II. de curis morboꝝ gn̓al̓r: qꝛ ſi cā heriſipille ſit pͥmitiua: medicīa eiꝰ dꝫ eē diſſolutiua et mollitiua: vt dic̄ ibi Aly. Si aūt eſt an̄s dꝫ eē refrigeratiua ⁊ humectatiua. ¶ Dd̓m ē ad hoc vnoº ꝙ qn̄ fecit mētionē de iſtis cāis: qꝛ illud qd̓ dic̄ de eis ī flegmōe dedit hͦ ītelligere de eis ī he riſipilla. ¶ Alioº p̄t dici ꝙ nō fecit mētionē: qꝛ raro ꝯtin git ꝙ heriſipilla fiat a cā p̄mitiua ſic̄ ſit flegmō: qꝛ vtpl̓m hūores ꝗ ꝯcurrūt ad faciēdū ap̄a ex cā pͥmitiua ſūt ſāgui nei ꝓpt̓ maiorē eiꝰ abūdātiā ī corꝑe: ⁊ iō Aui. hͦ iſtā diſtī ctionē nō poſuit ſic̄ poſuit in flegmōe. ¶ Et noͣ ꝙ vt dic̄ Aly. ī illo lib. oculoꝝ ſi heriſipilla fiata cā pͥmitiua dꝫ cu rari in pͥnº cū reſolutiuis ſic̄ in flegmōe: ſꝫ n̄ dꝫ eē iſta re ſolutina ſic̄ ī flegmōe: qꝛ ī herſipilla q̄rit̉ maior alteratio qͣꝫ in flegmōe: vt dicet̉ poſtea. Si aūt fit a cā an̄ti: tunc dꝫ curari ſicut hͦ ponit Aui. vn̄ bn̄ diuerſificat̉ ibi cura qͦdā mō in heriſipilīa penes iſtas cās. ſꝫ Aui. nō fecit mētiōeꝫ de hoc ꝓpt̓ p̄dictas cauſas: vn̄ ſolū poſuit curam ip̄iꝰ ꝓut cā anti. Tunc ſequitur illa pars: Deinde ꝑmuta te ad īfrigidādū eā cū īfrigidatiuis fortibꝰ ſcitis ī capl̓o flegmo nis ⁊ cū effuſiōe aq̄ frigide: ⁊ fac illud do nec alteret̉ color. Pura enī deſtruit̉ cuꝫ alteratiōe coloris ⁊ diminutōe ipſiꝰ. Et ad vltimū īfrigidatio ī heriſipilla ē ma gis neceſſaria: qm̄ flāma ⁊ dolor īflāma tiuus in ea eſt plus: ⁊ eūo in flegmōe eſt magis neceſſaria: quoniā materia in ea ē magis inobediens ⁊ groſſior. ¶ In qͣ ꝑte ꝓſequit̉ curā heriſipille qͣꝫtū ad localia: ⁊ circa hoc Aui. duo facit. Primo ponit curā ip̄iꝰ qͣꝫtū ad princi piū. 2º qͣꝫtū ad ſtatū. 2º ibi(Sꝫ circa ſtatū ip̄iꝰ Item pͥma in duas. Prīo on̄dit q̄ medicie cōpetāt ī heriſipilla cōꝑā do ip̄am ad flegmone. 2º on̄dit vl̓r qͣliter medicina dꝫ eē in pͥncipio ip̄iꝰ. 2ª ibi(Et oꝫ vt ſit īfrīdatio) Dicit pͥº. De ī de.ſ. poſt eūonē totiꝰ corꝑis cū īfrigidatiuis fortibꝰ ⁊cͣ. ⁊ cū effuſiōe aq̄ frigide: h̓ habes quō aqͣ frīda ꝯuenit in he riſipilla: vt dictū fuit ſupra: nō aūt in flegmōe. Et cām hꝰ Aui. reddit cū dic̄: Pura.n. deſtruit̉ cū alteratiōe caloris ⁊ diminutiōe ip̄iꝰ. ⁊ hoc ē qd̓ dic̄ Gal. 14ª ꝑticula de īge nio. ſil̓r pura heriſipilla mox vt calorem emittet: euadet. Dicit aūt Aui. pura: qꝛ vt ibi dic̄ Gal. pura ſi nō ſit: ſꝫ mix ta cū flegmōe diu frīdate impoſita cutis liuida efficiet̉ ⁊c. Et cām huiꝰ reddit Aui. cū dicit: Et ad vltimū īfrigidatio in heriſipilla ē magis necͣia: qm̄ īflāmat.i. qm̄ heriſipilla nocet pl̓s rōne cal̓itatis qͦꝫ rōne ꝯſtrictiōis hūoris: qꝛ maͣ eiꝰ eſt expāſa in ſuꝑficie: ⁊ hoc ē qd̓ ſubdit: et īflāmat̉ ī ea id eſt dolor in ea eſt rōne cal̓itatis ⁊ inflāmatiōis: ſꝫ in fle gmone: vt dictū fuit ſupra eſt dolor rōne tenſiōis: ⁊ iō in heriſipilla cū ſit maior cal̓itas ⁊ nō ſit ibi maͣ coartata ſicut in flegmone eſt necͣia magis infrīdatio qͣꝫ in flegmone: ⁊ iō cōpetunt in ea fortiter reꝑcuſſīua: et eūo.i. reſol̓o in flegmone eſt magis neceſſaria ſupple qͣꝫ in heriſipilla: qm̄ maͣ in ea.ſ. flegmone eſt magis inobediēs et groſſior et ideo quia materia in flegmone eſt graſſior ⁊ plus con ſtricta in membro qͣꝫ in heriſipilla: iō nō cōpetit infrigi datio ī flegmōe ſic̄ ī heriſipilla: ⁊ iō nō cōpetit in ip̄a aqͣ frīda ſic̄ ī heriſipilla: vt dictū fuit ſupra. ¶ Deīde cū dic̄: ¶ Et oꝫ vt ſit īfrigidatio eiꝰ ī pͥncipio for tis ſtipticitatis ad hoc vt forſitā augmē tetur eius ſtipticitas ſuꝑ ip̄iꝰ frigus. ¶ Uniuerſalizat qͦlis cōpl̓onis dꝫ eē medicina reꝑcuſſiua in pͥnº heriſipille: ⁊ dic̄: Oꝫ ꝙ medicīa eiꝰ in pͥnº ſit frigi da cum forti ſtipticitate adeo vt augmentet̉ ip̄iꝰ ſtipticitas ſuꝑ ipſiꝰ frigꝰ. Et vidēte cām qͣre in pͥnº herifipille dꝫ eē medicina frīda fortis ſtipticitatis eſt: qꝛ medicina reper cuſſiua: vt dictū fuit ſupra: ponit̉ in pͥnº apatis cal̓i ꝓpter duo. Primo ad ꝓhibēdū fluxū hūoꝝ. 2º ad alterādū ma lā cōpl̓onē calidā: mō qꝛ in heriſipilla eſt valde hūor ſub tilis: ⁊ iō rōne ſue fluxibilitatꝭ eſt maxīe fluxibilis pl̓s qͣꝫ ſit hūor flegmōis: qꝛ maͣ flegmōis ē magis groſſa. ⁊ fluen tia ſtipticis ſedant̉: vt ponit Gal. in lib. de īgenio ſani. iō medicina reꝑcuſſiua in pͥnº heriſipille dꝫ eē frīda ⁊ for tioris ſtipticitatis qͣꝫ ſit in flegmōe ſic̄ eēt empl̓m factū ex roẜ ⁊ maluis decoctis ī aqͣ. ⁊ cū decocta ſunt terant̉ ⁊ ad mīſtret̉ ibi parū aceti ⁊ olei roſacei ⁊ puluis corticū gra natoꝝ ⁊ lētiū. Uel fiat empl̓m ex lentibꝰ ⁊ roſis ⁊ maluis decoctis in aqua cū pauco aceto ⁊ oleo roſato ⁊ bolo ar meno: ⁊ poſtqͣꝫ decocte ſunt terant̉ ad modū vnguenti ⁊ miſceat̉ ibi puluis balaſtiaꝝ: ⁊ ſil̓r etiā oēs ſucci et herbe infrigidantes cū ſtipticitate ſunt boni in pͥnº heriſipille. Et addtt Auicen. ꝙ ita debet eē medicina fortis ſtipticita tis vt forſitan ſit magis ſtiptica qͣꝫ frigida. Dicit autem hoc vt oſtēdat ꝙ medicina debet eſſe vehementis ſtipti citatis ratione materie ſubtilis vt non currat que eſt pa rata cito currere: vt dictum eſt. Sed nihilominus cre do ꝙ ibi debet eſſe maioris frigiditatis in ſe qͣꝫ ſtipticita tis: quia in heriſipilla ratione magne caliditatis intendi tur plus alteratio qͣꝫ aliud: vt dicium eſt ſupra: quia plus Tractatus Heriſipille nocel rōne ſue caliditatis: ⁊ iō dicit Aui. forſitan: ⁊ nō di rit iotal̓r aſſerēdo ꝙ debeat eē vehemētiꝰ ſtiptica qͣꝫ frigi da: ſꝫ ſolū dixit hͦ dictū vt on̄dat ꝙ dꝫ eē vehemētis ſtipti citatis medicina ipſius in pͥnº qͣꝫ in fine. videt̉ ꝙ Raſis ponat ꝙ in pͥnͤ Sed tu DicES Aegmōīs cōpetāt medicine/ ma gis ſtiptice qͣꝫ in pͥnº herifipille: qꝛ ip̄e dicit ꝙ in ſangui neo debemꝰ ꝓcedere in pͥnº cū eis q̄ infrigidāt ſtipticita rē faciūt ſicut ſūt ſandali ⁊c̄. ſꝫ in col̓ico cuꝫ eis in ꝗbus fit infrigidatio ⁊ hūectatio ſic̄ pſiliū ꝯquaſſatū cū aqͣ citrul loꝝ. videt̉.n. ꝑ hec v̓ba ꝙ ī ſanguineo cōpetāt pl̓s ſtipti ca in pͥnº qͣꝫ in heriſipilla: qꝛ in heriſipilla dicit ꝙ cōpe iūt in pͥnº frigida ⁊ hūida. ¶ Dico ꝙ vt ſuꝑiꝰ dixi: Raſis intelligit qn̄ dicit ꝙ in flegmōe debemꝰ ꝓcedere in pͥnº cum eis q̄ infrigidāt ⁊ ſtipticitatē faciūt.i. ſiccitatē: qꝛ vt di ctū fuit ſupra medicina reꝑcuſſiua flegmonis in pͥncipio debet eſſe frigida ⁊ ficca: medicina aūt heriſipille reꝑcuſ ſiua debet eſſe frigida ⁊ hūida: ⁊ cā huiꝰ dicta fuit ſupra: ⁊ in vtroqꝫ debet eſſe medicina frigida cū ſtipticitate ꝓ pter fluxū maͣe: ſed in heriſipilla debet eſſe plus ſtiptica qͣꝫ in flegmone ꝓpter cām dictā. ¶ Sic ergo tunc nota vt dictū fuit pͥus: qꝛ in heriſipilla debēt eſſe medicine frigi de in pͥncipio ⁊ humide: ſed cū iſtis debet eſſe vehemēs ſtipticitas vel ꝑ ſe vel admixtione rerū ſtipticaꝝ cum eis. In flegmone aūt debēt eſſe medicine frigide ⁊ ſicce cum ſtipticitate: ſed nō tāta quāta debet eſſe in heriſipilla. Et iō ydictū Raſis explicat̉ illud qd̓ Auic. ītellexit īplicite. qꝛ Aui. nō exp̄ſſit niſi d̓ frigiditate ⁊ ſtipticitate medicīe in pͥncipio heriſipille: ille v̓o addit ꝙ debet eſſe h̓ in ea humectatio: ⁊ ꝑ dictū Aui. explicat̉ id qd̓ Raſis ītellexit implicite: qꝛ Raſis nō fecit mentionē d̓e ſtipticitate me dicine in pͥncipio heriſipille: iſte aūt exp̄ſſit ꝙ debet eſſe vehemētis ſtipticitatis. Et intellige ꝑ id qd̓ dictū ē ꝙ me dicie in pͥncipio herifipille debēt eſſe frigide ⁊ humide ⁊c̄. qꝛ hoc eſt verū niſi heriſipilla fuerit vlcerata: qꝛ cōtin git qn̄qꝫ ꝙ vlceret̉: qꝛ lꝫ rōne maͣe cōpeterēt frigida ⁊ hu mida: tn̄ rōne vlceris nō debēt tūc apponi: ſicut etiā dicet poſtea de formica vlcerata ⁊ corroſiua ſicut ibi videt̉: ſed debēt eſſe tunc deſiccatiua rōne vlceris: qꝛ vlcus putrefit ab humidis ⁊ ſanat̉ ex ſiccis: vt poſtea declarabit̉ in ſuo capl̓o. Tunc ſequitur illa pars: Firca ſtatum vero ſit ipſius frigus ve hementius ſtipticitate eius. ¶ In qua ponit cura heriſipille qͣꝫtū ad ſtatū: ⁊ duo facit Primo on̄dit qͣlis medicīa cōpetit in ſtatu ipſius ꝓut tp̄s ſtatꝰ cōparat̉ ad tp̄s pͥncipij. ponit qͣſdā medicias que ſunt vtiles in ſtatu. ⁊ cū hoc on̄dit abſolute cuius cōplexi onis debet eſſe medicīa ipſiꝰ in ſtatu. 2ª ibi(Et ſi fuerit he riſipilla ſuꝑcutē.) Prima in duas. pͥmo on̄dit qͣlis medi cina cōpetit ī ſtatu cōparādo ad pͥncipiū ipſius. 2º docet vitare quedā nocumenta q̄ poſſent accidere. 2ª ibi(Et ca ue cū hoc ⁊c̄.) Dicit gͦ pͥmo. Circa ſtatū v̓o ipſius.i. herifi pille fit frigus.ſ. medicine vehemētius ſtipticitate: quaſi velit dicere ꝙ in ſtatu medicia debet eſſe pauce ſtipticita tis cū nō indigeamꝰ ꝓhibere fluxū ſicut in pͥncipio. dubitatio: qꝛ videt̉ ꝑ dictū Auic. ꝙ Sed hi c E nedicina heriſipille debeat eē ma gis frigida in ſtatu qͣꝫ in pͥnº qꝛ ip̄e dixit in pͥnº ꝙ medici na debet eſſe frigida cū vehemēti ſtipticitate adeo vt ſti pticitas quaſi augmētet̉ ſuꝑ ipſius frigus: hic aūt dicit ꝙ in ſtatu ſit vehementius ſtipticitate frigus: videt̉ gͦ velle Aui. ꝙ medicina heriſipille debeat eſſe in pͥncipio plus ſtiptica qͣꝫ in fine: in ſtatu aūt debet eē plus frigida qͣꝫ ſti ptica: ergo in ſtatu debet eſſe plus frigida qͣꝫ in pͥncipio. ¶ Sed hoc eſt ꝯtra oēs auctores ⁊ ꝯtra Auic. in pͥmo cap̄. de cura apatū in gnͣali ꝗ ponit ꝙ in ſtatu ap̄atis debēt vin tere reſolutiua: ergo ⁊c̄. ¶ Preter ea ē dubitatio de dicto auic in ſe qm̄ ponit in ſtatu ſolum medicinā frigida: cūin ſtatu cuiuſlibet ap̄atis cōpetat roſol̓o. ¶ Dicēdū eſt ad hoc ꝑ expoſitionem dicti Auic. qn̄ dicit ꝙ in ſtatu debet eſſe frigus vehemētiꝰ ſtipticitate eius: vult.n. dicere Aui. ꝙ cū medicina reꝑcuſſiua: vt dictū fuit ſupra: debeat duo hr̄e.ſ. frigiditatē ⁊ ſtipticitatē: in pͥnº dꝫ eſſe medicia reꝑ cuſſiua vehemētis ſtipticitatis adeo vt forſan augmētet̉ eiꝰ ſtipticitas ſuꝑ ipſiꝰ frigus ẜm ꝙ dixit pͥus Aui. cū hoc dictū fuit ſupra ⁊ expoſitū: ī ſtatu aūt medicīa reꝑcuſſiua dꝫ miſceri cū reſolutis: ⁊ dꝫ eē magꝭ frida qͣꝫ ſtiptica: qꝛ in ſtatu maͣ iā fluxit: ⁊ iō in ſtatu magis īdigemꝰ alteratiōe ⁊ reſolutiōe qͣꝫ ꝓhibitiōe fluxꝰ: ⁊ iō in ſtatu dꝫ eē maior fri giditas medicie reꝑcuſſiue qͣꝫ ſtipticitas: ſꝫ n̄ ītelligas ꝓ pter hͦ ꝙ ī ſtatu medicīa reꝑcuſſiua debeat eē magꝭ fr̄a qꝫ in pͥnº nec Aui. ītēdit hͦ dice̓ ꝙ ī pͥnº medicīa reꝑcuſſiua d̓beat eē vehemētꝭ ſtipticitatꝭ adeo qͣſi vt ſit magꝭ ſtiptica qͣꝫ frīda: nihilominꝰ tn̄ debēt eē vehemētis ſtipticitatis: ſꝫ in ſtatu nō dꝫ eē tāte frītatꝭ: qꝛ maͣ nō īdiget pura reꝑcuſſi one: ſic̄ in pͥnº cū hͦ illa friditas ī ſtatu dꝫ eē maior ſtiptici tate: qꝛ vel ꝑue vl̓ nulle ſtipticitatꝭ dꝫ eē medicīa reꝑcuſſi ua in ſtatu: cū maͣ v̓e vel total̓r vel ẜm maiorē ꝑtē ſui flu xerit: ⁊ iō dato ꝙ in pͥnº ſui deberet eē medicīa magꝭ ſti ptica qͣꝫ frīda: ⁊ in ſtatu ſit magꝭ frīda qͣꝫ ſtiptica: nō ſeꝗt̉ ex hͦ ꝙ in ſtatu ſit magꝭ frīda qͣꝫ in pͥnº qꝛ ī pͥnº cū hͦ ꝙ ſit vehemētis ſtipticitatis dꝫ eē fortiter fr̄a: ī ſtatu aūt nō dꝫ eſſe multe fritatis ⁊ nulle vel ꝑue ſtipticitatis. Et ꝑ hͦ pꝫ rn̄ſio ad pͥmū argumētū. ¶ Iterū etiā nō ītelligas ꝙ ꝑ id dictū Aui. velit ꝙ in ſtatu debeat poni medicīa fr̄a pura. ſꝫ vult dicere ꝙ talia medicamīa fr̄a reꝑcuſſiua q̄ debēt admiſceri cū reſolutīs ī ſtatu debēt eē magis frida qͣꝫ ſti ptica: qꝛ ī ſtatu cuiuſlibꝫ ap̄atis cōpetit reſolutiuū admi xtū cū refrenatis. Sꝫ nihilominꝰ ītellige ꝙ ī heriſipilla debēt eē mixta magꝭ cū infridatīs qͣꝫ in flegmōe: eo ꝙ in flegmōe īfridatiua nulloº vel paꝝ debēt admiſceri cū re ſolutis ī ſtatu: vt dictū fuit ſupra: in heriſipilla aūt debēt pl̓s miſceri infrīdātia cū reſolutis. ¶ Et cā hꝰ pꝫ ex dcīs qꝛ in heriſipilla magis cōpetit alteratio qͣꝫ in flegmōe in flegmōe āt maior reſol̓o: ⁊ iō qꝛ ī ſtatu heriſipille adhuc debēt eē īfrigidātia ⁊ alterātia: ⁊ iō dixit hͨ Aui. Circa ſta tū v̓o ipſiꝰ: vt on̄deret ꝙ illa debēt eē pl̓s ibi īfridātia qͣꝫ ſtiptica cōparādo frītatē eoꝝ ad ſtipticitatē q̄ cōpetit ī ſta tu: ⁊ qꝛ in ſtatu nō cōpetit pura reꝑcuſſio: iō dic̄ ſtatī poſt (Et caue iteꝝ ne denigret̉ ⁊c̄.) Et ēt magꝭ poſt dicit Aui. ⁊ curet̉ cū eo in qͦ eſt reſol̓o ⁊ exiccatio fortis cū īfridati on: ⁊ iō dixi in diuidēdo ꝙ hͨ Aui. on̄debat qͣlis medici na cōpetit ī ſtatu cōparādo ad tp̄s pͥncipij: ⁊ iō h̓ ſolū fac̄ mētionē de medicīa fr̄a: q̄ dꝫ eē mixta cū reſolutīs on̄dē do qͣlis dꝫ eē ibi.(Et ſi heriſipilla fuerit.) dixi ꝙ Aui. on̄ dit abſolute qͣlis medicīa cōpetit ī ſtatu: ⁊ iō dic ibi ꝙ me dicīa eiꝰ dꝫ eē reſolutīa ⁊ exiccatīa cū īfridatiōe. Et ꝑ hec q̄ dicta ſunt pꝫ rn̄ſio ad 2ᵐ augmētū. Deinde cū dicit: ¶ Et caue cū hoc ne redire facias mate riā ad mēbrū intrinſecū aūt mēbrū nobi le. Et caue iterū ne denigret̉ mēbrū ⁊ fuſ cū fiat ⁊ īcipiat ire ī viā corruptiōis: ⁊ cū apparet aliꝗd de hoc incēde in cōtrariū vie ſtipticitatis ⁊ infrigidationis. ¶ Docet h euitare q̄dā nocumēta q̄ poſſent accide̓ ex reꝑ cuſſiōe incōueniēter fcā: dic̄ gͦ. Et caue tibi cū hͦ. i. cū reꝑ cuſſiōe ne redire facias maͣꝫ ad mēbrū ītriſecū.i. ad me brū nobile: ⁊ hͦ eēt qn̄ heriſipilla eēt ī emūctorijs: ibi em̄ nullū ap̄a reꝑcutit̉ ꝑꝑ timore reditꝰ maͣ ei ad mēbrū pͥnci pale: vt dictū fuit pͥus: ⁊ iō ibi n̄ d̓bemꝰ pone̓ reꝑcuſſiua ſꝫ reſolutīa: qꝛ nō curamꝰ ſi ap̄a augmētet̉ vt dic̄ Auic. in pͥº caº aliqn̄ ip̄m augemꝰ ſtudioſe: vt dcm̄ fuit sͣ. Tūc po nit aliud nocumentū qd̓ poſſet accidere ex nimia reper cuſſione: vn̄ pͥmū nocumentuꝫ accidit ex repercuſſione .III. De formica Fen abſolute: ſed illud pōt accidere ex nimia reꝑcuſſione. Et dicit. Et caue iterū ne ꝓpter nimiā reꝑcuſſionē mēbrum denigret̉ ⁊ fuſcū fiat: ⁊ cū apꝑet aliꝗd de hoc.i. de illo no cumēto īcede in ꝯtrariū vie ſtipticitatis ⁊ īfrigidatiōis.i. īcede tūc cū emplaſtris mollitis ⁊ reſolutis: ⁊ hec empla ſtra dicta ſunt in caº. curatiōis flegmōis. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs: ¶ Et ſi fuerit heriſipilla ſuꝑ cuteꝫ curet̉ ex ſcoria plūbi cum vino pontico bullito cū folijs ſicle bullite cū vino. CHic ponit curā heriſipille vlcerate: pͥus v̓o nō vlcerate. vn̄ ſi ꝯſiderent̉ medicamīa q̄ hic dn̄r ip̄a vident̉ magis referri ad heriſipillā qn̄ cū ea eſt vlceratio cutis. ¶ Alia ꝯtinuatio. hic ponit qͣſdā medicinas ſpāles q̄ cōpetūt in ſtatu on̄dēdo abſolute qͣlis medicīa cōpetit ī ſtatu. Et di uidit̉ hec ꝑs in ꝑtes tres ẜm ꝙ ponit tria empl̓a ſpālia q̄ cōpetūt in ſtatu. 2ª ibi.(Et illud eſt ſic̄ ſi ſumat̉.) 3ª ibi(Ei iteꝝ leuiꝰ illo. Dicit pͥº. Et fi fuerit heriſipilla ſuꝑ cutē.i. ſi fuerit heriſipilla pura: ⁊ ſupple ⁊ fuerit ī ſtatu curet̉ cū ex ſcoria plūbi ⁊c̄. qꝛ tale medicamē eſt reſolutiuū ⁊ exic catiuū cū aliquali infrigidatione. ¶ Et curet̉ cum eo in quo eſt reſolutio ⁊ exiccatio fortis cum infrigidatione. ¶Hic vniuerſalicat qͣlis medicīa cōpetit ī ſtatu abſolute Et dic̄ ꝙ curet̉ cū eo in qͦ eſt reſolutio ⁊ exiccatio fortꝭ cū infrigidatiōe: ⁊ tale empl̓m poſſet eſſe ſic̄ ſi fieret empl̓m de lētibꝰ ⁊ arnagloſſa ⁊ roſis: qꝛ in lentibꝰ eſt aliqͣ reſolu tio ⁊ exiccatio fortis: in arnagloſſa aūt eſt aliqͣ reſol̓o cuꝫ aliqͣli infrigidatiōe: qꝛ plantago vt dicit Gal. de ingenio ſanitatis: plātago eſt reꝑcuſſiua ꝑtim: ⁊ ꝑtim reſolutiua. In roſis eſt īfrigidatio ⁊ exiccatio: ⁊ iō tale empl̓m opti as. pͥº on̄dit vl̓r ꝗd eſt formica cū ꝗbuſdā cōſcriptiōibꝰ. 2º mū eſt: ⁊ eſt loco illoꝝ q̄ hic Aui. ponit. ¶ Et illud eſt ſic: ſumat̉ lane veteris adu ſte nō lote pōdus. 3. xij. ⁊. 5. carbonis de cortice arboris pini tantundē. cere. 3. xx. ſcorie plūbi. 3. xi. ſepe caprini veteris ab luti cum aqua. 5. xv. olei myrtini. 3. v. ¶ Nunc Aui. ponit aliud medicamē qd̓ cōpetit in ſtatu qd̓ eſt reſolutiuū ⁊ exiccatiuū cū aliquali infrigidatiōe ſicut patet conſiderādo materiā ſimpliciū medicinaꝝ que in trant in hoc medicamine. ¶ Et iteꝝ leuiꝰ illo emplaſtrū fiat ex ſco ria plūbi cū ſucco rute ⁊ oleo ro. ⁊ cera. ¶Hic Aui. ponit tertiū medicamē qd̓ eſt vtile in ſtatu. Et iterū leuiꝰ illo.i. p̄dicto emplaſtro: ⁊ dr̄ eſſe leuius: qꝛ eſt paucioꝝ medicinaꝝ: ⁊ iō ē minoris laboris. Fiat empl̓m ex ſcoria plūbi cū ſucco rute ⁊ oleo ro. Illud empl̓m ē re ſolutiuū ⁊ exiccatiuū cū aliqͣli īfrigidatōe: qꝛ ſcoria plūb īfrigidat ⁊ deſiccat: ſuccꝰ ruthe deſiccat ⁊ reſoluit ⁊ oleū roſatū ē eqͣle: ⁊ iō ē infrigidatiuū in maͣ col̓ica ⁊ deſiccat. Et nota ꝙ ſi nō haberet̉ ſcoria plūbi loco hꝰ poſſet pon plūbū vſtū: qꝛ v̓tꝰ ſcorie plūbi ē ſil̓is v̓tuti plūbi vſti: niſi qꝛ aliquātulū pl̓s ſtiptica eſt: vt dicit Serap̄. in libro ſuo de ſimplicibꝰ medicis. ¶Uel ſi fieret id empl̓m in mor tario de plūbo ⁊ duceret̉ et cū piſtello plūbi: vt ſi multuꝫ duceret̉ ſuccꝰ ruthe ⁊ oleū rōẜ. ⁊ cera in tali mortario cū piſtello plūbi tūc poſſet hoc poni loco ſcorie plūbi ⁊cͣ. iſtā ꝑtē eſt vna dubitatio: qꝛ dices tu Ded clr CA qꝛ Auic. nō ponit curā heriſipille niſi qͣꝫtū ad duo tꝑa.ſ. qͦ ad pͥncipiū ⁊ ſtatū: ⁊ nō ponit curā q ad augmētū ⁊ declinationē. Dd̓m ꝙ Aui. n̄ poſuit vt oſtē deret ꝙ eadē ē cura ipſiꝰ qͦ ad pͥncipiū ⁊ augmētū ⁊ qͦ ad ſtatu ⁊ declinationē: qꝛ cū in heriſipilla ītēdat̉ maior al teratio qͣꝫ in flegmōe poſſumꝰ in ip̄a ponere reꝑcuſſiua vſqꝫ ad ſtatū: ⁊ iō eadē ē cura ipſius qͦ ad pͥnᵐ ⁊ augmētū vel parū diuerſificat̉. Iterū eadē eſt cura ipſius in ſtatu ⁊ in fine: qꝛ in ſtatu oꝫ reſoluere ⁊ exiccare ⁊ nō mollifica re ſic̄ erat neceſſe in flegmōe: qꝛ hec maͣ nō eſt ꝯculcata. ⁊ iō oꝫ ſolū reſoluere ⁊ exiccare cū aliqͣli infrigidatione ꝓ pter cām q̄ dicta fuit pͥus: ſil̓r etiā facimꝰ in fine: qꝛ oꝫ ibi reſoluere ⁊ exiccare: ⁊ ſemꝑ oꝫ eſſe cū aliqͣli īfrigidatiōe ꝓpter maguā alterationē q̄ reꝗrit̉ in ea rōne magne cali ditatis q̄ eſt ibi vt dictum fuit ſupra Capl̓m. ¶ De formica miliari. Ormica ē poſtula aut poſtule q̄ egrediunt̉ ⁊ faciūt accidere ap̄a puꝝ: ⁊ ābulāt: ⁊ fortaſſe vl cerāt: ⁊ fortaſſe reſoluunt̉. ⁊ tu iam ſciuiſti cauſam cuiuſqꝫ illorum. ¶ Poſtqͣꝫ Aui. determinauit de apatibꝰ: hic determinat de poſtulis ⁊ bothor: q̄ dn̄r ēt ēē de gn̓e ap̄atū. differūt tn̄ quodāmō vt poſtea dicet̉. Et in iſto caº Aui. determinat de quodā ap̄ate ſiue puſtula col̓ica q̄ dr̄ formica. appella tur aūt tale apoſtema formica ꝓpt̓ triplicē ſil̓itudiue qua hꝫ cū illo aīali qd̓ dr̄ formica.ſ. in paruitate: qꝛ formica eſ poſtula valde ꝑua: ⁊ ſimilat̉ ei in ambulatiōe: qꝛ ambu lat ad modū illius aīalis: ⁊ ſimilat̉ etiā ei in pūctura: qꝛ pūgit ad modū pūctiōis formice: ꝓpter gͦ iſtas tres ſil̓itu dines dr̄ illd̓ ap̄a formica. Et diuidit̉ ꝑs iſta in duas. Pri mo determinat de ip̄a theorice. 2º practice. 2ª ibi Cū non incipis in ea cū eūone ⁊c̄. Prima in duas. Et pͥmo oꝫ ſci re ꝗd ſit formica vl̓r ⁊ ponit ſigna eius. 2º ponit diuiſiōes ipſiꝰ in ſuas ſpēs. 2ª ibi(Et ad ſūmū oē ap̄a. Prima ī du ponit ſigna ipſiꝰ. 2ª ibi(Et color ꝗdē formice. Dicit pͥmo Formica ē puſtula. Et nota hic ꝙ poſtula differt ab apa te in hͦ: qꝛ poſtula dicit eminētiā ꝑuā: apa aūt dicit eminē tiā magnā cōprehēdēs maiorē locū: ⁊ hoc ē qd̓ dic̄ Auic. pͥmo can̄. fen 2ª. Et eminētia ī cute ē ex gn̓e apatis: ⁊ emi nētie ſunt apata ꝑua quēadmodū ap̄ata ſunt eminētie ma gne: vn̄ puſtula ē de gn̓e ap̄atis: ſꝫ puſtula ſub hoc noīe dicit eminētiā ꝑuā: apa aut ſub hͦ noīe appropͥat̉ magis eminētie magne. Iterū ēt videt̉ differre puſtula ab apat in alio: qꝛ in puſtula vt pl̓m egredit̉ q̄dā hūiditas q̄ indi get exiccare. vn̄ poſtula vt pl̓m eſt ap̄a ꝑuū cū qͣdā vlcera tiōe ex qͣ egredit̉ q̄dā hūiditas: apa aūt nō eſt ſic vt apꝑet ſubtil̓r intuēti. Dicit puſtula aūt puſtule: qꝛ in mēbro vb orit̉ tale ap̄a fiūt ſemꝑ puſtule multe ꝑue: vn̄ q̄libꝫ illarū puſtulaꝝ pōt dici formica: ⁊ ēt totū illud vbi ſūt tales pu ſtule multe pōt appellari formica. Et ideo dicit Aui. eſt puſtula vel puſtule q̄ egrediunt̉.ſ. extra cutē ⁊ faciūt acc dere apa purū.i. ap̄a colericū: ⁊ hͦ eſt verū maxīe qͣꝫtū ad vnā ſpēm eius.ſ. qͣꝫtū ad ambulatiuā: illa.n. ē maxīe ap̄a colericū. qꝛ ſit ex colera pura ſubtili acuta valde: ſicut di ctū fuit ī pͥº caº huiꝰ tractatꝰ. ¶ Sꝫ hic ē vna alia lr̄a q̄ eſt extra: ⁊ eſt alia q̄ dicit aliter: ⁊ faciūt accidere apa ꝑuū: ⁊ credo ꝙ ſit melior pͥma: qꝛ hꝫ verū maxīe qͣꝫtum ad oēs ſpēs eius: qꝛ formica vl̓r eſt apoſtema paruū: vt dictū fui ſupra. Et ambulant.ſ. tales puſtule: vnde oīs formica eſt ambulatiua quecūqꝫ ſit rōne acute materie: ſed quedam ambulāt plus ⁊ citius ſicut illa que fit ex colera pura: que dam minus ⁊ tardius ſicut illa q̄ ſit ex colere admixta ci flegmate que vocatur miliaris: vt de hoc poſtea appare bit. Sic ergo tūc ex dictis apparet quid eſt formica abſo lute: qꝛ formica eſt apoſtema colericum paruum ambu latiuū in cute: ⁊ fortaſſe vlcerant.ſ. iſte puſtule ambulati ue: ⁊ fortaſſe reſoluunt̉: hoc eſt dicere ꝙ iſte puſtule am bulatiue q̄ dicunt̉ formica aliquādo cōuertunt̉ ad vlce rationē ſicut qn̄ maͣ eſt aduſta: ⁊ tunc ſunt formica corro ſiua: aliqn̄ tn̄ reſoluunt̉.ſ. ſine ꝯuerſione ipſarum ad for Tractatus.I. Miliari I6 micam corroſiuā ſicut qn̄ maͣ nō eſſet ita mala. Et videte m ex iſtis dictis Aui. p̄n̄t extrahi ſpēs formice ⁊ daut̉ ītel lici īplicite: qꝛ oīs formica ē ambulatiua: ſꝫ q̄dā ē ambu nauua pure: ⁊ q̄dā ē cū hͦ corroſiua: ⁊ has duas ſpēs Aui. gat maxīe ītelligere ꝑ iſtā lr̄aꝫ. Et ābulatiua pura. Eſt.n. ꝯuplex: q̄dā ē ex col̓a pura: ⁊ iſta vocat̉ ābulatiua abſo iute: ⁊ q̄dā ē ex col̓a mixta cū fl̓ate ⁊ iſta vocat̉ miliaris: ⁊ poc Aui. nō tāgit manifeſte in iſta lr̄a: ſꝫ de hoc faciet īfe rius mētionē: ⁊ iō tres ſūt ſpēs formice ẜm ꝙ dictū fuit pͥ uc: ⁊ declarabit̉ ī iſto caº.ſ. ābulatiua miliarꝭ ⁊ corroſiua. ¶ Ettu iā ſciuiſti cāꝫ cuiuſqꝫ illaꝝ.ſ. ī caº pͥº ap̄atū cal̓oꝝ. ibi.n. dictū fuit ꝙ cā formice ābulatiue ē col̓a pura ſubtil̓. cā aūjt formice miliaris eſt fia mixtū cū col̓a. Cā aūt for mice corroſiue vt ibi apꝑuit ē: ſi col̓a fiat aduſtior ⁊ groſ ſior ꝓpter aduſtionē. Un̄ ſi maͣ formice ābulatiue fiat adu mor ⁊ groſſior: tūc abulatiua ꝯuertit̉ in corroſiuā. Item euā ſi maͣ formice miliaris fiat aduſtior: tūc etiā miliaris ꝯuertit̉ in corroſiuā. Tunc ſeꝗtur illa pars: Et color quidē formice ad citrinitateꝫ eſt decliuis ⁊ eſt inflāmata cum ſubſtan tia verrucali ⁊ rotunda. ¶ In qͣ ꝑte ponii ſigna formice gn̓al̓r: ⁊ ponit tria ſigna. vnū ſignū ponit ſūptū a colore: aliud ſignū ponit ſuptū a pūctura. Dicit gͦ pͥº. Et color ꝗdē formice ē decliuis ac citrinitatē: ⁊ ītellige ꝙ pl̓s declinat eiꝰ color ad citrinita tē ẜm ꝙ ē ibi pl̓s de col̓a pura vel admixta: qꝛ color col̓e eſt rubeus clarus tēdēs ad citrinitatē ⁊ ad colorē citri vl̓ croci vt dictū fuit pͥus: ⁊ ī hoc nō dr̄t formica ab heriſipi la: qꝛ ēt color heriſipille pure declinat ad iſtū coloreꝫ vt viſuꝫ eſt pͥus: ſꝫ differt formica ab heriſipilla ī hͦ qd̓ Aui. ponit poſtea: ⁊ eſt inflāmata cū ſub̓a taſſulie: ideſt cū ver rucali ſubſtantia ⁊ rotunda. ¶ Et ẜm plurimū habet radicē latam ni ſi quedaꝫ ſpecies eius acruhaurod: ⁊ eſt radicis parue quaſi ſit pendens. CHic ponit aliud ſignū formice̓ qd̓ ſumit̉ a figura ipſius: Et dicit. ꝙ ẜm plurimū formica habet radice̓ latā: ⁊ ſup ple caput acutū niſi q̄dā ſpēs eius qͥ vocat̉ achruarod.i. poralis q̄ eſt ſpēs formice: ⁊ radicis ꝑue eſt.i. ſubtiſis qͣſi ſit pēdēs: ⁊ iō vocat̉ iſta ſpēs pͥoralis: qꝛ in ſua figura pē det ad modū pͥori. Et ītellige hoc ꝓpter id qd̓ dicit Aui. niſi q̄daꝫ ſpēs eiꝰ ⁊c̄. ꝙ iſta formica q̄ dr̄ formica poralis nō eſt ꝓprie ſpēs formice: qꝛ v̓e ſpēs formice ⁊ ꝓprie ſunt ille tres qͥ dicte ſunt: qꝛ ille diſtinctionem accipiūt ẜm di ſtinctione cauſaꝝ ipſiꝰ formice: ⁊ ideo oīs formica redu citur ad vnā illaꝝ triū ſpēꝝ p̄dictaꝝ: ⁊ iō iſta ſpēs quā vo cat Aui. poralē nō eſt ꝓprie ſpēs: qꝛ nō ſumit̉ ab accn̄tibꝰ formice: ⁊ iō reducit̉ ad vnā triū p̄dictarū quecūqꝫ ſit illa ſiue ambulatiua ſiue corroſiua ſiue miliaris: vn̄ illud no men fuit impoſitū ſoluꝫ a tali accn̄te: ⁊ iō non eſt ſpecies diſtincta a predictis ſpeciebus. ¶ Etſētit̉ ī oī forīca ſic̄ pūctura formice. Chhic ponit aliud ſignū formice qd̓ ſumit̉ a pūctura: ⁊ ptꝫ qd̓ dicit. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et ad ſūmū oē apa ī cute ābulatiuū qd̓ latitudinē nō hꝫ ē formica veꝝ alia ē mi liaris: ⁊ alia eſt corroſiua ẜm ꝙ ſciuiſti. ¶In qua ꝑte Auic. ponit diſtīctionē formice in ſuas ſpēs Et dicit: Et ad ſummū.i. vl̓r oē ap̄a.ſ. puſtuloſum in cute ambulatiuū qd̓ latitudinē non hꝫ eſt formica. Et videte quaqꝫ Aui. hic ex ordine ſuoꝝ v̓boꝝ videat̉ ponere no tificationē formice vl̓r: tn̄ ego ītelligo ꝙ hic ponit vnam ſpem formice q̄ dicit̉ ambulatiua abſolute q̄ ſit ex col̓a pu ra: ⁊ ideo qn̄ dicit Aui. Et ad ſummū oē apoſtema ambu latiuū in cute intelligo ꝙ velit dicere ꝙ q̄daꝫ eſt formicꝰ que dicit̉ apoſtema ambulatiuū in cute: ⁊ eſt hec formica ambulatiua q̄ fit ex colera pura p̄ter iſtas alias duas ſpēs eius.ſ. formice miliaris ⁊ alia.ſ. ſpēs eſt corroſiua ẜm ꝙ ſciuiſti.ſ. in pͥmo capl̓o huiꝰ tractatꝰ: ſic gͦ tūc ſūt tres ſpēs formice: vna eſt q̄ dicit̉ ambulatiua abſolute: alia eſt q̄ dr̄ miliaris: ⁊ alia eſt q̄ dicitur corroſiua. partē nota ꝙ Aly. in diſpōne rega Lirca iſtam luns videt̉ ponere niſi duas ſpēs formice.ſ. ambulatiuā ⁊ corroſiuā. Aui. aūt vltra hͦ magꝰ ſpecificat: qꝛ diſtīguit ambulatiuā in duas.ſ. in miliarē ⁊ formicā: q̄ vocat̉ ambulatiua abſolute ⁊ iō conſiderando ꝑticulariter ẜm vitatē ſunt tres ſpēs formice: ⁊ ꝙ ſint tre ſpēs apꝑultꝭ ſupra ex intētiōe Aui. in pͥº caº huius tractat̉ Et pōt accipi diſtinctio eaꝝ ſic: qꝛ oīs formica aut eſt am bulatiua pura: aut eſt ambulatiua corroſiua: ſi aūt ſit am bulatīa pura hͦ pōt accipi dupl̓r: qꝛ aut pōt fieri a maͣ col̓r ca pura: ⁊ tūc ē vna ſpēs formice q̄ dr̄ ambulatīa abſolute aut fit a maͣ mixta cū fl̓ate: ⁊ tūc ē alia ſpēs formice q̄ dr̄ mi liaris: vocat̉ aūt pͥª ſpēs ābulatīa abſolute: nō qꝛ ēt milia ris nō ambulet: qꝛ etiā miliaris eſt ābulatīa: ſꝫ vocat̉ ābu latiua abſolute: qꝛ illa magis ābulat ⁊ citiꝰ qͦꝫ miliaris eo ꝙ ſit ex col̓a pura qͥ citiꝰ ābulat qͣꝫ qn̄ ē mixta cū fl̓ate ꝓpt̓ ſubtilitatē eiꝰ. illa aūt vocat̉ miliaris qꝛ ap̄a eiꝰ aſſil̓atur milio: ⁊ diſtinguit̉ ab alia in ſignis: qꝛ color formice ābu latiue d̓clinat pl̓s ad citrinitate ⁊ botor ⁊ puſtule apꝑent citrini: ⁊ etiā ī circuitu carnis ē citrinitas: qꝛ ſit ex col̓a. Sꝫ in miliari color puſtule ⁊ botor declināt ad quādā albe dinē: vt dic̄. Raẜ. ⁊ qd̓ ē ſuꝑ eas ⁊ ī circuitu de carne eaꝝ eſt rubeū: ⁊ hͦ eſt. qꝛ ſit ex col̓a mixta cū fl̓ate: ⁊ iō vocat̉ mi liaris: qꝛ botor ⁊ puſtula eiꝰ aſſil̓at̉ milio ī colore ⁊ qͣꝫtita te ipſiꝰ. Si aūt formica ſit ambulatiua ⁊ corroſiua ſic eſt 3ª ſpēs formice iſta: ⁊ vt dictū ſuit sͣ in pͥº cāº hꝰ tractatꝰ vt plurimū ſit ex formica ābulatīa qn̄ maͣ col̓ica adurit̉ ⁊ in groſſat̉: qꝛ tūc ābulatīa trāſit in corroſiuā: ⁊ qn̄ trāſit ad corroſiuā: tūc illa corroſiua ē peior qꝛ eſt tardioris reſol̓o nis: lꝫ nō n̄t tāte īflāmatiōis: vt dictū fuit sͣ in pͥº caº: ſꝫ nō ita facil̓r ⁊ cito trāſit miliarisⁱ in corroſiua ſicut ābulatiua eo ꝙ maͣ ambulāte citius vlcerat ⁊ corrodit ꝓpter calidi tatē ipſiꝰ ⁊ ſubtilitatē: ⁊ etiā citius adurit̉ maͣ ipſiꝰ: ⁊ ꝓpt̓ hoc Aui. qꝛ formica corroſiua ⁊ formica ābulatīa pl̓s cōi cāt qͣꝫ formica miliaris ⁊ corroſiua: fecit duo caª de cura formice: in vno caº poſuit cura formice abulatīe ⁊ corro ſiue: ī alio aūt ꝑ ſe poſuit curā miliaris. ⁊ iō etiā ītitulauit Aui. illud cap̄. pͥmū titᵈ de formica miliari ac ſi ſub formi ca cōprehēdat ābulatiuā ⁊ corroſiuā: qꝛ cōicāt pl̓s adinui cē: ⁊ miliaris diſtinguit̉ a corroſiua: qꝛ nō ita cōicant. ¶ Et quando fit vlcus ⁊ putrefit appro priatur nomine putridi. ¶ Hic Aui. addit q̄dā de formica corroſiua: ⁊ dic̄ ꝙ qn̄ for mica corroſiua fac̄ vlcꝰ ⁊ putrefit appropriat̉ noīe putri di. i. vocat̉ vlcus putridū: ⁊ iō sͣ ꝓ cura ipſiꝰ tūc ē recurre dū ad capl̓ꝫ de cura vlcerū puiridoꝝ: ⁊ hͦ terminat̉ expō iſtiꝰ capl̓i. Et reſpicias bn̄ iſtd̓ capl̓ꝫ: qꝛ pauci ip̄m bn̄ ītel ligūt ⁊ multi circa ip̄m errāt: ⁊ ſpāl̓r in ſpēbus formice. ¶ De cura formice ⁊ q̄ eius curſu currūt. Capl̓m. vij. Um nō incipis in ea cū eūone hūoris ẜm ꝙ oꝫ īmo medica ris vlcꝰ cū eo qd̓ ſanat redit ex alio loco cū nocumēto ⁊ ex lo co ip̄o ⁊ nō ceſſat humor facere corroſio nē poſt corroſionē. Et aqua quidē caſei cū ſcamonea iuuatiua eſt in euacuatiōe materiei formice ⁊ ei ſimilium. .III. De cura Fen ¶ Superius Aui. determinauit de formica theorice oſtē dendo ꝗd eſſet ⁊ quot eſſent eius ſpēs. In ꝑte iſta deter minat d̓ cura eius practice.ſ. qͣꝫtū ad curā ipſius. Diuidit̉ aūt ꝑs iſta in duas ẜm ꝙ duo facit capl̓a ipſiꝰ. in pͥmo ca determīat de cura formice ambulatiue ⁊ corroſiue: ⁊ in 2ª caº determīat de cura formice miliaris. 2ª ibi(Milia ris ſil̓at̉ formice.) Cā autē qͣre magis determīat ī iſto caº de cura formice ambulatiue ⁊ corroſiue qͣꝫ de cura formi ce miliarꝭ: dicta ē pͥus: ⁊ iō eā nō dico. Prima in duas. pͥº ponit curā formice ambulatiue ⁊ corroſiue abſolute qͣꝫ tum ad vl̓ia. 2º qͣꝫtū ad localia. 2ª ibi(Uia aūt ẜm quā cu rat̉.) Dicit gͦ pͥmo: Cū nō īcipis in ea. i. in formica. ⁊ intel ligit hic de formica qͣꝫtū ad ambulationē ⁊ corroſiuā: vt dictū eſt. cū eūone hūoris ẜm ꝙ oꝫ ſupple euacuare hūo rem: qꝛ oꝫ eūare humorē: ex his q̄ colerā rubeā laxāt ẜꝫ ꝙ dicit Aly. in diſpōne regali: īmo medicaris vlcus.ſ. for mice. ¶ Et ſi tu dicas: qͣre Aui. dixit vlcus: cū formica ſit apa ambulatiuū ⁊cͣ. Rn̄dendū eſt vt dictū fuit ſupra ꝙ lꝫ formica ſit ap̄a vel puſtula: eſt tn̄ cum quadā vlceratione ex qua egredit̉ hūiditas q̄dā ⁊ virulentia: ⁊ iō dixit Aui. vlcus. ⁊ hoc etiā melius declarabit̉ poſt ſcd̓am intētionē Aly. in diſpōne regali cū eo ꝙ ſanat.i. cū medicina locali ſanatiua redit formica.ſ. in alio loco cū nocumēto ex lo co ip̄o.i. formica augmentat̉ ī alio loco: ⁊ ī loco etiā vbi pͥus erat ⁊ nō ceſſat hūor facere corroſionē poſt corroſio nē.ſ. ſi formica medicet̉ an̄ eionē corꝑis cū aliqͣ medicīa locali. Rō aūt dicti Ani. plana eſt: qꝛ in nullo apoſtema te vel puſtula debent apponi localia corpore exn̄te ple no niſi prius totū corpus purget̉ ⁊ iō bn̄ dicit Gal. in 13 ꝑticula de ingenio ſanitatis: vl̓eꝫ aūt doctrina nō obliui ſcaris vt ꝑ eā valeas ꝑticularia oꝑari: qꝛ ſi tu apponis fri gida reꝑcuſſiua corpore exiſtēte pleno nō recipit reper cuſſionē plenū exn̄s corpus: ⁊ iō ſi apponis medicias fri gidas in pͥnº formice corroſiue corꝑe exn̄te pleno nō re ꝑcutit̉ maͣ: īmo redit ex alio loco cū maiori nocumēto ⁊ augmentat̉ ⁊ exꝑandit̉ maͣ formice in maiori loco. Si āt apponant̉ medicīe reſolutiue corpore exn̄te pleno plus attrahit̉ qͣꝫ ſit illud qd̓ reſoluit̉: ⁊ ideo ſi nō incipis in for mica cū eūone humoris quē oꝫ euacuare ſi ſtatim appo nis talia localia auget̉ ⁊ plus ꝑambulat: oꝫ gͣ pͥmo totum corpus euacuare. Et aqͣ ꝗdē caſer cū ſcamōea iuuatiua eſt in eūone formice materiei ⁊ ei ſil̓iuꝫ: qꝛ ſcamōea purgat materiam cal̓am q̄ eſt maͣ formice: aqua caſei purgat̉ cole rā cū facilitate vt dicit Raẜ. ⁊ ꝯfert ſicut ipſe dicit pruri tui ſicco ⁊ malis vlceribꝰ ſiccis ſicut aſaphati ⁊ īpetigini ⁊ mel̓ie ⁊ lepre ⁊ egritudinibꝰ q̄ illis ſunt ſil̓es: ip̄a nāqꝫ educit colerā rubeaꝫ ⁊ aduſtā ſil̓: ⁊ iō optima eſt in iſtis puſtulis colericis. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Uia auteꝫ ẜm quā curatur formica eſt vt que ex ipſa eſt corroſiua alienetur ab humectatione quā iam adminiſtraſti in heriſipilla: humectatio enim non eſt cō ueniens vlceribus. ¶ In qua ꝑte Aui. ꝓſequit̉ curā formice ambulatiue ⁊ cor roſiue qͣꝫtū ad localia: ⁊ diuidit̉ ꝑs hec in ꝑtes ꝗn̄qꝫ. pͥº Aui. facit qd̓ dictū ē: ⁊ ponit quādā curā ꝓhibitiuā in for mica corroſiua. 2º ponit curā formice ambulatiue q̄ non tranſit in corroſiua. 3º ponit curā formice ambulatiue qn̄ timet̉ ꝙ tranſeat in corroſiuā. 4º ponit curā formice cor roſiue. 5º ponit quandā cura formice ſpālem ẜm ꝙ cōꝑa ratur ad corpus pueri. 2ª ibi(Et adminiſtra in pͥncipijs eius.) 3ª ibi(Et ſi timet̉ ſuꝑ eā corroſio.) 4ª ibi(Cū ergo apparet corroſio.) 5ª ibi Illoꝝ aūt formice̓.) Dicit gͦ Aui. pͥº: Uia aūt ẜm quā curat̉ formica ſupple cū localibꝰ eſt vt qͥ ex ipſa eſt ⁊c. q̄ iam adminiſtraſti in heriſipilla: ⁊ ꝑ iſtum textū poſitū hic habes manifeſte ꝙ de intentione Auic. eſt ꝙ ī heriſipilla cōpetāt inpͥnº frigida ⁊ humida cuꝫ ſtipticitate ⁊ nō frigida ⁊ ficca: ſic̄ cōpetūt in flegmōe. Et rō huiꝰ dicta fuit ſuperiꝰ. qꝛ maͣ heriſipille ē colera qͣ eſt calida ⁊ ſicca: ⁊ iō in ipſa cōpetūt frīda ⁊ hūida. in for mica aūt corroſiua: lꝫ maͣ ipſius ſit colera rōne ipſiꝰ ꝯpe tunt frida ⁊ hūida. tn̄ qꝛ vlcuꝫ eſt in ea ⁊ corroſio q̄ nocet̉ ab hūiditate. qꝛ oīa vlcera ⁊ ſpāl̓r corroſiua īdigent exic catiōe. ideo in formica corroſiua nō cōpetunt huectātia q̄ adminiſtrant̉ in heriſipilla: īmo ꝯpetūr exiccantia. ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Auic. cū dicit humectatio.n. nō eſt ꝯueniēs vlceribꝰ: qꝛ oīa vlcera īdigent exiccatiōe qͣdā: ſic̄ dicetur poſtea ab Aui. ⁊ cā hꝰ vſqꝫ ad illū locū reſeruet̉ ibi. Suf ficiēter ad id dictū declarabit̉. Tunc ſequit̉ illa pars. ¶ Et adminiſtra in principijs eius poſt ſicut lactucaꝫ ⁊ nenufar ⁊ ſemꝑuiuā ⁊ vo lubilem ⁊ portulacam. Et ſi fuerit neceſ ſarium: tunc ꝙ ſit ſicut ſolatrum ⁊ pro prie ſiccum tritum: in ipſo enim eſt exic catio ⁊ ſicut arnagloſſa ⁊ rubus ⁊ lens ⁊ poſt ipſam ſauichordei ⁊ cortices grana torum ⁊ rami vitis. ¶ In qua ꝑte ponit curā formice ambulatiue q̄ nōdū trā ſiuit in corroſiuā ⁊ dicit: Et adminiſtra in pͥnº eiꝰ.ſ. formi ce. hoc eſt dicere an̄qͣꝫ trāſeat in corroſiuā: ſꝫ ſolū ſit am bulatiua. vn̄ illud qd̓ dicit ī pͥncipijs eiꝰ nō refert̉ ad tp̄s pͥncipij corroſiue: de qͣ Anic. fuit locutꝰ. ſed refert̉ ad for micā q̄ fit ex colera. ⁊ denotat formicā ꝓut nondū tranſi uit in corroſiua: ſed ſolū eſt ambulatiua. ⁊ ꝙ Auicē. ītelli git hic de formica ambulatiua apꝑet per illaꝫ ꝑtē q̄ ſubſe quit̉ qn̄ dicit(Et ſi timet̉ ſuꝑ eā corroſio ⁊c̄.) Si eniꝫ hic loqueret̉ de corroſiua nō diceret poſtea. Et ſi timet̉ ſui eam corroſio: qꝛ in formica corroſiua nō timet̉ corroſio cū ſit ibi iam corroſio. ſed in ambulatiua timet̉ corroſio qꝛ in ambulatiua pº nō ē ibi corroſio ſed pōt eē futura. ⁊ ideo in ea nō timet̉ corroſio cū timor ſit reſpectu abſen tis vel futuri ⁊ nō reſpectu pn̄tis. Sic ergo tunc expon dictū Aui. hic. Et adminiſtret̉ in pͥncipijs eiꝰ: hoc ē admi niſtrat̉ in ipſa formica in pͥncipijs.i. an̄qꝫ vlceret̉. ſed ſolū vt eſt ambulatiua: ita ꝙ hic ponit curā formice ꝓut eſt pi ra ambulatiua. Primo ſicut lactucā nenufar ⁊ ſemꝑuiuā ⁊cͣ. qꝛ iſta ſunt infrigidantia cū aliquali exiccatione licet parua: ⁊ iō emplaſtrū factū ex eis eſt ꝯueniēs in formica ambulatiua. Et pōt fieri ex iſtis emplaſtrū vt ſi coquant̉ oēs iſte herbe in aqua: ⁊ poſtea terant̉ cū cultello donec fiat inde emplaſtrū: vel etiā ſi adminiſtrent̉ ſolū trite in modū ſalſamenti: optime ſunt. Et ſi fuerit neceſſariū tūc vt ſit ſicut ⁊c̄. id eſt fuerit neceſſaria maior exiccatio qͣꝫ ſit in p̄dictis miſceas cū p̄dictis ſolatrū: ⁊ ꝓprie ſiccū tritum id eſt ꝓprie qn̄ eſt ſiccum ⁊ teratur ⁊ fit inde puluis: ⁊ iſti puluis ſolatri admiſcet̉ cū p̄dictis: in ip̄o em̄.ſ. ſolatro eſt exiccatio ſupple maior qͣꝫ in p̄dictis. Dicit aūt Aui. ⁊ pro prie ſiccū tritū: qꝛ forte magis deſiccat ſolatrū qn̄ ſiccatur ⁊ fit inde puluis qͣꝫ qn̄ eſt viride: qꝛ qn̄ ficcat̉ recedit oīs humiditas actualis quā hꝫ ⁊ remanet frigiditas ⁊ ſicci tas ⁊ eiꝰ cōplexio naͣlis: ⁊ ſicut arnagloſſa rubus ⁊ les.ſ. ſunt bona qn̄ indigemus maiori exiccatione: ⁊ pōt fierꝭ emplaſtrū ex lentibꝰ coctis cum rubo ⁊ arnagloſſa: ⁊ eſt emplaſtrū optimū: qꝛ infrigidat ⁊ deſiccat. Et videte lo co illius emplaſtri pōt fieri emplaſtrū ex lentibꝰ ⁊ roſis ⁊ arnagloſſa coctꝭ in aqͣ cū mica panis furfurei: ideſt opti mū emplaſtrū in formica ambulatiua: ⁊ in oībus puſtu lis ſil̓ibus ſic̄ Gal. ponit. 14ª particula de inge. ſani. ⁊ id emplaſtrū Auic. ponit in cura prune ⁊ ignis ꝑfici: qꝛ oī bus talibus puſtulis valet: qꝛ infrigidatiuū eſt exiccatiuū paꝝ reꝑcuſſiuū ſicut ponit poſt ip̄aꝫ Gal. ſauich ordei ⁊c̄. .I. Tractatus Formice ponū etiā empl̓m qd̓ fit ex farina ordei cū corticibꝰ grana oꝝ ⁊ ramis vitis: ſic̄ ſi coquatur rami vitis viridis ⁊ tri ricū cū farina ordei: ⁊ poſtea admiſceat̉ ibi puluis corticū granatoꝝ vel cortices granatoꝝ: ſi ſunt recētes ita ꝙ poſ ant teri ⁊ miſceri cū farina ordei: id empl̓m ē bonū cū ſit infrigidatiuum ⁊ deſiccatiuum. ꝑtē eſt dubitatio: qꝛ vr̄ ꝙ Hed circa iſtaruta exiccatiua q̄ Aui. hͦ po nit nō cōpetāt ſaltē in formica ambulatiua de qͣ hͦ eſt ẜmo qꝛ cā formice ambulatiue eſt col̓a: gͦ medicine eius debēt eſſe frigide ⁊ hūide: qꝛ ſic ꝓpter iſtā rōnē medicīe heriſi pulle in pͥnº debēt eē frīde ⁊ hūide vt ſuꝑius dicebat̉: ibi ea ꝑ iſtā rōnē vr̄ ꝙ debeat eſſe in formica. ¶ Iſtam dubi rationē optīe ſoluit Aly. ī diſpōne regali caº de curatiōe formice. dicit.n. ẜm ꝙ ibi apꝑet ꝙ ī formica rōne cāe effi ciērit hāc paſſionē cōpeteret medicīa frīda ⁊ hūida: eo ꝙ col̓a ē cal̓a ⁊ ſicca: ⁊ iō dcm̄ ē ſuꝑiꝰ ꝙ ī heriſipilla cōpetut frīda ⁊ hūida cū maͣ ipſiꝰ ſit col̓a: Sꝫ qꝛ formica ē vlcꝰ qd̓ d̓ſiccatiōe īdiget ꝑꝑ hūiditatē q̄ ē in ea ẜm ꝙ ibi dic̄ Aly. iō applicamꝰ ꝓpoſitū curatiōis ad accn̄s.i. ad vlcꝰ qd̓ id get dniccatiōe: iō cōpetit ī ea medicīa exiccatia. ¶ Et nota vlteriꝰ ꝙ ex dictis Aly. vbi hr̄ ꝙ oīs formica eſt ibi cū qͣ dā vlceratōe cū qͣ ē q̄dā hūiditas q̄ īdiget d̓ſiccari: ſꝫ q̄dā formica vltra hͦ ꝙ ē cū qͣdā vlceratiōe ē corroſiua: ⁊ q̇dā nō ē corroſiua: ſic̄ qd̓dā ē vlcꝰ cōpoſitū: ⁊ qd̓dā n̄. Et iō for mica rōne vlceratiōis īdiget medicamībꝰ infrīdātibꝰ ⁊ d̓ ſiccātibꝰ: ẜꝫ ꝙ ibi dic̄ Aly. Sꝫ illa q̄ ē corroſiua īdiget ma gis exiccātibꝰ ⁊ vehemētiꝰ nocet̉ ab hūidis. Illa aūt q̄ nō eſt corroſiua n̄ īdiget ſic exiccātibꝰ: nec ita nocet̉ a fridis ⁊ hūidis: ⁊ hͦ ē qd̓ dic̄ ibi Aly. iō gͦ vti cataplaſmatibꝰ oꝫ d̓ ficcātibꝰ niſi ꝙ ꝗbꝰ vtimur medicamībꝰ ī formica q̄ ī cu te ē minꝰ d̓ficcatīa ſūt ⁊ ſine morſura vt aſſiaphū memite ⁊c̄. 2ª aūt ſpēs formice q̄ ē formica comedēs curāda ē me dicamībꝰ magis deſiccātibꝰ vt chimollea cū aceto ⁊c̄. Sic gͦ tūc ex ītētiōe Aly. apꝑet ꝙ ī formica oī cōpetūt medicīe fride ⁊ deſiccatīe: ſꝫ magis cōpetūt ī corroſiua: ⁊ iō Auic. dixit ī p̄cedēti ꝑte ꝙ formica corroſiua alienat̉ ab hūectā tibꝰ: ⁊ magis dixit de formica corroſiua qͦꝫ de ābulatīa qꝛ magis nocet in corroſiua qͣꝫ in ābulatiua: vt dictū fuit ſu pra: Nihilominꝰ in ambulatīa nō debēt admīſtrari pure hūida: ⁊ iō Aui. in cura ambulatīe pͥmo dixit ꝙ pͥmo ad miniſtramꝰ in ea ſic̄ lactucā ⁊ nenufar ⁊ ſemꝑuiuā ⁊ iuſꝗ amū ⁊c̄. qꝛ empl̓ꝫ factū ex iſtis ē infrigidatiuū cū pauca ex iccatiōe: qꝛ h̓ ſūt aliqua frida ⁊ hūida: ſic̄ lactuca ⁊ nenu far ⁊ portulaca: ⁊ aliqͣ frīda ⁊ ſicca ſic̄ ſemꝑuiua ⁊ iuſꝗa mū ⁊ thaulub: ⁊ addit poſtea Aui. vt on̄deret ꝙ ēt in for mica iſta cōpetit exiccatio dicēs: Et ſi fuerit neciuꝫ.i. ⁊ ſi fuerit nec̄ia maior exiccatio.ſ. qͣꝫ ſit in p̄dictis vt qꝛ illa nō tm̄ exiccēt: tūc ꝙ ſit ſic̄ ſolatrū ⁊c̄. Ex hͦ.n. apꝑet ꝙ in for mica ambulatia ēt debēt adminiſtrari medicamīa exiccā tia: ⁊ nō hūida. Sꝫ qꝛ magis cōpetūt exiccātia in corroſi ua iō Aui. dixit pͥus de corroſiua ꝙ alienet̉ ab hūectāti: ⁊ in ābulatina dixit ꝙ admīſtrat̉ in pͥncipijs eiꝰ: ſic̄ lactuca ⁊cͣ. ⁊ nō ītelligas lactucā purā vl̓ nenuſar: ſꝫ admixtū cū illis exiccatis. Et ī hͦ dicto.ſ. qn̄ dicit: Et admiſtra in pͥnci pijs eiꝰ ⁊c̄. on̄dit Aui. ꝙ debemꝰ admīſtrare ī ābulatiua paꝝ exiccatīa. Et qꝛ ēt nō debemꝰ in ea admīſtrare pure humida: ſꝫ etiam exiccatiua: addit poſtea: Si fuerit neceſ ſarium. Et tunc ſequitur illa pars: ¶ Et cum timent̉ ſuꝑ eā corroſio ⁊ vlcera admīſtra cū iſtis infrīdatiuis aliꝗd mel lis ⁊ ſil̓ium: aut farinā thuris cū aceto: ⁊ aqua que currit ex ligno vitis humido cum aduritur: ⁊ ſtercus ouium cum ace to. ⁊ ſuccus vaccinum cum aceto. aeſt cōpetit predictū emplaſtruꝫ qd̓ fit ex arnagloſſa. eſt ¶ In qua ꝑte ponit formice ābulatīe qn̄ timet̉ ne tranſeat in corroſiuā: dicit gͦ: ⁊ ſi timet̉ ſuꝑ eā.ſ. formicā ambulai uā corroſio ⁊c̄. admīſtra cū īfrīdātibꝰ.ſ. p̄dictꝭ aliꝗd mel lis ⁊ ſil̓iū: qꝛ vt dicit Aui. ī 2º li. mel eſt abſterſiuū ⁊ reſolu tiuū hūiditatū ⁊ ꝓhibet putrefactionē ⁊ corroſionē car nis: ⁊ iō admixtū cū īfrīdātibꝰ ꝓhibet corroſionē ⁊ putre facttonē carnis ipſiꝰ: aut farina thuris ſu. mixta cū aceto ⁊ aqͣ q̄ currit ex ligno vitis hūide cū adurit̉ ſu. ꝓhibet cor roſionem: qꝛ olibanū. vt dicit Aui. in 2º conſolidat valde vulnera ⁊ ꝓprie recētia: ⁊ ꝓhibet fraudulētiā dilatari ⁊cͣ. vt ibi Aui. dic̄. ſil̓r acetū cū tali farina thuris eſt bonū: qꝛ vt dicit Aui. in 2º acetū ꝓhibet aduentū ap̄atū ⁊ ambula tionē cācrenaꝝ ⁊ ſanat heriſipillā comeſtū ⁊ bibitū ⁊ lini tū: ⁊ ꝓhibet ambulationē oīs ap̄atis: ⁊ dic̄ etiā paꝝ poſt ⁊ ꝯfert vlceribꝰ ābulatīs: ſil̓r ēt aqͣ ligni vul huide cū ad urit̉ mixta cū p̄dictis ē bona: qꝛ deſiccat: ⁊ iō iuuat ad ꝓhi bitionē corroſionis ⁊ putrefactiōis. Et ſtercus ouiū cum aceto ſu. ꝓhibet ēt corroſionē poſitū ſuꝑ locū: ⁊ ſil̓r ſtercꝰ vacciniū ēt cū aceto ē in hͦ bonū: qꝛ iſta ſtercora deſiccāt: ⁊ nō ſunt multe cal̓itatis: ſic̄ apꝑet ꝑ Aui. in 2º. ⁊ iō bona ſunt: ⁊ maxīe mixta cū aceto qd̓ maxīe ꝓhibet corroſione ⁊ cū hͦ ēt ſedat cal̓itatē apatū cal̓oꝝ. Et nota h̓ ꝙ Aui. paꝝ ponit ꝓhibitionē corroſionis formice: ⁊ hͦ qd̓ dicit qͣſi in cidētal̓r dicit: ⁊ medicamīa ēt extranea ponit ſꝫ ꝓ hͦ recur ras ad tractatū de vlceribꝰ in qͦ tractatu ſpāl̓r facit qd̓dā capl̓m de cura vlcerū corrodētiū ſe: ibi em̄ docet ſufficiē ter ꝓhibere corroſionē vlcerū: ⁊ iō ꝓ cura huiꝰ ad id ca pitulū recurratur. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Cum ergo corroſio ⁊ vlceratio apꝑe tunc adminiſtra trociſcos andaracaron cū vino ſtiptico: aut aceto cōmixto: aut ſucco cucumeris aſinini ⁊ ſal ⁊ fel hyrci ⁊ rutam cum nitro ⁊ piper ⁊ nitrum cuꝫ vrina pueri. ¶ In qͣ ꝑte ponit curā formice q̄ iā eſt vlcerata: ⁊ diuidit̉ ꝑs hec ī duas: pͥº ponit curā iſtius cū medicis. 2º cū cyru gia.i. cū oꝑatiōe manuali. 2ª ibi.(Et G. ꝗdē dixit.) dicit: ⁊ pꝫ: qꝛ ille medicīe q̄ debēt admiſceri ī formica vlcerata ⁊ corroſiua debēt eſſe fortiter deficcatīe: ſic̄ dicit G. 14. ꝑti cula de īgenio. īmo dic̄ ip̄e ibi. Medicīa q̄ ceteris nō ꝯue nit vlceribꝰ huic bona nō erit: qꝛ locū ꝑulrefaciet: ⁊ hͦ eſt qꝛ nō eſt tm̄ deſiccatīa: ⁊ tō trociſci andaron: ⁊ cū illa me dicīa quā hic ponit boni ſunt cū ſint fortit̉ d̓ficcatiui: quō aūt ⁊ ex ꝗbus fiāt trociſciandaron Aly. ī diſpōne regali caº de formicꝭ optīe ponit. ⁊ Sera. in ſuo antidotario: ⁊ tu q̄ras in nr̄o tractatu quē fecimꝰ de vnguētis ⁊ trociſcis ⁊ alijs q̄ cōpetūt ī cyrugīa: ⁊ ẜm etiā illā diſpōnē cōponas ⁊ eis vtaris. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et Gal̓. ꝗdē dixit eē ꝯueniēs vt ſuma tur aliꝗd ſicut embuba ⁊ ex extremitate pēne: aut alterius rei: cuiꝰ extremitas ſit acuta: quā pol̓e ſit deglutire formicā: de inde penetret in circuitu e ius vſqꝫ ad ꝓ fundū cū acuitate ſua: deinde eradicētur cū ea formice cum radice ſua. ¶ Ponit curam formice corroſiue cū oꝑatiōe manuali: ⁊ hec curatio dꝫ fieri qn̄ curatio ipſiꝰ erit difficil̓ ꝑ medici nas. ⁊ dicit gͦ. Et. G. ꝗdē ⁊c̄. ſicut embuba. embuba dicit eē inſtr̄m ꝯcauū ⁊ lōgū ad modū pēne cuiꝰ extremitas ſu acuta.ſ. incidēs: quā pol̓e ſit ⁊c̄. ⁊ ſu. tu qn̄ formica eſt ſic̄ euulſa ex ſua radice: tūc curet̉ curatiōe vlcerū: poſtea ꝯſo lidādorū ⁊ cicatricandoꝝ cum medicinis que dicent̉ in Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Aui. .III. De cura formice Fen capitulo proprio. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Illoꝝ autē formice ꝗ ſunt ſicut pueri deſtruūtur ſi ītromittant̉ in balneū ⁊ no cet eis aer balnei deīde egrediant̉ veloci ter: ⁊ leniant̉ cū oleo ro. ⁊ aqua roſata. ¶ In qua ꝑte īcidētal̓r ponit quandā curā ſpālē formice ẜm ꝙ formica cōꝑat̉ ad corpus pueri: ⁊ dico ꝙ iſtud qd̓ hic ponit īcidētal̓r ponit: qꝛ formica ꝓut accidit in corꝑe pueri vel īfantis ſpectat cura ipſiꝰ ad capl̓m poſitū in pͥº li. ſen 3ª de egritudinibꝰ curādis īfantiū. ibi.n. ponit quō curent̉ bothor q̄ accidūt eis: ⁊ ēt Aly. in diſpōne regali hͦ ponit: vbi determīat d̓ egritudībꝰ infantiū ⁊ curis ip̄oꝝ. Dicit gͦ Aui. Illoꝝ aūt formice ꝗ ſunt ſic̄ pueri.i. ſic̄ infan tis deſtruūt̉ ſi ītromittāt̉ in balneū: ⁊ ītellige ẜm ꝙ dicit in illo caº Aui. illo.§. Et ē cuꝫ in corꝑe eiꝰ accidit bothor ⁊c̄. Et Aly. in diſpōne regali: dic̄ ꝙ tale balneū dꝫ eſſe ex aqͣ in aqͣ cocte ſint res ſtiptice: ſicut ſunt roſa ⁊ mirtus ⁊ fo lia arboris maſticis ⁊ tamarindi ⁊c̄. Intellige etiā ꝙ hoc eſt verū qd̓ dicit Aui. maxiē ſi tales formice nō ſunt vlce rate ⁊ corroſiue: qꝛ ſi eſſent vlcerate ⁊ corroſiue: forte nō ſufficeret balneū tale: ſꝫ fiat eis cū vnguēto de ceruſa vel ſil̓e vnguētuꝫ deſiccatiuū: ẜm ꝙ dicit ibi Aui. ⁊ nocet eis ſcꝫ pueris aer balnei: qꝛ aer balnei nō eſt ꝯueniēs cōple xioni eoꝝ ſic̄ aqͣ balnei eo ꝙ aqͣ balnei magis ꝯuenit cō pl̓oni eoꝝ cū ſint magꝭ hūida: qꝛ vt dic̄ Aui. ī pͥº feu 3ª caº de balneis: Oꝑatio naͣlis balnei eſt hūectare ſui aqͣ ⁊ ca lefacere ſui aere. Et in hͦ ꝙ dicit hic Auic. duo innuūtur vnū eſt ꝙ magis ꝯueniat eis balneū aquaꝝ qͣꝫ aeris: ſic̄ ſtuſa: qꝛ ꝯuenit magis cōplexiōi. Aliud eſt: qꝛ cū ēt ī bal neo aqͣtico ſint duo eſt ibi aqua ⁊ aer circūdās balneū: ⁊ pueris ꝯueniat balneū rōne ſue aqͣ ⁊ rōne ſui aeris no ceat vel nō ita iuuet: qꝛ nō eſt ita ꝯueniēs cōpl̓oni eoꝝ: ſi cut aqͣ ꝓpter ca̓m dictā: qꝛ nō debēt ibi multū morari: qꝛ aer balnei nocet eis. Et hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. dicēs: de in̄ egrediāt̉ velocit̉: ſupple qꝛ aer balnei nocet eis ⁊ liniāt̉ ſcꝫ pꝰ exitū a balneo cū oleo ro. ⁊ aqͣ roſata: eo ꝙ iſta īfrī dāt: ⁊ aliquātulū deſiccāt: lꝫ nō multū: ſicut ē ꝯueniēs cō pl̓oni pueroꝝ q̄ hūidiſſima eſt reſpectu aliaꝝ etatum: Capl̓m viij. ¶ Cura miliaris. Iliaris ſimilat̉ formice in cu ratiōe: verū melius eſt in ſol̓o ne eius vt ſit ī eius cathartico virtus eius qd̓ eſt ſicut turbith cū eo qd̓ ſoluit colerā: ⁊ ſi ē ibi ex epithi mo ē meliꝰ: qm̄ neceſſe eſt illic eē ex me lācolia ⁊ flegmate q̄ admiſcent̉ colere. ¶ Suꝑius Aui. determinauit de cura formice ambulatīe ⁊ corroſiue. In iſto capitulo determinat Aui. de formica miliari que fit ex colera mixta cū flegmate ⁊ mel̓ia: ⁊ di nidit̉ id capl̓ꝫ in duas ꝑtes. pͥº ponit curā eius qͦ ad vl̓ia 2º quo ad localia. 2ª ibi. Dein̄ ſumant̉ galle. Dicit gͦ pri mo miliaris ſil̓atur formice ābulatiue ⁊ corroſiue in cu ratione eius ⁊ intellige ꝙ ſil̓at̉ eis: qͣꝫtū ad curationē in duobus: primo qꝛ ſicut debemus inciꝑe in illis ab eūone ante oēm curam localē: ſic etiam in iſta facere debemus. 2º qꝛ ſicut predicte indigent eūone colere: ita etiam iſta vltra hͦ ꝙ īdiget eūone colere īdiget etiā eūone flegma tis ⁊ mel̓ie: ⁊ in hͦ differta predictis: qꝛ maͣ iſtius eſt mi xta: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit A. Uerū melius ē in ſolutione eiꝰ vt ſit in eius chatartico. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Deinde ſumant̉ galle ⁊ fructus tama riſci ⁊ cortices granatoꝝ ⁊ bolū armenū ⁊ aggregētur omnia illa in aceto ⁊ aqua ro. cum tali quātitate ne mordicent ⁊ li niantur deſuper cum penna: ⁊ lac dulce eſt vehementer cōueniens curationi hu ius egritudinis. ¶ Ponit curā ipſius qͣꝫtū ad localia: ⁊ duo facit: pͥmo po nit curam ipſius qͣꝫtum ad pͥncipiū: 2º qͣꝫtum ad alia tꝑa q̄ ſunt poſt pͥnᵐ. 2ª ibi.(Et qn̄ ꝑtrāſit pͥnᵐ. Dicit pͥº. de in̄ ſcꝫ poſt eūonē corꝑis ſumant̉ galle ⁊ fructus tamariſci ⁊ aggregent̉ oīa illa ī aceto ⁊ aqua ro. cū qͣꝫtitate: ſu. ace ti ne mordicent: quia mordicatio faceret humorē plus fu rere ⁊ ambulare ⁊ maxime in principio propter calidi tatem eius. Et intellige hoc ꝙ licet omnis formica indi geat in pͥncipio medicaminibꝰ infrigidātibus ⁊ de ſic cā tibus vt dcm̄ fuit sͣ: nihilominꝰ vt dictū fuit ſupra magis indiget medicaminibꝰ deſiccantibus formica corroſiua qͣꝫ ambulatiua ẜm ꝙ dicit Aly. ⁊. G. ¶ Et nota differētiā inter ambulatiuā ⁊ miliarē: qꝛ miliaris magis deſiccanti bus indiget qͣꝫ formica vocata ambulatiua: ⁊ ratio huiꝰ eſt: quia in miliari miſcetur colera cum flegmate: in am bulatiua aūt eſt colera pura: ⁊ ideo in miliari non ſolum competūt deſiccatiua rōne vlceris: ſꝫ etiam cōpetunt rō ne cauſe ipſius ſaltē ex parte flegmatis qd̓ miſcet̉ cū cole ra. In ābulatiua cōpetūt ſolū exiccatiua ex parte vlceris ⁊ nō ratione cauſe: cum cauſa in ipſius ſit colera: ⁊ ideo Aui. ponit hic medicinas magis deſiccatiuas qͣꝫ in pura ambulatiua. Et ẜm hoc etiam nota ꝙ ſi contingat ꝙ mi liaris tranſeat in corroſiuā fortius indiget deſiccantibus talis corroſiua qͣꝫ ſi ꝯtingat ꝙ ambulatiua tranſeat in cor roſiuā: ⁊ hoc eſt ratione maioris hūiditatis q̄ eſt in mili ari qꝛ materia ipſius nō eſt col̓a pura: ſicut in abulatiua: ⁊ ſac̓ dulce eſt vehemēter cōuenies euacuationi huiꝰ egri tudinis: intelligo hoc maxime ipſum bibendo plus qͣꝫ liniendo ip̄m ſuper locum qꝛ vt dicit Aui. in 2º de lacte multotiēs ſanant̉ ꝗbus accidūt apoſtemata mala ⁊ carbū culi ⁊ almeſire ⁊ ſcabies: ⁊ pruritus bibitione lactis cum in complexibus eoꝝ nō fuerit qd̓ corrupat ip̄m ⁊ cōuer tat ad coleram: ⁊ iſto modo intellige: ꝙ nō ꝯfert lac for mice miliari ſolū: ſed etiam omni ſpeciei formice: ⁊ oībꝰ talibus puſtulis ſimilibus malis. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ ꝑtranſit pͥncipiū: oportet tūc vt curet̉ cū eis que ſunt ſicut caput piſcis ſa liti aduſtū vino potico: ⁊ fortius illo: qm̄ neceſſaria eſt exiccatio: vltima eſt vt ſu mantur folia albedarungi ⁊ ponatur in in eis calcadis ⁊ adminiſtrentur: ⁊ fortiꝰ hoc eſt vt ſumantur flos eris ⁊ ſulfur ci trinum aduſtum: ⁊ fiat ex eis linimentū cuꝫ vino: aut aqua ligni vitis que manat ẜm combuſtionem ſuam. CHic ponit curā formice miliaris qͣꝫtum ad alia tꝑa que ſunt poſt pͥnᵐ: ⁊ tres medicias ꝑtuculares: quarū ſecun da eſt magis deſiccatiua qͣꝫ prima ⁊ tertia eſt magis de ſic catiua qͣꝫ ſecunda. Et intellige ꝙ debet adminiſtrari me dicina magis deſiccatiua vel minus ẜm ꝙ eſt ibi maior vel minor hūiditas in vlcere: ſcd̓am medicinā ponit ibi cū dicit: ⁊ fortius illa. 3ª ibi.(Et fortiꝰ hͨ.) Et exponas for tius illo.ſ. in deſiccādo qn̄ neceſſaria eſt exiccatio vltima ideſt magna: vt qꝛ ibi ſit ml̓ta hūiditas: ⁊ poſtea cū dicita Et fortius hoc expone.ſ. in deficcādo etiā vt ſumat̉ ⁊c̄. Tractatus De pruna ⁊ ig. per. Capl̓m ix. ¶ De pruna ⁊ igne perſico. Ec duo noīa fortaſſe abſoluta ſunt ſuꝑ omne puſtulam corro ſiuā veſicante adurentē facien tem accidere eſcarā qualē facit accidere combuſtio ⁊ cauterium. CIn iſto capl̓o Aui. determinat de ꝗbuſdā puſtul̓: q̄ dn̄i pruna ⁊ ignis ꝑficꝰ ignis ſacer. det̓mīat Aui. de ambobꝰ iſtis ſub eodē capl̓o: qꝛ nō differūt niſi ẜm magis ⁊ minꝰ vt poſtea dicet Aui. Et diuidit̉ ꝑs hec ī duas: pͥmo deter minat de ipſis theorice: ſcd̓o practice. 2ª ibi.(Neceſſaria eſt flōmīa vt eūet̉ ⁊c̄. Prima ꝑs diuidit̉ in ꝗnqꝫ ꝑtes. pr mo on̄dit ꝗd pōt ītelligi ꝑ nomē prune ⁊ ignis ꝑſici. ſecū do ponit driam inter prunā ⁊ ignē ꝑſicū ꝑ ſigna ꝓpria. 3º nouit cauſas ipſoꝝ: ⁊ cū hoc etiā ponit ibi differentiā in ter illa ex ꝑte cauſaꝝ. 4º cōparat iſta adinuicē penes no mina. 5º ponit quedā indicia ſumpta ab iſtis. 2ª ibi.(Et il Iud qd̓ appropriat̉ noīe prune.) 3ª ibi.(Et vnūqd̓qꝫ am boꝝ. 4ª ibi.(Et tibi ꝗdē īeſt.)5ª ibi(Et qn̄ ſunt cū ſpēbꝰ Prima ꝑs diuidit̉ in qͣtuor. pͥmo ponit vnū ſignificatum prune ⁊ ignis ꝑfici qd̓ eſt ſignificatū cōe ambobus. 2º po nit qd̓dā ſignificatū qd̓ eſt ꝓpriū igni ꝑſico. 3º ponit alid̓ ſignificatū qd̓ appropriat̉ noīe prune. 4º ponit qd̓dā ſi gnificatū prune ⁊ ignis ꝑſici qd̓ eſt cōe ambobus: ſꝫ ē ma gis ꝓpriū ſignificatū ipſorū qͣꝫ ſit primū: qd̓ etiā eſt cōe ambobus: qꝛ ꝓprie vident̉ dici pruna ⁊ ignis ꝑſicus in iſto quarto ſignificato. 2ª ibi(Et qn̄qꝫ abſoluit̉.) 3ª ibi(Et ibſoluit̉ nomē prune.) 4ª ibi(Amplius qn̄qꝫ veſicat. Di cit pͥmo. hec duo noīa.ſ. pruna ⁊ ignis ꝑſicus fortaſſe ab ſoluta ſunt.i. fortaſſe pn̄t abſolui ⁊ dici ſuꝑ oēm puſtulaꝫ ⁊c̄. Sic gͦ in iſto ſignificato oīs poſtula veſicās ⁊ adurens faciēs accidere eſcarā pōt dici pruna ⁊ ignis ꝑſicus. ¶ Et nota ꝙ ẜm iſtā acceptionē largā prune ⁊ ignis ꝑfici pōt reponi ſub iſtis egritudinibꝰ: ⁊ ſub curis eoꝝ: ⁊ ſub iſtis capitulis: quaſi oīs puſtula cū quadā cruſta: nam vide mus in multis ꝙ aliqn̄ in eis oriunt̉ puſtule innumera biles nigre quaſi cuꝫ virū: ⁊ ad tales puſtulas valet mul tū vnguentū ex bolo ⁊ aceto ⁊ oleo ro. ſimiliter vnguen tum ex cegi vſto ⁊ litargiro ⁊ aceto ⁊ oleo roſa. ⁊ ſpecial̓r qn̄ eijceret multū virus. Et pͥ ceteris vnguētis in talibus puſtulis valet vnguentum de calce ⁊ pre ceteris empla ſtris valet empl̓m qd̓ fit ex lentibus roſis cum pauca fa rina ordei ⁊ oleo roſa. id em̄ emplaſtrū eſt optimū in pͥn cipio taliū puſtularū emittentiū virus cū quadā calidita te: eo ꝙ deſiccat ⁊ alterat malā complexionē ⁊ materiaꝫ ꝯſtrictā euaporat: ⁊ nō adminiſtres in talibus vnguētū albū: ſicut oēs cōiter faciunt. Uidi em̄ ꝙ illud opilat po ros ꝓpter viſcoſitatē eius: ⁊ ꝓpter opilationē pͥoroꝝ cō ſtringitur ibi humor ⁊ caliditas nō potēs reſpirare: ⁊ iō d̓ cetero hoc vnguēto nō ꝯſolidant̉: nec exiccāt̉ tales pu ſtule: īmo aliqn̄ auget̉ malitia eaꝝ: ſed debēt adminiſtra ri in eis vnguenta ⁊ emplaſtra deſiccatiua non opilan tia poros ſicut vnguentū de calce ⁊ emplaſtrū predictuꝫ de ſentibus ⁊ emplaſtrum ex arnagloſſa qd̓ non ſic po nit in cura iſtoꝝ. Et hoc qd̓ dixi de cura iſtoꝝ hic incidē taliter dixi: quia non dixi niſi ad quandā rememoratio nem eorum que expertus fui: quia curam iſtorum Aui cen. ſufficienter ponet in̄ ſequenti capitulo. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et quandoqꝫ abſoluitur nomen igniſ perfici de illis ſuper quod eſt illic puſtu la de genere formice cōmeſtiua adurenſ veficans in qua eſt aliquid ambulans et humiditas eſt colerice materiei: pauce nigredinis pauce putrefactionis: et eſt cum puſtulis plurimis alteratis quaſi ſit illic humor ⁊ fetor plurime ebulitionis ⁊ eleuationis. ¶ Auicēna ponit quoddā aliud ſignificatum qd̓ poteſt ſi gnificare nomen ignis perfici ſolum. ⁊ dicit: Et quādo qꝫ abſoluitur ideſt pōt dici nomen ignis perfici de illis ſcꝫ puſtulis: ſupple exiſtentibus in membro ſuper quod eſt illic puſtula de genere formice ⁊c̄. hoc eſt qm̄ pōt dici nomē ignis ꝑfici de formica ambulatiua corroſiua qͥ ad urit ⁊ deſiccat de qua dictū eſt ſupra ī priori capl̓o. Et hu miditas colerice materiei.i. ip̄e humor colericus in tali puſtula eſt pauce nigredinis: ⁊ pauce putrefactiōis.i. eſt alicuius nigredinis ⁊ alicuius putrefactiōis: ideſt aduſti onis: ſed eſt pauce: qꝛ materia vel humor colericus non eſt ibi ſic aduſtus ſicut eſt in pruna: vt dicet̉ poſtea. Et eſt cū puſtulis plurimis.ſ. iſta formica q̄ pōt appellari ignis ꝑſicus alteratis.i. inflāmatis: quare ſit illic humor cali dus ⁊ fetor plurime ebulitionis ⁊ eleuationis: nā ꝓpter humorē colericū cal̓m ꝗ eſt ibi ſit ibi magna ebulitio vel eleuatiōes in hūoribꝰ: ⁊ ꝓpter ebulitionē fiunt ibi multe eleuatiōes ⁊ ml̓te puſtule inflāmate: ⁊ ideo eſt cū pluri mis puſtulis alteratis. vult gͦ dicere Auic. in iſta parte ꝙ ignis perſicus aliqn̄ pōt dici formica comeſtiua adurēte veſiccantē. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et abſoluit̉ nomen prune ſuper illud qd̓ denigrat locum: ⁊ facit membrū ha bens colorem carbonis abſqꝫ humidita te: ⁊ eſt plurime nigredinis ſubmerſa: ⁊ eminētia eiꝰ eſt parue qͣꝫtitatis ſupinalis ⁊ fortaſſe non erit illic puſtula omnino: immo incipit in primis pruna: ⁊ totum illud īcipit cū pruritu ſicut ſcarificatōes. ¶ In iſta parte Aui. ponit aliud ſignificatū qd̓ pōt ſignifi care nomen prune. Et dicit: ⁊ abſoluit̉.i. pōt dici nomen prune ſuꝑ illud.i. ſuꝑ illā puſtulā que denigrat locum ⁊ facit membrū habēs colorē carbonis: ⁊ hoc eſt: quia il la puſtula ē de materia colerica multū aduſta: vel ab hu more mel̓ico multuꝫ aduſto: abſqꝫ hūiditate aliqͣ.i. abſqꝫ aliqͣ alia virulētia: ⁊ hoc ē ꝓpter multā aduſtionē humo ris in tali puſtula: vn̄ eſt ibi humor aduſtus terreſtris ex iccatus: ꝓpter qd̓ puſtula talis eſt ficca ſine aliqua humi ditate: ⁊ eſt plurime nigredinis.ſ. talis puſtula: ⁊ hoc eſt quia fit ab humore colerico ⁊ melancolico multum adu ſto ſubmerſa: hoc ē rōne groſſitiei hūoris quā hꝫ ex ad ſtione vn̄ ſubmergit̉ in mēbro ⁊ hͦ eſt qd̓ ſubdit. Et emi nētia eiꝰ ⁊c̄. Et fortaſſe nō erit illic puſtula.i. aliꝗs tumor puſtuloſus: ſed ſolum fit ibi queda cruſta nō faciens tu morē ad modū cruſte que fieret a carbone: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. īmo incipit in primis pruna.i. cruſta.i. ad mo dū cruſte quā facit carbo ignis: ⁊ totum id hoc eſt puſtu la predicta incipit cum pruritū ſicut ſcabies ideſt incipit cum pruritu: ⁊ intellige ſicut ſcabies ſicca que eſt cuꝫ pru ritu quia ſicut illa ſcabies ſit ex colericis humoribus in tenſis: ita predicta puſtula: ⁊ ideo incipit cum pruritū ſi cut talis ſcabies. Sic ergo ex dictis Auicē. apparet ꝙ pru na aliquando dicitur omnis puſtula ficca pruriginoſa nigra aduſta ⁊ ſubmerſa faciens membrum habere co lorem carbonis. ¶ Et nota hic ꝙ in tali puſtula quā hic deſcribit Auicē. mirabiliter vide conferre emplaſtrum factum ex farina tritici vel ordei cocta cum aqua ⁊ oleo in modum vngueuti: ⁊ hoc in principio. Et poſtea em plaſtrum cum farina ordei aqua ⁊ melle: fecit enim cade Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. .III. De pruna Fen re cruſtam ⁊ totum locum detumeſcere: ita ꝙ poſtea nō fuit̉ niſi neceſſaria curatio vlceris inqͣꝫtum vlcus: ⁊ hoc optime facit poſtea dyapalma: ⁊ hoc etiam qd̓ hic dixi ſo lum per experientiā quā vidi quia Aui. in ſequenti capi tulo ponet ſufficiēter curam prune ⁊ ignis perfici. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Amplius quandoqꝫ veficat ignis ꝑ ſicus: aut pruna ⁊ currit ex ea aliquid: ſi cut currit a cauterizato cum combuſtio ne ⁊ eſt locus cineritij coloris niger: ⁊ quandoqꝫ eſt plumbeus: ⁊ inflatio vehe mēs qua circundat̉ abſqꝫ rubedine veri ficata: īmo cū declinatiōe ad nigredine. ¶ In qua parte Aui. ponit quoddā ſignificatum prune ⁊ ignis perfici qd̓ eſt magis cōmune ambobus ⁊ magis ꝓ priū ſignificatū qͣꝫ predicta: qꝛ hoc videt̉ ſignificare pru nam ⁊ ignē perſicū: ꝙ hic ponit. Aui. Dicit ergo Auicē. amplius qn̄qꝫ veſicat ignis perſicus aut pruna: quaſi ve lit dicere Aui. ꝙ preter p̄dicta ſignificata dicunt̉ quādo qꝫ pruna ⁊ ignis perficus puſtule veſicantes ex quibus egreditur humiditas ſicut egreditur ex cauterięatiōe cū cōbuſtione ignis: ⁊ locus in quo eſt cineritij coloris ni gri. Et qn̄qꝫ eſt plumbeus: ⁊ hoc ſi nō eſſet tanta aduſtio ⁊ eſt in loco inflāmatio vehemens que circūdat abſqꝫ ru bedine verificata: ⁊ hoc eſt ꝙ circūdatur rubedine non vera: īmo illa rubedo declinat ad quandā rubedinē pro p̄ter aduſtionē que eſt ibi. Sic ergo apparet ꝙ dicit̉ eſſe pruna ⁊ ignis ꝑſicus in iſto ſignificato: qꝛ dicunt̉ puſtule veſicalites ⁊c̄ quō ignis ꝑſicus ſpecial̓r differat a pruna dicetur ſtatim. ¶ Et nota hic ꝙ id ſignificatum: videtur prune ⁊ ignis perfici: ⁊ id em̄ videtur proprie ſignifica re pruna ⁊ ignis perſicus: alia aūt ſignificata non ſunt ſi gnificata ſic ꝓpria ad ea que poſſunt extendi nomē pru ne ⁊ ignis perfici. Et ratio eſſe pōt: quia omniū quaſi eſt eadem cura: ⁊ eodē modo curant̉: ⁊ ideo pruna ⁊ ignis pſicus poſſunt abſolui ad ſignificata predicta que poſuit Aui. ſed ꝓprie noīatur pruna ⁊ ignis ꝑſicus id qd̓ Aui. hic dicit. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et illud qd̓ appropriat̉ noīe prune eſt nigre radicꝭ ignee: ⁊ ē eis ſplēdor prune. ¶ In qua ꝑte ponit differentiā inter prunā ⁊ ignē ꝑſicum oſtendendo in quo differūt per ſigna eoꝝ. Et diuiditur hec pars in duas: pͥmo facit hoc qd̓ dictū eſt. ſecūdo com parat prunā ⁊ ignem perſicum ad mēbra in ꝗbus fiunt. 2ª ibi. Et quod de eis accidit in carne. Dicit ergo pͥmo Aui. Et id qd̓ appropriat̉ noīe prune.i. id qd̓ ꝓprie dicit̉ pruna eſt nigre radicis ignee.i. habet radicē nigraꝫ ⁊ in flāmatā inflāmatiōe ignis. Et eſt ei ſplendor prune.i. car bonis ignis. Sic ergo tunc ẜm dictū Aui. illa puſtula ꝓ prie dicit̉ pruna que eſt radicis nigre igne ſiue inflāma te. Sed tu ſuppleas illa puſtula ꝓprie dicit̉ ignis ꝑfici qͦ habet radicem inflāmatā tendente ad quandā rubedine eo ꝙ ignis ꝑſicus vt poſtea dicet̉ eſt vehemētius coleri ca: pruna aūt eſt vehemētius mel̓ica: ⁊ ideo maior nigre do eſt in pruna qͣꝫ in igne ꝑfico. Iterum etiaꝫ materia eſt magis aduſta in pruna qͣꝫ ſit in igne ꝑſico: ⁊ ideo dicimꝰ ꝙ pruna eſt magis ex humore mel̓ico: quia eſt ex humo re magis aduſto: humor aūt aduſtus tendit ad naturam mel̓ie: ⁊ ideo poſtula prune tendit ad maiorē nigredinē qͣꝫ puſtula ignis ꝑfici. ¶ Et ꝓpter hoc nota vlterius ꝙ re cte appellatur illa puſtula que eſt maioris nigredinis ⁊ aduſtionis pruna: qꝛ aſſimilatur colori ⁊ ſubſtantie pru ne ignis: illa autem puſtula que eſt tante nigredinis: nec ſic aduſta recte dicitur ignis ꝑſicus: qꝛ aſſimilatur flāme ignis: ⁊ in colore: quia tendit ad quandā rubedinē ſicut ignis: ⁊ ī ſubſtātia: quia eſt ex materia acutiori ⁊ ſubtilio ri qͣꝫ pruna: ⁊ ideo humor ignis: ⁊ ideo vocatur ignis ꝑ ſicus: humor aūt prune aſſimilatur prune ſiue carboni ignis: quia materia in pruna eſt magis nigra aduſta ter reſtris ⁊ incinerata: ſicut eſt carbo aduſtus ab igne: ⁊ iō vocatur pruna ſiue carbo. Et ignis perſicus de eis ambobus eſt velocioris apparitionis: ⁊ motus ⁊ pru na eſt tardior ⁊ profundior: ⁊ quaſi ma teria eius eſt materia puſtule: ⁊ impeti ginis: ſed eſt acutior in igne perfico. ¶Hic ponit aliā differentiā inter illa ⁊ dicit. Et ignis ꝑſi cus de eis ambobus eſt velocioris apparitiōis ⁊ motus ⁊ hoc eſt: qꝛ eſt materie magis ſubtilis: qꝛ eſt materie ma gis colerice ⁊ minus aduſte: ⁊ pruna eſt tardior ⁊ ꝓfun dior: qꝛ materia eſt magis groſſa: ꝓpterea qꝛ magis me lancolica: ⁊ plus aduſta: ⁊ ideo tardius mouet̉: ⁊ plus ꝓ funda in mēbro: ⁊ quaſi materia eius.i. prune eſt mate ria puſtule ⁊ impetiginis.i. aſperitatis: ſed in igne ꝑſico eſt acutior: quaſi velit dicere hic Aui. ꝙ in hoc etiam dif fert pruna ab igne perſico: qꝛ materia prune eſt cum eſſe puſtule ⁊ impetiginis.i. cum puſtula nō acuta nec eleua ta: vnde in puſtula prune non eſt ibi tumor quaſi ſenſibi lis: ſed eſt ibi tumor quaſi ad modū aſperitatis alicuius: qꝛ vna pars quodāmodo ſuꝑeminet alteri: ſicut eſt in re aſpera: ſed nō eſt tumor ſenſibilis: quanqͣꝫ vna pars ſuꝑ emineat alteri: ſꝫ in genere ꝑſico materia eſt magis acu ta ⁊ magis eleuata ⁊ ideo eſt ibi puſtula magis tumens. Et ratio huiꝰ eſt: qꝛ maͣ in igne ꝑfico eſt ſubtilior: eo ꝙ materia in ipſo eſt magis colerica ⁊ minus aduſta: ⁊ iō cum materie ſubtilis ſit petere ſurſum ⁊ eleuare ſe ad ſi periora: ideo puſtula in igne perfico eſt acuta ⁊ eleuata. In prune aūt eſt materia magis groſſa eo ꝙ materia ipſi us eſt plus admixta mel̓ie ⁊ eſt magis aduſta. De ratiōe aūt materie groſſe eſt ꝓfundari ⁊ infigi in mēbro: ⁊ ideo puſtula in pruna nō eſt ita acuta nec eleuata: ſed magis eſt ꝓfunda ⁊ ſubmerſa qͣꝫ ſit in igne ꝑſico: ⁊ ideo bn̄ dicit Aui. de pruna. Et quaſi materia eius eſt cum eſſe impeti ginis ⁊ puſtule ⁊ expone impetiginis hoc eſt aſperitatis: qꝛ ſicut in impetigine nō eſt tumor: ſed quedā eſt aſperi tas: ita etiaꝫ eſt in pruna: ſed in igne ꝑſico eſt acutior.i. eſt magis eleuata ⁊ tumens. ¶ Et quod ex eis accidit in carne eſt ve locioris reſolutionis. Et quod ex eis ac cidit neruis ē fixiꝰ ⁊ tardioris reſol̓oniſ. ¶Hic Auicēna cōparat ignem perſicum ⁊ prunam ad ſe ipſa per reſpectum ad membra in quibus fiunt: ⁊ ptꝫ qd̓ dicit Auicē. Intentio antem dicti Auicē. eſt: quia in car ne eſt caliditas ⁊ humiditas ⁊ amplitudo pororū: in ner uis autem eſt frigiditas ⁊ ſiccitas ⁊ ſpiſſitudo pororum. Et ideo humor qui eſt in carne collectus cicius reſoluit̉ per caliditateꝫ que adiuuat: ⁊ ꝓpter vias.i. poros magis apertos. In neruis autem ꝓpter frigiditatem ⁊ ſpiſſitu dinem neruorū plus humor infigitur ⁊ tardius reſolui tur. Et ideo bene dicit Auicē. Et qd̓ ex eis accidit in car ne. Et intellige etiam hic vltra illud qd̓ dicit Auicen̄. ꝙ ignis perſicus de ſe eſt vehementis ⁊ citioris reſoluti onisqͣꝫ pruna: eo ꝙ materia in ipſa eſt ſubtilior ⁊ minus infiſſa qͣꝫ in pruna vt dictum fuit ſupra: ⁊ hec eſt vna com paratio que eſt comparatio prune ad ignem. perficum. Sed alia eſt comparatio ipſorum ad ſeipſa per reſpectu ad membra in quibus accidunt: ⁊ iſtam hic Auicen. po nit: ſed primam comparationē dedit intelligi: per id qd̓ dixit ſupra. Et ignis perſicus eſt velocioris apparitionis Tractatus et ignis ꝑſici ⁊ motus. Tunc ſequitur illa pars: ¶Et vnumquodqꝫ amborum eſt de co ſera citrina adurente permixta melanco lie. Et ꝓpter illud accidit ex eis ambo bus aſcara nigra: ⁊ eſt quaſi ſit ignis per ſicus vehemētius colericus: ⁊ pruna ve hementius melancolica. ¶ In qua parte ponit cauſas iſtorū: ⁊ cū hoc etiā aſſignat differentiam inter iſta a parte cauſarū: ⁊ dicit: ⁊ ptꝫ. ¶ Et nota ad magis declarandū dictū Aui. ꝙ pruna ⁊ ignis ꝑ ſicijs fiunt ex eadē materia: quia vnūqd̓qꝫ ſit ex colera ci trina adurente ꝑmixta melancolie: ⁊ ideo bene dicebat ſupra ꝙ ignis ꝑſicus ⁊ pruna ſunt puſtule veficantes ⁊ adurentes. ⁊c̄. Et ideo dictum fuit etiam ſupra ꝙ Auicē ibi. ¶ Amplius qn̄qꝫ veſicat ⁊c̄.) ponebat ꝓpriū ſignifica tum prune ⁊ ignis perfici ⁊c̄. qꝛ ꝓprie pruna ⁊ ignis per ficus ſunt puſtule veficantes ⁊ adurentes ⁊c̄. bene tamē poſſunt ſignificare illa alia: quia quaſi omniū eſt eadem materia ⁊ eadem cura: vt dictum fuit ſupra: ⁊ iō quōcūqꝫ accipiatur pruna ⁊ ignis perſicus fiunt quaſi ex eadem materia: ⁊ ꝓpter hoc ambo determinant̉ ſub eodem ca differunt tn̄ ẜm magis ⁊ minus: qꝛ ignis perſicus eſt ve hementius colericus: eo ꝙ materia ipſius eſt permixta melancolie ⁊ minus aduſta: ſed pruna eſt vehementius melancolica: quia materia eius colerica eſt magis ẜmi xta melancolie: ⁊ eſt magis aduſta: ꝓpter aduſtionē aut humor tendit in naturam melancolie. Et ex his que dicta ſunt etiam appar et quō iſte puſtule differant a pre dictis.ſ. a formicis: quia in iſtis eſt materia colerica ma gis aduſta ⁊ magis melācolica qͣꝫ ſint in illis: lꝫ qn̄qꝫ vt dictū fuit ſupra nomen ignis ꝑfici poſſit abſolui: qn̄qꝫ ſu per formicā comeſtiuā adurentē: qꝛ tūc quādo formica tranſiuit in formicā corroſiuam malaꝫ eadē eſt quaſi maͣ ipſiꝰ ⁊ qͣſi maͣ ignis ꝑfici ⁊ eadē eſt cura ipſius: ⁊ ideo no men ignis ꝑfici poteſt abſolui ſuꝑ illam: vt dictū fuit ſu pra. Tunc ſequitur illa pars: Et tibi quidem ineſt vt nomines vnū quodqꝫ amborum cum intentione que aggregat ambo pruna: deīde diuidas: ⁊ ſimiliter ineſt tibi vt nomines ea ambo ignem perſicum propter illam eandem intentionē: deīde diuidas: ⁊ ineſt tibi vt des vnicuiqꝫ intentioni nomen: ⁊ iam fe ferentia in eo. ¶ In qua ꝑte cōꝑat prunā ad ignē ꝑſicū penes noīa. ⁊ di cit. Et tibi ꝗdē īeſt. In qua ꝑte ītētio Auic. q̄ eſt obſcura ē iſta. vult.n. dicere ꝙ qn̄ iſta duo aggregāt̉ ſiml̓.ſ. pruna ⁊ ignis ꝑficꝰ. qꝛ vtpl̓m iſta ſil̓ aggregant̉ ⁊ maxīe pruna ra ro ſit ſine igne ꝑfico: ꝙ pn̄t tūc cū tali ītētōe illa ambo ap pellari pruna: ⁊ hͦ ſi ibi vicat pruna: ⁊ hͦ ītedit Aui. cū dic̄. Et tibi ꝗdē īeſt ⁊cͣ. dein̄ diuidas.i. diſtīguas ignē ꝑſicū.ſ. a pruna ꝑꝑ illā ⁊ eādē ītetiōeꝫ.i. ī illa ītētōe qͣ tu vocas am bo prunā tāqͣꝫ a denoīatiori. qꝛ tu potes diſtīguere igneꝫ ꝑſicū a pruna: vt dicēdo h̓ ē ignis ꝑſicꝰ ⁊ hec ē pruna. ⁊ da to ꝙ totū appellet̉ pruna tāqͣꝫ a denoīatiori. Et ſil̓r īeſt ti bi vt noīes ambo ignē ꝑſicū ⁊cͣ. hͦ ē dicere ꝙ ſi iſta ābo ag gregāt̉ ſil̓ tu potes iſta ābo appellare ignē ꝑficū ⁊cͣ. ꝑꝑ il lā eādē ītētionē.i. ī tali ītētōe q̄ aggregat ābo ſil̓. in tali.n. itetōe tu potes appellare ea ambo ignē ꝑficū. ⁊ hͦ ītellige ſi ibi vicat ignis ꝑficꝰ. Dein̄ diuidas.i. diſtinguas: ſupple prunā ab igne ꝑfico: ſic̄ tu pͥus feciſti qn̄ totū vocabat̉ pru na. qꝛ dato ꝙ totū vocet̉ ignis ꝑficꝰ: tn̄ tu potes adhuc di ſtingue̓ ibi prunā ab igne ꝑſico. Et īeſt tibi vt des vnicui qꝫ ītētiōi.ſ p̄dicte nomē. Et iaꝫ fecerūt.ſ. antiꝗ totū illud.ſ. qd̓ dcm̄ eſt. Et nō eſt pl̓ima dr̄ ia in eo.ſ. ī iſtis talibꝰ noīa tiōibꝰ. qꝛ de iſtis noībꝰ nō ē curandū dūmodo intētiones reꝝ habeant̉. Tūc ſequitur illa pars: ¶ Et qn̄qꝫ ſunt cum formice ſpēbꝰ: ⁊ mi liaris male febres vehmentis calidita tis ꝑnitioſe. Et qn̄qꝫ accidunt iſta cauſa peſtilentie. Et multotiens ſimilantur fle gmoni: ⁊ tendunt ad nigredineꝫ in prin cipio rei: ⁊ proprie in etate ſua. ¶ In qͣ ꝑte Aui. ponit qͥdā iudicia qͥ ſumunt̉ ex iſtis. ⁊ ſunt tria illa q̄ ponit. Dicit ergo. Et qn̄qꝫ ſūt cū ſpeciebꝰ formi ce ⁊ miliaris male ⁊cͣ. ¶ Sed tunc ſtatim dices hic quid ad rūbū: de hoc qd̓ dicit Aui. cum intentio ſua in iſto ca ſit de pruna ⁊ igne ꝑfico: ⁊ nō de formica. ¶ Tu potes di cere pro tanto dicit hic. qꝛ vt dcm̄ eſt in pͥnº huius capl̓i iſta duo.ſ. pruna ⁊ ignis ꝑficꝰ pn̄t abſolui ſuꝑ oēꝫ puſtulā veſicātē adurētē ⁊cͣ. ⁊ iō pn̄t abſolui ſuꝑ formicā ābulai uā ⁊ miliarē malaꝫ q̄ ſunt veſicātes adurentes. ⁊ ꝓpter h appellauit hic iſta duo ſpēs formice ⁊ miliaris male. Ex pone ergo dcm̄ Aui. Et qn̄qꝫ ſunt cum ſpēbus formice.i. cū gͦ pruna ⁊ ignis ꝑficꝰ q̄ pn̄t abſolui ſuꝑ ſpēs formice mi liaris male febres vehemētis cal̓itatis ꝑnicioſe: ⁊ tūc ſuꝑ ple fiunt mortifere. ⁊ cā huius eſt. qꝛ tūc ſunt ex humore peſſimo venenoſo. vn̄ tūc quaſi ſunt de natura althoym. tunc Aui. ponit aliud iudicium iſtaruꝫ puſtulaꝝ. ⁊ dicit. Et qn̄qꝫ accidunt iſta cauſa peſtilētie: ⁊ tunc ſupple ſunt male: qꝛ egritudīes que accidūt cā peſtilētie fint ex hūo ribꝰ corruptis venenoſis: tunc Aui. ponit aliud iudiciū quod ſumitur etiam ab iſtis puſtulis. ⁊ dicit multoriens ſil̓antur ſu. iſte puſtule flegmōi ⁊ tendūt ad nigrendineꝫ in pͥnº rei. ⁊ ꝓprie in etate ſua.i. in augmēto: ⁊ tūc ſic etiā male ſunt. qꝛ qn̄ ſil̓ant̉ flegmoni ⁊ ſunt nigre. tunc ſignifi catur magis corruptio ⁊ multitudo humoꝝ maloꝝ cor rūpentiū mēbrum: ſic ergo Auicen. per hoc qd̓ dicit intē dit ponere tria iudicia que ſumunt̉ ab iſtis puſtulis ratio ne quorundam accidentium ipſorum. Cap̄. ¶ Cura prime ⁊ ignis perfici Eceſſaria eſt flōmia vt euacuetur ſanguis colericus: quando egri tudo eſt timoroſa tunc neceſſariū eſt ipſam approximare ſincopi. cerunt totum illud: ⁊ nō eſt plurima diſ ¶ Superius Auicē. determinauit de pruna ⁊ igne perſi co theorice. hic determinat de ipſis practice ponendo cu ram ipſorum: ⁊ ponit curam ipſoꝝ qͣꝫtum ad omnia pre dicta ſignificata: quia vt dictum fuit ſupra omniū eſt qua ſi eadem cura: ⁊ ideo Aui. non diſtinguit curam ipſorum ſed ponit generalē omnibus: vt ptꝫ ſubtiliier intuenti. Diuiditur pars iſta in partes duas. Primo ponit curam prune ⁊ ignis perfici ratioue eūonis: 2º ponit curā ip̄oꝝ qͣꝫtum ad medicinas locales. 2ª ibi(. Cura autem localis eſt neceſſaria ⁊c̄.) Prima in duas. primo ponit cura pru ne ⁊ ignis perfici ratiōe eūonis totius corporis q̄ ſit per flōmīa. 2º ratione eūonis que fit per locum per ſcalpella tionem. 2ª ibi.(Et fortaſſe eſt neceſſaria. Dicit ergo pri mo. neceſſaria eſt flomīa: ſupple in curatione huius egri tudinis vt eūetur ſanguis colericus. Et qn̄ egritudo eſt timoroſa ſicut quādo eſt ex materia venenoſa ⁊ aduſta vehementer calida neceſſariū eſt ipſam.ſ. flōmiā appro ximare ſincopi: qꝛ in talibus apoſtematibꝰ accutiſſimis competit flomia vſqꝫ ad ſincopim: vt ponit Galie. ſuper Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. .III. De cura Fen cōmento illius afforiſmi. Eorū que egeruntur. Et intel lige hic ꝙ non ſolū debet fieri euō per flōmiam: ſed etiā euō per ſolutionē ventris cum purgatiuis colere ⁊ me lancolie eſt optima in hac egritudine cuꝫ materia iſtius ſit colera: aut ſanguis colericus aduſtus ꝑmixtus cū me lancolia. Auicēna nō forte fecit hic intentionē de ſolutio ne ventris: quia forte ſufficit euō per flōmiā: ⁊ ſpecialiter quando ſit vſqꝫ ad ſincopi. Deinde cum eūaſti vſqꝫ ad ſin copim: vt dicit Raſis perueniat̉ ad infirmū cum eis que ſubtiliant ſanguinē abſqꝫ acuitate: īmo humectant ipſuꝫ ⁊ addūt inaqͦſitatē eius ſic̄ aqͣ ordei ⁊ aqͣ melonis viridis ⁊ aqͣ cucurbite aſſate ⁊ mucillago pſilij. Et addit Raſis ꝙ non dentur in hac egritudine ea que ingroſſant ſan guinē penitus: ſanguis nanqꝫ cū ea eſt groſſus in ſeip̄o. ¶ Et fortaſſe eſt neceſſe: ⁊ proprie in pru na facere ſcalpellationem profundam vt egrediatur ſanguis malus conſtrictus in ea qui eſt in natura veneni: ⁊ non fiat illud qn̄ materia eſt decliuis ad colerā. ¶ Hic Auicen̄. ponit curam prune ⁊ ignis perfici ratione euōnis ſanguinis que ſit ex loco per ſcalpellationē: ⁊ di cit. Et fortaſſe neceſſe eſt: ⁊ proprie in pruna facere ſcal pellationem profundam: ⁊ hoc eſt quādo ſanguis eſt ve nenoſus ⁊ aduſtus: ⁊ tunc pruna approxīat quaſi ad na turaꝫ antracis: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. vt egrediatur ſan guis malus ꝯſtrictus in ea qui eſt in natura veneni. Ra tio autem quare Auicen. dicit. Et proprie in pruna eſt qꝛ in pruna competit plus ſcalpellatio qͣꝫ in igne ꝑſico: qꝛ in pruna eſt ſanguis magis groſſus qͣꝫ in igne perfico: eo ꝙ ſanguis in ea eſt vehementius melancolicus: ⁊ iō eſt in ea plus conſtrictus ſanguis qͣꝫ in igne perfico. Ite ruꝫ in ea ſanguis eſt magis venenoſus eo ꝙ ſanguis eſt in ea magis aduſtus ⁊ magis admixtus humori melan colico aduſto qui eſt humor ꝑnicioſus: quia ergo in ea eſt ſanguis conſtrictus: ⁊ plus venenoſus: ideo compe tit in ea ſcalpellatio vt egrediatur ſanguis conſtrictus in ea qui eſt in natura veneni: vt dicit Auicē. In igne perſi co eſt materia plus colerica ⁊ minus venenoſa ⁊ eſt ſub tilior: ⁊ ideo ſcalpellatio facit matertā plus ebulire ⁊ flu ere: ⁊ propter qd̓ non ita competit ſcalpellatio in igne ꝑ fico ſicut in pruna: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. cum dicit Et non fiat illud.i. ſcalpellatio quādo materia eſt decliuis ad coleram: ⁊ hoc eſt in igne perſico: quia ignis perſicus eſt vehementius colericus: vt dictum fuit ſupra. Tunc ſe quitur illa pars: ¶ Cura auteꝫ localis neceſſaria eſt vt ſit ſicut cura heriſipille. Ueruꝫ nō oportet vt ſit linimentum vehementis infrigida tionis ſicut in heriſipilla: quoniā mate ria ad groſſitie eſt decliuis: ⁊ quoniā ip̄a eſt taliter ꝙ non tolerat vt redeat parum ex ea ad interiora quoniā materia eſt ve nenoſa: ⁊ non licet vt adminiſtrentur ea que ſunt vehementis ſtipticitatis iterū: nam illa materia eſt tarde reſolutionis. Et non licet adminiſtrentur reſolutiua neqꝫ ī pͥncipio rei cū apꝑet neqꝫ apd̓ ꝗe te inflatōis: qm̄ addit̉ ī qͣlitate mater iei. ¶ Iu qua parte proſequitur curam prune ⁊ ignis perſici qͣꝫtum ad medicinas locales: ⁊ diuiditur pars hec in duas. Primo ponit curam prune ⁊ ignis perfici non vlce rate. 2º ponit curam ipſorū quando ſunt vlcerata. 2ª ibi. In illa vero qd̓ de eo non eſt vlceratū. Prima in duo. Primo oſtendit quales medicine cōpetant in hac egri tudine ⁊ quales non competāt. 2º exemplificat de medi cinis ſpecialibus que competūt in hac egritudine. 2ª ibi. Sicut emplaſtrū qd̓ ſit de arnagloſſa. Prima in duo. primo oſtendit cuius complexionis nō debent eſſe me dicine in hac egritudine. 2º oſtendit cuius complexiōis debent eſſe. 2ª ibi. Immo oportet.) Dicit pͥmo. cura aūt localis eſt neceſſaria: ſicut cura heriſipille: qꝛ ſicut in he riſipilla in pͥncipio eſt neceſſaria infrīdatio ⁊ reꝑcuſſio ſic etiam ⁊ in iſtis: ⁊ ſicut in heriſipilla in ſtatu ⁊ in fine eſt neceſſaria reſolutio ⁊ infrigidatio cū exiccatione etiā in iſtis. Et ideo cura localis in ipſis quodāmodo eſt ne ceſſaria: ſicut in heriſipilla. Differūt tamē in hoc qd̓ Aui cen. ſubinfert. Uerum oportet vt non ſit linimentū vehe mentis infrigidationis: ſupple in iſtis ſicut in heriſipil la. Et reddit cauſas duas: vna eſt propter groſſitiem ma terie. vnde ſi poneretur nimin̄: ⁊ fortiter repercuſſiuum conculcaret̉ materia nimis in mēbro: ⁊ fieret poſtea diffi cilis reſolutiōis. Alia eſt: quia cū materia iſtarū puſtulaꝝ ſit quaſi venenoſa nō tollerat̉ vt redeat ex ea parum ad interiora: ⁊ ideo nō debent poni in eis fortiter ⁊ pura re percuſſiua: ſicut facimus in heriſipilla. Et intellige hoc ꝙ licet in iſtis nō poſſumus adminiſtrare medicinas ve hementis infrigidationis ſicut in heriſipilla: nihilomi nus inter iſtas adhuc eſt comparatio: qꝛ in igne perſico pn̄t admīſtrari plus infrigidātia qͣꝫ in prunaº qꝛ ī pruna eſt materia groſſior ⁊ venenoſior: in igne aūt ꝑſico ē ma teria ſubtilior ⁊ minus venenoſa: vt dictum futi ſupra: ⁊ ideo magis poteſt ſuſtinere reꝑcuſſiua ignis perſicus qͣꝫ pruna: ſed minus etiā qͣꝫ heriſipilla. Et non licet vt ad miniſtrent̉ ea que ſunt vehemētis ſtipticitatis: iterū ſup ple ſicut facimus in heriſipilla: qꝛ ſicut dictū fuit in heri ſipilla adminiſtrant̉ vehementer in pͥncipio ſtiptica: hic aut nō debemꝰ adminiſtrare ea que ſunt vehemētis ſti pticitatis: nam materia eſt tarde reſolutionis: ſupple pro pter groſſitiē ipſius: nunc autē vehemens ſtipticitas im pedit reſolutionē: cum ergo materia iſtarū ſit tarde reſo lutionis: debēt ergo medicine non eſſe vehemēter ſtipti ce. Et intellige etiam hoc ſicut dictum fuit de medicinis infrigidantibꝰ: qꝛ etiā in igne perfico poſſunt poni plus ſtiptica qͣꝫ in pruna: quia materia in ipſo eſt ſubtilior ⁊ ci tioris reſolutionisqͣꝫ in pruna: vt dictum fuit ſupra. Et non licet vt adminiſtrent̉ reſolutiua.ſ. in iſtis: ⁊ intellige reſolutiua pura ⁊ fortia: nec in pͥncipio rei cum appare ſcꝫ iſta egritudo: nec apud quieteꝫ inflāmationis.i. neqꝫ apud finē ⁊ declinationē apoſtematis in qua incipit qui eſcere inflāmatio. Et reddit cauſam Aui. cum dicit: qͣm additur in qualitate materiei.i. in caliditate ⁊ inflāmati one materiei: quaſi vultꝭ dicere Aui. ꝙ ideo nō licet vt ad miniſtrentur reſolutiua pura ⁊ fortia nec in principio nec in fine etiam: qꝛ de quo minus videt̉: qꝛ materia eſt valde acuta ⁊ inflamata in hac egritudine cū ſit materia aduſta: ⁊ ideo ꝓpter acuitatē ⁊ inflāmationē materiei nō ſolū nō poſſumus adminiſtrare reſolutiua pura in pͥnº ſꝫ nec etiā in fine: īmo etiā ī fine debemꝰ ea admiſcere cū infrigidatiuis.ſ. ꝓpter acuitatē materiei. Sic ergo apꝑet ꝙ in hac egritudine nō debent adminiſtrari medicine vehemētis frigiditatis: nec vehementis ſtipticitatis: nec pure reſolutiue: nec fortes reſolutiue. Et idem ponit. G. ª ꝑticula de ingenio ſanitatis. Tunc ſeꝗtur illa pars: ¶ Immo oportet vt admīſtres medicias exiccatiuas in ꝗbus eſt infrigidatio ⁊ re ſolutio quēdā cum expulſione. ¶ In qͣ ꝑte dicit qͣlis debet eſſe medicīa ⁊ cuius cōpl̓onis Tractatus.I. prune ⁊ ig. ꝑ. m hac egritudīe ⁊ dic̄: īmo oꝫ vt admīſtres medicīas exic atias ī ꝗbꝰ eſt īfrīdatio ⁊ reſol̓o q̄dā cū expulſione. Ex poſitio iſtiꝰ qd̓ Aui. dic̄ eſt. Dꝫ.n. eē medicīa aliqͣꝫtulū de accatiua rōne hūiditatis ⁊ virulētie q̄ ſit in iſtis puſtulis qꝛ vt pl̓m iſte puſtule ſūt veſicātes adurētes ex ꝗbꝰ egre ait̉ hūiditas ⁊ q̄dā virulētia: ſꝫ nō dꝫ eē nimis deficcatīa ppter maͣei groſſitiē: ne maͣ pl̓s īgroſſet̉ ⁊ īduret̉: ⁊ maxi me hͦ eſt verū cū nōdū ſunt vlcerate: qꝛ qn̄ ſunt vlcerate īdigēt fortiter deſiccātibꝰ vt poſtea dicet̉. Iteꝝ dꝫ eē ī eis aliq īfrīdatio ⁊ reꝑcuſſio ꝑꝑ īflāmationē ⁊ cal̓itatē maͣei: ſꝫ nō dꝫ eē in eis nimia infridatio ꝑꝑ cām dictā ſuꝑiꝰ. Ite rūdꝫ eſſe in eis aliqͣ reſol̓o rōne mae q̄ eſt difficilis reſo Intiōis ꝓpter groſſitiē maͣei: ſꝫ nō dꝫ eſſe vehemēs ⁊ ni mia reſolutio ꝑꝑ cām dictā: ⁊ ſupple p̄ter iſtud qd̓ Auic hic exhͥmit ꝙ dꝫ eſſe ī eis aliqͣ ſtipticitas: ⁊ ꝓprie ī pͥnº ꝓ pter fluxū maͣe: ſꝫ dꝫ eſſe in eis pauca ſtipticitas ꝓpter cāꝫ dictā. ¶ Alteriꝰ etiā nota ꝙ lꝫ medicia ī hac egritudīe de beat eē īfrīdatiua cū exiccatiōe ⁊ aliqͣli reſol̓one: tn̄ dꝫ di ſtingui ẜm tꝑa egritudīs: qꝛ in pͥnº dꝫ eſſe plus medicīa infridatīa qͣꝫ in fine ⁊ in ſtatu rōne maioris alteratiōis q̄ debet̉ in pͥnº ap̄atū. In ſtatu aūt ⁊ in fine debent eē plus reſolutiua qͣꝫ in pͥnº eo ꝙ in fine apatis indiget maͣ plus reſolutiōe qͣꝫ in pͥncipio ⁊ minori infrīdatiōe ⁊ reꝑcuſſi one. ¶ Deinde cum dicit ¶ Sicut emplaſtrū qd̓ fit de arnagloſſa ⁊ gallis ⁊ lētibꝰ ⁊ pane pl̓imi furfuris: nā huiuſmodi panis ſubtilior eſt ī ſub̓a ſua et empl̓a iſtis ſimilia de illis q̄ ſupra ſcri pta ſuūt in ātidotario: ⁊ iteꝝ galle cū ace to vini: ⁊ alume cum aceto vini. In iſta ꝑte ꝓſeꝗt̉ determinādo medicīas ſpāles q̄ cōpe ut ī iſta egritudīe ẜꝫ p̄dictā doctrinā: ⁊ duo fac̄. pͥº ponit q̄dā empl̓a q̄ cōpetūt in pͥnº. 2º ponit q̄dā empl̓a q̄ nō ſo lu cōpetūt ī pnº ſꝫ ēt in alijs tꝑibꝰ ꝯueniūt. 2ª ibi.(Et de medicis bonis ⁊cͣ.) Dicit pͥº bn̄ dc̄m eſt ꝙ ī hac egritudīe oꝫ vt admīſtres medicias exiccatīas ⁊cͣ. ſicut empl̓m qd̓ ſit de arnagloſſa gallis ⁊ lētibꝰ ⁊ panis pl̓imi furfuris: ⁊ pōt ſic fieri id empl̓ꝫ: Mollificēt̉ pͥus vna die lētes ī aqͣ poſtea coquant̉ in illa a qͣ: dein̄ expͥmant̉ ab illa aqͣ ⁊ bn̄ piſtent̉: poſtea ī decoctiōe illaꝝ lētiū coqͣtur arnagloſſa: ⁊ cū bn̄ cocta eſt expͥmat̉ ab aqͣ ⁊ terat̉ bn̄ ⁊ poſtea ſil̓ ag gregent̉ lētes cocte ⁊ trite ⁊ medulla panis furfurei ⁊ cō ficiant̉ ſil̓ ⁊ aggregent̉ cū illa: ⁊ ſi vis pone oleū roſatū in decoctiōe p̄dicta ad modū pultis: ⁊ cū ſic ꝯfecta ſūt ad mo dū pultis ponat̉ ibi de puluere gallarū: ⁊ poſtea coquāt̉ ſil̓ vſqꝫ ad ſpiſſitudinē donec liniat̉ ſuꝑ petiā. id.n. empl̓ꝫ eſt optimū in pͥnº prune ⁊ ignis ꝑfici: ⁊ ſpāl̓r dū vlcerata nō ſunt: īmo vt dic̄ Gal. 14ª ꝑticula de īgenio. id empl̓m eſt vtile prune ⁊ igne ꝑſico ⁊ formice ābulatīe ⁊ miliari ⁊ in oībꝰ ſil̓ibꝰ puſtul̓ q̄ vlcerate ⁊ corroſiue nō ſūt: qꝛ vlce rate ⁊ corroſiue īdiget fortiꝰ deficcātibꝰ: qꝛ id empl̓m eſt qͦdāmō reꝑcuſſiuū cū exiccatōe ⁊ reſol̓e: qꝛ plātago ē re ꝑcuſſiua ⁊ exiccatīa cū qͣdā reſol̓ne: lꝫ pauca. Et etiā ī ea eſt aꝑitio ꝓpter abſterſionē q̄ eſt ī ea: vt dicit Aui. ⁊ etiam Aui. 12º de ip̄a. ꝙ ip̄a ē bona ī vlceribꝰ fraudulētis ⁊ igni ꝑſico: ⁊ ābulatiuis vlceribꝰ antiꝗs ⁊ vlceribꝰ ꝓfundis: ⁊ eſt ſublimis vl̓r ī his capl̓is. Lētes aūt ſunt exiccatiue ēt cū aliqͣ reſol̓one: qꝛ lētes qͣſi tꝑate ſunt ī cal̓itate ⁊ ſiccita te: ſicut Aui. ponit ī 2º ꝑ dictū G. Galle aūt ſunt īfrīdatīe ⁊ exiccatīe: panis aūt pl̓imi furfuris ē reſolutiuus ⁊ exic catiuus rōne furfuris: ⁊ hoc eſt qd̓ vult dicere Aui cū dic̄: na.n. hꝰ panis ē ſubtilior ī ſub̓a ſua: vn̄ expone: naͣ. n. i. cō plexio ⁊ v̓tꝰ huiꝰ panis ē ſubtilior ī ſub̓a ſua: ſupple qͣꝫ ſit panis ꝗ eſt minus furfureus ⁊ plus de farina: qꝛ panis furfureꝰ eſt magis reſolutiuꝰ ⁊ magis penetratiuꝰ: ⁊ ſic eior qͣꝫ panis de faria rōne v̓tutis ⁊ cōpl̓onis ipſiꝰ furfurꝭ vn̄ plus cōpetit h̓ panis furfureꝰ qͣꝫ panis de farina. ſic gͣ apꝑet ꝯſiderādo ad naͣꝫ ſimpliciū: ꝙ iſtud empl̓ꝫ ē opti mū in pruna ⁊ igne ꝑſico: ⁊ in oībꝰ puſtulis ſil̓ibꝰ. Et ite rū galle cum aceto vini ſunt bone.ſ. in pͥncipio maxime. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de medicīs bonis ī hac hora ⁊ poſt ipſam ē vt ſumāt̉ granata acetoſa ⁊ ſcin dant̉ ⁊ decoquāt̉ cū aceto donec liniant̉ de in̄terant̉ ⁊ ponant̉ ſuꝑ pānū ⁊ admini ſtrētur: ip̄m.n. ꝯueniēs eſt in oī hora ⁊ e radicat hāc egritudinē ī pͥncipio ⁊ ſtatu. Et qn̄qꝫ cadit ī medicīs huiꝰ ap̄atis nux recēs ⁊ folia eiꝰ cū ſauich ⁊ vua paſſa ⁊ fi cus cū vino ⁊ oleo papaueris nigri ⁊ me lius eſt vt ex oībꝰ fiat empl̓m. Et de me dicinis cōueniētibꝰ in pl̓ibus horis ſunt opiū ⁊ acatia ⁊ dragagātū ſil̓r ⁊ cortices granatoꝝ de vnoquoqꝫ quoꝝ ſumat̉ pō dus. 3. i. floris eris. 3. i. ſemē iuſꝗami albi Et huiuſmodi medicie nō ponūtur niſi ſuꝑ illud qd̓ nō eſt vlceratum. ¶Hic Aui. ꝯnumeratalia empl̓a q̄ ꝯueniūt nō ſolū ī pͥnº ſed ēt in alijs tꝑibꝰ. Et pͥmo ponit vnū empl̓m qd̓ ē ꝯue niēs in oī hora. Dein̄ ponit qd̓dā aliud ibi 2ª. Et qn̄qꝫ cadit.) 3º ponit qd̓dā alid̓ ibi.(Et de medicis ꝯueniētibꝰ) Et ſi tu vis ſcire v̓tutē ⁊ cōpl̓onē oīm iſtoꝝ empl̓oꝝ re ſpicias vtutē ⁊ cōpl̓onē medicinaꝝ ſimpliciū: eo ꝙ cōpo ſita ttahūt v̓tutē a ſimplicibꝰ: ꝓ cōpl̓onibus aūt ⁊ v̓tutū medicinaꝝ ſimpliciū recurras ad libros ꝑticulares ꝗ tra ctāt de ſimplicibꝰ. Et addit Aui. in fine iſtoꝝ empl̓oꝝ ꝙ huiuſmodi medicine nō ponunt̉ niſi ſuꝑ illud qd̓ nō eſt vlceratū. Et rō huius eſt: qꝛ qn̄ vlceratꝰ eſt īdiget fortio ribus deſiccātibꝰ: vn̄ iſta nō ſufficiūt niſi in pruna ⁊ igne ꝑſico: cū nondū vlcerata ſunt. Tunc ſequitur illa pars: ¶ In illo ꝟo qd̓ de eo eſt vlceratū eſt ne ceſſariū illud qd̓ fortiter exiccet: ſicut me dicamē andaro ⁊ faraſion ⁊ trociſci ranu dros ⁊ medicamē de keiſin cū vino dul ci ⁊ cū rob ⁊ reliqͣ q̄ dicta ſunt in curatio ne heriſipille vlcerate ⁊ formice miliaris ⁊ oportet vt emplaſtrētur deſuꝑ empl̓a indie bis ⁊ in nocte ſemel ⁊ bis: ⁊ nō ad miniſtres exiccatiua qͣꝫtū potes: qm̄ ipſa addūt in malitia egritudinis. ¶ In qua ꝑte Aui. ponit curā prune ⁊ ignis ꝑfici cū vlce rant̉: ⁊ duo fac̄. Primo ponit curā loci ꝗ ē vlceratꝰ. 2º do cet ꝓhibe̓ vlcerationē ne ābulet ī ꝑtes circūſtātes. 2ª ibi (Et oꝫ vt ſubuenias). Dicit pͥº in illo v̓o qd̓ de eo eſt vlce ratū neceſſariū eſt: id qd̓ fortiter deficcet ſicut medicamē andarō.i. androni ⁊ medicamē de keiſin.i. de kerua cū vino dulci.ſ. diſtēꝑato: ⁊ cū rob. i. cū ſaba. oīa.n. iſta ſūt for titer deſiccatīa: ⁊ iō cōpetūt in his cū ſunt vlcerata: ⁊ non admīſtres exiccatiua qͣꝫtū potes. qm̄ ip̄a addūt ī malitia egritudīs: ¶ Sed tu ſtatī dices hͦ vr̄ ꝙ ꝯtrariet̉ ſibijp̄i: qꝛ dixit ꝙ de eo qd̓ eſt vlceratū necͣiū eſt ꝙ fortit̉ exiccet̉. h̓ aūt dicit ꝙ nō admiſtres exiccātia qͣꝫtū potes. ¶ Tu po Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. .III. De veſicis ⁊ infla. Fen tes dicere vnoº ꝙ Aui. hic ītelligit exiccātia.i. ſtiptica: qꝛ in iſta egritudine nō debēt eſſe medicine fortis ſtipticita tis rōne maͣe groſſe q̄ difficilis eſt ad reſol̓onē: vt ſupra dictū fuit. ¶ Sꝫ tu dices vr̄ hec ſint contra Raſim. caº de pruna ⁊ igne ꝑſico qui dicit. Et ponantur ſuper locum vlceris medicine fortis ſtipticitatis. Tu potes dicere ꝙ Raſis intellexit fortis ſtipticitatis ideſt fortis ſiccitatis: quia medicine prune ⁊ ignis perfici vlcerati debent eſſe fortis ſiccitatis. vnde Raſis ibi intellex it per ſtipticitate ficcitatem: ⁊ Anicen. quādo dicit: hic non ponantur exic cantia ⁊cͣ. intellexit per exiccantia ſtiptica vehementer. ¶ Uel potes reſpondere ad dictum Aui. alio modo ſic qn̄ Aui. dixit hic. Et nō adminiſtres exiccātia qͣꝫtū potes: intellexit ꝙ nō admīſtres exiccātia ī vltīo: ſuꝑius v̓o qn̄ dixit ꝙ neceſſariū eſt ꝙ fortiter exiccet ītellexit reſpectu illiꝰ qd̓ ponit̉ in illis nō vlceratis: vnde in pruna ⁊ igne perſico: vlceratis debent adminiſtrari exiccātia fortiter ſed non qͣꝫtum potes.i. ſed non extecantia in vltimo: qꝛ licet cōneniant ex parte vlceris ⁊ virulentie quā eijcit: tā men non cōueniūt ex parte materie que groſſa eſt: quia in materia groſſa non debent adminiſtrari exiccantia nimis fortia: quia ſtatim reſoluunt ſubtile ⁊ relinquunt groſſum: ⁊ ideo redditur materia nimis inobediens re ſolutioni. Uel potes dicere aliter: ⁊ non adminiſtres ex iccantia qͣꝫtum potes: hoc eſt ꝙ nō adminiſtres exiccan tia fortia: quia de talibus intellexit hic qͣꝫtum potes.i. qͣꝫ tū tibi poſſibile: quia qͣꝫtum poſſibile eſt non debes ad miniſtrare exiccantia fortia: ſed cum cogitur vti eis.ſ. qn̄ vlcerant̉ ⁊ eijciūt ml̓tū virus: tūc debemꝰ ea adminiſtra re ſicut dixi primo: quia licet noceant ex parte materie quia groſſa: tamen conueniūt ex parte vlceris ⁊ humidi tatis eius: vnde fortiter exiccatiua debent retardari qͣꝫtū poſſibile eſt tibi: ſed ſi eſt neceſſitas ea adminiſtrādi ad miniſtrent̉: ſicut quando iſta vlcerant̉ ⁊ ex eis exit multa aquoſitas. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oportet vt tu ſubuenias ei quod cō tinet locum ⁊ loca aduſtionis cum bolo ar. ⁊ aceto ⁊ aqua ⁊ reliquis que infrigi dant ⁊ repercutiunt: ⁊ id qd̓ eſt propin ꝗus illo eſt lana yſopi īfuſa in vino. Cū ergo ꝗeſcit īflāmatio ⁊ remanent vlcera curent̉ cū eis q̄ ſunt ſicut empl̓a de mer daſengi ⁊ empl̓a dyabūticiarion: ⁊ cū re liꝗs medicinis vlcerū corrodentiū p̄di ctis in antidotario. Et nux antiqͣ vnctuo ſa eſt cōueniēs igni ꝑſico in hac hora. CHic Ani. docet ꝓhibere ꝑambulationē iſtaꝝ qn̄ vlcerā tur ⁊ dic̄. Et oꝫ vt ſubuenias ei qd̓ ꝯtinet locū.ſ. vlceratū ideſt oꝫ vt tu ſubuenias ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ ne vlcerent̉: ⁊ pl̓s ābulēt̓ vlcera ⁊ loca aduſtiōis.i. ⁊ locis etiā circūſtā tibus īflāmatis: vn̄ oꝫ duobꝰ ſubuenire. oꝫ.n. pͥº ſubueni re: ne illa vlceratio ſuꝑābulet: ⁊ oꝫ ēt remouere cal̓itate ⁊ aduſtionē in locis circūſtātibꝰ ⁊ id fit cū bolo armeno et aceto.ſ. ponēdo ea ī circuitu vlcerꝭ: ſꝫ deſuꝑ ponāt̉ medi cine vlcerꝭ ꝓpͥe. Cū gͦ ꝗeſcit.i. ſedat̉ īflāmatio ⁊ remanēt vlcera.ſ. ſine magna cal̓itate curēt̉ cū eis ⁊cͣ. Empl̓a dya buticiarton.i. empl̓a de litargiro ⁊ alijs exiccatiuis mixtis cū ſaba: ⁊ nux antiqͣ vnctuoſa ꝯueniēs eſt igni ꝑfico ī hac hora.ſ. cū eſt ibi vlceratio fine cal̓itate. Dicit aūt vnctuoſa qꝛ oleū nucis antiꝗ abſtergit ⁊ deſiccat ⁊ ꝯfert vlceribus corroſiuis: vt dicit Serap̄. ī ſuo libro de ſimplicibꝰ medi cinis: ⁊ iō dicit Aui. vnctuoſa: qꝛ illa tūc hꝫ maxīe v̓tuteꝫ olei qd̓ confert iſtis vlceribus corroſiuis ambulatiuis. ¶ De veſicis ⁊ inflationibus: Capl̓m. xj. Nflationes accidūt ẜm duos modos: quoꝝ vnus eſt ꝓpter aquoſitatē q̄ expellit̉ ex ebuli tione in hūoribꝰ cū qͣ eleuatur ma ſubito ad illd̓ qd̓ eſt ſub cute ⁊ īuenit cutē ſpiſſiorē qͣꝫ illo qd̓ ē ſub ea: qͣre non penetrat ī eā: īmo remanet inflatio aquo ſa: ⁊ ſecūdus ē vt ſit loco aquoſitatis ſan guis: quare fit pus de ſubtus. ¶ In iſto caº Aui. determīat de ꝗbuſdā puſtulis q̄ dicunt̉ veſice̓ ⁊ īflatiōes. Et ī iſto pͥº caº Aui. diſtīguit modos in flationū ⁊ veſicaꝝ on̄dēdo quot modis p̄n̄t accidere īfla tiōes ⁊ veſice: in 2º aūt caº ponit curā ip̄aꝝ. 2ª ibi. Mūdi ficatio ꝗdē corꝑis ⁊c̄.) Ei pꝫ qd̓ dicit. ¶Et nota hic ꝙ pri mus modus inflatiōis accidit ex ebulitiōe humoꝝ cole ricoꝝ ſubtiliū: ex qua ebulitiōe eleuat̉ maͣ penetrās car nē: qꝛ eſt rara ⁊ retinet̉ in cute: qꝛ ē ſpiſſa: ⁊ ſit īfletio aqͦſa in qua eſt aqͣ ſubtilis: ⁊ iſta īflatio ꝓpͥe aꝑꝑet eē vefica: ⁊ aſſimilat̉ veſicis q̄ accidūt ex aduſtione ignis: ſicut dicit Raſis caº de veſicis. ¶ Scd̓s modus īflatiōis ē ex huori bus magis groſſis: qꝛ loco aqͦſitatis eſt ibi qͥdā vtrulētia ſanguīs ad modū aqͦſitatis: ⁊ iō iſta inflatio magis ꝓfun dat̉ qͣꝫ pͥma: eo ꝙ ē ex hūoribꝰ magis groſſis: vn̄ ꝓprie iſta inflatio nō eſt veſica ſicut pͥma: ſꝫ magis dr̄ inflatio: ⁊ pͥma dicit̉ ꝓprie veſica. ⁊ iō Auic. intiiulauit iſtud capl̓m de veficis ⁊ inflatiōibus. Et hoc eſt qd̓ dicit Auicē. in lr̄a. ¶ Et ſecūdus modus īflatiōis eſt vt ſit loco aqͥſitatis ſan guīs.i. loco aquoſitatis ſit ſanguis virulētus ſubtilis qͣſi ſit pus deſubtꝰ: expone quaſi ſit pus.i. iſta virulentia ſan guinis de ſubtus.i. magis ītus qͣꝫ ſit aqͦſitas in veſicis pͥ mis qꝛ ī veſicis pͥmis ē aqͦſitas ſub pͥª cute: qꝛ ē ex hūoribꝰ colericis ſubtilibus: ī iſta vero eſt magis intus: quia iſta aquoſitas eſt groſſior qͣꝫ illa cum fiat ex humoribus groſ ſſioribus. Capl̓m. xij. ¶ De cura inflationum. Undificatio quideꝫ corporis cum flōmia ⁊ ſimilibus eſt ẜm ꝙ ſciuiſti: ⁊ admīſtret̉ regimē ⁊ cibus ẜm modū qui ē dictus. ¶ In iſto capitulo Auicē. ponit curam predictarū vefica rum: ⁊ diuiditur capl̓m in duas partes. Primo ponit cu ram ipſarum per euacuationem corporis ⁊ regimē die te. Secūdo ponit curam ipſarum cum medicinis locali bus. ſecūda ibi.(Et ponatur ſuper eas in primis.) Dicit ergo primo. Mūdificatio quidē ⁊c̄. ⁊ ſimilibus.i. euacua tionibus per ſolutionem ventris eſt ſicut ſciuiſti in pre dictis capitulis. ſicut in capitulo formice: ⁊ in capl̓o pru ne ⁊ ignis ꝑſici: qꝛ in om̄ibus iſtis puſtulis fit euacuatio eodē mō cum quaſi materia parū diuerſificet̉. Vel expo ne: ſicut ſciuiſti.ſ. in primo libro. ſciuiſti eniꝫ ibi quando debet fieri flōmīa: ⁊ quādo ſolutio vētris. Et adminiſtre t̉ regimen ⁊ cibus ẜm modum qui iam dictus eſt.ſ. in apo ſtematibus ⁊ puſtulis calidis. Uel expone qui iā dictus eſt.ſ. in libro primo. fen. 4ª. capl̓o de cura apoſtematum in generali. licet ibi de cibis parum tangat. Uel expone qui dictus eſt.i. dicet̉ in caº de eſſere: ⁊ maxīe in eſſere ſan guiuea. qꝛ talis eſſere ꝯuenit cū veſicis. ¶ Deīde cū dicit. ¶ Et ponat̉ ſuꝑ eas in pͥmis cū apparet qd̓ ſit ſicut lētes cocte cū aqͣ ⁊ ſicut corti ces granatoꝝ: aut cortices ramoꝝ eorū Tractatus De cura infla. decocti cū aqͣ. totū illud ponat̉ ẜm ꝙ ſci īloco ſuo pꝰ d̓coctiōeꝫ ⁊ lenitatē tepidū. cales. ⁊ diuidit̉ hec pars in ꝑtes tres. Primo ponit cura veſicarū quādo incipiūt. ſecūdo ponit curam quādo iaꝫ cōplete ſunt. tertio ponit curā quādo ſunt vlcerate. ſecū da ibi. ¶Si aūt exierint veſice) tertia ibi.(Et ſi vlcerant̉ Dicit gͦ pͥmo. ⁊ ponat̉ ſuꝑ eas ⁊cͣ. totū illud.i. illd̓ empla ſtruꝫ ponat̉ ẜm ꝙ ſcis in ſuo loco poſt decoctionē ⁊ leni ratē tepidū.i. ponat̉ tepidū qn̄ eſt bn̄ d̓coctu ⁊ eſt lene: qꝛ poſſit bene leniri ſuper petiam. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Si aūt exierint veſice et voluerꝭ ip̄aꝝ curationē: qm̄ ille q̄ ſunt in groſſiore cu te dolēt. oportet vt aꝑiant̉ cum acubꝰ: et currat qd̓ in eis eſt: ⁊ q̄ d̓ eis ſunt ſubtiles aperiunt̉ ꝑ ſe. Et nō oꝫ vt tardet̉: immo aperiant̉ etiā ⁊ exprimat̉ qd̓ eſt in eis cū facilitate paulatim. Deinde nō euacuāt̉ aut vt ſanentur: aut vt vlcerentur. CHic Auic. ponit curam veſicaꝝ quando non poſſunt ꝓ hiberi: ſed exeunt et complent̉. Dicit gͦ. Si autem ⁊cͣ. ille que ſunt in groſſiori cute dolent vel dolorē faciūt. iſte ſūt ille q̄ ſunt ſunguīee: vbi loco aquoſitatis eſt ſanguis. naꝫ iſte ſunt in groſſiori cute ideſt magis profūdant̉ in cute. quia ſunt ſub ſecunda cute: ⁊ iſte faciūt maiorē dolorem. qꝫ alie ꝓpter materiā: quia ibi plus profundat̉ ſicut dcm̄ fuit ſupra: ꝙ in flegmōe eſt maior dolor qͣꝫ ī heriſipilla: ꝓpter maiorem profunditatem materie que eſt in eo. Et que de eis ſunt ſubtiles ideſt que ſunt ſub cute: ⁊ iſte ſunt que fiūt ex ebulitiūe humoꝝ colericoꝝ ſubtiliuꝫ ex qua ebulitiōe veſice oriūtur in quibus eſt quedam aqua ſub tilis: ſicut eſt in veficis que fiunt ab aduſtione ignis ideſt pariuntur ꝑ ſe rōne ſubtilitatis humorū. etiaꝫ quia ꝓfun de nō ſunt. ⁊ ideo per ſe aperiuntur. et nō eſt neceſſe eas aperire cum ferro. Et nō oportet vt tardetūr. īmo aꝑian tur ⁊cͣ. hoc eſt dicere ꝙ ſi iſte tarderent̉ ad aperienduꝫ ſeipſas: non oportet tantū differre: ſed oportet aꝑire cuꝫ ferro ſicut in pͥmis: quia cum aqua que ꝯtinet̉ in veſicis ſit calida ⁊ acuta ſi nimis ſtaret ibi poſſet vlcerare. ⁊ ideo nō oꝫ tardare ad aꝑiendū eas ne vlcerent̉. Deinde non euacuant̉.i. n euadūt.ſ. pº aꝑtionē ip̄aꝝ: aut vt ſanent̉.ſ. ꝑ aptiōeꝫ illā: vt qn̄ nō eſt ibi facta aliqͣ corroſio. qꝛ tūc cuꝫ euacuata eſt illa aqua ſtatim ꝯſolidat̉: aut vlcerent̉.i. ſint intus vlcerate: ⁊ tunc indiget ꝓpter illud cura alia quaꝫ Auicen. ponit. ¶Deinde cum dicit. ¶ Et ſi vlcerant̉ curent̉ cū empl̓is q̄ fiūt de ceruſa: ⁊ q̄ fiūt de merdaſengi ⁊ ſil̓ibꝰ ⁊ ꝓprie qn̄ cadit ī eis: ſic̄ ireos: et empl̓is heriſipille qn̄ ābulat ⁊ corrodit ⁊ formi ce ⁊ reliqs q̄ diximꝰ. Medicamē cōpoſi tū etiā. R. merdaſengi librā. j. olei veterꝭ li. j. ⁊. 5. arſenici li. i. decoquāt̉ merdaſen gi cū oleo donec n̄ adhereat: de in̄ fūdat̉ ſuꝑ ip̄m arſenicū. Et iteꝝ medicamē cō ueniens ei qd̓ de ip̄is accidit ſuꝑ teſticu los ⁊ labia ⁊ eis ſil̓ia ad vltimū ſupra mē bra q̄ vehemēter indigēt exiccatiōe. R. colcōtar ⁊ calcadis. viij. de vno quoqꝫ fo lioꝝ roſe. ij. terāt̉ cū aqua adminiſtrēt̉: ⁊ ſimiliter fimus caprinus cum melle. CAuic. ponit curam iſtaꝝ veſicaꝝ qͣꝫtuꝫ ad medicinas lo ¶ Auicē. ponit curam veſicarum quando ſunt vlcerate. et in iſto.§. vt mihi videt̉ Auic. duo ſacit. pͥmo ponit curam veſicarum vlceratam in quibus non eſt caro corrupta ⁊ putrefacta. ſecundo ponit curam veſicarum vlcerataruꝫ in quibus eſt putrefactio ⁊ corruptio carnis: ſecunda ibi (Et cum cadunt eſcare ⁊ carnes) Dicit ergo pͥmo. Et ſi vl̓ cerantur ⁊cͣ. decoquatur merdaſengi cuꝫ oleo donec nō adhereat ideſt donec nō adurat̉. quia quādo merdaſen gi adurit̉: tūc adheret fundo vaſis. ⁊ ideo eſt magna cau tela in coquendo merdaſengi cum oleo: quia debet coꝗ cum lento igne ⁊ continue moueri ad ignem cum ſpatu la ne adhereat fundo vaſis ⁊ adurat̉. Deinde ſcilicet co cto merdaſengi cum oleo fundat̉ ſuꝑ ip̄m arſenicutū. vn̄ nō dꝫ poni arſenicū niſi vltimo poſt dcoctōeꝫ merdaſen gi cū oleo: qꝛ ſi pōeret̉ an̄ decoctiōem adureret̉ ⁊ amitte̓t ſuā v̓tutē: ⁊ vltra oēs pulueres ꝗ ponūt̉ ī vnguētis ī ꝗbꝰ decoꝗtur merdaſengi cū oleo nō debēt poni niſi pͥus co cto litargiro ⁊ tepefacto: vt nō adurat̉ ⁊ amittat ſuā virtu tē. Et iteꝝ. Hic Auic. ponit qd̓dā vnguentū qd̓ eſt valde deſiccatiuū qd̓ cōpetit in veſicis vlceratis in ꝗhꝰ ē magna hūiditas: ⁊ q̄ ſūt ſuꝑ mēbra q̄ īdigēt vehēmēti d̓ſiccatiōe: qꝛ ī mēbro magꝭ ſicen dꝫ admīſtrari magꝭ ſicco medicina ⁊ dato ꝙ ibi vlcus nō ſit magis hūidū qͣꝫ in mēbro humi do: qꝛ ī qͦlibꝫ mēbro debemꝰ admīſtrare medicīas hn̄do duas ītentōes q̄ ſūt pͥncipales ⁊ gn̓ales.ſ. ꝯſeruare ſub̓m cū ſil̓ibꝰ ⁊ curare morbū cū cōtrarijs. Dꝫ gͦ admīſtrari tal̓ medicina q̄ a ꝑte ſue. ſil̓itudinis ꝯẜuet cōpl̓onē mēbri. et a ꝑte ſue ꝯtrarietatis curet morbū. ⁊ iō in mēbro ſicco dꝫ admīſtrari medicīa magis ſicca qͣꝫ in hūido mēbro rōne ſuę cōpl̓onis. ⁊ iō illud medicamen qd̓ ponit hic Aui. cū ſit valde deſiccatiuū cōpetit in mēbris q̄ ſunt ſicut teſticu lus ⁊ virga ⁊ labia ⁊ ſimilia: eo ꝙ compl̓o eoꝝ ficca eſt q̄ cōſeruat̉ ꝑ ſicca ⁊ putreſit ab hūidis. ⁊ hec verba poſſunt extrahi ex dictis Gal̓. in libro de īgenio ſanitatis. in mul tis locis. Colchotar eſt vitriolū citrinū. Calchadis eſt vi trioſum album. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et cum cadunt eſcare ⁊ carnes corru pte ⁊ apparet caro ſana: tunc curetur cu ra vulnerum planorum. ¶ In qua parte Auice̓. ponit curā veſiccarū alterarum in quibꝰ eſt aliqua putrefactio ⁊ corruptio carnis. et habet iſta duas partes. Primo oſtēdit quomodo debeāt cura ri qn̄ remota eſt et recedit caro mala et putrefacta. ſecun do docet remouere carnē malā putrefactaꝫ cum medici nis. ſecūda ibi(Et cadere quidē faciūt ⁊cͣ. Dicit ergo pri mo. Et cuꝫ cadūt eſchare ⁊ carnes corrupte ⁊ apparet ſa na ⁊cͣ. quaſi diceret Auicē. ꝙ in veſicis vlteratis in quibꝰ eſt caro vlcerata et mala corrupta: debent adminiſtrari medicine que faciunt cadere carnē corruptā ⁊ malam. et cum cadunt eſcare ⁊ carnes corrupte: curent̉.ſ. iſte veſice cura vlceꝝ prauoꝝ.i. cicatrizādoꝝ: qꝛ quādo remota eſt mala caro et corrupta: nō reſtat niſi tunc cicatrizare ſicut curātur vulnera plana in quibꝰ nō eſt aliqua corruptio qꝛ in illis nō habemꝰ niſi intentioneꝫ cicatrizandi. Sic gͦ intellige ꝙ Auicen. qn̄ dicit: Et cū cadūt eſcare ⁊ carnes corrupte. Dicit hic ſi iā dixiſſet de medicinis q̄ faciūt ca cadere eſcharā ⁊ carneꝫ corruptā. vn̄ rectior ordo fuiſſet ſi pars ſequēs p̄ceſſiſſet: qꝛ pͥus feciſſemꝰ cadere eſcharā ⁊ carnē malā. ⁊ poſtea cōſolidamus ⁊ cicatrizamus. Aui. tamen de hoc ordine nō curauit ſicut etiā in multis alijs ſuis locis facit. ¶ Deinde cum dicitur. ¶ Et cadere quidem faciunt eſcaras et carnem malam medicine note. Et in .III. De eſſere Fen alexandria faciūt eas cadere cum herba noīata ſerenicis ⁊ iterū tar beaſis ⁊ oleuꝫ de albacuen eſt bonū ad deijciendū eas. ¶ Auicen. docet remouere carnē corrupta ⁊ malam cum medicinis. Dicit ergo. Et cadere ꝗdē. ⁊ cū oleo de lacho en. oleum de lachoen eſt ſil̓e cōtille fetide. ¶ Et ad vltimū admiſtratio caſus eſca re ⁊ curationis reſidui cū curatione vul nerū ſanorum eſt conueniens valde. ¶Hic Auicen. repetit curam p̄dictā cum curatione vlce rum ſanoꝝ.i. curatiōe vulnerum ſanoꝝ in quibus cōpe tit cōſolidatio ſolū ⁊ circarizatio: qꝛ iſta vulnera dicunt̉ ſana per reſpectuꝫ ad alia mala putrida in quibus eſt pu trefactio ⁊ corruptio carnis. ¶ Medicamē bonū exꝑtum antiquoꝝ qḋ ꝗdā modernoꝝ cōceſſerūt. Re. ſarco colle ⁊ aloes ⁊ olibani ⁊ ceruſe: ⁊ ziniar oī um equaliter et quantū eſt totū de bolo armeno ⁊ fiāt ex eis forme ſil̓es auellanis ſumant̉ ⁊ diſſoluant̉ cū aceto ⁊ aqͣ ⁊ linia tur cū eis locꝰ ponēdo epithima ſuꝑ epi thima donec accidat in eo ꝯtractio vehe mens ⁊ fiat eſcara. ⁊ tūc aut cadet ꝑ ſe ſi fu erit ſub ea humiditas: aut ē neceſſariū vt radas eā vt facias ipſaꝫ cadere et nō ceſſes facere illud donec cadat totum. ¶ Hic Auicēna ponit quoddam medicamen antiquoruꝫ quod eſt bonum ad remouendum carnem corruptam. ⁊ etiam eſſet bonum ſuper veſicas vlceratas in membris ſicce complexionis ſicut ſuper teſticulos ⁊ ſuper anum. ⁊ ſimilia membra que dicta ſunt prius que indigent vehe menti deficcatōe. ⁊ planum eſt. ¶ De eſſere. Cap̄. xiij. Sſere eſt puſtula parua lata ſicut veſice ⁊ ad aliquātulā tēdēs rube dinē ⁊ pruritū faciēs ⁊ anguſtiaꝫ eueniēs ſubito ẜm pl̓m. et accidit qn̄qꝫ vt currat ab ea hūiditas. ⁊ fortaſſe ē ſangui nea. ⁊ ẜꝫ pl̓m fit vehemēs in nocte et eius anguſtia fit ī ea vehemētior ⁊ eiꝰ triſticia. ¶ In iſto capitulo Auicen. determinat de quadam puſtu la que appellat̉ eſſere que eſt quaſi quedā puſtula ad mo dum puncture veſpe vel vrtice. ⁊ determinat Auicen. pri mo de ipſa theorice. ſecūdo determinat practice. ſecunda ibi ¶Si ſanguis quidē) Prima pars diuidit̉ in quattuor. pͥmo ponit diffinitionē eſſere cuꝫ quibuſdā circūſcriptio nibus. 2º ponit cauſas ipſius. 3º ponit ſigna diſtinguen tia inter ſpēs ipſius: qꝛ eſſere eſt duplex. quedā eſt ſangui nea que ſit ex vapore ſanguīs colerici. ⁊ alia eſt flegmati ca que ſit a flegmate ſalſo. 4º docet prohibere febrē que poſſet contingere in ipſa. ſecūda ibi(Et cauſa eius) tertia ibi(Et ſanguinea quidem(quarta ibi.) Et cum eſſere in uadit locum amplū) Dicit ergo. Eſſere eſt puſtula parua ſicut veſice. differt tamen a veſicis: qꝛ a veſicis egreditur quedā humiditas ⁊ aqua ſubtilis. Ab iſta vero puſtula ni hil egredit̉ vtplurimū. vnde aſſimilatur ſicut cuidā pun cture veſpe vel vrtice. Item etiam fiunt ſimul plures ta les puſtule in vno loco: immo aliquādo comprehendūt magnam partē corporis. hoc aūt non cōtingit in veſicis faciens anguſtiā: qꝛ materia illius eſt in interioribus cor poris que egreditur ad exteriora. vnde anguſtiaꝫ faciunt ſicut faciunt variole. Et accidit quādoqꝫ vt currat cum ea humiditas. dicit quādoqꝫ: qꝛ eſt raro. vt dictuꝫ fuit prius. Aliquādo ꝯtingit ex maxime in illa que eſt flegmatica ⁊ fortaſſe eſt ſanguinea. hoc eſt forte etiaꝫ poteſt eſſe ꝙ hu miditas currat ab illa que eſt ſanguinea: ſed credo ꝙ vi plurimum ſit flegmatica. et ẜm plurimum fit eſſere ve hemens in nocte. ⁊ eius anguſtia fit in ea vehementior ⁊ eius triſticia. Et cauſa huius poteſt extrabi ex dictis Ra ſis capl̓o de eſſere: quia dicit ipſe ꝙ aer frigidus commo uet eam cum ei aſſociatur. ⁊ hoc eſt ꝓpter clauſionē poro rum: ⁊ iuuat̉ ab introitu in aquā calidam. vt ibi dicit Ra ſis: qꝛ aqua calida aperit pͥoros. cum ergo aer in nocte ſit magis frigidus qͣꝫ in die. ideo cōmouetur eiꝰ anguſtia ⁊ triſticia magis ī nocte qͣꝫ in die. ⁊ maior etiā fit anguſtia flegmatice in nocte qͣꝫ ſaguinee. vt poſtea dicet̉: qꝛ magis nocet ei frigiditas aeris etiā rōne flegmatis admixti cuꝫ colera. vn̄ vterqꝫ eſſere fit magis vehemēs in̄ nocte qͣꝫ i die: ſed flegmatica fit vehemētior in nocte qͣꝫ ſanguinea. ¶ Et cauſa eſt eiꝰ vapor caliduꝫ eleuatus in corpore ſubito aūt a ſanguine colerico aut a flegmate baurachio. CHic Aui. poni cām eſſere. ⁊ planū eſt a flegmate baura chion.i. a flegmate ſalſo qd̓ eſt admixtum cum colera. ¶ Et ſanguīea ꝗdē eſt vehemētioris ru bedinis ⁊ caliditatis ⁊ vehementioris ⁊ velocioris apꝑitōis. ⁊ flegmatica eſt mi nor in oībꝰ illis. ⁊ vehemētia flegmatice eſt ī nocte plus qͣꝫ vehemētia ſanguiee. CHic poni differētiā ꝑ ſigna īter ſpēs ip̄iꝰ eſſere. vt patet. ¶ Et cū eſſere īuadit locū āplū: tūc ſi n̄ fi at fl̓omia timet̉ febris tertiana. Et oꝫ vt fiat fl̓omia ī ſpatio qd̓ ē īter illd̓ ⁊ īt̓ ſtatū ¶ In ꝑte iſta Aui. docet vitare febrē q̄ poſſet cōtingere in eſſere. ⁊ dic̄. Et cū eſſere īuadit locū āplū.i. occupat ml̓tū de corꝑe: vt qꝛ ſit in magna qͣꝫtitate. tūc ſi nō fiat fl̓omia ti met̉ febris tertiana. q. d. fac gͦ fl̓omiā ne eueniat feb. ter tiana: qꝛ qn̄ occupat eſſe multā quātitatē de corꝑe ſignifi cat ml̓titudinē maͣei col̓ice exn̄tis in corꝑe q̄ poſſet facere feb. tertianā. Et oꝫ vt fiat fl̓omia in ſpatio qd̓ eſt īter illuc ⁊ ſtatū.i. in ſpatio qd̓ ē īter id. i. īter pͥncipiū apꝑitōis ⁊ vl ceratōis taliū puſtulaꝝ ⁊ ſtatū vt qͣſi fiat fl̓omia in augma to taliū puſtulaꝝ: qꝛ qn̄ augmētant̉ tales puſtule in exte riobꝰ: tūc ꝯuenit fl̓omia vt febris tertiana euitet̉: qꝛ ꝑfl̓o mia minuit̉ qͣꝫtitas illiꝰ maͣe q̄ eſt ꝑata facere feb. tertianā ⁊ iō ꝯuenit flōmia vt euitet̉ feb. tertiana. ⁊ iō cōuenit fio mia qn̄ videmꝰ tales puſtulas augmētari. Sic gͦ expone qn̄ dicit Auic. Et oꝫ ꝙ fiat fl̓omia in ſꝑatio qd̓ eſt īter illd̓ ⁊ ſtatū.i. in augmento: qꝛ qn̄ auget̉. tunc timemꝰ de febre tertiana ne eueniat. ¶ De cura eſſere. Capl̓m. xiiij. I ſanguis fuerit vincēs. tūc opor tebit vt in pͥmis ꝑueniat ad flebo tomiā: deinde ꝯſequenter adhi beatur ſolutiuuꝫ colere ſi tolerauerit vir tus ꝙ ſit ſicut ſit de duabus partibus mi rabolanoꝝ ⁊ parte vna hiere: cuiꝰ potio .I. Tractatus 22 De heſtiomeno fit. 3. iij. in ſyrupo acetoſo. et ſeda eā cum eis q̄ ſunt ſicut tamarinidi ⁊ aqua duoꝝ granatorū cū corticibꝰ ſuis. Aut aqͣ gra natiī acētoſi cū cortice ſuo ⁊ īfuſiōe chry ſomiloꝝ et aqͣ lactis acetoſi et trociſci de ſpodio cā phorati cuꝫ aqua granatoꝝ. ⁊ dare in potu aquā calida in die multoti ens eſt ex eis q̄ ꝯferūt ei et linire naturā hn̄tis eā. et de eis que ſedāt eā eſt infuſio ſumach colata de qua ſumunt̉. 3. iij. et ex cibis tabſil. ⁊ acetū cū oleo de amigdalis ⁊ ſiſamino et oleo cum aqua vue acerbe et lacte acetoſo. ¶ In iſto capl̓o ponit curā eſſere. ⁊ hꝫ illud capl̓m partes duas. In pͥma ꝑte ponit curā ſāguinee que fit ex vapore ſanguinis colerici. In ſecūda parte ponit curā eſſere fle gmatice que fit ex flegmate ſalſo. 2ª ibi(Et ſi humor fue rit Dicit gͦ pͥmo. Si ſanguis quidē ⁊c̄. planuꝫ eſt. et aqua duoꝝ granatoꝝ cū corticibuꝫ ſuis.ſ. dulcis ⁊ acris. Et ex pone cum corticibꝰ ſuis.i. cū pulpis īterioribus et ſit ſic il la aqua: qꝛ debet accipi amboꝝ grana maloꝝ granatoꝝ ſcꝫ dulce ⁊ acre ⁊ ꝓiectis corticibꝰ exterioribꝰ debēt piſta ri cum ſuis pulpis interioribus ⁊ debēt exprimi ⁊ accipe re ſuccū. ⁊ ꝗdā ꝑmiſcent cum illo ſuccō vinū: ⁊ ꝗdāaquā roſatā ⁊ ꝗdā zuchaꝝ: et debet poni in nocte ad ſerenum vi augmentet̉ eoꝝ generoſitas laxandi. mane aūt det̉ in firmo. laxat enī ventrē ſicut mirabol̓. et eſt valde delecta bile. vn̄ rōne granati dulcis eſt lenitiuū et ratōe granati acetoſi eſt aꝑitiuū ⁊ penetratm̄. ⁊ rōne ip̄oꝝ pulpe īteri ris eſt cōpreſſiuū. cōprimit enim ſicut mirabol̓. vn̄ eſt me lius laxatiuū qͣꝫ mirabolis. ⁊ eſt magis d̓lectabile. Ex ci bis thaſſil eſt cibus qui ſit de lentibꝰ coctis cū aqua. tales enīi cibi cōpetūt in illo morbo ẜm ꝙ dicit etiam Raẜ. di cit enī. cibet̉ cū taſſil ⁊ cibis cōgelatis ⁊ frigidis ⁊ ſtipticis ⁊ aqͣ agreſte ⁊ lacte acetoſo ⁊c̄. vn̄ cōpetūt hͦ cibi īfrigidā tes ⁊ ꝯgelātes ſanguinē cum ſanguis ſit ſubtilis colericꝰ. ¶ Si aūt hūor fuerit baurachiª euacuet̉ corpꝰ cū mira bolāis et cū turbith d̓ quo ſit qͣꝫtū eſt medietas mirabolanorū: et ſit potio eiꝰ. 3. iij. Et det̉ īfirmo de nuce cu pͣſſi hūida. 3. j. cū aloēs. 3. j. et ſumat̉ cro cus hortulanꝰ. terat̉ ⁊ ꝯcutiat̉ cū aceto ⁊ ſumat̉ in potū. Aut detur in potū aqua magre aut aqua vrcei noui. ⁊ ad flegma ticā ſumit̉ cubebe. 3. j. cū tribꝰ. I. zucha ri ⁊ pondere. 3. iij. ſemīs agnicaſti ī lacte dulci. ⁊ de eo qd̓ eſt exꝑtū ⁊ cōuenit in oī ſpe eſt iſto̓. calamēti. 3. ij. ſpōdij. 3. ij. roẜ. rubearū. 3. 5. cāphore kirat.i. det̉ ī potu cū aqua grati acetoſi: aut ſumatur in po tu ſauina cum eſt ieiunus. MHic Auic. ponit curā eſſere facte ex flegmate ſalſo. ⁊ pla num eſt qd̓ dicit. baurachinus.i. flegmaticus ſalſus. ¶ De heſtiomeno ⁊ differentia inter cācrenas ⁊ aſcachil Capitulum. xv. Ermo de his rebꝰ eſt ꝓportio nalis quodāmō ẜmoni d̓ rebꝰ quarum remēoratio p̄ceſſit. ¶ Quia ſuperius Auic: locutꝰ eſt de quibuſdā ſpēbꝰ apatū calidorū: et qꝛ ad p̄dicta apoſtemata aliqn̄ ſequit̉ cancre na ⁊ aſcachillos et heſtiomenꝰ: iō h̓ de eis tractat. ⁊ pͥmo loꝗtur de eis in via theorice. 2º practice. 2ª ibi(De cācre nis ꝗdē) Prima in duas. pͥmo ꝓbat cōſecutionē et ꝓpor tione iſtoꝝ ap̄atū ad p̄dicta ap̄ata. 2º aſſignat differentiā inter cancrenā aſcachillos ⁊ heſtiomenū. 2ª ibi(Et ꝙ de hoc eſt in pͥncipio) Prima ī duas. pͥmo ponit ꝓſecutōeꝫ iſtoꝝ ad predicta apata. 2º probat hoc. ibi 2ª Dico ergo. Circa pͥmā ꝑtē eſt ītelligēdū ꝙ hͦ qd̓ dicit: ẜmo d̓ his rebꝰ eſt ꝓportionabilis qͦdāmō. Uno mō p̄t intelligi ẜm ītel lectu ẜm quē ꝑs eſt ītroducta.ſ. vt ītelligat̉ ꝙ ꝑ hͦ qd̓ dicit Aui. aſſignat cām. qͣre de iſtis h̓ determinat: qꝛ cancrena aſcachillos ⁊ heſtiomenꝰ cānt̉ maxīe ex p̄dictisⁱ ap̄atibꝰ ⁊ puſtulis: eo ꝙ illa ſunt maxīe in via putrefactōis ⁊ corru ptiōis mēbri: iō ẜmo iſtoꝝ eſt ꝓportionabil̓ qͥdāmō.i. hꝫ ſil̓itudinē in hͦ qd̓ dcm̄ eſt cū ẜmōe p̄dictoꝝ aꝑatū ⁊ iō pꝰ p̄dicta ap̄ata determinat ꝯuenienter de iſtis. Dr̄ qͦdāmō: qꝛ iſta maxime cānt̉ ⁊ ſequunt̉ ap̄ata ⁊ puſtulas malas ⁊ corroſiuas. ⁊ ꝓpter hͦ dicit Auic. in fine hꝰ cap̄. Et qd̓ d̓ hͦ eſt in pͥncipio ⁊ nō corrūpit̉ ſenſus ⁊cͣ. et ꝓprie ꝙ eſt fle gmōides in pͥnº nō minꝰ iſta pn̄t cāri ab alio ẜm ꝙ apper in iſto cap̄. lꝫ qꝛ magis ab illis. iō dic̄ qͦdāmō. Rō aūt ꝯfir mās hāc expōnē p̄t eē: qꝛ cū cācrena ⁊ aſcahillos ⁊ heſtio menꝰ ſint vlcera ꝓprie ⁊ n̄ ap̄ata. iō qͣꝫtū ē ex hoc videt̉ de terminatio ip̄oꝝ ſpectare potiꝰ ad tractatū de vlceribꝰ qͣꝫ ad iſtū tractatū: ſꝫ tn̄ qꝛ iſta ꝓportionāt̉ p̄dictis ap̄atibꝰ in hͦ ꝙ dcm̄ eſt iā. vt. A. on̄dat cam qͣre de iſtis determīat̉ in hoc tractatu: et nō in tractatu vlceꝝ dixit. Sermo de his rebꝰ ꝓportionat̉ ſermoni ⁊cͣ. ꝑ hoc.n. dcm̄ on̄dit. qͣre ꝯn̄r poſt p̄dicta d̓termīet diſtꝭ. Alioº p̄t exponi illd̓ v̓bū. ẜmo de his rebꝰ ē ꝓportiōabil̓.i. ē ſil̓s qͦdāmō ẜmōi de rebꝰ qͣꝝ remēoratio p̄ceſſit.i. prū ⁊ ignis ꝑſici vt ītelligat̉ ꝙ ſil̓is eſt iſte ẜmo ẜmōi de igne ꝑfico ⁊ pruna in hͦ: qꝛ ſic pruna ⁊ ignis ꝑſicꝰ ē vehemētiꝰ colericꝰ ⁊ prūa ē minꝰ col̓ica ⁊ ve hemētiꝰ mel̓ica. ⁊ iō ſub eodē cap̄. d̓termīauit. ita etiā iſta nō dr̄nt niſi ẜm maiorē ⁊ minorē corruptiōeꝫ. vt apꝑebit ifra in hͦ cap̄. ⁊ iō oīa iſta ſub eodē cap̄. d̓termiant̉. et ꝑꝑ hͦ ẜmo de iſtis ē ꝓportiōabil̓ ⁊ ſil̓is ẜmōi de rebꝰ qͣꝝ reme moratio p̄ceſſit.i. prune ⁊ ignis ꝑfici. et iſta expō ē aꝑtior prima. licet etiam prima ſit bona. Tunc ſequitur illa ꝑs: ¶ Dico ergo ꝙ mēbro accidit corruptio ⁊ putrefactio ꝑꝑ cām currūpētē ꝯpl̓onē eiꝰ ⁊ ſpm̄ aīalē ꝗ eſt ī ip̄o. Aut ꝑꝑ alid̓ ꝓ hibens eū ꝑuenire ad ip̄m: aūt ꝓpter ali quid congregans vtraſqꝫ intentiones. ¶ In qua ꝑte ꝓbat ꝓportiōeꝫ ⁊ ꝯſecutiōeꝫ iſtoꝝ ad p̄dicta apata. ⁊ ꝓbādo hͦ duo fac̄. Primo qꝛ illa accidūt ex putre factiōe ⁊ corruptiōe cōnumerat cās corruptiōis ⁊ putre factiōis. 2ª māifeſtat illas cās corruptiōis. ⁊ ibi on̄dit ꝙ p̄dicta apata ſunt maxīe via in iſta ibi 2ª Sicut venena cal̓a) Circa iſtā ꝑtē eſt ītelligēdū ꝙ mēbrū putrefit tribus modis. vt pōit Aui. vnoº ꝑꝑ corruptiōeꝫ cōpl̓onis mēbri ꝑticularis. alioº rōne ꝓhibitōis ſpūs aduētus ad mēbrū. 3º mō rōne vtriuſqꝫ. ⁊ rō pͥmi p̄t eē: qꝛ cum mēbrū oꝑet̉ et iuuet rōne cal̓is ⁊ cōpl̓onis ꝓprie ip̄iꝰ ⁊ rōne v̓tutū et ca loris īfluentiū ſibi ꝑ ſpm̄ a corde. iō ſi corrūpit̉ cōpl̓o mē brī ꝓpria mēbrū tendit ad mortē. Iteꝝ qꝛ ſi corrumpitur cōpl̓o mēbri tūc mēbrū reddit̉ īeptū ad receptiōeꝫ v̓tutū aīe ⁊ ſpūuꝫ d̓ferētiū tales v̓tutes. Iteꝝ etiā corrūpit ſpm̄ veniētē ad eū. ⁊ iō reddit eū ineptū ad receptiōem v̓tutū aīe. ⁊ ideo tendit mēbrū ad mortē ⁊ putrefactiōeꝫ ipſius. .III. Fen ¶ Rō aūt ſcd̓i.ſ. qͣre opil̓o ē cā putrefactionis mēbri: eſt: qꝛ nenis que ſūt ꝯtraria a forma ſpecifica. Et ea in ꝗbꝰ erra dato ꝙ ꝯpl̓o ip̄iꝰ ꝓpra n̄ ſit corrupta: tn̄ qꝛ ꝓhibet̉ ſpūs d̓ ferēs v̓tūtes ale veīre ad ip̄m ſine ꝗbꝰ mēbꝝ nō pōt oꝑa ri ⁊ viuere vt d̓cm̄ ē. iō ꝑ hͦ mēbꝝ tēdit ad putrefactiōeꝫ⁊ mortē. Et ex iſtis duobꝰ aꝑꝑet rō tertij: qꝛ ſi mēbrū putre ſcit ꝑꝑ alteꝝ iſtoꝝ ml̓toꝝ fortiꝰ ꝑꝑ ābo. ¶ Ulteriꝰ eſt ītelli gēdū ꝙ ꝑ ſpm̄ aīalē nō ītelligit ſpm̄ ꝗ ꝓcedit a cerebro ꝙ eſt inſtr̄ni v̓tutū aīaliū.i. vtutū ſenſitiuaꝝ et motiuarū: qꝛ ꝓpt̓ ꝓhibitionē ſpūs aīalis tale mēbꝝ n̄ putreſcit nec mo rit̉: qꝛ mēbꝝ pōt viuere. etiā dato ꝙ mēbꝝ nō ſentiat nec moueat̉ ſic̄ apꝑꝫ in mēbro ſtupido ⁊ paletico: ſic̄ dic̄ Aui. in pͥº cap̄. de v̓tute vitali: ſꝫ ītelligit hͦ ꝑ ſpm̄ aīalē..i. ſpm̄ vi talē ꝗ ꝓcedit a corde: qꝛ iſte ſpūs ē ferēs vitā oī mēbro: ⁊ eſt deferēs v̓tutē qͥ cū fuerit in mēbro diſponit̉ tūc ad re cipiēdū oēs alias v̓tutes ſicut apꝑꝫ ꝑ Aui. in pͥº: qꝛ ſenſuꝫ ⁊ motꝰ nō pn̄t in mēbro ieſſe nec vtus ſenſitiua ⁊ motiua niſi pͥus vitā ⁊ v̓tus vitalis ſint in eo. Et iō ſi talis ſpūs ꝓ hibeat̉ venire ad mēbꝝ: tūc mēbꝝ morit̉ ⁊ putrefit. Et ꝙ ꝑ ſpmn̄ aīalē poſſit ītelligi vital̓ appꝫ ꝑ Aui. ī pͥº vbi vocat in capl̓o v̓tutis vitalis v̓tutes vitales aīales. ⁊ ideo etiā ⁊ ſpūs ꝗ eſt inſtr̄alis v̓tutis p̄t dici vitalis ⁊ aīalis: virtutes aūt ſenſitiuas ⁊ motiuas vocat virtutes aīales cōp̄hēdē tes ẜm ꝙ apparet in ſuo capitulo. Sicut venena cal̓a ⁊ frigida ⁊ ea q̄ cuꝫ ſua ſub̓a ſunt cōtraria ſpūali aīali: ⁊ ſicut ap̄a ⁊ puſtule ⁊ vlcera mala ambulatiua venenoſe ſub̓e. Et ea in ꝗbus errat̉ ſicut errat̉ in effundēdo oleū in vlceribꝰ ꝓfun dis: qͣre putrefit caro: ⁊ cū infrigidatiōe vehemēti ſuꝑ ap̄ata calida: quare corrū pit̉ cōplexio q̄ eſt in ip̄o. Prohibēs aūt eum peruenire ad ipſum aut aggregās vtramqꝫ intentionem. ¶ In iſta ꝑte Aui. manifeſtat in ſpāli p̄dictas cās putre fa ctōis mēbri. ⁊ duo facit. pͥº manifeſtat cās putre factionis mēbri rōne corruptiōis cōpl̓onis ꝓprie ip̄iꝰ mēbri. 2ª ma nifeſtat cās putre factiōis mēbri ip̄iꝰ rōne ꝓhibitionis ad uētus ſpūs aīalis ad mēbrū. ⁊ ex iſtis duobꝰ manifeſtat̉ 3ª cā putrefactiōis mēbri. 2ª ibi(Et ꝓhibēs ꝗdē eſt opil̓o) Dicit gͦ ſic̄ venena cal̓a ⁊ frigida ſupple putrefaciūt mē brū ⁊ corrūpūt cōplexionē ip̄iꝰ vn̄ reddūt ip̄m ineptū ac ſuſceptōeꝫ ſpūs aīalis. ꝑ venena cal̓a ⁊ frīda ītelligit ea q̄ corrupūt cōpl̓onē corꝑis rōne qͣlitatꝭ eorū vt rōne nimiē caliditatis: vt euforbiū vl̓ lepus marinus. et alia venena huiuſmodi. vel rōne nimie frigiditatis vt opium. iſta.n. corrūpūt cōpl̓onē mēbri: qꝛ cōpl̓o mēbri cōſiſtit ī qͣdā ar mōia ⁊ ꝓportione cal̓i ⁊ frigidi hūidi ⁊ ſicci. ⁊ ea q̄ cū ſua ſub̓a ſunt ꝯtraria ſpūi aīali.i. ea q̄ ſūt ꝯtraria a forma ſpe cifica ip̄i aīali: ſic̄ eſt napellus ꝗ ꝯtrariat̉ a forma ſpecifica ip̄i hōi ⁊ ſil̓ia q̄ corrūpūt cōpl̓ouē corꝑis nō rōne qͣlitatis pͥncipalis: ſꝫ qꝛ ꝯtrariat̉ corꝑi a tota ſub̓a. ¶Un̄ noͣ ꝙ tri plicia ſunt venena ẜm ꝙ apparet ꝑ Auic. 4º caṗ. Fen 6ª Quedā.n. ſunt q̄ corrūpūt cōpl̓onē corꝑis rōne nimie ca liditatis: ⁊ iſta dicūt̉ venena cal̓a. Alia corrūpūt rōne fri giduatis. et iſta dicunt̉ venena frigida. alia aūt corrūpū cōpl̓onē corꝑis a forma ſpecifica: et ſunt peiora: ⁊ dicunt̉ venena abſolute. Et ſicut apata et puſtule ſupple corrū pūt cōpl̓onē. ⁊ ꝑ hͦ ītelligit ap̄ata ⁊ puſtulas qͥ corrūpunt cōpl̓onē mēbri rōne mae nimis cal̓e vel nimis frīde ſic̄ē in flegmōe ⁊ igne ꝑfico. ⁊ alijs ⁊c̄. Iſta.n. corrūpūt cōpl̓o nem ſicut venena calida ⁊ frigida. ⁊ vlcera mala ⁊ ambu latiua venenoſe ſub̓e. ꝑ hoc ītelligit puſtulas et vlcera q̄ corrūpunt cōplexionē membri rōne materie venenoſe q̄ eſt ꝯtraria corꝑi a forma ſpecifica ſicut dictū fuit de vetur ſuꝑ. corrumpūt etiā cōpl̓onē mēbri ⁊cͣ. ¶ Et nota hic ꝙ oleū nocet vlceribus rōne nimie hūiditatis. cū aūt vl cus indigeat exiccatiōe maxime nocet vlceribꝰ ꝓfundis: qꝛ iſta indigēt plus exiccari rōne pluriū humiditatū ⁊ ſu perfluitatū q̄ colligunt̉ in eis. ⁊ ideo ſi nimis adminiſtrē tur olea ⁊ nō ẜm ꝙ oꝫ: corrupit̉ ⁊ putreſit ꝯpl̓o membri: qꝛ cōpl̓o mēbri n̄ ſolū corrūpit̉ a nimis calidis ⁊ a nimie fridis: ſꝫ etiā a nimis ficco ⁊ a nimis hūido: qꝛ ſicut mem brū ꝓportionē hꝫ in calido ⁊ frigido. ita cū hūido ⁊ ſicco Et ſic in frigidatione vehementi ⁊cͣ. ſupple errat̉: qꝛ cor rumpit̉ cōpl̓o mēbri. Et reddit cām ꝓhibēs.ſ. īfrigidatio eum.i. ſpm̄ aīalem venire ad ip̄m.ſ. membrū aggregans ſcꝫ īfrigidatio vtrāqꝫ ītētiōeꝫ hoc eſt: qꝛ corrumpit ⁊ ꝓhi bet. ¶ Un̄ nota ꝙ Aui. vult dr̄e ꝙ nimia infrigidatio in apatę calido ꝑducit ad putrefactioneꝫ ꝓpter duo: ⁊ quia opilat. vn̄ ꝓhibet ſpm̄ aīaleꝫ venire ad membrū: ⁊ qꝛ cor rumpit cōpl̓onē membri: qꝛ ꝓpter nimiā infridatōeꝫ cor rumpit calidum naͣle ⁊ membrū tendit ad mortem. ¶ Prohibens ꝗdē eſt opilatio. ⁊ illa op latio aut eſt accn̄talis pͥmitiua ſicut con ſtrictio quorundā mēbroꝝ in radice ſua fortis. Nā illa qn̄ ꝑſeuerat corrūpit mē brū ꝓpter retentiōem ſpūs aīalis ab eo: aut retentiōeꝫ virtutis ſparſe ſuꝑ ſpiritū aīalem ꝗ eſt in ipſo ꝗ expandit̉ ex corde ⁊ aīa: quare corrūpitur cōpl̓o eius ⁊ mo ritur: ⁊ qn̄qꝫ ſit ꝓpter opilationē corpo ralem ſicut ap̄a calidū malum fixum me gnum groſſe materie opilans meatꝰ ⁊ in troitū āhelitꝰ quo īdiget ſpūs aīal̓: ⁊ hoc cū hoc qd̓ retinet̉ etiā corrūpit cōpl̓onē CHic manifeſtat cās putrefactionis mēbri rōne ꝓhibiti nis a vētis ſpūs aīalis ad mēbꝝ. ⁊ ponit duas cās ꝓhib tes venire ſpm̄. vna eſt pͥmitiua ſic nimia ꝯſtrictio in m bro ſicut qn̄qꝫ faciunt reſtauratōes oſſium: qꝛ opil̓o ſpi tus ⁊cͣ. Alia cā p̄t eſſe opil̓o corꝑalis ſicut ap̄a magnū ⁊ī aut ꝑ retētionē v̓tutis vel remotiōeꝫ ꝑ ſe ſuꝑ ſpm̄ aīaler ꝗ eſt in ip̄o. Dicit hic Aui. ꝓ tāto: qꝛ ſpūs ē vehiculū vi tutꝭ ad mēbra. ⁊ ideo virtꝰ ſpargit̉ ſuꝑ ſpiritū quo medi te ſuꝑuenit ad membra. ⁊ ſi retinet̉ ſpūs ⁊ ꝓhibet̉ venire ad mēbra. tunc retinet̉ v̓tus ⁊ ꝓhibet̉ venire ad mēbra ſcꝫ ſpūs expādit̉ ſupple ad mebra ex corde ⁊ aīa in aīal ex ſocietate.i. cum ſocietate ſupple virtutū aīe: qꝛ ſpūs eſ inſtr̄m aīe mediāte quo differt virtꝰ aīe ex corde ad mē bra. ſic gͦ tūc ſi ꝓhibet̉ ſpiritus venire ad mēbra prohibe tur etiā virtus aīe venire ad ipſa. ⁊ iō corrumpit̉ compl xio mēbri ⁊ morit̉. ⁊ introitus anhelitꝰ.i. ſpūs qͦ.ſ. intro tu indiget ſpūs aīaīis. ⁊ hoc.ſ. ap̄a eſt opilans meatus cū hoc qd̓ retinet̉.i. rōne eius qd̓ retinet̉ in illo apate: qꝛ ra tione materie opilantur ibi meatus. ¶ Et quod de hoc eſt in principio ⁊ non corrumpitur cum eo ſenſus eius cui eſt ſenſus nominatur cancrena ⁊ ꝓprie qd̓ eſt flegmonides in principio. ¶ In parie iſta Auic. aſſignat dr̄ntiā inter cācrenā ⁊ aſca chillos ⁊ heſtiomenū. ⁊ oſtendendo hoc oſtēddit ꝗd eſt vnūquodqꝫ iſtoꝝ. Primo gͦ on̄dit ꝗd eſt cācrena ⁊ dicit. Et ꝓprie ꝙ eſt flegmōides in pͥnº. Hic habes ꝙ cācrena maxime cauſat̉ exꝓ̄dictis apatibꝰ ẜm ꝙ dictuꝫ fuit ſupra. Tractatus De cura cancre. Et expone flegmōides.i. ap̄a cal̓m: qꝛ maxime cauſat̉ ex ap̄ate cal̓o vel ex flegmone vel heriſipilla ⁊cͣ. et hoc ſiue rōne malitie apatis ſiue rōne erroris medici in curando ap̄a. CEt nota hic ꝙ cancrena differta cancro: qꝛ can cer eſt ap̄a melācolicū ⁊cͣ. in quo eſt ſenſus ⁊ dolor ⁊ pul ſatio. Crancrena vero eſt qn̄ ap̄a vel aliqͥd vlcus tēdit in corruptionem ⁊ putrefactionem membri. ¶ Et qd̓ ita ꝯfirmatū eſt vt deſtruat̉ ſen ſus eiꝰ cui eſt ſenſus: ⁊ illud ē vt deſtruat̉ caro: ⁊ qd̓ ip̄aꝫ ſeꝗtur ⁊ vſqꝫ ad os ſiue ſit incipiens aūt ſuccedēs ap̄ati noīat̉ aſca chillos. Et qn̄qꝫ cācrene fiūt aſcachilos: īmo ſunt via ad ip̄a et totū hoc accidit in carne ⁊ accidit in oſſe. ⁊ cū eiꝰ corruptio incipit ꝑambulare in mēbro ⁊ ap̄at̉ qd̓ ē in circuitu corrupti et fortaſſe ꝑuenit ad corruptiōeꝫ: tūc or̄ totū accn̄s heſtiome nus. ⁊ dicit̉ diſpō partꝭ mēbri que iā pu trefacta eſt et niſi eēt ꝓpter groſſitudinē materiei ſue nō adhereret: ſꝫ expelleret̉. Hic on̄dit ꝗd eſt aſcachillos ⁊ planū eſt. Et cum eiꝰ cor ruptio. In ꝑte iſta Auice. oſtendit ꝗd eſt heſtiomenꝰ ⁊ di cit. Et cum corruptio eius.ſ. mēbꝝ incipit ꝑambulare in mēbro.i. occupare totū mēbꝝ fortaſſe ꝑuēit ad corruptio ne.ſ. totiꝰ mēbri. ita ꝙ corrūpunt̉ mēbra ſimplicia ⁊ cōpo ſita. tūc dr̄ totū accn̄s.i. tota iſta corruptio heſtiomenꝰ. et niſi eēt ꝓpter groſſitiē maͣe ſue nō adhereret.ſ. heſtiome nus ⁊ ꝑs iſta putrefcā in mēbro: ſꝫ expelleret̉.i. caderet ꝑ ſe.ſ. illa ꝑs putrefcā cū āpliꝰ nō recipiat vitāʸ ī mēbro cū ſit total̓r putrefacta. ¶ Et eſt notandū hoc circa p̄cedentia ꝙ cācrena aſcachillos ⁊ heſtiomenꝰ nō dr̄nt niſi ẜm ma gis ⁊ minꝰ ⁊ ẜm diuerſa tꝑa. nā cancrena dr̄ qn̄ incipit ca ro corrūpi ⁊ putrefieri. vn̄ in cācrena ē pͥnᵐ putrefactōis ⁊ corruptōis. ⁊ iō nō ē ibi adhuc ſic caro corrupta ꝙ ꝑdat ſenſuꝫ. ⁊ iō dr̄ cācrena qͣſi corrodēs: qꝛ ī ea īcipit corroſio ⁊ corruptio. Sed qn̄ ſic ꝓcedit vlteriꝰ corruptio in carne vſqꝫ ad os: ⁊ ītātū eſt ibi corruptio ꝙ deſtruit̉ ſenſus car nis. tūc dr̄ aſcachillos. ⁊ tūc interp̄tat̉ aſcachillos.i. corr pēs. ⁊ qn̄ vlteriꝰ ſic ꝓcedit corruptio ꝙ cōp̄hēdit totū me brū: vl̓ īcipit ꝑambulare ⁊ cōp̄hēdere totū mēbꝝ ⁊ corrū pit̉ ibi caro ⁊ neruᵈ ⁊ os: tūc dr̄ heſtiomenꝰ. Et iō diffinit ip̄m Albugaſis dicēs: corrodēs nō ē niſi corruptio ꝑābu lans in mēbro ⁊ corrodit ip̄m ſic̄ ignis corrodit ligna ſic ca. ⁊ iō interp̄tat̉ heſtiomenꝰ.i. hoſtis hoīs. ⁊ ideo ex ho apparet ꝙ vnū iſtoꝝ eſt via in aliud ſicut cācrena eſt via in aſcachillos ⁊ aſcachillos ī heſtiomenū. ⁊ ideo oīa iſta ſub vno capitulo determinauit. ¶ De cura. Cap̄. xvj. Ecancrenis quidem dum in principio ꝑſeuerat ſperat̉ ꝙ ſa netur. Cum autē confirmatur corruptio in carne: tūc neceſſa rium eſt accipere totum ipſius. ¶ Suꝑiꝰ Auic. determīauit d̓ cācrenis ⁊ aſcachillos ⁊ he ſtiomeno ī via theorice. h̓ loꝗtur de eis in via practice: qꝛ ponit curā eoꝝ. Circa hoc duo facit. pͥmo pōit curā eorū in generali. 2º in ſpeciali. 2ª ibi Cuꝫ gͦ videris colorē). dic̄ ergo ⁊cͣ. ꝑſeuerant.i. ſunt. ſperat̉ ꝙ ſanent̉ intellige hic ſine inciſione mēbri vel alicuius ꝑtis membri ⁊ ſine cau ierizatione cum ferro igneo vel medicina cauſtica: quia etiā aſcachillos ⁊ heſtiomenꝰ ſanant̉: ſed nō ſine inciſiōe vel cauterizatiōe. Cū aūt ꝯfirmat̉ corruptio in carne.i. cū cancrena fit aſcachillos vl̓ heſtiomenꝰ. tunc neceſſariū ē acciꝑe totū ip̄iꝰ.i. totū corruptū. ⁊ hͦ ītellige cū igne caute rio ⁊ īciſiōe vl̓ medicina cauſtica. ⁊ ītellige ꝙ ponant̉ ita canſtica ꝙ accipiat̉ de carne ſana ī toto circuitū ita vt era dicet̉ malitia ꝑfecte. ⁊ tale cauſticū pōt eſſe ſic̄ illud qd̓ fit ex calce ⁊ ſapōe ⁊ capitello fortiſſimo. Et ītellige ꝙ qn̄qꝫ in iſto morbo caro mortificat̉ ⁊ denigratur ſubito vſqꝫ ad quēdā terminū ⁊ nō incedit plus. ⁊ hͦ ego vidi ſepe ī vir ga ⁊ indiget ſolū ſcarifitiōe: eo ꝙ facit cadere nigrū ſicut aſſongia lota ⁊ butyꝝ cū medulla fermēti ⁊ ſale ⁊ vitellis oui cum ſale: qꝛ hic mitigat dolorē ⁊ facit cadere nigrū ⁊ deficcat: vel ſicut eſt puluis de farina ordei et melle et aqͣ poſtea qn̄ cecidit eſcara indiget puluere cōſolidatiuo vl̓ vnguento mundificatiuo. ¶ Cū ergo vides mēbri colorē alterari: ⁊ eſt ī via putrefactōis. tūc oꝫ vt ſuccurras liniando ip̄m cū eo qd̓ ꝓhibeat putrefa ctiōeꝫ ſic̄ ē bolū armenū ⁊ terra ſigillata cū aceto. Si āt illd̓ nō valet nō īuenis ex cuſationē ꝗn ſcalpellatiōeꝫ ꝓfūdā faciaſ diuerſoꝝ modoꝝ ī locię: ⁊ ponas ſangui ſugas ⁊ fl̓omes venas ꝓxias ei ꝑuas vt accipiat̉ ſanguis malꝰ cū cautela eius qd̓ circūdat locū ſicut epithimatibꝰ p̄dictis ⁊ ponat̉ ſuꝑ ip̄ꝫ locū ſcalpellatū qd̓ ꝓhi beat putredinē ⁊ ſit ei ꝯtrariū d̓ illis ꝗb īeſt ꝓfūdatio fortior ſicut farina herbi cū rupo acetoſo āt cū farina fabaꝝ ꝓprie ꝑmixta cū ſale. Et d̓ illis q̄ deſuꝑ liniūt̉ eſt aſſa ⁊ ſeme vrtice ēt et ariſtologia ro. ⁊ ſuccꝰ folioꝝ acori de vnoquoqꝫ ſumat̉ ꝑs.i. floris erꝭ ꝑs. 5. terat̉ cū aqua donec fiat ẜm ſpiſſitudinē mell̓: ⁊ line cū eo vul nus ⁊ ī circuitu eiꝰ. Et de medicinis ꝓhi bētibꝰ corroſionē ē vt ſumant̉ floris eris mellis ⁊ alumīs eqͣles ꝑtes et liniant̉ cū eis: ꝓhibet enī et facit cadere illd̓ qd̓ eſt putrefactum: ⁊ ſeruas illud qd̓ ſequitur. ¶ In iſta ꝑte. A. ꝓſeꝗtur de cura iſtaꝝ in ſpāli. ⁊ circa hoc tria facit. pͥmo ponit curā cācrene. 2º ponit curā aſcachil los. 3º pōit curā heſtiomēi. 2ª ibi(Ꝙ ſī ꝑs caris īcipit cor rūpi) 3ª ibi(Et cū incidit̉ membrū Prima in duas. pͥmo ponit curā inicij cācrene. 2º ponit curā ip̄iꝰ qn̄ videt̉ ten dere in viam putrefactiōis ⁊ aſcachillos. 2ª ibi(Si aūt ꝑ tranſierit diſpoſitio ap̄atis) Prima poſſet diuidi in plu res ꝑticulas: ſꝫ nō eſt vis. dicit gͦ ⁊cͣ. alterari.i. denigrari ⁊ eſt in via putrefactionis.i. cācrenatiōis. tunc oꝫ vt ſuccur ras liniendo ſupple in circuitu ſicut eſt bolum armenuꝫ ⁊ terra ſigillata cuꝫ aceto. Intelligo hic ꝙ quādo ponit̉ illud medicamen.ſ. de bolo armeno cum aceto ꝙ ſepe remouet̉ licinium inunctum in hoc medicamine ſuper mēbrū. ⁊ hoc eſt ne opilet̉ ⁊ exiccet̉ locus ob hoc ꝙ cale fiat. Si aūt illud nō valet.i. nō ſufficit ⁊cͣ. nō inuenis excu ſatiōeꝫ ꝗn ſcalpellatōeꝫ ꝓfundā facias diuerſoꝝ modoꝝ in locis diuerſorum locorum: quia ẜm diuerſa loca de bet fieri ſcalpellatio diuerſi modi: qꝛ in mēbro carnoſo .III. Fen pōt fieri ꝓfundior ſcalpellatio qͣꝫ in neruoſo vt ſanguis malus accipiat̉ cū cautela.i. cū cōſeruatiōe a putrefactōe eiꝰ qd̓ circūdat locū ſicut cū epithimatibꝰ p̄dictis.ſ. de bo lo ⁊ terra ſigillata cū aceto. ¶ Et ponat̉ ſuꝑ locū. Hic po nit medicamīa q̄ debēt poni ſuꝑ locū ſcalpellatū: qꝛ alid̓ eſt medicamē qd̓ ponit̉ in circuitu loci cancrenati: ⁊ alid̓ qd̓ ponit̉ ſuꝑ locū cācrenatū: qꝛ in circuitu dꝫ poni medi camen reꝑcuſſiuū vt ꝓhibeat putrefactiōem ꝑuenire ad ꝑtes ſanas: ſꝫ ſuꝑ locū dꝫ poni medicamen reſolutiuū et aꝑitiuū cū forti abſterſiōe ⁊ forti exiccatōe ſic̄ iſta medica mīa q̄ pōit ⁊ ꝓprie ꝑmixta cū ſale. dic̄ hͦ qn̄ volumꝰ fortiꝰ d̓ſiccar̄ vt qn̄ eēt maior putrefactio: qꝛ ſal fortit̉ d̓ſiccat. Ul̓ pōt fieri iſtud empl̓m ꝓbatū. Recipe farine fabarū fari nē orobi ⁊ multū ſalis et ꝯfice cū ſuccō abſinthij vl̓ vrtice ⁊ pone aliꝗd mellis. Iſtud enī empl̓m eſt optimū ſuꝑ lo cum ſcalpellatū: qꝛ mūdificat ⁊ abſtergit ⁊ deficcat. Et de medicinis ꝓhibētibꝰ heſtiomenū et corroſionē.i. ne can cręna fiat aſchachillos ⁊ heſtiomenꝰ. Et ītellige ꝙ medi camē qd̓ hͨ ponit eſt optimū ⁊ exꝑtū: qꝛ illud medicamen facit cadere illud qd̓ putrefactuꝫ eſt: et hoc eſt rōne floris heris. ⁊ ſeruat a putrefactione carnē ſanā. ⁊ hoc eſt rōne aluminis: qd̓ eſt ꝓhibitiuū ⁊ fortiter deſiccatiuū. et rōne mellis abſtergit ⁊ deſiccat. tunc ſequitur illa pars: ¶ Si aūt ꝑtranſit diſpō diſpōnē apatis ⁊ diſpōnē corruptiōis coloris eiꝰ ⁊ īcipit ꝑuenire in mollitiē et hūectet̉ parūper: tūc hec eſt īceptio eiꝰ in putrefactiōe: qͣre oꝫ vt puluerizēt̉ ſuꝑ ip̄m ariſtologia ro tu: et galle equale meſura accepte donec deſiccet̉. Et ſil̓r dragātū iteꝝ ⁊ colcotar ſūt bona ꝓprie cū acēto ⁊ folia nūcꝭ. ⁊ ſil̓r cucume. aſi. autē ſuccꝰ eius epithimādo. ¶ In qua ꝑte ponit curā cancrene qn̄ vr̄ tēdere in viā pu trefactōis ⁊ aſcahillos: ⁊ planū eſt. Sꝫ ītelligas h̓ ꝙ iſte medicine qͣs hic ponit Aui. debēt applicari ẜm diuerſaꝫ diſpōnē corꝑis ⁊ morbi: qꝛ in maiori corruptiōe debēt eē magis d̓ſiccatiue ⁊ acutiores qͣꝫ in minori. ⁊ in cōplexio ne corporis ficca debēt apponi ficcatiores qͣꝫ in cōplexio: ne humida: ⁊ ideo Auic. ponit hic medicinas magis acu tas ⁊ minus acutas ⁊ deſiccatiuas connumerādo diuer ſam diſpoſitionem corporis et morbi. ¶ Quod ſi pars carnis incipit corrumpi incide eam aut fac eam cadere cum eis que ſunt ſicut trociſci andaracaron ⁊ for tius eis calcadecon. Cum feceris cade re ordinem vnum ſuccurre cum butyro ponendo deſuper: deinde fac cadere ſe cundo donec perueniat ad cutem ſanā. et dragantum rubeum eſt puluerizatio bona ſuper mollitiem ⁊ putre factioneꝫ. Et cum apparet putrefactio non expel las cum inciſione ⁊ conſumptione: quo niam magnificatur malum. ¶ In iſta parte ponit curam aſcachillos. et tria facit. pͥmo ponit curam ipſius. 2º docet vitare quēdam errorem.ꝫ remouet erroreꝫ quorundā circa hoc. 2º ibi Cum appa ret putrefactio) 3ª ibi(Et quando magis figatur apa) de prima parte dicit: ⁊ eſt planum. de 2ª dicit. Et cum apparet putrefactio.ſ. in pͥnº nō expellas.i. nō remoueas illaꝫ cū inciſiōe ⁊ cōſumptiōe.i. cauſticatiōe cū medicinis. ⁊ hͦ ītellige ſi tal̓ putrefactio ſit cū inciſiōe ꝙ poſſit remoueri qꝛ ſi ſit pauca putrefactio ⁊ in pͥnº ſi pōt remoueri cū me dicinis deſiccatiuis p̄dictis nō debet remoueri cū īciſiōe ⁊ cauſticatiōe. qꝛ ꝑ illa magnificat̉ malū: eo ꝙ ꝑ illa fit do lor: dolor aūt eſt cā attractōis hūoꝝ ad locū apatis. Et iō dicit Gal̓. lib. de īgeni. ſa. Caue dolorē qͣꝫtū potes: qm̄ ni hil eſt cā ap̄atꝭ ſic̄ dolor. Alioº exponit̉: qꝛ iā dixit ꝙ ſi ꝑs carnis īcipit corrupi īcide eā aut fac eā cadere cuꝫ eis. vn̄ ꝑ hͦ voluit ꝙ ſi caro putrefiat ⁊ corrūpat̉ ꝙ īcidat̉ vel re moueat̉ cū medicia cauſtica. Et iō expone alioº. Et cū ap par et putrefactio nō expellas cū īciſiōe ⁊ cōſūptiōe..i. cuꝫ īciſiōe ⁊ cauſticatiōe ſil̓: vt qꝛ īcidas ⁊ cauſtices ſil̓: ſꝫ ſolū fac cū vno. qꝛ ſi tu facis cū ābobꝰ tūc magnificat̉ malū: qꝛ ſit magnꝰ dolor qd̓ eſt malum ẜm ꝙ declaratū eſt. ¶Uel expone aliter. Et cum apparet putrefactio non expellas cum inciſione ⁊ cōſumptiōe.i. nō expectes cum inciſione ⁊ cōſūptiōe ſolū illiꝰ ꝑtis quā dixit sͣ. ſꝫ incide totū mēbrū ſic̄ dicit īfra(Et cuꝫ īcidit̉ mēbrū) nā plus īportat hͦ ꝙ dic̄ apꝑet putrefactio qͣꝫ hͦ ꝙ dicit cū īcipit corruptio: qm̄ ma gnificat̉ malū.i. qꝛ ambulat ſꝑ malitia eiꝰ egritudīs. et ſic exponendo dicimus ꝙ h̓ īcipit ponere curā heſtiomēi. ¶ Et qn̄ magnificat̉ ap̄a ī circuitu putre facti: tunc laudatū eſt ei ſauich cū ſucco iuſquiami albi. Ueꝝ apd̓ me n̄ eſt bonū ei: īmo opꝫ vt huiuſmodi admīſtret̉ fuꝑ locū ſanū vt ꝓhibeat ab ipſo ⁊ repellat ¶Hic remouet errorē quorūdā ꝗ dicebāt ꝙ qn̄ magnifi catur apa in circuitu putrefacti debet poni empl̓m de fa rina ordei cū ſucco iuſꝗamī albi. Auic. enī dic̄ ꝙ iſtud nō eſt bonū: ſed oportet vt tale empl̓m adminiſtret̉ ſuꝑ locū ſanū vt ꝓhibeat̉ ab ipſo et repellat.ſ. putredinē. Et eſt ītelligendū ꝙ dcm̄ Anic. eſt ſic̄ dictū fuit. ⁊ alie medicine competūt in iſto morbo ſuꝑ locū infirmū ⁊ alie ſuper ſa num: qꝛ ſuꝑ locuꝫ infirmū cōpetūt medicine aperitiue et deſiccatiue ſicut ſunt empl̓a q̄ poſuit. Auic. Suꝑ locūn ſanū cōpetūt medicīe reꝑcuſſiue vt ꝓhibeāt ⁊ cōſeruēt ſ cut bolū armenū cū aceto ī modū vnguēti factū vt repe lat putre factionē. Iſte aūt ſi ponerent̉ ſuꝑ locū infirmū ꝯculcarēt hūores ⁊ plus putrefierēt. ⁊ iō qꝛ iſtd̓ empl̓ꝫ et reꝑcuſſiuū rōne iuſꝗami. iō ꝯpetit ī circuitu loci putrefci apatis. Iteꝝ etiā n̄ cōpetit: qꝛ eſt mollitiuū ſuꝑ locū ſaltē īfirmū: eo ꝙ medicīe iſtiꝰ morbi debēt eē fortiter deſicca tiue. iſtud.n. empl̓m eſt mollitiuū rōne farīe ordei: qꝛ eſt pauce deſiccatiōis reſpcū talis morbi. Et ītellige hͦ ꝙ ap̄a ītelligit tumorē ꝗ accidit in circuitu putre facti. Mo do iſte tumor pōt eſſe duobꝰ modis. Unoº rōne materie morbi: ⁊ tūc ſuꝑ talē tumorē nō cōpetūt mollitiua nec re ꝑcuſſiua: ſed exiccatiua emplaſtra ſicut empl̓m ex farina fabaruꝫ ⁊ aceto ⁊ melle. Alio modo poteſt eſſe ibi tumo rōne medicie cauſtice: quia quando ponitur medicamē cauſticuꝫ: tūc poſt oꝑatiōeꝫ eiꝰ accidūt dolores ⁊ tumoreꝫ in locis circūſtātibꝰ. ⁊ in tali tumore poſt oꝑatiōeꝫ medi cine bn̄ pōt poni empl̓m mollitiuū donec cadat eſchara facta a medicia cauſtica. vn̄ empl̓m tale eſt ibi ſic̄ empl̓m factū ex farina ordei ⁊ maluis ⁊ maluauiſco ⁊ faria fenu greci. ⁊ ſemīs lini īpinguātꝭ cū butyro: qꝛ tūc tale empla ſtrū mitigat dolore ⁊ detumeſcere facit locū ⁊ facit cade re eſcharā ſicut butyrum. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et cū inciditur mēbrū qd̓ putrefactū eſt: tunc oportet vt cauterizetur illud qd̓ ꝯtinet ip̄m cū igne: quoniā illud eſt cum cautela aut cū medicinis cauterizātibus Tractatus .I. De althohoin 24 adurētibꝰ ⁊ ꝓprie ī mēbris facile ſuſcipi entibus putrefactionē ꝓpter caliditatē ſuā. ⁊ qꝛ ſuꝑfluitates calide approximāt eis ſicut ſunt teſticuli ⁊ anꝰ. hec eſt ergo quātitas quā diximꝰ hic. Et tu ꝗdē inue nies in ſermone noſtro ꝗ eſt de vlceribꝰ putrefactis qd̓ oꝫ te addere huic capl̓o. ¶ In qͣ ꝑte ponit curā eſtiomeni. ⁊ dicit cū incidit mēbrū qd̓ putrefactū eſt. q. d. qn̄ mēbrū putrefactū eſt totaliter ⁊ perpeſtiomenatū vel nō eſt adhuc totū corruptū: ſed ſꝑ īcedit: tūc īcidat̉ tn̄ iūctura ſi ibi eſt putrefactio vel iuxta ſanū. ⁊ poſt iciſionē cauterizet̉ illd̓ qd̓ ꝯtinet ip̄m cū igne aut cū medicis cauterizātibꝰ. ⁊ ſi ibi remāet os qd̓ īdiget fectiōe: tunc cum ſerra ſerret̉: qꝛ nō naſceret̉ ibi caro niſi qs adeqͣret̉ cū carne ⁊c̄. Intellige āt ſic̄ ponit Albugaſſis cap̄. de crācrenis. ꝙ meliꝰ eſt cauterizare poſt iciſionē cū igne qͣꝫ cuꝫ medicina: qꝛ cauteriū cū igne eſt ſecuriꝰ ⁊ ve locioris iuuamenti. Et ītellige ꝙ vl̓r vbicūqꝫ cōpetit cau terium.ſ. cū igue ſicut in putre factiōe maxime ꝙ melius eſt qͣꝫ cauteriū cum medicina: ſicut ponit idē Albucaſſis capͥ. de cauterio cū igne. dicit enī ⁊ ſcitote filij ꝙ ex actōe curatiōis ꝑ cauteriū cū igne ⁊ bonitate eius ſuꝑ cauteriū cū medicina cōburēte eſt: qm̄ ignis eſt ſimplex cuiꝰ actio nō ꝑuenit niſi ad mēbrū qd̓ cauterizat̉ ⁊ nō nocet mēbro alij cōiūīcto cū eo niſi cū nocumēto modico ꝑuo. medicie vero cumburētis actio ꝑuenit ad aliud qd̓ elongat̉ ex mē bris. Et addit vlteriꝰ. ⁊ fortaſſe facit accidere in membro egritudinē difficilis ſanationis ⁊ fortaſſe īterficii. Ignis aūt ꝓpter ſubtilitatē ſuā ⁊ bonitatē ſub̓e eius nō facit iſtd̓ niſi ſuꝑfluat. hec ſunt verba ſua. Et ſi ꝗs vult vtilitatē cau terij ⁊ diſpoſitiones ip̄ius q̄rat in illo capl̓o. Et tu ꝗdem īuenies. Hic Auic. remittit nos ꝓ cōplemēto curationis hoꝝ ad capl̓m de vlceribus putrefactis: qꝛ vt dictum fuit ſupra iſta ſunt vicera. ⁊ iō curatio eoꝝ d̓pēdet ex curatio ne illiꝰ tractatus. Sed Auic. hic deteminat de ip̄is ꝓpter cōuenientiā quā habebat cum p̄dictis ẜm ꝙ fuit declara tum in p̄ſenti capitulo. ⁊ patet quod dicitur. ¶ De althohoin. Capl̓m xvij. Ntiꝗſſimi antiquoꝝ nomīaue a runt eū noīe qd̓ tranilatū eſt in arabico althohoin oē ap̄a exn̄s in mēbris glandinoſe carnis aut alibi. In iſto capl̓o Auic. determinat de quodā apate cal̓o qd̓ eſt ex maͣ cal̓a venenoſa qd̓ vocat̉ altoym noīe arabico: ⁊ noīe greco vocat̉ carmata et turſios ẜm ꝙ ponit Auic. et noīe latino vocat̉ antras: ⁊ noīe vulgari vocat̉ qͥbuoni a ꝗbuſdā: ⁊ a ꝗbuſdā vocat̉ qͥmalladicti. poſui tn̄ hec noīa vt nō erret̉ in cognitiōe ip̄iꝰ: qꝛ multi errāt circa hͦ ⁊ ī cu ra ⁊ī cognitiōe: īmo itantū errat̉ circa hoc ꝙ aliqn̄ attri buit̉ cura hꝰ ydiotis. ⁊ credit vulgus illos ſcire hͦ ap̄a cu rare: qꝛ vulgꝰ ꝑitū ab imꝑito nō diſcernit. ⁊ iō dic̄ Gal. in illo de igenio ſani. ⁊ neſcio an a deo an a fortūa mihi cō tingat: qm̄ vulgꝰ ſꝑ odio hūi ꝗ ꝑitū ab imꝑito n̄ diſcernit ⁊ v̓itatē dilexi. Interp̄tat̉ altoym a ꝗbuſdā.i. attrahens ſe intꝰ: qꝛ id ap̄a eſt ex maͣ venenoſa q̄ ſtatiꝫ petit cor ⁊ attra hit ſe ad iteriora. ⁊ iō dicit Auic. in iſto ca. ꝙ iſtud apa ad ducit qͣlitatē malā īterficiētē cor ex via arteriaꝝ. ⁊ iō acci dunt in hac egritudine pulſus cordis ⁊ ſincopis ⁊ vomi tus. a ꝗbuſdā aūt ethimologizat̉ althoym a qͦdā vulgari francigenaꝝ altoym.i. altuy. Nā gallici cū volunt dicere de aliquo qd̓ eſt mortuus dicūt altuy. Et ideo qꝛ id apo ſtema eſt mortale ⁊ īterficiēs. ideo a ꝗbuſdā īterp̄tat̉ alto ym. i. occidēs ab illo vulgari gallicoꝝ. Uel p̄t dici antras ab ītro: qꝛ in antro ponit baſim ſuā. Diuidit̉ autem pars hec in duas. Primo Auic. determiat de hoc apate theori ce. 2º practice. 2ª ibi in 2º capl̓o(Euacuatio ꝗdē cū flebo tomīa) Circa pͥmū Auic. duo facit. Nā qꝛ illud nomē alto ym erat equiuocū apud antiquos. ideo ponit primo tria ſignificata huiꝰ noīs altoym que non ſunt ad ꝓpoſitum ⁊ de ꝗbus nō intendit. 2º ponit quartū ſignificatum ip̄iꝰ de quo ītendtt̉ hic. ⁊ ponit accn̄tia et ſigna illiꝰ. 2ª ibi ¶ De in de dictuꝫ eſt omni apate ꝑnicioſo) pͥma in tres ẜm ꝙ po nit tria ſignificata de ꝗbus nō intendit hic. ⁊ patent ꝑtes. Prima in duas. pͥmo ponit vnū ſignificatū huiꝰ noīs al toym. 2º qꝛ mentionē fecerat de glandoſis carnibꝰ diſtu guit īter carnes glandoſas ⁊ cōparat eas īter ſe. 2ª ibi(E ſenſibilia ꝗdeꝫ ſunt) dicit pͥmo. Antiꝗſſimi.ſ. medici anti quoꝝ.ſ. medicoꝝ noīauerūt altoym noīe qd̓ trāſlatuꝫ eſt de greco in arabicū.i. ꝙ nomē altoym eſt nomē arabicuꝫ trāſlatū de greco eſt ſu. oē ap̄a exn̄s ⁊c̄. aut alibia. alia lr̄. dicit alibi. ſi dicatꝭ alibi. eſt tunc textus planus.ſ. ꝙ altōyꝫ eſt apoſtema exūs mēbris glanduloſe carnis: aut alibi.i. in alio loco corꝑis. ſed tn̄ hoc nō videt̉ beneˡ ꝓbabile ꝙ ſic d̓cat: qꝛ tunc videt̉ ꝙ altoym eſſet nomē generale ad omnē apa. ita ꝙ idē eſſet dicere altoym qd̓ apa: niſi velle exponere ꝙ per glandinoſas carnes intelligeret carnes emunctorioſas ſicut caro inguinū ⁊ aſſellaꝝ ⁊ caro qͦ eſt poſt aures ī collo. ꝑ hec aūt ꝙ diceret alibi vl̓izat ad oēs carnes glāduloſas: qꝛ bene ſūt alie carnes glādoſe p̄ter iſtas que nō ſunt emūctorie: ſicut caro māmille ⁊ teſticu loꝝ ⁊ radicis lingue ⁊c̄. Sꝫ ſi dicat alibia. tūc exponet̉ vt īueni expoſitū: aut.ſ. iſti antiquiſſimi ſu. nominauerūt al toym alibiā.i. ap̄a exn̄s in locis emuctorijs ita vt ꝑ alibia intelligat apoſtema exn̄s in locis emunctorijs. ¶ Et ſenſibilia ꝗdē ſunt ſicut caro glādo ſa q̄ eſt in maxilla ⁊ origine lingue: ⁊ illa q̄ ſenſuꝫ nō hn̄t ſunt ſicut caro glādoſa q̄ eſt in mamilla in ſubaſcellis ⁊ īguinibꝰ⁊ eis ſil̓ibus. Deinde dcm̄ ē poſt hoc ei qd̓ eſt cuꝫ hoc apoſtema calidum perdens. ¶ Quia fecit mētionē de carnibꝰ glādo ſis diſtinguit īter ipſas ⁊ comparatas ad inuicem. ⁊ patet quod dicit. Hed hic ſunt hules carne. glādoſe ſūt ſiqͥcaro duo dubia. ⁊ vuū ē: qꝛ dic̄ ſenſi mamille ⁊ reſticl̓oꝝ. ꝯtrarium dic̄ Auic. in. 3º d̓ anathoª Dic̄.n. ī ca. d̓ anathoª māmille ſic. Et ip̄a ē corpꝰ cōpoſitū ex neruis ⁊ artarijs ⁊ venis īter q̄ exiſtit vacuitas quā ca ro glandoſa īplet cui nō ē ſenſus. hͦ aūt dic̄ ꝙ īter carne glādoſas ſenſibiles ſunt ſicut caro mamille ⁊ teſticuloꝝ que ſunt glandoſe. ¶ Aliud dubiū eſt. qꝛ. A. dicit ꝙ caro que eſt ſubaſcellis ⁊ inguinibus ⁊ his ſil̓ibus ſenſum nō habet. illud videtur eſſe falſuꝫ ad ſenſum. videmus.n. ꝙ in iſtis carnibus accidit dolor: īmo aliqn̄ accidit magis dolor. hoc aūt nō eſſet niſi ſentiret. ergo falſuꝫ dicit Aui. ¶ Ad remotionē hoꝝ dubioꝝ eſt pͥmo intelligenduꝫ ꝙ caro eſt quintuplex. qͥdam eſt caro ſimplex in qua ſunt admixti ſolū vili neruoſi qui nō diſcernunt̉ ad ſenſum ⁊ hec caro eſt illa de qua loquitur Auic. in cap̄. de mēbris que eſt ad implendū loca vacua. Alia. eſt caro que eſt ca ro muſculoſa vt eſt lacertus ip̄e. Tertia eſt caro que dicit̉ caro pura: et iſta eſt illa que eſt ꝑs lacerti ẜm ꝙ dicimus lacertus componit̉ ex carne neruo ⁊ ligamento. Alia eſt caro ꝗ dr̄ caro ꝯfuſa ſicut ē caro viſcerū ⁊ ſtomachi. Alia eſt caro que dicit̉ caro glādoſa. et de iſta eſt hic intentio. Modo eſt etiam vlteriꝰ ītelligendū ꝙ carniū glādoſarū quedam eſt magis nobilis ⁊ magis ſenſibilis vt eſt caro māmille glādoſa ⁊ caro teſticl̓i ⁊ radicis lingue. Alia eſt caro glandoſa q̄ nō eſt ita nobilis nec ita ſenſibilis ſic̄ eſt caro locoꝝ emuctorioꝝ: qꝛ iſte carnes emūctorie ſunt de De cura .III. Fen putate vt in eis eūent̉ ſuꝑfluitates mēbroꝝ pͥncipaliū. il le aūt alie nō. ⁊ iō iſte ſunt ignobiliores illis. ſunt etiā mi nus ſenſibil̓e?: qꝛ ibi nō ſunt tot nerui ⁊ artarie ſic̄ ſunt in carne mamille ⁊ radicis lingue. Und̓ dicit Auic. de car ne māmille in cap̄. d̓ anathoª ip̄iꝰ. Et vene ꝗdē ⁊ artarie et nerui poſiti in ſub̓a māmille cōicant in ea vſqꝫ in ꝑtes muſculoſas: ⁊ hꝫ in ea reuolutiōes ⁊ circuitiōes pl̓imas eꝝ etiā caro radicis lingue eſt ſenſibiliſſima rōne ner ꝝ ⁊ arteriaꝝ que veniūt ad linguaꝫ ꝗ approximāt illi ſcilicet carni. vn̄ dicit Auic. cap̄. anathamia oris. Et in ip̄a ſcilicet lingua ſunt nerui plures procedentes ex neruis quatuor venientibꝰ ad ip̄am quos iam diximꝰ in anatoª ⁊ in ip̄a eſt ex neruis ⁊ venis vltra qͣꝫ credatur eſſe in ſuo ſil̓i. Sic ergo tūc apparet ꝙ caro māmille ⁊ radicis lin gue ſunt ſenſibiliores ⁊ nobiliores qͣꝫ caro q̄ eſt in īgui ne ⁊ ſubaſſellis ⁊ his ſil̓ibus: vt dicit Auic. ⁊ ītellexit pro his ſil̓ibus carneꝫ glandoſam q̄ eſt in collo poſt aures. ¶ Tunc ad id qd̓ tu opponis pͥmo de carne mamille: quia dicit Auic. in 3º ꝙ replet̉ carne glandoſa cui non eſt ſen ſus. ¶ Rn̄deo ꝙ caro māmille eſt qͣſi tota glandoſa: qꝛ ſub̓a tota carnis māmille eſt mollis ⁊ alba. cū ſit gn̓atiua lactis: ſed tn̄ duplex eſt ꝑs carnis māmille q̄dā fundata ſuꝑ lacertos coſtaꝝ: ⁊ iſta eſt ſenſibiliſſima: ⁊ de illa loꝗt̉ hic Auic. Alia eſt pars eius q̄ reſpicit ſpongioſitatē eius ſicut illa q̄ magis pēdet: et iſta eſt magis ſil̓is carni glan doſe qͣꝫ illa: īmo eſt ita glandoſa ꝙ multotiens cirugici decipiunt̉ in curando aliqd̓ vlcus qd̓ ſit in illa carne: qꝛ credunt ꝙ aliqn̄ ſit ibi caro mala: ⁊ tn̄ erit bona. ⁊ ponūt medicina corroſiuā: cum tn̄ cōpetat ibi carnis gn̓atiua. ⁊ iſta caro eſt illa que nō eſt qͣſi ſenſibilis: ⁊ de illa ītelligit Auic. in 3º ¶ Ad illud qd̓ tu dicis 2º dico ꝙ Aui. nō ītel ligit ꝙ caro q̄ eſt in ſubaſſellis et inguinibus nō habeat ſenſum abſolute: ſed intelligit ꝙ nō ſunt ita nobiles: nec ita ſenſibiles ſicut caro māmille ⁊ radicis lingue. ¶ De inde dcm̄ eſt: poſt ⁊cͣ. Hic ponit ſcd̓m ſignificatū altoym ⁊ intellige ꝙ id ſignificatū ꝯtrahit pͥmū: in pͥmo ſignifi cato altoym ſignificat omne apa exūs in mēbris glandi noſis: ſed in ſcd̓o ſignificato ſignificat ap̄a cal̓m exn̄s in alijs locis. Tunc ponit 3ᵐ ſignificatū. ⁊ pꝫ. id etiā 3ᵐ ſigni ficatū ꝯtrahit ſcd̓m: quia ibi ſignificat apoſtema calidum perdens. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Deinde dictū eſt ap̄atio ꝑnitioſa pro p̄eer ꝯuerſionē materiei eiꝰ ad ſubſtātiaꝫ venenoſam qd̓ corrumpit mēbrū ⁊ alte rat colore eiꝰ qd̓ ſeꝗtur ip̄am. ⁊ qn̄qꝫ reſu dat ſanguinē ⁊ virtꝰ ⁊ ſil̓ia illis et addu cit qualitatē malā ad cor ex via arteriarū quare accidūt vomitus ⁊ pulſus cordis ⁊ ſincopis: ⁊ quādo eius accidentia fiunt vehementia interficit. ¶ In qua ꝑte ponit 4ᵐ ſignificatū huiꝰ noīs altoym de qͦ intēdit hic Auic. ⁊ diuidit̉ ꝑs hec in quinqꝫ. pͥmo ponit ſignificatū illud de quo ītendit: ⁊ cuꝫ hoc ponit ſigna al toym in 4º ſignificato. 2º on̄dit quō noīabant p̄dicti an tiqui altoym. 3º cōꝑat vnū altoym ad aliud in iſto ſignifi cato. 4º on̄dit qn̄ maxime multiplicat̉. 5º on̄dit quō ap pellat̉ noībus grecis. 2ª ibi(Et videt̉ ꝙ pͥmi) 3ª ibi(Et ē neceſſariū vt ſit deterius) 4ª ibi: Et altoym ꝗdem multi plicat̉) 5ª ibi(Et inueniunt̉ noīa greca) Dicit pͥmo. Dein dē dictū eſt de omni ap̄te ꝑnicioſo ⁊cͣ. Sꝫ tū dices: ī quo differt id 4ᵐ ſignificatū a tertio: dico ꝙ differt id 4ᵐ a 3 qꝛ in tertio ſignificato ſignificat apoſtema calidum per nitioſum perdens abſolute. modo apoſtema calidum p̄t eſſe pernitioſum rōne pluriū: qꝛ rōne multitudinis materie putrefacte vt in hoſtiomeno. ⁊ pōt eſſe perdens: qꝛ materia eſt venenoſa. vnde ita interficit ſicut venenū ex hibitū ab extra. et ita eſt in iſto 4º ſignificato. ſicut ergo quartū ſignificatū ꝯtrahit etiaꝫ tertiū. ⁊ iō addidit etiam Auic. ꝓpter cōuerſione materie eius ad ſubſtantiam ve nenoſam. ¶ Et qn̄qꝫ reſudat. Hic ponit ſigna altoym in iſto ſignificato. ſigna ſunt iſta que ponit hic Auicē. Et rō quare accidit ſincopis ⁊ pulſis cordis in hoc apoſtema te plana eſt: qꝛ hoc eſt ꝓpter qualitatem venenoſam que venit ad cor ab iſto apoſtemate ex via artariaruꝫ. accidit etiam vomitus ex compaſſione quā hꝫ ſtomachꝰ ad cor vnde qꝛ ſtomachꝰ habet cōitatem cum corde reſpirat ille fumus malus ad ſtōm. quare accidit vomitꝰ: ⁊ ſigna eius ſicut ponit Raſis ſunt botor ⁊ apoſtema cum quibꝰ egre ditur inflatio ⁊ inflāmatio vehemens ledens valde per tranſiens mēſurā in hoc.ſ. in inflatione: qꝛ in circuiū ip̄iꝰ ſit maximus tumor ⁊ puſtula in ſe parua eſt: ⁊ fit qd̓ eſt in circuitu nigrū vel viride veſicans. Et quando eius acci dentia.i. vomitus ⁊ pulſus cordis ⁊ ſincopis fiunt vehe mentia īterficiunt. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Raẜ. Et cum ſuper fluunt iſte intentiones eſt mortifeꝝ vtplurimū cito. ¶ Et videtur ꝙ primi nominabant hoc poſtremum carmata. ¶ In ꝑte iſta Auic. on̄dit quō pͥmi antiꝗ noīabāt id altoy in quarto ſignificato carmata īterpretatur carmīatio: qꝛ carminat totum corpus cum ſit id mortale. Et eſt neceſſariū vt ſit deteriꝰ eoꝝ illi qd̓ accidit ẜm pl̓m in abacellis ⁊ ingui bus ⁊ poſt aurem ꝓpter vicinitatē eiꝰ ad mēbra q̄ ſunt vehementiꝰ pͥncipalia. ⁊ ſal uius althoho in mortaliū ē illd̓ qd̓ eſt ru beū: deinde citrinum. Et ex eo qd̓ ad ni gredinem eſt decliue nō euadit aliquis. ¶ In iſta parte Auic. comparat vnū altoym ad aliud. Et pͥmo comparat vnū altoym ad aliud rōne loci vbi ſit: on̄ dendo qd̓ eſt peius: qꝛ illud eſt peiꝰ qd̓ ſit in locis emūcto rijs ꝓpter ꝓpinꝗtatē quā habet ad mēbra pͥncipalia: īmo ex talibꝰ nullus euadit vel rariſſime(Ei ſaluius altoym Hic cōꝑat vnū altoym ad aliud rōne materie: qꝛ altoy poteſt eſſe triplex. qd̓dā eſt rubeū ⁊ hoc eſt id qd̓ fit a ma ſanguinea aduſta venenoſa. aliud eſt citrinum vl̓ virid ẜm ꝙ appellat ipſum Raſis. ⁊ illud ſit magis ex colera aduſta venenoſa. Aliud eſt nigrū: ⁊ illud ſit magis ex me lācolia aduſta vene noſa. et vnuſꝗſqꝫ eſt malꝰ ẜm ꝙ dicit Raẜ. ſed tamē vt dicit Auic. minus eſt mortale rubeum: quia eſt ex humore minus malo: deinde citrinum vel vi ride: quia eſt ex humore peiori: ſed peius īter omnia eſt nigrum: quia eſt ex humore peiori ⁊ magis aduſto vene noſo. Sed ex hoc ꝙ dicit hic Auic. apꝑet ꝙ dictuꝫ eſt di centiū ꝙ alid̓ eſt albū nō eſt niſi dictū ydeotaꝝ: qꝛ faciūt credere vulgis ꝙ omnis puſtula ſit antrax vel altoym. dubitatio de hͦ ꝙ dicit Auic. ex eo ꝙ ed hicEad nigredineꝫ eſt decliue nō euadū aliquis: quia iſtud videtur falſuꝫ: quia ego iam vidi mul tos de hoc euadere. ¶ Dico ꝙ ſine dubitatione nō poſſu mus hoc negare quin ex iſto aliꝗs euadat: quia ego iam vidi ex iſto multos euadere. Sed Auic. forſan dixit pro tanto ꝙ nō euadit aliꝗs: quia forte illa regio in qua erat Auic. eſt calidiſſima. ⁊ iō qꝛ iſte morbus eſt de materia ca lida aduſta ⁊ ille ꝗ eſt niger ē de materia magis aduſta iō qn̄ ſit in regione calida auget̉ eius malitia ⁊ aduſtio: ⁊ qꝛ regio in qua erat Auic. forte erat calida multuꝫ: iō ex. augetur eius malitia ⁊ aduſtio: ⁊ eſt ille qui eſt niger de materia venenoſa ⁊ multum aduſta forte in ſua regione Tractatus 25 Althoho in nullus euadebat de illo ꝗ erat niger: iō dixit forte. Et ex eo qd̓ ad nigredinē eſt decliue n̄ euadit aliquis: qꝛ vide hat oēs mori in regiōe ſua: ſed in regiōe noſtra nō eſt tā tus calor: iō non addit̉ eius malicia ex aere: ⁊ iō pōt ali quis inde euadere: īmo multi in iſta regione ⁊ ſpecialit̓ quando ap̄a nō eſt multe materie: ſꝫ pauce licet veneno ſe. CUel pōt aliter rn̄deri ⁊ melius ꝙ Aui. qn̄ dicit ex eo ꝙ ad nigredinem eſt decliue nō euadit aliꝗs: intellexit qn̄ altoym eſt in locis emūctorijs: tunc eſt mortale: ⁊ de iſtis mōtalibus ſaluius eſt rubeū: deinde citrinum: ex ni gro autē nullus euadit ꝑꝑ maliciā materie: ⁊ vt ſic intel ligat oꝑꝫ qꝛ prius ipſe dixit: ⁊ eſt neceſſariū vt ſit deteriꝰ eoꝝ illud qd̓ accidit ⁊cͣ. ibi.n. ītellexit ꝙ altoym qd̓ ſit ī lo cis emūctorijs eſt mortale: poſtea ſtatim poſt illuꝫ textū dicit. Et ſaluius altoym mortaliū.i. illoꝝ altoym qui fiūt in predictis locis qꝛ illi ſunt mortales: ſaluius eſt: hocē minus malum qd̓ eſt rubeū: deinde citrinū ⁊cͣ. qꝛ ex citri nō ⁊ rubeo pōt aliꝗs euadere dato ꝙ ſint in locis emun ctorijs: ſed ex illo qd̓ eſt nigrum in locis emūctorijs non euadit aliquis: ⁊ hoc ꝓpter maliciā materie: vnde ꝓpter ꝓpinquitatem ad mēbra principalia nullus euadit. Qꝛ ergo tu dicis: qꝛ dicis ꝙ multi euadunt veꝝ eſt quando non naſcitur in locis emūctorijs: ſed certe qn̄ naſcitur in locis emūctorijs certe nunqͣꝫ vidi aliquē euadere: ſꝫ qn̄ non eſt niger poſſibile eſt vt euadat: quia materia nō eſt ita mala vt dictum eſt prius. ¶ Et althohoin quidem multiplicantur in peſtilentijs ⁊ in regione peſtilentiali: ⁊ inueniuntur nomina greca reꝝ que aſ ſimilantur althoho in ſicut turſios ⁊ car mata ⁊ carmakile ⁊ furios. Uerum apd̓ nos non eſt magna diſtinctio inter eorū nominationem. CHic oſtendit ī quo tꝑe maxīe multiplicat̉: ⁊ dicit ꝙ mul tiplicat̉ maxime in peſtilētia ⁊ in regiōe peſtilētiali: ⁊ nō eſt miꝝ de hoc: cū iſte morbus ſit peſtilētialis: eo ꝙ eſt ex materia putrida venenoſa q̄ ꝯtrariat̉ cordi a tota ſubſtā tia: vnūquodqꝫ ſil̓e generat ſibi ſuum ſil̓e: ⁊ ideo dicit ra ſis ꝙ ſi in aere fuerit peſtilētia: tūc erit malū: īmo eſt qͣſ incurabile cū adiungat̉ tūc malitia aeris cū malitia mor bi. Iteꝝ etiaꝫ generat̉ maxime vt dicit Raſis in pͥncipio autūni ⁊ in fine eſtatis: ⁊ hoc eſt ꝓpter ſanguineꝫ aduſtū ⁊ melancolicū ꝗ generatur in iſtis tꝑibus rōne caloris ⁊ ficcitatis: ex tali autē humore fit tale ap̄a.(Et inuenitur. althoym. vnde dicit Aui. ꝙ apud nos non eſt magna di ſtinctio inter eorum nominationem: quia vt dicit Galie in libro de ingenio ſani. De nominibus non eſt curādū dumodo intentionem eorum habeamus. dubium circa totum capl̓m: dcm̄ Eſt autē Vnū en. ni. ꝙ aniras eſt ap̄a qd̓ interfi cit: eo ꝙ adducit malā qualitatē ad cor ex via arteriaruꝫ Illud nō vr̄: qꝛ iſta materia venenoſa antracis eſt expul ſa a natura ab iterioribꝰ mēbris ad exteriora ſicut ad cu tem: gͦ ſi tūc iſta materia exn̄s in interioribꝰ corporis nō potuit naturā vincere: īmo expulſa eſt ad exteriora mul to minus poterit naturā vincere exn̄s in exterioribus ꝑ expirationē ad interiora: qꝛ ſi exn̄s in īterioribus nō po tuit vincere īmo fuit expulſa: gͦ exn̄s in exterioribꝰ nō po tuit fumus eius reſpirare ad interiora ⁊ naturā vincere īmo multo fortius poterit expellia natura: quō ergo in terficit? ¶ Dd̓m ē breuiter vt ſpectat ad ꝓpoſituꝫ ꝙ natu ra aliquando dn̄at̉ materie morbi totaliter: aliqn̄ partiꝫ dominatur ei ⁊ nō total̓r: aliqn̄ aūt nullo mō ei domina tur: mō tunc ad ꝓpoſitū qn̄ natura expellit iſtā materiaꝫ de iterioribꝰ ad exteriora: natura pͥmo dn̄at̉ iſti materie non totaliter: qꝛ ſi dn̄aretur ei totaliter nō generaret̉ īde ap̄a: ſed reſolueret ipſam vel ſenſibiliter vel īſenſibiliter ꝑ poros: dn̄atur gͦ ſibi aliquo mō in hoc ꝙ eſt potēs ipſā expellere ad exteriora: ⁊ qꝛ non dominat̉ ei totaliter iſta materia retinet̉ in cute ⁊ fit inde ap̄a: ⁊ qꝛ iſta materia eſt venenoſa: ⁊ de natura veneni eſt repere ad cor: ſicut vide mus ſi aliꝗs morderet̉ a ſerpēte: tunc venenū niſi ſuccur ratur ſtatim petit cor: ⁊ etiam interficit: ſic iſta materiā: qꝛ venenoſa eſt retēta in cute ſtatim reꝑit ad cor ꝑ viā arte riaꝝ: ⁊ niſi ſuccurrat̉ ei īterficit: īmo aliqn̄ cum omni ſuc curſu interficit ꝑꝑ multitudinē materie ⁊ eiꝰ malignitate ¶ Et tu dices: natura fuit potēs expellere de interioribꝰ ad exteriora: gͦ multo foruꝰ erit potēs reſiſtere eī exiſten ti exterius: iſtud nō valet: qꝛ licꝫ natura fuerit pͥus potēs in interioribꝰ ſuꝑ ipſā maͣꝫ quodāmō: qꝛ fuit potens ī ex pellēdo ad exteriora: tn̄ qꝛ materia illa tenet̉ in cute ⁊ fa cit apa ⁊ eſt venenoſa. ⁊ de natura veneni eſt petere cor. iō cum natura ſit debilitata pͥmo ex illa expulſione non pōt reſiſtere ei ſicut pͥmo: ⁊ pͥmo cū materia ē venenoſa: ⁊ multa: ⁊ ēt niſi ei ſuccurat ſicut eſt de venenis appoſi tis exteriꝰ: vt dcm̄ eſt de venenis ſerpētuꝫ. ¶ Ulterius in tellige vnū notabile circa iſtū morbū ꝙ althoym ſi fiat in febre ita ꝙ ipſā ſequat̉ vel p̄cedat: tūc eſt ſignum mortis ꝓxime: eo ꝙ materiā ſignificat corruptā ⁊ venenoſā exi ſtētem ī venis q̄ facit febrē: ⁊ hoc ē qd̓ dicit Hypo. in ꝓno ſticis. Si in egro corpore fuerit antras vel carbunculus vel vlcus malū ſiue p̄ceſſerit ſiue ſuꝑuenerit opus ē attē dere ꝙ ſi exiccatio fuerit ⁊ colorē viridē vel citrinū vl̓ li uidū p̄tulerit dicit mortē ꝓximā. Qꝛ aūt Hyp. addidit ꝙ exiccatū fuerit: queras in cōmēto Gal̓. ſufficientē expoſi tionē. Et tu potes ītelligere vno mō breuiter ꝙ antrax exiccat̉ aut ꝙ nō emittit aliud qͣꝫ virus: aut qꝛ nō tument partes circūſtātes ſicut cōſueuit eſſe ī ipſo: qꝛ tūc ſignifi cat debilitatē v̓tutis nō potētis regere illas partes ꝓpter malitiā materie venenoſe ⁊ multitudineꝫ ipſius: ⁊ tunc eſt ꝑnicioſuꝫ. Sꝫ ſi altoym nō fiat in febre acuta: ſed fiat fe bris in ipſo rōne caliditatis ſicut vtplurimum ap̄ata cal̓a multū rōne caliditatis eoꝝ ſequunt̉ febres nō ꝓpter hoc dicit mortē ꝓximā: vnde Hypo. qn̄ dicit: ſi in egro corpo re: intellexit in egro ꝑꝑ febrem acutam ¶ Cura althoyn. Cap̄. Uacuatio ꝗdē cū flebothomia et cū eo qd̓ tolerat hora aūt ſit neceſ ſariū ex eis q̄ educūt humorē pu trefactum eſt neceſſaria. Hic ponit plura noīa greca que ſignificant quaſi idē cuꝫ ¶ In iſto capl̓o Aui. determinat de cura althoym in qͣrto ſignificato de quo intēdit: ⁊ circa hoc duo facit. pͥmo po nit curam vl̓em ipſius: q̄ attēdit̉ penes rectificationē toti us corꝑis ⁊ cordis. 2º ponit curā localē. 2ª ibi. Althoym vero ipſū. Prima diuidit̉ in plures ꝑticulas: ſꝫ nō ē vis. pͥmo.n. ponit curā vl̓em rectificātē totū corpꝰ: ⁊ hoc rō ne eūonis: ⁊ dicit ꝙ euacuatio quidē cū flebotomīa ē.i. cōuenit cum eo ꝙ tolerat hora neceſſaria. F hic dubitatio: qꝛ nō vr̄ ꝙ cō Sed ſtatim ert perat fiōmia in iſta egritudīe ꝑ textū Raſis dicētem ſic. Et non opꝫ vt fiat flōmīa cum hac egritudine: ſꝫ feſtinētur ⁊ dentur īfirmo oīa q̄ cōfor tant cor. ⁊cͣ. ¶ Ddm eſt ad hoc ꝙ flōmīa competit in hac egritudine: cōpetit ſibi pͥmo ſi corpꝰ eſt plectoricū totum eo ꝙ ꝑ flōmia minuit̉ plectoria corporis qͥ plectoria ē cā maioris ap̄atis. Iterum cōpetit ēt ſibi rōne ſui: ⁊ hoc du pliciter. pͥmo rōne materie: eo ꝙ ſit ex ſanguine aduſto ꝑmixto cum colera vel mel̓ia aduſta: in teli aūt humore competit flōmia ⁊ farmacia. Et hoc ē quod dicit Gal̓. liº. de inge. ſa. loquens de carbūculis ⁊ prunis ⁊ omnibus talibus que fiunt ex ſanguine aduſto ⁊ malo. ꝗbus om nibus nil eſt adeo iuuatiuū vt flōmīa ſi recordaris q̄ di Dinus ſuꝑ Fen ⁊c̄. Aui. .III. Fen De cura xi in flegmonibꝰ: qm̄ ſi ſanguis vſqꝫ ad defectionē traha tur vtiliſſimū erit ſi ꝑ hoc nō appareat cōtrariū. Iteꝝ eti am cōpetit flōmīa iſti egritudini rōne qͣ eſt acutiſſima et maxima ⁊ nō ſolū cōpetit flōmia rōne huius: īmo cōpe tit ei vſqꝫ ad ſincopiꝫ: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gal̓. in cōmēto. il lius affo. Que egerunt̉ nō multitudinē ⁊c̄. dicit enī. Cuꝫ enim flōmamꝰ vſqꝫ ad defectionē in ꝑacutis egritud ini bus ſicut ī acutiſſimo apate refrigerat̉ ſtatim corpꝰ ⁊ fe bris extinguit̉. Addit āt Aui. Cū eo ꝙ tolerat hora neceſ ſaria vt oſtēdat ꝙ flōmīa dꝫ fieri in pnº. Et qn̄ virtus eſt fortis qꝛ nō cōpetit qn̄ ſuꝑuenit ei ſincopis ⁊ pulſus cor dis: eo ꝙ tūc ē timor de caſu v̓tutis: ⁊ iō bn̄ dixit in illo aſ foriſmo: q̄ egerunt̉ ⁊ hoc facere ſi ſufficiat egrotās: ⁊ ꝑꝑ hoc bn̄ addidit. Gal̓. in textu p̄allegato ſi ꝑ hͦ nō appare at ꝯtrariū: qꝛ ſi appareat ꝯtrariū vtputa debilitas v̓tutis non dꝫ fieri ꝑꝑ timorē de cauſa v̓tutis. Tūc ergo ad iſtd̓ qd̓ tu opponis ꝑ textū Raſis dico ꝙ qn̄ Raſis dicit. Et n̄ fiat flōmīa in hac egritudine nō ītelligit hͦ abſoluta hoc ē nō fiat flōmīa cū iſtis accn̄tibꝰ.ſ. cū ſincopi ⁊ vomitu ⁊cͣ. vt dcm̄ eſt: qꝛ cū īmediate fuerit locutꝰ de iſtis accn̄tibꝰ. Dixerat eni. Et accidit qn̄qꝫ cū eo vomitꝰ ⁊ pulſus cordis ⁊ ſincopis. Et cū ſuperfluūt ille ītētiōes ⁊cͣ. iō dixit. Et nō fiat flōmia cū hac egritudine.ſ. qn̄ ē cū iſtis accn̄tibꝰ: īmo dico vlteriꝰ ꝙ ex iſto dicto pōt hr̄i ꝙ ītentio ſua ſit ꝙ fiat flōmia cū hac egritudine: qꝛ ipſe ī illo ca. nō facit mentio nem de ſol̓one vētris nec de aliqͣ eūone corꝑis niſi de fle botomīa cū gͦ in illa egritudine vt manifeſtū ē competat eūo: iō qꝛ dixit: ⁊ nō fiat flōmīa ⁊c̄. ītellexit ꝙ in iſta egri tudine fiat flōmia: ſꝫ nō cū illis accn̄tibꝰ. Sic ergo dictuꝫ Aui. verū ē qn̄ dicit. Eūo cū flōmīa ⁊cͣ. aut.ſ. ꝙ ſit neceſſa rium ꝙ fiat ſupple eūo ex eis q̄ educūt hūorē corruptuꝫ ſicut ſūt tamarīdi ⁊ caſſia fiſtula: qꝛ iſta mūdificant ſāgui nem ⁊ educūt hūoreꝫ corruptū ſine ſuꝑcalefactione: vn de dꝫ dari tale ſolutiuū ꝙ nō ſit ſuꝑcalefaciēs: īmo habe at ſecū admixtū ſiue admixtas res frigidas ⁊ acetoſas: qꝛ talia cōpetūt in iſta egritudine ſicut ē id ſolutiuū. R. vio larū. 3. 5. prunoꝝ nº. x. tamar īdi. ꝯͣ. 5. vel. 3. vi. fiat decoctio in qͣ ponat̉ medulle caſſie fiſtule. ꝯͣ. i. id enī eſt optimum ſolutiuū ī tali morbo. Et nota ꝙ illud aut: pōt teneri co pulatiue ⁊ diſiūctiue. Copulatiue ponit̉: qꝛ qn̄ ꝑmittit vir tus etas ⁊ cōpl̓o dꝫ fieri vtrunqꝫ.ſ. Nōmīa ⁊ farmacia: tene tur diſiūctiue: qꝛ qn̄ nō ꝑmittit etas vel aliud dꝫ fieri ſaltē ſol̓o.ſ. vētris niſi ſit ibi caſus virtutis: qꝛ qͣꝫtum ad hͦ ideꝫ eſt iudiciū de flōmīa ⁊ farmacia. opponeret vr̄ ꝙ non cōpetat in Sed aliquiS ntō morbo aliqͦ eūo in pͥnº: ſicut ponit Aui. nec flomia nec ſol̓o vētris: qꝛ ī illo morbo ma teria eſt venenoſa vt poſitū eſt in pͥº ca. ⁊ ē iſta maͣ vene noſa in exterioribꝰ corꝑis. ſꝫ qn̄ maͣ venenoſa ē in exteri oribus corꝑis nō dꝫ facere ipſaꝫ redire ad interiora: īmo debemus hͦ ꝓhibere: īmo qꝛ cura tota antracis ē ꝓhibere ne maͣ illa vadat ad cor. Sed eūo in pͥnº iſtiꝰ morbi faci et redire maͣm ad īteriora: gͦ nō cōpetit eūo iſtiꝰ morbi in pͥnº. Ꝙ aūt eūoⁱ faciat redire maͣm ad īteriora ꝓbat̉ hoc ꝑ textu Aui. ca. de curatione morſus canis rabidi. Dicit enī. Et nō oꝫ vt ꝓperes in diebus pͥmis ad euacuātia: ſꝫ occupa te ītrahēdo ad exteriora: nā eūo qn̄qꝫ adiuuat ad hoc vt venenū penetret ad ꝓfundū ⁊ ꝓhibet attractionē eius ad exteriora: ⁊ qm̄ ip̄a trahit hūores ad īteriora tūc irahit cū eis venenū: ſic gyr̄ hic de ītentione Aui. expreſ ſe ꝙ eūo trahit venenū ad īteriora. Cum gͦ venenū ſit f in pͥmis in exterioribꝰ nō dꝫ gͦ fieri eūo in pͥmis in ap̄ate iſto. ¶ Dd̓m eſt ad hͦ eūo dꝫ fieri in pͥncipio in iſto aꝑate cum flōmia ⁊ cū farmacia ſicut ponit Aui. īfra tunc ad iō qd̓ tu opponis tu dicis qn̄ maͣ venenoſa eſt in exterioribꝰ corꝑis nō debemus facere ipſam redire ad īteriora: cōce do: ſꝫ tu dicis eūo in pͥnº iſtius morbi facit redire materi am venenoſaꝫ iſtius morbi ad īteriora īterimo: tn̄ ꝓbas ꝑ textū Aui. in ca. de morſu canis rabidi: vbi ponit ꝙ eūo qn̄qꝫ adiuuat vt venenum penetret ad ꝓfundū. Dico ꝙ non eſt ſimile in morbo vbi ē maͣ venenoſa expulſa ab ī terioribꝰ ad exteriora: ⁊ in veneno qd̓ eſt in exterioribus corporis ex morſu canis rabioſi: nā qn̄ aliquē mordet ca nis rabioſus nō debemus ſtatī eūare: qꝛ cū de rōne vene ni ſit ire ad īteriora ⁊ maxime ad cor ſi ſtatiꝫ fiat eūo cum euo trahat hūores ad īteriora: iō erit cā penetratiōis ve neni: hoc aūt eſt malū: ⁊ ideo in tali caſu nō dꝫ ſtatiꝫ eua cuari corpus ſꝫ pͥus dꝫ attrahi ex loco cū fortiter attrahē tibus per duos dies vel ꝑ tres poſtea euacuare: qꝛ nō tra hit venenū tūc ad īteriora: īmo potius euacuat qd̓ pene tratū eſt: ſed qn̄ venenū vel maͣ venenoſa expellitur ab ī terioribus ad exteriora tunc debemꝰ ſtatiꝫ euacuare: qꝛ il la maͣ fuit. pͥus in īterioribꝰ: ⁊ ideo hoc eſt ſignū humorū corruptionis in īterioribꝰ mēbris: ⁊ iō ſtatiꝫ debemꝰ eua cuare timēdo ne remaneat ibi maͣ corrupta in īterioribꝰ mēbris cū illa expulſio nō ꝓcedat niſi ex corruptiōe hu morū in mēbris iterioribꝰ. Un̄ maius eſt iuuamentū qd̓ habetur ex eūone humoꝝ corruptoꝝ exn̄tium in mēbri iterioribꝰ qͣꝫ ſit nocumētū ex attractione maͣe exterioris ad interiora: ⁊ iō nō eſt ſimile de venenis quod accidit ex morſu canis rabioſi ⁊ de veneno expulſo ab interioribꝰ ad exteriora in pͥncipio. Sed ē ſimile qꝛ ſicut nos ibi po ſtea poſt tres dies euacuamus ꝑꝑ illud qd̓ penetratū ē ſi cut ibi dicit Aui. poſt illū textū allegatum: ſic hic euacua mus ſtatim in pͥnº: timēdo de remanſione humoꝝ corru ptoꝝ in mēbris īterioribꝰ: īmo dicit ibi Auic̄. ꝙ ſi accidit ibi negligētia in eūone tunc eūo in ea hora eſt magis ne ceſſaria. Et iſte eſt textus ſuus. Cuꝫ gͦ trahis qd̓ tibi pol̓e eſt poſt duos dies aut tres: tūc occupa te in euacuādo: q̄ ſi forſan iam penetratū ē: ⁊ ſi nō fuerit facta attractio ⁊ ac cidit negligētia tūc eūo in ea hora eſt magis neceſſaria. ¶ Sic ergo videtis ꝙ tūc poſt eūonē qn̄ penetrat ad īte riora venenum: ⁊ ita etiam hic: qꝛ eſt corruptio in mem bris interioribus quod ſignificat nobis materiam corru ptam expulſam ſtatiꝫ in pͥncipio euacuamꝰ vt nō ſtet illa materia corrupta in interioribus: vel dato etiā ꝙ expel leretur a natura ad exteriora fieret id malum ſi non eūe mus quia augeretur ap̄a primum. ¶ Deinde opꝫ vt reuertaris ad cor cun defenſione eius ⁊ confortationē ipſiꝰ cū eis in quibus ſint infrigidatio ⁊ odora mētum ſicut acetoſitas citri ⁊ miue ⁊ rob pomorum ⁊ cydoniorum ⁊ ſicut grana ta acetoſa valde ⁊ olfatus ſicut roſatum ⁊ camphore ⁊ ſandali. Et cibus ſit ſicut lentes cum aceto ⁊ ſicut cibus cum aceto valde acetoſus factus ex carnibus arahē gi ⁊ hedorum. ¶Hic Aui. poſtqͣꝫ poſuit curā vl̓em q̄ attenditur penes re ctificatione totius corporis rōne eūonis: ponit hic curaꝫ vl̓em que attēdit̉ penes rectificationē cordis: ⁊ hoc facit cū cibo ⁊ potu ⁊ medicinis ⁊ cū odoribus frigidis ⁊ ace toſis: ⁊ hoc eſt quod dicit Raſis in ca. p̄allegato. Et den tur infirmo oīa que cōfortant cor cum infrigidatōe ex eis q̄ diximus in capl̓o calefactiōis cordis: ⁊ cōferūt ad illo granata acetoſa ⁊ acetoſitas citri ⁊ odoramētū redolētiū frigidoꝝ. Rō aūt quare in iſta egritudine maxime dꝫ cō fortari cor cū frigidis ⁊ acetoſis eſt vt qꝛ dcm̄ ē maͣ iſtiu mēbri eſt venenoſa calida ⁊ aduſta: de naͣ autē veneni vt dictum eſt ſuperius eſt petere ⁊ reſpirare ad cor eo ꝙ cō trariatur ei a forma ſpecifica: ⁊ ideo maxime debꝫ reſpici cor in iſta egritudine: ⁊ dꝫ cōfortari cū cibis ⁊ potibus fr̄i gidis. qꝛ illa maͣ eſt cal̓a venenoſa ⁊ aduſta: ⁊ ideo dꝫ con Tractatus .I. Althohoin 26 fortari cū frigidis: debet etiam confortari cū acetoſis: ꝗa acetoſa reſiſtunt corruptiōi ⁊ putrefactioni: ⁊ iō qꝛ de na iſtius morbi eſt corrūpere ſpūm ⁊ cōplexionē cordis iō debent eſſe cibi acetoſi ⁊ frigidi: ſicut ſunt cibi habentiuꝫ febrem peſtilētialē: qꝛ iſte morbꝰ eſt peſtilētialis: vt dictū eſt ſupra: eo ꝙ ſicut in peſtilētia corrūpit̉ cōplexio cordis ⁊ ſpiritus: ita etiā in iſto morbo ꝓpter reſpirationē ſumi putridi ad cor ꝑ vias arteriarū: ⁊ iō maxime generatur ī aere peſtilētiali: ⁊ ideo idē eſt regimē iſtiꝰ morbi ⁊ habē nium aerem peſtilētialē ſicut dicetur īfra. Sic ergo bene dicit Aui. poſt eūonem ⁊ flebotomiā oꝫ vt reuertaris ad corcū defenſiōe ⁊ confortatiōe ipſius: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Raſis. Et ſubleua plurimū intētōis tūc ad cōfortādū vir tutem ⁊ īfrigidandū cor. loci v̓o ipſius curatio non poſſi bilis eſt niſi poſt id. Et ex hoc qd̓ dicit hic Auic̄. ⁊ Raſis apparet ꝙ peſſime faciunt illi qui dant tyriacā ī iſta egri tudine ⁊ huiuſmodi res calidas: iſta aūt faciūt humoreꝫ plus furere ⁊ cor ſuꝑcalefieri ⁊ totū corpus: ⁊ ideo iſtis ci tius inducūt mortē in egritudine. CHis ergo p̄miſſis di cit ergo Aui. ⁊c̄. ⁊ miue.i. ſirupus de ſucco pomoꝝ aceto ſoꝝ. Rob pomoꝝ eſt ſuccus pomoꝝ decoctꝰ vſqꝫ ad ſpiſ ſitudinem. ¶ Et cibus ſit ſicut lentes in aceto: ⁊ fiat ita: ex coriantur lentes ⁊ frangantur ⁊ fiat inde ſicut faba cum aceto eiecta earum prima lixatura vel coquantur cum aqua ⁊ pauco aceto: qꝛ nō poſſūt bene decoqui cū aceto Ei ſit cibus cū aceto valde acetoſus ſicut ſunt ſpinacia cū aceto vel agreſta.ſ. lixata prius in aqua: ⁊ ex carnibꝰ alta heu. i. vituli lactētis. Et videte in iſto morbo debēt eē ea quę infrigidant ſanguinē ⁊ īgroſſant: vnde dicit Raſis: Et confert ei qd̓ fuerit ex cibis cū lētibꝰ excorticatis ⁊ ace to ⁊ cibis cōgelatis ⁊ omne qd̓ ingroſſat ſanguinē ⁊ con fortat cor ⁊ extinguit ſuꝑfluitates corporis. ¶ Sed aliꝗs diceret: nō videt̉ ꝙ cibus iſtius morbi debet eſſe infrigi dans ⁊ ingroſſans ſanguinē qꝛ in iſto morbo eſt ſanguis groſſus eo ꝙ ſanguis aduſtus tendit in naͣm mel̓ie adu ſte. Unde Raſis in ca. de pruna ⁊ igne ꝑſico precipit da ri ſubtiliātia ſanguinē: qꝛ in iſtis eſt ſanguis groſſus pro pter aduſtionē: ergo ſimili mō debemus dare ſubtilian tia ſanguinē cū hic ſit ſanguis aduſtus. ¶ Dico ꝙ ſine du bio ſanguis in iſto morbo ⁊ in ſe ⁊ in ſui ſubſtātia ē groſ ſus cū ſanguis eſt aduſtus: ⁊ ideo qͣꝫtū ex parte huiꝰ com peterēt cibi ſubtiliantes ſanguinē ſicut cōpetit in pruna ⁊ in igne ꝑfico: ſicut dicit Raſis: ſed tn̄ qꝛ iſte ſanguis vltra hoc habet ꝙ ſit vene noſus: vt dcm̄ eſt: ⁊ de natura vene ni eſt ſtatim petere ⁊ effumare cor. ideo rōne huius dant̉ ibi ingroſſantes ſanguinē vbi non poſſit ita effumare et penetrare ad cor. Et qꝛ multa caliditas eſt ī reliquo ſan guine propter quam in ipſo eſt ebulitio: vnde dantur ci bi congelantes ⁊ ingroſſantes ipſum. ¶ Et opꝫ vt roretur maſio īfirmi cuꝫ ace to plurimo ⁊ folijs ſalicis ⁊ vio. ⁊ ro. ⁊ ne nufare ⁊ ſimilibꝰ: ⁊ ponant̉ ſuper cor epi thimata īfrigidantia confortantia ex eis que cognoſcunt̉ de medicī habētiū pul ſuꝫ cordis calidū ⁊ habētiū peſtilētiam. ¶ In parte iſta Aui. docet rectificare aere in quo dꝫ eſſe ta lis infirmus: qꝛ oꝑꝫ vt irroret̉ ⁊ madidet̉ māſio cuꝫ rebꝰ frigidis ⁊ acetoſis: ⁊ debēt balneari linteamina cū aceto ⁊ aqua roſa. ⁊ ponere ſuꝑ perticā circa lectū: ⁊ ponantur ſuper cor epithima. Hic reuertit̉ ad cōfortandū cor cum epithimatibꝰ. ⁊ pōt poni tale epithima ſuꝑ cor. R. ſanda loruꝫ.ſ. rubeoꝝ ⁊ citrinoꝝ: ⁊ alboꝝ: boli armeni: roſarū rubearuꝫ: ſeminis pſilij oīum an̄. 3. ij. ſeminis portulace lactuce an̄. 3.5. camphore. a. 3. terant̉ omnia inſimul ⁊ cō ficiantur in modū vnguenti cum aqua roſa. ⁊ agreſta: et cum eis ponatur farina ordei qͣꝫtum ad omnia. ¶ Et advltimum regantur regimine ha bentium aerem peſtilentialem. CHic Aui. vl̓izat de regimine iſtoꝝ quo ad oīa dicta ſcꝫ qͥ ad regimē cibi ⁊ potus ⁊ medicinaꝝ ⁊ ad rectificationeꝫ aeris: qꝛ debet regi regimine habētiū aerē peſtilentialē ⁊ ſupple etiā habetiū morbos peſtilētiales: qꝛ ſicut in fe. bribus peſtilētialibꝰ oꝑꝫ regere cuꝫ frigidis ⁊ acetoſis: et opꝫ etiā cōfortare virtutē eoꝝ cū iſtis cibis: ⁊ paꝝ in vice īmo ſi nō appetūt debemus eos rogare ad comedēdū ſi cut ponūt auctores. Unde nō debemꝰ ita dietare in iſtis ſicut in alijs febribus: qꝛ cū in iſtis febribus ſpūs ſint cor rupti exiſtētes circa cor ex aere peſtilētiali opꝫ ſepe ciba re vt renouent̉ ſpiritꝰ iſti circa cor. Et ſimiliter etiā ī iſto morbo debemus regere eos cū talibus cibis ⁊ virtutem eorū cōfortare cuꝫ iſtis cibis dādo eos ſepe vt renouent̉ ſpiritꝰ iſti infecti ⁊ corrupti a fumo putrido veniente ab ipſo apoſtemate ad cor ꝑ vias arteriaꝝ: vt pͥus dictum eſt ¶ Et ītelligēdū eſt ꝙ Aui. tetigit curā vniuerſalē iſtiꝰ mor bi qͣꝫtum ad rectificationē corporis ꝑ eūoneꝫ ⁊ qͣꝫtum ad rectificationē cordis ꝑ cibos ⁊ potus ⁊ odores ⁊ epithi nata: ⁊ tetigit etiā rectificationē aeris: ſed de ſomno ⁊ vi gilia nihil tetigit nec aliꝗs auctor. Et d̓ hoc dico ꝙ ꝗdaꝫ dicūt ꝙ in tali morbo nō debet eger permitti dormire: ⁊ mouent̉ forte ex hͦ: qꝛ materia huiꝰ morbi eſt venenoſa: ſed in veneno exhibito corpori auctores ꝓhibēt ſomnū. Dicit enī Aui. 4º. libro cap. canō curationis eius qui in potu ſumit venenū. Et oportet vt nō dormiat oīno ⁊ nō dimittat ſe ipſū taliter vt dormiat: īmo oꝑꝫ vt euigilare fa ciat ipſos ⁊ rideant ⁊ clament in circuitu eius: ergo ſimi liter in morbo iſto debet ꝓhiberi ſomnus cū ſit ex mate ria venenoſa. ¶ Nos vero dicimꝰ ꝙ nō eſt totaliter ſimi le de materia iſtius morbi ⁊ de veneno dato in potu: ꝗa quādo venenū datur ī potu per os: tunc ſtatim venenuꝫ petit cor in interiori: ⁊ interficit calorē ⁊ ſpūm in interio ribus: ⁊ ideo ꝓhibetur ſomnus: qꝛ ſomnus retrahit ⁊ re uocat humores ad interiora ⁊ maxime ad cor. vnde cum tunc venenū petat īteriora: tūc ſi fieret ſonus poſſet eē cā citioris penetratiōis veneni ad īteriora: ſed in iſta egritu dine eſt expulſa materia venenoſa ab īterioribꝰ ad exte riora corporis ⁊ ideo nō eſt ita in īterioribꝰ ſicut quādo datur venenū in potū: ⁊ etiā qꝛ ſtatim poteſt ſuccurri ſcal pellando ⁊ extrahēdo venenū: ⁊ ideo non facit tale iuua mentū hic vigilta ſicut ibi: ⁊ ideo cū non faciat tale iuua mētum: ⁊ faciat alia nocumenta: qꝛ diſſoluit virtuteꝫ ⁊ ſu percalefacit corpꝰ: ⁊ adurunt̉ magis humores: ⁊ ideo nō eſt oīno ꝓhibendū ſicut ibi: ſed eſt tenenda via media: qꝛ nec eſt ei negandus ſomnus oīno: nec oīno eſt concedē dus: opꝫ pͥmo multū vigilare ⁊ poſtea dormire. ¶ Nota tamē ꝙ ſi in iſto morbo accidat ꝓfunduas ſomni ſicut iaꝫ vidi ꝙ accidit in ꝗbuſdā ⁊ ſit cū debilitate pulſus tunc ē ſignū malū: qꝛ ſignificat debilitatem virtutis non poten tis incitare ſenſus exteriores: ⁊ hoc eſt. quod Auicen. di cit in. 4º. Et profunditas ſomni cum debilitate pulſus ē mala ⁊ eſt propter debilitatem virtutis ⁊ non propter de bilitatem cerebri. Et quando ſic eſt profunditas ſomni ī hoc morbo tunc debet excitari ⁊ non permitti dormire ⁊ vigilare ipſum. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Altohoin vero ipſuꝫ ⁊ qd̓ currit curſu eius de eis q̄ nominata ſūt curet̉ in prin cipio cū eis q̄ conſtringūt ⁊ īfrigidāt cū ſpōgia īfuſa in aqua ⁊ aceto aūt ī oleo ro. aut oleo de pomīs ⁊ arbore maſticis: aut oleo de myrto: iſta fiūt in principio. ¶ In qua parte ponit curam localem althoym: ⁊ duo fa cit. pͥmo ponit curam localē althoym. ſcd̓o ponit curā lo Dinus ſuꝑ Fen ⁊c̄. Aui. .III. De cura Fen calem ẜm quoſdam illoꝝ apoſtematū que althoym ſimi lantur ſicut carmata ⁊ ſephyros. 2ª ibi Dixerunt carma ta.) Prima in duas. pͥmo ponit curā althoym in pͥncipio quādo nō tendit in viā maturatiōis ⁊ exiture. 2º ponit cu ram ipſius quādo tēdit in viā exiture ⁊ maturationis. 2ª ibi.(Et in illo qd̓ habet ſubſtātiam exiture.) prima in du as. primo ponit curam althoym in pͥnº. 2º in ſtatu. ſecun da ibi. In ſtatu vero.) dicit: ⁊ patet primo. ꝙ Auicen. ponit ꝙ ī iſto Sed eſt dubium mnorbo ī pͥncipio d̓bemꝰ curare cū eis que infrigidant ⁊ repercutiūt. Sed iſtud vi deturˣ falſum per textū Raſis ꝗ dicit ſic. Et nō liniatur ex epithimatibꝰ frigidis: imo cū videris ꝙ iā accidit ab epi thimate: vt qꝛ hoc ſit factū per errorē: vel dato ꝙ ſolum ſunt poſita in circuitu ⁊ accidat ſcꝫ pulſus cordis ita ītel ligit Raſis. Et aqua frigida pulſus cordis additus: tunc incipe ⁊ embroca ipſuꝫ cū aqua calida ⁊ calefac ipſum et pone ſuꝑ locū cum īfirmus eſt ſedēs in domo ⁊ in circui tu eius ē nix qd̓ ꝓhibeat frigus ꝑuenire ad locū. ¶ Re ſpondeo ꝙ ſine dubio nō debēt poni repercuſſiua ſuper locū vbi ē althoym: qꝛ cū materia eſt venenoſa nō opor tet reꝑcuti ꝓpter timorē reuerſionis ad īteriora: ⁊ ſpecia liter etiā quādo materia de ſe reſpirat ⁊ penetrat ad cor: ⁊ ideo nō debēt poni illa ſuꝑ locū que ꝓhibeāt eam ve nire ad exteriora ⁊ cōſtringant eā interioribus ſicut ſunt frigida repercuſſiua: ⁊ in iſto morbo intelligit Raſis ꝙ non liniat̉ epithimate frigido. Auicē. vero ītelligit ꝙ al thoym curetur in pͥncipio cū eis q̄ infrigidant ⁊ repercu tiunt ſcꝫ non ponendo ſuper locum talia: ſed debent po ni in circuitu: vt dictum eſt: ⁊ hoc ne illa materia peram bulet ⁊ occupet loca ſana ⁊ corrumpat partes circunſtā tes: ſuper locum vero debet poni maturatiuum ⁊ aper i tiuum vt dicetur. Tunc ſequitur illa pars. In ſtatu vero curetur cū ſcalpellatiōe ſi poſſibile eſt: ⁊ fiat vt currat qd̓ eſt ī ip̄o ⁊ nō dimittatur vt brunum fiat: qm̄ addi tur venenoſitas eius ⁊ ſi indiget vetoſis ſugentibus cum ſubtilitate fiat. ¶ In qua parte ponit cura althoym quādo eſt in ſtatu: et hoc intelligēdum eſt ꝙ nō ſolū debemus facere in ſtatu ſcalpellationē: ſed etiā quādo eſt in augmento vel circa principiū: ⁊ hoc dico factis vniuerſalibꝰ: qꝛ quāto citius trahit̉ ſanguis venenoſus tāto ē melius: ⁊ tāto plus ſecu ratur eger a morte ⁊ a malis accidētibꝰ: ⁊ quādo facimꝰ ſcarificationē debemꝰ abluere ſanguinē cū aqua calida qui egredit̉. Et ſi poſt ſcarificationē indiget ventoſis fiāt cum lenitate vt ſugant ſanguinē qui egreditur malus ꝑ ſcarificationem: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Raſis. Locum aūt ſca pella ⁊ ablue ſanguinē cū aqua calida nec cōgeletur ⁊ ne ſcꝫ currat ad cor per vias arteriarū ⁊ ſugat ſuctione leui vt egrediat̉ paulatim. Poſtea quādo locus eſt ſcarifica tus debemus ponere em̄plaſtrū qd̓ matur et ⁊ attrahat ⁊ faciat cadere eſcaraꝫ ſicut ē emplaſtrū de fermēto ⁊ buty ro ⁊ ſale vel de farina frumēti cū aqua ⁊ oleo ⁊ parū cro ci: vel emplaſtrū de radice euiſci cū fermēto ⁊ butyro: et farina fenugreci ⁊ ſeminis lini. ¶ Et ītellige̓ ꝙ tantū de beat ſcarificari pluribꝰ vicibus ꝙ recedat tota nigrēdo ⁊ totus ſanguis malus venenoſus. Et ideo dicit Auicen̄. ⁊ non dimittatur vt brunū fiat qm̄ addit̉ venenoſitas: hoc eſt ītantū ſcarificare ꝙ tota nigredo recedat: qꝛ qͣꝫdiu ibi eſt nigredo tādiu eſt ibi venenoſitas. Et tu ſupple vltra illud qd̓ dicit Aui. ẜm ꝙ ſpecificat Raſis ꝙ ſi cū ſcapella tiōe no curetur: īmo cū hoc etiam ſemper ambulat ⁊ ad ditur nigredo eius tunc cauterizetur vel cum medicina cauſtica vel cuꝫ ferro ignito: ⁊ poſt cauſticationeꝫ appo natur emplaſtrū mollitiuū vel maturatiuū vel mitigatiuum doloris ⁊ faciat cadere eſcharā: ⁊ detumeſcere faci at locum: ſicut eſt emplaſtrum de farina ordei maluaui ſco maluis ⁊ ſeminis ſini ⁊ fenugreci decoctꝭ vſqꝫ ad ſpit ſitudinē ⁊ impinguatis cuꝫ butyro: poſtea quādo cecidit eſcara curetur cū vnguentis vlcerum donec ſanet̉. ¶U terius intellige ꝙ ſemꝑ ad euitandū infamiā vulgi in ta li morbo ponere cauſticum bonū eſt lꝫ auctores vadant tantū cū ſcarificatione: qꝛ dicunt vulgares ipſe interficit morbū: ſed ſi nō poneret ⁊ accideret mors ex illo morbo ppter malitiā ipſius dicerēt vulgares male curauit me dicus qꝛ non interficit morbum. Et ideo ad euitandum infamiā vulgi debemus ponere cauſticū ſuꝑ locum: ⁊ hͦ dico ſi morbus ſit in loco vbi cauſticū nō poſſit ledere il lud membrū: qꝛ ſi ille morbus eſſet in palpebra vel ꝓpe angulū oculi non oportet poni cauſticū: qꝛ tunc poſſet d̓ ſtrui ex hoc oculus ⁊ deturpari: ⁊ ideo ibi debemꝰ ſemꝑ ad ſcarificationem ꝓcedere ſi poſſumus: tamē ſi nō poſſu mus aliud ꝓpter malitiā morbi: vt qꝛ nō ceſſaret ambu lare debemꝰ ponere cauſticū: qꝛ melius eſt vt deſtruatur illud membrum qͣꝫ totum corpus. ¶ Et in illo qd̓ hꝫ ſubſtātiā exiture oꝫ vt adminiſtret̉ apud ſtatū eiꝰ: aut circa ſta tum eiꝰ cū apertōe. Et qn̄ ē illic fe. tarda bis cū infrigidatiōe ne reducas cum ea mam retro. Et apertio ꝗdem ſit cū eis q̄ ſunt ſicut embroca cum aqua camomille ⁊ aneti ⁊ reliquorum aperientiū ſubtiliū que dicemus in capitulo vulnerum. ¶Hic Aui. docet curam althoym quādo tēdit in viaꝫ exi ture ⁊ maturationis ꝓpter malignitateꝫ materie: ſed ali quādo poteſt tendere in viam maturationis exiture: vt quando materia non eſſet ita maligna ⁊ natura eſſet fo tis. Dicit ergo ⁊cͣ. cum apertione.i. cum medicinis matu rantibus ⁊ aperientibus ipſuꝫ. Et quando illic eſt febri tardabis cum īfrigidatione: intellige nō qꝛ velit ꝙ ap nantur ibi infrigidantia ſuꝑ locuꝫ aliquo tempore: vt ctum eſt prius. Sed quando eſt febris tardabis cum īfri gidatione: qꝛ non pones nec etiā in circuitu nec ſuper lo cum ꝓpter reuerſionis timorem ad interiora: qꝛ augere. tur feb. ſi reuerteretur ad interiora ⁊ alia accidētia mala. Et apertio iſtius. ſcꝫ apoſtematis: quia ſubſtātia exiture ſit ⁊cͣ. que dicemus in cap. vulnerū: expone.i. in cap. apo ſtematū: qꝛ ipſe facit vnū capl̓m de exituris erumpētibuꝫ exteriores exituras: dixit autē vulnerū vel vlcerū: qꝛ qn̄ ap̄ata fiunt exiture ſunt quaſi vlcera cum interius ſint ru pta vel vlcerata. ¶ Deinde ſeꝗtur illa pars. ¶ Dixer̄t Carmana āt ⁊ Sephiros. Cō fert empl̓m de capillo veneris ⁊ atripli ce ⁊ volubili ⁊ radice euiſci cū pauca gi ma pini ⁊ melle cum vino aūt glutē cum gūma pini ⁊ ceratum aut ſordes alueari orum apum ⁊ lupini infuſi in aceto aut ra dix cucumeris aſinini cū glutino alboti aut nitrū cum ficubus aut cū fermēto. ¶ In qua parte ponit curam ẜm quoſdam qͣꝫtum ad loca lia quorundā apoſtematū que ſimilantur althoym ⁊ nō habet magnam diſtinctionē ab ipſo ſicut prius dixit Aut cen. vt ſunt carmata ⁊ ſephyros: ⁊ patet quod dicit. C E intellige ꝙ iſta emplaſtra que ponit hic quedam ſūt ma turatiua ⁊ quedam attractiua ⁊ maturatiua ⁊ quedaꝫ ſūt erumpentia: ⁊ omnia iſta competunt maxime quando .I. Glandularū Tractatus poſtema aliquod tendit in viam exiture: qꝛ ſimilatur qͣ ę runc carbunculo. Uel ſi apoſtema ſit malignum: nō de pent poni niſi poſt curam predictam ſcꝫ poſt ſcarificatio nem ⁊ cauſticationē: qꝛ aliter non ſufficerent. ¶ De ap̄atibꝰ exn̄tibꝰ in glādulis. Cap̄. Poſtemata glādoſa que nō in cedunt via atangarij qn̄qꝫ acci dunt in loco aliquo caſu in criſi bꝰ. ⁊ qn̄qꝫ cadūt caſu expulſiōis a mēbris radicalibꝰ: ⁊ fortaſſe attrahunt ea vlcera ⁊ ap̄ata alia ſuper extrema ad q̄ currūt materie in vijs quarū incedūt car nes ille: quare īuoluunt̉ cū eis ſicut acci dit iguini ⁊ ſubaſcelle ex apatione ambo rū ī eo ꝗ hꝫ ſcabieꝫ aut vlcera ſuꝑ pedes ⁊ manus ⁊ qn̄qꝫ ſunt cū repletiōe corꝑis ⁊ qn̄qꝫ nō ē ī corꝑe plurīa repletio. ¶ In iſto cap. Auicē. determinat de apoſtematibus ẜꝫ ꝙ accidūt in locis emūctorijs: eo ꝙ cura apoſtematū diuer ſificatur ꝓut accidūt in locis iſtis a cura ip̄oꝝ ꝓut accidūt in alijs locis corporis: ⁊ quia apoſtemata que fiunt ī iſtis locis vtplurimū fiunt ex materia calida ſaltē illa que ac cidunt in ſubaſſellis ⁊ inguinibꝰ ẜm ꝙ apparet per Ra ſim capitu. de exituris: iō deierminauit de apoſtematibꝰ illoꝝ locoꝝ in tractatu apoſtematū calidoruꝫ: nihilomi nis tamē bene poſſūt fieri apoſtemata frigida aliqn̄: ſꝫ n̄ ꝓpter hoc fuit neceſſe determinare de eis ī tractatu apo ſtematū frigidoꝝ: quare eadē eſt quaſi cura ipſoꝝ prout fiunt in iſtis locis: vtrobiqꝫ enim poſt eūonem corporis opꝫ apponere reſolutiua ⁊ attractiua ⁊ nō repercuſſiua: lꝫ magis ſuſtineāt reſolutiua apoſtemata frigida qͣꝫ cali da: vnde nō fuit neceſſe repetere de eis iterū apoſtema ta frigida qͣꝫ illud qd̓ hic ſit dictuꝫ: vnde quāqͣꝫ de iſtis de terminet̉ in tractatu apoſtematū calidorū: tamē illud cō mune capl̓m eſt de ꝗbuſcūqꝫ apoſtematibus que accidūt in his locis ſiue ſint calida ſiue frigida: ⁊ poterit etiā eſſe alia cauſa quare de ipſis determinauit potius inter apo ſtemata calida qͣꝫ inter apoſtemata frigida: qꝛ apoſtema ta calida ẜm ſe īdigent pura reꝑcuſſiua in pͥnº. apoſtema ta aūt frigida nō. Immo oꝑꝫ ꝙ etiā in pͥncipio ſint admi niſtrata cū reſolutiuis ⁊ calidis vt poſtea dicet̉ ⁊ dictū fu it ⁊ ideo cura apoſtematū calidoꝝ in iſtis locis plus di uerſificat̉ a cura apoſtematū calidoꝝ in locis alijs qͣꝫ di uerſificet̉ a cura apoſtematū frigidoꝝ: qꝛ quaſi eadē ē cu ra frigidorū in iſtis locis ⁊ calidoꝝ: qꝛ vbicunqꝫ ſint apo ſtemata frigida nō oꝑꝫ ea pure reꝑcutere. Et iō dicit Aui cen. de apoſtematibꝰ iſtoꝝ locoꝝ potiꝰ inter apoſtemata calida cū plus diuerſificet̉ cura apoſtematū calidoruꝫ in iſtis locis qͣꝫ in cura apoſtematū frigidoꝝ: vt oſtēderet ꝙ diuerſa eſt cura apoſtematū in iſtis locis ⁊ apoſtematuꝫ ẜm ſe. Diuidit̉ aūt pars iſta ī partes duas: qꝛ pͥmo deter minat de apoſtematibꝰ qͣꝫtum ad cauſas eoꝝ: ⁊ qͣꝫtuꝫ ad curaꝫ. ſcd̓o ponit curā apoſtematū que fiunt in carnibus glandoſis emūctorijs. ſcd̓a ibi. Cura eoruꝫ eſt diuerſa. Dicit pͥmo: apoſtemata glandoſa.i. que fiūt in glandoſis carnibus ſu. emūctorijs: qꝛ de talibꝰ carnibus glando ſis ītelligit hic eo ꝙ bene ſūt alie carnes glandoſe p̄ter iſtas ẜm ꝙ apparuit cap. de althoym: ⁊ apparebit ī iſto. Que nō īcedūt via althoym.i. apoſtematu venenoſoꝝ: de qui bus dictū eſt in p̄dicto cap. Quādoqꝫ āt ⁊cͣ. planū eſt. E quādoqꝫ ſūt cū repletione corporis ſcꝫ iſta apoſtemata in illis locis. Et quādoqꝫ nō eſt in corpore plurima reple no. Poteſt enī eſſe ꝙ in corpore nō ſit plurima repletio ⁊ tamē erūt ſuperfluitates alique in mēbris pͥncipalibus que expellēt ad illa loca ⁊ faciunt apoſtema: ⁊ dato ꝙ in corpore nō ſit multa repletio: pōt etiā eſſe ꝙ apoſtemata ⁊ vlcera exiſtētia ſuꝑ extremitates poſſūt fieri apoſtema ta in iſtis locis dato ꝙ nō ſit plurima repletio ī toto cor pore. Dicit Aui. plurima repletio: vt oſtendat ꝙ ſit aliqͣ repletio ī corꝑe: lꝫ pauca: qꝛ ſi corpꝰ oīno eſſet mundum non expellerent̉ ſuꝑfluitates a mēbris pͥncipalibꝰ ad iſta loca cū ī eis nō eſſent nec etiā ad ea traherent̉ maͣe: dato ꝙ aliqua apata vel vlcera eēt ſuꝑ extremitates cū ī cor pore nō eſſent materie ſuperfluitatum. dubiuꝫ circa iſtud capl̓m: qꝛ nō vi Bed eſt Vnū aetur ꝙ ſpeciet ad hunc librū: ꝗa in iſto libro determinat de egritudinibus qͦ poſſunt acci dere cuilꝫ corpori: vel ſūt cōmunes toti corpori ſicut ap paruit ꝑ Auicē. in pͥmo li. ⁊ iō nō ſpectat̉ in iſto lib. deter minare de egritudinibꝰ appropriatis alicui mēbro: ſed iſta apoſtemata ſūt appropriata aliꝗbus mēbris ſicut lo cis emūctorijs: ergo videt̉ ꝙ nō ſpectet ad iſtū libruꝫ de terminare de apoſtematibꝰ in locis iſtis. ¶ Reſpondeo ꝙ ad iſtū librū ſpectat determinare de apoſtematibꝰ iſto rum locoꝝ: qꝛ carnes glandoſe emūctorie ſunt in pluri bus locis corporis ⁊ non ſolū in vno: ⁊ iō Aui. nō deter minauit de iſtis apoſtematibꝰ ꝓut determinate accidunt vni loco emūctorio: ſed iſto modo determinauit Auicē. in. 3º li. qꝛ Auicē. in 3º li. determinat de apoſtematibꝰ q̄ fiunt in loco emūctorio qui eſt in radice auris appropri atus: ſed determinauit de ipſis hic ꝓut īdeterminate poſ ſunt accidere cuicūqꝫ loco emnūctorio: eo ꝙ iſto modo de terminatio iſtoꝝ ſpectat ad qͣrtū librū: cū in iſto libro de terminetur de egritudinibꝰ: que nō accidunt vni mēbro appropriate: ſed poſſunt accidere toti corpori vel pluri bus partibꝰ corporis ſicut ſūt iſta apoſtemata: qꝛ iſta apo ſtemata poſſūt accidere pluribꝰ partibꝰ corporis cuꝫ plu res ſint loci emūctorij. ¶ Intellige tamē vlteriꝰ ẜm ꝙ di cit Raſis ꝙ exitura vel apoſtema quod accidit in ſubaſ ſcellis ē magis ſiccū ⁊ ledens: exitura aūt que accidit ī in guinibꝰ eſt magis quieta parumper.ſ. reſpectu illiꝰ que ſit in ſubaſcellis. Et rō huius eſt qꝛ exitura que ſit ī ſuba ſcellis ſit a materia magis ſicca ⁊ a materia magis calida: qꝛ illa materia eſt ſuꝑfluitas cordis qd̓ eſt magis mēbrū calidū ⁊ ſiccū. ¶ Apoſtema autē qd̓ ſit in inguine fit a ma teria magis quieta: quia fit a materia minꝰ calida ⁊ magꝭ humida: eo ꝙ ſit ex materia que eſt ſuꝑfluitas epatis qd̓ eſt membrū minus calidū corde ⁊ magis humidū ipſo. Et addit vlteriꝰ Raſis ꝙ illa que eſt in inguine quādo qꝫ nō facit collectionē ſaniei: illa aūt que eſt in ſubaſcellis fortaſſe nō euacnat̉ a collectiōe ſaniei. Ratio autē huius eſt qꝛ materia exiture que eſt in īguinibus ꝓpe vias vri ne ⁊ ſeceſſus. vnde quādoqꝫ purgat̉ ⁊ deriuat̉ ad illa lo ca: ⁊ etiā qꝛ in locis ſubaſcellaꝝ ꝓpter caliditatē loci ⁊ ꝓ pter etiā amplitudinē que ē in loco: eſt apta colligi mate ria groſſa que difficilis eſt ꝓpter pellis multitudinē ad reſolutionē: ſed ē apta ad hoc vt ex ea exitura contingat: talis autē vtplurimū ad ſaniē conuertit̉ vt apparebit in fra in ſequenti capl̓o de exituris. ¶ Et intellige vlterius ꝙ Raſis nō fecit mentionē de apoſtemate qd̓ ſit in carni bus glandoſis q̄ ſunt ī collo poſt aures: qꝛ apoſtema qd̓ ſit ibi eſt minus calidum ⁊ minus ledēs qͣꝫ apoſtema qd̓ ſit in ſubaſcellis ⁊ inguinibꝰ: qꝛ ſit ex materia que eſt ſuꝑ fluitas cerebri. Superfluitas aūt cerebri eſt magis frigi da: eo ꝙ cerebꝝ eſt membrum frigidum reſpectu cordis ⁊ epatis: ⁊ ideo exitura que ſit ibi eſt minus calida ⁊ mi nus ledens: ſed eſt tardioris reſolutiōis ⁊ tardioris ma turatiōis: eo ꝙ maͣ eſt frigidior ⁊ groſſior: ma autē frigi da tardiꝰ reſoluit̉ ⁊ tardius maturatur qͣꝫ calida. ¶ Et eorum cura eſt diuerſa a cura ap̄a tum aliorum in principio cū expulſiōe. Dinus ſuꝑ fen ⁊c. Auicē. .III. De apoſtematibus Fen Et non adminiſtratur in eis illud immo euacuatio per flebotomiam ⁊ ſolutionē ventris eſt illud quod eſt neceſſariū. ¶ In iſto capl̓o. Aui. ponit curā apoſtematū p̄dictoꝝ. Et diuiditur pars iſta in partes duas. Primo ponit curam apoſtematū: que fiunt in glandoſis carnibus emūctori is. ſcd̓o qꝛ carnes glandoſe ſunt duplices ẜm ꝙ dictū fu it prius: qꝛ q̄dam ſunt ignobiliores ſicut ſunt emūctorie quedam autē ſunt magis nobiles: ponit conueniētē dif ferentiā in curatiōe apoſtematū accidētiū in carnibꝰ glā doſis ignobilibus per reſpectū ad apoſtemata accidētia in carnibus glandoſis nobilibus. ſcd̓a ibi. Uerū quan do apoſtema eſt in qͣꝫtitate. Prima pars diuidit̉ in par tes duas. Primo ponit cura apoſtematū accidētiū in lo cis emūctoriis ꝑ viam criſis vel expulſionis ex principa libus membris. ſcd̓o ponit curā ipſoꝝ accidētium ꝓpter multitudinē repletionis in toto corpore: qꝛ curationes iſtorū amboꝝ quodāmō differūt vt poſtea videbitur. ⁊ ibi. ¶ Si autē affuerit. Prima in duas. pͥmo ponit curaꝫ apoſtematū accidētiū in locis emūctorijs per viā expul ſionis ex membris pͥncipalibꝰ qͣꝫtum ad vniuerſalia. ⁊ quātū ad localia. ſcd̓a ibi. Curatio vero alia. Dicit pͥmo curatio eoꝝ ⁊cͣ. īmo eūo per flōmiā ⁊ ſolutionē vētrisᶠ eſt illud qd̓ eſt neceſſariū ſcꝫ in pͥnº.ſ. iſtoꝝ ante oēm curam localē: ⁊ in hoc nō differūt iſta apoſtemata ab alijs: qꝛ eti am in alijs opꝫ p̄mittere eūonem ẜm ꝙ apparuit ſupra: ſed differt cura iſtoꝝ a p̄dictis in localibus ẜm ꝙ Auicē. ponet in parte ſequēti. Sed hic opꝫ ītellige re de flōmīa ex qua ꝑte ⁊ quomō dꝫ fieri: qꝛ Aui. de hoc nihil dicit hic Et cā huius fuit qꝛ ſatis Auicē. tractauit de hoc in prima Fen quarti: oſtēdit enī ibi in generali quō dꝫ fieri flōmīa ⁊ ex qua ꝑte etiā: ⁊ qꝛ de hoc dixit ī lib. vniuerſali: ī libris particularibꝰ nō repetijt. Raſis tn̄ cap. de exituris que fi unt in īguine ⁊ ſubaſcellis ſpecificat: hoc ſolū aūt Raſis ſpecificat de exituris q̄ fiūt in ſubaſcellis ⁊ inguinibꝰ: nō aūt de illis q̄ fiunt in radice auris. ¶ Nota ergo ī vniuer ſali ẜm ꝙ poſſum extrahere ex dictis Aui. in pͥmo: ⁊ Ra ſis in dicto cap. ꝙ ſi apoſtema ſit in carnibꝰ glādoſis que ſunt in collo poſt aureꝫ: cōfert ei flomia cephalice manꝰ alteriꝰ: aut flōmīa ſaphene pedis eiuſdē: verbi gr̄a ſi apo ſtema ſit in loco emunctorij colli: ex latere dextro dꝫ fieri flōmia cephalice ex māu ſiniſtra: ⁊ ſi volumꝰ facere de pe de ⁊ nō de manudꝫ fieri flōmia pedis dextri: ſi aūt apo ſtema ſit in īguine tūc ẜm ꝙ dicit Raſis cōfert ei flōmīa baſilice ex manu oppoſita: ⁊ tu ſupple aut cōſert ei flebo tomia ſaphene pedis oppoſiti aut baſilice manꝰ alterius aut ambaꝝ ſi fuerit res ſuꝑflua: ⁊ hec ſunt verba Raſis. Ego autē ipſuꝫ ītelligo ſic qn̄ dicit ꝙ exiture q̄ eſt ī īgui ne cōfert flōmia baſilice ex manu oppoſita: ītelligo hic il lam manū eē oppoſitā q̄ eſt cōtrapoſita in recta linea vt ſi exitura ſit in īguīe dextro ꝯfert ei flōmīa baſilice ex ma nū dextra. ſimiliter quādo dicit ꝙ illi q̄ eſt in ſubaſcellis cōfert flōmia ſaphene pedis oppoſiti: ītelligo pedem op poſitū ꝗ eſt cōtrapoſitus in recta linea vt ſi exitura ſit in ſubaſcellis in parte dextra cōfert flōmīa ſaphene pedis ex parte dextra q̄ eſt directe oppoſita: vnde dicimus: iſta domꝰ eſt oppoſita illi ꝑ vnā lineam. ¶ Et nota ꝙ iſta di ctio oppoſitaⁱ ī vniuerſali ſignificat vnū: qꝛ illa dr̄ eē pars oppoſita qn̄ facimus flōmiā vt deriuemꝰ a parte patiēte ad partē lōginquā que eſt pars diſtās a ꝑte patiēte ꝑ vnā dyamētrū tm̄: qꝛ ẜm ꝙ dicit Aui. in pͥmo canone Fen: pͥ ma deriuatio ad lōgīqua nō dꝫ fieri ad partē q̄ diſtet per duas dyametros: qꝛ ſi fieret flōmia ex ꝑte q̄ ſit lōginqua nulla fieret deriuatio a ꝑte patiētis: ⁊ iō dꝫ eſſe lōginqui tas ad hoc vt fiat deriuatio a ꝑte patiente ꝑ vnā dyamētꝝ ⁊ iō illa pars dr̄ eſſe directe oppoſita parti patienti q̄ eſt ſic diſtans a parte patiēte ꝙ ad ip̄aꝫ pōt fieri diuerſio hu moꝝ a ꝑte patiente: mō illa pars aliqn̄ pōt eſſe eiuſdē la teris cū parte patiente: aliquādo aūt ē alterius lateris: ſi cut verbi gr̄a: ſi apoſtema eſt in inguine dextro tunc ma nus oppoſita erit manꝰ dextra: qꝛ diſtat ab ea ꝑ vnā dya metrū: ſicut deſurſuꝫ ⁊ deorſum: ſed pes oppoſitus ei eſ ſet nō pes dexter: qꝛ paꝝ diſtaret a parte patiētis: ſed pes ſiniſter. ¶ Sed ſi tu oppones ꝙ ibi ſint duo dyamētri: qꝛ eſt ibi dyamēter deſurſum ⁊ deorſum: ⁊ de dextra in ſint ſtram. Aui. aūt dicit ꝙ nō fiat ꝑ duas dyamētros. ¶ Rn̄ deo ꝙ Aui. ītelligit quādo dicit ꝙ nō fiat per duas dya metros cōpletas: ſicut ſi apoſtema eſſet ī ſubaſcellis dex tris: nō deberet fieri flōmīa ex pede ſiniſtro: qꝛ ibi ſūt duo dyamētri cōplete. ¶ Sed ſi apoſtema eſſet in īguine tūc opꝫ facere ex altero pede: qꝛ nō ſunt ibi due dyametri cō qꝛ nō eſt completa dyamēter ab inguine ad pedem rōne ſurſum ⁊ deorſum: iō non dꝫ fieri flebotomia ex pede il lius partis: ſed ex pede alterius partis. Et eodē mō eſſet quādo apoſtema eēt in collo: qꝛ nō debet fieri eximanui lius partis: qꝛ nō eēt pars ſufficiēter longinqua: ſed dēt fieri ex altera manu. ¶ Et ſi tu opponas cōtra illa que di cta ſunt: qꝛ dices tu videtur ꝙ ſicut quando apoſtema ē in inguine dextro non facimus flōmiam ex pede dextro ſed ex ſiniſtro: ſic non debemus facere ex manu dextra ſꝫ ex ſiniſtra: qꝛ non videt̉ eſſe maior diſtantia ab inguini ad manū qͣꝫ ab inguine ad pedem. ¶ Reſpōdeo ꝙ debꝫ fieri: vt dcm eſt ſi apoſtema ſit in inguine ex manu eadeꝫ ⁊ non ex pede eodē: ſed ex pede altero: qꝛ difficilius mo uent̉ ⁊ attrahunt̉ humores ſurſum qͣꝫ deorſum: qꝛ de na tura ſui humores ſunt magis apti deſcendere deorſuꝫ qͣꝫ ſurſuꝫ: ⁊ ideo qꝛ agilius eſt trahere humores deorſuꝫ qͥ ſurſuꝫ magis a longinꝗs deſurſum pōt attrahere flebo tomīa q̄ ſit ī pede qͣꝫ poſſit attrahere deorſuꝫ flebotomia que ſit in manu: ⁊ ideo qꝛ flebotomia que fit in pede at trahit plus a ꝑtibus ſuperioribꝰ qͣꝫ ſit inguini tūc ſi fleb tomia fieret in pede ex parte eadē illi humores qui attra herentur ꝑ flebotomiā ad partes pedis retinerētur ī ca nibus inguinis: ⁊ ꝑ cōſequēs augerēt ap̄a. Unde ſicut di ctum fuit ſupra ꝙ vlcera exiſtētia ſuꝑ extremitates ſūt c apoſtematis: qꝛ attrahunt materias que retinētur ī loci vacuis qui ſunt in illa via recta: ſic ēt flōmīa ſi fieret in ꝑ de eodē poſſet augere apoſtema: qꝛ materie que attra rentur a partibꝰ ſuperioribꝰ per flōmiam retinerētur ī vijs medijs vacuis: ſed flebotomia que ſit in brachio n. attrahit a tanta diſtantia hūores ab inferioribꝰ lociꝫ ſicut attrahit flōmia que fit in pede a partibꝰ ſuperioribꝰ: ⁊ iō attrahit ſolū a ꝑtibus īguinū vel a partibꝰ circūſtantib qꝛ difficilius eſt attrahere humores ſurſuꝫ qͣꝫ deorſuꝫ: et iō pōt fieri flōmia de brachio eodē: nō autē de pede eod ꝓpter rōnem dictā que ſubtilis eſt homini ītuenti. ¶ It tellige tn̄ ꝙ ſi corpus eēt multū plectoricū: ⁊ eēt magn̄ fluxus humoꝝ ad ap̄a tūc melius eēt facere flōmiam pri mo ſi ap̄a eēt in inguine dextro de manu ſiniſtra qͣꝫ d̓ ma nu dextra: qꝛ in pͥnº. ꝓpter repletionē corꝑis dꝫ pͥmo to tum corpus eūari: ⁊ hoc faceremus ꝑ flōmiā alteriuꝫ ma nus: poſtea aūt debemus deriuare ⁊ attrahere ab apate ⁊ faceremꝰ ꝑ ꝑtē manus eiuſdē. ¶Et iō nota vnā diſtin ctionē vl̓em ⁊ bonā circa flōmīaꝫ q̄ pōt extrahi ex dictis Aui. in pͥmo: ⁊ a Gal̓. li. de īge. ſani. ꝙ qn̄ facimus flōmi am ꝓpter aliqd̓ ap̄a exiſtēs in iſtis locis ⁊ in alijs ꝙ aut humores ſūt in fluxū aut nō: ſi hūores ſunt in fluxu: aut corpus ē multū plectoricū aut nō: ſi corpꝰ eſt multū ple ctoricū: tūc dico ꝙ ibi cōpetit duplex flōmīa: vna ē q̄ eūat plectoriā: ⁊ iſtā oꝑꝫ fieri per ꝑtē magis lōginquā a parte patiētis ſiue iſta diſtet ꝑ duas dyamētros ſiue non. Alia flōmia dꝫ fieri poſt pͥmā q̄ deriuet fluxū maͣe ab apate ad partē lōginquā. Et hec pars dꝫ eē diſtans a parte patien te ꝑ ꝗnta dyametrū: ⁊ iſto mō ītelligit Aui. cū dicit ꝙ tu .I. Tractatus 28 Glandularum nō debes facere ꝓlōgationē īter duas dyametros: ītelli git.n. ibi de flōmia q̄ fit a cā deriuationis ad ꝑtē lōgīquā a ꝑte patiēte: qꝛ nō dꝫ fieri deriuatio ad lōginquiorē ꝑteꝫ qͣꝫ ſit y vnā dyamētrū. Si aūt corpꝰ nō ſit multū plectori cum tūc dꝫ fieri flōmia a ꝑte q̄ diſtet ꝑ vnā dyamētrū tm̄: qꝛ cū hic nō ſit pͥmo neceſſe eūare plectoriā ſicut erat ī pͥ ma: debemꝰ facere flōmiā in pͥnº. ꝑ ꝑteꝫ q̄ deriuet a parte ap̄atis ⁊ euacuet aliquā repletionē q̄ ē in corꝑe: ſꝫ hec eſt ps q̄ diſtat ꝑ vnā dyamētruꝫ tm̄: ⁊ iō in tali corꝑe dꝫ fieri flōmīa ī pͥnº ꝑ ꝑtē lōgīquā ꝑ vnā dyametrū tm̄. Si āt hu mor nō ſit ī fluxu ſꝫ iā fluxerit: ⁊ ſit ſolū eūo maͣe collecte tūc dꝫ ſcd̓ario fieri flōmīa ex ꝑte eadē vel ex ꝑte ꝓpinqͣ: et hec flōmia nō dꝫ fieri in pͥnº qꝛ nō dꝫ fieri niſi poſt p̄dcās flōmias vt ponūt auctores: mō tūc Raſis ītelligit qn̄ dic̄ ꝙ ſi ap̄a eſt in īguine ꝯfert ei flōmīa baſilice manꝰ oppo ſite: exponēdo ꝑ manū oppoſitā manū eandē: vt dcm̄ eſt de flōmīa q̄ ſit cā deriuatiōis fluxus hūorū ad ap̄a: qꝛ tūc flōmīa dꝫ fieri ex manu eadē: ſꝫ ſi corpꝰ eſt multū plecto ricū bene faceremꝰ ex alia manu: vt dcm̄ eſt pͥus. ¶ Ap paret ergo ex dictis ẜm mētē Raſis quō ī apate īguinis os oppoſita aliqn̄ eſt eadē pars: vt ſi flōmia fiat de manu aliqn̄ aūt altera vt ſi fiat de pede. Si āt ap̄a ſit in ſubaſce lis ex ꝑte dextra: tūc manus oppoſita erit manꝰ ſiniſtra: qr̄ diſtat ab ea ꝑ vnā dyamētrū ſicut de dextra in ſiniſtrā. Sed pes oppoſitus ei eēt nō pes ſiniſter: qꝛ diſtat minuꝫ ab eo: qꝛ diſtat ꝑ duas dyametros: ſed eēt pes dexter: ꝗa diſtat a ꝑte patiēte ꝑ vnā dyametrū: ⁊ iō ſi ap̄a ſit ī ſubtitil licis ſi volumus facere flōmiā de pede cōfert ei flōmīa d̓ ſaphena pedis eiuſdē lateris: ſed ſi volumꝰ facere flōmi am de brachio cōfert ei flōmia alterius manus: ⁊ hoc in telligit Raſis cū dicit. Illi vero q̄ eſt in ſubaſcellis ꝯferi flōmia ſaphene pedis oppoſiti aut baſilice alteriꝰ manꝰ. Et addit Raſis: aut amboꝝ ſi fuerit ſuꝑflua. Et illud po teſt duobꝰ modis exponi. Unoº vt ītelligat: aut.ſ. confert ei flōmia ambaꝝ.ſ. venaꝝ puta baſilice ⁊ ſaphene ſi fue rit res ſuꝑſſua.i. ſi corpus fuerit multū plectoricuꝫ ⁊ fue rit multus fluxus humoꝝ ad locū: qꝛ qn̄ corpus eēt mul tum plectoricū ⁊ eēt magnus fluxus hūorū ad ap̄a tūc co fert ei flōmīa illaꝝ venaꝝ ſimul vt pͥmo fiat flōmīa baſili ce ⁊ poſtea de ſaphena. ¶ Uel pōt exponi alio mō: aut.ſ. cōfer illi exiture q̄ eſt in ſubaſcellis flōmia baſilice amba rum.ſ. manuū ſi fuerit res ſuꝑflua.i. ſi fuerit magnū ap̄a: qꝛ qn̄ eēt magnū apa in ſubtitillicis cōfert ei flōmia baſi lice ambaꝝ manuū vt pͥmo fiat flōmia de manu altera ac periuandū ad ꝑtē longinquam: poſtea fiat flōmia de ma nu eadē. Et qn̄ humor iam fluxit vt deriuet̉ ad ꝑtem pro pinquā. Et ſil̓r ēt ẜm hunc modū ſi ap̄a ſit in inguīe ⁊ ſi nagnū cōfert ei flōmīa manus eiuſdē. Deinde facta iſta llōmia ad ꝑtem longinquā confert ei flōmia pedis eiuſ lem vt deriuet̉ maͣ ad ꝓpinquā. Et ſil̓r ẜm iſtū moduꝫ ſi ap̄a eēt ī collo ꝯfert ei flōmia cephalice ambaꝝ manuuꝫ vt pͥmo fieret flōmia ex māu diuerſa ⁊ oppoſita: ⁊ poſtea ex manu eadē q̄ eſt ꝑs ꝓpinqͣ: ⁊ iſtū ītell̓m credo ꝙ Ra ſis habuerit in iſto loco. ¶ Ulteriꝰ intellige ꝙ qn̄ Raſis dicit ꝙ exiture q̄ ē in ſubaſcellis ꝯfert flōmīa baſilice ⁊c̄. credo ꝙ ita bene ⁊ plus ꝯfert flōmīa vene cōis: qꝛ Auic̄. dicit̉ in pͥmo fen 4ª. ca. de flōmia: ꝙ ſanguis ꝗ euat̉ ꝑ ve na̓ cephalicā ē ex collo ⁊ ex ꝑtibꝰ q̄ ſunt ſupra collū vl̓ fu per ipſū. Baſilica aūt eūat qd̓ ē a ꝑte ſuminis vētris infe rius: vn̄ eūat a locis q̄ ſub dyafragmate ſunt. Iudiciū ve ro vene cōis ē mediū inter cephalicā ⁊ baſilicaꝫ: qꝛ eūat exꝑtibꝰ medijs corꝑis pͥmo: ⁊ ex ꝑtibꝰ ſuperioribꝰ ⁊ infe rioribꝰ. ſcd̓ario inqͣꝫtū cōponit̉ ex baſilica ⁊ cephalica. Et hoc ēt dicit Aly. in diſpōne regali ca. de fl̓one: dicit enī ꝙ ſi apa ſit in ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ ꝯfert ei flōmia cephalice: ⁊ ſic in his q̄ ſubſunt ꝑtibꝰ ſuperioribꝰ: hͦ enī ī ꝑtibꝰ medijs cō fert ei flomia aqueale.i. cōis: ⁊ ſi ſint in ꝑtibꝰ īferioribus ꝯfert ei flōmia baſilice. Un̄ ſi ap̄a ſit in īguine tūc directe cēpetit ei flomīa vene cōis. Uerū ē tn̄ ꝙ Almanſor ⁊ Albucaſis vident̉ ponere ī anatomia venarum ꝙ baſilica eūat ſanguinē ex ꝑtibꝰ qͥ ſunt ſub gutture ⁊ collo ⁊ ex eo qd̓ ſeꝗtur pectus ⁊ ventrē: ⁊ ẜm hͦ cōpeteret eī flomīa ba ſilice: ēt ſic ponit Raſis. vn̄ Almā. ⁊ Albucaſis videntur ponere ꝙ baſilica ⁊ cephalica eūet ex ꝑtibꝰ determinatꝭ corꝑis: ſicut cephalica a ꝑtibꝰ q̄ ſunt a furculis ſupra: ba ſilica aūt eūat ex ꝑtibus alijs: ⁊ vident̉ pone̓ ꝙ vena cōis nō eūat totū ꝑ ſe: ⁊ pͥmo ab aliꝗbꝰ ꝑtibꝰ corꝑis determina tis: īmo ponūt ꝙ euat totū corpꝰ pͥmo: ⁊ ſi eūat ꝑtes ſupi ores vel ꝑtes īferioreꝫ: hͦ ē inqͣꝫtū cōponit̉ ex illis duabꝰ. ¶ Aui. vero ⁊ Aly. ponere vident̉ ꝙ baſilica cephalica ⁊ cōis oēs ille tres eūant a ꝑtibꝰ determinatis corꝑis ficut cephalica eūat a ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ: baſilica a ꝑtibꝰ inferiori bus: ⁊ vena cōis eūat. pͥmo a ꝑtibꝰ medijs. 2º eūat ex ꝯn̄ti ex ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ ⁊ īferioribꝰ inqͣꝫtū cōponit̉ ex baſilica: ⁊ cephalia: ⁊ hͦ ēt mō eūat a toto corꝑe. Scd̓ꝫ gͦ poſitionē oīuꝫ illoꝝ auctoꝝ qn̄ flōmamꝰ rōne plectorie: tūc dēmuꝫ flōmare de vena cōi: qꝛ iſta eūat ex toto corꝑe: ſꝫ qn̄ flōma mus rōne deriuādi fluxus ab apate: tūc ſi ap̄a ſit in collo oēs ꝯcordāt ꝙ dꝫ pͥmo fieri ex cephalica ſi īuenit̉: ⁊ ſi nō inuenit̉ dꝫ fieri ex cōi: qꝛ eūat a ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ inqͣꝫtū cō ponit̉ ex cephalica. Si aūt ap̄a ſit in inguine ſil̓r oēs cō cordāt ꝙ dꝫ fieri ex baſilica pͥmo: ⁊ ſi nō īuenit̉ tūc fiat ex cōi: qꝛ euat a ꝑtibꝰ īferioribꝰ inquātū cōponit̉ ex baſilica. Si aūt ap̄a ſit ī ſubaſcellis tūc vr̄ ẜm poſitionē Almāſo: ⁊ Albucaſis ꝙ pͥmo dꝫ fieri flōmīa ex baſilica ſi īuenitur ſed ẜm poſitionē Aly. ⁊ Aui. vr̄ ꝙ debeat fieri ⁊ pͥmo cō petat de cōi cū pͥmo euacuet ex ꝑtibꝰ medijs corꝑis. Si āt ea q̄ dicta ſūt vis melius ītelligere ⁊ ſcire legas ī libris ꝑticularibꝰ ꝗ tractāt de anatomia venaꝝ. Nō āt videat̉ īn bi ẜmo iſte quē dixi ꝑꝑ lōgitudineꝫ eius tedioſus: qꝛ iſte ẜmo ē de maͣ q̄ occurrit quotidie: vn̄ nō poſſet fieri in ta li maͣ inquiſitio nimis lōga: īmo ea que dixi qͣꝫ breuiꝰ po tui dixi: ⁊ ſi hec q̄ dicta ſūt bn̄ reſpicias ſunt via in multas difficultates ſciēdas in tali maͣ: ſicut pōt apparere homi ni ſubtiliter intuenti. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Curatio vero alia prolongetur in eis ſi poſſibile eſt donec declaret̉ diſpō. Naꝫ ſi fuerit ẜm ſemitam criſis aut ẜm ſemitā xpulſionis ex membro principali: tunc non oꝫ vt ꝓhibeat̉ oīno: immo trahatur ad membrum quacunqꝫ attractione eſt poſſibile ⁊ etiam cum ventoſis. In qua ꝑte ponit curā apatū p̄dictoꝝ qͣꝫtuꝫ ad localia. Dicit gͦ. Curatio vero alia.ſ. qͣꝫtum ad localia donec d̓cla ratur diſpō.ſ. ap̄atis.ſ. vtrū tale ap̄a in locis emuctorijs fit ꝑ viā criſis ⁊ expulſionis a mēbris pͥncipalibꝰ: vel ſit ꝑꝑ magnitudinē repletōis corꝑis: qꝛ quodāmō diuerſificat̉ cura ẜꝫ ambas iſtas diſpōnes vt poſtea videbit̉. Et hoc ē quod ſubdit Auicē. cum dicit. Nam ſi fuerit ẜm viam cri ſis ⁊cͣ. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Si āt fuerit ꝑꝑ ml̓titudinē r̄pl̓onis: tē eūo ē radix ⁊ mīoratio cibi ⁊ ſubtiliatio. ¶ In qua ꝑte ponit curā ap̄atū acn̄tiū ī iſtis locis ꝑꝑ mul titudinē repletiōis ī corꝑe. Hic Aui. duo facit. pͥmo pōit curā qͣꝫtū ad vl̓ia. 2º. qͣꝫtū ad localia. 2ª ibi.(Tūc nō admi niſtres. Dicit gͦ Si āt fuerit ⁊c̄. tūc eūo eſt radix.i. ē pͥnci piū iſtiꝰ cure: ⁊ ītellige eūoni.ſ. ꝑ flōmiā ⁊ ſolutionē ven tris. ¶ Et ītellige hͦ ēt vnū v̓bū qd̓ pōt hr̄i ex dcīs ſupra ꝙ qn̄ illa ap̄ata accidūt ꝑꝑ multitudinē repletiōis totiuꝫ tūc dꝫ fieri flōmīa qͦ euacuet plectoriā ex ꝑte lōginꝗori qͣꝫ pol̓e ē ex vena cōi: qꝛ iſta vena eū̓at ex toto corꝑe: ⁊ poſt iſtaꝫ flōmiā dꝫ fieri flōmia q̄ deriuet fluxū hūoꝝ ab apa te q̄ ſit longinqua ꝑ vnā dyamētrū: ⁊ dꝫ fieri talis flōmia d 4 .III. Fen ex vena ꝓpria q̄ eūat ex ꝑtibꝰ determīatis ẜꝫ qd̓ dcm̄ fuit pͥus: ſꝫ qn̄ illa aꝑata accidūt ꝑ viā expulſionis ex mēbris pncipalibꝰ: vt dcm̄ ē ī pͥori ꝑte: ⁊ nō ē magna repl̓o ī cor pore tūc dꝫ fieri flōmīa ī pͥnº ſolū q̄ deriuat ad ꝑtē lōgin quā ⁊ dꝫ fieri ex vena q̄ eūat ex determīatis ꝑtibꝰ ꝑ ꝑtē q̄ diſtet ꝑ vnā dyamētꝝ ſolū ẜꝫ modū quē pōit Raſis ⁊ ẜꝫ modū q̄ declaratꝰ ē ī pͥori ꝑte: ⁊ minoratio cibi ⁊ ſubtilia tio. Et addit Raſis huic dicto ꝙ n̄ oꝫ vt approximet hn̄s exiturā ī ſubaſcellis vinū oīo qm̄ timēt̉ ſuꝑ ipſū ex eo ac cidētia mala: ⁊ hͦ ē ꝑꝑ ꝓpinꝗtate illiꝰ exiture ad cor. Unde nō dꝫ exhiberi tūc vinū timēdo de nimia ſuꝑcale factiōe cordis: ſꝫ debēt exhiberi īfrigidantia que ſunt cōfortati ua cordis in ſua frigiditate. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et nō adminiſtres expluſiua: īmo mol lificatiua: ita tn̄ vt nō adminiſtres mollifi catiua iterū abſqꝫ eūone. fortaſſe enī eue niet illud ſuper mēbrū cū attractione ma teriei plurime: īmo qn̄ admīſtras molli fi catiua euacua cum hoc ⁊ trahe materiaꝫ ad diuerſuꝫ. timor enī in expulſiuis eſt re ditꝰ materiei ad viſcera ⁊ ad mēbra pͥnci palia. ⁊ timor ī mollificatiu eſt attractio materiei plurīe. ⁊ eūatio ⁊ diclinatio ma teriei ſecurant ex nocumēto mollificatiū. ⁊ quando dolor fit vehemens: tunc neceſ ſarium eſt vt ſedes ipſum cuꝫ eis que ſunt ſicut lana infuſa ī oleo calido: deinde ad de in eo ſal ī fine eius donec ſedet̉ dolor ſtatim ⁊ in pͥmis fortaſſe addit in dolore. ¶ Aui. hic ponii curā apatū p̄dictoꝝ q̄ fiūt ex ml̓titudine repl̓onis qͣꝫtū ad localia. Et diuidit̉ ꝑs iſta ī ꝑtes duas: pͥ mo ponit q̄ localia ⁊ quō debēt admiſtrari. 2º ſpecificat de aliꝗbꝰ medicis localibꝰ ſpālibꝰ. 2ª ibi.(Et qn̄ corpꝰ eſt mūdū ⁊cͣ.) Dicit pͥº. Si āt fuerīt ꝑꝑ multitudinē repl̓onis ſcꝫ ap̄ata ī iſtis locis tūc eūo ⁊cͣ. planū ē qd̓ dicit. Et qn̄ fit dolor vehemēs ⁊cͣ. Hic Aui. docet ſedare dolorē ꝗ poſſꝫ ꝯtinge̓ ī iſtis locis rōne apatis: ⁊ maxīe ꝯtingit dolor ve hemēs qn̄ ap̄a ē in ſubtitillicis: qꝛ vt dc̄m fuit: ⁊ dicit Ra ſis. Exitura q̄ ē in ſubaſcellis ē magꝭ ficca ⁊ magis ledēs ⁊ hoc ē rōne maͣe magis acute: vt dcm̄ fuit ſupra. Dicit gͦ Aui. Et qn̄ dolor ſit vehemēs ⁊cͣ. planū ē qd̓ dic̄. Deinde adde ī eo ī fine eius.ſ. ap̄atis ſalē: ⁊ hͦ ē vt deſiccet reſiduū vn̄ tūc bonū ē admiſce̓ ſalē cū illis ī fine apatis. Et ī pͥmis ideſt in pͥnº ap̄atis fortaſſe addit ī dolorē.ſ. ſal. qꝛ in pͥnci pio rōne ſedadi dolorē cōpetūt mollitiua ⁊ reſolutiua le uia: qꝛ talia ſūt q̄ ſedant dolorē ī pͥncipio. ſal aūt ē minus deſiccatiuꝰ ⁊ reſolutiuꝰ ī pͥncipio: ⁊ iō ſi in pͥnº ap̄atis ad miſceret̉ illis: fortaſſe adderet ī dolore: ſꝫ ī fine cōpetit vt exiccet ⁊ reſoluat reſiduū. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄ corpꝰ eſt mūduꝫ aūt mūdificaſti ipſuꝫ tūc reſolue ⁊ nō cures: ⁊ qn̄qꝫ valet in reſoluēdo illud qd̓ eſt ſic̄ farina tritici ⁊ ſaluiꝰ illa ē faria ordei. ⁊ fortaſſe magni ficatur per reſolutionē fortem apa: quare ſi admiſtret̉ niſi qn̄ ē neceſſaria repulſio ex mēbris prīcipalibꝰ ⁊ attractio maei ab eis ad ap̄a timēdo ſuꝑ illa pͥncipalia. Et multotiēs ꝗdē ſanat ea ī pͥncipio oleū ca lefactum quod effunditur ſolum. ¶ In ꝑte iſta ſpecificat Aui. de aliꝗbꝰ medicinis localibus q̄ admīſtrant̉ poſt mūdificationeꝫ corꝑis. Dicit gͦ. Et qn̄ corpꝰ ē mūdū ⁊cͣ. tūc reſolue ⁊ nō cures.ſ. ꝑ reſol̓oneꝫ ſi augeat̉ aliquātulū apa. Et qn̄qꝫ valet ī reſoluēdo illd̓ qd̓ ē ſicut farina tritici.ſ. cocta cū aqͣ ⁊ oleo: ⁊ ſaluiꝰ illa ē fari na ordei.ſ. cocta cū aqͣ ⁊ oleo. Cā aūt qͣre Aui. dicit ſaluiꝰ eſt: qꝛ nō ē ita forte reſolutiuū empl̓m qd̓ ſit ex farina or dei ſic̄ illd̓ qd̓ fit ex farina tritici: ⁊ iō empl̓m qd̓ fit ex fari na ordei nō eſt cā ſic augēdi ap̄a ſic̄ empl̓m de farina tri tici: qꝛ empl̓m de farina tritici ē reſolutiuū forte magis: ī reſol̓onē āt nimis forteꝫ magnificat̉ aliqn̄ nimis apa. Et iō ſaluiꝰ empl̓m ē illd̓ qd̓ fit ex farina ordei ī apatibꝰ loco rum emūctorioꝝ qͥ fiūt ꝑꝑ multitudinē repletionis qͣꝫ fit empl̓m ex farina tritici: qꝛ ē mīoris reſol̓onis ⁊ attractio nis: ⁊ hoc ē qd̓ ſubdit Aui. reddendo cām p̄dicti dicti. Et fortaſſe magnificat̉ ꝑ reſol̓onē fortē ap̄a: ⁊ iō ſupple ſal uiora ſunt illa empta q̄ nō ſūt ſic fortiter reſolutiua vel q̄ nō ſic fortiter reſoluūt: ⁊ tūc Aui. on̄dit vbi cōpetit fortis reſol̓o. Et empl̓m fortis reſol̓oniꝫ: ⁊ dicit: qͣre nō admini ſtret̉.ſ. fortis reſol̓o ⁊ empl̓m fortiter reſolutiuuꝫ ⁊ attra ctiuū niſi qn̄ necͣia ē expulſio a mēbris pͥncipalibꝰ ⁊ attra ctio maͣe ab eis ⁊cͣ. hoc eſt ꝙ nō dꝫ adminiſtrari fortis re ſol̓o niſi qn̄ iſta ſūt ꝑ viā expulſiōis ex mēbris pͥncipali bus ⁊ velimus attrahere maͣm ab illis timēdo ne rema neat in ipſiꝫ ⁊ faciat ap̄a: ⁊ hoc ītēdit facere. Aui. ¶ Nota ergo: ꝙ ex iſta lr̄a apꝑet ꝙ quodāmō diuerſificatur cura apatū illoꝝ locoꝝ qn̄ fiut ꝑ viā expulſiōis a mēbris pͥn cipalibꝰ: ⁊ qn̄ fiūt ꝑꝑ multitudinē repl̓onis totiꝰ corꝑis: qꝛ qn̄ fiūt ꝑ viā expulſiōis ex mēbris pͥncipalibꝰ tūc cō petit fortis reſol̓o ⁊ fortis attractio: qꝛ tūc nō curamꝰ niſi ꝙ maͣ nō remaneat ī mēbris pͥncipalibꝰ: īmo aliqn̄ oꝫ in tali caſu attrahe̓ cū vēto ſis ſic̄ qn̄ eēt groſſa ⁊ tarde mobi lis: ⁊ naͣ eēt pigra ī expellēdo ad exteriora. Sed qn̄ ill apata fiūt ꝑꝑ multitudinē repl̓onis totiꝰ corꝑis: ſic̄ qn̄ ꝑꝑ repl̓onē totiꝰ corꝑis poſſet oriri ap̄a ī alijs locis ⁊ non fit ꝑ viā mūdificatiōis mae a mēbris principalibꝰ tūc nō cō petit reſol̓o ⁊ attractio qꝛ poſſet nimiū augmētari ap̄a ē nō īdigemꝰ ꝑ fortē reſol̓onē attrahere a mēbris pͥncipa libus cū mēbra pͥncipalia nō expellāt illā maͣm nec ēt cō petit ibi reꝑcuſſio ꝑꝑ timorē mēbroꝝ pͥncipaliū timēdo ne maͣ attrahat̉ ad ipſa ꝑꝑ vicinitatē ⁊ ꝓpinꝗtatē: ⁊ vicini tatē quā hn̄t iſta loca ad ipſa. Dꝫ gͦ adminiſtrari reſolut uū tēpidū ⁊ lene: ⁊ hͦ vult dice̓ Aui. ī hac ꝑte q̄ dicta eſt Et fortaſſe magnificat̉ ꝑ reſol̓onē fortē ⁊cͣ. Et multotiēs qd̓ ſanat ea.ſ. aꝑata iſtoꝝ locoꝝ qͦcūqꝫ mō fia̓t ſiue fiant viā expulſiōis a mēbris pͥncipalibꝰ ſiue ꝑ repl̓onē totius corꝑis oleū calefactū qd̓ effundit̉ ſolū: ⁊ hͦ ē qd̓ Gal̓. dic̄ li. de īge. ſani. Si in molli carne tumor accidat oleū cali duꝫ ſufficit: ⁊ ītellige maxime ſi ap̄a eſt paruū ⁊ maͣ ēt no eſt multa. Et iō Aui. dicit multotiens: qꝛ aliqn̄ hoc cōue nit ⁊ nō ſemꝑ. Tunc ſeꝗtur illa pars: ¶ Uerū qn̄ ap̄a eſt in qͣꝫtitate ⁊ ſubſtātia ſua molle ī mēbro nobili ſic̄ mamilla ⁊ te ſticulo ⁊ nō timet̉ ex ꝓhibitione eius no cumentum tunc pro hibe ⁊ repelle. ¶ In qͣ ꝑte ſic̄ pͥus dicebat̉: qꝛ carnes glādoſe ſūt dupliceꝫ q̄dā ſūt ignobiles ſic̄ emūctorie: ⁊ q̄dā aūt ſūt magis no biles ſic̄ glādoſa caro māmille ⁊ teſticuloꝝ ⁊ ſil̓iū: ⁊ iō hͨ Aui. qꝛ nō ē eadē cura oīuꝫ apatū exn̄tiū ī ꝗbuſcūqꝫ car nibꝰ glādoſis pōit dr̄iaꝫ ⁊ ꝯueniētiā ī curatōe apatū accn̄ tiū ī carnibꝰ glādoſis nobilibꝰ ⁊ nō emūctorijs ꝑ reſpcūꝫ ad ap̄ata accn̄tia ī carnibꝰ glādoſis igͦbilibꝰ ⁊ emūctorijs ⁊ hͦ facit ſolū vt on̄dat ꝙ ī iſto ca. locutꝰ ē de cura ap̄atuꝫ accn̄tiū ī carnibꝰ glādoſis ⁊ emūctorijs: ⁊ ī iſta ꝑte Aui. Tractatus De Exituris duo facit. pͥº pōit dr̄iaꝫ. 2º pōit ꝯueniētiā. 2ª ibi. Sꝫ qn̄ ſē ris declinationē ad duritiē. Dic̄ gͦ pͥº. Ueꝝ qn̄ ap̄a ē ī qͣꝫti tate ⁊ ſub̓a ſua molle.i. glādoſum: qꝛ illd̓ ap̄a dr̄ eē molle apͥa qd̓ accidit ī carne glādoſa ī mēbro nobili ſu. glādo co ſic̄ māmilla ⁊ teſticl̓o ſu. ⁊ ſil̓ibꝰ carnibꝰ glādoſis: ⁊ nō rimet̉ exꝓhibitiōe eiꝰ.i. ex reꝑcuſſiōe eiꝰ nocumētuꝫ.ſ. qd̓ folet euenire rōne reꝑcuſſiōis ī alijs locis ēt eo ꝙ multe cūt ꝯditiōes ꝓhibētes fieri reꝑcuſſionē p̄terqͣꝫ loca emū ctoria ẜꝫ ꝙ viſu fuit pͥus: mō ſi n̄ timerent̉ illa nocumēta ex reꝑcuſſiōe qn̄ ap̄a ē ī māmilla vl̓ teſticulo: tūc ꝓhibe ⁊ reppelle.i. tūc reꝑcute. Uult gͦ dice̓ Aui. ꝙ nō ē vetāda re ꝑcuſſio ī ap̄ate exn̄te ī qͣcūqꝫ carne glādoſa: ſꝫ ſolū ē vitā da reꝑcuſſio in ap̄ate exn̄te ī carne glādoſa emūctoria: n̄ āt ī aꝑate exn̄te ī carne nō emūctoria: īmo illa apata que ſūt ī carne glādoſa nō e mūctoria ſūt curanda ſicut ⁊ reli qua apata exn̄tia ī alijs locis: ⁊ iō ſic̄ reꝑcutimꝰ in alijs lo cis niſi adſint ꝯditōes dicte pͥus ita ēt reꝑcutimꝰ hͨ niſi ad ſint ꝯditiōes q̄ ꝓhibēt reꝑcuſſionē ī qͦcūqꝫ loco: ⁊ hͦ vult dicere Aui. cū dic̄: Nō timet̉ ex ꝓhibitiōe eiꝰ nocumentū ⁊c̄. Rō āt qͣre nō poſſumꝰ reꝑcutere ī carnibꝰ glandoſis emūctorijs: poſſumꝰ āt reꝑcute̓ ī alijs carnibꝰ glandoſis: ē ī ꝓmptū: qꝛ carnes glādoſe emūctorie ſunt deputate a na ad hūc finē ſolū vt eis expurgent̉ ſuꝑfluitates.z. mem broꝝ pͥncipaliū. Alie āt carnes glādoſe nō ſūt deputate ad hͦ a naͣ: īmo ſūt deputate ad oꝑatiōes q̄ ſunt necͣie cor pori ſic̄ māmilla deputat̉ a naͣ ad generādū lac: ⁊ teſticu li ad generādū ſꝑma: ⁊ iō ī carnibꝰ glādoſis emūctorijs nō poſſumꝰ reꝑcutere ꝑꝑ timorē mēbroꝝ pͥucipaliū: vn̄ nō curamꝰ ſi eis ap̄a augeat̉: ī alijs āt reꝑcutere debemꝰ vt nō augeat̉ ap̄a qd̓ deſtruat operationē illiꝰ mēbri: ⁊ cū nō ſit ibi timor de mēbris principalibus ſicut nō ē timor in alijs emūctorijs locis. Deinde cum dicit: Sed quando ſentis declinationeꝫ ad duritie tunc lini vbicūqꝫ ſit. Ponit Aui. ꝯueniētiā p̄dcōꝝ: ⁊ dic̄ gͦ. Qn̄ ſentis declīa tionē.ſ. ap̄atis ad duritie tūc lini.i. tūc molliaꝫ cū empl̓iꝫ mollitiuis q̄ dicent̉ ī ca. ſcliroſis vbicunqꝫ fit.i. in qͣcunqꝫ carne ſit glādoſa ſiue nō glādoſa ſiue ſit emūctoria ſiue nō. CNota. gͦ h̓ ꝙ cura ap̄atuꝫ locoꝝ emūctorioꝝ nō dr̄t a cura apatū alioꝝ locoꝝ niſi ī reꝑcuſſiōe: differūt.n. ī re ꝑcuſſiōe ꝑꝑ mēbra pͥncipalia quoꝝ ſūt emūctoria. In ali is āt curis nō ē timor de mēbris pͥncipalibꝰ: ⁊ iō nō diffe rūt ī alijs curis: ⁊ iō ſi iſta cōuertant̉ ad duritiē tūc eodē mō curant̉ vt alia.ſ. cū mollitiuis ⁊ lenitiuis. Sil̓r ſi con uertant̉ ad maturationē eodē mō curant̉ ſic̄ alia exn̄tia ī alijs locis. Et iō Aui. nō poſuit ī pn̄ti ca. curas iſtoꝝ ap̄a tū qͣꝫtū ad alia: qꝛ cure alie ſūt eedē cū curis alioꝝ apatū ⁊ iō hn̄tur cure ille ex ſeq̄ntibꝰ capl̓is vbi determinat de exituris in ꝗbꝰ docet curare apa cū ꝑuenit ad maturatio nem: vt poſtea videbit̉: ⁊ ī ſequēti tractatu determinat d̓ ſcliroſi vbi docet curare apa ſcliroticū ſiue fiat īcipiendo ſiue fiat ꝑmutando ex alio apoſtemate. ¶ De exituris calidis. Xitura eſt de ſūma dubelet que collectionē faciūt ex apatibꝰ cal̓is qͣſi nomē aldubelati cadat ſuper oē ap̄a vlceratū in interiore cuiꝰ locus eſt ad que effunditur maͣ aliqͣ ⁊ re manet in eo quecūqꝫ materia ſit. Et exi tura quando eſt ex hac ſua diſpoſitione calida tunc aggregatur materia. ¶ Suꝑius Aui. d̓termiauit de apatibꝰ ⁊ curꝭ ip̄oꝝ. In ꝑte iſta deter mīat de exiturꝭ ⁊ curis ip̄oꝝ. Et diuidit̉ ꝑs iſta ī ꝑtes tres. pͥª d̓termīat de ipſis on̄dēdo ꝗd ſūt ⁊ qͥ ſūt cāe eiꝰ ⁊ q̄ ſpē ipſiꝰ. 2º determīat de ipſis qͣꝫtū ad ſigª. 3º de ipſis qͣꝫtū ad curā. 2ª ibi Cū videris pulſationē pl̓imaꝫ.) 3ª ibi. Curatiōes ꝗdē ⁊ ea cū ꝗbꝰ curant̉.) Prima ꝑs di uidit̉ ī ꝑtes qͣttuor. pͥº dicit ꝗd ē exitura. 2º d̓termīat d̓ exi turis cōparatiue. 3º ponit cās ipſiꝰ: ⁊ 4º cōnumerat qͣſ daꝫ ſpēs ipſiꝰ ꝗbꝰ ſūt noīa īpoſita. 2ª ibi.(Et qͣꝫto plus ē ma.) 3ª ibi.(Et cāe eiꝰ ſūt.) 4ª ibi.(Et de exituris ꝗdē eſt ſpēs.) pͥª ꝑs ēt diuidit̉ ī qͣtuor: qꝛ pͥº on̄dit ꝗd ē exitura. 2º on̄dit ꝙ exitura pōt fieri duobꝰ: odis. 3º excuſat ſe a de terminādo de dubelet frīdis: ⁊ cū hͦ ēt ponit ibi oppoſi tionē quorūdā ⁊ ſuā ītentionē. 4º qꝛ exitura poteſt fieri duobꝰ modis ⁊ nō declarauerat modū gn̓atiōis exiture q̄ fit īcipiēdo: declarat modū gn̓atiōis illiꝰ ⁊ ponit ēt mo dū ꝓceſſus illiꝰ. 2ª ibi.(Et qn̄qꝫ incipit.) 3ª ibi.(Ei nos ī poſterioribꝰ.) 4ª ibi. Hec.n. ſi īcipit.) ¶Dicit pͥº. Sꝫ an teqͣꝫ exponat̉ lr̄a Aui. opꝫ notare ad ītelligēdū meliꝰ ea q̄ determīata ſūt pͥus ⁊ q̄ h̓ determinant̉ ꝙ dr̄ia ē quodā mō īter ap̄a dubelet ⁊ exiturā: qꝛ ap̄a dr̄ de oī ap̄ate ẜm quēcūqꝫ modū ſiue ſit cal̓m ſiue fridū: ſiue magnuꝫ ſiue paruū: ſiue aggreget ſiue nō aggreget: ¶ Dubelet āt dr̄ d̓ oī ap̄ate qd̓ ī ſe colligit vl̓ aggregat hūorē ſiue illd̓ ap̄a ſit cal̓m ſiue fridū: vn̄ dubelet dr̄ apa qd̓ hꝫ ꝯcauitatē ⁊ ſi num ī ꝑte ſui īteriori ad ſinū ⁊ cōcauitatē effundit̉ maͣ et colligit hūores. Exitura āt dr̄ ap̄a cal̓m qd̓ colligit ⁊ ag gregat hūorē ꝗ poſtea ꝯuertit̉ ī ſaniē: ⁊ ſic illa tria ſe hn̄t ẜm ordinē: qꝛ apa dr̄ eē ī plus qͦꝫ dubelet: ⁊ dubelet dr̄ eē ī plus qͣꝫ exitura: qꝛ dubelet nō ſolū pōt eē ī ap̄atibꝰ cal̓is ſꝫ ēt ī frīdis: vt poſtea dicet̉. Iteꝝ dubelet nō ſoluꝫ dr̄ de apate qd̓ aggregat ſaniē vel qd̓ aggregat huorē ꝗ ē ꝯuer ſurus ī ſanie: ſꝫ et de ap̄ate qd̓ aggregat ⁊ colligit hūoreꝫ dato ꝙ nō ꝯuertat̉ ī ſaniē: ſic̄ nodi dn̄r dubelet flegmati ce: vt poſtea dicet Aui. raro tn̄ ꝯuertunt̉ ī ſauiē: qꝛ apa qd̓ ꝯuertit̉ ī ſaniē dꝫ eē ex hūoribꝰ cal̓is vel ex toto vl̓ ẜꝫ ꝑte aliquā q̄ moueat ad maturationē hūores frīdos: vel or ꝙ ſi iſti hūores frīdi debeāt ꝯuerti ī ſaniē ꝙ ī eis īducat̉ cal̓itas accn̄tal̓r: ⁊ iō dicit Hyp. ꝙ ī generatiōe ſaniei ac cidūt dolores ⁊ febres. Et cā huiꝰ eſt: qꝛ ſanies gn̓at̉ de ſanguīe ſicut cinis de lignoꝝ īcēſiōe. Un̄ dicit Gal̓. in cō mēto illiꝰ affo. hͦ teſtat̉ ſuꝑ ebulitionē ⁊ calefactionē hūo ris qui dꝫ ꝯuerti ī ſaniē dato ꝙ hūor ſit eēntialiter ⁊ ra dical̓r fridus: ⁊ iō ap̄ata qͣꝫto ſut frīdiora tāto tardius et magis difficulter ꝯuertunt̉ ad maturationē: vt poſtea di cet Aui. Et ꝓpterea hͦ ēt nō determiuauit Aui. ī tractatu ap̄atū frigidoꝝ de ipſis ꝓut ꝯuertunt̉ in ſaniē. nec poſu it in illo tractatu capl̓m ſpāle de maturatiōe apatuꝫ ſicut fecit in tractatu ap̄atū cal̓oꝝ de calidis: qꝛ ap̄ata frigida nō ꝯuertunt̉ in ſaniē ⁊ ſi aliqn̄ ꝯuertant̉ in ſaniē hoc nō eſt inqͣꝫiū ſunt ex hūoribꝰ frīdis pure vt frigidi ſūt: qꝛ hu mor frigidus pure vt frīdus nō cōuertit̉ ad ſaniē: vt dcm̄ eſt: ſꝫ ſi ꝯuertit̉ ad ſaniē: tūc accidit ei ſuꝑcale factio ⁊ ebu litio: vn̄ ille hūor efficit̉ cal̓s accn̄tal̓r: ⁊ ꝑ ꝯn̄s illud ap̄a efficit̉ quodāmō cal̓m: ⁊ iō tūc reducit̉ eiꝰ cura ad curaꝫ exiturarū q̄ determinant̉ h̓: ⁊ iō nō fecit Aui. capl̓m d̓ fri gidis ap̄atibꝰ ꝓut ꝯuertunt̉ ī ſaniē ī tractatu ap̄atū frīdo ruꝫ. ¶ Apparet gͦ ex dictis ꝙ dubelet nō ſolū pōt dici de ap̄ate qd̓ colligit humorē ꝗ nō cōuertat̉ in ſaniē: ſꝫ ēt pōt dici de ap̄atē qd̓ colligit huorē: ⁊ dato ꝙ nō cōuertat̉ ī ſa nieꝫ ſicut ſūt aꝑata frida q̄ dicunt̉ dubelet fl̓atice. Sꝫ exi tura dr̄ ap̄a cal̓m qd̓ colligit ⁊ aggregat hūores ꝗ ꝯuerſi ri ſūt ī ſaniē. Illud āt pōt fieri dupl̓r. vnoº ſic īcipiēdo ſi cut īcipiūt alia ap̄ata: ſic̄ qn̄ ab ip̄o pͥnº coll̓r maͣ multa ⁊ ꝯgregat̉ ī vno loco q̄ ꝑꝑ ml̓titudinē ſui ſeꝑat carnē ī ꝑte ſui īteriori ⁊ facit cōcauitatē ⁊ ſinū ī qͣ cōcauitate maͣ col ligitur q̄ poſtea ꝯuertitur ī ſaniē: tūc talis maͣ ab ip̄o pͥnº: ſupple facit ap̄a qd̓ ē extra ſic̄ poſtea declarat Aui. ⁊ tale apa qd̓ ab ip̄o pͥnº ē exitura vtpl̓m accidit ſubaſcellis ⁊ ī guinibꝰ eo ꝙ ī talibꝰ locis pōt maͣ ꝯgregari vel colligi py vacuitatē carnis ipſoꝝ. Et ꝑꝑ hͦ qn̄ Raſis determinat de exituris determīat de eis ⁊ ponit curā ipſaꝝ ẜm ꝙ acci dūt in ſubaſcellis ⁊ inguinibꝰ: qꝛ exitura qͥ ſit īcipiendo .III. De exituris Fen vtplurimū accidit ī illis locis: ⁊ ap̄ata q̄ ibi fiūt vtpl̓m ſūt exiture. Alio mō pōt fieri nō īcipiēdo: ſꝫ ꝑmutādo: ſicut illo mō: omne apoſtema ſiue ſit magnū ab ipſo pͥnꝰ ſiue paruii qn̄ maͣ ipſiꝰ cōuertit̉ in ſanieꝫ dr̄ exitura: eo ꝙ oē ap̄a qn̄ maturat̉ hꝫ ī ſui parte īteriori collectionē ⁊ ſinū. Aui. gͦ in hoc ca. ⁊ ſequētibꝰ determinat de exitura vtro qꝫ mō.ſ. ſiue fiat īcipiēdo ſiue ꝑmutando: qꝛ eadeꝫ ē cura exiture ſiue fiat īcipiendo ſiue ꝑmutando qͣꝫtuꝫ ad matu rationē ⁊ eruptionē: ⁊ dico qͣꝫtū ad maturationem ⁊ eru ptionē: qꝛ cura exiture q̄ ſit īcipiēdo qͣꝫtū ad pͥnᵐ ipſiꝰ: et ſicut cura reliquoꝝ apatū cal̓oꝝ in pͥnº ſicut dicet Auic̄. poſtea. Sꝫ qn̄ ꝑtrāſiuit pͥncipiū tūc cura ipſiꝰ eſt pͥmo ma turatio ⁊ poſtea eruptio: ⁊ qͣꝫtū ad talē curā eadē eſt cura ipſaꝝ ſiue fiat īcipiendo ſiue ꝑmutando: ⁊ iō Aui. in illo ca. ⁊ ī ſequētibꝰ determinauit de vtroqꝫ mō. Ex his que dicta ſūt apparet quō illa ꝑs in qͣ determinat de exituris dr̄t a p̄dcā ī qua determinat de ap̄atibꝰ: qꝛ ī p̄dictis capi tulis Aui. determinat de ap̄atibuꝫ ⁊ de curis ipſoꝝ ẜm ꝙ terminant̉ ad reſolutionē: hͨ āt pͥncipal̓r determinat d̓ ip ſis ẜꝫ ꝙ īcedūt ap̄ata via exiture: ⁊ hͦ ē qn̄ colligūt hūorē ꝗ ꝯuertit̉ ī ſaniē. vn̄ ī hac ꝑte Aui. determinat de ap̄atibꝰ ẜꝫ ꝙ terminant̉ ꝑ collectioneꝫ ſaniei: ⁊ hͨ ſiue talia ap̄ata fiāt īcipiēdo ſiue ꝑmutādo. CHis viſiꝫ apparet ꝗd Aui cē. dicat ī lr̄a. Dicit gͦ. Exitura ē de ſūma ad dubellet: ⁊ du bellet exponit̉: vt dictū ē.i. ap̄atū hn̄tiū ſinū ⁊ cōcauitatē ī qua aggregat̉ maͣ q̄ collectionē faciūt: planū ē qd̓ dicit ꝑ ea q̄ dcā ſunt q̄cūqꝫ maͣ fit.i. ſiue ſit cal̓a ſiue ſit frigida. Et exitura qn̄ ē ex hac ſua diſpōne cal̓a maͣ q̄ cōgregat̉ cuꝫ p̄ dicta diſpōne q̄ dcā ē ī dubelet ē cal̓a tūc dr̄ tale ap̄a exi tura. Et ſic apparet hͨ per id qd̓ dicit hͨ Aui. ꝙ dubellet ē ſicut genꝰ ad exiturā: nā exitura addit ſuꝑ ꝯditōnē dubel et ꝙ maͣ ſit cal̓a. dubellet aūt pōt eē ſiue maͣ ſit cal̓a ſiue frigida: ⁊ iō qꝛ dubelet ē ſicut genꝰ exitura ſic̄ ſpēs: ſpēs āt diffinit̉ ꝑ ſuū genꝰ cū dr̄ia ꝓpͥa cōſtituēte ſpēm illā ſub illo gn̄e: ⁊ iō bn̄ diffiniuit Aui. in pͥnº dicēs. Exitura ē d̓ ſūma dubelet q̄ collectionē faciūt ex apatibꝰ calidis: vt ꝑ hͦ ꝙ dicit dubelet q̄ collectionē faciūt tāgit genꝰ exiture: ꝑ hͦ aūt ꝙ dicit ex ap̄atibꝰ cal̓is tāgit dr̄iaꝫ ꝓpriā ꝯtrahē tem illud genꝰ ad talē ſpēm. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄qꝫ incipit ap̄a calidū ſicut ē cum aggregatiōe ⁊ reſolutiōe cōtinuitatis in trinſecē: ⁊ qn̄qꝫ nō īcipit ita: īmo incipit in inceptione apoſtematū calidorum ſa norum: deinde conuertitur eſſe eiꝰ apud ſtatum vt incipiat in aggregatione. ¶ Aui. on̄dit ꝙ exitura pōt fiers duobꝰ modis: vl̓ p̄t dup gnͣari: dic̄ gͦ: Et qn̄qꝫ īcipit ⁊cͣ. ⁊ qn̄qꝫ n̄ īcipit ita.ſ. exitu vt dcm̄ ē. īmo īcipit īceptiōe apatū cal̓oꝝ ſanoꝝ ⁊c̄. hͦ eſt īmo pͥmo īcipit ap̄a calidū ſanū: deinde poſtea apd̓ ſtatū ꝯuertit̉ eē eiꝰ ad maturationē: ⁊ tūc īcipit fieri exitura in cipiēdo: ſed iſto mō fit ꝑmutādo: vt dcm̄ ē prius. Dicit āt Aui. Ap̄atū calidoꝝ ſanoꝝ: nō ꝙ ap̄ata ſimpl̓r ſint̓ ſana: ſed dicit ſanoꝝ ꝑꝑ reſpectū ad maligna qͥ non ꝯuertunt̉ ad maturationē: ſed ad putrefactionē mēbri. vn̄ exitura ſit ex illis q̄ ꝯuertunt̉ ad maturationē: non auteꝫ ex illis que conuertuntur ad putrefactionē. Et ideo dicit Auic̄. ſignanter ſanoꝝ. Tunc ſeꝗtur illa pars. ¶ Et nos ī poſterioribꝰ differimꝰ ſermo ne de dubelet frigidis q̇ͥ cōprehēdūt hu mores viſcoſos ⁊ gypſeos ⁊ lapideos et arenoſos ⁊ capillares ⁊ alios. ¶ In qͣ ꝑte Aui. excuſat ſe a d̓terminatiōe dubelet frīdoꝝ qꝛ vt dcm̄ fuit ſupra: dubelet nō ſolū dr̄ d̓ cal̓is. ſꝫ ēt d̓ fri dis. ¶ Et circa hͦ pōit ēt opīonē qͦrūdā: deīde ſuā ītētionē Dic̄ gͦ. Et nos ī poſterioribꝰ.ſ. ī tractatu ap̄atū frigidorū differemꝰ ẜmonē de dubelet fridis q̄ cōp̄hēdūt ⁊c̄. Et in tellige hͦ ꝙ ex hͦ ꝙ dicit hͨ Aui. bn̄ apꝑet ꝙ d̓terminat̉ ī tra ctatu ap̄atū frīdoꝝ de dubelet frīdis: ſꝫ aui. non facit ali qd̓ capl̓m ſpāle de maturatiōe ap̄atū frīdoꝝ ꝑꝑ cām q̄ di cta fuit pͥus. Et iō ex hͦ aꝑꝑet ꝙ illud nomē dubelet n̄ ſo lum pōt dici de eo qd̓ aggregat maͣm q̄ ē ꝯuerſura ī ſani em̄: ſed ēt pōt dici de eo qd̓ aggregat maͣm dato ꝙ nō ſit cōuerſura in ſaniē: ſicut illa apoſtemata frigida q̄ dicun tur dubelet flegmatice: ſicut dictum ē ſupra. ¶ Lꝫ ſint ꝗdā ꝗ appropriāt noīe aldube let illd̓ ī quo ſūt hūores illiꝰ gnͣis. Verū nos loquimur nunc de eo quod aggre gat materiam. CHic circa dcā pōit opīonē qͦrūdā: qꝛ ꝗdā ſūt ꝗ appropͥ ant nomini dubelet talia ap̄ata frīda q̄ ꝯgregāt hu. viſco ſos vel arenoſos ⁊c̄. veꝝ nos loꝗmur de eo qd̓ aggregat maͣm hoc ē dice̓ lꝫ illi appropriēt nomē dubelet ad talia ap̄ata frīda: tn̄ nos loꝗmur tātū de eo..i. de dubelet qd̓ ag gregat maͣm.i. ẜm ꝙ aggregat maͣm abſolute ⁊ gn̓alite ſiue illa maͣ ſit cal̓a ſiue frīda: vn̄ vult dice̓ Aui. ꝙ hic nō accipit̉ dubelet qn̄ diximꝰ pͥus. Exitura eſt de ſūma du belet ⁊c̄. appropͥate ſic̄ illi dicūt Sed accipit̉ dubelet ꝓui dubelet dicit ꝙ noīat ap̄a qd̓ aggregat maꝫ ſiue illa ſit ca lida ſiue frīda: qꝛ hͦ mō dubelet eſt ſic̄ genꝰ ⁊ exitura ē ſi cut ſpēs: vt dcm̄ fuit pͥus. Sed ſi acciperet̉ dubelet ẜm ꝙ illi dicebāt: tūc nō fuiſſet bn̄ dictū ꝙ exitura ē d̓ ſūma du belet ⁊cͣ. īmo dubelet ē ſic̄ ex oppoſito diſtīcta ꝯtra exitu ram: ⁊ nō ē ſic̄ genꝰ. Intellige aūt h̓ ꝙ nō ē de noībꝰ cura dū dūmō ītētiōes hn̄tur: ſic̄ dic̄ aui. i pͥº ⁊ Gal̓. in libro d̓ īgenio ſanitatis: eo ꝙ noīa ſūt ad placitū ſignificatiua ſi cut habent̉ ex pͥmis doctrinis: iō aui. nō approbat nec ī probat illos ꝗ ſic appropͥant nomē dubelet illis ap̄atibꝰ frigidis: ſed dicit ꝙ illi ſic dicūt: ipſe aūt accipit dubelet magis generaliter qͣꝫ illi. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Hoc.n. ſi īcipit exitura ꝑꝑ mam qua expellit naͣ: ⁊ nō eſt pol̓e vt penetret cui neqꝫ ēt ſuꝑficiē carnis: īmo ſeparat eiꝰ q tinuitatē ꝑ groſſitieꝫ ſuā ſeparatione ap parente: tunc ꝗeſcit in vacuitate eius qd̓ ſeparatur ẜm pl̓m: quare apꝑet ei caput acutū ⁊ ꝓprie ſi fuerit materia acuta. ¶ In ꝑte illa: qꝛ exitura p̄t fieri vel gn̓ari duobꝰ modis.ſ. incipiēdo ⁊ pmutādo: ⁊ nō cōplete d̓clarauerat quō exi tura fit īcipiēdo: iō ī ꝑte illa aui. id cōplete d̓clarat: ⁊ vltra hoc ēt pōit modū ꝓceſſiōis eaꝝ. Dicit gͦ aui. hoc.n.ſ. apa qd̓ aggregat maͣm ſi īcipit exitura.i. ſi fiat exitura īcipien do ꝑꝑ maͣꝫ quā expulit naͣ.ſ. ab īterioribus ad exteriora. Et nō ē poſſibile ⁊c̄. hoc ē quaſi vult dice̓ aui. ꝙ tūc talis maͣ facit exiturā ꝑ iſtū modū: ⁊ ꝓ qꝛ nō ē pol̓e ꝙ talis mā vt penetret cutē neqꝫ ſuꝑficiē carnis: ⁊ hͦ pōt eē ex ꝑte ma terie qꝛ ſit groſſa vel multa: vel ex ꝑte mēbri qd̓ ī ſe hēat vacuitatē rōne cuiꝰ ē maxime ibi nata exitura fieri ⁊ con gregari ſicut eſt in ſubaſcellis ⁊ in inguinibꝰ: vt dcm̄ fuit ſupra īmo talis maͣ ſeparat eiꝰ cōtinuitatē.ſ. carnis ꝓpter groſſitiē ſuā ſeparatione apparēte.i. manifeſta: ⁊ hoc ītel lige in ꝑte īteriori carnis: ſupple ⁊ tūc.ſ. talis materia ꝗe ſcit.i. aggregat̉ in vacuitate eius qd̓ ſeparat̉ ẜꝫ plurimū: quare apparet eius caput acutū.i. caput eleuatū: ⁊ ꝓprie ſi materia fuerit acuta: qꝛ quāto materia eſt acutior tanto plus aſcēdit ſurſum: ⁊ per cōſequēs exitura hꝫ tanto ma gis caput acutū: vnde quelibet exitura hꝫ caput eleuatū ꝑꝑ collectionē ⁊ aggregationē materie in cōcauitate ⁊ ſi nū quā hꝫ: ſed qͣꝫto materia eſt acutior tāto hꝫ magis ca Tractatus Calidis nūt eleuatū: ſic ergo apparet per ea que dicta ſūt quō ge uerat̉ exitura incipiēs: qꝛ ſit ꝓpter materiā quā expellit natura que nō pōt penetrare ſuꝑficiem carnis nec cutis: ſed facit ſeparationē in carne ⁊ in vacuitate in qua vacui rate materia cōgregat̉ ⁊ colligit̉ ⁊ facit eminentiam ma gnā: ⁊ quāto materia eſt acutior tanto ē eminētia maior: hoc ergo vult dicere Auicen. in hac parte. Iſte ergo exiture incipiunt ⁊ aggre gant ſaniem: deinde maturatur ſanies: poſtea rumpitur: ⁊ fortaſſe indiget cōfor tatione ⁊ maturatione ⁊ eruptione ⁊ for taſſe non indiget. ¶ Hic ponit modum proceſſus exiturarum: ⁊ patet. Tūc ſequitur illa pars. ¶ Et quāto plus eſt exitura vehemētio ris eleuatiōis ⁊ acutioris capitis ⁊ rube dinis: ē humor attractꝰ ei vehemētioris caliditatꝭ ⁊ ē velocioris maturitatis ⁊ re ꝓcedens extra pinealis. Que autē ē cuꝫ diuerſitate lata ꝓfunda pauce rubedīs ē groſſe mater iei mala decliuis ad īterio ra pauci doloris grauis motus. ¶ In qua parie determinat̉ de exituris cōparatiue: ponit autem Aui. plures cōparatiōes exituraruꝫ eo ꝙ exiture poſſunt pluribꝰ modis cōparari: ⁊ ẜm hoc diuiditur ꝑs illa in partes ꝗnqꝫ. Quia pͥmo cōparat exituras ad ſein uicem penes bonitatē ⁊ malitiā rōne materie. Secūdo cōparat eas penes bonitatē ⁊ malitiā rōne corruptionis earū. Tertio cōparat exituras ad mēbra oſtēdēdo in qui bus mēbris fiunt vtplurimū exiture: ⁊ in quibus nō fiūt. Quarto cōparat exituras adinuicē penes bonitatem et malitiā rōne membroꝝ in quibus fiunt. Quinto compa rat exituras adinuicē penes tarditatē ⁊ velocitatem ī ma teriatione. ſcd̓a ē ibi.(Et deterior eſt illa cuiꝰ eruptio ⁊c̄) 3ª ibi.(Et nō eſt omne mēbrū cōueniens ⁊c̄.) 4ª ibi.(E deterior exituraꝝ.). 5ª ibi. ¶Exiture quideꝫ diuerſificant̉ ꝓpter ſpaciū materiatiōis ⁊c̄.) Decit ergo de pͥma parte. Et qͣꝫto plus eſt materia vel exitura ⁊c̄. Eſt humor attra ctus ei vehemētioris caliditatis: ſupple ⁊ vehemētioris ſubtilitatis: ⁊ ꝓprie eminens extra procedens pinealis eo ꝙ quāto exitura eſt magis eminēs pinealis: tanto eſt ex materia calidiori ⁊ ſubtiliori: qꝛ calidi eſt ſurſum ab ſcindere: ſupple exitura q̄ eſt ex tali hūore ē ſalua. Que autē eſt de diuerſitate: hoc eſt: ſed illa exitura q̄ diuerfifi catur a p̄dicta: vt qꝛ ſit lata pauce rubedinis ē groſſe ma terie: ſupple ⁊ pauce caliditatis: ⁊ hoc eſt: qꝛ contrarioꝝ cōtrarij ſunt effectus: ⁊ ſupple talis exitura que fit ex tali humore eſt mala decliuis ad īteriora.i. ꝓcedēs ex mem bris exterioribꝰ ad interiora: pauci doloris hoc eſt rōne materie qͣ nō eſt ita calida ſicut prima exitura eſt: vnde exitura que ē ex humoribus calidis ⁊ ſubtilibus eſt ma iordolor qͣꝫ in exitura q̄ ē ex humoribus groſſis ⁊ paruꝫ calidis: ſed citius reſoluit̉ ⁊ maturatur: ⁊ ideo ſaluior eſt Cauſa autē quare ex hūoribus calidis ⁊ ſubtilibꝰ ē maior dolor qͣꝫ in illa q̄ eſt ex humoribus magis groſſis ⁊ frigi dis eſt propter duo. pͥmo qꝛ mala cōplexio calida maio rem inducit dolorē qͣꝫ mala cōplexio frgida: qꝛ dolor et leticia cauſantur ẜm ꝙ apparet in pͥmo Fen 2ª. ex ſubita mutatione cōuenientis ad incōueniens qͣꝫtū ad doloreꝫ ⁊ ex ſubita mutatiōe incōuenientis ad cōueniens qͣꝫtum ad leticiam: vnde res q̄ nō mutat ſubito ſenſum vel qͣꝫtū ad conueniens vel qͣꝫtū ad incōueniens non infert leti tiam nec dolorē: vt ibi dicit Auicē. qꝛ ergo mala cōplexio calida magis ſubito agit in membrum qͣꝫ mala comple xio frigida eo ꝙ calidū eſt citius agēs qͣꝫ frigidū: iō ma iorem inducit dolorē exitura ex humoribꝰ calidis ⁊ ſub tilibus: qͣꝫ exitura ex humoribꝰ groſſis ⁊ minus calidis. Iterū etiā ꝓpter aliud: qꝛ exitura ex humoribus groſſis corrūpit plus ſenſum mēbri ⁊ carne in qua eſt qͣꝫ exitura ex humoribus calidis ⁊ ſubtilibꝰ. Et cauſa huiꝰ eſt: quia exitura q̄ eſt ex humoribus groſſis plus īmoratur in mē bro: ⁊ ideo plus corrūpitur ſenſus ipſiuꝫ: ⁊ ideo non ſen tit ita mēbrum dolorem in ipſa ſicut in exitura que eſt ex hu. calidis ⁊ ſubtilibus: qꝛ illa mouetur de interioribꝰ ad exteriora ⁊ de cētro ad circūferētiam. Iſta vero mouetur de exterioribus ad interiora ⁊ de circūferentia ad cētrū: ⁊ ideo prima exitura eſt ſalua. Iſta vero eſt mala cum ſit decliuis ad interiora ⁊ pauci doloris ⁊ contrarij motus. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et d̓terior illa ē illa cuiꝰ corruptio ē ad īteriora ⁊ corrūpit illd̓ ſuꝑ qd̓ vadit: ⁊ eſt de ea que expellitur ad vtrūqꝫ latus. ſolutionis ⁊ eruetionis ⁊ ꝓprie eminēs ☞Hic Aui cōparat exituras adinuicem penes bonitateꝫ ⁊ malitiā rōne eruptionis eaꝝ: ⁊ hꝫ iſte.§. duo dicta ẜm ꝙ ponit duas cōparationes exituraꝝ penes bonitatē ⁊ malitiā rōne eruptiōis eaꝝ. 2ª pars īcipit ibi.(Et lauda bilior eruptio ē. Dicit ergo pͥmo. Et deterior.ſ. exitura iſta.ſ. q̄ dicta ē: ē illa cuiꝰ eruptio eſt ad īteriora. Iſta eniꝫ eſt adhuc deterior p̄dicta qͣꝫuis illa ſit etiā mala: qꝛ actua liter penetrat ad īteriora mēbra: illa vero nōdū actualit̓ penetrabat in interioribꝰ: ſꝫ erat in potētia penetrandi. Pauci doloris: hoc eſt ꝓpter duo. Primo: qꝛ talis exitu ra q̄ rumpit̉ ad īteriora eſt ex humoribus groſſis: qꝛ hu mores groſſi mouent̉ de exterioribꝰ ad īteriora: vt dictū eſt ſupra. Humores groſſi ⁊ nō multū calidi nō īducunt tātū dolorē ſicut humores calidi ⁊ ſubtiles. Iteꝝ etiā eſt pauci doloris: qꝛ illa exitura corrūpit illud ſuꝑ qd̓ vadit vt dicit Aui. ⁊ ideo corrūpit ſenſum mēbri: ⁊ ideo tal̓ exi tura eſt pauci doloris: ⁊ ītelligit̉ hoc per reſpectū.ſ. ad exi turam pͥmā ſaluā q̄ dicta eſt que eſt ex humoribꝰ ſubtili bus ⁊ calidis ⁊ cōtrarij motus ſupple motui exiture pri me que ē ex humoribꝰ ſubtilibus ⁊ calidis: qꝛ illa exitura mouetur de īterioribꝰ ad exteriora. Iſta vero mouet̉ d̓ ex terioribꝰ ad interiora ⁊ erumpit̉ ad īteriora. ¶ Unde il ſud qd̓ ſic dicit cōtrarij motꝰ: nō dicit reſpectu illiꝰ exitu re que dicta ē īmediaie: qꝛ illa eſt eiuſdē motꝰ cum iſta cū declinat etiā ad īteriora: licet nō ſit in tāta malitia ſicut il la cum nō ſit adhuc in actu penetrādi: ſicut eſt illa: ſed di cit hͦ per reſpectuꝫ ad exiturā pͥmā que eſt ſalua que mo uet̉ de interioribus ad exteriora: vt dictum eſt. Et de ea q̄ expellit̉.i. rumpit̉ ad vtrunqꝫ latus.i. ad īteriora ⁊ exteri ora: ⁊ ſupple illa ē peior oībꝰ ẜm ꝙ dicit ypoc̄. in fine pri mi ꝓnoſticoꝝ. Et cām huiꝰ ponit Gal̓. ibi in cōmento ꝙ qn̄ exitura rumpit̉ ad īteriora ⁊ exteriora: tūc vt dic̄ Ga. nocumentuꝫ duplicat̉. ¶ Iteꝝ etiā vt dicit tunc Gal̓. nō eſt locus a quo incipiat generare carnē ſicut ſunt funda menta q̄ ſunt ſuper terra: quaſi velit dicere Gal̓. ꝙ quan do rumpitur ad exteriora ⁊ īteriora: tunc natura nō hēt ſuꝑ qd̓ ſe fundet in reſtaurādo ⁊ generando carnē: eo ꝙ fundamēta nature ſunt ſpiritus ⁊ membra: vt pꝫ. II. de ī genio ſanitatis: nunc autē mēbrū deperditum ē cum ſit ruptura intus ⁊ extra: ⁊ ēt ſpūs deꝑdunt̉ cū libere exalēt ⁊ iō quādo eſt ruptura intus ⁊ extra: natura nō hꝫ funda mentū ſuper quo ſe fundet ſicut fundamēta ponunt̉ ſuꝑ terram: ⁊ ideo exitura que rumpit̉ ad vtrunqꝫ latꝰ eſt pe ior. Et huiuſmodi verba melius declarantur in cōmen to finis primi pronoſticorum vbi tangitur hec materia: ſi ergo vis ſufficientem declarationem queras ibi eam. .III. De cura Fen ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et laudabilior eruptio eius eſt ad vē triculum ꝓprium mēbro cui eſt via cur rens ad exteriora ſicut exitura ſtomachi vt enī erūpat̉ ad interiora eiꝰ ⁊ ipſiꝰ cōca uitatē meliꝰ ē qͣꝫ rūpat̉ ad exteriora eius ⁊ ad ventriculū cōtinētē mirach. ¶Hic Aui. ponit aliam cōparationē exituraꝝ penes bo nitatē ⁊ malitiam ratiōe eruptionis. Dicit ergo. Et lau dabilior eruptio etꝰ ē ad vētriculū. ⁊c̄. quafi velit dicere: ī la exitura eſt laudabilior minꝰ mala cuius eruptio ē ad ventriculū propriū. Et ratio huius qd̓ dicit Auicē. ē ma nifeſta: qꝛ hoc ē vt poſſit libere mūdificari ſanies ⁊ virus ſicut exitura ſtomachi. CHic exēplificat declarādo illd̓ quod dixit: melius enī eſt ꝙ exitura ſtomachi erūpatur ad īteriora eius ⁊ in cōcauitatē ipſius vt poſſit mūdifica ri ⁊ egredi libere ſanies ⁊ virus qͣꝫ rūpatur ad exteriora eius: ⁊ ad vētriculū continētē mirach.i. qͣꝫ rumpat̉ v̓ſus ſiphac: qꝛ quādo exitura ſtomachi rūpitur ad exteriora: verſus ſiphac: tūc ſanies nō inuenit libere meatū ad exte riora: ⁊ iō tūc nocet nocumento vehemēti. dubitabit de hoc quod Sed forte aliquis dicit Auic. ⁊ ad ventri culum cōtinentē mirach. expoſitū eniꝫ ē ꝙ ītelligit ꝙ rū patur ad ventriculū cōtinētem mirach.i. verſus ſiphac. ¶ Modo dices tu. ſiphac nō cōtinet mirach: īmo mirach cōtinet ſiphac: cū mirach ſit pāniculus exterior: ⁊ ſiphac pāniculus īterior cōtentꝰ a mirach: quomō dicit ergo ad ventriculū cōtinentē mirach: īmo deberet dicere ad ven triculdm cōtinentē ſiphac. ¶ Tu potes reſpondere ꝙ ve rum ē ꝙ mirach ē pāniculus exterior ⁊ ſiphac ē pānicu lus magis intus ītra viſcera. Et iō diſtinguēdum eſt: ꝗa aut ꝓcedimꝰ de mēbris exterioribꝰ ad interiora: ⁊ ſic mi rach cōtinet ſiphac cū ſit panniculus prior. Aut poſſumꝰ procedere de membris interioribꝰ ad exteriora. Et ſic ſi phac continet mirach cum ſit prior: ⁊ ita forte intelligit Auicenna. cum dicit ad ventriculum continentem mira ch: cum loquatur de eruptione exiture ſtomachi proce dendo verſus ſiphac ⁊ mirach. Sicut eruptio eiꝰ q̄ ī cerebro ad duos vētriculos anteriores laudabilior ē: qm̄ ambobus ſunt meatus ſicut naſus ⁊ na res. Et quādo rumpitur ad ſpacium cō tinens cerebrum aūt ad ventriculum po ſteriorē nō inuenit meatū ad exteriora ⁊ nocet nocumento vehementi. CHic Auicē. ponit illud exemplū declarando etiaꝫ illud quod dictū eſt. Dicit ergo: ⁊ planū eſt. Sicut naſus ⁊ naͣ res: ſi illa littera dicat ſic: tūc expone ſic: naſus ⁊ per.i. na res: verum eſt ꝙ ego inueni aliud exēpli quod dicit ſic: naſus ⁊ aures: tamen non videtur mihi bona litteraᵇ eo ꝙ meatꝰ per quos emanant ſuperfluitates.ſ. anterioris partis cerebri ponūtur ab auctoribus nares ⁊ palatū nō autem aures: vnde ſolū credo ꝙ littera debeat eſſe ſicut ſtat: licet videatur ſuperfluitas in verbis. Et quandoqꝫ rumpitur.ſ. exitura ad ſpacium cōtinens cerebrum: illd̓ poteſt exponi vno modo ad ſpaciuꝫ cōtinens cerebrum ideſt quādo rumpitur ad concauitateꝫ de ſubtus in qua continetur cerebrū: tunc enim eſt maluꝫ cū non habeat ſanies liberum exitū ſicut eſt de exitura ſtomachi quan do rumpitur ad exteriora eius verſus ſiphac. ¶ Uel po teſt exponi ad ſpacium cōtinens cerebrum: ideſt ad ven triculum medium cerebri: qꝛ peior eſt exitura que rumpitur ad ventriculum medium cerebri qͣꝫ illa que rumpi tur ad ventriculos anteriores cerebri eo ꝙ ſanies: ita nō poteſt libere egredi: ⁊ peior omnibꝰ iſtis eſt illa que rū pitur in poſteriorē cerebri. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et nō eſt omne membrū cōueniēs ad hoc vt eueniat in ipſo exitura: in iunctu ris eniꝫ minoratur egreſſio exiture: qm̄ in eis ſunt humores mucillaginoſi: ⁊ lo ca eorum ampla nō ſuffocantia materiā neqꝫ retinētia egreſſionē putridi. Qd̓ ſi egrediat̉ illic exitura erit ꝑꝑ re maximā. ¶ In parte iſta Auicen. comparat exituras ī reſpectu ad mēbra in quibus: vt plurimū poſſunt fieri: ⁊ in quibꝰ vt raro. Et patet quod dicit: qꝛ cauſa quare minorat̉ exitu ra in iuncturis eſt ex duobus. Primo ex parte humorū quia humores vtplurimū currentes ad iuncturas ⁊ ī ei qui reperiuntur ſunt groſſi ⁊ mucillagīoſi: humores au tem groſſi ⁊ mucillaginoſi raro conuertuntur ad ſanieꝫ. Et ideo ex eis vtplurimū non ſit exitura. ¶ Item etiam ratio eſt ex parte membrorū: quia loca iuncturaruꝫ am pla: ⁊ ideo humores in eis non ſuffocantur ex qua ſuffo catione accidat ei calefactio extranea mouens ipſum ad ſaniē. ¶ Iterum etiam propter amplitudinem loci non retīetur egreſſio putredinis: ideſt caliditatis putredina lis: īmo exalat que poſſet mouere humorem ad ſaniem: ⁊ ꝓpter cauſas cōtrarias iſtis vtplurimū exiture fiunt in inguibus ſubaſcellis ẜm ꝙ dicit Raſis vt dictum ē pͥus. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et deterior exiturarum ⁊ malignior earum eſt que egreditur ſuper extrem tates lacertoruꝫ: ⁊ proprie lacertorū plu rium neruorum. ¶ In parte iſta Aui. comparat exituras adinuiceꝫ penes bonitatem ⁊ malitiā rōne membrorū in quibus fiut: ⁊ pa tet quod dicit: qꝛ illa eſt deterior exitura ceteris paribus que egreditur ſuper extremitates lacertoꝝ plurium ner uorum eo ꝙ maior eſt timor ꝓpter ipſaꝫ de ſpaſmo ex re pletione neruoꝝ. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Etexiture quidem diuerſificantur ꝓ pter ſpacium maturationis ſaniei ſue ẜ humore in ſubtilitate ⁊ groſſitudine ſua ⁊ complexionem in calore ⁊ frigore eius ⁊ equalitate eius ⁊ ẜm tempus ⁊ etatem ⁊ ſubſtantiam memhri: ⁊ nō cōtingit ne maturetur exitura ⁊ ne conuertatur qd̓ in ea eſt in pus: niſi propter paruitatem caloris innati in membro aūt ꝓpter groſ ſitudinē ſubſtātie que eſt mater iei. ¶ In qua parte comparat exituras ad ſeinuicē penes far ditatē ⁊ velocitatē maturatiōis: ⁊ habet ille.§. duo dicta: qꝛ in pͥmo dicto ponit cauſaꝫ tarditatis ⁊ velocitatis ma turatiōis exiture: in ſecūdo dicto circa hoc ponit cauſaꝫ quare ſanies que ē exitura aliquādo nobis non manife ſtatur. Unde tūc tardamus in cognitione ſaniei exiture. ſcd̓a ibi.(Et quādoqꝫ contingit ex hoc vt fiat ſanies ⁊c̄. Dicit pͥmo: ⁊ exitura ꝗdem ⁊c̄. Planū eſt. Et nō cōtingit ne maturet̉ exitura ⁊ ne cōuertatur quod in ea eſt in pu ſupple cito ⁊ velociier: ſed tardat̉ in maturatiōe niſi pro pter paruitatem ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: De Calidis Tractatus ¶ Et quandoqꝫ contingit ex hoc vt fiat ſanies in interiore parte ſui ⁊ non appa reat ſenſui propter profunditatem pus ⁊ groſſitudinem eius quod eſt ſuper ipſū ⁊ ſtatur ſuper maturitatem ſaniei veloci ter ⁊ quandoqꝫ non ſtatur ẜm ſubſtanti am ſuam in groſſitudine: ꝙ ſi maturatur ⁊ ſubtiliatur lenitur ſub̓a eiꝰ velocit̉: ⁊ ẜꝫ ꝙ ē de carne iſta plurima ⁊ pauca. ¶ Auicen. oſtendit cauſam ex dictis: quare ſantes que eſt in exitura aliquādo nobis non manifeſtatur: vnde quā doqꝫ decipimur. Dicit ergo. Et quādoqꝫ cōuenit ex hoc ⁊cͣ. quare ſtatur ideſt differtur ſupple ad cognoſcendum velociter ſuper maturitatem ſaniei: qꝛ propter groſſitu dinem prius tardatur aliquādo in cognoſcendo ſanieꝫ: ⁊ credimus quandoqꝫ ꝙ non ſit ſanies ⁊ eſt ſanies. Et quandoqꝫ non ſtatur: id eſt non differtur ad cognoſcen dum ẜm ſubſtātiam ſuam.ſ. puris in groſſitudine: ꝙ pro quia: quia ſi maturatur ⁊ ſubtiliat̉ ſcꝫ pͥus lenitur veloci ter: ideſt inuenitur locus lenis tactui: ⁊ tunc non tarda mus ad cognoſcēdum ſaniem. Uult ergo dicere Auicē ꝙ aliquando tardamꝰ ad cognoſcendum ſaniem ⁊ pus in exitura ꝓpter groſſitiem puris ⁊ profunditatē ipſius. Aliquando autē non tardamus: vt ſi ille humor groſſuꝫ maturet̉ ⁊ in maturatiōe ſubtilietur: qꝛ tunc īuenitur lo cus lenis ad tactum ⁊ redundatio ſaniei que ſunt ſigna ſaniei: vt poſtea apparebit. Et ſecundū ꝙ ſuper eā de cat ne plurima ⁊ pauca ſupple ſtatur etiam ad cognoſcēduꝫ ſaniem: quia ſi ſuper ſaniem ſit caro multa: tunc nō poſ ſumus ita cognoſcere ſaniem ſicut ſi ſuper ſaniem ſit ca ro pauca eo ꝙ apparet ita ſenſui. ¶ Duas ergo cauſaꝫ tā git Auicē. quare ſanies non apparet nobis ſenſui: ⁊ per conſequens poſſimus tardare in cognitiōe ſaniei. Unā cauſam tangit ex parte ſaniei ⁊ aliaꝫ ex parte carnis que eſt ſuper ipſam. ¶ Et has cauſas ypocras optime tangit in quodam afforiſmo ſexte particulę. Quibuſcunqꝫ ſani es facta in corpore non manifeſtatur his propter ſpiſſitu dinem ſaniei aut̓ loci non manifeſtatur. ¶ Et ꝓpter cauſas exiture ⁊ caſus ad ſa niē ꝓpter repletionem ⁊ multitudinem materiei ⁊ corruptionē eius. Hic tangit Auicen. vt mihi videtur quaſdaꝫ cauſas tar ditatis maturationis exiturę. Unde ſermo ille nō conti nuatur ſermoni qui dictus eſt modo: ſed continuatur il ſi ſermoni. Et nō contingit ne maturetur exitura ⁊c̄. ibi enim poſuit duas cauſas: quare tardat̉ exitura in matura tione. Una cauſa ē ꝓpter paruitatē caloris membri. Alia eſt ꝓpter groſſitiem ſubſtantie materiei. Interpoſuit au tem poſtea ſermonem illum aliū intermediū: qꝛ ille ſer mo inferebatur ex illo. Poſito ergo illo ſermone inter medio qui inferebatur ex illo. Auicen. modo predictis cauſis tarditatis maturatiōis addit alias cauſas. Dicit er go. Et ſupple ne exitura maturetur cito ⁊ cōuertatur qd̓ in ea eſt in pus ꝓpter cauſas exiture ⁊ caſus eius.i. euen tus eius ad ſaniem ꝓpter repletionē ⁊ multitudinē ma teriei ⁊ corruptionē ipſius. Unde Auicē. p̄ter duas cau ſas p̄dictas tangit alias cauſas tarditatis maturatiōis exi ture. Unam tangit ꝓpter cauſas exiture efficiētes remo tas: qꝛ ſi cauſe exiture efficiētes remote ſint tales ex ꝗbus habeant generari humores groſſi ſicut eſt nauſeatiua ſa tietas ⁊ egritudines que nō faciūt criſim cum euacuatio ne apparēte: qꝛ tales egritudines fiūt ex humoribꝰ groſ ſis: tūc exitura que eſt ꝓpter tales cauſas tardat̉ plus in maturatiōe qͣꝫ illa que eſt ꝓpter cauſas ex quibus habēt generari humores calidi ⁊ ſubtiles: ⁊ ille oēs finaliter re ducunt̉ ad cauſam humoralē cōiunctaꝫ quā ſuperius te tigit Auicē. qꝛ ꝓpter illas cauſas remotas efficientes exi tura non plus tardat̉ in maturationes niſi ẜm ꝙ ex iſtis cauſis illi generātur humores groſſiores vel ſubtiliores qui actu faciūt apoſtema ⁊ exituram. Aliam cauſaꝫ tardi tatis maturationis Auicen. tangit cum dicit ꝓpter reple tionē ⁊ multitudinē materiei: qꝛ non ſoluꝫ groſſities hu moris poteſt eſſe cauſa tarditatis maturationis: ſed etiaꝫ multitudo que propter ſuam multitudineꝫ vinci nō pōt a natura vel tarde vincitur. ¶ Aliam cauſam tarditatis maturatiōis tangit Aui. cum dicit. Et corruptionem ex qꝛ non ſolū groſſities ⁊ multitudo humoris poſſunt eſſe cauſa tarditatis maturatiōis: ſed ēt corruptio ipſiꝰ pōt eē cauſa tarditatis maturatiōis: qꝛ ꝓpter corruptionē ipſi a natura vinci nō poteſt vel tarde vīcitur. ¶ Sic ergo ex predictis poteſt apparere ꝙ quatuor ſunt cauſe īmedia te tarditatis maturationis exiture. Una tenet ſe ex parte virtutis ⁊ caloris membri: vt quia ſint debiles. Alie autē tres tenent ſe ex parte humoris: vt qꝛ humor ſit groſſus vel multus vel corruptus. Ille auteꝫ cauſe que ſunt cau ſe remote reducuntur ad cauſam humoralē: vt dictum ē prius. Et non ſolum quatuor dicte cauſe ſunt cauſe tardi tatis maturationis: īmo aliquādo ſunt cauſe ꝙ nullo mo do maturetur: ſed membruꝫ corrumpatur ẜm ꝙ ille cau ſe plus intenduntur vel remittūtur: vt patet homini ſub tiliter intuenti. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et cāe eius ſunt nauſeatiua ſatietas ⁊ exercitia mala ⁊ egritudines que nō faci unt criſim cum euacuatione apparētie ⁊ nocumenta aīalia ex anguſtijs ⁊ ſol licitu dinibus corrumpētibus ſanguinem. ¶ In parte illa Auice̓. ponit cauſas exiture. ⁊ patet quod dicit. Intellige̓ tamē hic ꝙ iſte cauſe quas Aui. ponit hic ſunt cauſe vtplurimū exiture que fit incipiēdo: ſed cauſe ex iture que fit ꝑmutando ex apoſtemate calido ſunt vel groſſities humorum vel multitudo ipſius qui propter groſſitiem ſuam vel multitudinem que eſt in apoſtema te nō poterit totaliter reſolui ⁊ vinci a natura: ſed ſolum natura vincit ipſum quodam modo: quia generāt īde ſa nieꝫ: ⁊ tūc apoſtema conuertitur ad exituram: vel cauſa ipſius eſt debilitas virtutis que nō poſſit totaliter reſol uere materiā apoſtematis: ſed apoſtema cōuertit̉ ad exi turam ⁊ collectionem. Tūc ſequitur illa pars. ¶ Et de exituris ꝗdē ē ſpecies que nomi natur turmuſios: ⁊ eſt exitura q̄ rūpitur ⁊ qd̓ eſt ſub ea ē ſimile carni bouine: deī de apparet ab ipſa ſanies alia. ¶ In parte illa Auicen̄. ponit quaſdā ſpecies exituraruꝫ quibus nomina ſunt impoſita. Ponit ergo pͥmo vnam ſpeciem ipſius que nominatur tarmiſios: ⁊ exponit̉ tar miſios in latino. ideſt apoſtema taurinū: quia illud apo ſtema vel exitura primo cum erumpit̉ exit inde ſanies: ⁊ poſtea apparet̉ ſub illa ſanie: quedam caro ſimilis carni bouine vel thaurine: ⁊ cum rumpitur illa caro exit inde ſanies alia: ⁊ ideo nominatur in latino tale apoſtema ca meratū quia habet plures cōcauitates ad modū camera rum in quibus eſt ſanies. ¶ Et cauſa talis diuerſitatis in apoſtemate eſt ẜm diuerſam diſpoſitionem humoris ꝑ partes ſuas: poſſibile eſt enim ꝙ vna pars humoris ſit apta cōuerti in ſaniē. Un̄ primo natura cōuertit illū hu morem in ſaniē: ⁊ vlterius poſſibile eſt ꝙ alia pars hūo ris ſit inepta ad digeſtionem ⁊ cōuerſionē in ſanieꝫ pro .III. De ſignis Fen pter groſſitiem ipſiꝰ: vnde talis pars humoris nō cōuer titur in ſanieꝫ: ſed cōuertitur in quādam carnem malam ſimilem carni bouine. Et poſſibile eſt ꝙ alia pars hūo ris ſit apta cōuerti ad ſanie: vnde natura cōuertit ipſam ad ſaniem ꝓpter qd̓ generātur ibi diuerſe extremitates ad modum camerarū in quibꝰ ſunt ſanies plures: ⁊ ideo directe vocat̉ illud apoſtema ap̄a cameratuꝫ. ¶ Et ex di ctis apparet ꝙ tale apoſtema: vtplurimuꝫ eſt ex humori bus groſſis ⁊ frigidis: quorū quedā partes poſſunt con uerti ad ſaniē: ⁊ quedā nō poſſunt cōuerti in ſaniē: ſed cō uertunt̉ in carne malam: īmo vtplurimū in apoſtemati bus que ſunt ex humoribus frigidis ⁊ groſſis: licet ſit in eis ſemper talis diuerſitas ad modum camera men ego vidi quaſi ſemꝑ ꝙ quādo ſanies eſt egreſſa per rupturam apoſtematis ꝙ eſt ibi quedā caro mala mollis que eſt generata ex humoribus qui ꝓpter ſuā groſſitieꝫ ⁊ viſcoſitatem nō poſſunt totaliter cōuerti in ſaniē: ſed cō uertuntur in carnem malā quantuꝫ ad quandam parteꝫ que eſt magis inobediens: ⁊ quantū ad alia partem que eſt magis obediēs cōuertitur in ſaniem. ¶ Et de exituris ē ſpes que nominat̉ al ber ⁊ eſt exitura vaſalis rotunda ⁊ rubea quā qui hēt ẜm plurimū nō expoliatur a febre: ⁊ eiꝰ euētus ẜm plurimū ē in capi te: ⁊ quādoqꝫ accidit in alijs locis. ¶ Hic Auicen. connumerat quandam aliam ſpeciem exi ture cui nomen eſt impoſitū albir. id eſt exitura gramati lis. aliud quod dicit planum eſt. ¶ Significatio qd̓ ap̄a fit exitura. Cap̄. Um videris pulſationē plurimā aut duritie prolongatā ⁊ calidita tem: tunc exiſtima ꝙ apoſtema ē ī via vt fiat exitura. ¶ Superius determinauit Auicē. de exituris oſtēdendo quid ſunt ⁊ qͣꝫtum ad cauſas earū ⁊ quantū etiā ad ſpeci es earū. In parte illa Auicē. determinat de exituris quā tum ad ſigna. ¶ Et diuiditur hec pars in duas. Primo ponit ſigna exiturarum extrinſecaꝝ. ſecūdo ponit ſigna exiturarū intrinſecarum. ſcd̓a ibi.(Quādo accidit apoſte ma calidum in viſceribus. Prima pars diuidit̉ in par tes tres. In pͥma parte ponit ſigna ꝙ apoſtema fiat exitu ra. In ſecūda parte ponit ſigna maturatiōis exiture. In tertia parte ponit iudicia ſaniei bone ⁊ male. ſecūda ibi. Cum videris lenitatem ⁊cͣ.) tertia ibi. ¶ Sanies laudabi lis ⁊cͣ. Dicit ergo primo cuꝫ videris pulſationem pluri mum ⁊c̄. Planum eſt quod dicit. ¶ Digeſtio maturatiōis ⁊ eius ſignū. Cap̄. xxij. Um videris lenitatē quandā ⁊ ſe dationem doloris: tunc ſcias ꝙ ē in via maturationis. ¶ In illo ca. ponit ſigna maturatiōis exiture: ⁊ planuꝫ eſt qd̓ dicit. ¶ Sed dubitabit aliꝗs de hoc qd̓ dicit Auic̄. Di cit enim ꝙ cū tu videris lenitatē quandam ⁊ ſedationem doloris: tunc exitura eſt in via maturatiōis. ypocras eniꝫ dicit ꝙ circa generationem ſaniei accidunt dolores ⁊ fe bres magis qͣꝫ facta ſanie: ergo tunc quādo exitura eſt in via vt maturetur: tunc debet augeri dolor. Reſponde ꝑ expoſitionē littere ꝙ Auicē. ītelligit quādo dicit ꝙ tunc exitura eſt in via maturatiōis hoc eſt ꝙ exitura eſt totali ter matura ⁊ ſanies eſt cōpleta: nō aūt ītelligit ꝙ ſit in via maturationis: vt qꝛ incipiat maturari. Cap̄. ¶ Iudicia ſaniei. xxiij. Anies laudabilis eſt illa q̄ ē alb lenis cui nō ē dolor horribilis ⁊ ī qͣ nō oꝑata ē niſi caliditas īnata: lꝫ nō ſit excuſatio a cōitate extranee ¶ In iſto capitulo Aulcē. ponit iudicia ſaniei bone ⁊ ma Ie. Diuidit̉ autē parˢʰ ec ī partes tres. Primo ponit iu dicia ſaniei laudabilis. ſcd̓o ponit iudicia apoſtematis ſa niei illaudabilis. tertio qꝛ ſaniatio ⁊ materiatio eſt q̄da terminatio apoſtematis: ⁊ terminatiōes materiei apon matis ſūt multe: qꝛ aliquādo apoſtema terminat̉ ad ſa em̄: aliqn̄ ad reſolutionē: aliquādo ad duriciē ⁊cͣ. Aui cōnumerat ⁊ ponit modos terminatiōis illorum apon matum. ſcd̓a ibi.(Et ſanies mala.) tertia ibi.(Et neceſſe omni ſaniei ⁊c̄. Prīa ī duas. pͥmo ponit ꝗd ē ſanies lau dabilis. ſecūdo reddit cauſam eius qd̓ dictū eſt. 2ª ibi.(E non addit̉ eius lenitas. Dicit ergo pͥmo. Sanies lauda bilis ⁊c̄. licet nō ſit excuſatio a cōitate extranee.ſ. calidita tis. Dicit autē hoc Aui. pro tāto: qꝛ alteratio humoris ī ſa niem ē alteratio naturalis: ſed nō eſt pura alteratio natu ralis: ſed ē media īter pure naturalē ⁊ pure īnaturalē: et ꝓpter hoc ī alteratiōe humoris ī ſaniem nō eſt excuſatio ab operatiōe caliditatis extranee. ¶ Nota ergo ꝙ triplex eſt alteratio ẜm ꝙ extrahit̉ ex dictis Gal̓. ī cōmento pro noſticoꝝ: quedā ē alteratio pure naturalis que ſit in nu trimēto. Et alia eſt alteratio pure inaturalis que fit aſo lo calore extraneo ſicut eſt ī putrefactione. Et quedā eſt alteratio media īter iſtas ſicut eſt ī ſanie. Et non addit̉ eis lenitas niſi vt ſciatur ꝙ ipſa eſt preparata pati a virtute dige ſtiua ⁊ nō diuerſificatur eius preparatio in inobediēte ⁊ obediente. CHic Auicen. probat illud qd̓ dictū eſt. Et primo probat ꝙ ſanies debet eſſe lenis. ſecūdo ꝙ nō debet eſſe multuꝫ fetida. 3º probat ꝙ dꝫ eſſe alba. 2ª ibi.(Et oꝑꝫ vt nō ſit ex odor.) 3ª ibi. Dixerunt ⁊c̄. Dicit pͥmo. Et non addit̉ lenitas. id eſt ⁊ nō dꝫ eſſe ſanies lenis niſi vt ſciat̉ ꝙ ipi ſcꝫ materia ex qua generat̉ ſanies ⁊ē. quaſi velit dice̓ aui cen. ꝙ ſanies dꝫ eſſe lenis hoc eſt equalis: ⁊ intelligo o ſanies dꝫ eſſe laudabilis equalis qͣꝫtum ad diſpoſitiōes ⁊ quātū ad partes quātū ad diſpoſitiōes: vt qꝛ ſint eiuſdē coloris ⁊ eiuſdē ſubſtātie quātū ad omnes partes: qͣꝫtu ad partes: qꝛ dꝫ eſſe equalis ī partibꝰ ſuis quantū ad ſu ficiē: qꝛ nō dꝫ eſſe ſanies aſpera ⁊ īequalis ī ſuperficie: v qꝛ vna pars ſuperemineat alteri. Et ratio quare ſani laudabilis debet eſſe lenis ⁊ equalis qͣꝫtuꝫ ad hoc eſt: qꝛ ex hoc ꝙ ſanies ē lenis ⁊ equalis qͣꝫtum ad diſpoſitiōes ⁊ qͣꝫtum ad partes ſignificatur ſuꝑ humilitatē materie q̄ equaliter: ⁊ per totū eſt p̄parata pati ⁊ cōuertia digeſtiua virtute. Iteꝝ etiā ex hoc ſignificat̉ ſuꝑ dominiū ⁊ potētiā nature ⁊ virtutis digeſtiue: qꝛ quādo naͣ perfecte domīa tur ipſi materiei apoſtematis qͣꝫtum ad cōuerſionem ī ſa niem: ⁊ maͣ eſt etiā p̄parata de ſe et obediens digeſtioni: tūc natura debꝫ equaliter operari ẜm exigentiā materie ⁊ qͣꝫtum ad diſpoſitiōes: ⁊ qͣꝫtum etiā ad partes: ⁊ ideo ſa nies bona debet eſſe lenis ⁊ equalis: qꝛ ſi natura non to taliter ⁊ perfecte dominaret̉: nec etiam materia eēt equa liter diſpoſita: tunc alia operatio ipſius eſſet in parte vbi dominaret̉: ⁊ alia eſſet in parte vbi non dominaretur rō ne inobedientie illius partis materie: ⁊ per conſequens eſſet alia ⁊ alia diſpoſitio in partibus ipſius: ⁊ per conſe quens talis ſanies non eſſet lenis nec equalis: nec etiam talis ſanies eſſet laudabilis: ⁊ ideo dicet auicen. inferius: ꝙ ſanies aliquando egreditur diuerſarum partiū ⁊ īcō uenientium colorū ⁊ eſt de genere diuerſo a bona: qꝛ ſa Tractatus.I. Exiturarum nies laudabilis debet eſſe vniformis quantuꝫ ad partes quātum ad colorē: ⁊ quātū etiā ad alias diſpoſitiones: qꝛ per hoc ſignificatur ꝙ virtus eſt potens ⁊ ꝙ materia qnātū ad oēs partes eſt obediēs: ⁊ hoc ē quod dicit Aui. cum dicit. Et nō diuerſificatur eiꝰ operatio.i. virtutis di geſtiue inobediente ⁊ nō obediēte: id eſt in parte materi .iex qua generat̉ ſanies obediente: ⁊ in parte nō obedi ente: īmo ſupple tota materia eſt obediens: ita ꝙ nō ha pet partes diuerſas: qꝛ vna ſit obediēs virtuti digeſtiue alia non ſit obediens. Unde ſanies laudabilis debet eē venis: quia ex hoc ſignificat̉ ꝙ materia ex qua generat̉ ē preparata pati equaliter a digeſtiua virtute ⁊ non habet partes diuerſas: quarum vna ſit obediens ⁊ alia inobe diens: ita ꝙ diuerfificetur operatio virtutis in parte obe diente ⁊ in parte inobediente: īmo hꝫ oēs partes obedi entes: ⁊ hoc intēdit dicere Aui. in hoc loco. ¶ Et oportet ne ſit ei odor vehementis horribilitatis vt ſit longinquior a putre factione. ¶ HHic oſtendit Aui. quare ſanies non debet habere odo rem horribilem. id eſt vehementem fetorem: quia vehe mens fetor ſignificat putrefactionē in qua operatur plus calor extraneus: nihilominus tamen in ſanie debet eſſe aliquis fetor cum non ſit in ea excuſatio a cōmunitate ca liditatis extranee: vt dictum eſt ſupra. ¶ Dixerunt: ⁊ requiritur ex ea alba: quo niam color membrorum radicalium eſt albus ⁊ non aſſimilat eam niſi natura po tens ſuper eam. ¶ In parte illa Aui. oſtēdit quare ſanies debet eē alba: et vult dicere Aui. ꝙ quando natura ideſt virtus digeſtiua eſt potens ⁊ habens perfectum dominiū ſuper materiā ex qua debet ſanies generari: tunc aſſimilat eā membris radicalibus: quia natura ꝗcꝗd agit in corpore agit vt̓ aſ ſimilet membris radicalibus cum ſit facta ex duobꝰ ſper matibus que ſunt principia generatiōis ⁊ conſeruatiōis vite: membra autem radicalia ſūt alba: ⁊ ideo ſanies lau dabilis debet eſſe alba: ⁊ hec verba que hic dicuntur de ſanie declarantur ⁊ longius a Gal̓. in cōmento pͥmi ꝓno ſticoꝝ circa finem. Tunc ſeꝗtur illa pars: Et ſanies mala eſt fetida ſignificās pu trefactionē q̄ eſt ꝯtraria maturationi ⁊ ſi gnificat dominiū caliditatis extranee. ¶ In qua parte Auic̄. ponit iudicia ſaniei illaudabilis: ⁊ habet ille.§. duo dicta. In primo dicto ponit iudicia ſani ei que eſt peſſima ⁊ ſimpliciter mala ⁊ totaliter cōtraria bone. In ſecūdo dicto ponit iudicia ſaniei que nō ē ſim pliciter bona ⁊ laudabilis: nec ē totaliter mala ⁊ illauda bilis. ſecūda ibi. Et quoniā egredit̉ ſanies.) Dicit ergo primo. Et ſanies mala eſt ⁊c̄. Et planū eſt qd̓ dicit Auic̄. Et cauſa etiam eius qd̓ dicit Auicen. plana eſt: quia con trariorum contrarie ſunt cauſe. ¶ Et quādo egreditur ſanies diuerſarū partiū cōuenientiū coloꝝ ⁊ ſubſtātiaruꝫ eſt etiā de genere diuerſo a bona. CHic Aui. ponit quoddā iudicium ſaniet que non ē ſim pliciter mala nec ſimpliciter bona: ⁊ dicit. Et quandoqꝫ egreditur.ſ. de apoſtemate ſanies diuerſarum partium: quia vna pars ſit groſſa: ⁊ altera ſubtilis cōuenientiū co lorum ⁊ ſubſtantiarum ſupple diuerſarū: ⁊ eſt etiā de ge nere diuerſo a bona ſupple ſimpliciter: qꝛ quāqͣꝫ ſanies talis ſit conuenientis coloris: tamen quia non habꝫ par tes vniformes: ⁊ per cōſequens talis ſanies nō eſt lenis nec equalis: ideo non ē ſimpliciter bona nec ſimpliciter mala cum non ſit omnino cōtraria bone: cum ſit coloris conuenientis: eſt ergo mediocris in malitia ⁊ bonitate. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et neceſſe ē omni ſaniei vt faciat eue nire ī corꝑe putrefactōeꝫ aut maturitatē aut diminutionē aut alterat̉ cū mō alio. ¶ In qua parte: vt dictum fuit ſupra: qꝛ ſaniatio ⁊ matura tio eſt quedā terminatio materiei apoſtematis: ⁊ termi nationes materiei apoſtematis ſunt multe: qꝛ apoſtema aliquando terminat̉ ad reſolutionē: aliquando ad ſani em: aliquādo ad duriciē ⁊c̄. ideo hic Aui. cōnumerat mo dos illos termīationū materiei apoſtematis. Dicit ergo Aui. Et neceſſe eſt omni ſaniei: expone: ⁊ neceſſe eſt om ni ſaniei: ideſt omni materiei apoſtematis q̄ eſt in poten tia ad hoc vt fiat ſanies ſiue bona ſiue mala: ſiue ſit ꝓpin qua ſiue remota vt faciat euenire in corpore putrefactio nem: ideſt aut vt terminet̉ ad putrefactionē: ⁊ hoc eſt qn̄ natura totaliter vincit̉ a materia ⁊ materia ē totaliter ino bediens. Unde conuertit̉ in putrefactionē membri ꝓpt̓ cauſas que dicte fuerunt pͥus. Aut ſupple vt faciat eueni re maturitatē: ideſt aut terminet̉ ad maturationeꝫ: ⁊ hoc quando natura nō poteſt totaliter vincere: ita ꝙ eam to taliter reſoluat: ſed vincit eam conuertendo ipſaꝫ ad ma turationē: aut diminutionem: ideſt aut cōuertatur ad re ſolutionē: ⁊ hoc eſt quādo natura totaliter reſoluit mate riam apoſtematis: aut alteretur modo alio: id eſt termine tur modo alio: vt.ſ. ad duriciem vt quādo reſoluitur ſub tile remaneat groſſum induratum. Sic ergo omnis ma teria apoſtematis aut putrefit aut maturatur aut reſolui tur aut induratur. Quatuor ergo ſunt terminatiōes apo ſtematis: due que intendunt̉ a natura vt terminari ꝑ re ſolutioneꝫ: ⁊ etiā maturationē: ⁊ magis intenditur a na tura terminari per reſolutionem qͣꝫ per maturationem. Et alie due terminationes apoſtematis ſunt preter intē tionem nature vt quādo apoſtema conuertitur ad putre factionem vel ad duriciem: ⁊ etiā eſt magis preter natu ram conuerti ad putrefactionem qͣꝫ ad duriciem: ⁊ hoc ī tendit dicere Auicen. in illa parte: quāqͣꝫ obſcure loqua tur ẜm ſuperficiem ſuorum verborum. ¶ Significatio exiture ītrinſece. Cap̄. 24 Uando accidit apoſtema calidū in viſceribus ⁊ accidūt horripila tiones ⁊ febres ⁊ nō ē ei odor ⁊ ſit dolor vehementior ⁊ eſt horripilatio in primis longioris ſpatij: deinde nō ceſſat abbreuiari ſpacium eius ⁊ additur gra uitas apoſtematis: tūc ſcias ꝙ apoſtema citura ⁊ ꝙ ꝑuenit ad collectione ſui. ¶ Supertus Auicenna poſuit ſigna exiture extrinſece. Hic ponit ſigna exiture intrinſece. ¶ Et circa hoc ponit tria capitula. In primo capitulo ponit ſigna quādo apo ſtema quod eſt in membris interioribus fit exitura. In ſecundo capitulo ponit ſigna quando exitura eſt matu ra. In tertio capitulo ponit ſigna eruptionis eius. ſecun da ibi.(Quando accidunt ſignificationes exiture) tertia pars incipit ibi.(Quando redeunt dolores ⁊ pūctiōes In primo capitulo Auicenna duo facit. In prima parte ponit ſigna quando apoſtema fit exitura ſumpta a febre ⁊ a quibuſdam accidentibus febrium ⁊ apoſtematis gra uitate. In ſecunda parte ponit ſignum ſumptuꝫ a pulſu. ſecunda ibi.(Et ſcias ꝙ duricies pulſus ⁊cͣ.) ¶ Prima ī .II. De ſignis Fen duas. primo facit quod dictum eſt. ſecundo oſtendit cau ſam quare illa accidentia fiunt vehemētiora ī principio exiture qͣꝫ in ſtatu ſecunda ibi.(Et non fiunt dolores iſti ⁊cͣ.) Dicit ergo primo. Quando accidit apoſtema calidū in viſceribus. id eſt in interioribus ⁊ accidit ⁊c̄. planum eſt quod dicit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et non fiunt doloreꝫ iſti ī prīcipio ve hementiores: ⁊ quāto plus approximat ſtatus minorātur niſi qn̄ eruptio ſit ī pri cipio: ⁊ ſolutio cōtinuitatis ⁊ dolor ꝓue nit ex ea: ⁊ quando colligitur ⁊ qn̄ fit ma teria ſanies quieſcit etiam calefactio for tis ⁊ inflatio: quare quieſcit febris eueni ens per cōmunitatem cordis. ¶ In parte iſta Auicenna oſtendit: quare iſta accidentia fiunt vehementiora in principio exiture qͣꝫ in ſtatu: ⁊ po nit cauſam: ⁊ patet. dubitabit ⁊ dicet: quomodo ſunt Sed aliquiS polores in pͥncipio vehementio res qͣꝫ in ſtatu: cum Ipoc. dicat in afforiſmo ꝙ circa ſtatu fiunt omnia fortiora: circa vero principia ⁊ fines omnia imbecilliora ſunt. Dicendū eſt ꝙ ſtatus eſt multiplex: ꝙ dam eſt ſtatus quo ad accidētia: alius eſt ſtatꝰ quo ad di geſtionē materie: alius eſt ſtatus quo ad vtrūqꝫ. Mō qn̄ Aui. dicit hic ꝙ ī pͥncipio fiunt accidētia vehemētiora qͦꝫ in ſtatu: intelligo de ſtatu ⁊ ēt pͥncipio quo ad digeſtione materie: qꝛ vehemētiora fiūt accidētia in principio exitu re qͣꝫ in ſtatu ipſiꝰ qn̄ eſt materia ꝑ cauſas quas Aui. pōit. Ipo. vero intelligit de ſtatu accidētiū. Unde quantuꝫ ad hoc exitura in pͥncipio rōne digeſtionis materte ē in ſta tu ratione accidētium. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſcias ꝙ duricies pulſus eſt teſtimo nium magnum. ¶ In parte illa Auicen. ponit qd̓dam ſignum exiture ītrī ſece ſumptū a pulſu: ⁊ duo facit. Primo facit hoc. Secū do per illud ſignū magis ſignificat ſuꝑ exiturā īteriorē. ſecunda ibi.(Et qn̄ apparet ⁊c̄.) Dicit ergo pͥmo. Et ſci as ꝙ duricies pulſus eſt teſtimoniū magnū.ſ. ad ſignifi candum ꝙ exitura ſit in membris īterioribus. Intellige autem hic ſicut ponit Aui. in pͥmo capitulo de pulſu apo ſtematum ꝙ omne apoſtema calidū exiſtens in mēoris īterioribꝰ qͣꝫtū eſt de ſe pulſuꝫ mutat in toto corꝑe ad pul ſum ſerrinū ꝗ ē pulſus durus: vn̄ pulſus durus non ſolū conſequit̉ apoſtema qn̄ ſit exitura: ſed etiaꝫ conſequitur apoſtema in pͥncipio ſui dato ꝙ nō ſit adhuc exitura: ſed quando ſit exiiura: tunc augmentatur duricies pulſus ſi cut augmētantur alia accidētia quando apoſtema fit exi tura. ¶ Et intellige etiam ſicut ibi Aui. ponit ꝙ duricies pulſus ſequitur exituram in principio ſui ante maturati onem cōpletā. Sed qn̄ exitura peruenit ad maturationē completam: tūc diminuitur duricies pulſus ⁊ fit pulſus mollis vndoſus: ⁊ hoc eſt ꝓpter humiditatem ⁊ lenitatē que conſequitur exituram que eſt matura. ¶ Et ītellige etiam vt dicit Aui. ꝙ apoſtema calidū qͣꝫtum eſt de ſe mu tat pulſum ad pulſum ſerrinum niſi ſit eī contraria cauſa humectans: qꝛ pōt eſſe cōtraria cauſa ei hūiditas ex par te membri: vt ſi illud apoſtema vel exitura ſit in membro molli ſicut in pulmone: tunc fit pulſus vndoſus ratione membri in quo eſt: ⁊ ideo quanqͣꝫ duricies pulſus conſe quit̉ vtplurimū apoſtema calidū vel exituram ī mēbris interioribꝰ exiſtentē: nihilominus tn̄ īpediri pōt a molli cie mēbri: ⁊ ſicut īpedit̉ a mollicie mēbri: ita etiaꝫ pōt au geri a duricie membri: qꝛ ſi ſit ī membro neruoſo ⁊ duro tunc augetur duricies pulſus ſicut ibi ponit Auicenna. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄ apparet ſignū exiture aldubel lati in viſceribꝰ ⁊ nō īduratur pulſus nō iudices penitus ꝙ ſit exitura īterior. In huiuſmodi enim fortaſſe non erit inviſce ribus: immo in ſiphac quod continet vi ſcera. Et tu quidem iam ſentis latus in quo eſt exitura per grauitatem que pen det ex eo ⁊ per dolorem. Hic Aui. cōfirmat illud qd̓ dictū eſt.ſ. ꝙ duricies pulſus ſit in teſtimoniū magnuꝫ: vult dicere Aui. ꝙ ſi appareat aliqd̓ ſpaciū dubelati vel exiture in viſceribꝰ ⁊ in mem bris īterioribus ⁊ tn̄ nō induret̉ pulſus: tunc dato ꝙ ap pareat illud ſignū qd̓ videat̉ ſignificare exiturā in viſce ribus: tn̄ ſi nō apparet pulſus durus: tūc non iudices: q illa exiiura ſit in iterioribus: quia fortaſſe hmōi materiet exitura nō erit interior: ſed erit in ſiphac.i. in panniculo ꝗ continet viſcera.i. mēbra īteriora. Un̄ per ſiphac nō in telligit hic ſolū pāniculū cōtinentē intenſtina: ſed intel ligit oēm pāniculū qui cōtinet mēbra interiora ſiue cōti neat īteſtina ſiue alia. Et ꝑ viſcera nō intelligit hic Auiē ſolū inteſtina: ſed ītelligit oīa īteriora. Dixit aūt forte ve fortaſſe: qꝛ vt dictum ē ſupra: aliqn̄ bene pōt eſſe exitura in mēbris interioribꝰ: ⁊ tn̄ non erit pulſus durus ſicut ſi exitura ſit in mēbro molli: vel ſit alia eā humectans for tis rōne cuius īpedit̉ duricies pulſus: vt ponit Auicen. ī primo ſed vtplurimū quando non eſt pulſus durus exi tura non eſt interior: ſed forte eſt in panniculo qui conti net membra interiora: vt ponit Aui. ¶ Significatio maturatiōis ītrinſece. Cap̄. 25. Uando accidūt ſignificatiōes exiture ītrīſece: deinde ꝗeſcūt accidētia q̄ ſūt ex febre ⁊ horri pilatiōe dolorꝭ ſedatiōe cōple ta ⁊ remanet grauitas: tunc ſanies ia cō firmata ē ⁊ maturatio adeſt. ¶ In illo capl̓o Auicen. ponit ſigna quando exitura ītrī ſeca eſt matura: ⁊ patet qd̓ dicit. ¶ Signa ꝓpinquitatis eruptiōis intrinſece. Cap̄. 26. Uando redeūt dolores ⁊ fiut pūctiones ⁊ mordicatio ⁊ gra uitas fit vehementior ⁊ ſimilā tur feb. tunc eruptio iaꝫ appro pinquat. Cum ergo accidit rigor ſubito ⁊ ſedantur grauitas ⁊ dolor: tūc iaꝫ eru ptio facta ē: ⁊ proprie qn̄ apparet ſanies eūata mordicas illud qd̓ ꝑtranſit: ⁊ eſt ne ceſſarium vt ſit arefactio virtutis ⁊ debi litas arefaciēs. Et qn̄ exiture ītrinſece fit eruptio ſubita ⁊ egreditur res plurima: tunc fortaſſe accidūt pulſus cordis ⁊ ſin copis mala: ⁊ fortaſſe accidit mors ꝓpter reſolutionē virtutis: ⁊ fortaſſe accidit vo mitus ⁊ vetris ſolutio: ⁊ fortaſſe. acccidit Tractatus Exiturarū ſputum ſaniei plurime ſubito quādo exi tura eſt in pectore: ⁊ fortaſſe accidit pre focatio quando erumpit ad pectus res plurima ſubito. An iſto capitulo Auicēna ponit ſigna eruptionis exitu re que eſt in membris interioribꝰ. Et habet illud capitu ſum tres partes. In prima parte Anicen. ponit ſigna qn̄ appropinquat eruptio exiture intrinſece. In ſecūda po mi ſigna qn̄ facta eſt eruptio. In tertia parte ponit que dam accidētia que aliqn̄ conſequūtur ad eruptionē ſubi tam exiture intrīſece. ſcd̓a ibi. Cuꝫ accidit rigor ſubito.) tertia ibi.(Et qn̄ exiture intrinſece fit eruptio ſubito ⁊cͣ.) Partes ille ꝑ ſe patēt: ⁊ planū eſt qd̓ in eis dicitur. capitula eſt quoddā dubium: Sed cir Ca ¶A quia diceret aliqs: ad ꝗd Aui. determinat hic de exituris intrinſecis: qꝛ videt̉ ꝙ deter minatio ipſarum ſpectet ad tertiū librum: ſicut enim in tertio libro determinat Auicen. de apoſtematibus cōtin gentibus in mēbris interioribus: ⁊ non ſpectat determi natio ipſorū ad illum librum: ita etiam videtur ꝙ ad il ſum librum non ſpectet determinare de exituris intrin ſecis ſꝫ ſolū ſpectet ad ip̄m determīare de exituris intrin ſecis. ¶ Tu potes reſpondere ꝙ ad illum librum ſpectat quodāmodo determinare de exituris intrinſecis. Pri mo. quia cum aliqn̄ exitura extrinſeca ꝓcedat ⁊ rumpat̉ ad membra interiora ſicut dictum fuit in primo capitulo de exituris. ideo Aui. voluit predicere in illo libro ſigna intrinſece exiture. Item etiam alio modo hic determīa de exituris intrinſecis. Et alio modo in tertio libro: quia in illo libro determinat̉ de ipſis generaliter eo ꝙ ſunt quedam ſigna generalia omni apoſtemati interiori qn̄ ſit exitura: ſed in tertio libro determīatur de exituris ſpe cialiter ꝓut fiunt in tali membro ⁊ tali: ⁊ ideo bene ſpe ctat ad iſtum librū determinare quodāmodo de exituris intrinſecis.ſ. generaliter ponendo ſigna generalia om̄i rale ipſarum: vt poſtea ponet Auic. Uerum eſt tamen ꝙ ſine dubio credo ꝙ principalior intentio Auicē. ſit deter minare de exituris extrinſecis. Sed hic tetigit aliꝗd de intrinſecis ꝓpter cauſas que dicte ſunt. ¶ Curationes exiturarū apparentiū. Capl̓m.xxvij. Uacuationes ꝗdem ⁊ ea ꝗ bus medicātur apata in principijs ſuis niſi timeatur reditus ma teriei ad membrū nobile ſicut declarauimꝰ: ⁊ in hoc errant ſtolidi: ſunt res in ꝗbus cōicant exitura calida ⁊ apo ſtemata calida que non ſunt exiture. ¶ Superius Aui. determinauit de exituris mō theorico tam de exituris extrinſecis qͣꝫ intrinſecis: hic determīat de eis modo practico.ſ. ponēdo curam ipſarum. Et diui ditur hec pars in partes duas. pͥmo determiat de cura ex iturarū extrinſecarū. 2º ponit quoddā regimē vl̓e de exi turis intrinſecis. 2ª ibi.(Ad dubelet quidē intrinſece ⁊c̄.) Prima ꝑs iterū diuidit̉ in duas. in pͥma ꝑte Auicē. ponit regimē ⁊ curā exiturarū apparētiū in vl̓i. 2º qꝛ vnus mo dus regiminis ipſarū eſt ꝑ maturationē ipſe demōſtrat q̄ ſunt naͣe medicinaꝝ q̄ hoc efficiūt ⁊ q̄ ip̄aꝝ dꝫ eſſe ꝯclu ſio: vel al̓r. 2º ponit regimē ipſarū magis. 2ª ibi. MMedi cinaꝝ maturantiū caliditas ⁊c̄. In illo gͦ capl̓o Aui. po nit curā ⁊ regimē exituraꝝ intrinſecarū in vl̓i. Et circa hͦͨ Auic. duo facit. primo ponit curam ipſarum qͣꝫtuꝫ ad pͥn cipiuꝫ qͥ eſt cura cōis exituraꝝ ⁊ alioꝝ apatū calidoꝝ. 2º ponit curā ipſarū poſt pͥncipiū q̄ eſt ꝓpria cura ipſaꝝ exi turarū inqͣꝫtum exiture ſunt. 2ª ibi. Illud v̓o qd̓ appro priat̉ de regimīe ⁊c̄. Dicit gͦ pͥº. Euacuatiōes ꝗdē ⁊ ea q bus curant̉ ap̄ata in pͥncipijs ſuis.ſ. cū purgatiōe ⁊ reper cuſſione niſi timeat̉ reditus maͣei ad mēbrū nobile ſicut eſt in locis emūctorijs vbi nō ponimus reꝑcuſſiua ꝓpter illā cām ſicut declaraui.ſ. in liº pͥº fen 4ª caº de cura apo ſtematū in generali. Et ſicut errāt ī hoc ſtolidi: qꝛ ſtolidi medici nō excipiūt illa loca a reꝑcuſſione ſunt res in ꝗbꝰ cōicant exitura cal̓a ⁊ ap̄ata calida q̄ nō ſunt exitura: hoc eſt dicere ꝙ exiture calide cōicant qͣꝫtum ad curationē in ſuis pͥncipijs cū ap̄atibus calidis q̄ non ſunt exiture: vn̄ ſicut in illis cōpetunt reꝑcuſſiua in pͥncipio niſi in locis emūctorijs: ita etiā in iſtis cōpetūt reꝑcuſſiua in pͥnº ni in locis emūctorijs: ⁊ iō qͣꝫtū ad pͥncipiū curationis ip̄aꝫ cōicant cū curatiōibus alioꝝ ap̄atū calidoꝝ: ⁊ iō ꝓ cura ip̄aꝝ qͣꝫtū ad pͥncipiū recurras ad ea q̄ dicta ſunt pͥus. In tellige tn̄ hic qn̄ loꝗtur de cura exiturarum qͣꝫtum ad pͥn cipium vt hic loquitur de exituris q̄ fiunt maxīe incipiē do ſicut incipiūt ap̄ata calida q̄ nō ſunt exiture: qꝛ de iſti hꝫ veritatē ꝙ in pͥncipio ip̄aꝝ dꝫ fieri reꝑcuſſio ſicut in pͥncipijs alioꝝ apatū calidoꝝ: nō aūt eſt verū de exituris q̄ fiunt ꝑmutādo ex alijs apatibus calidis: qꝛ in talibus nō cōpetit reꝑcuſſio cū reꝑcuſſio ſit facta ī ap̄ate: īmo qn̄ vidimus apa incidere itinere exiture: tunc debemus ſta tim incidere in viā eiꝰ qd̓ maturat ⁊ aꝑit ſic̄ dixit.ſ. Auic. ⁊ ideo illd̓ qd̓ dicit hͦ qͣꝫtū ad iſtā partē cōuenit exituris qͥ fiunt iucipiendo. Sꝫ alia q̄ dicet poſt q̄ appropriant̉ exi ture inqͣꝫtū exitura eſt ꝯueniūt vtriqꝫ exiture ſiue fiat in cipiēdo ſiue ꝑmutādo: qꝛ illud regimen qd̓ dicet̉ ꝯuenit exiture inqͣꝫtum exitura: ⁊ ideo appropriat̉ vtriqꝫ exitu re: ſed iſtud regimē qd̓ hic ponit eſt cōe oībus aꝑatibus calidis ⁊ exituris: iō nō ꝯuenit niſi exituris q̄ fiunt inci piendo ad modū alioꝝ apatū calidoꝝ. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs: Illud vero qd̓ ei appropriat̉ de regi mīe ē reſol̓o eiꝰ qd̓ aggregatū eſt in ea. apoſtemati quādo ſit exitura: ⁊ ponendo regimen gene ¶ In qua ꝑte Aui. ponit regime ⁊ curā exituraꝝ q̄ appro priant̉ exituris inqͣꝫtū exiture ſunt: ⁊ in exituris q̄ fiunt incipiēdo dꝫ fieri illud poſt pͥncipiū. Sed in exituris q̄ ſi unt in ꝑmutādo dꝫ fieri in pͥncipio ipſaꝝ.ſ. qn̄ videmus apoſtema incidere itinere exiture: qꝛ tūc ſtatim debemꝰ admīſtrare curā ⁊ regimen qd̓ hic ponitur. Diuidit̉ autē ꝑs illa ī ꝑtes duas. qꝛ pͥmo ponit iſtud regimē qd̓ cōpetit exituris inqͣꝫtuꝫ exiture ſunt in vl̓i: in ſcd̓a parte qꝛ illud pōt fieri pluribꝰ modis Auice. ponit illos modos. 2ª ibi. (Et illud eſt ẜm duos modos. Dicit pͥmo: illud vero qd̓ appropriat̉ ei.i. exiture de regimine.i. de curatiōe eſt re ſolutio.i. extractio eius qd̓ aggregatū eſt in ea.i. exitura. Uult dicere ergo Aui. ꝙ regimē ꝓpriū exiture inqͣꝫtum exitura eſt: eſt reſolutio humoris aggregati in exitura. ¶ Intellige aūt qn̄ dicit Auicen. eſt reſolutio: nō reſoluti onem qͥ ſit cū medicinis per poros: qꝛ illa reſolutio cōpe tit etiā apoſtematibus que nō ſunt exiture qn̄ apoſtamata ſunt in ſtatu. Sed intelligit hic Aui. ꝑ reſolutionē extra ctionē maͣe ꝯgregate in exitura ꝑ rupturā exiture ⁊ nō ꝑ poros ſicut ſtatim poſt videbit̉. ¶ Deinde cū dicit: ¶ Et illud eſt ẜm duos modos regimīs Quorū vnus eſt regimē currens ẜm re ctitudinē cū egritudo nō egredit̉ ab eo qd̓ conſuetū eſt plurimū: ⁊ eſt vt ingenie tur in maturatiōe materiei vt fiat ſanies in eruptione eius poſt illud vt tu obſer ues virtutem ⁊ conſerues eam ne ꝓſter nant eam dolor ⁊ eruptio ſubito: plures Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. .III. De cura Fen enim hominū mortui ſunt ſincopizādo ex arefactione virtutis. Immo oꝫ vt ob ſeruet eā medicus qualiter confortet eaꝫ virtutem ⁊ conſeruet eam cū eo qd̓ ſcis: quare oportet vt cibetur patiens dubel lati cibis bonis niſi ſit exitura ī viſceribꝰ qm̄ tunc oꝫ neceſſario vt ſubtiliet̉ cibus. ¶ Auic. ſpecificat modos ẜm quos fit p̄dictū regimē.ſ. re ſolutto ⁊ extractio maͣe ꝯgregate in exitura. Et qꝛ duo ſunt modi ẜm quos fiet extractio ⁊ reſolutio maͣe cōgre gate in exitura eius qd̓ ꝯgregatū eſt ī exitura. Unus mo dus eſt ẜm regimē rectū ſimpl̓r. Alius modus fit ẜm re gimē nō rectū ſimpl̓r: ſed eſt rectū ẜm quid: qꝛ eſt ꝓpter neceſſitatē vt poſtea videbit̉: iō Auicē. ponit illos duos modos. Et primo ponit modū ꝗ eſt regimē rectū ſimpl̓r 2º ponit regimē nō rectū ſimpl̓r. 2ª ibi.(Et 2ᵐ eſt regimē egrediēs a rectitudine. Dicit ergo pͥmo. Et illud.ſ. reſo lutio.i. extractio eius qd̓ in exitura eſt.i. ſit ẜm duos mo dos regimīs: quoꝝ vnū eſt regimen currens ẜm rectitu dinem.i. eſt regimen rectū ſimpl̓r. Cū egritudo nō egre ditur ab eo qd̓ ꝯſuetū eſt plurimū.ſ. in magnitudīe.i. cū exitura nō eſt nimis magna vltra ꝯſuetudinē: qꝛ qn̄ exi tura nō egredit̉ in magnitudine vltra illud conſuetū qd̓ conſuetū eſt plurimū: tūc pōt in ea fieri extractio hūoris ꝯgregati ẜm modū recti regimīs. Qd̓ autē ſit illud regi men rectū Auic. ponit cum dicit: Et eſt vt ingeniet̉ ⁊c̄. qꝛ pͥmo medicus dꝫ ingeniare in maturatiōe maͣe: ⁊ poſtea in eruptiōe exiture per quā extrahit̉ ⁊ reſoluit̉ illud qd̓ eſt aggregatū in exitura: ſit ergo reſolutio ⁊ extractio il lius qd̓ eſt aggregatū in exitura ẜm regimen rectū vt pͥº maturemus exiturā ⁊ poſt erūpamus: ⁊ nō debet pͥus rū pi anteqͣꝫ maturet̉. Et obſerues tūc.ſ. qn̄ ingeniamur in maturatiōe maͣe ⁊ in eruptiōe exiture virtutē ⁊ ꝯſerues eam ne ꝓſternet eā dolor.ſ. qn̄ maturamus: qꝛ qn̄ exiiu ra maturat̉ ⁊ matura materiā ſit ſanies: tunc accidunt ma ximi dolores ⁊ febres iuxta illud qd̓ dictum eſt ꝑ ypoc. circa generationē ſaniei ⁊c̄. Et eruptio ſubita.i. ⁊ ꝯſerues etiā virtutē ne ꝓſternet etiā eā eruptio ſubita: plures em̄ hoīes mortui ſunt ſincopizādo ex arefactione virtutis.i. ex debilitate ⁊ defectu virtutis: ꝗ quidē defectus accide ret ex magno dolore eo ꝙ dolor nimius diſſoluit virtutē ⁊ adducit ad raritatē pulſus ⁊ ꝑditionē ẜm ꝙ ponit Aui cē. ī iſto pͥº capl̓o de pulſu doloris: ⁊ pōt etiā accidere ex eruptione ſubita exiture: qꝛ in eruptione ſubita exiture reſoluit̉ calor īnatꝰ ⁊ ſpūs: ⁊ ſpāl̓r ſi exitura ſit aliquātu lum magna ad quā reſeſolutionē caloris innati ſequitur defectus v̓tutis ad quē defectū aliqn̄ ſeꝗtur mors: ⁊ pro pter hoc quādo rumpit̉ exitura: ⁊ ſpāl̓r ſi ſit aliquantulū magna nō debet in vna vice dimitti egredi totum qd̓ eſt in exitura ꝓpter reſolutionē ſpirituuꝫ ⁊ caloris innati: īmo oꝑꝫ ⁊c̄. cum eo qd̓ ſcis.ſ. cuꝫ cibis ⁊ potibus ⁊ alijs q̄ ꝯfortant ⁊ reſtaurant virtutem: ⁊ hoc eſt quod ſubinfert Aui. quare oꝫ vt̓ cibet̉ patiēs ⁊c̄. niſi ſit exitura in viſceri bus.i. in īterioribus. Qm̄ oportet neceſſario vt ſubtilie tͣ cibus: qꝛ aliud ē de exituris exterioribꝰ ⁊ aliud eſt de in terioribus: qꝛ exiture interiores ſunt egritudines magis acute: ⁊ iō cibus in eis dꝫ ſubtiliari: ſicut ſubtiliat̉ ī alijs egritudinibꝰ acutis. Et iō bn̄ dicit. Aui. in pͥº fen qͣrta ca pitulo de curatiōe apoſtematū: qn̄ loꝗtur de apoſtemati bus occultis: ꝙ habēti ea non dandus eſt cibus: niſi pro pter multam debilitatē fiat. Et dicit vlterius. Cui autem ſinthoma ſuꝑuenerit ꝓpter collectionē apoſtematis inte rioris cum caſu virtutis in dolore mortis exiſtit: qm̄ vir tus nō ſuſtētat̉ niſi nutrimēto: ⁊ nutrimētū eſt magis res timoroſa.ſ. ap̄atibus occultis. Tunc ſeꝗtur illa pars: ¶ Et ſecūdus eſt regimē egrediēs a re ctitudine ꝓpter neceſſitatē diſpoſitionis ⁊ eſt quoniā qn̄ egritudo eſt magna ⁊ ex itura ꝑtranſiens in magnitudine ſua il lud qd̓ cōſuetū eſt ⁊ timet̉ feſtinatio rei in expectatione maturationis in ea ⁊ ſci tur ꝙ virtus nō ſufficit in maturatione il lius totius: ⁊ ſi adminiſtrant̉ maturati ua ꝑducent illud ad veſtigium īmatura tionis: tunc neceſſaria eſt ꝑforatio cū cau tela ne ferrū tangat illud qd̓ ſeꝗtur exitu ram de membris nobilibus in tactu quo rum a ferro eſt timor. ¶ In parte illa Auicē. ponit ſcd̓m moduꝫ ẜm quem fit ex tractio ⁊ reſolutio eiꝰ qd̓ eſt aggregatū in exitura qui eſt regimen nō rectū ſimpl̓r. ſecūdo incidental̓r ponit quan daꝫ curationē de ꝑforatione ⁊ ſectione que/ cōmunis eſt ⁊ debet obſeruari vtroqꝫ modo regimīs. tertio docet ſuc currere cuidā accidenti: qd̓ ſeꝗtur aliqn̄ illud regimē nō rectū ſimpl̓r: quarto oſtēdit quare illud regimē non eſt rectū ſimpl̓r: ⁊ eſt rectuꝫ ẜm ꝗd. quinto oſtēdit: vbi maxi me illud regimē debet euitari. ſecūda ibi.(Et oportet vt ꝑforatio ⁊ ſectio). 3ª ibi.(Ꝙ ſi apoſtemata fiant vehemen tiora). quarta ibi.(Et ſcias ꝙ hec ꝑforatio). ꝗnta ibi.(Et loca cōueniētiora ad expectandū). In pͥma parte Auicē. ponit iſtuꝫ modū regimīs quod eſt regimen non rectum ſimpl̓r: ſed eſt rectū ẜm ꝗd. ꝓpter neceſſitateꝫ. Et diuidit̉ pars illa ī partes tres. In pͥma ꝑte ponit iſtū modū regi minis. in ſecūda parte oſtēdit ꝙ in exituris in ꝗbꝰ admi niſtrat̉ iſtud regimē: ꝓpter neceſfitatē medicine matura tiue non ꝓdeſſent ſed nocerēt. tertio concludit in talibus exituris debere fieri iſtud regimē nō rectum ſimpl̓r. ſed ẜm quid. 2ª ibi:(Et ſi fiducia habeat̉) 3ª ibi. In huiuſmo digͦ neceſſaria eſt ⁊c̄). In parte pͥma Auicē. dicit: ꝗa pl̓es ſunt cauſe neceſſitatis ad illd̓ regimē. ideo ponit illas cā ꝓpter quas neceſſe eſt oꝑari ẜꝫ iſtud regimē. Diuidit̉ hec ꝑs in pl̓s ꝑtes ẜꝫ ꝙ pl̓es ponit cauſas. ſecūda ibi.(Et iſtd̓ eſt ꝙ ſenſeris ꝙ ma talis eſt groſſitiei). 3ª ibi.(Aut timue ris ꝙ ipſa ꝓpter ſuam abbreuiationē). 4ª ibi.(Aut exitu ra eſt ꝓpe iūcturas) Dicit ergo pͥmo. 2ᵐ.ſ. regimē per qd̓ ſit extractio eius qd̓ eſt aggregatū in exitura eſt regimen egrediens a rectitudine ꝓpter neceſſitateꝫ diſpōis. ¶ In hoc ergo intellige ꝙ illud regimen nō eſt rectū ſimpl̓r: ſꝫ eſt rectū ẜm ꝗd. qꝛ ꝓpter neceſſitatē cogenteꝫ. ⁊ tūc ponit vnā cām quare illud reginē eſt neceſſariū cum dic̄. Et eſt ſupplle iſtd̓ regimē neceſſariū: qm̄ qn̄ egritudo.ſ. exitura eſt magna ꝑtrāſiēs in magnitudine illud qd̓ ꝯſuetū eſt.i. ſit maxima valde. Et timetur feſtinatio rei.i. putrefactio nis in expectatiōe maturitatis in ea. quia propter magni tudinem eius ſcit̉ ꝙ virtus non poteſt ſufficere in matu ratione illius totiꝰ exiture. Et ſi admiſtrent̉ maturatiua illud ꝑducent ad veſtigiū īmaturatiōis.i. ꝑducent ad pu trefactioneꝫ. qꝛ qn̄ exitura eſt magna ⁊ virtus debilis nō potens ſufficere in maturatiōe illius materiei totius. tūc illa maturatiua appoſita citius inducūt putrefactionem. vt poſtea dicet Auic. Primo qꝛ cū maturatiua ſint īuiſcā tia ⁊ opilātia ꝓhibēt exalare ⁊ reſpirare fumos putridos qui ꝗdē ibi retēti cum v̓tus eſt debilis citius putrefaciūt. Iteꝝ etiā cū maturatiua moueāt cal̓itatē membri ad ma turandū maͣm ⁊ cal̓itas ſit debilis non potēs ſufficere citi us calor ille motꝰ a medicīs maturatiuis vincit̉. ⁊ per ꝯn̄s indicit̉ ibi citiꝰ putrefactio. Et ideo bene dicit Aui. ꝙ fi. Tractatus Exiturarū admīſtrent̉ tūc maturatiua ꝑducēt ad veſtigiū immatu rationis: hoc eſt ad putrefactionē: tūc.ſ. qn̄ ita eſt ꝙ egri iudo eſt magna ⁊ virtus debilis nō potes ſufficere ī ma turatiōe illius totius neceſſaria eſt ꝑforatio.ſ. ante matu rationē cū cautela ne ferrū tangat illud qd̓ ſeꝗtur exitu rā de mēbris nobilibꝰ in actu quoꝝ aferro eſt timor. hoc eſt dicere: ꝙ tūc eſt faciēda ꝑforatio ante maturationē ca uēdo ne fex tangat aliqd̓ mēbroꝝ nobiliū cuꝫ exitura eſt prope illa membra ſicut ne incidat̉ neruus vel artaria vl̓ inteſtina vel ſtomachus ſi exitura eſt prope illa mēbra. ¶ Sic ergo tunc ex dictis Auicē. habetur ꝙ qn̄ egritudo eſt magna valde ⁊ virtus eſt debilis nō potens ſufficere in maturatiōe illius: ꝙ debet fieri ꝑforatio exiture ante maturationē. Et illud regimen nō eſt rectū ſimpl̓r: qꝛ re gimē rectū ſimpl̓r eſt illud qd̓ eſt dictū pͥus.ſ. pͥmo vt ma teria maturet̉ anteqͣꝫ exitura erūpat̉: eſt tn̄ illud regimē rectū ẜm ꝗd: qꝛ ꝓpter neceſſitatē cogentē ⁊ vna cauſa ne ceſſutās: ad hoc.ſ. quare exitura debet rumpi ante matu rationē eſt quā non ponit Aui. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et illud eſt cum ſenſeris ꝙ materia ta lis eſt groſſitici ꝙ non maturabit̉: ⁊ ꝙ ca lor innatus in membro tante eſt paruita tis ꝙ non maturabitur. ¶ Aui. ponit alia cauſaꝫ quare exitura dꝫ rumpi an̄ matu rationē. Dicit ergo Aui. Et illud eſt.i. alia cauſa eſt qͣre.ſ. exitura dꝫ rūpi ante maturationē: ꝙ ꝓ qꝛ: qꝛ cū ſenſeris ꝙ maͣ eſt talis groſſitiei ꝙ nō maturabit̉: ⁊ qd̓ calor in mē pro eſt tante paruitatis ꝙ nō maturabit.i. ꝙ non poterit digerere illa maͣm: tunc ſupple dꝫ fieri eruptio ante ma turationē. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Aut timueris ꝙ ip̄a ꝓpter ſuā abbre uiationē eſt talis ꝙ alterabit̉ alteratione non maturationis vere. ¶ Ponit aliā cām quare exitura dꝫ rūpi ante maturatio nē. Dicit gͦ. cōſtrue ſic: aut timueris ꝙ ip̄a.ſ. materia eſt ta lis ꝙ alterabit̉ alteratiōe maturatiōis nō vere: hoc eſt al terabit̉ alteratiōe putrefactiōis ꝓpter abbreuiationē ſuā ideſt ꝓpter abbreuiationē caloris naͣlis: tunc ſupple ſi ita eſt incidētia eſt exitura an̄ cōpletā maturationē qͣſi velit dicere Aui. ꝙ ſi maͣ ſit talis: vt qꝛ ſit male qͣlitatis ⁊ corru pte: ⁊ calor inatꝰ ſit paucus nō potēs rectificare: tūc īcide da eſt exitura an̄ maturatōnē ꝓpter timorē ne alteret̉ iſta exitura ad putrefactionē ⁊ corruptionē mēbri: ⁊ rōne ſue male qͣlitatis. Et differt hec cā a predicta: qꝛ p̄dicta cauſa quare debeat īcidi ante maturationē exitura eſt: qꝛ erat ſicut maͣ groſſa ⁊ calor intus paucus nō potēs ip̄am dige rere. Sꝫ iſta cā qͣre exitura dꝫ īcidi an̄ maturationē eſt vt qꝛ calor īnatꝰ ſit paucus ⁊ maͣ male qͣlitatis ⁊ corrupte: qꝛ qn̄ calor naͣlis ante maturationē eſt: vt qꝛ calor innatus ſit paucus ⁊ materia male qualitatis ⁊ corrupte: qꝛ qn̄ ca lor naturalis eſt paucus materia male qualitatis ⁊ corru ꝑte: timendū eſt ne maͣ alteret̉ ad putrefactionē membri. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Aut exitura eſt prope iuncturas ⁊ mē bra principalia quare timetur ꝙ ipſa cor rumpat ea. ¶ In ꝑte illa Aui. ponit aliā cām qͣre neceſſe eſt aliqn̄ inci dere exiturā ante maturationē: ⁊ eſt hec cā ex ꝑte mēbro rū. Dicit gͦ Aui. aūt.ſ. faciēda eſt ꝑforatio ante maturatio nē ſi exitura eſt ꝓpe iūcturas ⁊ pͥncipalia membra quare timetur ꝙ ip̄a corrumpat ea.ſ. ante maturationē comple tam. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſi fiducia habetur in medicinis faci entibus inuiſcationē ⁊ maturātibus nō elongabitur quin inuiſcantia prohibeāt penetrare inſpiratione in ſpacium: ⁊ ma turatiua moueant caliditatem debilem: ⁊ totū illd̓ iuuat ad putrefactionē mēbri. ¶ In parte iſta Aui. oſtēdit ꝙ in p̄dictis exituris medicīe maturatiue obſunt ⁊ nō iuuāt. Dic̄ gͦ Aui. Et ſi fiducia ha beat̉ in medicīs faciētibꝰ ⁊c̄. nō elongat̉ ꝗn inuiſcātia ꝓ hibeāt penetrare īſpirationē in ſpaciū: quaſi vult dicere ꝙ maturatiua in p̄dictis caſibꝰ nocēt: ex hͦ ꝙ ſunt inuiſcā tia ⁊ opilātia: qꝛ ex hͦ ꝙ ſunt īuiſcātia ⁊ opilatia: ꝓhibēi re ſpirare fumos putridos ex apoſtemate ꝗ ibi retēti citius corrūpent mēbrū: ⁊ hoc vult dicere Aui. cū dic̄ ꝓhibēi pe netrare inſpirationē in ſpaciū ⁊c̄. Iterū nocēt maturātia ex hͦ ꝙ mouēt cutē debile q̄ eſt debilis reſpectu digeſtiōis illius maͣe: q̄ ꝗdē mota a medicīs cū nō poſſit digerere ci tius adiuuat ad putrefactiouē. ¶ Deinde cum dicit: In huiuſmodi ergo eſt neceſſaria inci ſio profunda ⁊ perforatio diſrumpens: deinde ſequātur illud medicīe q̄ ſunt in vltimo reſolutiōis ⁊ exiccationis. ¶ Cōcludit ex dictis ꝙ in p̄dictis caſibꝰ dꝫ fieri illud regi men ꝙ nō eſt rectū ſimpl̓r: ſed eſt rectū ẜm ꝗd. Dicit gͦ in huiuſmodi gͦ.ſ. exituris q̄ ſunt ex talibꝰ ꝯditionibꝰ necͣia eſt inciſio ꝓfunda ⁊ ꝑforatio diſrūpens: ſupple ante ma turationē cōpletā ꝓpter cās neceſſitātes p̄dictas. Deīde ſequit̉ illud.i. illā inciſionē medicīe qͥ ſunt in vltimo re ſol̓onis ⁊ exiccatiōis: qꝛ cū illa ꝑforatio ante maturatio nē ſit generatiua virus ⁊ fiſtularū: vt dicet poſtea Aui. ⁊ virus ⁊ fiſtule īdigēt exiccatiuis: iō poſt illā ꝑforationem debēt admiſtrari medicīe reſolutiue: ⁊ fortiter exiccati ue. Et idē qd̓ dictū eſt h̓ dicit Aui. in pͥº li. ca. de curatiōe apatum in illo.§. ꝙ aūt maturationē efficit cū aliqͦ: ꝙ ſic̄ huiuſmōi maturātiuū attēdere dꝫ ꝙ ſi viderit calorē in natū debilē: ⁊ ꝙ iam mēbrū declinet ad hoc ꝙ corrūpat̉ remoueat ab eo glutinoſaꝫ opilatiuā. Apꝑet ex dictis ꝙ pl̓es ſunt cāe qͣre ap̄a dꝫ erūpi an̄ expectationē matura tiōis cōplete. vna eſt ſi exitura eſt magna valde: ita ꝙ vir tus nō poſſit ſufficere ī maturatiōe illius totius maͣe: ſed pͥus corrūpat̉ mēbrū. ¶ Alia cā eſt: ſi maͣ ſit groſſa: ⁊ ꝙ ſit difficilis maturationis ⁊ calor īnatus ſit debilis ī mēbro nō potēs illā maͣm groſſam digerere. ¶ Tertia cā eſt: ſi ſit male qͣlitatis ⁊ corrupte ⁊ calor naͣlis ſit paucus nō po tēs rectificare ⁊ digerere: ſꝫ pͥus illa maͣ alterat̉ ad putre factionē. ¶ Quartā cām ponit Aui. ſi exitura ſit ꝓpe iun cturas ⁊ pͥncipalia mēbra: tūc em̄ dꝫ corrūpi an̄ matura tionē completam: ne materia ⁊ ſanies ibi exiſtens corrū pat illa mēbra. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et oportet vt ſint ꝑforatio ⁊ ſectio in cedentes in longitudine villoꝝ neruoꝝ membri niſi ſit voluntas vt deſtruatur oꝑatio illius mēbri timendo caſum ſpaſ mi: tunc enim incide illos in latitudine ⁊ ſanabis ab eo quod timebas. Et pluri mū quidē longitudinis villorū eſt cum longitudine corporis niſi in membris ap propriatis: ⁊ ſimiliter inuenis plurimuꝫ longitudinis villorum cum plurimo li gature ⁊ rugaruꝫ niſi in membris appro Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. .III. De cura Fen priatis ſicut in fronte. ¶ Iſi qua ꝑte Aui. ponit quendā canonē de ꝑforatione ⁊ ſectione. Et diuidit̉ illa ꝑs in ꝑtes duas: ẜm ꝙ duos po nit canones. 2ª ibi.(Et nō oꝫ vt approximes ꝑforationi aquā.) Dicit gͦ pͥº. Et oꝫ vt ſit ꝑforatio ⁊c̄. niſi ſit volūtas id eſt niſi ſit neceſſe vt deſtruat̉ oꝑatio illius mēbri.ſ. ſen ſus vel motus. Et plurimū ꝗdē lōgitudīs villoꝝ ⁊c̄.HHic qꝛ Aui. dixerat ꝙ ꝑforatio ⁊ ſectio dꝫ p̄cedere ẜm longi tudinē villoꝝ: on̄dit quō villi ꝓcedunt ẜm longitudinē. Dicit ergo Aui. Et plurimū ꝗdē longitudinis villoꝝ eſt cū longitudine corporis.i. vt plurimū lōgitudo villorū eſt ẜm lōgitudinē corꝑis ⁊ mēbri in quo ſunt villi niſi in mēbris appropriatis: qꝛ in aliꝗbus mēbris appropriatis villi nō ſunt ẜm lōgitudinē corꝑis: īmo ꝓcedūt ꝑ trāſuer ſum corꝑis ſicut eſt in coſtis: vbi ꝓcedūt ꝑ trāſuerſum ⁊ in inguine: vbi villi nō ꝓcedūt total̓r ẜm lōgitudinē cor poris: ſed ꝓcedūt ẜm rugas que quodāmodo ꝓcedūt ẜꝫ latitudine corporis: ⁊ in alijs mēbris appropriatis in ꝗ bus ſectio non ſit ẜm lōgū: ſicut apparebit in illo capl̓o. Cum inuenis exiturā cutis: ⁊ in alijs mēbris appropria tis vbi trāſuerſant̉ villi ẜm longitudinē eoꝝ: ſꝫ vt pl̓imū lōgitudo eoꝝ villoꝝ eſt ẜm longitudinē corꝑis. Et ſil̓r. īuenis plurimū longitudīs villoꝝ cū pl̓imo ligature.i. plicature ⁊ rugarū.i. vt pl̓imū longitudo villoꝝ ꝓcedit ẜm modū rugarū: ⁊ hoc ītelligit̉ in mēbro habēte rugas niſi in mēbris appropriatis: ſicut in fronte: qꝛ in frōte vil li nō ꝓcedūt ad modū rugarū: qꝛ ruge ꝓcedūt ꝑ tranſuer ſum ⁊ villi ꝑ longū. Et ex hoc qd̓ dicit hic Aui. habet̉ ꝙ cū ſectio debeat ꝓcedere ẜm longitudinē villoꝝ ⁊ lōgi tudo villoꝝ ꝓcedat ẜm lōgitudinē corꝑis ꝙ ꝑforatio de bet eſſe ẜm longitudinē coꝑis: nec in mēbris appropria tis niſi ſongitudo villoꝝ nō ꝓcedat ẜm longitudinē cor poris. Sed in talibꝰ mēbris ꝑforatio dꝫ fieri ẜm diuerſi tatē ſitus villoꝝ: ⁊ iō ẜm diuerſitatē mēbroꝝ ſit ꝑforatio diuerſa: vt poſtea docebit Aui. in illo capl̓o. Cū inuene ris exiturā groſſe cutis ⁊cͣ. vbi docet qual̓r dꝫ fieri ꝑfora llo ſpāl̓r in mēbris diuerſis. Itē etiā ex dictis Aui. habet̉ cū ſectio debeat ꝓcedere ẜm longitudinē villoꝝ: ⁊ lon gitudo villoꝝ vt pl̓imū eſt ẜm rugas: ꝙ ſectio ⁊ ꝑforatio debēt eſſe in mēbro habēte rugas ẜm rugaꝝ collectionē q̄ ſunt ī mēbro: vbi inceſſus rugarū diuerſificat̉ a ſitu viſ loꝝ: qꝛ in tali mēbro dꝫ fieri fectio ẜm inceſſum villoꝝ: ⁊ nō ẜm inceſſuꝫ rugarū: ſicut in fronte: ⁊ hec v̓ba declarā tur melius in illo capl̓o. Cum īueneris exitura groſſe cu tis ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: Et oportet vt nō approximet ꝑforato neqꝫ ſecto aqua neqꝫ oleuꝫ neqꝫ aliꝗd in quo ſit pingue. Et ſi non eſt excuſatio ꝗn lauet̉: tunc fiat cum aqua ⁊ melle: aut ac cum vino: aut cum aceto. Q ſi vehemēti ora fiāt apoſtemata ⁊ inflatio poſt ꝑfo rationē vaporet̉ cum lentibus: ⁊ ſi nō fu erit illud neceſſariū adminiſtrabis incar natiua etiam emplaſtra. ¶ Aui. ponit duos canones de eruptiōe exiture: ⁊ hoc qn̄ exitura ē ꝑforata ⁊ erupta: ⁊ pꝫ. Ꝙ ſi apata fiāt vehemē tiora ⁊c̄. In qua parte Aui. docet ſuccurrere cuidā acci denti: qd̓ ſeꝗtur aliqn̄ ad dictū regimen.ſ. qn̄ perforatio ſit ante maturatione. Dicit ergo Aui. ꝙ ſi apoſtemata fiāt vehemētiora: ⁊ vt qꝛ eijciūt virus fiant virulēta: ⁊ qͣſi fiſtu le ⁊ inflatio: ſupple fiat vehemētior poſt perforationem ſupple que fit ante maturationē vaporet̉ cum lentibꝰ: hͦ eſt dicere emplaſtret̉ cū lentibus: dictū em̄ fuit ſupra in illa parte. In huiuſmodi neceſſaria eſt inciſio: ꝙ poſt talem inciſionē vel ꝑforationē: que fit ante maturationē de bent ſequi emplaſtra que ſunt in vltimo reſolutiōis ⁊ de ſiccatiōis: ⁊ hoc etiā dicit Aui. in pͥmo: vt dictū fuit ſupra ⁊ iō cum lentes ſint deficcatiue ⁊ reſolutiue: ideo Aui. di cit ꝙ ſi apoſtemata illa poſt ꝑforationē talem fiant vehe mentiora ꝙ emplaſtrent̉ cum lentibus: eo ꝙ lentes re ſoluunt: ⁊ deſiccant virus: ⁊ quodāmodo etiam alterant inflāmationē: ⁊ ſpecialiter ſi admiſceant̉ cum alijs infri gidatiuis deſiccatiuis. Et intellige hic ꝙ quanqͣꝫ Auicē. dicat ꝙ poſt ꝑforationē talem debent ſequi emplaſtra de ſiccatiua ⁊ reſolutiua: nihilominus credo ꝙ talibus em plaſtris deficcatiuis bonum eſt miſcere ea que materiaꝫ digerant: qꝛ cum illa ꝑforatio fiat ante maturationē relin quitur materia cruda in vlcere ⁊ indurantur labia vlce ris ratione indigeſtiōis materie: vnde ratione virulētie que generatur ibi competunt exiccatiua: ratiōe vero ma terie que indigeſta eſt competunt ibi digeſtiua vt dige rant materiam: ⁊ labia vulneris indigeſta: ⁊ ꝓpter hoc quādo adminiſtrant̉ talia digeſtiua in apoſtemate illo non debent coqui in aqua que humectant ⁊ putrefactūr vlcera virulenta: ſed debent coqui cum lixiuio qd̓ deſic cat: ⁊ eſt bonum vlceribus vel in aqua mellita. Et ſi non fuerit neceſſariū.ſ. adminiſtrare iſta emplaſtra exiccati ua: ⁊ hoc quia apoſtemata non fiunt vehementiora poſt talē perforationem adminiſtrabis incarnatiua ⁊ empla ſtra ideſt adminiſtrabis vnguēta carnis generatiua do nec conſolidetur vulnus ⁊ ſanietur locus. Tunc ſequi tur illa pars. ¶ Et ſcias ꝙ hec perforatio eſt generati ua virus ⁊ ſorditiei ⁊ fiſtularū: verum cū non inuenis excuſationem: tunc non eſt ingenium aliud. CI.parte illa Aui. on̄dit vt pͥns dicebat̉ cauſam: quare p̄dictū regimen.ſ. ꝑforare ante maturationē nō eſt rectu ſimpl̓r: ſed eſt rectu ẜm ꝗd. Dicit ergo. Et ſcias ꝙ hec ꝑfo ratio.ſ. ante maturatione ⁊cͣ. verū cū nō īuenis excuſatio nē.ſ. ab iſta ꝑforatione ꝓpter cauſas p̄dictas: tunc nō eſt ingeniū aliud.ſ. qͣꝫ iſta ꝑforatio: eo ꝙ per ipſam euitatur maius malū. Uel poteſt exponi alio modo. Uerum cum nō inuenis excuſationē.ſ. ab illa ꝑforatione q̄ eſt genera tiua ſordiciei ⁊ virus ⁊ fiſtularū: tunc nō eſt ingeniū alid̓ ſcꝫ qͣꝫ adminiſtrare poſt iſtā ꝑforationē emplaſtra ex len tibus vel ex ſil̓ibus exiccatiuis. Tūc ſeꝗtur illa pars: ¶ Et loca cōuenientiora ad expectandū vt in eis maturetur ſunt loca carnoſa pau corum neruorum ⁊ venarum. ¶ In qua parte Aui. oſtendit vbi maxime oꝫ euitare iſtud regimen qd̓ dictū eſt.ſ. ꝑforare ante maturationē: ⁊ pͥmo oſtendit hoc in apoſtematibꝰ a parte locoꝝ in ꝗbus fiūt ſecūdo oſtendit abſolute de ꝑforatiōe vbi dꝫ euitari: ⁊ hͦ a parte apoſtematuꝫ ẜm ſe. 2ª ibi.(Et ſcias ꝙ pineales. Dicit ergo pͥmo. Et loca ꝯueniētiora ad expectādū vt in eis matur et̄ ⁊c̄. In iſtis ergo locis dꝫ euitari: ne exitura ꝑforet̉ ante maturationē. Sꝫ ītellige vt dicit hic Albuca ſis ⁊ bn̄: ꝙ ex locꝭ carnoſis excipit̉ exitura āni: cuiꝰ ⁊ ꝑfo ratio nō ē expectāda vſqꝫ qͥ maͣ digerat̉: īmo dꝫ vt dic̄ Al bucaſis cruda exiſtēte materia ꝑforari: ne ꝓfunditas eiꝰ elongetur ad interiora ani ⁊ fiat fiſtula. Sed Aui. hic de hoc nō fecit mentionē: eo ꝙ de hoc ſecit mentionē in ter tio libro: vbi determinauit de apoſtematibus ani. ¶ De inde cum dicit: ¶ Et ſcias ꝙ pineales eleuate acutoꝝ ca pitum parum indigent perforatione ne qꝫ ante maturatione neqꝫ poſt ipſam. Tractatus Exiturarū CIu parte iſta Aui. on̄dit abſolute in ꝗbus exituris dꝫ vi tari ꝑforatio ante maturationē: ⁊ poſt maturationē: ⁊ pꝫ qd̓ dicit: qꝛ tales exiture pineales ꝓpter caliditatē ⁊ ſubti utatē materie ip̄aꝝ rumpunt̉ ꝑ ſe: ⁊ ideo in talibꝰ non eſt ꝑforatio faciēda: īmo ſi rumpat̉ cū ferro fiunt apoſtema ta iſta ve hementiora: ⁊ plus inflāmat̉ rōne caliditatis ⁊ cubulitatis materie iſtarum exiturarū: vnde melius eſt ꝙ dimittatur per ſe rumpi. ¶ Regimen maturationis ⁊ ingeniū ad faciendū pͥus in exituris apperentibus. Capl̓m xxviij. Edicinarū maturatiuarū cali ditas oportet vt ſit ꝓxima cali ditati corporis ⁊ ſit eius inui ſcatio quedam. ¶ Suꝑius Auic. poſuit regimen ⁊ curam exiturarum ex trinſecarū in vniuerſali. In parte illa Aui. ponit regimē ipſarum in ſpeciali. Diuidit̉ autē hec pars in partes du as. In prima parte ponit regimen ipſaꝝ in ſpeciali qͣꝫtū ad maturationē in ſpāli ponendo emplaſtra medicinas in ſpāli que habent maturare apoſtemata. In ſecunda parte ponit regimen ipſarū in ſpāli qͣꝫtum ad eruptionē ipſarum: ſecūda ibi. Cū inuenis exiturā groſſe cutis ⁊c̄) Primū capl̓m diuidit̉ in duas partes. Primo oſtendi generaliter qualis cōplexiōis debent eſſe medicine ma turatiue. Secūdo ponit in ſpāli medicinas maturatiuas 2ª ibi.(Et de illis que ſunt in pͥmis gradibus ⁊c̄. Dicit gͦ pͥmo: medicinaꝝ maturatiuarū caliditas oꝫ vt ſit ꝓxima ideſt ſil̓is caliditati corporis: ſupple in quo debet ſanies generari: qꝛ vt dicit Galienus in libro ſecūdo de ſimpli cibus medicinis: medicine autē qualitas ſiue complexio que adiuuat ad generandū ſaniē debet eſſe tꝑata ſil̓is na ture corꝑis in quo admīſtrat̉. Nam cuꝫ natura corꝑis ſit calida ⁊ humida: oportet etiā hāc medicinā caliditatē et humiditatē habere: ita ꝙ etiam debet habere caliditateꝫ actualem: ⁊ nō ſolū potētial̓r: qd̓ poteſt extrahi ex textu Gal̓. cuꝫ dicit ꝙ male digerētes applicabāt ſibi ad ſtoma chū infantes vt ab eoꝝ actuali calore iuuaret̉ digeſtiua. Sil̓r etiam cum in cōuerſione ad ſaniem ſit digeſtio: eo ꝙ eſt oꝑatio virtutis naturalis digeſtiue: qꝛ eadem virtꝰ digeſtiua oꝑat̉ in iuuatiuo: ⁊ nocitiuo: ẜm ꝙ ponit Aui. in pͥmo: ideo medicina que debet iuuare virtutē natura lem digeſtiuā ad maturādū: debet habere caliditatē actu alē p̄ter potentialē. Et hoc etiā dicit Serapio in libro de ſimplicibꝰ capl̓o de medicīa maturatiua. Et ip̄a.ſ. medi cina maturatiua nō habet facere iſtam oꝑationē cū qua litate ſui caloris.ſ. ſolū: ſed potius cū quātitate eius ita ꝙ ſi poſſibile eſt: ꝙ manus nō ſeparet̉ ab applicatione cōti nua mēbri in quo neceſſaria ē generatio ſaniei vel aliqd̓ aliud membrū applicaret̉ ei citius generaret̉ ſanies ī eo qͣꝫ in alio modo. Et iō concludit ip̄e Galienus: talis me dicina erit in vltimo aſſimilationis cōplexionis corꝑis illius.ſ. in quo eſt neceſſaria generatio ſaniei: cito ergo debet eſſe medicina maturatiua caliditatis ⁊ humidita tis eqͣlis caliditati ⁊ humiditati corꝑis in quo debet fieri generatio ſaniei. Et qꝛ corpora humana ſunt diuerſaꝝ cōplexionū: ideo etiaꝫ medicina maturatiua in diuerſis corꝑibus debet eſſe diuerſe complexionis: nō tn̄ ꝙ hec medicia qͣꝫtum eſt rōne ſue cōplexionis nō ſolum debet habere reſpectū ad cōplexionē corꝑis: ſed etiā ad naturā apoſtematis: qꝛ in ap̄atibus frigidis competunt medicīe maturatiue magis acute qͣꝫ in calidis: ſicut extrahitur ex dictis Serap̄. in p̄dicto capl̓o: ⁊ ideo Aui. ⁊ alij auctores ponūt diuerſa emplaſtra maturatiua nō ſolū habēdo re ſpectū ad diuerſas cōplexiones corpoꝝ: ſed etiam ad di uerſas qualitates apoſtematū. Unde qn̄ dicit Aui. ꝙ ca ſiditas medicine maturatiue debet eſſe ꝓxima caliditati corporis: debet intelligi.i. caliditati membri vt in ip̄o eſt apoſtema: nunc aūt ſi eſt in eo apoſtema frigidum cū ca lor mēbri ſit infrīdatus a materia exiſtēte ibi frīda oꝫ for tius ēe calidū maturatiuū in ip̄o qͣꝫ in apoſtemate calido in quo calor membri ſuꝑcalefit ⁊ inflāmat̉: ⁊ ſit in eis.ſ. medicinis īmaturatiuis īuiſcatio quedā: hoc eſt: ⁊ debēt etiā medicīe maturatiue p̄ter hoc ꝙ ſunt calide humide eſſe glutinoſe cū quadā opilatiōe ⁊ inuiſcatiōe. Et cauſa huius eſt duplex. Una eſt quā ponit Serap̄. in predicto capl̓o aſſignato. Oportet enim vt ſit viſcoſa vt faciat ad ditionem ſuſtantie caloris innati claudendo pͥoros cor poris ⁊ in claudēdo vapores interius: ⁊ hoc eſt neceſſa riū in generatione ſaniei: qꝛ dicit ip̄e: conuerſio q̄ fit ad ſaniē eſt vna ex oꝑationibꝰ naturalibꝰ q̄ eſt ꝯuerſio ⁊ al teratio cū qua eſt etiā parū digeſtionis. Et neceſſe eſt qn̄ volumus vt aliꝗd digerat̉ ꝙ cuſtodiamus īterius multi tudinē ſpirituū. Et ideo medicīe maturatiue debent eſſe cum quadā inuiſcatiōe ⁊ opilatione. Alia cā eſt quā po nit Aui. in ſecūdo capl̓o de oꝑationibus medicinarū ſin gulariū. Dicit.n. ꝙ ī medicia maturatiua dꝫ eſſe virtus contractiua.i. virtus īuiſcans ⁊ opilans retinens humo rē quouſqꝫ digerat̉: ⁊ nō reſoluat̉ laborioſe ⁊ ſeꝑetur hu midū ab ipſius ſicco.i. ⁊ ſeparet̉ ſubtile a groſſo terreſtri ⁊ eſt aduſtio.i. ſicut facit aduſtio. Cauſa igitur ꝓpter quā medicina maturatiua eſt viſcoſa eſt duplex. Una eſt vt cō ſeruet̉ calor ⁊ ſpūs digerens ⁊ non exalet. Alia eſt vt nō fiat reſolutio laborioſa ⁊ ſeparet̉ ſubtile a groſſo qd̓ eſt poſtea difficilis reſolutionis. ¶ Ulterius notandū eſt ꝙ facta eſt mentio ꝙ generatio ſaniei eſt oꝑatio naturalis virtutis digeſtiue: ꝙ ſpecies eiꝰ qd̓ in corꝑe alterat̉ ſunt tres ſicut poſuit Gal̓. de ſimplici medicīa in ſermone de medicina maturatiua. Una em̄ eſt alteratio q̄ fit ẜm cur ſum nature ⁊ a ſolo naturali calore: ſicut digeſtio cibi in ſtomacho ⁊ chili in epate: ⁊ ſanguinis in oībus mēbris ⁊c̄. Altera vero eſt alteratio non ẜm curſum nature: īmo ab extraneo ⁊ actuali fit calore: ſicut accidit in oībꝰ rebꝰ qͥ putrefiūt: ⁊ ille ſpēs ſunt ꝯtrarie. Spēs aūt tertia eſt ꝑmi xta ex iſtis inter vtraſqꝫ media ⁊ accidit hoc apud ſanioſi tatem: qm̄ fit partim a calore naͣli ⁊ partim ab accn̄tali: ⁊ ideo naͣlis cal̓itas nō vincit maͣꝫ vere: ⁊ illud eſt etiā: qm̄ eſt alteratio accn̄s in maͣ non bona bonitate pura. Et in tellige hic ꝙ dictum eſt in ſanie laudabili: ſicut dictū eſt ſupra: qꝛ in ſanie illaudabili eſt plus alteratio ꝑtinēs ad putre factionē qͣꝫ ad digeſtionē. ¶ Deinde cū dicit Auic. ¶ De illis ſunt in primis gradibus em broca cū aqua tepida ⁊ emplaſtratio cū farina tritici aut ordei: ⁊ triticū maſtica tum eſt melius in hoc: ⁊ panis cum pice aut cera: ⁊ crocus: ⁊ puluis olibani: ⁊ pix cum oleo roſato: aut adepę porci: aut em̄ plaſtrū de maluauiſco ⁊ ſemine lini: ⁊ ite rum emplaſtrū de ficubus ſiccis dulci bus groſſis pinguibus ſolis: aut cum fa rina ordei: iterū ⁊ ꝓprie ſi ponat̉ ī ea yſo pus ⁊ origanū ſilueſtre: aut aggreget̉ cū aqua in qua decoquant̉ cum pauco ſale no ſuꝑfluo ⁊ quādo ponitur in eo adeps aut oleū: aut fortius illo due partes glu tinis albotim: ⁊ medicine compoſite ex vuis paſſis ⁊ ſtorace ⁊ galbano ⁊ myrrha ⁊ laudano ⁊ reſina ⁊ butyro ⁊ maſtice et Dinus ſuꝑ fen ⁊ē̄. Auicē. De cura .III. Fen yſopo humida ⁊ radice cūcumeris aſi. ⁊ radice ſanguinis dragagan. ⁊ emplaſtrū Gal. cum oleo de kerua abſqꝫ cera ⁊ pro prie quando ſoluitur hoc emplaſtrū in oleo. ⁊ ſimiliter emplaſtrū didimos ⁊ em plaſtra baſilicon: ⁊ de bonis ī hoc eſt me dicamen de lapide marchaſite cum āmo niaco qd̓ deſuꝑ ponat̉ donec cadat ꝑ ſe. ¶ Ponit in ſpāli medicinas maturatiuas: ⁊ ponit Auicē. plures medicinas ⁊ plura emplaſtra maturatiua: quoꝝ quedā ꝯueniūt plus in maturatiōe exituraꝝ cal̓arū: ⁊ q̄ ſunt ex humoribꝰ ſubtilibꝰ: quedā ꝯueniūt plus exituris q̄ ſunt ex humoribꝰ groſſis ⁊ viſcoſis: qꝛ emplaſtra que ſunt magis calida: ⁊ plus inciſiua ⁊ magis ſicca cōpetunt exituris cal̓is. Et iō bene dicit Aui. Et de illis ſūt in pͥmis gradibus: embroca eſt cū aqua tepida: ⁊ hoc eſt dicere de maturatiuis q̄ ſunt in pͥmo gradu cal̓itatis: qꝛ quaſi ſunt tꝑate calida ſicut embroca cum aqua tepida: ⁊ ſi ponitur ibi oleū: tūc erit melius ⁊ fiat viſcoſa ⁊ cōglutinatiua: ⁊ iō tale maturatiuū ⁊ ſimile huic competit plus apoſtemati bus calidis. ¶ Et emplaſtratio cū farina tritici: ſupple co cta in aqua ⁊ oleo: ⁊ oportet ꝙ iſtud emplaſtrū ſi debeat admīſtrari in apoſtematibꝰ calidis coquat̉ decoctiōe tem perata: vt dicit Serap̄. ꝙ ſi coqueret̉ multū: tūc eſt ſiccū: ⁊ tūc eſt plus ꝯueniēs apoſtematibꝰ frīdis: quoꝝ matu ratio eſt difficilis. Unde emplaſtrū qd̓ cōuenit apoſtema tibꝰ calidis: vt dicit Sarap̄. debet eſſe decoctū decoctiōe pauca. Et iſtud qd̓ cōuenit frigidis debet eſſe decoctum decoctione multa. Et vt dicit Serapio. per hoc qd̓ dico decoctiōe pauca ītelligo ꝙ emplaſtrū bulierit ſolū. Ite rū etiā ſi iſtud emplaſtrū debet cōuenire ap̄atibus cal̓is oportet vt ibi ponat̉ parum de oleo. Nam emplaſtrū in quo eſt de oleo ſatis: vt dic̄ Serapio cōuenit ap̄atibus fri gidis: quoꝝ maturatio eſt difficilis. Et in quo eſt oleum paucū ꝯuenit ap̄atibus ebulientibꝰ: aut ordei.i. aut em plaſtrū ex farina ordei cocta cū aqua ⁊ oleo: ⁊ illud em plaſtrū plus ꝯuenit ap̄atibus multū calidis: qꝛ farina or dei eſt minus cal̓a qͣꝫ farina tritici. Et triticū maſticatum eſt melius in hoc.ſ. ad maturādū ⁊ ſpāl̓r furūculos: ⁊ eff melius.ſ. qͣꝫ farina tritici: qꝛ vt dicit Aui. in pͥmo li. Res q̄ maſticat̉ recipit aliquā ꝯuerſionē a ſua cōpl̓one verſus naͣm ⁊ ſil̓itudinē ip̄oꝝ mēbroꝝ: ⁊ iō dic̄ ibi ꝙ triticū ma ſticatū oꝑatiue ī nūeratiōe furūculoꝝ ⁊ exiture iſtd̓ qd̓ nō oꝑat̉ triticū cū aqͣ neqꝫ iſtd̓ qd̓ coꝗt̉ cū aqͣ qꝛ triticū maſtica tū rōne caloris quē acꝗrit ex maſticatiōe plus ꝯuenit ad generandū ſaniē qͣꝫ farina tritici cocta cū aqua. Et panis cum pice: aut cera illud emplaſtrū plus cōuenit apoſte matibus que ſunt tarde maturationis. Nam cū dicit Se rapio empl̓m qd̓ ſumitur ex pane cōuenit apoſtematibꝰ que nō maturant̉ niſi in longo tꝑe: qꝛ in pane eſt ſal fer mentū: ⁊ empl̓m qd̓ accipit̉ ex farina ꝯuenit calidioribꝰ ap̄atibꝰ: eo ꝙ nō eſt ita cal̓m ⁊ deſiccatiuū. Et ſic̄ dcm̄ eſt de iſtis empl̓is ſpāl̓r: ita ēt ẜm iſtū modū reſpicias ī alijs empl̓is: q̄ Aui. ponit. qꝛ q̄dā cōpetūt ap̄atibꝰ magis cal̓is quedam autē apoſtematibus minus frigidis ẜm ꝙ illa empl̓a īgrediūt̉ medicīe magis cal̓e ⁊ minꝰ calide: nā vni uerſaliter medicina maturatiua debet accipi per reſpe ctum ad duo.ſ. per reſpectū ad naturam corporis vt ſi eſt cōplexionis tꝑate vel diſtemperate: ⁊ ꝑ reſpectuꝫ ad apo ſtema ſi eſt ex humoribus frigidis et groſſis vel ex hu moribus calidis ⁊ ſubtilibus: qꝛ alterius cōplexionis de bet eſſe medicina maturatiua in vno qͣꝫ in alio: vt dictum eſt: ⁊ ad illa duo reſpiciēdo ꝯſidera emplaſtra: q̄ poſtea ponit Aui. ⁊ ẜm illas duas ꝯditiones ea adminiſtres in apoſtematibus calidis ⁊ frigidis. ¶ Regimen exiturarū cū mature ſunt. Capl̓m xxix. Um inuenis exiturā groſſe cu tis cū maturatiōe eius nō ſpe ratur ipſiuꝫ eruptio: ⁊ ſunt illic vene ⁊ chorde ⁊ nerui: tunc oꝫ vt ꝑfores: qm̄ ſi dimiſeris ſaniē corrum petur ⁊ corrūpet ⁊ corrodet venas ⁊ vil los neruoꝝ: ⁊ illud qd̓ vehemētius erit cum fuerit ꝓpe iuncturas. ¶ Suꝑius Aui. poſuit regimen exiturarū in ſpeciali qͣꝫtū ad maturationē. In parte illa Aui. ponit in ſpeciali qͣꝫtū ad eruptionē cum ferro. Et diuidit̉ illa ꝑs in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte Aui. ponit regimē ipſarū in ſpāli qͣꝫtum ad eruptionē cū ferro. In 2º caº Aui. ponit regimen ipſarū qͣꝫtum ad eruptione cuꝫ medicinis. 2ª ibi. Exituras qui dē ſaluas in ꝗbus ⁊c̄. Prima pars diuidit̉ in partes du as. Primo tradit iſtud regimen ꝑforationis apoſtematū cum ferro. Secūdo oſtendit in ꝗbus ap̄atibus illud regi men maxime cōuenit. 2ª ibi. Dico ergo illud eſt regimē qm̄ nō inuenimus excuſationē ⁊c̄. Iterū pͥma pars diui dit̉ in ꝑtes duas: qꝛ pͥmo facit qd̓ dictū eſt. ſecundo ponit quoſdā canones qui ſunt obſeruādi in ꝑforatione. 2ª ibi Inꝗt ⁊ cōſidera ſitū carnis ⁊ villoꝝ.) Prima pars diui dit̉ in partes duas. In prima ponit regimē exiturarum qͣꝫtū ad ꝑforationē in vniuerſali magis. ſecūdo ſpecificat illud regimē ꝑticulariter ẜm diuerſitatē mēbrorū. 2ª ibi. Inꝗt antiluꝫ ſi exttura fuerit in capite. Prima pars di uidit̉ in ꝑtes duas. Primo ponit illud regimen vl̓ exi turaꝝ qͣꝫtū ad ꝑforationē. 2º ponit quoddā regimē vni uerſale exiturarū poſt ꝑforationē. 2ª ibi.(Et cum tu ꝑfo raueris exiturā. Itē pͥma ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥ ma ꝑte ponit neceſſitatē ꝑforatiōis. in 2ª ꝑte ponit cōditi ones q̄ debent obſeruari in ꝑforatiōe. 2ª ibi. Et tu quidē quere ⁊c̄. Dicit ergo ponēs cauſam neceſſitatis ꝑforatio nis: cū īuenis exiturā groſſe cutis cū maturatione cuius nō ſperat̉ eruptio hoc eſt cuiꝰ nō ſperat̉ erūptio poſt ma turationē ꝑ ſe: nec cū medicinis quas poſtea ponet Aui. rōne groſſitiei cutis q̄ eſt ſuꝑ exiturā: ⁊ ſunt illic vene ⁊ nerui ⁊c̄. in hoc dat aliā cauſam neceſſitatis ꝑforationis: vnde vna cauſa neceſſitās ꝑforationē eſt groſſities cutis alia eſt vbi exitura ſit ꝓpe neruos ⁊ chordas: ⁊ maxime etiā ꝓpe iūcturas in ꝗbus locis oꝫ feſtinare ꝑforationē. Tunc oꝫ vt ꝑfores. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et tu quidem quere cum tua perfora tione locum ſaniei. ¶ Hic Aui. poſita cauſa neceſſitatis ꝑforationis ponit re gimē qd̓ debet obſeruari qn̄ ſit ꝑforatio. Et diuidit̉ ꝑs iſta in partes tres ẜm ꝙ ponit tria vl̓ia obſeruāda q̄ ſpectāt ad regimē ꝑforatiōis vl̓r. 2ª ibi.(Et tu ſis ſollicitus: vt nō cadat porta ⁊c̄.) 3ª ibi. Opꝫ ergo vt in ſectiōe conſequa ris ⁊c̄. Dicit ergo: ⁊ tu ꝗdē queres cum tua ꝑforatione lo cum ſaniei: hoc eſt tu ꝑforabis vbi inueneris locū ſaniei. Quō aūt declarat̉ locus ſaniei Aui. dicet ſtatim poſt. ¶ Et ſis ſollicitus vt cadat porta perfora tionis inferius niſi vbi nō eſt poſſibile. ⁊ ſi illud qd̓ eſt ſuꝑ exiturā fuerit groſſum ⁊ ſecueris: tūc ſeca portā tm̄: quoniaꝫ ad herebit groſſuꝫ cū eo qd̓ eſt poſt ipſum: ⁊ ſi fuerit extenuatū: tūc ſeca totū eius in longuꝫ. ⁊ ſcias ꝙ locus in quo eſt ſanies Tractatus Exiturarū declaratur per tactum: ⁊ qn̄ tangit cū di gito proprie: ⁊ tu obſerua cū digitis alijs ſaltē alterius manus: an expellat̉ aliꝗd ex ciſti: ⁊ locus qd̓ ſaniei apparet ex decli natione coloris ad albedine: ⁊ dum non eſt matura ē decliuis ad rubedinē: ⁊ qn̄ qꝫ eſt locus ſaniei decliuis ad rubedineꝫ ⁊ citrinitatē cū ſanies nō eſt bona. ¶Hic aūt Aui. ponit aliud qd̓ dꝫ obſeruari in ꝑforatione Dicit gͦ. Et tu ſis ſollicitꝰ vt cadat porta foramīs inferiꝰ: hͦ eſt vt facias ꝑforationē in īferiori loco ⁊ magis dep̄ſſo qꝛ per illū ſanies eſt magis apta eūari: ⁊ ēt ſuꝑfluitates que aggregant̉ poſt in vlcere: niſi vbi nō eſt pol̓e: ſicut ꝓpter neruos ⁊ chordas ⁊ artariā vel ꝓpter aliā cām. Et ſi illd̓ qd̓ eſt ſuꝑ exiturā fuerit groſſum.i. carnoſum ⁊ ſecueris ideſt debes ſecare: tūc ſeca portā tm̄: hoc ē tūc facies por ta ſolū ad modū foramīs: vt inde exeat ſanies: ⁊ nō dꝫ ſe cari totū qd̓ eſt ſuꝑ exiturā ab vna ꝑte ad aliā: qꝛ qn̄ illud qd̓ eſt ſuꝑ exiturā eſt carnoſuꝫ: tūc adheret illud carnoſū cū alia carne ſolū ligādo ⁊ cōprimēdo cū vitta: hoc eſt qd̓ dicit Aui. qm̄ adherebit groſſum ⁊c̄. Et ſi fuerit extenua tū: hͦ eſt ſi illd̓ fuerit qd̓ eſt ſuꝑ exiturā erit ſubtiliatū ⁊ nō groſſum carnoſum: tūc dꝫ exitura ſecari ꝑ totū in longū eo ꝙ iſtud ſubtile ⁊ extenuatū nō adheret: īmo ſi cutis q̄ eſt ſuꝑ exiturā ſit ſubtiliata: ⁊ eſt ſicut pānis: ⁊ eſt qͣſi mor tificata: tunc dicit Albumaſis neceſſe eſt eā cōcauari ⁊ to tā incidi: vn̄ nō ſolū tūc oꝫ eā incidere ꝑ longū: ſꝫ oꝫ eam extoto vndiqꝫ incidi. ¶ Et ſcias ꝙ locus vbi eſt ſanies In ꝑte iſta Aui. dicit: qꝛ vna ꝯditio: quā oꝫ obſeruari in ꝑforatione eſt ꝑforare: vbi eſt locus ſaniei: ⁊ nō declara uerat quō declarat̉ locus ſaniei. Hic determinat quō de claratur locus ſaniei: ⁊ hꝫ ille.§. tria dicta. In pͥmo docet cognoſcere locū ſaniei ꝑ ſenſum tactus: in ſecūdo dicto docet cognoſcere ip̄m ꝑ ſenſum viſus: ī tertio dicto cōpa rat cognitionē tactꝰ ad cogͦnē ſenſus viſus. 2ª ibi.(Et locꝰ ꝗdē ſaniei apꝑet. 3ª ibi.(Et ſuſtēta te tactu abſqꝫ viſu ⁊c̄. Dic̄ gͦ pͥº Et ſcias ꝙ locus vbi eſt ſanies ⁊c̄. an expellat̉ aliꝗd ex kyſti.i. ex loco in qͦ morat̉ ſanies. Et locus ꝗde ſaniei. Hic docet cognoſcere locū ſaniei ꝑ ſenſum viſus: ⁊ planū eſt. Et qn̄ eſt locus ſaniei.i. locus in qͦ eſt ſanies iam cōpleta ⁊c̄. Et ſanies nō eſt bona ſana. qꝛ ſanies bo na ⁊ laudabilis eſt alba lenis ⁊ eqͣlis: vt dictū eſt ſupra: ⁊ cā huius dicta fuit ibi. ¶ De inde cum dicit. ¶ Et ſuſtenta te in tactu abſqꝫ viſu: verū tamen viſus eſt adiuuans. ¶ Aui. cōparat cognitionē ſenſus tactꝰ ad cognitionē ſen ſus viſus. Et dicit: ſuſtenta te in tactu abſqꝫ viſu. Hec ē co gnitio firma ⁊ certa ſaniei que fit per tactū ⁊ nō ꝑ viſum: verūtn̄ viſus eſt adiuuans: ideſt ad illam cognitionem. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Oportet ergo vt in ſectiōe cōſequaris lineas naͣles ligature: niſi q̄ ſunt apud ſū men vel apud neceſſitatē ⁊ in mēbris di uerſificātibus ſitū villoꝝ in longitudine ſua loco ligature. Nam ſi tu ſecutus fue eris illud in ꝑforatiōe exiture que eſt ſu per frontem.ſ. ligaturam: cadet cutis frō tis ſuper faciem: immo oportet vt tu di uerſifices ligaturā. In eis vero que ſunt ſicut inguina oportet vt vadas cum liga tura in latitudine cutis. ¶ In iſta ꝑte Aui. ponit aliā cōditionē quā oꝫ obſeruare vniuerſal̓r in ꝑforatione. Dicit ergo. Opꝫ vt in ſectione ſeqͣris lineas naͣles ligature.i. plicature q̄ eſt ẜm inceſſū rugarū: quaſi velit dicere Aui. ꝙ ſectio ⁊ ꝑforatio debent ꝓcedere ẜm modū īceſſus rugarū. Unde ſi ruge vadūt ẜm lōgū debet fieri ſectio ẜm longū: ⁊ ſi vadūt ꝑ trāſuer: ſum vel per latum: debet fieri ſectio eodem modo: niſi q̄ ſunt apud ſummū: alia dicat niſi que ſunt apud ſumme. Et credo ꝙ vtraqꝫ littera poſſit ſuſtineri: qꝛ eadem eſt cā vtriuſqꝫ. Nam ſi dicat niſi que ſunt apud ſummē: tūc per ſumme ītelligit partē vētris q̄ eſt ſub vmibilico vel circa vmbilicū: modo ibi nō ſeꝗmur rugas: qꝛ ruge vadūt per ventrē ꝑ tranſuerſum ⁊ vili ꝑ longū: ⁊ fit ſectio ibi ẜm lō gū ⁊ nō ẜm tranſuerſuꝫ: ꝓpterea: qꝛ ibi nō ſeꝗmur rugas Si aūt dicat niſi que ſunt apud ſummū: tunc ꝑ ſummū in tellige frontē: ⁊ tūc ēt lr̄a eſt vera. Nam nō debemꝰ ſeꝗ in inciſione rugas q̄ ſunt apud ſummū.i. apd̓ frōtē: qꝛ frōs eſt in ſūmo corꝑis: ⁊ ꝙ nō debeamus ſeꝗ rugas frontis in inciſione: declarat Aui. poſtea cū dicit. Nam ſi tu ſecu tus fueris illud.ſ. ligaturā.i. rugas in ꝑforatiōe exitureq eſt ſuꝑ frontem cadet cutis frontis: ⁊ hoc eſt: qꝛ incideret̉ muſculus frontis: vt poſtea dicet̉: ſic gͦ nō debemus ī inci ſione ſeꝗ rugas. ¶ Et niſi apd̓ neceſſitatē. Hic ponit aliā inſtantiā ꝯtra p̄dictā regulā: qꝛ apud neceſſitatē nō ſeꝗ mur inceſſum rugarū: ſicut qn̄ eſt neceſſariū ſcindere exi turā in cruce: ꝓpter rotunditatē eius: ne fiat fiſtula ⁊ ſinꝰ in ea: tūc nō curamꝰ de īceſſu rugaꝝ: ſil̓r ēt ſi ruge in mē bro vadūt ẜm longū. Aliqn̄ tn̄ ꝓpter neceſſitate findimꝰ exiturā nō ẜm longū ſolū vt vadūt ruge: ſed accipimus de latitudine timēdo ne exitura fiat ſinus ⁊ fiſtula. ¶ Et in mēbris diuerſificātibꝰ ſitū villoꝝ ⁊c̄. Hic Auicē. ponit aliā inſtantiā ꝯtra p̄dictā regulā. Nā in mēbris in ꝗbus nō vadūt ruge ẜm inceſſum villoꝝ: tūc ſectio nō debet fi eri ẜm rugas: ſꝫ ẜm īceſſuꝫ villoꝝ: ⁊ hoc vult dicere Aui. cū dicit. Et in mēbris diuerſificātibꝰ ſitū villoꝝ in longi tudine ſua ⁊c̄. ſupple a rugis ſuis: hoc eſt dicere ꝙ in mē bris in ꝗbus īceſſus villoꝝ diuerſificat̉ ab inceſſu ruga rū: dant.ſ. medici in ꝑforādo locū ligature: hoc eſt nō va dūt in ꝑforādo ligaturā.i. ẜm ſitū rugarū: ſꝫ ẜm ſitū villo rū. Nam ſi tu ſecutꝰ fueris illud.ſ. ligaturā hoc ē inceſſuꝫ rugarū in ꝑforatione exiture q̄ ent ſuꝑ frontē: cadat cutis frōtis ſuꝑ faciē: ⁊ hoc eſt: qꝛ in fronte villi vadūt ẜm aliū modū qͣꝫ ruge: nā ruge vadūt ꝑ trāſuerſuꝫ ⁊ villi ẜm lon gū: ⁊ ideo ſi tu in fronte ꝑforabis ẜm ſitū rugarū: tūc inci dent̉ villi: ⁊ muſculus frontis ⁊ cutis frontis cadit ſuꝑ fa ciē: ⁊ iō in frōte nō oꝫ ſeꝗ in ꝑforādo rugas: īmo oꝫ vt tu diuerſifices ligaturā.ſ. in ꝑforādo: hoc eſt dicere ꝙ non oꝫ in ꝑforādo exiturā frontis: ſꝫˡ ligaturā.i. ẜm rugas: ſed ẜm ſitū villoꝝ. In eis v̓o q̄ ſunt ſicut inguina oꝫ vt tu va das.ſ. in ꝑforādo ẜm ligaturā.i. ẜm inceſſuꝫ rugaꝝ in la titudine cutis. Et cā huius eſt: qꝛ ibi villi vadūt ita ſicut vadūt ruge in latitudine cutis: ⁊ iō in īguinibꝰ debemꝰ ꝑforare ẜm ſitū rugaꝝ: in fronte aūt nō. ꝑ hoc gͦ vult dice re Aui. ꝙ in ꝑforādo debemus incidere ẜm ſitū rugarū qn̄ ruge vadūt vt villi: qn̄ aūt ruge nō vadūt vt villi: tunc debemus ſeꝗ ſitū villoꝝ. ¶ Sed intellige vt ſupra dixit Aui. in illo caº. Curatiōes ꝗdē ⁊ ea cū ꝗbus curant̉ ⁊c̄. ꝙ vt pl̓imū ſitus villoꝝ ⁊ longitudo eoꝝ eſt ẜm ſitū rugaꝝ niſi in mēbris appropriatis: ſicut in fronte: ⁊ etiā in pal ma manus: vbi villi vadūt ẜm lōgū: ⁊ ruge vadūt ꝑ trāſ uerſuꝫ: ⁊ in alijs mēbris appropriatis: ideo vt pl̓m ſectio ⁊ ꝑforatio debēt ire ẜꝫ modū rugaruꝫ: niſi ꝓpter p̄dictas cauſas quas ponit Aui. ¶ Et ītellige vlterius ꝙ Aui. vi detur ponere tria propter que non debemus ſequi ru gas in perforatione. Unum eſt ſi extura ſit in ſūmen vel in fronte: aliud eſt propter neceſſitatem. tertiū eſt ſi exi Dinus ſuper fen ⁊c̄. Auicē. .III. De cura Fen tura ſit in mēbro in quo diuerſificet̉ ſitus villoꝝ a ſitu ru garum. Sed tamen intellige ꝙ ille tres cauſe quas po nit Auiceū. reducunt̉ ad duas cauſas vniuerſaliter. Nā prima cauſa cōprehendit̉ ſub tertia ſicut ſpeciale ſub ge nerali: quia cauſa quare in ſummē vel in fronte non de bemus ſequi modū rugarum eſt: quia inceſſus villorum diuerſificat̉ ab inceſſu rugarum in illis mēbris. Et ideo ſolum due ſunt cauſe vniuerſaliter: quare nō debemus ſequi in ꝑforatione modū rugarū. Una eſt ꝓpter neceſſi tatem. Alia eſt ſitus rugarū qui diuerſificatur a ſitu villo rum. ¶ Intellige etiam vlterius ꝙ ex dictis apparet ꝙ tria ſunt illa que vniuerſaliter debent obſeruari in ꝑfo ratione. Unum eſt ꝙ ſectio fiat in loco ſaniei. Secūdum eſt ꝙ fiat in loco magis inferiori ⁊ magis matura ⁊ lon ginquiori a neruis ⁊ artarijs: ẜm ꝙ poſtea magis ſpecifi cabit Aui. Tertiū eſt ꝙ ſectio fiat ẜm modū inceſſus ruga rum: niſi ꝓpter neceſſitatem in mēbris: vbi inceſſus di uerſificatur ab inceſſu villorum ⁊ rugarum. Tunc ſequi tur illa pars. ¶ Et cum tu ꝑforaueris exiturā ⁊ extra xeris quod in ea eſt: tunc neceſſariuꝫ eſt vt tu ſuccurras ad conglutinandū cutem cum carne: vt non rūpatur ⁊ indureſcat: ⁊ fiat taliter ꝙ nō cōglutinet̉: quare fiat ſi nus qui nō ceſſet impleri ⁊ redeat ſimilis exiture prime: ⁊ quotiēs mūdificaueris nō moretur: iterum quin impleatur: ⁊ fi at in veritate de genere fiſtularū ⁊ ante qꝫ facias ipſam conglutinari in hora opꝫ vt mundes eam: ⁊ ſi tibi neceſſariū fuerit vt in ipſa intromittas radium ſuper cu ius caput ſit pānus aſper cum quo mun difices ipſam ⁊ frices: deinde fac ipſam adherere ⁊ conſerues eam cum ligitura ẜm ꝙ dicemus de ligaturis cauernaruꝫ ⁊ vlcerū ꝓfundorū erit cōueniēs valde. ¶ In ꝑte illa Aui. ꝓpoſito regimine vniuerſali: qͣꝫtum ad ꝑforationē exiturarū: modo Auicē. ponit qd̓dā regimen vniuerſale ipſaꝝ poſt ꝑforationē: ⁊ duo facit. Primo fa cit hoc. ſecūdo Aui. repetit p̄dictū regimen de ꝑforatiōe adiungēdo quoddā ei qd̓ nō ſpecificauerat pͥus. ſecūda ibi.(Et oportet vt obſerues de ꝑforatione. Dicit ergo pͥ mo. Et cū tu ꝑforaueris exiturā ⁊ extraxeris qd̓ in ea eſt ſcꝫ ſaniē: tunc eſt neceſſariū vt tu ſuccurras ad congluti nandā cutem cum carne hoc eſt ad incarnandū ⁊ conſo lidandū cutē cum carne que eſt poſt ipſam vt non rum ꝑatur.ſ. exitura hoc eſt vt non fiat in ea diſruptio ⁊ ſinus in interiori parte ſui ⁊ indureſcat.ſ. exitura hoc eſt vt nō fiant labia eius dura: ita ꝙ poſtea non poſſit incarnari ⁊ conſolidari cum carne̓: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit. Et fiat taliter ꝙ nō conglutinet̉: quare fiat ſinus.ſ. in exitura propt̓ diſ ruptionē talem in interioribus partibꝰ ſui qui nō ceſſet impleri.ſ. ſordicie ⁊ virulētia: ⁊ alijs ſuꝑfluitatibus ⁊ re deat ſil̓is exiture prime ꝓpter talem cōcauitatem quā ha bet in qua aggregant̉ humores ⁊ ſuꝑfluitates: ſicut fit in exitura. Et quotiens mūdificaueris nō moret̉ ꝗn im pleat̉: ⁊ fiat in veritate de genere fiſtulaꝝ: quaſi vult dice re Aui. ꝙ dato ꝙ tu mundifices talem exiturā in qua fa ctus eſt ſinus: cōcauitas tn̄ ſtatim poſt repletur ⁊ talis ſi aus ſordiciebus ⁊ ſuꝑfluitatibus: ⁊ fit in vitate quaſi de genere fiſtulaꝝ. Dicit. n. Albucaſis ꝙ omne vulnus aut apa qn̄ veteraſcit ⁊ antiquat̉: ⁊ ſit vlcus ⁊ nō cōſolidat̉ ⁊ emittit pus ſemꝑ ⁊ non abſcindit̉: tunc noīatur in quocū qꝫ mēbro fuerit fiſtula ⁊ nos noīamus ipſuꝫ culremē ⁊c̄. Sic gͦ vult ꝙ qn̄ tu ꝑforaſti exiturā ⁊ extraxeris ſaniem de ipſa neceſſe eſt vt cito ſuccurras ad conglutinādū cu tem cum carne ꝓpter cauſas p̄dictas. ¶ Intellige aūt hic qn̄ Aui. dicit qn̄ ꝑforauiſti exiturā ⁊c̄. ꝙ intelligit ꝙ ſtatī ꝑforata exitura ſuccurras ad ꝯglutinandā cute cū carne: īmo pͥus dꝫ qn̄ ꝑforata ē exitura ſanguis pͥº reſtringi cū albu. oui: eo ꝙ hec eſt pͥma intētio.ſ. reſtringere ſangui nem: ⁊ tunc facto hoc: qꝛ hoc p̄ſupponit Auic. neceſſariū eſt vt ſuccurras cito ad cōglutinandā cutē cū carne: ſꝫ qꝛ hoc etiā dictū eſt dꝫ ſane ītelligi: ideo addit hoc ſupra di cēs. Et anteqͣꝫ tu facias ip̄m ꝯglutinari in hora.i. cito. oꝫ vt tu emūdes eā.ſ. cū vnguētis abſterſiuis ⁊ mūdificatīs qꝛ ait Gal̓. in li. de inge. ſa. Mūdificare putredinē eſt cā ſine qua nō naſcit̉ caro bona in vlceribꝰ. Et ſi tibi neceſſe fuerit.ſ. cā mūdandi ⁊ abſtergendi eam a putredine vt in ipſam intromittas radiū.i. geffri ſuper eius caput.i. per ipſius orificiū ſit pānus aſper cū quo mūdifices ipſam ⁊ frices.ſ. mediante greffri: quaſi vult dicere Auicen. ꝙ ſi oꝫ te abſtergere ⁊ mūdare exiturā a putredine collecta in ea cū geffri: tunc debes eam mūdare cū pāno aſꝑo me diāte geffri: ⁊ hoc vt bn̄ mūdet̉ a putredine ⁊ nihil ibi re maneat: deinde.i. poſt ꝑfectā mūdificationē: ⁊ cū vnguē tis: ⁊ cū radio fac ipſam adherere.i. fac eā cōglutinare ⁊ ꝯſerues eā cū ligatura: ẜm ꝙ dicemꝰ de ligaturis cauer narū ⁊ vlcerū ꝓfundoꝝ in tractatu de vlceribꝰ: in caº ꝓ prio. Et erit ꝯueniēs valde vt ꝯſeruet̉ cū ligatura quēad modū hic dicet̉. ¶ Intellige aūt ꝙ illud qd̓ hic dr̄ de re gimine exituraꝝ qn̄ ſunt ꝑforate eſt incidental̓r dictum eo ꝙ cura exituraꝝ qn̄ ſunt ꝑforate non ſpectat amplius ad iſtuꝫ tractatū: ſed ſpectat ad tractatū vlcerū. vlcera ge nerant̉ a vulneribus ⁊ ab exituris ruptis ⁊ a puſtulis ⁊c̄. ⁊ ideo recurrēdū eſt tunc pro cura ipſaꝝ ad tractatū vlce rū: ⁊ ideo Aui. non ponit hic aliqͣs medicinas ſpeciales cōpetētes exiture qn̄ erupta eſt: qꝛ hoc poſuit in illo tra ctatu: ⁊ ideo qd̓ dicit hic Aui. incidētaliter dicit: ⁊ genera liter valde ⁊ incōplete dicit. Unde ad iſtum tractatū ſpe ctat determinare de cura apoſtematū vſqꝫ ad ꝑforationē ſed quādo ſunt ꝑforata: tūc pro cura ipſoꝝ ſufficienti de bemus recurrere ad tractatū vlcerū: cum tunc facta ſint vlcera. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et oportet vt tu obſerues in ꝑforatiōe illud quod diximus de cōditiōibus: de inde ꝑfora in loco maturiore: ⁊ parte lon giore a venis arterijs ⁊ chordis. ¶ In parte iſta Aui. repetit p̄dictū regimē generale de ꝑ foratione exiture adiungēdo quoddā qd̓ nō ſpecificaue rat. Dicit ergo. Et obſerues in ꝑforatiōe id quod diximꝰ de conditiōibꝰ.ſ. pͥus: ⁊ in hoc tangit regimen dictuꝫ: de inde perfora in loco maturiori ⁊ longiori a venis: parte ⁊c̄. in hoc tangit illud quod addit p̄dicto regimini. Tūc ſequitur illa pars. ¶ Inꝗt antilus. Si exitura fuerit ī capi te: tūc ſectio eiꝰ ſit ſectio eqͣlis: ⁊ ſit cū radi ce natiuitatꝭ pilorū ne ſit trāſuerſa ī ea vt cooꝑiāt eā pili ⁊ nō oſtendat̉ cū ſanabit̉. Dixit. Et qn̄ eſt locus eiꝰ oculus: tūc eiꝰ ꝑforatio ſit lata: ⁊ ſi acciderit in naſo ꝑfo rabimus eam equalem cum quantitate longitudinis naſi. Ei ſi fuerit prope ocu .I. Tractatus Exiturarū ſum ꝑforabimus eam ꝑforatione ſimili capiti lune noue ⁊ faciemus tortuoſitatē inferius. Si aūt acciderit in mādibulis ſecabimus eam equali ſectione: qm̄ com poſitio huius loc̄i eſt equalis ⁊ ſcit̉ illud ex corporibus ſenum. Poſt aures vero ꝑforamus illud equaliter. Grachia aūt ⁊ cubitos ⁊ manus et digitos ⁊ inguina oīa ꝑforamus in longitudine. Inquit. Et ſi fuerit ꝓpe coxas ꝑforabimus eam ꝑforatione rotunda. et ꝑforatio quidē ro tunda eſt: que apprehendit cum appre henſione ſua in lōgitudine corporis ali ꝗd de latitudine eius. Inquit. Qm̄ cuꝫ locus iſte nō ꝑforatur rotunde poſſibile eſt vt aggregent̉ in eis materie ⁊ fiant fi ſtule. Et ſimiliter etiam ꝑforat̉ quod eſt ꝓpe anum ꝓpter locū humiditatis que aggregant̉ in eo. Et in latere ⁊ coſtis ꝑ foratur aperiendo. In teſticulis vero et virga equaliter. Inquit. Et ſimus ꝓm pti vt ſemper cōſectio ſit ſequens figurā loci quāto plus potuerimus ſuper ip̄m. Coxe autem et adiutoria ſecantur in lon gitudine: et conſerua vt non ledas ner uos: ¶ Inqua parte Auicē. poſtqͣꝫ poſuit regimen vniuerſale quantū ad ꝑforationeꝫⁱ ſpecificat hic p̄dictū regimē parti culariter ẜm diuerſitatem membroꝝ in quibus pōt fieri exitura que debet incidi. et diuiditur pars illa in partes duas. qꝛ primo ponit iſtud regimē ꝑforationis diſtinctū ⁊ ꝑticulatū ẜm diuerſitatē membroꝝ per verba anthilis. ſecundo epilogat illud regimē in breui ẜm verba ſua. 2ª ibi.(Et ſcias ꝙ ꝑforatio diuerſificatur ẜm loca ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo. Inquit anthilus. ſi exitura fuerit in capite ⁊cͣ. ſit equalis.i. ẜm longitudinē: ⁊ ſit cuꝫ radice natiuitatis pi loꝝ.i. fiat talis ſectio ẜm ꝙ incedunt radices capilloꝝ in longū ne fit.ſ. ſectio tranſuerſa ī ea.i. in radice capilloꝝ ⁊ nō oſtendat̉ cum ſanabit̉.i. ſi exitura ſanet̉ et cōſolidet̉ cooperiant eam capilli ſi fiat ſectio ꝑ trāſuerſum. debet gͦ in ea fieri ſectio ẜm longū vt ꝓcedunt radices capillorū Dixit ⁊ quando eſt locus oculus: tūc eius ꝑforatio ſit la ta.i. per tranſuerſū rugaꝝ: eo ꝙ talis eſt ſitus lacertorū mouentiū oculū. et. ītelligit hic per oculū partē ſuꝑioris palpebre oculi. Et ſi accidit in naſo ꝑforabimꝰ eam equa lem.i. ẜm longum. et ſi fuerit ꝓpe oculū ⁊cͣ. intelligit hic Auic. a parte inferioris palpebre oculi. Si auteꝫ accidit in mandibula ſecabimus eam fectione equali.i. ſectione ẜm longum. Qm̄ compoſitio huiꝰ loci eſt equalis. ideſt ẜm longitudinē. nam ruge et villi vadunt in ea ẜm lon gum. Et ſcitur illud ex corporibus ſenum. qꝛ in ſenibus: hoc maxime apparet: eo ꝙ ruge diſcernunt̉ plus in ſeni bus qͣꝫ in alijs. qꝛ cutis in eis eſt magis criſpa. Poſt au res ꝑforauimus iſtud equaliter. ſed nos intelligamꝰ car nem emūctoriā que eſt in collo poſt aures tunc exponemus ꝑforabimus equaliter id eſt ẜm longitudineꝫ. quia ſitus illius loci eſt ẜm longū. Si tu aūt ītelligas poſt au res carnē que eſt īmediate poſt aures que nō eſt emūcto ria: tunc expone ꝑforabimus equaltter ideſt ẜm longitu dineꝫ auris: modo ſitus auris nō eſt oīo ẜm longū: ſed eſt ẜm longitudinē aliquid accipiēs de latitudine. et ſil̓r ſectio tunc fiet eodē modo. brachia aūt ⁊ cubitos et digi tos ⁊ manus ⁊ inguina ⁊ omnia ꝑforabimus in longitu dine. ¶ Sed intellige ꝙ in brachijs ⁊ cubitis ⁊ manibꝰ ⁊ digitis bene debet fieri fectio oīno ẜm longuꝫ. ſed in in guinibꝰ nō dꝫ fieri ſectio ẜm longitudinē omnio. īmo dꝫ fieri ẜm longitudinem accipientē de latitudine: ſicut di ctum fuit ſupra. Et ideo Auic. qꝛ illud dictum erat aliter intelligendū de inguine et aliter in brachijs ⁊cͣ. eo ꝙ in inguine nō debet fieri ſectio oīno ẜm longū. ſed in illis alijs ſic. Ideo Auicē. ſubdit. Inquit ⁊ ſi fuerit ꝓpe coxas ꝑforabimus eam ꝑforatione rotunda. Et in latere et co ſtis perforatur aperiendo. ſupple ſicut tendunt coſte per tranſuerſuꝫ. Ideo ſectio debet ibi accipere de latitudīe vt etiam ſit tranſuerſa. In teſticulis vero ⁊ in virga equa liter.i. ẜm longū. Et ſimus ꝓmpti ſemꝑ vt cōſectio ideſt ꝑforatio ſit ſequēs figuram loci: ideſt ſitum loci. ⁊ in hoc vniuerſalizat de oībus alijs locis appropriatis. de ꝗbus nō fecit mentionem qualiter in eis ꝑforatio fiat quanto poterimus ipſum plus. dicit autē quanto poterimꝰ plus: quia nō poſſumus imitari figuram loci: eo ꝙ aliquādo ſitus ⁊ figura loci eſt ẜm tranſuerſum ⁊ nerui ꝓcedūt ẜm longum ſicut eſt in fronte: ⁊ ideo in talibus non ſeꝗmur figurā loci ⁊ ſitum: ſed ſequimur villos ⁊ muſculos. ⁊ iō dicit quāto plus poterimus. ¶ Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et ſcias ꝙ perforatio diuerſificatur ẜm loca quoniam quando eſt apud ocu lum: tunc perforatio eius eſt lata ſimilis ſitui oculi et in naſo eſt cum longitudi ne naſi: et in mandibula eſt cum longi tudine mandibule: ⁊ prope aurem ſecan tur equaliter: quoniam compoſitio hui loci eſt equalis: et cognoſcitur illud ex corporibus ſenum. Poſt aures vero ꝑ foratur equaliter: et in brachijs et cruri bus et coxa et virga totum equaliter fit in longitudine. Et ſimiliter in lacertis ventris et in dorſo et inguinibus et ſub aſcellis pones eam perforatiōem accipi enteꝫ ex latitudine etiam ne fiat in ea ſi nus qui fiat fiſtula: et ſimiliter in ea que eſt prope anum: accipe de latitudine eti am ne ꝓueniat ſinus et fiat fiſtula. Et teſticuli et virga equaliter in longitudi ne. Et in latere et coſtis accipe in latitu dine etiam vt ſit tranſuerſa: quoniam ſi tus cōſtarum eſt ſimiliter et caro que eſt ſuper eas. ¶ In qua parte reepilogat predictum regimē ꝑticulare de perforatione ẜm verba propria. et exponit cum hoc .III. De cura Fen magis ea que dicta ſunt. ⁊ patet: quod dicit per ea que di cta ſunt. ¶ Tunc ſequitur illa pars. ¶ Inquit. Cōſidera ſemꝑ ſitum carnis ⁊ villos lacertorum: quoniā non ſumus prompti: niſi ad hoc vt ꝑforemus cū imi tatidoe loci: vt non proueniat inciſio: et ſit locus īcarnationis bonus nō groſſus. ¶ In qua parte Auicēna poſito regimīe ꝑforationis tam vniuerſali qͣꝫ particulari: ponit quoſdaꝫ canones qui ob ſeruandi ſunt in perforattōe. ⁊ inter iſtos canones repe tit quoſdaꝫ pͥus poſitos. Et diuidit̉ pars illa in partes q̄ tuor ẜm ꝙ ponit quattuor canones qui obſeruandi ſunt in ꝑforatōe. ſecūda ibi.(Et ſit in omni diſpoſitiōe ſtudiū tuum). tertia ibi.(Et perforatio ſit ẜm magnitudineꝫ exi ture ⁊c̄). quarta ibi.(Et vbi ſit exitura cōiuncta talis ⁊cͣ) Dicit pͥmo. Inquit anthilus cōſidera ſitum carnis ⁊ vil lorum ⁊c̄. cum īmitatione loci vt nō ꝓueniat īciſio.ſ. ner uorum ⁊ lacertoruꝫ ⁊cͣ. ⁊ ſit locus incarnationis bonꝰ nō groſſus. hoc eſt talis fiat īciſio ꝙ locus qui remanet poſt incarnationeꝫ.ſ. cicatricis ſit bonus ⁊ non groſſus ideſt durꝰ. ⁊ hoc ē vt nō ſit fedus ⁊ turpis. quia nō debet eſſe locus cicatricis quādo incarnatur aſper ⁊ durus: immo equalis ⁊ lenis. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſit in oī diſpoſitione ſtudiū tuū ne incidas arteriam neqꝫ venā magnā: aut neruū: aut villos lacerti: ⁊ ꝑforatio ſit ẜm magnitudine exiture: ſed ſi fuerit parua ⁊ currit qd̓ eſt in ea ex loco vno: tūc ſeda eam in loco vno: et ſi fuerit magna: tunc ꝑfora eam ex p̓ncipio: deinde ītromitte digitum tuū indice ſiniſtrū in eo ⁊ ꝑfora eaꝫ vbi ꝑuenerit caput eius: deinde ītro mitte etiā in foramine ſecūdo: et ẜm hoc donec venias ſuꝑ eam: ⁊ ſi exiture fuerit locus ſufficiēs ex quo ſit poſſibile exire quod eſt ī ea: ꝑforabimꝰ ip̄aꝫ in illo loco ⁊ ſi fuerit rotunda: aut fuerit ei figura ne egrediat̉ quod eſt in ea ex ꝑforatiōe vna perforabimus eam in inter iore parte ſui in duobꝰ locis: aut tribus ẜm quātitateꝫ quā ſcis ꝙ omne quod aggregatur in ea currit in hora. Inquit: niſi ſit exitura cō iūcturalis aut mēbrū nobile: aut mēbrū ꝓpinquū oſſi: aut pāniculo: feſtinabimꝰ in ꝑforatōe eiꝰ an̄quā ꝯfirmet̉ eiꝰ matura tiōe pus ⁊ corūpat aliꝗd de bis mēbris: ¶ Ponit aliū canonē qui debet obſeruari in ꝑforatione. Et patet etiā totum quod dicit vſqꝫ ad illam partē. Dico ergo iſtud eſt regimen ⁊c̄. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Dico ergo iſtud eſt regimē: quando nō inuenim excuſationē de ꝑforatione. Si aūt ſperamus ꝙ rūpatur ꝑ ſe: nō ꝑfo rabimus: ⁊ ſimiliter ſi ſperamus ꝙ ipſa erumpatur per medicinas faciētes eru ptione. Fortaſſe enim inuenimus in me dicinis facientes eruptionē quod ſtat lo co perforationis. ⁊ multotiens perforat̉ cutis perforatione aliqua: aut accipiatur de ea aliquid. Poſtea ponitur ſuꝑ eam eruptione faciens vt ſit ei profundatio. ¶ In qua parte Auicen. poſito regimine perforatōis exi turarum cum ferro: oſtendit vbi maxime competit illud regimen. Dico ergo. iſtud eſt regimē ſcilicet perforatio nis cum ferro quando non inuenimus excuſationē per forandi. ſupple cum ferro. Si autem ſperatur ꝙ rumpa tur ſcilicet exitura per ſe: non perforabimꝰ ſupple cū fer ro. Et ſimiliter ſi ſperamꝰ ꝙ ipſa rumpatur per medici nas facientes eruptionem: ſupple non perforabimꝰ cum ferro. quia medicine inducunt minorem dolorem qͣꝫ fer rum. quia fortaſſe inuenimus in medicinis faciētibꝰ eru ptionem ſcilicet que dicentur in ſequēti capitulo ꝙ ſtat loco perforationis. Dicit autem fortaſſe: quia aliquando perforant ille medicine exituras: aliquādo autem non: ⁊ vbi nō perforāt oportet perforare cum ferro. Et addit Auicē. vltra ea que dicta ſunt quiddaꝫ dicens. Et multo tiēs perforatur cutis perforatiōe aliqua: ideſt pauca: aut accipitur aliquid d̓ ea. poſtea ponit̉ ſuper ea: ſupple me dicina eruptionem faciens vt ſit eniꝫ ꝓfundatio ideſt vt magis profundetur virtus illiꝰ: et magis poſſit erupere quia magis poteſt medicina imprimere in carnem quā do cutis eſt perforata qͣꝫ quando non eſt perforata: ſicu apꝑet manifeſte ad ſenſum cuꝫ cutis ſit dura ⁊ ſpiſſa. Et addit hoc Auicenna: vt oſtendat ꝙ debemus vitare per forationem cum ferro quantum poſſumus. ita ꝙ ſi cutis ſit groſſa quam nō poſſit erumpere per ſe medicina. tūc debemus aliquid erumpere de ip̄a: ⁊ poſtea ponere me dicinam vt melius poſſit operari. ⁊ ſi ita rumpitur exitu ra perfecte. tunc ſufficit Si autem cuꝫ hoc toto non erū peret̉ ꝑfecte: tūc nō poſſumꝰ vitare perforationē cū ferro d̓ dicto Auic. dicit enī Sed hic eſt dublū Aui. ꝙ ſiſperamus ꝙ exitura rumpat̉ cum medicinis faciētibꝰ eruptionem ꝙ non debemus perforare ipſam cum ferro. ¶ Sed ꝑ hoc dictum videt̉ ꝙ nūqͣꝫ exitura ſit ꝑforanda cum ferro. qꝛ omneꝫ exituram poſſumus perforare et erumpere cum medicinis facientibus eruptioneꝫ: quia quocūqꝫ modo ſit exitura ſiue groſſe cutis ſiue ſubtilis: erumpet̉ cuꝫ me dicina cauſtica que ſit ex calce ⁊ ſapōe confectis cum for ti capitulo. videt̉ ergo per dictum Auicēne. ꝙ nunqͣꝫ de be mus perforare exituram cum ferro. ¶ Reſpondeo ꝙ medicine facientes eruptionem ſunt duplices. que dam ſunt leues non cauſticantes nec facientes eſcaram ſicut ignis. ſed ſunt erumpentes propter earū calidita tem: et quia corium eſt ſubtile. Sed alie ſunt medicine erumpentes exituram fortes et acut ē vt ſunt cauterizan tes et facientes eſcaram. ſicut eſt predicta medicina que cauterizat ⁊ erumpit cutem qualitercunqꝫ ſit ſiue groſſa ſiue ſubtilis. Mō quando Auicenna dicit ꝙ ſi ſperat̉ ꝙ exitura rumpatur cum medicinis facientibus eruptōeꝫ non debet erumpi cum ferro: ītelligit de medicinis leui bus facientibus eruptionem. tales autem medicine non ſemper erumpunt exituraꝫ ſi exitura ſit groſſe cutis. Et ideo tunc oportet perforare cum ferro. non autem intel ligit de medicinis erūpētibus acutis et cauterizantibus. it aliquis vlteriꝰ: qd̓ Sed tunc dubilabiē en meliꝰan ꝑſor re exituram cum ferro an cum talibus medicinis acutis ⁊ cauterizantibus vbi nō poſſumus erumpere cum me Tractatus Exiturarū 38 dicinis erumpentibus leuibus. ¶ Dicendum eſt ad hoc ꝙ ſi apoſtema ſit ex humoribꝰ frigidis ⁊ humidis ⁊ ſit ro tunde figure ⁊ magne concauitatis. tunc eſt melior eru ptio que ſit cum medicina cauſtica: quia medicina cauſti ca deſiccat ⁊ erūpit. Unde facit ibi duo bona. Sed ſi apo ſtema fit ex humoribus calidis ⁊ ſit longe figure vbi non oporiet niſi perforare in longum. tunc eſt ibi melior ꝑfo ratio que ſit cum ferro qͣꝫ cum medicina cauſtica ꝓpter eius acuitatem ⁊ caliditatem ipſius induceret ibi nimiā cupercale factionem: immo vt dicit Albucaſis. Aliquād medicina cauſtica faciat accidere in membro egritudinē difficilis ſanationis ⁊ elongatur ipſius actio et nocumē tum ad membra vicina. vnde non competit niſi in predi co caſu. Iterum ſunt quidam homines valde abhorrē res īciſionē: ⁊ in talibꝰ etiā plus cōpetit medicīa cauſtica. ¶ De eruptionibus exituralibus. Capitulum. xxx. Xituras quidē ſaluas in ꝗbus non eſt magna malitia aperit aqua calida et rumpit eas. pu trefacte autem ledūtur ex hoc vehementer ꝓpter illud qd̓ attrahit̉ eis ex materia. et cū vides exiturā quā aqua cal̓a rectificat. tūc cōfide de bonitate eiꝰ. ¶ Superius Auicena poſuit regimen in ſpeciali ipſaruꝫ exiturarum quantum ad perforationem cum ferro. In iſta parte Auicen̄. ponit regimen ſpeciale ipſarum quā tum ad perforationē cum medicinis. ⁊ ponit Auicen. in capitulo plures medicīas ſpeciales erumpētes exituras Dicit ergo Auicen. Exituras quidem ſaluas. Que autē ſint exiture ſalue ⁊ que malignę. et etiam putrefacte que ras in predicto capitulo exiturarum. putre facte auteꝫ le duntur ex hoc: ideſt ex aqua calida vehementer propter iſtud quod attrahitur ex materia.i. ex humoribus ad exi turam: ⁊ etiam quia aqua calida addit in putrefactioneꝫ earū: eo ꝙ aqua eſt calida ⁊ humida. talia autem ſunt pu trefactiua exituraruꝫ in quibus eſt putrefactio. ⁊ ideo in talibus non competit aqua calida. Capitulum. xxxi. ¶ De cura. Tſcias ꝙ emplaſtratio cū ra dice narciſci rumpit omne pra uum ⁊ ꝓprie cum aqua et mel le bulliat totū illud cuꝫ oleo d̓ lilio aut irino: aut radix canne recens cū melle. aut pice ficca cum ſorditie aluea riorum apum aut emplaſtrum ar boſilos aut ſumatur cere ⁊ reſine ⁊ butyri omniū ana. lib. i. ⁊ piſce ſicce ⁊ mellis amborum ana. lib. 5. ⁊ floris eris. 3. iij. ⁊ olei quātū ſufficit. et medicamen de alleis eſt bonū valde: aut ſumantur ammoniaci. vi. cere iiij. glutinis albotin. iij. ſulfuris citrini. iij. nitri. iij. ⁊ fiat ex eis emplaſtrum. ⁊ de illis que nos experti ſumꝰ eſt vt ſumant̉ medulla granorum cotti et nux rancida ⁊ fermentum ⁊ caules decocti et cepe de cocte ⁊ ſinapis ⁊ fimus columbinꝰ et fiet ex eis emplaſtrū. rumpit enim velociter. et iterum diaquilon ſolutum in mucila gine ſinapis ⁊ ſapone aſſociatum cum fi cubus. ⁊ de medicinis erumpētibus fle gmnatibꝰ loco ꝑforationis eſt vt admini ſtret̉ emplaſtrum factū ex melle anacar dos ⁊ pice humida q̄ duo aggregent̉ cū igne equaliter. deinde ponant̉ ſuꝑ exitu raꝫ ꝑ die mediū: quoniā rumpet eā. ⁊ de eis iterū que ſunt fortia eſt vt ſumant̉ al kali et calx non extincta et ponantur in ſubmerſione ſui et media aque: deinde coletur poſtqͣꝫ bulierūt ⁊ ſint in illa aqua alkali ⁊ calx deinde ſumant̉ ⁊ ponantur in caldariā de ere et ponant̉ ſuꝑ prunas ⁊ cōgelentur in ſalem. et ſumatur de hoc ſale aliquid et quantū eſt quarta eius de ſale ammoniaco et ponatur in mucilagi ne naſturcij in qua ſit aliꝗd de melle ana cardi ⁊ adminiſtretur. Aut ſumant̉ can tarides ⁊ terant̉ ⁊ ponantur ſuper oleuꝫ vetus ⁊ ponantur ſuper ignem leuem.ſ. ignem prune donec totum coagulet̉: de inde teratur ſicut teritur emplaſtrū ⁊ po natur ſuper ipſum mel anachardi ⁊ pro prie ſi ponatur in eo ſtercꝰ accipitris: aut ſtercus paſſerum: aut ſtercus anatis. Et quidam iam dixerūt alkebikem. Et de medicinis reſoluētibus eſt omne calidū reſolutiuum iteratū ſuꝑ membrum cum rarificatione membri ⁊ raritate eius cuꝫ vaporationibꝰ faciētibus illud de illis in ꝗbus eſt humiditas calida: ⁊ quāto plus reſoluit̉ empleſtret̉ multotiēs locꝰ ⁊ em brocet̉: ⁊ oportet ne vacuū ſit regimen a medicinis leniētibꝰ donec leniat̉ duriti es ipſiꝰ: qꝛ neceſſariū ē vt admīſtret̉ leni ētia ſola. Et iſte medicīe reſoluētes ſaniē ſūt de ſūma albaurach ⁊ ſinapis ⁊ ſtrecꝰ auium ⁊ arſenicum ⁊ calx ⁊ cordumeni ⁊ miſceant̉ cū eis que ſunt ſicut thus ⁊ glu tinū albotin ⁊ maſtix ⁊ aldibic ⁊ aggre gēt̉ cū aceto ⁊ oleo ātiquo ⁊ medicamē fa ctū cū alleis aut ex alacohen aut ex pire tro ⁊ ſtaphiſagria ⁊ baurach cuꝫ melle. Et an̄ oīa iſta mūdet̉ locꝰ cū aqͣ cal̓a ⁊ me De aldemenul .III. Fen dicamē d̓ marchaſita: cuiꝰ d̓ſcriptio. Re. lapidis marchaſite. 3. xij. āmoniaci tan tundē. farine fabaꝝ. 3. vi. miſceat̉ cū reſi na humida ⁊ lineat̉ ſuꝑ cutē ⁊ ponat̉ ſu per ſaniē donec cadat ꝑ ſe. ⁊ oꝫ vt admī ſtret̉ ſtatiꝫ: qm̄ exiccat velociter. Et me dicamen factū ex ſalis āmoniaci quātita te ꝑtis vniꝰ ⁊ ex bezahard quātitate qͣrte ꝑtis vnius: et ex lithargirij qͣꝫtitate ꝑtis vniꝰ ⁊ tertie: ⁊ ex olei antiqui quantitate ꝑtis vniꝰ et duaꝝ tertiaꝝ ꝑtis: ſumat̉ ex eo linimētū. Et qn̄ nō ꝯferūt medicīe ſic̄ p̄diximꝰ nec̄iū ē ꝑforare: aut cauter izare. ¶ Et ſcias tunc ꝙ emplaſtratio cū radice narciſci.i. cū ra dice lilij ⁊c̄. aut pice ſicca.i. pice greca: ⁊ pice humida.i. pi ce nauali. Et de medicinis reſoluētibꝰ eſt omne cal̓m ⁊cͣ Hec lr̄a pōt dupliciter exponi. Uno modo ſic. Et de me dicinis reſoluentibꝰ.i. de medicinis aperiētibꝰ exituram ꝑ quā aꝑtionem ſanies reſoluit̉ ⁊ extrahit̉. Eſt om̄e cali dum ⁊cͣ. Alio modo pōt exponi. Et de medicinis reſol uētibꝰ ſaniē. ita ꝙ intelligat̉ ꝙ ſanies reſoluat̉ ſine aper tione ꝑ poros cū medicinis ſicut reſoluit̉ humor calidꝰ ꝑ poros in apoſtemate ⁊cͣ. hͦ eſt poſſibile aliqn̄ ⁊ ego ip̄e aliqn̄ vidi: ſed qꝛ hoc rariſſime contingit. ⁊ etiā medicīe qͣs poſtea ponit vident̉ adaptari magis pͥme expoſitiōi nō credo ꝙ prinia expoſitio ſit melior. ⁊ eodē mō expo nitur ſequens littera cum dicit. ⁊ ille medicine reſoluen tes ſaniem ⁊c̄. id eſt ex bezahard id eſt ex galbano. ¶ Regimen exituraꝝ intrinſecarum. Capl̓m. xxxij Idubelet ꝗdē intrinſece opor tet vt regant̉ cū eūone ⁊ ꝓprie a qn̄ colera eſt egrediēs in ege ſtione et vrina ſignificat ꝙ ſan guis totꝰ eſt malꝰ. Qn̄ vero verificat̉ exi ſtimatio medici ꝙ ſanguis eſt bonꝰ p̄ter illum quē expellit ad exiturā. ⁊ poſt eua cuationē. tūc opꝫ vt maturet̉ cū medicī? equalibꝰ ſicut eſt vinū tenue ſubtile cum bibit̉ paulatī. Et illud cui īnitēdū eſt in maturatōe exꝗſitiſſima eoꝝ ſūt medicīe ſubtiliatiue ex iccatiue ſicut myrrha et ci namonū ⁊ relique ſpēs ⁊ cōſequant̉ cū potu vini ſubtilis qd̓ eſt ad albedine de cliue. et de compoſitis ſunt tyriaca et mi tridatum et homoruſia. ¶ Suꝑius Auicēna poſuit diffuſe regimē exituraꝝ ītrin ſecaꝝ. in illo capl̓o Auic. ponit quoddā regimē vniuer ſale exituraꝝ intrinſecaꝝ inquātū ſpectat ad hūc libruꝫ. Ponit aūt Auic. illud regimen valde in breui et in vni uerſali: eo ꝙ ad iſtū librū nō ſpectat de hoc determinare diffuſe: ſed de cura exituraꝝ ītrinſecaꝝ in ſpāli ⁊ diffuſe determinauit in. 3º libro. ⁊ ideo ꝓ cura ip̄oꝝ ſufficiēti ad illū libro recurras. ⁊ pꝫ qd̓ h̓ dicit Auicē. niſi qd̓ dicit. Et illud cui innitendū eſt in maturatiōe exꝗſitiſſima expo uas.i. in apoſtematibus vel exituris in ꝗbus indigemus exꝗſitis ſicut maturare ꝓpter ea.ſ. qꝛ fuerit de materia qͥͦ difficilis curatiōis exiſtit qͣlis ē materia viſcoſa ⁊ groſſa ſunt medicīe ſubtiilatiue ⁊cͣ. in iſtis.n. ꝓpter difficultatē maturationis eoꝝ nō ſufficit vini adminiſtratio. ¶ De aldemenul. Capitulum. xxxiij. Idemenul iteꝝ ſunt d̓ genere exituraꝝ. Et pl̓m eorum ſit ex malitia digōnis ⁊ ex motibus ſuꝑ repletione et q̄ currūt cur ſu illorum: Et deteriores aldemenul ſūt qui ſunt profundiores. In iſto capl̓o Auicē. determiat de quodā ap̄ate qd̓ dicit̉ ademenul vel ademul qd̓ exponitur eſſe furunculꝰ. De terminat̉ gͦ hic de furunculis inter exituras: qꝛ furuncu li vtpl̓m vel fiunt incipiendo exiture vel conuertuntur ad exiturā vel raro cōuertunt̉ ad reſol̓onē vt ip̄emet di cit Auicen̄. Diuidit̉ aūt hec pars in ꝑtes duas. Deter mi nat pͥmo de ip̄o theorice.i. quantū ad cauſas ⁊ oſtēdēdo quid eſt. 2º determinat de ip̄o practice. 2ª ibi(Et qn̄ appa ret ademenul tūc eoꝝ ⁊cͣ. Dicit pͥmo ademenul iterum ſunt de genere exituraꝝ: qꝛ vel fiūt incipiēdo exiture vl̓ cōuertit̉ eſſe eoꝝ ad exiturā ẜm pl̓m. ⁊ ꝓpter hoc ſupra determinat de ip̄is in capl̓o exiturarum. ⁊ ſunt ſigna eiꝰ ꝙ hꝫ eminentiā pineale: ⁊ facit plura orificia ex quibus egredit̉ quoddā trumbū ſanier groſſū. ⁊ qn̄qꝫ eſt rubeū. ⁊ tūc eſt magis ſaluū. ⁊ qn̄qꝫ eſt liuidū. et tūc eſt malū: qꝛ quaſi attinet nature antracis. Et plurimū eorum ⁊cͣ. xxxiiij. ¶ De cura aldemenul. Capitulum. Uando apꝑet aldemenul. tūc eorū cura circiter tres dies: eſt cura aꝑatū calidoꝝ. deinde pꝰ illd̓ oꝫ vt ſit occupatio in reſol uendo ⁊ maturādo. fortaſſe.n. reſoluent̓ ⁊ illd̓ ē ſecūdū minꝰ. et fortaſſe maturāt̉ ⁊ nō oꝫ vt negligētia in curatiōe aldeme nul: multotiēs.n. ꝯuertit̉ ad exiturā ma gnā: ⁊ cura eiꝰ eſt eūo ẜm quātitatē neceſ ſitatis flebotomie et ſolutionis ventris. ¶ In illo capl̓o Aui. determinat de cura furūculoꝝ. Et di uidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes dua. pͥmo ponit curā eiꝰ in generali quātū ad localia ⁊ quātū ad pͥncipia ip̄iꝰ ⁊ quātū ad alia tꝑa. 2º ponit curā eiꝰ ī ſpēali quātū ad maturatiōeꝫ ponē do ſpāles medicīas maturatiuas. 2ª ibi(Et cuꝫ fuerit in ademenul pulſatio ⁊ baſis radicis) Dicit gͦ pͥmo qn̄ appa ret ademenul: tūc eorū cura eſt circiter tres dies. hoc eſt quātū ad pͥncipiū eſt cura apatū calidoꝝ.ſ. reꝑcutiēdo et euacuādo corpus. Intellige tamē ꝙ in malis furūculis quoꝝ color eſt niger ⁊ liuidus nō eſt tutū reꝑcutere pro pter peſſimitatē materie: ſicut etiaꝫ dcm̄ fuit de pruna in capl̓o de prūa ⁊ de igne ꝑſico. Deinde poſt illd̓.i. poſt pͥn cipiū ⁊cͣ. Et cura eiꝰ eſt euacuatio.ſ. ſanguīs aduſti. ⁊ hoc ꝑ flōmiā: ⁊ colere: ⁊ hoc ſit ꝑ ſol̓onē vētris. Et ītellige ꝙ illa cura debet premitti ante omnē curam qͣꝫqͣꝫ Auic. po nat eam poſt curam localem. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et cū fuerit ī aldemenul pulſatio ⁊ ba ſis radicis: tūc eſt neceſſaria maturatio. ergo adiuuet̉ ad illam. et illū ꝗdem qui paſſus ē ml̓titudinē aggreſſiōis aldeme Tractatus De Moro nulliberat ſolutio vētris ⁊ rarificatio cu tis cū balneis admīſtratis ſꝑ ⁊ exercitio ¶ In parte iſta Auic. ponit curā carbunculi magis ſpāl̓r quātū ad maturatōeꝫ. et pͥmo oſtēdit qn̄ eſt neceſſaria in carbūculomaturatio adiungēdo cum hoc quando curā quātū ad vl̓ia que debēt fieri pͥmo. 2ª ponit medicīas ma turatiuas ſpāles. 2ª ibi.(Et de maturatiuis ꝗdem ⁊cͣ.) Di cit pͥmo. ⁊ cū fuerit cuꝫ aldemenul pulſatio baſis radicis tūc neceſſaria eſt maturatio: qꝛ qn̄ creſcit pulſatio tūc eſt ſignū generatiōis ſaniei: eo ꝙ in generatiōe ſaniei fiunt dolores ⁊ febres ſic̄ dicit Ip̄o. Iteꝝ etiā qn̄ fuerit cum eo baſis radicis. tūc eſt ſignū ꝙ materia nō reſoluit̉ nec eua porat: ſed vult ſanieꝫ ſteri. ergo tunc qn̄ ſic eſt neceſſaria eſt maturatio. adiuuet̉ ergo ad id.ſ. cū medicīs maturati uis que dicent̉: Et illū ꝗdē ꝗ paſſus eſt ⁊c̄. liberat ſolutio ventris ſupple ⁊ fl̓ōmia etiā ⁊ rarificatio cutis cū balneo admiſtrato ſu. ⁊ exercitatio ſu. poſt ꝑfectam euōnem cor poris. ⁊ etiā debēt tūc admīſtrari nō ſuꝑ repletōeꝫ: qꝛ tūc nō liberaret: īmo eſſet eauſa ipſoꝝ: ſed debent admiſtra ri poſt mundificationem ⁊ ante cibum ⁊ potum. ¶ Et de maturatiuis ꝗdē eſt ſemē alma ⁊ melle: ⁊ ficus cū melle ip̄o. ⁊ triticū ma ſticatū eſt bonū ad maturatiōem eoꝝ. et ſil̓r paſſe cōfecte cū baurach. Aut ficꝰ cuꝫ ſinapi ꝑmixte cū oleo de lilio et medica men aldemenul cognitū: et medicamen de fermento notū: et medicamē cui ineſt iſte modꝰ maturat. Re. butyri. z. j. et me diā fermenti acetoſi. z.i. et ſemis almaru triti. et pſilij oīm an̄. 3. i. 5. lactis fici. 3. ij. ſenugreci ⁊ ſeminis lini oīm an̄. Iͣ. v. bul liat in lacte ⁊ adminiſtret̉: ip̄m enī eſt iu uatiuū tēperatū. Et cū aldemenul diffi culter venit ad pus ⁊ cum ꝗete caliditas grauis. tūc flebotoma venā que imbibit ip̄m: deinde ventoſa locum ⁊ non facias iſtud in pͥncipio: qm̄ egreditur ſanguis virulentis ⁊ retinebit̉ groſſus ⁊ fiet illio vlcus duꝝ. Et qn̄ maturat̉ ⁊ non aperit̉ ꝑfora ip̄m aut cum medicinis aut cū fer ro: aut ẜm ꝙ dictum eſt in exituris. et de bonis erumpentibus eſt iſtud: ſemen li ni ſumus columbinus. ⁊ fermentum. CHic Auicēna ponit ſpāles medicinas maturationis ſe men almarum.i. līgue bouis ſcilicet eius ſpecies que ha bet radices rubeas. ¶ De Moro. Cap. xxxv Oc eſt ap̄a molle ex carne addita qd̓ accidit in carne rara. Et pl̓m eius ſit in ano et vulua. et qn̄qꝫ eſt ſaluū: et qn̄qꝫ eſt malignū doloroſuꝫ. ¶ In illo capl̓o Auicēna determinat de quodā apate ſar gnineo qd̓ dr̄ moꝝ. Dicit ergo Auic. hoc.ſ. morū eſt apa molle nō intelligas molle: qꝛ ſit apoſtema flegmaticū: qꝛ ſi ſic eſſet: tūc nō determinaret̉ de ip̄o inter ap̄ata calida. ſed dicit̉ eſſe molle: qꝛ ſit ex carue addita molli ſanguīea qd̓ accidit in carne rara.i. molli ſupple vt in pluribus: qꝛ in tali loco maxime. ⁊ plurimū generatur illa caro mol lis. Et qn̄qꝫ eſt ſaluū vt quādo illa caro mollis ſanguīea eſt nō hn̄s malū colorē. Et qn̄qꝫ eſt malignū ⁊ doloroſū vt qn̄ illa caro eſt dura ⁊ fuſci coloris quia attinet nature cancri. ⁊ Ani. nō ponit curā eius: qꝛ cura eius eſt ſolum oꝑatio manualis.ſ. inciſio illiꝰ carnis ex toto. Intellige tamen ꝙ ſi tale moꝝ ſit malignū doloroſum. tunc nō tan gatur cū ferro cū attineat nature cancri: ſed regat̉ ſolum blādiēdo cū medicinis ſicut regit̉ cancer. vnde cura eius ſpectat ad capitulum cure cancri. ¶ Tractatus ſcd̓s de apatibus frigidis et que currunt cur ſu eorum. Capitulum..I. Umores frigidi et ꝗ currūt curſu eorū in corꝑe ſunt fle gmna ⁊ melācolia ⁊ vētoſitas ⁊ compoſitū ex eis. ⁊ tu iam ſciuiſti ſpecies eorum. rū tritū cū lacte aut ficubꝰ: aut cū ficubus ¶ In precedenti tractatu determinat Auicēna de apoſte matibus calidis ⁊ curis ip̄oꝝ. In illo ſecūdo tractatu de terminat Auiccenna de apoſtematibus frigidis ⁊ curis ipſorum. Et diuiditur pars illa in partes duas. primo de terminat de apaibus frigidis: in vniuerſali. 2º deter mi nat de ipſis in ſpeciali. 2ª ibi in ſequēti capitulo.(Et apo ſtema albū molle ⁊cͣ. In pͥmo aūt capl̓o Auicenna duo facit. Primo ponit diuiſiōeꝫ humoꝝ frigidoꝝ in vniuer ſali. Secūdo penes illā diuiſionē ponit diuiſionē apatū frigidoꝝ in vniuerſali. 2ª ibi.(Et apoſtemata frigida aut ſunt flegmatica ⁊cͣ.) Dicit primo ꝙ humores frigidi: et que currunt curſu eorum. hoc qd̓ dicit humores frigidi refertur ad flegma ⁊ melancolia: hoc aūt qd̓ dicit. et que currūt curſu eoꝝ: refert̉ ad ventoſitatē ⁊ ad cōpoſituꝫ ex eis. nam ventoſitas non eſt ꝓprie humor frigidus: quia eſt improprie humor: ſed currit curſu humoꝝ frigidorū: eo ꝙ ventoſitas ꝓportionat̉ humori. cuꝫ vēto ſitas nō ſit aliud qͣꝫ humor extēuatus ſub forma vaporis. ⁊ cuꝫ hoc etiam proportionat̉ plus humoribus frigidis: qꝛ quāqͣꝫ ventoſitas nō ſit a caliditate excluſa: tamē qꝛ eſt in ea cali ditas diminuta: eo ꝙ ventoſitas generat̉ ex hūoribꝰ ele uatis a calore nō potēte ip̄os diſſoluere. iō ventoſitas ꝓ portionat̉ humoribus frigidis ⁊ currit curſu eoꝝ. Item etiam compoſitū ex eis dicit̉ currere curſu humoꝝ frigi dorū: qꝛ quāqͣꝫ in cōpoſito ſint aliqn̄ hu. calidi admixti: tamē currūt curſu humoꝝ frigidoꝝ: quia plus dn̄antur ibi hu. frigidi. ſicut quando dn̄ant̉ plus humores calidi dicit̉ currere id totum compoſitū curſu humoꝝ calidorū vt dictum fuit ſupra in tractatu apatū cal̓oꝝ. ſunt flegma melācolia ⁊ venioſitas ⁊ cōpoſitū ex eis. hoc qd̓ dicit cō poſitum pōt dupl̓r ītelligi ⁊ vtroqꝫ modo ītelligit ⁊ Aui. Uno modo compoſituꝫ ex eis.i. ex pluribus hu. frigidis qꝛ ſicut cōponunt̉ humores calidi adinuicem ſicutꝭ cole ra ⁊ ſanguis. ita etiam poſſunt cōponi hūo. frigidi adin uicē. Alio modo pōt intelligi cōpoſitū ex eis.i. ex humo. frigidis ⁊ calidis. ita tn̄ ꝙ dn̄ent̉ ibi hu. frigidi: qꝛ qn̄ cō ponunt̉ hu. calidi ⁊ frigidi adinuicē ⁊ dn̄ant̉ ibi hūores frigidi. tūc totū iſtud cōpoſitū dr̄ currere curſu humorū frigidoꝝ: qꝛ cōpoſitū noīat̉ a dn̄antiori. ſed ſi dn̄arent̉ ibi hu. calidi. tunc illud cōpoſitū diceret̉ curre̓ curſu humo rū calidoꝝ ⁊ nō frigidoꝝ ſicut dictuꝫ eſt. Et tu iam ſciui ſti ſpēs eoꝝ.i. ap̄atu frigidorū.ſ. in li. pͥmo. Fen 2ª cap̄. de egritudinibus compoſitis. ¶ De inde cum dicit: Et ap̄ata frīda: aut ſūt flegmatica: aut melancolica: aut vētoſa: aut compoſita. .III. De apo. frigi. Fen ¶ In parte illa Aui. ẜm p̄dictā diuiſionē hūoꝝ frigidorū accipit diuiſionē apatū fridoꝝ: eo ꝙ ap̄ata frigida fiūt ex hūoribꝰ frīdis. ⁊ iō ẜm diuiſionē hu. fridoꝝ accipit̉ diui ſio apatū fridoꝝ. Et diuidit̉ ꝑs iſta ī ꝑtes duas. pͥmo po nit iſtā diuiſionē. 2º ſubdiuidit ⁊ declarat mēbra diuiſio nis illius. 2º ibi. Et ap̄ata flegmatica. Dicit ergo pͥmo. dubitatio. vr̄ ꝙ Auic. ſit diminutꝰ ⁊ Sed hīc Et et ſuꝑfluꝰ. nā Auic. dic̄ in pͥº Fen 2ª caº de ap̄atibꝰ. ꝙ apͥata frīda aūt ſūt de maͣ mel̓ica aut ſūt de maͣ fiatica aut aqͦſa aut vētoſa. ꝑ hoc gͦ qd̓ ibi dic̄ Auic. in pͥmo videret̉ eſſe hic Aui. diminutꝰ. pͥmo eo ꝙ Auic. ponit ibi ap̄a frigidū aqͦſum: hic aūt nō. Itē etiā videt̉ eē ſuꝑfluus: qꝛ ibi Aui. nō ponit ap̄a cōpoſitū. hic aūt ponit ¶ Dd̓m eſt ad hoc ⁊ pͥmo ad pͥmū cū ita arguis ip̄m eē di minutū: qꝛ nō ponit h̓ ap̄a aquoſum: ibi aut ponit. Dd̓m eſt ꝙ Aui. ſub ap̄ate flegmatico cōp̄hēdit ap̄a aquoſum: eo ꝙ aquoſitas ꝓportionat̉ flegmati. nā ſicut flegma eſt ſanguis diminute coctꝰ: ita aquoſitas eſt flegma diminu te coctū. ¶ Ad 2ᵐ cum ita arguis ip̄m de ſuꝑfluo: eſt dd̓m ꝙ ibi Auic. hoc nō expreſſit de cōpoſitis: dedit tn̄ ea ſatis intelligi qꝛ ponēdo ſimplicia ītelligunt̉ cōpoſita ⁊ maxi me nō curauit ibi ponere Auic. qꝛ ſuꝑiꝰ poſuerat de apa tibꝰ calidis ꝙ q̄dā ſunt ſimplicia et quedā ſunt cōpoſita. ⁊ ideo per iſtud dedit ſil̓r ītelligere de apatibꝰ frigidis ꝙ quedā ſunt ſimplicia ⁊ quedā ſunt cōpoſita. hic aūt Aui. qd̓ ibi dedit intelligere expreſſit. ⁊ ideo nec eſt diminutꝰ nec eſt ſperfluus. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ap̄ata flegmatica aūt ſūt ſimplicia ⁊ noīant̉ ap̄ata mollia. Aut aquoſa ſicut accidit mebro aliquo vt in eo aggreget̉ aqua ſicut hydropiſis ꝓprie. Aut dube let ī quo ſunt ſicut nodi lenes. Aut dure ſicut ſcrophule et nodi duri. In parte iſta Auicē. ſubdiuidit ⁊ declarat mēbra predicte diuiſionis: ⁊ diuidit̉ pars iſta in ꝑtes quattuor. pͥmo ſub diuidit ap̄ata flegmatica. 2º apata melancolica. 3º apata vento ſa. 4º ap̄ata compoſita. 2ª ibi Et melacolica. 3ª ibi Et ventoſa. 4ª ibi: Et qn̄qꝫ cōponunt̉. Dicit gͦ pͥmo. Et ap̄ata flegmatica aut ſunt ſimplicia. nō intelligas ſimpli cia vt qꝛ alie ſpēs quas poſtea ponit ap̄atuꝫ fl̓aticoꝝ ſint cōpoſite: ſed expone: aut ſunt ſimplicia.i. laxa: qꝛ fiunt ex flegmate laxo ⁊ molli vt eſt vndimia. ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. Et noīant̉ ap̄ata mollia: aut.ſ. ſunt apata flatica aut aquoſa ſicut accidſt ⁊cͣ. aut.ſ. apoſtemata flegmatica ſunt de dubelet in ꝗbus.ſ. dubelet ſunt ſicut nodi lenes.i. mol les: qꝛ iſti nodi fiūt ex flegmate molli. et ideo noīant̉ no di lenes. ⁊ ſub iſto gn̓e cōp̄hendunt̉ etiā glādule molles ⁊ differunt iſti nodi lenes ab apate laxa ⁊ molli. lꝫ vtraqꝫ fiāt ex flegmate molli: eo ꝙ nodi molles ſunt ſeparati a carne ⁊ īuoluti in coopertorio: ſed ap̄a laxum eſt mixtuꝫ ſub̓e mēbri ⁊ non ſeparatū. vnde flegmai nodis eſt co lectū in vno loco ⁊ ſeparatū a ſub̓a membri: ſed in ap̄ate laxo eſt ſparſum in membro ⁊ īmixtū ſubſtātie membri: aut.ſ. ſunt apata fl̓atica dura ſicut ſūt ſcroffule ⁊ nodi du ri. ¶ Sed tu dices hͦ videt̉ ꝙ Auicēna dicat falſum. nam ip̄e dicit in pͥmo lib. Fen 2ª capl̓o de apatibus. ꝙ apatuꝫ que fiunt ex materia melancolica ſunt tria genera.ſ. duri cies cācri ⁊ glādulaꝝ genus ex ꝗbus ſunt ſcroffule ⁊ no di. hic aūt dic̄ ꝙ ſcroffule et nodi duri ſunt ap̄ata flegma tica. ¶ Reſpōde et pōt haberi reſponſio ex quodā dicto qd̓ dic̄ Auicēna in capl̓o d̓ nodis. nā nodi duri ⁊ ſcroffu le ſunt radical̓r ex fl̓ate. ⁊ ideo qꝛ radical̓r ſunt ex flegma te Auicēna hic enumerat ea īter ap̄ata flegmatica: ſed qꝛ in illo flegmate reſoluit̉ ſubtile ⁊ remanet groſſuꝫ indu ratum. ⁊ oīs humor īduratus reducit̉ ⁊ tranſit in naturā hūoris melācolici. ideo ſcroffule ⁊ nodi quātū ad eoꝝ fa ctuꝫ eſſe dicunt̉ eſſe apata melācolica ⁊ fiunt ex humore melancolico: qꝛ fiunt ex flegmate īdurato qd̓ cōuerſū eſt in naͣm melācolie. ⁊ illo mō Auic. in pͥmo libro cōnume rauit ea inter ap̄ata melācolica. ſic gͦ ad diuerſa reſpexit Auic. h̓ ⁊ in pͥmo libro. ¶ Ulteriꝰ nota ꝙ differūt ſcroffu le ⁊ nodi duri. ſicut ponit Auic. ī pͥmo. nā licet illa vtraq̄ differāt a ſcliroſi ⁊ cancro ꝑ hoc ꝙ cancer ⁊ ſcliroſis ſum infixa ⁊ cōiuncta ſubſtātie mēbri: ſcroffule v̓o ⁊ nodi ſūt ſeꝑata: tn̄ nodi ſunt magis ſeꝑati a carne qͣꝫ ſcroffule. naꝫ nodi ſunt oīno ſeparati ab ea.ſ. carne in qͣ ſtant. Scroffu le aūt ſunt aliqualiter retente ſuꝑficiei carnis et ſuſpēſe ipſa ſicut poſtea ponet Anicē. ¶ Sed tu dices vlteriꝰ ſub qua iſtaꝝ ſpēꝝ reponunt̉ glandule: cū poſtea in ꝓſeqͥn do de eis faciat mētionē ⁊ capl̓m ſpāle. ⁊ etiā Auicēna ir pͥmo facit de eis mentiōeꝫ inter apoſtemata flegmatica ⁊ etiā inter apata melancolica. ¶ Dd̓m eſt ꝙ glādula pͥma ſui diuiſiōe diuidit̉ in duas ſpēs.ſ. in glādulam mollem ⁊ in glandulā durā. Mollis glādula eſt illa que fit ex fle gmate molli ſicut fiūt nodi lenes. ⁊ ideo talis glādula cō prehendit̉ ſub hoc qd̓ dicit Auicēna Aut debelet in ꝗb ſunt ſicut nodi lenes. vn̄ dubelet lenis eſt ſicut genus ad oīa illa in ꝗbꝰ eſt flegma molle ⁊ coadunatū in loco vno Glādula aūt dura eſt duplex. q̄dā eſt dura in vltimo du riciei q̄ eſt ex melācolia ⁊ flegmate īdurato. ⁊ illa vocat̉ ſcroffula vel nodus durus. vn̄ talis glādula idē eſt quod ſcroffula vel nodus durꝰ. Sꝫ alia eſt glādula dura qͥnō habet illā duritiē vltimā ſicut ſcroffule ⁊ nodi duri: ſꝫ hꝰ duriciē aliqualē: vn̄ hꝫ maiorē duriciē qͣꝫ nodi lenes vel glādule molles ⁊ minorē qͣꝫ ſcroffule ⁊ nodi duri. ⁊ illa vocat̉ abſolute glādula ſicut apparet ꝑ Auicēnā in pͥmo libro. ⁊ talis glādula reponit̉ ab Auic in pͥmo īter apata flegmatica. Nam vt dc̄m fuit pͥus alio modo loꝗtur hic ⁊ alio mō in pͥmo. Et cōprehēdit hͨ Auic. talē glādulā ſub hoc qd̓ dic̓. Aut dura in ꝗbꝰ ſunt ⁊cͣ. qꝛ ꝑ hoc ꝙ dicit. aut dura: Auic. dat intelligere oīa ap̄ata flegmatica dura in ꝗbus eſt collectū flegma duꝝ. ⁊ ideo ꝑ hoc qd̓ dic̄ aut di ra cōprehendit Auicē. glādulas duras ⁊ ſcroffulas ⁊ no dos duros: ⁊ ſic̄ nodi lenes ⁊ glādule molles dicunt̉ du belet lenes. ita ēt illa oīa pn̄t dici dubelet dure: et credo ꝙ Auic. ītendat hoc cū dicit: aut dura ſic̄ ſcroffule. Intel lige aūt vlteriꝰ ꝙ ex predictis apꝑet ꝙ vl̓r quattuor ſun ſpēs apatū fl̓aticoꝝ ẜm modū ẜm quē hic loꝗtur Auicē naꝫ aꝑata fl̓atica quedā ſunt aquoſa quedā ſunt mollia ⁊ quedā dubelet lenes ⁊ ſub iſtis cōp̄hēdunt̉ glādule ē nodi molles. ⁊ quedā ſunt dubelet dure ⁊ ſcroffule ⁊ nō di duri. Intellige vlterius ẜm ꝙ ponit Auic. in pͥmo. ꝙ diuerſitas illoꝝ ap̄atū flegmaticoꝝ ẜm duricieꝫ et molli ciem nō eſt niſi ẜm grofficie ī flegmatis diuerſitatē ⁊ mo liciē ip̄ius ⁊ eiꝰ ſubtilitatē ⁊ laxitatē ip̄iꝰ duriciei. Et Aui. vltra hͦ addit ita vt qn̄qꝫ melancolicis ſint ſimilia. ⁊ qn̄qꝫ videntur ventoſa ⁊cͣ. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et melancolica aut ſephiros cancer: ⁊ tu ſcies differentiam inter vtroſqꝫ. ¶ In iſta ꝑte Aui. ſubdiuidit. et declarat 2ᵐ mēbrū p̄dicte diuiſiōis.ſ. ap̄ata melācolica. ⁊ dic̄. Et melācolica ſupple ſunt aut ſephiros aut cācer. ita ꝙ duo ponit gn̓a vel ſpē q̄ fiunt ex ma melācolica.ſ. ſephyros ⁊ cācer. Sꝫ Aui. in pͥmo Fen ſecūda capl̓o de aꝑatibꝰ dicit ꝙ illoꝝ ꝗdē que fiunt ex materia melancolica tria ſunt genera.ſ. duricie?: cancer ⁊ glandularuꝫ genus: ex quibus ſunt ſcroffule ⁊ nodi ⁊cͣ. Et tu reſpondeas ad hoc ſicut dictum fuit. Naꝫ Auic. hic ſcroffulas ⁊ nodos cōnumerat inter ap̄ata fle gmatica: qꝛ radicaliter ſunt apata flegmatica. Sed Aui in. primo cōnumerat ea inter melancolica: eo ꝙ flegma illud eſt conuerſum in materiam melancolie ꝓpter qd̓ eſt induratum. nam alio modo loquitur hic et ibi. Et tu ſcias differentiā inter vtrāqꝫ.ſ. inter ſcliroſim ⁊ cancrum in capitulo de cancro. ¶ Deinde cum dicit: Tractatus De apo. mol. fleg. Et ventoſa aut ſunt eleuatio: aut infla tio. et eleuatio ꝗdē eſt qn̄ vetoſitas ꝑmi ſcet̉ ſub̓e mēbri. ⁊ inflatio eſt qn̄ eſt vēto ſitas aggregata in ſpatio vno fixa in eo In parte illa Aui. ſubdiuidit ⁊ declarat tertiū membrū p̄dicte diuiſionis.ſ. ap̄ata ventoſa. Et dicit ꝙ apta vento ſa aut ſunt eleuatio aut inflatio. Et vidēte h̓ vt dicit Aui. eleuatio dicit in pͥmo ſib. cazeſia. Un̄ dicit ipſe in pͥmo ꝙ ap̄ata ventoſa ẜm duas diuerfificant̉ ſpēs. Una eſt caze ſia. altera eſt inflatio. Un̄ Auic. ibi vocat cazeſiam: hic vo cat eleuatiōeꝫ. Et modo Aui. on̄dit ꝗd eſt eleuatio ⁊ īfla tio. Et dicit qd̓ eleuatio eſt qn̄ ventoſitas expāſa.ſ. in mē bro permiſcet̉ vapori.ſ. flegmatis ⁊ ꝑmiſcet̉ etiam.ſ. ven toſitas ſubſtātie membri. Sed inflatio eſt qn̄ ventoſitas eſt aggregata in vno ſpacio ⁊ fixa ī eo. Et ex hoc qd̓ hͦ di cit Auic. habet̉ etiā dr̄ntia inter eleuatōeꝫ ⁊ inflāmatōeꝫ. Nā vt dicit Auic. in pͥmo lib. Eleuatio ⁊ inflatio differūt duobus modis. eſſentia ⁊ cōmixtura. hoc eſt differunt ꝑ eſſentiā ⁊ cōmixturam.i. ẜm fitum. Differūt ẜm eſſentiā qꝛ eleuatio cauſat̉ ex vēto ſitate ꝑmixta vapori flegmatis. Et intelligo vapori flegmatis id ē humiditati ſubtili fle gmatice: ſed īflatio fit ex vētoſitate pura. Differūt etiam ẜm ſitum: quia ventoſitas in eleuatiōe eſt ꝑmixta ⁊ expā ſa in ſub̓a membri. ⁊ ideo caceza et eleuatio nō reſiſtit ta ctui: īmo inuenit poſt eā tactus mollē: ſed in īflatiōe vēto ſitas eſt aggregata ⁊ ſeꝑata a mēbro ⁊ fixa in vno loco. ⁊ ſi tangatur reſiſtit tactui reſiſtentia multa aut pauca: ſicut fdicit Auicen. in primo libro. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄qꝫ cōponūtur illa apoſtemā ad inuicem ⁊ cum calidis ex eis. LHic Aui. ſubdiuidit. ⁊ declarat quartū membrū p̄dicte diuiſi.ſ. ap̄ata compoſita vt dicit. Et qn̄ componunt iſta apa.ſ. frigida adinuicē ⁊ cuꝫ calidis ex eis.i. ⁊ qn̄qꝫ cōpo nunt̉ calidis: quaſi vult dicere Auic. ꝙ apata compoſita frigida ſunt duplicia. quedā ſunt cōpoſita ex pluribꝰ hu moribus frigidis. vn̄ tunc cōponunt̉ ap̄ata frigida adin uiceꝫ. ⁊ quedā ſunt cōpoſita: vt quia frigida ſint cōpoſita cum calidis: ſed tn̄ predominātur ibi humores frigidi. ¶ De apate molli fl̓atico qd̓ noīat̉ vndimia. Cap̄. III. St apoſtema album molle in quo nō eſt caliditas et quanto plus materia eſt ſubtilior ⁊ ma gis madida ē mollificatio eiꝰ vehemētior ⁊ digitus facilius penetrat in eo quod comprimit cum prohibitio ne eius quod eſt in eo quod nō eſt in ele uatione: et quanto plus materia eſt groſ ſior: eſt ad duriciem et frigus decliue. ¶ Suꝑiꝰ Auic. determinauit de apaupꝰ frigidis in vl̓i. In iſta parte Aui. exequitur d̓ ipſis in ſpāli. ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes qͣtuor. pͥmo determiat d̓ apatibꝰ frigidis flegmati cis. 2º determiat de apatibꝰ frigidis melāco licis. 3º deter mīat de apatibꝰ fridis vētoſis. ⁊ 4º determīat de ap̄atibꝰ fridis cōpoſitis. 2ª ibi.(Ap̄a duꝝ noīatū ſephyros ⁊cͣ.) 3ª ibi De ap̄atibꝰ vēto ſis eſt ⁊c̄.) 4ª pōt aſſignari ibi(Eſt vt accidat ſuꝑ tres corꝑis puſtula q̄daꝫ īflās ⁊cͣ. Prima ꝑs in qua determinat̉ de apatibꝰ frigidis fl̓aticis diuidit̉ in ꝑtes qͣttuor. In prima ꝑte determinat̉ de apate molli. In ſcd̓a ꝑte determiat de nodis tā de nodis lenibus qͣꝫ de no dis duris. In tertia ꝑte determīat de glādulis. In 4ª ꝑte determinat d̓ ſcroffolis. 2ª ibi(Nodi ſunt debelet) 3ª ibi: (Quandoqꝫ generat̉ in ꝗbuſdā mēbris ap̄a glandoſum) quarta ibi. Scroffule ſimilantur nodis) Non autē deter minat Auicen. hic de apoſtematibus aquoſis: eo ꝙ apo ſtemata aquoſa nō generāt̉ niſi in mēbris d̓terminatis. ſicut hydropiſis aquoſa eſt egritudo ꝓpria ep̄atis. et her nia aquoſa eſt egritudo ꝓpria burſe teſticuloꝝ. ſil̓r ꝙ ac cidit in craneo de aquoſitate eſt egrititudo membri ap propriati. ⁊ ideo quia talia apoſtemata aquoſa ſunt egri tudines particulares ⁊ determinate. ⁊ ad hūc librum nō ſpectat determinate de egritudinibus appropriatis: ſed ſpectat hoc ad tertiū librū. ideo hic Auicen. nō determi nat de a poſtematibus aquoſis: ſed in tertio libro ẜm ꝙ ibi apparet. ¶ Uel poſſet diuidi illa ꝑs aliomodo magis artificiali: ita ꝙ diceret̉ ꝙ illa ꝑs diuiditur in ꝑtes tres. In pͥma parte determinat de apoſtemate flgmatio molli In ſecūda parte determinat de dubelet lenibꝰ. In tertia parte de dubelet duris. ſecūda ibi(Nodi ſunt dubelet) 3ª ibi(Scroffule ſimilantur nodis) In pͥmo ergo cap̄. Aui. determinat de apoſtemate flegmatico molli qd̓ dicit̉ vn dimia. Et diuiditur pars hec in duas. primo determinat de ipſo theorice. ſecūdo practice. ibi ſecūda(Euacuatio quideꝫ cum ſolutione ⁊cͣ.) Prima pars etiam diuiditur in quatuor. pͥmo oſtendit quid eſt vndimia et pōit ſigna ipſius. ſecundo ponit cauſam ipſius. tertio ponit ſigna ꝑ que differt ab apoſtematibus melanco licis. quarto quia vndimia p̄t accidere ex ꝑcuſſiōe ⁊ ex cauſa pͥmitiua: tamē hoc ē raro. aliqn̄ tamē ex cauſa antecedenti. et hoc eſt vt plus: on̄dit quomodo aliquando vndimia pōt accidere ex cā pͥmitiua ⁊ ponit ſignū ꝑ qd̓ differt ab ipſa vt accidit ex cā an̄ti. 2ª ibi. Et pl̓m eius ⁊cͣ. tertia ibi: Et differt vn dimia. quarta ibi: Et quādoqꝫ accidit exꝑcuſſiōe. Dicit gͦ pͥmo. Eſt.ſ. vndimia apa albuꝫ ⁊c̄. qd̓ nō eſt in eleuatiōe. Inō videt̉ veꝝ: qꝛ Aui. dic̄ Ettu dice̓s: ¶lmn̄ pͥmo. vt ocm̄ ē ſupra ꝙ eleuatiōem iuenit ſenſus mollē. ergo eleuatio etiā cedit impreſſioni digiti ſicut ⁊ vndimia. ¶ Preterea Auicen. dicit ſtatim poſt: ꝙ vndimia eſt de genere eleuatōis. quo modo ergo dicit hͦ Auicēna ꝙ nō eſt in eleuatiōe. ¶ Tu potes reſpondere ſic. quādo Auicē. dicit ꝙ nō eſt in ele uatōe ītellige tanta impreſſio digiti ſicut eſt in vndimia: qꝛ in eleuatōe eſt aliqua vētoſitas que reſiſtit aliquo mo do impreſſioni digiti: in vndimia aūt non. ¶ Ad pͥmū gͦ qd̓ tu arguebas: qꝛ tu dicis. Auicēna dic̄ in pͥmo ꝙ eleua tionem īuenit ſenſus mollem. Dd̓m ꝙ Auicē. intelligit hic per reſpectū ad īflatōeꝫ que īflatio reſiſtit ita impreſ ſioni digiti ꝙ nulla quaſi in ea apꝑet īpreſſio: ſed in ele uatiōe apparet īpreſſio digiti: ſed nō adhuc eſt ibi termi nata impreſſio digiti ſicut eſt in vndimia. ¶ Ad ſecundū quod tu arguebas: quia dicis Auicēna dicit ſtatiꝫ poſt ꝙ vndimia eſt de genere eleuationis. ¶ Dd̓m eſt ꝙ Auice. noluit oīno ꝙ vndimia eēt de genere eleuatiōis: qꝛ tunc vndimia eſſet apoſtema vētoſuꝫ: ſed voluit per hoc ꝙ di xit ꝙ vndimia ē de genere eleuatōis hoc eſt ꝙ vndimia cōuenit cū eleuatiōe: qꝛ cōuenit cū ea quodāmodo īpreſ ſione digiti: qꝛ eleuatio ſit ex ventoſitate permixta humi ditati ſubtili flegmatice. ⁊ iō digitus impͥmit in ea ſic̄ im primit ī vndimia: ſed differt vndimia ab ea: qꝛ eſt ī vndi mia maior imp̄ſſio: qꝛ vndimia fit ex humiditate ſubtili flegmatica ſine vētoſitate: ſed eleuatio eſt cum aliqua ve toſitate: ⁊ ideo ꝑ hoc ꝙ Auic. dicit hͦ ꝙ nō eſt in eleuatiōe poſſumus dicere ꝙ tangit dr̄ntiam inter vndimiā ⁊ ele uationem. Cum aūt dicit inferius et eſt de genere eleua tionis: poſſumus dicere ꝙ tangit cōuenientiā īter vndi miam ⁊ eleuationē. ¶ Sed ex predictis ergo pꝫ ꝙ Aui. in iſta parte ponit ſigna ipſius vndimie. ⁊ ꝑ eadem ſigna on̄dit dr̄ntiam ip̄ius ab apatibus ventoſis: qꝛ ꝑ illa ſigna differt vndīa ab eleuatione. ⁊ ſi ꝑ illa ſigna differt ab ele uatione Auicen. excludit implicite ꝙ multo fortius dif ferat ꝑ illa ſigna ab īflatiōe cum minꝰ cōueniat vndimia .III. De cura Fen cū inflatiōe qͣꝫ cū eleuatiōe: eo ꝙ in inflatiōe eſt pura vē to ſitas: vt dictum eſt pͥus. Et quāto materia flegmatica vndimie eſt pͥus groſſior ⁊cͣ. ¶ Deinde cuꝫ dicit: ¶ Et plurimū eius eſt a vapore flegma tis ⁊ eſt de genere eleuationis. ¶ Auicēna ponit hic cām ip̄iꝰ vndimīe qͣꝫtū ad cām mate rialē. Dicit ergo. Et plurimū eius fit a vapore flegmatis id eſt ab hūiditate ſubtili flegmatica. vn̄ nō intelligit hic per vaporē ventoſitatē: ſed intelligas hic ꝑ vaporē humi ditatē ſubtilē flegmaticā: que quidē ꝓpter ſuā ſubtilitate aſſimilatur nature vaporis. Et eſt de genere eleuationis expone hic ẜm ꝙ dictū eſt pͥus. ¶ Et intellige circa iſtaꝫ partē ꝙ hoc qd̓ dicit Auic. Et plurimū eius ⁊cͣ. poteſt re ferri ad idem apͥa ⁊ ad diuerſa ap̄ata. ſi referatur ad ideꝫ apa tūc erit ſenſus: et plurimū eius.i. maior pars hūoris aꝑatibus vndimie eſt hūiditas ſubtilis flegmatica. Dicit aūt Aui. plurimū: qꝛ poſſibile ē ꝙ cū illa materia ſubtili multa admiſceatur aliquid materie groſſe et flegmatis groſſi. Si aūt iſtud referat̉ ad diuerſa apata tunc erit ſen ſus: ⁊ plurimum eius.i. vtpl̓m ⁊ plurima apata vndimie fiunt ex tali vapore flegmatis. Dicit aūt Aui. pl̓m: qui ali quādo pol̓e eſt ꝙ vndimia nō fiat ex materia flegmatica ſic ſubtili: ſed fit ex materia groſſiori. licꝫ etiā illa ſit ſubti lis ꝑ reſpectū ad materiā alioꝝ apatū flegmaticoꝝ. Et ꝓ pter hoc Auic. dixit pͥus. ⁊ qͣꝫto plus eſt materia groſſior eſt ad duriciē ⁊ frigus decliue plꝰ ⁊cͣ. ¶ Deīde cum dicit: ¶ Et differūt vndimia ab apoſtematibꝰ melancolicis per paucitatem duritiei et paucitatem obfuſcationis. ¶ Auicen. ponit differentiā vndimie ab apatibus melan colicis. ⁊ patet. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et qn̄ accidit ex ꝑcuſſiōe ⁊ ſil̓ibꝰ et nō occurrit materia q̄ attrahit̉ ad locū eius niſi flegma: tūc nō ap̄at̉ p̄ter ap̄a flegma tis: ⁊ illud eſt paꝝ ⁊ nō eūatur ex dolore. ¶ In iſta parte: qꝛ vndimia aliqn̄ pōt accidere ex cā pͥmi tiua ⁊ hoc raro: ⁊ aliqn̄ ex cauſa ancedēti ⁊ hoc eſt vtplu rimū. ideo Aui. on̄dit quomodo aliquando vndimia p̄ accidere ex cauſa pͥmitiua. ⁊ ponit ſignuꝫ ꝑ qd̓ differt ab ip̄a vt accidit ex cauſa an̄ti. Dicit gͦ. Et qn̄ accidit ex ꝑcuſ ſione ⁊cͣ. qͣſi vult dicere Auic. ꝙ quādo ꝯtingit ꝙ currat maͣ flegmatica ex ꝑcuſſione ad locū. tūc ille locus ap̄atur ap̄ate flegmatico. ⁊ fit ibi ap̄a flegmaticū ex cauſa primiti ua. Et illd̓ eſt paꝝ. hoc eſt: ſed raro eſt ꝙ ex ꝑcuſſiōe cur rat materia flegmatica ad locum et fiat ibi apoſtema fle gmaticuꝫ ex ꝑcuſſiōe. Et cauſa huiꝰ eſt: qꝛ raro accidit ex cā pͥmitiua apa flegmaticū: qꝛ vtplurimū materia q̄ cur rit ad membrū ꝓpter cām pͥmitiuā eſt ſanguis ⁊ ſpiritus ⁊ hūiditas calidi pͥmo: qꝛ humiditas calidi plus abūdat in corꝑe qͣꝫ frigidi: cū vita ſit cal̓m ⁊ humidū: ⁊ ideo cum pl̓s abūdent in copore citiꝰ ſūt parati currere. Iteꝝ etiaꝫ qꝛ ſunt magis mobiles qͣꝫ frigidi: ideo citius currūt ad lo cum. Iteꝝ etiā qꝛ inſtr̄a nature cum quibꝰ ſe defendit ſūt ſanguis ⁊ ſpūs. ⁊ ideo cū ex cauſa pͥmitiua accidat dolor. tunc virtus regitiua totius ſentiens nocumentum currit illuc vt defendat cū ſuis armis ⁊ inſtr̄is.ſ. cū ſanguīe ⁊ ſꝑ ritu. Ex hoc gͦ habet̉ ꝙ vtplurimū humiditates currētes ad locū ꝑcuſſiōis ſūt ſanguis ⁊ ſpūs ⁊ hūores calidi. Pa tet gͦ ex iſtis tribꝰ cauſis. qͣre raro accidit ap̄a fl̓aticū ex cā pͥmitiua: īmo vtpl̓m accidit ap̄a cal̓m ⁊ maxime ſanguīs. cōtingit tn̄ aliqn̄ ꝙ accidit apa flegmaticū vt ſi ī loco illo abūdent hūores flegmatici ſicut eſt maxime in iūcturis in ꝗbus abūdet flegma vl̓ ſic̄ in corꝑe multū flegmatico tūc ꝓpter ꝑcuſſionē currit materia multuꝫ flegmatica ad locū ⁊ apͥatur locus apate flegmatico. Et nō eūant̉ ex do lore. Hic Aui. ponit ſignū per qd̓ differt vndimia vt acci dit ex cauſa primitiua ab ip̄a vt accidit ex cauſa an̄ti: qꝛ in vndimia q̄ fit ex cauſa an̄ti vel nullꝰ vel paucus dolor eſt niſi eſſet ibi admixtio alteriꝰ humoris calidi: ſed in vndi mia q̄ fit a cā pͥmitiua eſt dolor rōne ꝯtuſionis ⁊ ꝯtritōis que ſit in carne ſeparātis cōtinuū. ⁊ ſicut differt vndimia a cā an̄ti: ⁊ vndimia a cā pͥmitima ī dolore. ita etiā differ in cura rōne doloris. vt poſtea videbit̉. ⁊ ꝓpter hoc Aui. qꝛ cauſa an̄s ⁊ cā pͥmitiua diuerfificant curā ap̄atis fl̓ati ci facit h̓ mentiōeꝫ de cā pͥmitiua. et poſuit ſignū ꝑ qd̓ dr̄t vndimia vt ipſa eſt a cauſa primitiua ab ip̄a vt eſt a cauſa antecedenti. ¶ Curatio apoſtematis mollis. Capl̓m. III. Uacuatio ꝗdē q̄ ſit cū ſolutiōe ventris ⁊ abſtinentia ab eo qd̓ generat flegma eſt res que eſt neceſſaria: ⁊ cum factum fuerit iſtud oportet vt ſit reꝑcuſſio eius in pͥnci pio cū eo qd̓ agregat exiccatiōem ⁊ reſo lutionē: ⁊ oꝫ vt fricet̉ locus cuꝫ mandili fricatione dura: deinde adminiſtrentur ſuꝑ ip̄m exiccatiua. ⁊ nō opꝫ vt cōtingat ip̄m aqua: ⁊ de illis que bona ſunt in pͥn cipio eſt vt adminiſtret̉ ſuꝑ ip̄m ſpōgia noua infuſa in aceto cōmixto aut infuſa in qua baurach ⁊ cineris. In ſubſtantia euim ſpongie ſunt exiccatio ⁊ reſolutio. ¶ Superius determinauit de apoſtemate flegmatico qd̓ dicitur vndimia qd̓ ſit ex flegmate molli ſubtili theorice. In iſta parte determīat de ipſo practice in ponēdo pͥmo curā ip̄ius quātū ad vniuerſalia que reſpiciuūt totū cor pus. 2ª quātuꝫ ad localia. 2º ibi(Et cū factū fuerit illud, Dicit pͥmo ⁊ pꝫ. Tunc Auicēna ponit curam ipſius quan tum ad localia. Et diuiditur pars iſta in duas ꝑtes. Pri mo ponit curā ip̄ius quantū ad localia vt eſt quedā egri tu. 2º incidentaliter ponit curam ipſius quātum ad loca lia: vt illud ap̄a eſt accn̄s. ꝯn̄s ad aliaꝫ egritudinē. ſecūda ibi(Et quādoqꝫ cōfert molliciei accidēti) Prima pars di uiditur in duas. Primo ponit curā vndimie vt fit a cau ſa antecedenti. ſecūdo ponit curā ipſius vt ſit a cauſa pri mitiua. ſecūda ibi(Et quando eſt cū hoc dolor ⁊cͣ.) Pri ma pars diuidit̉ in partes duas. pͥmo ponit curam vndi mie quātuꝫ ad localia abſolute. in ſecūda parte ponit cu ram quātū ad localia per reſpectū ad membrū. ſecunda ibi(Et cū hoc apoſtema eſt ī membro neruoſo) Prima pars diuiditur iteꝝ in partes tres. pͥmo ponit curā ip̄ius quantū ad pͥncipiū. ſecūdo quantū ad augmentū. tertio quantū ad ſtatum. ſecūda ib(Et quotiens additur egri tudo) tertia ibi(Et apud ſtatū perueniat̉) Dicit ergo pri mo. Et cum factum fuerit illud.ſ. euacuatio et abſtinētia tunc oportet vt eius reꝑcuſſio in pͥucipio ⁊c̄. hoc eſt tunc opꝫ vt in pͥncipio admīſtrent̉ repercuſſiua admixta cum reſolutiuis exiccatiuis ſtipticis. ¶ Iuxta qd̓ noͣ ꝙ in pͥn cipio cuiuſlibet ap̄atis qͣꝫtū eſt de ſe ſiue ſit calidū ſiue fri gidū cōpetūt reꝑcuſſiua ẜm qd̓ dic̄ Aui. in pͥmo. ⁊ vt etiā dcm̄ fuit pͥus in tractatu ap̄atum cal̓oꝝ: tn̄ in apoſtema tibus calidis debēt poni reꝑcuſſiua pura: ſed in ap̄atibus frigidis debēt miſceri cū calidis ſtipticis. ſicut ponit Aui cēna in pͥmo. Fen 4ª. in capl̓o de curatiōe apatū in gene rali: eo ꝙ rōne materie frigide ſi reꝑcuſſiua apponerent pura in apoſtemate frigido induraretur materia pl̓ꝫ ⁊ in frigidaretur magis. ⁊ ideo debent admiſceri cum calidis Tractatus.II. apoſte. mol. et ſtipticis: ⁊ debēt eſſe iſte medicine calide ſtiptice deſic catiue rōne phlegmatis qd̓ eſt humidū: frigidū ⁊ viſco ſum. Et oꝫ vt fricet̉ locus.ſ. primo anteqͣꝫ ponat̉ medica men: ⁊ hoc fit vt aꝑiant̉ pori: ⁊ ꝑ ꝯn̄s poſſit in mēbrū v̓tus medicine citius penetrare. Deinde.ſ. poſt fricationē ad miniſtrent̉ ſuꝑip̄m exiccatiua.i. reſolutiua mixta cū ali quibus reꝑcuſſiuis. Et nō oꝫ vt cōtingat ip̄m aqua: eo ꝙ aqua nocet ei ratione duplicis qualitatis quā habet. pri mo: quia eſt nimis frigida ⁊ nimis reꝑcuſſiua. Unde nō ſolū nō cōpetit in hoc apoſtemate: ideo etiā vt dictū fuit prius: vitat̉ in apate calido ſanguineo ſicut in phlegmōe. Iteꝝ etiā rōne humiditatis nocet ei: qꝛ in iſto apate com petūt reſolutiua exiccātia: aqua vero eſt humectatiua: et ideo oꝫ vt nō tāgat illd̓ ap̄a aqua: nec calida nec frigida. ¶ Et intellige hic qd̓ dicit hic Auic̄. de aqua ſimplici: qꝛ de aqua cōmixta nō eſſet veꝝ ſicut eſt aqua marꝭ ⁊ aqua cineris ⁊cͣ. ¶ Et de illis que ſunt bonain pͥncipio eſt vt adminiſtrent̉ ⁊cͣ. qꝛ illud medicamē rōne ſpōgie eſt eixc catiuū ⁊ reſolutiuū: vt dixit Auic̄. rōne aceti eſt quodam modo reꝑcuſſiuū: qꝛ acētū eſt frigidū ⁊ ſiccū: licet nō ſit nimis frigidū cū in eo ſint quedā partes calide: vt ponit Auic̄. Iteꝝ etiā acetū eſt bonū in hoc ap̄ate ratione inci ſionis quā facit in materia phlegmatica: aut pro ⁊ infuſa in aqua baurach ⁊ cineris: ita ꝙ ex om̄ibus iſtis fiat vnū medicamen vt infundat̉ ſpongia in aceto ⁊ in aqua cine ris ⁊ baurach ⁊ adminiſtret̉. Et ītellige ꝙ id medicamē pre ceteris valet in maͣ iſta phſegmatica ſubtili vt multo tiens ſum expertus: immo adeo operabitur ꝙ miraberꝭ de eius effectu. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et quotiēs addit̉ egritudo ponat̉ ace tum in quo infundit̉ ſpongia fortius pa rum: ⁊ apud ſtatu ꝑueniat cū ip̄o finis in fortitudine: ⁊ adminiſtret̉ ſolū cū ſpon gia: ⁊ ꝑmixtū cū oleis vehemētis reſolu tionis: ⁊ ī illa hora iterū adminiſtra ſpō giā infuſam in aqua cineris fici ⁊ vitis et ilicis: ⁊ ſimiliū. et oportet vt cōprehēdat ſpōgia oīa latera ne declinet materia ad latus aliud. ⁊ qn̄qꝫ adminiſtras loco ſpō gie cū nō inuenit̉ pannū duplicatū ī dua bus tunicis cū aqua cineris: ⁊ qn̄ aſſidu atur ſuꝑ ip̄um vna vice poſt aliā fortaſſe ſufficit ⁊ aqua calcis eſt fortior. Et de il lis que cōferūt iterū eſt oleū ro. cū aceto et ſale ⁊ ſulphure cōbuſto: ⁊ ip̄m ſulphur eſt bonū: ⁊ cicer cū aqua caulis eſt mira bilis iuuamēti. Et memite ī principioſo luꝫ ⁊ cū quibuſdā exiccātibus calidis eſt bonū: ⁊ ſtrictura cū ligamētis ꝯfert ei in quo nō eſt materia groſſa. et oportet in il la ligatura vt ſit inceptio ab inferiore ad ſuꝑius. et ſuccus myrti eſt bonus ī pͥnci pio: et bonitas eius poſt illud eſt vt cum eo cōficiantur medicine poſt. ¶ Anic̓. ponit curā iſtius apatis qͣꝫtū ad augmentū: ⁊ dic̄: Et quotiēs addit̉.i. augmētat̉.ſ. id apoſtema: hoc eſt dice re qn̄ id apoſtema peruenit ad tēpus augmenti: ponatur acetū in quo infundat̉ ſpongia fortius parum. Ratio au tem huius eſt: quia qͣꝫto plus id apoſtema recedit a prin cipio ⁊ ꝓcedit verſus alia tēpora: tāto in ipſo debēt auge ri calefactiua ⁊ exiccatiua. Nunc aūt acetū qd̓ eſt fortius ideſt magis acre eſt magis calidū ⁊ magis de ficcatiuum: qꝛ qͣꝫto acetū eſt magis acre tato calidius etiā ⁊ ſicciꝰ: ẜm ꝙ ponit Aui. in. 2. li. in ca. de aceto. Sic ergo tunc quādo iCapoſtema peruenit ad tēpus augmenti debet permi ſceri acetū fortius parū. Et apud ſtatum. In hac ꝑte po nit curā ip̄ius per medicinas que competūt in alijs tem poribus. ⁊ dicit: Et apud ſtatum perueniat̉ cum ipſo ſcꝫ ac eto finis in fortitudine: hoc eſt ꝙ ſit acetū fortiſſimum: Et ratio huiꝰ eſt: qꝛ in ſtatu competūt adhuc magis de ſic catiua qͣꝫ in principio ⁊ augmēto. ⁊ ideo cū acetu qͣꝫto eſt magis forte tāto eſt magis deſiccatiuū. ideo in ſtatu debꝫ eſſe acetū qd̓ adminiſtrat̉ fortiſſimū: ⁊ ꝑmixtū cū oleis ve hemētis reſol̓onis ſicut eſt oleū laurinū ⁊ oleum de ruta. Et de illis que cōferūt vbicūqꝫ eſt oleū ro. ⁊cͣ. id medica men ſi in eo miſceret̉ multū de oleoro. ⁊ aceto cōpeteret in pͥncipio vel in augmēto: ſi aūt miſceret̉ de iſtis parum et multū de ſale ⁊ ſulphure: tunc eſſet bonū ī ſtatu. Et me mithe in principio ſolū ⁊cͣ. Hic Auic̄. cōfundit quoddam medicamē quod cōpoſuit in pͥncipio ſolū: Nam medica mē eſt mixtū ex reꝑcuſſiuis ⁊ reſolutiuis. Et ſtrictur a cū ligamētis confert ei in quo nō eſt materia groſſa: qꝛ quā do materia eſt multū ſubtilis tūc per fortē ſtricturā cōſu mitur ⁊ deliteſcit. Si aūt materia eſſet nimis groſſa non cōſumeret̉. Et ſuccus myrti eſt bonus in pͥncipio. Intel lige hic mixtus cū aliquibus calidis deficcatiuis: ⁊ boni tas eius.ſ. ſuccimyrti poſt id i. poſt principiū eſt vt cū eo cōficiant̉ medicine poſt.i. medicine que ꝯferunt poſt pͥn cipiū vt ſunt materie predicte que adminiſtrant̉ in ſtatu et in augmēto. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et cū hoc apoſtema ē ī mēbro neruo ſo ſpiſſo aut ligamēto: aut chorda: permi ſceat̉ ī medicis qͥd īcidat cū lenificatiōe. ¶ Auic̄. poſtqͣꝫ poſuit curā vndimie qͣꝫtum ad localia ab ſolute: hic ſpecificat predictā curā per reſpectū ad mem brum. Dicit ergo. Et cū hoc apoſtema ⁊cͣ. tunc opꝫ vt mi ſceatur in medicinis.ſ. predictis: ꝙ incidat.ſ. acetuꝫ eſt id qd̓ incidit: cū lenificatione.i. cū lenitate: hoc eſt dicere: ꝙ quando id apoſtema eſt in membro neruoſo ſpiſſo aut in ligamēto aut chorda: tūc oꝫ vt in medicins admiſceatur acetū lene: ⁊ nō vult forte: ⁊ hoc eſt ratione mēbri ī quo ē tunc id ap̄a: qꝛ acetū nocet talibus mēbris. ⁊ ideo oꝑꝫ ꝙ tūc acetū nō ſit multū forte. Iteꝝ qꝛ ſi eſſet forte multum quādo apoſtema eſſet in talibus mēbris cū id apoſtema qn̄ eſt in iſtis mēbris ſpiſſis ſit magis duruꝫ ⁊ minusʸ reſo lubile ꝓpter ſpiſſitudinem poroꝝ iſtoꝝ membroꝝ poſſet reſoluere magis ſubtile ⁊ relinquere ſpiſſum ⁊ duꝝ: ꝗa acetū multū forte fortiter exiccat. ⁊ ideo exiccaret ſubtile et relinqueret groſſum induratū. Sic ergo tūc in mēbro neruoſo ſpiſſo oꝫ ꝙ acetū qd̓ miſcet̉ cū medicinis ſit lene ſed in mēbro carnoſo debet eſſe fortius: quia acetū nō no cet mēbro carnoſo ſicut neruoſo: Iteꝝ etiā in mēbro car noſo materia magis eſt reſolubilis cum ſint pori magis apti ⁊ magis ſubtiles. ⁊ ideo in tali mēbro debet eſſe me dicina fortius exiccatiua: ꝓpter qd̓ ⁊ acetū debet eſſe ī ta li membro forte: cum tunc magis deſiccet: vt dictū eſt ſu pra. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et qn̄ eſt cū hoc dolor ꝓpter cauſaꝫ q̄ dicta eſt: tūc oportet vt ſedet̉ dolor in pri mis cū his que ſunt ſicut yſopus humi da et vinū coctū: ⁊ cerataria ex oleo et vt admīſtret̉ ē broca cū vino ſtiptico nigro Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. De nodis .III. Fen ¶ In qua parte Auic̄. ponit curā qͣꝫtū ad localia vndimie que facta eſt a cauſa pͥmitiua. ¶ Iuxta quod notādū ꝙ vndimia facta a cauſa antecedēti nō differt ī cura ab vn dimia facta a cā pͥmitiua niſi ratiōe doloris qui eſt in vn dimia facta a cauſa pͥmitiua: ſedato aūt dolore eadem eſt poſtea cura vtriuſqꝫ. ⁊ ideo empl̓a que ponit Aui. ponit ī vndimia facta a cauſa pͥmitiua ſedato dolore. cōpetūt etiā in vndimia facta a cauſa an̄cedēti. Duo ergo facit Auicē primo ponit curā vndimie facte a cauſa pͥmitiua rōne do loris. 2º ponit curā ipſiꝰ ſedato dolore. 2ª ibi:(Et poſt io adminiſtret̉. Dicit ergo pͥmo. Et qn̄ cū hoc..i. cū iſto apo ſtemate eſt dolor ꝓpter cām que dicta eſt.ſ. ꝓpter ꝑcuſſio nem vel aliā cām ꝑmitiuā: tunc oꝫ vt ſedet̉ dolor in pͥmis cū eis que ſunt ſicut yſopus humida. yſopus humida eſt ſorditiēs ⁊ pinguēdo illa que aggregat̉ ſuper lanā ylio rum ouit: ⁊ apparet illa pinguēdo maxime qn̄ lauat̉ la na: quia quādo illa lana lauat̉ ſuꝑnatat talis ſordities ē illa colligit̉ ⁊ reſeruat̉: ⁊ talis dicitur yſopus humida: ad differentiā yſopi ſicce que eſt herba que vocatur yſopuꝫ. Uocat̉ aūt talis herba yſopus ſicca: quia eſt cōplexionis ſicce. talis aūt ſordes ⁊ pinguedo vocat̉ yſopus humida: quia eſt cōpl̓onis humide. ⁊ ideo qꝛ yſopus humida eſt cōpl̓onis calide ⁊ humide: vnde eſt reſolutiuū lene: et ta lia ſunt mitigatiua doloris qui accidit ex attractione ⁊ cō tuſione. ideo yſopus humida eſt bona in ſedādo in pͥnci pio dolorē vndimie que ſit a cauſa pͥmitiua. Et vinū co ctum.i. ſapa q̄ eſt reſolutiuum lene: ⁊ per ꝯn̄s eſt mitigati uum doloris. Et cerotalia ex oleo: intellige ex oleo reſo lutiuo leni: ſicut eſt oleū camomille: quia talia olea ſunt que ſedāt dolorē qui accidit ex cauſa pͥmitīa. ⁊ ſupple oꝫ vt adminiſtret̉ vinū coctū ⁊ yſopus humida cuꝫ vino ni gro ſtiptico: quia vinū nigrū ſtipticū deſiccat quodāmo do ⁊ reſiſtit fluxui humi. ad mēbruꝫ rōne ſue ſtipticitatis. Unde bonū eſt miſcere tale vinū cū yſopo humida et vi no cocto q̄ ſunt calida ⁊ humida. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et poſt illud adminiſtret̉ cū cinere et ſimilibꝰ: ⁊ de epithimatibꝰ bonis ē vt ſu mat̉ myrrha ⁊ liciū ⁊ cipri ⁊ aloēs ⁊ cro cus ⁊ acatia ⁊ boliarmeni paꝝ ⁊ cōfician tur cū acēto ⁊ aqua caulis. ⁊ iteꝝ folia ta mariſci et ſal et oleū et bolūarme. empla ſtrato cū acēto. et iteꝝ eī quidē cuiꝰ ante ceſſit dolor ſumant̉ ſordes balnei ⁊ buli ant cū aqua ⁊ inſpiſſet̉ cū calce que pona tur in ea donec fiat ſicca maſſa mollis ⁊ li niat̉: ⁊ iteꝝ liniant̉ loca cū oleo et ponat̉ deſuꝑ ſpōgia: aut lana imbibita aceto: et liget̉ ſuꝑ ip̄m. et medicamē de fermento eſt iuuatiuū: ⁊ de eis q̄ ſunt iuuatiua ē vt ſumant̉ folia lilij ⁊ cōterant̉ bene ⁊ expri mant̉ ⁊ ſuꝑponant̉: eſt em̄ mirabile. ⁊ ſi militer alumē ⁊ liciū contrita cū acēto et aqua cineris: ⁊ de epithimatibꝰ fortis iu uamēti eſt iſtud: ſtercus vaccinū ⁊ oliba nū ⁊ ſtorax: ⁊ vſnee ⁊ calamus aromatioꝰ et ſpica ⁊ abſinthiū ⁊ oīa iuuatiua et om nes medicine p̄dicte in areolis apoſte matū rememorate in antidotario. ¶ Auic̄. ponit curā vndimie facte a cauſa pͥmitiua qn̄ do lor eſt ſedatus. Dicit ergo. Et poſt illud.i. poſt ſedatione doloris admīſtret̉ cū cinere: ⁊ ſil̓ibꝰ.i. curet̉ cū deſiccatis: et cū cinere ⁊ empl̓is ſil̓ibus reſolutiuis ⁊ fortiter deſic catiuis. Et tūc Aui. ponit illa empl̓a deſiccatiua. et patet ¶ Ex dictis gͦ apparet ꝙ cura ap̄atis phlegmatici facti a cā pͥmitiua eſt pͥmo ſedare dolorē: ⁊ id fit cū reſolutiuis le nibuꝫ ſicut ſunt empl̓a cal̓a ⁊ humida tēperate: ⁊ iō in pͥn cipio talis ap̄atis cōpetūt reſolutiua tēꝑate qualia ſūt ca lida ⁊ humida tēperate: ⁊ nō cōpetūi in eo reſolutiua ⁊ ex iccatiua fortia: eo ꝙ iſta augerēt dolorē. ¶ Nā dolor ꝗ ac cidit ex cōtuſione ⁊ a cā pͥmitiua: mitigat̉ cū reſolutiuo le ni ⁊ auget̉ cū reſolutiuo ⁊ exiccatiuo forti ſicut pōt appa rere ex p̄dictis in tractatu apatū calidoꝝ: ⁊ apparebit eti am ꝑ Aui. in tracta. de attractiōe ⁊ cōtuſionē. Sedato au tem dolore. Tūc poſtea cōpetunt reſolutiua ⁊ exiccatiua fortia qualia cōpetebāt in vndimia facta a cā antecedēti. Et ꝓpter hoc Aui. illa empl̓a que ponit hic cōpetūt etiā et cōferūt in vndimia facta a cā antecedēti. ¶ Et iterū et cui anteceſſit dolor.i. apati phlegmatico facto a cā pͥmiti ua ſumatur fordities balnei ⁊cͣ. ⁊ hec intellige iam ſeda to dolore. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et qn̄qꝫ cōfert molliciei accidenti in ap̄atibꝰ p̄gnantiū vt ſubmergat̉ ſūmitas cāne de qua fiūt ſcope in aceto ⁊ ponatur deſuꝑ: ⁊ meliꝰ eo eſt illud qd̓ ſit poſt ꝯtri tione ex chimolea cum aceto et anetū: et de embrocis decoctio caulium et aneti: aut decoctio corticum citri. ¶ In qua parte Aui. poſtqͣꝫ poſuit curā qͣꝫtū ad localia iſti us ap̄atiꝫ vt eſt quedā egritudo ꝑ ſe: in iſta ꝑte ponit curā qͣꝫtū ad quedā localia vndimie vt eſt ꝯn̄s aliā egritudinē Et duo facit. pͥmo pōit curā ipſius vt eſt ꝯn̄s p̓gnatione 2º vt eſt ꝯn̄s hydropiſim et alias egritudines cazeſie. 2º ibi: Et molliciei que ē ſequēs. Dicit pͥmo. Et qn̄qꝫ cōfer molliciei accidēti in ap̄atibꝰ p̄gnantiū: in pregnātibꝰ pro pter hūiditates phlegmaticas corruptas exn̄tes in cor pore ꝓpter retētionē mēſtruoꝝ ſolēt accidere ⁊ maxime in extremitatibꝰ lacertoꝝ vel mēbroꝝ ſicut in pedibꝰ q̄ dā inflatiōes ad modū aꝑatis mollis phlegmatici: ⁊ ſub mergat̉ ſummitas cāne ⁊cͣ. ꝑ ſummitates cāne intelligit quoſdā flores cannaꝝ paruaꝝ. Et melius eo eſt id quod ſit poſt cōtritionē: hoc eſt: Et melius empl̓m eſt ſi iſti flo res nō ſolū ſubmergant̉ in aceto: ſed conterant̉ cū aceto et ponantur deſuper. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et molliciei q̄ ē ſequēs hydropiſimet egritudīes alias q̄rit̉ cura que eſt cauſe. ¶ In ꝑte iſta ponit curā vndimīe q̄ ſequit̉ hydropiſim et alias egritudines cazeſie. Dicit ergo. Et molliciei que eſt ſequēs hydropiſim ⁊ egritudines alias.ſ. ſil̓es vt ſūt egri tudines cazeſie: querit̉ cura q̄ eſt cā.ſ. iſtaꝝ egritudinum: quia qn̄ iſta mollicies eſt ꝓpter iſtas egritudines cū con tinue effluat materia ad illū locū que ē cā talis mollitiei nō pōt curari niſi pͥus curetur illa egritudo. Capl̓m. iiij. ¶ De Nodis. Odi ſūt dubelet phlegmatice cōprehēdētes humores phle gmaticos: aut gn̓atos a phle gmate ꝗ ſunt ſicut caro: aut ſi cut puls: aut ſicut mel: aut ſicut aliud: ⁊ ꝓ prie qui eueniunt in curuaturis iūctura Tractatus 42 De cura nodorū .II. rum: aut res dura. ¶ Suꝑius Auiē̄. determinauit de ap̄ate phlegmatico qd̓ dicit̉ vndimia. In ꝑte iſta Auic̄. determinat de nodis qui dicunt̉ dubellet phlegmatice. Et diuidit̉ ꝑs iſta ī partes duas. pͥmo determinat de nodis theorice. 2º practice. ⁊ª ibi:(Nodoꝝ ꝗ ſunt glādoſi. Prima ꝑs diuidit̉ in partes quattuor. In pͥma ꝑte oſtēdit quid ſunt nodi: ⁊ ex quibuꝫ generant̉. In ſecūda ꝑte remouet quoddā dubiū īcidēs. In tertia ꝑte ponit differētiā inter nodationē nerui ⁊ no qͣu. In qͣrta ꝑte addit quiddā incidētal̓r tāgēdo de cura. ſecūda ibi: Et nō eſt lōginquū. tertia ibi: Et qn̄qꝫ accidit vt nodet̉ neruus. qͣrta ibi: Et multotiēs accidit. Dicit pͥº. Nodi ſunt dubelet. Quid ſit dubelet dictū eſt ſupra ī tra ctatū apatū calidoꝝ. ibi gͦ inꝗre. cōprehēdētes humores phlegmaticos ꝗ ſunt ſicut caro: ⁊ hoc eſt qn̄ iſti humoreꝫ phlegmatici ſunt molles ⁊ ſubtiles: licet ſint duri per re ſpectū ad phlegma qd̓ eſt in vndimia: aut res dura.i. aut ſunt facti ab hūoribꝰ phlegmaticis ꝗ ſunt facte ſicut res dure: ⁊ hoc eſt qn̄ phlegmata adurūtur vt qn̄ eſt ſubtile reſolutiuū ⁊ remanet ſpiſſū groſſum. Sic gͦ ex dicto Aui cene apꝑet ꝙ nodoꝝ ꝗdā ſunt lenes ⁊ quidā duri. ¶ Nō ē lōginquū quin neceſſariū faciat eiꝰ obuiatio eē melacolicā veꝝ nos poſui mus eā flegmaticā: qm̄ radix illius duri ē flegma cui accidit vt deſiccarēt̉ groſſe. CHic Aui. remouet quoddā dubiū et ſoluit. Poſſet aliqꝫ dicere. quō ponis tu nodū duꝝ īter nodos phlegmaticos cū iā id phlegma ſit cōuerſum in mel̓iam? hic Aui. ſoluit et dicit: Et nō eſt longinquū quin neceſſariū faciat eius obuiatio eſſe mel̓iam. hoc eſt dicere ꝙ nō eſt lōginquū ꝙ qͣꝫtū ad factū eſſe maͣ illius ſit mel̓ica cum maͣ illa ſit facta dura. Uerū nos poſſumus illā phlegmaticam ⁊cͣ. ¶ Et quādoqꝫ accidit vt nodetur neruus ⁊ ſimilatur nodo ⁊ nō ſit de nodis: ⁊ dif fert a nodis per hoc ꝙ non ſeparatur ex omni parte ⁊ non ſeparatur in longitudi ne: īmo dextra ⁊ ſiniſtra. Aui. ponit differētiā inter nodationē nerui et nodū. et ē nodatio nerui q̄dā durities ip̄ius nerui ad modū nodi q̄ impedit motū ip̄iꝰ: differt tn̄ a nodo ſꝫm qd̓ dic̄ Aui. ⁊ pꝫ. ¶ Multotiēs accidit ex percuſſione qd̓ aſſimilatur nodis. Cum ergo curatur in principio cum ſtrictura ſuppoſita remo uetur ⁊ reſoluitur. CHic Aui. addit qd̓dā incidētaliter etiā tāgēdo de cura. et patet qd̓ dicit. ¶ De cura nodoꝝ Cap̄. v. Odoꝝ ꝗ ſūt glādoſi curatio ē īci n ſio ⁊ ꝑforatio nō aliud: ⁊ ſil̓rᶠ cura tio valens in duris ⁊ ſil̓ibus. ¶ Suꝑius Aui. determinauit de nodis theorice. in ꝑte iſta determinat de ip̄is practice.ſ. qͣꝫtū ad curā. et determīat de ip̄is ſolū qͣꝫtū ad curā localē quia curā vl̓em p̄ſuppo nit. pͥmo em̄ oportet vt fiat eūo anteqͣꝫ fiant localia: nō au tem fecit de hoc mētionē: qꝛ eadē eſt cura vl̓is quaſi in oī bus iſtis ap̄atibꝰ phlegmaticis. in oībus em̄ oꝫ eūare hu mo. phlegmaticos. ⁊ iō cū Aui. fecit mētionē de cura vl̓i in p̄dicto cap̄. nō curauit hic repetere. Diuidit̉ aūt pars iſta in ꝑtes tres. pͥmo ponit curā localē nodoꝝ glādoſoꝝ et duroꝝ qt ſimiliū. in 2ª ꝑte ponit curā nodoꝝ ꝗ dicūtur Aſilla. quid āt ſit hec: exponet̉ poſtea. 2ª ibi:(Et mellino quidē qd̓ ē.) 3ª ibi. Glādulas aūt q̄ ſil̓es ſunt alſilla. Pri ma ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. pͥmo p̄mittit curā generaaleꝫ 2º exequitur in ſpeciali de ipſa. 2ª ibi: Inquit anthilis ⁊cͣ. ¶ Dicit pͥmo. Nodoꝝ ꝗ ſunt glādoſi. ꝑ nodos glandoſoꝫ ego intelligo nodos ꝗ ſunt ex phlegmate qd̓ nō eſt indu ratū: ſicut eſt in nodis duris et ſcroffuloſis: nec eſt nimis molle ſicut eſt in nodis mellinis et ſil̓ibus: Sed ſunt ex phlegmate mediocri inter nimis duꝝ et nimis molle. vn̄ eſt in eis phlegma ad modū phlegmatis qd̓ eſt in glādu lis: et iō vocātur glāduloſi. differūt tn̄ a glandulis etiam quodāmodo: qꝛ nodus ẜm pl̓m accidit in mēbris duris ſicut in dorſo vel in manibꝰ vel ī pedibꝰ: ⁊ ſepe accidit in curuaturis iūcturaꝝ: glādule aūt oriunt̉ plus ī alijꝫ loci Iteꝝ etiā in nodis iſtis duris ⁊ plus ē phlegma ēt magꝭ duꝝ qͣꝫ ī glādulis. ¶ Curatio ſūt īciſio ⁊ ꝑforatio ⁊ nō ali ud i. ⁊ nō ē alia cura ꝑfecte eradicās iſtos nodos ſicut in ciſio ⁊ ꝑforatio: qꝛ ꝑ inciſionē ⁊ ꝑforationē extrahit̉ phle gmna qd̓ ibi ꝯtinet̉ etiā Riſtis q̄ ē cā faciēdi redire iſtu no dum: vn̄ inciſio ⁊ ꝑforatio ſūt cura ꝑfecta taliū nodoruꝫ: ita ꝙ ampliꝰ nō redeūt: ſi autē curent̉ ꝑ aliud qͣꝫ ꝑ inciſio nem ⁊ ꝑforationē: tūc ē dubiū de reditione: ⁊ ꝑꝑ hoc dicit Aui. nō ē aliud ⁊ ſimiliter curatio.ſ. per inciſionē ⁊ ꝑfo rationē ſupple eſt valēs ī duris ſcꝫ nodis ⁊ ſil̓ibꝰ.ſ. nodis ꝗ fiūt ex fl̓ate duro. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Inꝗt antilus: tēde in pͥmis cutē que ē ſuꝑ nodos cū manu tua ſiniſtra: aut mini ſter extēdat eā tibi ẜm modū ꝗ ē poſſibi lis. Uerūtamē opꝫ ne ſecet̉ ciſtis nodi: qm̄ illud ꝓhibebit te vltimare excoriatio neꝫ. Et cū extēderis tibi cutē bene: tūc ſe ca eā cū facilitate: qm̄ poſſibile ē qn̄qꝫ vt velamē nodi tēdat̉ cū eo in diſpoſitioni bus: tarda ergo donec appareat tibi ve lamē nodi: deīde extēde tibi cutē vtriuſ qꝫ lateris cū vncinis ⁊ īcipe excoriare ci ſtiꝫ a carne: qm̄ poſſibile ē excoriare ipſā ⁊ fortaſſe ē ānexa ei: ⁊ tūc excoria ipſā cuꝫ gamedin donec egrediat̉ ciſtis ſana cuꝫ eo qd̓ ē in vētre eiꝰ: illud enī ē magis cer tuꝫ qd̓ eē pōt. Cū ergo extraxeris illd̓ ſi cutis nō ſuꝑfluit a loco vulneris ꝑꝑ par uitatē nodi: tūc abſterge ſanguine ⁊ ab lue vulnꝰ cū aqua mellis ⁊ ſue eā ⁊ īcarna. Et ſi magnificat̉ ſuꝑ ipſū plurimū ꝑꝑ cō preſſione nodi: tūc abſcinde radice eius totā: deinde cura: ⁊ ſi nodus ē vicinꝰ ner uo aut vene ⁊ ē de illis ꝗ excoriant̉: tunc neceſſe ē excoriare ipſū: ⁊ ſi ē de illis ꝗ ex coriant̉ ꝗ nō indigent excoriatiōe cū ga medin ⁊ timet̉ ꝙ abſcindet̉ aliꝗd de illo tūc extrahe ex eo illud qd̓ egredit̉ ⁊ po ne in reſiduo medicamē acutū ⁊ nō īcar nes ipſū donec ſcias ꝙ nō remāſit ī eo ali quid de ciſti: qm̄ illud qd̓ de eo remanet Dinus ſuꝑ Fen. ⁊c̄. Auicē. De cura nodo. Fen .III. redit cū vult nodus magnꝰ: ergo īple ip̄ꝫ cocto ⁊ cura ipſū cū medicamine. Et cuꝫ perforat̉ oportet vt auferat̉ kiſtis que ē ei cū complemēto ſui: ⁊ ſi nō cum alio ſal tem cum vncinis: quoniā cū dimittit̉ ⁊ ſi minimū ſit de ea redit. Et ſi poſſibile eſt vt excoriet̉ tunc ſi accipiat̉ kiſtis cum no do erit meliꝰ: ⁊ ſi relinquit̉ aliquid de ki ſti ponat̉ in ea medicamē acutū: deinde conſequēter adhibeatur butyrum. ¶Hic Aui. ꝓſequitur illam curationem que ſit per inciſi oneꝫ ⁊ perforationē. Dicit ergo. Inquit Anthylis. ⁊c̄. cū gademin. ꝑ gademī ītelligit īſtr̄m obtuſuꝫ qd̓ ſeꝑat carnē a Riſti cum non ſit incidens. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et in mellino ꝗdē qd̓ ē de exituris ſis ſollicitus adeo ne rumpat̉ kiſtis eiꝰ ⁊ in genia vt egrediat̉ cū kiſti. naꝫ ſi eiꝰ kiſtiſ rumpit̉ eiꝰ egreſſio erit difficilis. Si ve ro accidat vt rumpat̉: tūc rectū eſt vt cō ſerues ipſaꝫ ẜm illud qd̓ eſt ī ea: ⁊ excoria tū ab ea aggreget̉ ⁊ ſtringat̉ cū ligamētꝭ ⁊ qn̄ currit de illo res plurīa tūc oportet vt cuſtodiat̉ patiēs ipſuꝫ cū ꝯfortantibꝰ naꝫ ſuā ⁊ ꝯſeruet̉ apud ſomnū: fortaſſe.n. aduenit ſincopis ei ⁊ oportet vt medicet̉ curatiōe eiꝰ ꝗ timet ſincopiꝫ: ⁊ multi ꝗdē de habētibꝰ nodos nō tolerant excoria tionē. neqꝫ medicinas acutas ꝓpter ma gnitudinē egritudinū eoꝝ ⁊ ꝓpter com pl̓ones eorū etiā: neqꝫ ſufferūt aliud niſi ꝑſorationē. O portet ergo in iſtis vt ꝑfo rent̉ eoꝝ nōdi ⁊ extrahat̉ qd̓ egredit̉ ab eis. ⁊ neqꝫ preſumas de kiſti: īmo pone in eo oī die poſtqͣꝫ egredit̉ illud qd̓ aggre gat̉ oleū cū butyro tepidū. naꝫ kiſtiſ pu trefiet ⁊ egrediet̉ ꝑ ſe De bona aūt cura tiōe mellini fauoſi eſt vt īcipiat̉ ⁊ euapo ret̉ eū aliquo calido. deinde emplaſtret̉ cū paſſis enucleatis ⁊ melius eſt vt exco riet̉ cutis: deinde ponāt̉ ſuꝑ eaꝫ empla ſtra. ⁊ fortaſſe ꝯſequit̉ medicamē acutuꝫ in excoriatione cutiſ fineꝫ notū ſicut calx ⁊ ſapo ⁊ cinis ⁊ alia de illis que currunt curſu eoꝝ de illis q̄ dicta ſunt in erupen tib exituras. ⁊ iteꝝ ſumant̉ calcis. 3. iiij. ⁊ fecis vini aduſte. 3. ij. ⁊ nitri. 3. ij. magre 3..i. ferueat in aqua cineris ebullitionibꝰ paucis ⁊ ponat̉ in ampulla de plumbo ⁊ roret̉ ſemꝑ vt nō exiccet̉. Et hoc medica mē eſt bonū iterū altheeltil ⁊ glandibꝰ ⁊ ſimilibꝰ. ⁊ eſt vt ſumant̉ ellebori ⁊ arſeni ci rubei amboꝝ an̄. partes duas ⁊ corticū eris partes quattuor. ⁊ fiat ex eis linimē tū cū oleo roſa. ⁊ ſumat̉ ex ſemīe vrtice ⁊ corticibꝰ eris ⁊ arſenico cū oleo roſa. Et de emplaſtris bonis iteꝝ mellino ⁊ oībꝰ exituris calidis ⁊ ī ꝗbꝰ ē humor lenis eſt illud. Re. laudani ⁊ galbani ⁊ bdelij ⁊ ſor ditiei vaſis apis ⁊ glutinis albotin equa les ꝑtes ſumatur ex iſtis ⁊ ex ſolutiuis ſi ne plurima mordicatiōe: ⁊ ſumatur bau rach ⁊ medietas eius ellebori ⁊ fiat ex eo emplaſtꝝ ex cera ⁊ oleo roſa. Et iteꝝ cal cis pars.i. colcotar pars.i. arſenici ꝑs.i. ¶ In qͣ ꝑte Aui. pōit curationē nodoꝝ ꝗ dn̄r mellini. Di cunt̉ aūt iſti nodi mellini: qꝛ i iſtis ē flegma collectuꝫ ad modū mellis: qꝛ ē ex flegmate qd̓ qͣſi ꝯuerſū ē ī putredi neꝫ: ⁊ ẜm modū curatiōis iſtiꝰ nodi curant̉ oēs nodi in ꝗ bus aggregat̉ flegma ſicut pus aut alid̓ ſimile. Et illo.§. pͥmo Aui. ponit qd̓dā īgeniū qd̓ dꝫ attēdi circa ꝑforatio neꝫ nodi mellini. ¶ Dicit gͦ. Et in mellino ꝗdē qd̓ ē d̓ exi turis. Dicit aūt Aui. ꝙ eſt de exituris: qꝛ ī nodo mellino flegma iā quodāmō eſt ꝯuerſū in quādā putredineꝫ ad modū ſaniei: ⁊ iō nodus mellinꝰ ē de gn̓e exituraꝝ. ⁊ ītel lige h̓ ſicut dcm̄ pͥus fuit ī tractatu ap̄atū calidoꝝ ꝙ ap̄a ta flegmatica raro ꝯuertunt̉ ad exituras: eo ꝙ flegmā ra ro ꝯuertit̉ ī ſaniē. Aliqn̄ tn̄ ꝑueniūt ad maturationē ⁊ exi turā vt ſi cū hūoribꝰ flegmaticis ſit admixtꝰ aliꝗs humo ruꝫ ſubtiliū calidoꝝ ꝗ ꝑducat ad digōnē illos hūoreꝫ fle gmaticos: ⁊ īſto mō ē ī nodo mellino: naꝫ cū illo flegma te admiſcet̉ aliꝗs calidus humor rōne cuiꝰ ille nodus ꝑ uenit ad quandā digōneꝫ ⁊ maturationē: ⁊ pōt dici tunc de gn̓e exiturarū. ¶ Et multi quidē de habētibꝰ. In iſto §. Aui. ponit quoddā īgeniū curatiōis ꝑ īciſionē ꝑ reſpe ctuꝫ ad quoſdā hoīes ꝗ nō tolerāt excoriationē nec me dicinas: ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Et ītellige hic ꝙ iſte.§. pōt adapta ri pluribꝰ ſpēbꝰ nodoꝝ ſed maxime adaptat̉ nodo melli no de quo dictū ē eo ꝙ ī iſto mō mellino maxime pōt fie ri ꝑforatio ſine excoriatiōe cū ſit de gn̓e exituraꝝ: ⁊ extra hit̉ ēt faciliter id qd̓ ē in eo ſine excoriatiōe cū ſit liꝗdū et molle: ita ꝙ nō remanet ibi niſi Kiſtis: ⁊ Riſtiꝫ poſtea ca dit ponēdo ītus putrefactiua: ſic̄ dicit Aui. ſꝫ in nodis du ris nō pōt bene extrahi qd̓ ē ī eis ſine excoriatiōe ꝑꝑ du ritiē eoꝝ: nec ēt kiſtis: ⁊ reſiduū nodi pōt ēt eradicari ſi ne medicinis acutis ꝑꝑ duritiē eoꝝ: ⁊ iō id qd̓ dicit h̓ aui. maxime adaptat̉ nodo mellino. ¶ De bona aūt curatio ne mellini fauoſi. In iſto.§. Aui. poſitis īgenijs curatiōis circa īciſionē nodi mellini ſpāliter ꝓſeꝗt̉ curā nodi me lini ponēdo ſpāles medicinas: quaꝝ qͥdā cōpetunt poſt eruptionē ipſiꝰ cū ferro: q̄dā aūt ſunt ipſemet erūpentes ſtātes loco īciſiōis ferri. Dicit ergo pͥmo. De bona aūt cu ratiōe mellini fauoſi: dicit fauoſi: qꝛ in eo aggregatur fle gma ad modū faui: eſt vt accipiat̉ ſupple poſt ꝑforatione cum ferro vt ipſemet Aui. dicit ſtatiꝫ poſt: ⁊ vaporetur.i. iungatur cū aliquo oleo ⁊c̄. hoc fit qꝛ id oleū mitigat do loreꝫ inciſiōis ⁊ putrefacit kiſtim qͥ putre facta egreditur poſtea ꝑ ſe ſicut dixit Aui. prius. ¶ Et forte ꝯſequet̉. Hic ponit medicinas ſtātes loco ꝑforatiōis ferri. Dicit gͦ. Et forte ꝯſequet̉ medicamē acutū in excoriatione cutis.i. iu Tractatus De glandulis .II. eruptione cutis finem notū.ſ. in erūpēdo ipſū: ⁊ tūc pōit Aui. medicinas erūpētes: ⁊ pꝫ: ⁊ hoc medicamē iteꝝ eſt bonuꝫ thelul.i. verrucis. Et de emplaſtris bonis. Iteruꝫ in mellino ⁊ ī oībꝰ exituris calidis ī ꝗbꝰ ē hu. lenis. dixit ſignāter ī ꝗbꝰ ē hūor lenis: qꝛ ī ꝗbꝰ eēt hu. grauis ⁊ groſ ſus ⁊ durus id empl̓m nō eēt ſufficiēs ad erūpēdū cū nō ſit fortis acuitas. Et ex hoc qd̓ dicit hic Aui. apꝑet ꝙ ī no do mellino ē admixtꝰ aliꝗs hūor calidus rōne cuiꝰ venit ad digōnē ⁊ maturationē aliquā: ſicut dictū fuit pͥus. Et ītellige ꝙ id ēt empl̓m vl̓ vnguētū qd̓ hic pōit Aui. nō ſo luꝫ eēt rupitiuū taliū exituraꝝ: ſꝫ ēt eēt optimū attractiuū ⁊ mūdificatiuū poſt eruptioneꝫ eaꝝ. Et ex ſolutiuis.i. ex rūpitiuis ſine plurima mordicatiōe ⁊c̄. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs: ¶ Glādulas āt que ſil̓es ſūt alſillac: ⁊ ſūt ſpēs nōdi ſi tibi eſt pol̓e extrahere extra he ſicut alſillac: ⁊ nō fiat īde nocumētum neruo aūt mēbro vicino: fac. Et ſi fuerit ī manu ⁊ pede ⁊ in loco ꝯiūcto cū neruis ⁊ chordis nō p̄ſumas extrahere ip̄ꝫ: qm̄ fa ciet cadere patiēteꝫ in ſpaſmū: īmo cōte re ip̄ꝫ ⁊ ꝯſtringe ſuꝑ ip̄m cū aliquo cui ſit gͣuatꝰ dōec maturet eū. Et ſignū eiꝰ eſt ꝙ hmōi ꝯp̄heſio ſuꝑ ip̄ꝫ ſtupefacit mēbrū. ¶ In qͣ ꝑte Aui. ponit cura nodoꝝ ꝗ dn̄r alſilla: exponit̉ aūt alſilla.i. nodus hn̄s hūiditatē ſubtilē. Dicit gͦ Aui. glā dulas aūt ⁊cͣ. Expone glādulaꝫ.i. nodos: dcm̄.n. fuit pͥus ꝙ ſub nodis quodāmo cōprehēdet̉ gladula: ⁊ iō ꝑ glan dulas bene pn̄t ītelligi nodi. Et potes ēt hͦ ītelligere de glādulis ꝓprie q̄ abſolute vocant̉ glādule: qꝛ aliqn̄ glā dule aſſimilātur talibꝰ nodis: ⁊ tūc eodē mō curant̉ ſicut illi nodi q̄ ſimiles ſūt alſilla: hͦ ē que ſūt ſimiles talibꝰ no dis hn̄tibꝰ hūiditatē ſubtilē: ⁊ īueni ēt expoſitū ī ꝗbuſdā ſinonimis ſilla.i. ap̄a qd̓ qn̄qꝫ multū auget̉: lꝫ in pͥnº ſit ſi cut glādula. ſꝫ iſta expoſitio īcludit̉ in pͥma: qꝛ tale apa qd̓ auget̉ qd̓ ē ī pͥnº ſicut glādula nō ē niſi nodus ex hūidi tate ſubtili flegmatica: extrahe ſicut alſillā ⁊cͣ. Et ſi fuerit ī manu ⁊ pede ⁊ loco ⁊c̄. īmo ꝯtere ipſū ⁊ ꝯſtrige ip̄m cū re cui ſit grauitas ſicut cū plūbo: vt dic̄ ī ſequēti ca. donec maturet.i. donec digerat eū. Et ſignū eiꝰ.i. ſignuꝫ ꝙ ꝑfcē ꝯſtringit̉ ⁊ terit̉ noduꝫ a tali re graui ē ꝙ cōpreſſio ſuper ipſum.i. ſuper nodū ſtupefacit membrum. eſt de eo qd̓ dicit hi Sed hic dubitatio Aui. donec maturet euꝫ: qꝛ dicēs tu quō plumbū maturat talē noduꝫ: īmo vi det̉ ꝙ ſit frigidū qd̓ deberet potius ip̄m īdurare? Dd̓m ē ꝙ qn̄ Aui. dicit: donec maturet eū nō appellat hic digere re cōuertere nodū ad ſaniē: ſꝫ appellat hic digerere p̄pa rare talē nodū ad ſparſionē: cū enī in iſto ap̄ate q̄ vocat̉ nodus flegma ſit collectū coadunatū ī vno loco cū plum bum ſit valde pōderoſuꝫ ſi ſtringat̉ ſuꝑ id ap̄a fortiſſime tunc laxabit̉ id ⁊ diſꝑgit̉ id ī partes minutas: ⁊ tūc qn̄ ſic erit ſparſus ī ꝑtes minutas: naͣ citiꝰ reſoluet illū nodum ſic ſparſum. Et iō ītellige ſicut dicit Aui. ꝙ digerit ipſum qꝛ ipſū p̄parat ad ſparſionē cū ſit graue: ⁊ hͦ maxime fit vt ponit Aui. ī ſequēti ca. ſi p̄ceſſerit aliqd̓ epithima digeſti uum ꝙ mollificet illū nodū: ⁊ poſtea ſupponat̉ plūbum qꝛ vt dicit ibi: plūbū eſt cā ꝓhibēs digōneꝫ ſi nō p̄ceſſerit ipſū aliqd̓ epithima digeſtiuū ⁊ mollitiuū eo ꝙ plūbuꝫ qn̄ nō īuenit mollificatū nodū īdurat ipſum plus. Sic gͦ apparet ꝙ nō ītelligit hic qn̄ dicit ꝙ plūbuꝫ maturat ꝗa cōuertat nodū ī ſaniē: nec etiā qꝛ molliat ipſū: īmo qͣꝫtuꝫ ad hoc eſt ꝓhibēꝫ digeſtionē ſicut dicit īferiꝰ: ſed ītelligit hic ꝙ maturat qꝛ p̄parat ipſū ad ſparſionē ꝑ quā p̄para tione naͣ facilius ipſū reſoluit: ⁊ dꝫ admīſtrari: vt dcm̄ ē: plūbū poſt adminiſtrationē epithimatis digeſtiui. ¶ De glandulis. Uandoqꝫ generat̉ in ꝗbuſdā me bris ap̄a glāduloſū ſicut auel lana ⁊ nux ⁊ minꝰ eis ⁊ multotiēs ſuꝑ volā manꝰ ⁊ ſuꝑ frōtē: ⁊ eſt in pͥncipio ta liter ꝙ cū ſuꝑ ip̄ꝫ ſit cōpreſſio ſeparat̉: de inde redit multotiēs ⁊ multiplicat̉: ⁊ for taſſe nō redit. Et cura eiꝰ eſt d̓ genere cu ratōis nodoꝝ. Et qn̄qꝫ ſufficit vt ꝯterat̉ ⁊ cōprimat̉: deīde ſuꝑ ip̄m ſtringat̉ plū bū grauis ſtricture: qm̄ digerit ip̄m ⁊ ꝓ prie qn̄ linit̉ ſuꝑ plūbo epithima digeſti uū de illis que ſequunt̉. Et opꝫ iteruꝫ vt ſtrictura adminiſtret̉ poſt eius digone: qm̄ illud eſt cā ꝓhibens reditionem. ¶ In iſto ca. determinat Aui. de apate glādoſo: ⁊ nō intel ligas hic ap̄a glādoſuꝫ qꝛ fiat ī locis glandoſis: qꝛ de tali ap̄ate determinatū ē ſupra ſꝫ ītellige ap̄a glādoſū hͦ ē ip̄a glādula. Un̄ ī iſto ca. determinat de glādulis q̄ ꝗdē nō ſo luꝫ naſcunt̉ ī carnibꝰ glādoſis: ſꝫ ēt pn̄t oriri ī alijs locis. Ueꝝ ē tn̄ vtplurimū naſcūt̉ ī locis glādoſis: ⁊ differt glā dula a ſcroffula: eo ꝙ ſcroffula ē ex maͣ magis dura ⁊ eſt magis nexa ⁊ minꝰ ſeparata a carne qͣꝫ glādula. Differt aūt a nodis qꝛ nodus vtpl̓m fit ī locis duris ⁊ ī iūcturis ⁊ curuaturis: ſꝫ glādula vtpl̓m ſit ī carnibꝰ glādoſis lꝫ ēt poſſit oriri ī alijs locis. Iteꝝ etiā glādula eſt ex flegmate minus duro qͣꝫ ſint nodi duri: ⁊ ex fl̓ate magis duro qͣꝫ ſint nodi mellini ⁊ hmōi. Et ī iſto capl̓o Auicē. duo facit. Primo on̄dit quid eſt id apoſtema glādoſum. Scd̓o po nit curā: ⁊ vtrūqꝫ pꝫ per ſe per ea que dicta ſunt. Cap̄. ¶ De puſtulis glādoſis. Ccidūt etiā qn̄qꝫ puſtule glādoſe parue: ⁊ earum cura eſt ipſarū cō tritio ⁊ expreſſio eius quod eſt in iſtis: ⁊ ſtringere plumbum ſuper eas. ¶ In iſto capl̓o determinat Aui. de puſtulis glandoſis: ⁊ pꝫ qd̓ dicit ꝑ ea que dicta ſunt ⁊c̄. ¶ De fugille. Cap̄. Ugille eſt de genere apatum glā duloſoruꝫ ⁊ quaſi hoc noīe appro priat̉ illud qd̓ ſit poſt aure Et nos quidē iam diximꝰ ſermonē vl̓em in oībꝰ que currunt curſu eiꝰ. Et cura eiꝰ eſt cura predicta in capl̓o apatum glādularū ⁊ in ap̄atibus que ſunt poſt aureꝫ. Et de illis que ſunt ei propria eſt cinis limaciarum confectus cuꝫ antiquo adipe non ſalito. Et huie quidē medicine non eſt par. Et iteruꝫ cinis muſtule permixto in eo cera to cum oleo de lilio ⁊ antiquatur ⁊ admi niſtretur ⁊ confert a ſcroffulis etiam. ¶ In iſto ca. determinat Aui. de quodā apate glādoſo vt appropriat̉ cuidā loco determinato.ſ. carni glandoſe q̄ Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. .III. Fen De ſcroffulis eſt poſt aurē. Dicit gͦ. fugille ⁊cͣ. ⁊ hoc nominatuꝫ fugille appropriat̉ ⁊cͣ. Sicut ergo fugille hͦ noīe dicit apoſtema glandoſuꝫ vt ſit poſt aurē. nam fugil.i. radix. inde fugille qd̓ idem eſt quod apoſtema exiſtens in radice auris. Et nos quidē iam diximus ſermonē vl̓em in omnibus que currunt curſu eius cura predicta in capº apoſtematum glandularū.ſ. in predicto tractatu in quo determinauit de apoſtematibusⁱ calidis. ibi enī fecit quoddam capl̓m propriū de ap̄atibus accidentibus in carnibꝰ glandoſis Et in apoſtematibus que ſunt poſt aures ſupple in libº 3º quando determinauit de egritudinibus aurium facit quoddam capl̓m ꝓpriū de apoſtematibus que fiunt poſt aures. ⁊ de eis que ſunt ei ꝓpria.i. iſti apoſtemati quod dicitur fugille eſt ciniꝫ limatiarum.i. cinis teſtarum lima tiarum cum adipe ⁊cͣ. ¶ De ſcroffulis. Cap̄. Croffule ſimilant̉ nodis ſed diffe runt ab eis in hoc ꝙ nō ſunt ſepa rate ſicut nodi: īmo ſunt ſuſpenſe cum carne. Et pl̓m quidē accidūt in car ne molli: ⁊ eſt eis iterum velamen neruo ſum: ⁊ fortaſſe fit ſcroffula vehemētis ma gnitudinis. Et fortaſſe ex vna earū gene rentur plures et ſimilantur in hoc athe eltit: et quādoqꝫ ordinant̉ nodi: et fiunt ſicut cingulus pendens ex collo ad vnaꝫ partem et quaſi ſint racemus. ¶ Suꝑiꝰ Aui. determinauit de nodis ⁊ glādulis. In iſto caº deterīat de ſcroffulis. ⁊ pº deterīat de ſcroffulis theo rice. 2º practice. ſcd̓a ihi(Radix ſuꝑ quā. In pͥmo capl̓o Aui. ponit plures.§. ſꝫ in pͥmo.§. Aui. cōparat ſcro ffulas ad nodos ẜm ꝯueniētiā ⁊ differētiā ⁊ dicit: ſcroffule ſimi Iant̉ nodis: ītellige hoc de nodis duris: nō aūt lenibꝰ. nā ſcroffule ſimilant̉ nodis in duobꝰ. ſimilant̉ ī figura: qꝛ in rotunditate ⁊ duritie maxime ſimilant̉: qꝛ vtriqꝫ ſunt ex flegmate indurato. ⁊ tūc Aui. ponit differētiā inter hec. vna eſt a ꝑte ſituatiōis qꝛ ſcroffule ſuūt magis ſuſpēſe cū carne qͣꝫ nodi. nā vt dic̄ Aui. in pͥmo. nodi ⁊ glandule ſūt ſeꝑati a carne in qͣ ſūt. ſcroffule ſunt retente ⁊ ſuſpenſe cū ſuꝑficie carnis. Aliā dr̄iaꝫ ponit Aui. a ꝑte loci eo ꝙ nodi vtpl̓m fiunt ī iuncturis cauaturis ⁊ in mēbris duris. ſcrof fule aūt vtpl̓m fiunt in carne molli. ⁊ dicunt̉ molles vt in guina ⁊ ſubaſcelle ⁊ caro q̄ eſt poſt aures ⁊ eſt eis.ſ. ſcrof fulis. Iterū velamē neruoſū.i. kiſtiꝫ ſic̄ eſt in nodis. vn̄ in hͦ nō differūt ſcroffule ⁊ nodi.ſ. in lriſti: ſꝫ differūt in alijs. Aliā dr̄iaꝫ ponit ex ꝑte qͣꝫtitatis. nā ſcroffula fit fortaſſe ve hementis magnitudinis. nodus aūt raro excedit qͣꝫtitate multā. Aliā dr̄iaꝫ ponit ex ꝑte nūeri. nā ex vna ſcroffula generāt̉ plures ⁊ ſimilant̉ in hoc alteil.i. poris ⁊ verrū cis. Et qn̄qꝫ ordināt̉ nodi. expone hic nodi.ſ. ſcroffule. qꝛ de iſtis hic ītelligit Aui. ſic̄ apparet ꝑ ordinē v̓borūᶠ ſuoꝝ ⁊ etiā ẜm verū qꝛ ſcroffule ſunt ille q̄ qn̄qꝫ ordinant̉ ⁊ fi unt ſic̄ cingulus ⁊cͣ. nodi aūt vtpl̓m fiunt ſingulares. Ap paret gͦ cōuenientia ⁊ differētia inter nodos ⁊ ſcroffulaꝫ. ¶ Et ſcroffule ad vltimum ſunt glandu le ſclirotice. ¶ In iſto.§. on̄dit vl̓r ꝗd ſūt ſcroffule. ⁊ dic̄. ſcroffule ad vl timū.i. vl̓iter ſunt glandule ſcliroticate.i. glādule īdura te. ⁊ ex hoc qd̓ hͦ dicit Aui. apparet ꝙ ſcroffule ⁊ glādule cōuēiūt in oībꝰ ꝓprietatibꝰ p̄dictis qͣs appropriaui ſcrof fulis. ſed glādule ⁊ ſcroffule differūt in duritie. ꝗa glādu la eſt ex flegmate minꝰ duro qͣꝫ ſcroffula. Iteꝝ etiā differt ratione ſitus: quia glādula eſt ſeparata ab eo in quo ſtat: ſcroffula aūt eſt aliqͦ mō annexa. cū gͦ glādula ⁊ ſcroffula nō differāt niſi ī duritie ⁊ ī ſitu ⁊ ī oībꝰ alijs ꝓprietatibus cōueniant. ſcroffule gͦ ad vltimū ſunt glādule ſcliroticate ¶ Et de ſcroffulis ꝗdē ſūt ꝗbꝰ aſſociat̉ do lor ⁊ ē difficilis curatiōis: ⁊ fortaſſe in eiꝰ curatiōe ē necͣia ꝑforatio ⁊ putrefactio. ¶ In iſto.§. Aui. ponit quādā diuiſiōeꝫ ſcroffulaꝝ ⁊ a par te accidētiū: ⁊ a ꝑte maͣe. nā ſcroffularū quedā ſunt cū do lore ⁊ ſunt ille in quibꝰ cū maͣ eaꝝ eſt admixta maͣ calida. ⁊ iſte ſcroffule ſunt difficilioꝝ accidētiū: ſed ſunt leuioris curatiōis: que ſi debēt reſolui citius reſoluunt̉ ratiōe ma terie calide admixte. ſi aūt nō reſoluunt̉ ꝑ ſe cū medicinis ſed ſit neceſſariū eis eruptio ⁊ eradicatio de ſuo loco etiā citius curant̉: qꝛ rōne huoris calidi ibi admixti ꝑueniūt ad maturatiōeꝫ ⁊ ad digeſtionē vnde faciliter erumpunt̉ ⁊ etiā eradicant̉. Alie aūt ſunt ſcroffule que nō ſunt cum dolore: ⁊ iſte ſunt difficilis curatiōis ſupple ⁊ leuioꝝ acci dētiū ꝓpter cās ꝯtrariaꝫ. Et addit Aui. ꝙ fortaſſe in cura tiōe iſtius eſt neceſſaria ꝑforatio.ſ. cū medicinis putre fa ctiuis quales ſūt medicie cauſtice: qͣſi velit dicere Aui. ꝙ ſcroffule que ſunt ſine dolore nō ita reſoluunt̉ ſicut ille q̄ ſunt cū dolore: īmo īdigent multotiens ꝑforatione ⁊ pu trefactiōe. ſcroffule aūt que ſunt cū dolore rariꝰ īdigēt. ⁊ iō ſūt facilioris curatiōs qͣꝫ ſint ſcroffule q̄ ſūt ſine dolore. ¶ Et hoīes vehemētiꝰ expoſiti ad habē das ſcroffulas in partibus colli ⁊ capitis ſūt curta hn̄tes colla hūidarū cōplexio nū: ⁊ loca in quibꝰ generāt̉ plus ſcroffule ſunt collū ⁊ ſubaſcelle. Et videt̉ ꝙ nō no mīent̉ ſcroffule niſi ꝓpterea ꝙ multū ac cidūt porcis ꝓpter guloſitatē eorum: aut ꝑꝑea ꝙ figura eaꝝ ẜꝫ pl̓ꝫ aſſimilat̉ porci ¶ In iſto.§. Auic. oſtēdit in ꝗbus hominibus maxime ge nerantur ſcroffule ⁊ in quibꝰ locis. ⁊ patet quod dicit. qꝛ quādo aliquis eſt humide cōplexionis ⁊ maxime ſi hꝫ ce rebrum humidū: ⁊ cum hoc hꝫ colluꝫ curtuꝫ cito recipit̉ ⁊ īfluitur ſuꝑfluitas cerebri in collo ex qua ſuꝑfluitate fit ſcroffula. Et videtur ꝙ in iſto.§. Auicē. oſtēdit cāꝫ quare nomīant̉ ſcroffule Et cauſa ē vt dicit Aui. qꝛ ſcroffuſe vt plurimuꝫ accidunt porcis ꝓpter guloſitatē eoꝝ. qꝛ ratio ne guloſitatis generātur in eiꝫ iſti humores groſſi ex qu bus generātur ſcroffule. ⁊ iō qꝛ vtplurimū accidunt po cis denominant̉ a porcis. ſcroffula eniꝫ.i. porca. vel deno minat̉ etiā ſcroffula a porcis: qꝛ figura earū aſſimilat̉ por cis. vn̄ denoīatur ſcroffula a ſcroffa que porca eſt. ¶ Et ſaluiores ſcroffule ſūt qͥ accidūt īfan tibꝰ ⁊ grauiores eaꝝ ſūt q̄ accidūt iuuēibꝰ ¶ In iſto.§. comparat ſcroffulas adinuiceꝫ penes bonita tem ⁊ maliciam rōne corpoꝝ in quibus accidunt. ⁊ dicit Et ſaluiores ſcroffule ſunt ille que accidunt īfantibus. ⁊ cauſa huius eſt. qꝛ faciliuꝫ reſoluuntur propter humores quos habēt reſolubiles. ⁊ hoc eſt ꝓpter mollicieꝫ ipſorū humorū ⁊ ꝓpter raritatē pͥoroꝝ ⁊ grauiores ipſaruꝫ que accidūt in iuuenibus. ⁊ hoc eſt qꝛ ſunt ex materia magis dura: qꝛ humores ſunt magis duri in iuuenibꝰ qͣꝫ in pue ris. Intellige autē cum dicit Auic. Egrauiores earū ſunt que accidunt in iuuenibus per reſpectū ad eas que acci dunt̉ in pueris: non autem per reſpectuꝫ ad eas que acci dunt in ſenibꝰ: qꝛ grauiores ſunt adhuc ille que accidūt in ſenibꝰ eo ꝙ virtus eſt, in eis debilior ⁊ cutis ſpiſſior ⁊ humiditates etiā ſitiores. ⁊ qͣꝫto pl̓s ꝓcedit̉ verſus etatē tāto ſcroffule q̄ accidūt ī illa etate ſunt grauiores ⁊ diffi cilioris curationis. Tractatus.II. 44 De cura ſcroffularū ¶ De cura. Adix ſuꝑ quā ē fiducia in curatio ne habētiū ſcroffulas eſt euacua tio ⁊ ſubtiliatio regimīs: ⁊ d̓ eua cuatiōe laudabili eſt vomitꝰ: ⁊ eſt neceſſa riū ſolutiōe educere flegma groſſuꝫ: ⁊ ꝓ prie cū pillulis nomīatis alguaſili: ⁊ iteꝝ ſumant turbith ⁊ zinzi. ⁊ zuccari ꝑtes eqͣ les ⁊ bibant̉ vſqꝫ ad. 3. ij. ⁊ hoc quideꝫ eſt cū hoc ꝙ ſoluit flegma groſſuꝫ nō calefa ciēs neqꝫ inteſtinorum faciens raſurā et flobotomia iteꝝ eſt iuuatiua: ⁊ oꝫ pro culdubio vt fiat ex cephalica. ¶ Suꝑius Aui. determiauit de ſcroffulis theorice: hic de terminat de eis practice.ſ. qͣꝫtū ad curam. ⁊ diuidit̉ pars iſtam ꝑtes duas. Primo ponit curam ſcroffulaꝝ qͣꝫtū ad vl̓ia. 2º. quātū ad localia. 2ª ibi(Et oīo regimē ſcroffula rū. Prima pars diuidit̉ ī ꝑtes qͣttuor. In pͥma ꝑte ponit Aui. regimē vniuerſale ſcroffulaꝝ qͣꝫtū ad euatiōē totius corporis. ſcd̓o ponit regimē ip̄arū quātū ad cibos ⁊ potꝰ ⁊ alias res nō naͣles. tertio oſtēdit ꝙ ventoſatio q̄ eſt q̄dā eūatio ex loco nō eſt cōueniēs patientibꝰ ſcroffulas. qͣrto addit quiddā qd̓ ꝑtinet potius theorice qͣꝫ practice. ſcd̓a ibi(Regiminis v̓o ſubtiliatio) tertia ibi(Et ventoſatio ē īcōueniēs.) qͣrta ibi(Et multotiens ꝗdeꝫ redeūt. Dicit gͦ pͥmo. radix ſupple pͥma. qꝛ pͥma radix curatiōiꝫ ſcroffula rū ⁊ aliaꝝ etiaꝫ egritudinuꝫ vtpl̓m eſt regimen eūonis ⁊ cibi ⁊ potus eo ꝙ illa ſunt ſic̄ vl̓ia ꝑ reſpectū ad alia. vl̓ ia aūt debēt p̄cedere oīa ꝑticularia. ⁊ hoc eſt qd̓ dic̄ Gal. 13. de ige. Ul̓eꝫ aūt doctrinā nō obliuiſcaris vt ꝑ oīa valeas pticularia oꝑari. Radix gͦ prima ſuꝑ quā ē fiducia ī cura tione habētiū ſcroffulas eſt euacuatio ⁊ ſubtiliatio regi minis. ⁊ de curatione laudabili eſt vomitus. 9A tde iſto dicto Auic. qꝛ ſcrof A OlbIAl fule vtpl̓m ſiunt in ꝑtibus colli ſic̄ apparet ad ſenſuꝫ. mō videt̉ ꝙ ſicut apꝑet ad ſen ſum euacuatio ꝑ vomitū ſit illaudabilis ⁊ nō cōpetat. qꝛ Auic. dic̄ in iſto capl̓o ſtatiꝫ poſt. ꝙ hn̄s ſcroffulas abhor reat oē qd̓ replet caput maͣ. nūc aut vomitus replet caput maͣ. Dicit eniꝫ Auic. alibi.ſ. in pº canone. fen 4ª. capº. I ꝙ vomitus inqͣꝫtum mūdificat ſtōm cōfert. inqͣꝫtum vero reducit maͣm ad caput obeſt egritudinibus capitis. ergo tūc cum vomitus reducat maͣm ad caput ⁊ repleat ip̄m non eſt eūo laudabilis habētibus ſcroffulas. Iteꝝ etiam ſi cerebrum ⁊ caput ſit repletū materijs vomitꝰ mouet il las maͣs que ſūt in cerebro ⁊ reducit ad ꝑtes colli ⁊ gut turis. eſt gͦ maioris additionis in ſcroffulis. nō ē gͦ eūo lau dabilis. ¶ Preterea. Gal. 13º. de inge. dicit. ꝙ ſol̓o vētriꝫ eſt inutilis īteſtinis tumefieri īcipiētibus: ⁊ ꝓuocatio vri ne vel mēſtruoꝝ non competit matrici vel vulue ſi fue rit tumefacta. ſꝫ ſicut vomitus in paſſione ani vel vulue maͣm ab eis remouet ſimiliter ſol̓o ventris maͣm ab oībꝰ membris capitis repellit. Et reddit rōnem hoꝝ in quo dā verbo prius poſito. Dicit enim qꝛ rō demonſtrat maͣ ab eis ad remota loca remoueri debere ⁊ non vt mate ria aliunde trahatur ad ea. ꝑ hec gͦ verba Gal. videtur ꝙ vomitus dꝫ adminiſtrari in paſſionibus inferioribus: nō aūt in ſuꝑioribus: Sol̓o aūt vētris dꝫ adminiſtrari ī paſ ſiōībus ſuperioribus. videtur gͦ per hec oīa ꝙ euacuatō ꝑ vomitū ſit illaudabilis patientibus ſcroffulas. ¶ Dd̓m ē ꝙ vomitus ē euacuatio laudabilis patientibus ſcroffu las: dꝫ tn̄ fieri vomitus qn̄ corpus ⁊ caput non ſunt mul tum repleta humoribus ⁊ materijs. qꝛ ſi eſſet corpus repletū tūc ꝑꝑ vomitū repleret̉ plus caput. qꝛ cū ꝑ vomitū vapores petant caput ⁊ ipſum repleant ſi corpus eſſet ni mis plectoricū repleretur caput ⁊ partes ꝓpinque capi ti nimis vaporibus. Iteꝝ ēt ſi caput eſt nimis repletū tūc cū per vomitum fiat cōmotio humoꝝ qui ſunt in capite cōmouerētur illi humores ſuꝑ hūiditates in capite ⁊ du cerent̉ ad ꝑtes colli ⁊ gutturis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s augerent̉ ſcroffu le. dꝫ ergo fieri vomitus capite ⁊ corpore exn̄te non mul tum plectorico. Dꝫ etiā fieri vomitus cū facilitate ⁊ nō cū nimia violentia. qꝛ qn̄ ſit cum violentia fit nimis magna cōmotio circa ꝑtes capitis que cā eſt attrahendi humorē ⁊ materias ad illa loca. ⁊ per ꝯn̄s tunc eſt cauſa augendi ſcroffulas his duobus ſuppoſitis.ſ. ꝙ vomitus fiat cū fa cilitate ⁊ etiā capite ⁊ corpore exn̄te nō multū plectorico. Dico ꝙ vomitus eſt euacuatio laudabilis patientibus ſcroffulas. Et rō huius eſt. Dicit eniꝫ Auic. in primo. fen 4ª. caº. 11º. de vomitu ꝙ vomitus ẜm modum purgatō nis prime eſt purgatio ſolius ſtōi. ẜm aūt modum purga tionis ſcd̓e eſt purgatio capītis ⁊ totiꝰ corporis. Dicitur autem vomitus eſſe prima purgatio ipſius ſtōi. qꝛ prīo eradicat humores exiſtētes inſto ⁊ maxime eradicat hu mores groſſos ⁊ viſcoſos exiſtentes in ſtomaco genera tos ex indigeſtione. talibus enim humoribus maxīe ad hibetur vomitus. Dicit̉ aūt eſſe ſcd̓a purgatio capitis ⁊ totius corporis: qꝛ ſecundario preſeruat caput ne ledat̉ a vaporibus malis qui veniunt a ſtomaco: ⁊ preſeruat ēt caput ⁊ corpus a malis humoribꝰ qui generantur in ſto maco. Cū gͦ ſcroffule generentur ex humoribus groſſis viſcoſis ⁊ ex malitia digōnis que fit in ſtomaco ⁊ vomi tus eradicet tales humores digeſtos in ſtomaco. ⁊ ꝑ ꝯn̄s preſeruat caput ⁊ corpus a talibus humoribus ex quibꝰ ſiunt ſcroffule. Eſt ergo vomitus euacuatio laudabilis patientibus ſcroffulas. ¶ Tunc eſt reſpondendū ad rō nes que ꝓbant cōtrarium. Ad primā rōnem cuꝫ tu dicis ꝙ vomitus replet caput maͣ. ¶ Dd̓m ꝙ capite ⁊ corpore non multum plectorico exiſtente vomitus maxime ſi ſit facilis non replet caput maͣ de qua ſit curanduꝫ: īmo pre ſeruat ipſam a vaporibus ⁊ humoribus indigeſtis gene ratis in ſtomaco qui ſunt cauſa ſcroffulaꝝ. vnde ⁊ dato ꝙ vomitus reducat aliquos vapores ad caput nihilom nus maius eſt illud iuuamentū qͣꝫ ſit nocumentum qd̓ af fert. ¶ Ad ſcd̓m argumentum pꝫ reſponſio ꝙ dꝫ fieri ca pite exiſtente nō multum repleto. ¶ Ad tertiuꝫ argumē tum eſt dd̓m ꝙ ſine dubio vomitus plus cōfert egritudi nibus inferioribus qͣꝫ egritudinibus ſuꝑioribꝰ qꝛ diuer tit ⁊ euacuat. nihilominus tn̄ bene confert ſuperioribus ⁊ hoc quādo corpus ⁊ caput nō ſunt multū repleta. ⁊ iō dꝫ fieri poſt ſol̓onē ventris. ſicut etiā aliquando facimus euacuationem ex loco quando corpus nō eſt plectoricū Galienus aūt ibi intelligit quādo corpus eſt plectoricuꝫ ⁊ in principio egritudinis. qꝛ tunc dꝫ fieri diuerſio nō ꝑ ꝓpinquā ſed per longinquā. Et eſt neceſſarium ſol̓one educere flegma groſſum. qꝛ enim de tali flegmate fiunt ſcroffule: vt dcm̄ eſt ſupra. ⁊ ꝓprie cū pillulis alguaili q̄ ſint ille pillule ego ignoro qꝛ nondum eas inueni. nec Auicē. in ꝗnto. de eis facit mentionem de iſto nomine. ve rū eſt tamē ꝙ in quibuſdā ſino inmis ego īueni expoſitū alguaſilli.i. morphea alba. ¶ Unde tunc exponemus cū pillulis alguaſilli.i. cum pillulis morphee albe que cō petunt ad purgandum humo. morphee albe. nam pillu le que cōpetūt morphee albe debēt purgare flegma groſ ſum: ſicut apparet per Auic. in 7ª fen. de decoratione caº. de morphea. Et ideo qꝛ pillule morphee albe purgant flegma groſſum: ideo competunt etiā in purgatione ha bentium ſcroffulas in qͣ īdigemus euacuare flegma groſ ſum. Si ergo exponatur alguaſilli.i. morphee albe nihil īconueniens ſequitur: īmo poteſt verum eſſe. ſed vtrum ita ſit ignoro. qꝛ non inueni adhuc expoſituꝫ niſi in ꝗbuſ dam ſinonimis magiſtralibus. ¶ Et flobotomia iterum III. De cura Fen eſt iuuatiua. ¶ Sed tu dices hic quomō flobotomia eſt etiam iuuatiua cū ſcroffule fiant ex humoribus flegmati cis groſſis ⁊ ex malitia indigeſtionis ⁊ hmōi cauſis fri gidis in quibus non ꝯpetit ſtobotomia: īmo dꝫ euitari. ¶ Dicendum eſt ꝙ Auic̄. dicit. Et flobotomia: iterum eſt iuuatiua qd̓ Auic. non intelligit ꝙ ſit iuuatiua oībus ſcroffulis abſolute. ſed tu debes diſtinguere ẜm ꝙ Auic. diſtīguit in predicto capl̓o. ⁊ ēt diſtīguet in cura. qꝛ ſcrof fule. vt dictū fuit quedā ſunt ſine dolore in quibus non ē coadunata maͣ cal̓a. ⁊ in talibꝰ credo ꝙ non multū com petit flobotomīa ꝑꝑ rōnem dictā. ſꝫ alie ſunt in quibꝰ eſt materia calida admixta que ſunt cū dolore. ⁊ in talibus flōmia ex cephalica eſt iunatiua ⁊ etiam medicine. vt po ſte a dicit Auic. in talibus non debent eſſe ſic calide com plexionis ſicut in alijs ſcroffulis. ⁊ etiā in talibus ſcroffu lis credo ꝙ intelligit Auicen. ¶ Regimī? ꝟo ſubtilatio ē qm̄ oꝫ deuitet cibos groſſos ⁊ potū aq̄ ſuꝑ eos ⁊ nauſea tiuā ſatietatē ⁊ r̄pl̓onē ⁊ toleret famē qͣꝫtū p̄t ⁊ abhorreat oē qd̓ r̄plet caput mā: ⁊ oꝫ vt cuſtodiat p̄paratꝰ eis caput ab eo qd̓ fa cit currere ad ip̄ꝫ mas ex p̄paratōibꝰ facie tibꝰ currere: ſic̄ ꝓſterner̄ ſe ſuꝑ faciē: ⁊ cur uare ſe ſuꝑ geua ꝓlixe: ⁊ hr̄e puluiar pla nū: ⁊ ab oꝑatōibꝰ q̄ trahūt mas ad caput ſicut locutio plurīa ⁊ dolor capitꝭ ⁊ rixa. ¶ In iſto.§. Auic. vt priꝰ dicebatur pōit regimē vl̓e ſcrof fu larum qͣꝫtum ad cibos ⁊ potꝰ ⁊ quedā alia. ⁊ pꝫ ꝙ dic̄. ¶ Et vētoſatio ē īcōuēiēs patiētibꝰ ſcrof fulas ẜꝫ pl̓m: ⁊ illud iō qm̄ nō ē ei poſſibi le vt euacuet ex ma q̄ ē ī ſcroffulis ⁊ q̄ cur rūt curſu eiꝰ: īmo trahit ad eas ⁊ īgroſſat ipſas ꝑ id qd̓ extrahit de ſanguīe ſubtili. ¶ In iſto.§. Auic. on̄dit ꝙ ventoſatio nō eſt conueniens ſcroffulis. Et cā quā panit Auic. eſt. qꝛ nō eſt poſſibile vt ventoſatio euacuet ex maͣ ſcroffularum. qꝛ ventoſa: vt di cit. Auic. in primo. fen 4ª capº de ventoſis circa princi pium. vēto ſe extrahunt a loco vbi apponuntur ſanguine ſubtile pluſqͣꝫ groſſum. Scroffule aut fiunt ex humoribꝰ groſſis ⁊ duris. gͦ non eſt poſſibile vt ventoſa euacuet q̄ ē ex ſcroffulis. ⁊ que currunt curſu eiꝰ. ergo nec eſt poſſibi le vt euacuet mam reliquoꝝ apatum q̄ ſunt ſil̓ia ſcroffu lis ſicut ſunt nodi duri ⁊ ſephyros ⁊cͣ. Iterū etiam vento ſa cū hoc ꝙ non euacuat ex maͣ ſcroffularū attrahit maͣꝫ ad eas. ⁊ ꝑ ꝯn̄s augmentat eas. Iteꝝ etiaꝫ euacuat ſan gunem ſubtilem ⁊ derelinquit groſſum. ⁊ ſic eſt cā vt ma gis indurent̉. nō eſt gͦ bona ventoſatio patientibꝰ ſcroffu las. Addit aūt Auic. ẜm pl̓m qꝛ forte aliqn̄ non eſſet īcon ueniens vt in ſcroffulis ſpāliter que ſunt calide cōpl̓onis in quibꝰ eēt admixtus ſangnis ſubtilis. ſꝫ qꝛ hoc raro cō tingit. ideo ẜm pl̓m ventoſatio eſt incōueniens eis. Inte lige tn̄ vlterius ꝙ quādo Auic. dicit ꝙ ventoſatīo eſt īcō ueiēs patiētibꝰ ſcroffulas. qd̓ ītellīgit de vētoſatiōe q̄ fit ſuper locum egritudinis. non autem ītellexit de vento. ſatione que fit ad diuertenduꝫ maͣm ad alia loca. vt ſi al quis habet ſcroffulas in ꝑte anteriori colli tunc ventoſa tio q̄ fieret in loco poſteriori nō eſſet mala: īmo eſſet bo na. eo ꝙ diuerteret maͣm. Et hͦ intellige in corpore optīe exn̄te euacuato. ⁊ ꝑ eūonem ⁊ ⁊ flōmīam. Et non ſolū ta lis vētoſatio eſt bona: īmo qͦcumqꝫ diuerſio ⁊ deriuatio ē bona. ⁊ ꝓpter hoc in pueris patientibus ſcroffulas mul totiens facimus abluere caput cū lexiuio forti vt franga cutis ⁊ trahatur materia illa ad cutim capitis. liberat enī eos ⁊ facit deliteſcere ſcroffulas. ¶ Et ml̓totiēs ꝗdē redeūt ſcroſule īcipiē tes extēuari ⁊ r̄ſolui ad diſpōnē ſuā pͥmā. ¶ In iſto.§. Auic. addit ꝗddam qd̓ ꝑtinet potiꝰ theorice ⁊ predicto caº qͣꝫ practice. Et dicit ꝙ multotiens ſcroffule incipientes reſolui ⁊ extenuari redeunt ad ſuā diſpōne primā. quaſi vult dicere Auic. ꝙ naͣ ſcroffularuꝫ eſt talis ꝙ multotiens extenuant̉ ⁊ minorant̉ ⁊ vident̉ recedere ⁊ poſtea redeunt ad diſpoſitionē pͥmā. Et hoc poteſt cō tingere ex duobꝰ ex hūo: ⁊ ex luna. ex humo. vt qꝛ ī ſcrof fulis ſit admixtus aliꝗs humor ſubtilis qui ꝑſe reſoluit̉. ⁊ videt̉ tūc ſcroffula minorari ⁊ reſolui. ſed qꝛ non eradi catur Riſtis eius nec etiam totaliter humor eius. ideo re dit poſt tempus. ⁊ hoc etiam multotiens vidi. Poteſt ēt contingere ex luna qꝛ luna mediante ſuo lumine augmē tat humiditates corporis ẜm ꝙ hꝫ videri per Auic. in qͣr to tractatu de diebus creticis. ⁊ iō ẜm cremētū vel decre mentū luminis lune augmētantur ⁊ minorantur humi ditates. Cum ergo ſcroffule fiant ex humiditatibus ẜm gͦ crementum ⁊ decrementū luminis lune exterminant̉ ⁊ redeunt: ⁊ ideo multotiens exterminant̉ vt quando luna non eſt completa. Deinde redeunt vt quando luna eſt ꝯpleta. ⁊ hoc ml̓totiēs ego vidi ad ſenſū. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs ¶ Et oīno regimē ſcroffulaꝝ ſimilat̉ re gimini ſephiros ex ꝑte ipſiꝰ egritudinis. ¶ In qua ꝑte. Auic. poſita cura ſcroffularū qͣꝫtum ad vl̓ia ponit curā ſcroffularū qͣꝫtuꝫ ad localia. Et diuidit̉ hec ꝑs in partes duas primo ponit curā ipſaꝝ ſcroffularū cū me dicinis localibus reſoluentibus ipſas nō erumpēdo cutē ſcd̓o ponit curam ipſaꝝ per inciſionē 2ª. ibi(Ꝙ ſi necͣiuꝫ fuerit in curatione ſcroffulaꝝ. Pria ꝑs diuiditur in dua ꝑtes. In prima ꝑte ponit regimē vl̓e oīum ſcroffulaꝝ cuꝫ medicis localibꝰ. in ſcd̓a ꝑte ponit curā ipſaꝝ cum medi cinis ẜm diuerſitatē eaꝝ. ſcd̓a ibi(Et cū ſcroffule ſunt ma gne. Dicit gͦ primo. Et oīno.i. vl̓r reginē ſcroffulaꝝ ſimi lat̉ regimini ipſius ſephyros ex ꝑte ipſiꝰ egritudinis.i. ex ꝑte medicinaꝝ localiū que competūt regimini. medicīt enī locales ſunt que competūt ipſi regimini. Ratio autē qͣre regim̄ vtriuſqꝫ ſil̓at̉ qͣꝫtū ad localia eſt. qꝛ ābo ꝓportō nant̉ in maͣ ex qͣ fiunt. qꝛ ſephyrus fit ex hūore mel̓ico du ro. ſcroffule aūt fiunt ex flegmate īdurato qd̓ ꝗdē ꝓportio nat̉ mel̓ie. ⁊ iam qͣſi trāſiuit in maͣm mel̓ie. Et iō dic ebat ſuꝑiꝰ Auic. ꝙ nodus durus qͣꝫtū ad ſuū eſſe eſt de naͣ me lancolica. ſed radix eius fuit fiatica. ⁊ ſil̓r etiā ſcroffule qͣꝫ tū ad factū eē ſunt qͣſi ex maͣ mel̓ica lꝫ radix earum fuerit flegmatica. ⁊ ideo cū ſcroffule qͣꝫtū ad earū eſſe ꝓportio nent̉ ſephiros in maͣ ideo ꝓportiōant̉ regimini vtriuſqꝫ qͣꝫtum ad medicinas locales. Similat̉ aut regimen earū qͣꝫtum ad localia regimini ſepihros in duabus intentiōi bus vl̓ibus.ſ. in intentiōe mollificationis ⁊ reſol̓onis. nā ſicut in ſephyros competūt due reuo lutiones. reuolutio .ſ. mollificationis ⁊ reuolutio reſol̓onis: ſic etiā ī ſcroffu lis competunt cū illo ordine quo competūt ibi. ⁊ hoc qꝛ primo competit mollificare: ⁊ poſtea reſoluere. Apparet ergo quō vl̓r regimē ſcroffulaꝝ ſimilat̉ regimini ipſius ſephyros ex ꝑte ipſius egritudinis. Deinde cū dicit. ¶ Et cū ſcroffule ſt̄ magne te plagarij ali enāt ſe a curatiōe eaꝝ cū ferro ⁊ medica mīe acuto: ⁊ illud ē d̓ illis q̄ ducūt ad vlce ratiōem eaꝝ ⁊ ipſaꝝ corruptionē: ⁊ ē ne ceſſariū in hmōdi vti euacuatione ⁊ mū dificatōe ⁊ ſubtiliatōe cibi: ⁊ admīſtrare Tractatus.II. A5 ſcroffularū medicīas reſolutiuas ſuꝑ eas cū facilita te. ⁊ iā īuenimꝰ empl̓m apoſtolicō relatū ad xp̄ianos ī ſcroffulis mortalibꝰ ruptis ſanatōis magne ſꝫ cū facilitate ⁊ lenitate. ¶ In iſta ꝑte Auic. ꝓſequitur curā in ſpāli ipſaꝝ ſcroffula rū ẜm diuerſitatē ipſaruꝫ. nūc aūt ſcroffule diuerſificant̉ cū diuidunt̉ pluribꝰ modis vt habitū fuit ſupra in p̄cedē ti capl̓o. nā ſcroffule diuidunt̉ ⁊ a ꝑte qͣꝫtitatis ⁊ a ꝑte qͣli tatis ⁊ a ꝑte eſſentie eaꝝ. diuiduntur a ꝑte qͣꝫtitatꝭ: qꝛ ſcroſ fule q̄dam ſunt maxime ⁊ qͥdā ſunt parue. diuiduntur a ꝑte qͣlitatis. qꝛ ſcroffule q̄dā ſunt in ꝗbus eſt caliditas ⁊ q̄dam in qͥbus non eſt caliditas. diuidunt̉ a ꝑte eſſentie. qꝛ ſcroffuſe q̄dam ſunt que ſunt cācroſe: ⁊ q̄dā ſūt q̄ non ſunt cācroſe. ¶ In iſta gͦ ꝑte Aui. plura facit. prīo ergo po nit qd̓dā regime tn̄ ſcroffulis maximis ⁊ on̄dit ꝗd ibi dꝫ fieri ⁊ ꝗd nō dꝫ fieri. 2º. Auic. pōn curā ſcroffularū in ꝗbꝰ non eſt aliqͣ cal̓itas qͣꝫtū ad localia. 3º. trāgit q̄dā de regi mine ſcroffulaꝝ cācroſarum. 4º ponit curā ſcroffularuꝫ in ꝗbꝰ eſt aliqua caliditas. 2ª ibi(Et de empl̓is calefaciē tibus. 3ª ibi(Et ſcias ꝙ de ſcroffulis ſunt in ꝗbꝰ eſt can croſitas.) 4ª ib i In ſcroffulis aūt que ſūt cal̓e ꝯpl̓onis. Dicit ergo primo cū ſcroffule ſunt magne tūc plagarij.i. cirugici alienent ſe ⁊cͣ. Et reddit cām huiꝰ Auic. qꝛ hec ꝑducit eas ad vlcerationem. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ēt ducit citius eaꝫ ad corruptionē eaꝝ. qꝛ qn̄ ſcroffule ſunt magne dōec fiat ſi cut melon aut maiores ⁊ capiunt caput ⁊ collū. ſicut dicit Raſis tūc cū ſint radicate in venis ⁊ neruis ⁊ in toto mē bro ſi vlcerentur cum ferro aut cū medicina cum nunqͣꝫ poſſint quaſi ex toto eradicari ꝑꝑ intricationē eaꝝ in mē bro citius perducuntur ad corruptionē ⁊ ſuꝑ calefactio nem ⁊ citius etiam ſunt in via ad cancerationē. ⁊ per ꝯn̄s etiam citius corrumpunt membrū ⁊ citius etiaꝫ īterficiūt Et ideo melius eſt vt non tangant̉ cuꝫ ferro nec cum me dicamine acuto ſꝫ regant̉ blandiendo cum euacuationi bus crebris ⁊ ſubtiltatione cibi ⁊ cuꝫ medicinis reſoluti uis cum lenitate ſicut ponit Auic. qꝛ fortia reſolutiua ſu peraddent eis calefactionem. ⁊ per conſequens eſſent ⁊ in via ad vlcerationem ⁊ corruptionem earum. ſic ergo ſitales ſcroffule non ſunt rupte debent regi blandiendo ne rumpātur. Si autem contingat ꝙ ſint rupte tūc Auic. ponit quoddam emplaſtruꝫ valens pre ceteris in talibꝰ ſcroffulis. ⁊ dicit. Et iam inuenimus emplaſtrū apoſtoli con relatum ad xp̄ianos: ⁊ vnguētum apoſtolicon ego ī telligo vnguentum apoſtolorum quod ponit Auicen. in quinto. dicit enim Anicen. ibi ꝙ vnguentum apoſtoloꝝ eſt vnguentum apoſtolicon quod dicitur vnguentum ve neris. eſt rectificās fiſtulas cuꝫ facilitate difficiles: ⁊ ſcroſ fulas paruas nec eſt aliꝗd ſimile ei: ⁊ mūdificat ex carne mortua ⁊ ꝯſolidat. Dicit autem. Auicen. relatuꝫ ad xp̄ia nos ꝑꝑ id verbum quod dicit. Auicen. in quinto. nam di cit ibi ꝙ in iſto vnguento dicitur ꝙ ſunt duodecim me dicine duodecim apoſtolorū. apoſtoli autē fuerunt xp̄ia ni. ⁊ ideo dicit Auicen. relatū.i. cōparatum vel attributū ad xp̄ianos. Tun ſequitur illa pars ¶ Et de ē plaſtris calefaciētibꝰ ſcroffula ē empl̓m dyaꝗlon. Et qn̄qꝫ ꝑmiſcent̉ cū hoc ēplaſtro medicīe alie qͣs poſuit Hy. ſic̄ radix lilij ⁊ ꝓprie cū ꝓprietate q̄ ē ī ea ⁊ ſic̄ ſtercꝰ capraꝝ ⁊ ouiū ⁊ ſicut naſturtiū ⁊ radix cūcumeris aſinini: ⁊ vue mōtāe ⁊ ſicꝰ q̄ cadūt an̄ maturatōnē albe aut farīa fabaꝝ ⁊ amigdale amare ⁊ bdeliū ⁊ aggregēt̉ ad illud ⁊ admīſtrēt̉. Et de ē pla ſtris bonis ē empl̓m hmōi. ℟. farie faba rū ⁊ ordei ⁊ pīguedinis porci ⁊ rizi oīuꝫ an̄. ꝑte. jͣ. ⁊ radicis colloꝗntide ⁊ alumīs iamēī ⁊ radicū lilij ⁊ picis hūide oīuꝫ an̄ ꝑtē. 5. aggreget̉ illud cū oleo antiquo cū pīguedine frixa pꝰ liq̄factōeꝫ pīguedinis ⁊ picis in oleo. Et ꝯfert empl̓m bonū re ſoluēs duritiē in hebdomāda ⁊ in eo qd̓ ē minꝰ ea ī tribꝰ diebꝰ qd̓ Gal. narrauit ī catageis. ℟. ſinapis ⁊ ſe. vrtice ⁊ ſulphu ris. ⁊ ſpūe marꝭ ⁊ ariſtologie ⁊ b delij an̄ ξ. j. armōiaci ⁊ olei ātiꝗ ⁊ cere an. ξ. ij. ⁊ de medicīs q̄ ſuꝑ eas ponūt̉ ē pix ꝯfectꝭ cuꝫ ea ficubꝰ aūt cū ſꝗlla aūt ꝯfecta cuꝫ ea ra dix caulis ꝯtrita ⁊ radix capparis cū bde lio ⁊ lupini cū aceto ⁊ melle aut cū ſirupo acetoſo ⁊ ſtercꝰ vaccinū aggregatꝭ vel de coctis cū aceto aut oīa iſta cū adipe porci aut cū oleo. Medicamen bonū fenugre ci ꝑtes. iiij. calcis ⁊ nitri āboꝝ ana. ꝑs. j. aggregent̉ cū melle. ⁊ iteꝝ radix cucu merꝭ aſinini ⁊ folia lauri cū glutio albotī aut cinis amboꝝ aggregatꝰ cū eo: ⁊ iteꝝ aggregent̉ faria herbi ⁊ ſtercꝰ capraꝝ ⁊ ouiū: ⁊ ꝓprie montanaꝝ cū vrīa īfantꝭ/ ⁊ fiat linimētū. ⁊ iteꝝ hoc medicamē myr rhe. x. armoniaci. vij. ⁊ dibic. j. ⁊ viſci q̄r cini glādiū. galbāi olei de bezahar: ſordi tiei aluearij apū. j. terat̉ totum. ⁊ iteꝝ ag gregent̓ in mortario aldibic p̄paratuꝫ ⁊ reſina ⁊ ſit ꝓ oī lib. galbani. ξ. iij. aggrege tur illud: ⁊ ē linimētū bonū. Et de medi cinis bōis ſūt cere gūmi pini adipis por ci nō ſalite praſſij ⁊ floris eris ꝑtes eqͣles fiat ex eis linimētū. ⁊ iteꝝ reſine dactilo rū corticū eris ana ꝑtes duas aluminis iameni arſenici oīum. ana ꝑtes. iiij. ſuma tur ex eis linimentū: ⁊ de medicinis bōis ē medicamē de kitrā. ⁊ medicamen cucu merꝭ aſinini ⁊ medicamē d̓ ꝯdiſi. ⁊ medi camē noīatū ſandaros. ⁊ medicine facte cū ſerpētibꝰ ⁊ ſinguli? ⁊ ex eis eſt vt ſuma tur ſerpens mortuꝰ: ⁊ ꝓijciat̉ in vas luta tū luto ſapientie ⁊ dimittat̉ in furno de la teribꝰ. deinde proijciat̉ cū equali quāti .III. De cura ſcroffularū Fen tate ſui aceti ꝑmixti cū melle ẜꝫ medieta tem: ⁊ de medicinis bōis eſt medicamē de cordumeni: ⁊ naſturcio ⁊ fimo colum bino cū oleo: ⁊ oīa iuuatiua ſunt iteꝝ ſin gularia ⁊ ſil̓r farina herbi cū eis ⁊ ſola cū aceto ⁊ cū melle ⁊ cū pice ⁊ cera ⁊ oleo: iteꝝ ſumant̉ vue motane ⁊ nitrū ⁊ reſina ⁊ farīa herbi ⁊ aggregēt̉ cū aceto ⁊ mel le: aut accipe radices lilij ⁊ ſe. lini ⁊ infun dātur in vino ⁊ ponantur in eis ambobꝰ poſt illud fimi columbini quātitas quaꝫ exigit illud qd̓ p̄ſens ē ⁊ fiat ex eis qͣſi em plaſtruꝫ ⁊ ē mirabile: Et iā exꝑta ſūt vri na cameli arabici ⁊ anodatū eius empla ſtrū aut epithima cōmixtis cū eis medi cinis q̄ ſunt ad ſcroffulas ⁊ fuerūt iuuati ua. Et almugat ē ex epithimatibꝰ mirabi libꝰ. Et exiſtimauerūt ꝗdā ⁊ ē allrindus ꝙ meſſes cornu capͥni qn̄ adurit̉ ⁊ bibit̉ hebdomada vna oī die pōder̄. 3. ij. video ꝙ nō oꝫ fieri ī oī mēſe hebdomada vna. ¶ In qua parte ponit curam qͣꝫtum ad localia ſcroffulaꝝ in quibus non eſt cal̓itas admixta. ⁊ pōit Auic. plura me dicamina ⁊ emplaſtra valētia ad reſoluendū ſcroffulas: Et intelligit hic ꝙ Auicen. confundit iſta emplaſtra. quā doqꝫ enim ponit emplaſtra mollitiua ⁊ quādoqꝫ reſoluti ua. tu autem inquiras virtutem emplaſtrorum per virtu tem medicinarum ſimplicium. poſtea vero ſcita vir u te emplaſtri vtaris eo tēpore quo opꝫ ẜm duas reuolutio nes predictas.ſ. reſolutionis ⁊ mollificatiōis. qꝛ ſi empla ſtrum eſt mollitiuum vtaris eo quando oꝫ emolliri. ſi l eſt reſolutiuū vtaris eo quando oꝑꝫ reſolui. ⁊ inquiras per te ipſum virtutes iſtarum medicaminuꝫ que ponit ī quiredo virtutes medicinarum ſimplicium in libris qui tractant de ſimplicibus medicinis. Dicit ergo Auicen Et de emplaſtris calefacientibus ſupple ⁊ emolliētibus eſt emplaſtrum dyaquilon. dyaquilon eſt reſolutiuuꝫ cū mollificatione. Et quandoqꝫ ꝑmiſcetur ⁊c̄. ſicut radix li lij.i. yr eos proprie cum proprietate que eſt in ea ſcilicet ad ſcroffulas. dicit enim Auicen. in ſecundo capitulo de yreos ꝙ yreos lenificat durities ⁊ apoſtemata ⁊ bothor lenes ⁊ groſſas ⁊ ſcroffulas. Et ſtercus caprarum eſt id plus deſiccatiuum. ⁊ ideo debet miſceri cuꝫ illo maxime qn̄ volumus plus reſoluere ⁊ exiccare. vue montane.i. ſtaphiſagrie. ficus quando cadunt ante maturationem ſunt ſicus que non maturantur. ⁊ de iſtis dicit Serapio ī ſuo libro de ſimplicibus ꝙ quando fit emplaſtrum ex eiꝫ decoctis ſuꝑ anodationem neruoꝝ ⁊ ſuꝑ ſcroffulas. reſo luit eas ⁊ cōdiſi.i. ellebori albi vel medituliuꝫ ipſius alu minis iameni.i. aluminis ſciſſi ⁊ picis hmūide.i. picis na ualis ſpume maris.i. pumicis. nitri genus ſalis eſt. dibic glandium.i. viſcus quercinus olei de becedar.i. de galba no ſic̄ oleū in quo ſoluit̉ galbanū praſſij. i. porri all̓. praſ ſij.i. marubi Ritran.i. pix liquida. Et medicamen noīa tu ſidaros.i. medicamen de auripigmēto ⁊ medicīe facte cum ſerpentibus. qꝛ ſerpentes vt ponūt auctores habēt ꝓprietatem vt non permittant augeri ſcroffulas luto ſa pientie. lutum ſapientie fit iſto modo. Accipiuntur palee veteres ⁊ teruntur ⁊ minuuntur in partes paruas. ⁊ po ſtea iſte palee ſic cōtrite miſcentur cuꝫ luto qd̓ dicit̉ ſable ne ⁊ cū ſtercore equino vel vaccīo. ⁊ tale lutū debet eſſe lutū ſapientie quo lutantur omnia vaſa alchimiſtarum Et almugath.i. bdelium. eſt ex epitimatibus mirabilibꝰ qꝛ eſt mollitiuum ⁊ reſolutiuū. Et extimauerunt quidaꝫ ⁊ eſt alkrindus ꝙ meſſes.i. ſeratura cornu caprini ⁊cͣ. ſuꝑ ple liberat a ſcroffulis. video ꝙ non oprtet fieri oī men ſe hebdomada vna. ſed ſoluꝫ oportet̉ fieri in vna hebdo mada ſicut dicit alchindus. Et id quod dicit hic Auicē. yronice. quaſi dicat Auic. ꝙ non ſolum id quod dicit A chindus liberat ſi liberatur hebdomada ſola ſed etiaꝫ ſi fieret omni menſe vna hebdomada non liberaret. Tūc ſequitur illa pars. ¶ Et ſcias ꝙ de ſcroffulis ſūt in quibus ē canceroſitas: ⁊ huiuſmodi quod oportet vt conficiantur medicine calide predicte cum oleo ro. ⁊ dimittantur per dies ali quot ⁊ adminiſtrentur. ¶ In qua parte Auic. ponit aliquid de curatiōe ſcroffula rum. qꝛ dicit ꝙ in ſcroffulis in quibus eſt cācroſitas opꝫ miſcere medicinas predictas cum oleo ro. calidas. Et ra tio huius eſt. qꝛ ſi adminiſtrarentur pure predicte medi cine calide ⁊ reſolutiue in ſcroffulis canceralis tūc adde rent in malicia earū. qꝛ ẜm ꝙ apparebit poſt in capitulo cācri. Medicina fortis ⁊ calida addit in malitia cacri eo ꝙ addit ei ſuper calefactionem. ex ſuꝑcalefactione autē augetur eius malitia. debent ergo predicte medicīe cali de in ſcroffulis cāceratis miſceri cum oleo ro. vt rumpāt caliditatē ipſarū ⁊ faciant eas lenes. Et intellige ꝙ id qd̓ hic dicit Aui. incidentaliter dicit. ⁊ ideo de hoc dicit incō plete. quia quando ſcroffule ſunt cum cancroſitate tūc ꝓ cura ipſarum ſufficienti recurrendū eſt ad capituluꝫ de cancro vbi poſita eſt ſufficiens cura cācri. quod ergo hic dixit: incidentaliter dixit. ⁊ ſolum vt tangeret diuerſita tes ſcroffularuꝫ. ⁊ propter hoc de hoc dixit hic ſic paruꝫ. Tunc ſequitur illa pars. ¶ In ſcroffulis auteꝫ que ſunt calide cō plexionis non oꝫ vt ſuperflua ſit admini ſtratio medicinarum acutaꝝ: immo ſuffi cit eis ꝙ eſt ſicut ſauic de tritico cuꝫ aqua coriandri. ⁊ fortius illo eſt myrrha cum duplo ſui de lſcio confecta cum aqua co riandri. ⁊ regimen in hoc vt vicat aqua coriandri aut vincat medicamē aliud ẜꝫ ꝙ preſens eſt ⁊ neceſſarium facit vehe mentia inflationis aut paruitatis eius. ⁊ de illis que conferunt eis eſt vt fiat ſter nutatio cum oleo de nucleis perſicorum excorticatorum aduſtorum. ¶ In qua parte Auicenna ponit curam ⁊ regimen quan tum ad medicinas locales ſcroffularum in quibus eſt ca liditas ⁊ humor admixtus calidus. Dicit autē. In ſcrof fulis autē ⁊cͣ. immo ſufficit eis quod eſt ſicut ſauic de tri tico: ideſt farina tritici cum aqua coriandri ⁊ eſt regimen in hoc: ideſt ⁊ eſt ſufficiens huic. Et fortius illo ſcilicet quod eſt magis calidum eſt mirrha ⁊cͣ. ⁊ regimen in hoc ſcilicet emplaſtro. aut expone in hoc: ideſt in iſtis ſcroffu lis in quibus eſt aliqua caliditas vt vincat aqͣ coriandri aut vincat medicamen aliud ſcilꝫ reſolutiuū calidū ẜm. Tractatus .II. De apoſte. duris. 46 ꝙ preſens teſtimonium eſt: ⁊ ꝙ neceſſarium facit vehe mentia inflammationis aut paruitas eius hoc eſt ẜm ꝙ eſt ibi vehemens inſtammatio vel parua: quare ſi eſt ibi vehemens inflammatio tunc facit vincere aquam coriā dri. ſi autem eſt parua facit vincere aliud medicamen re ſolutiuum calidum. Intellige tamen circa hoc ꝙ ſi iſte ſcroffule calide ſunt in via maturationis. quia aliquādo veniunt ad digeſtionem ⁊ maturationē propter calidita tem earū. tunc dato ꝙ ſit ibi caliditas non debemus tūc adminiſtrare aquam coriandri: ſed aliquod emplaſtruꝫ maturatiuum. ſicut facimus in alijs apoſtematibus cali dis. ⁊ poſtea emplaſtrum ruptiuum vt rumpatur cutis ⁊ extrahatur ſcroffula. Auicenna autem loquitur quando dicit ꝙ vincat aqua coriandri quādo non ſunt in viā ma turationis: ⁊ de illis q̄ cōferunt eis eſt vt fiat ſternutatio. intellige hoc corpore prius mundificato. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Ꝙ ſi neceſſariū fuerit in curatiōe ſcrof fularum vti ferro oꝫ tūc vt ſit adminiſtra tio eius in ſcroffulis vicinantibus venis pluribus ⁊ venis pulſatilibꝰ ⁊ neruis cuꝫ cautela ⁊ defenſione. Homo.n. quidam errauit cum perforaret quaſdaꝫ ſcroffu las ⁊ obuiauit ramo neruoruꝫ reuerſiuo rum: quare deſtructa eſt vox: ⁊ iam acci dit vt non inueniret neruum ſed detege ret eum frigori: quare corrupta eſt com plexio eius ⁊ deſtructa eſt eius operatio vſqꝫ quo redit ad ipſum eius complexio cuꝫ calefactione. ⁊ fortaſſe erraui ⁊ inue nit alguidegi. ⁊ deterior alguidegi ī hoc eſt illa que ē ꝓfundior: quapropter cum excoriat̉ ex latere ſaluo oportet vt ſumā tur ſcroffule ⁊ deſtruatur quod reſiduuꝫ eſt cum medicamine acuto ⁊ non perue niat lateri leſio. ¶ In qua parte poſtquam poſuit curam ſcroffularum cū medicinis facientibus deliteſcere ſcroffulas non erum/ pendo cutim hic cum aliquando non ſufficiant medicīe ille incuratione ſcroffularuꝫ: ſed oportet erumpere eas ⁊ extrahere ipſas ſicut extrahuntur nodi: ponit quoddā regimē circa curationē earū cuꝫ ferro. Dicit gͦ ꝙ ſi neceſ ſarium fuerit in curatione ſcroffularū ⁊cͣ. vt qꝛ non reſol uant̉ per medicinas: tunc admīſtratio eius ⁊cͣ. Et obuia uit ramo neruoꝝ reuerſiuoꝝ.ſ. cum ſua inciſiōe: vt qꝛ in cidit eum. Neruus reuerſiuꝰ eſt ꝗdam neruꝰ qui coadiu uat ad vocē. Et iā accidit.ſ. alia vice vt nō īueniret neruū ideſt vt non incideret neruū: ſed detegeret eū frigori ⁊cͣ. Et fortaſſe errauit.ſ. alia vice ⁊ inuenit.i. incidit alguide gl.i. aliquam venarū organicaꝝ. ⁊ deterior alguidegi in hoc.i. ad inciſionē eſt illa q̄ eſt ꝓfundior.i. ex ea ſequunt̉ peiora accidētia. Quapropter cū excoriant̉ ſcroffule ex latere ſaluo: id eſt ex latere vbi nō timemꝰ īciſionē nerui ⁊ artarie. ⁊ hoc pōt eē ex duobus. vel qꝛ id tale nō eſt ner uoſum ⁊ venoſum. vel ſi ſit tn̄ ſcroffula nō eſt intricata in illis neruis ⁊ venis: īmo eſt pendēs ⁊ euulſa ab illis vēis ⁊ ſſeruis ad exteriora: oꝑꝫ vt ſumant̉ ideſt vl̓ extrahant̉ ſcroffule ⁊ deſtruat̉ qd̓ reſiduū eſt cū medicamine acuto vt ſi ꝗd remanſerit de ea: vel dato ꝙ nihil remanſerit de ea. tn̄ remanſerit Riſtis. qꝛ niſi extraheret̉ Kiſtis rediret Et nō ꝑueniat lateri leſio. hͦ eſt ⁊ qn̄ extrahis ſcroffulam extrahas ſic vt nō perueniat leſio lateri in quo ſunt vene ⁊ nerui: ita vt īcidat̉ aliquod illoꝝ. ⁊ hoc eſt quod vult di cere Auicen. in hac parte. ¶ Tunc intellige vlterius ꝙ Auicen. hic parum tetigit de inciſiōe ſcroffulaꝝ cū ferro ⁊ non poſuit modū inciſionis ipſarū. ⁊ hoc ideo qꝛ id p̄ ſupponit ex capl̓o nodorū. qꝛ eadē eſt cura quaſi vtr iuſqꝫ ⁊ idem modus inciſionis cū ferro. Et ideo Auicen̄. ſolū rememorauit hic illud qd̓ oꝑꝫ cauere in inciſione. Et ſi tu vis etiā cōpletiorem ⁊ planiore curam earū per īciſio nem quam ponat Auicenna: lege in Albucaſi ſcd̓o ca pitulo de inciſione ſcroffulaꝝ q̄ accidunt in collo. Intel lige tn̄ vlterius ꝙ non ſolū ſcroffule poſſūt curari extra hendo per inciſionem cū ferro: ſed etiam poſſunt extra hi ſine inciſiōe.ſ. cum medicinis cauſticis q̄ primo rum punt cutim. ⁊ poſtea cum pluribꝰ corroſiuis que corro dent ſcroffulas. ⁊ talis cum medicinis eſt melior in qui buſdam qͣꝫ extractio per inciſionem. nā ſūt quidā hoīes qui valde abhorrent ferrum ⁊ in talibus oꝫ extrahere cū iſtis medicinis. Iterū etiā ⁊ quādo ſcroffula eſt in mem bro neruoſo ⁊ intricata in neruis ⁊ venis: melius eſt tūc extrahere cum medicinis cauſticis ⁊ pulueribus corroſi uis leuibus qͣꝫ per inciſionem cum ferro. ⁊ hec dicta ſuf ficiant circa ſcroffulas ⁊c̄. ¶ De apoſtematibus duris. Cap. Poſtema durum nominatum ſe ros qd̓ puruꝫ eſt: eſt illud cui non aſſociatur ſenſus neqꝫ dolor ⁊ ſi remanet cum eo ſenſus ⁊ dolor paruꝰ tunc non eſt ſephyros purum: ⁊ purum quidem ⁊ non purum cuꝫ quo eſt ſenſus quidam: eſt priuans dolorem. ¶ Superius Auicen. determinauit de apoſtematibus fri gidis flegmaticis: hic determinat de apoſtematibꝰ frigi dis melācolicis. Apoſtemata aūt melācolica ſunt dupli cia. q̄dam fiūt a ma melācolica nō aduſta vt ſephyros. q̄ dam aūt a materia melancolica aduſta vt cācer. Primo ergo determinat de ſephyros. ſcd̓o de cancro. 2ª ibi(Can cer eſt apoſtema) Prima in duas. primo determinatᶻ de ſephyros. ſcd̓o determinat de ꝗbuſdam morbis qui redu cuntur ad ſephyros. ſcd̓a ibi(Qn̓qꝫ accidit in iuncturis) Prima in duas primo determinat de ſephiros theorice ſecundo practice. ſcd̓a ibi.(Oꝫ vt de iſtis apoſtematibꝰ Prima pars diuidit̉ in partes tres. In prima parte pōit diſtinctionē huius apoſtematis ī ſuas ſpēs ⁊ cauſas ipſiꝰ ⁊ figna. in ſecūda parte ponit modum inceptionis ⁊ ge nerationis ipſius. in tertia parte. qꝛ ſephyros aliquādo ꝑ mutat̉ in aliā egritudinē oſtendit modū ꝑmutatiōis ipſiꝰ ⁊ in quā egritudinem maxīe ꝑmutat̉. ſcd̓a ibi.(Et oē ſe phyros aut incipit apparere) tertia ibi.(Et qn̄qꝫ cācerat̉ ſephyros) Prīa pars adhuc diuidit̉ in partes tres. prīo ponit quandā diſtinctionem ipſiꝰ ſephyros in ſuas ſpēs. ⁊ ponit ēt ſigna diſtinguētia inter illas ſpecies. ſcd̓o pōit cauſas ipſius ſephyros. tertio reuertit̉ ad ponēdū quedā ſigna ipſius. ⁊ pouit etiā quādā diſtinctionem ipſius qͦ cōprehēdit̉ ſub prīa. ſcd̓a ibi(Et ſephyros aut) tertia ibi Et puri color ꝗdem In prima parte Auicen. intendit iſtam diuiſionem ꝙ apoſtema durum nominatuꝫ ſephy ros quoddā eſt purū ⁊ quoddā eſt non puruꝫ. ⁊ iſta duo differunt in ſignis: ⁊ conueniunt in ſignis. differunt in ſi gnis. qꝛ id qd̓ eſt purum nō ſentit ſi tangatur nec dolet ēt ⁊ cū illo auteꝫ qd̓ non eſt puꝝ eſt quidā ſenſus: qꝛ ſi tāgit̉ ſentit id qd̓ tāgit. ⁊ ēt ē quidā dolor. Cōueniūt aut illa am bo in ſignis. quia purum ⁊ non purum cum quo quidaꝫ De cura apo. du. Fen .III. ſenſus eſt priuans dolorē.i. ambo ſunt ſine dolore: ⁊ hoc intēdit Auicen. in hac parte. dicta eſt dubitatio. pͥmo qꝛ dic̄ Sedcirca Na Auic. ꝙ cū illo qd̓ nō eſt purū eſt quidā ſenſus ⁊ dolor. Sed tu dices: id nō vr̄: qꝛ tūc ſe phyros nō puꝝ nō differret a cancro: qꝛ in quodā cācro eſt paruus dolor ⁊ paruus ſenſus: dicit eniꝫ Aui. ca. de cā cro ꝙ cācer aliꝰ ē vehemētis doloris ⁊ aliꝰ parui doloris ⁊ quietus. Si ergo ē ꝗdā cācer cū quo eſt paruus dolor ⁊ ſenſus: tūc ſephyros nō purū cū quo ē paruus dolor ⁊ ſē ſus erit ide cū tali cācro: ⁊ ꝑ ꝯſequēs etiā nō differt ſephi ros cāceratꝰ ⁊ nō cāceratꝰ: ſed hoc ē falſū: ergo ⁊ falſuꝫ ē qd̓ dicit Aui. ¶ Iteꝝ de eo qd̓ dicit Auic̄. dubitat̉ poſtea: qꝛ dicit ꝙ puꝝ ⁊ nō puꝝ priuant dolorē: ⁊ nūc immedia te dixit ꝙ cū nō puro ē quidā dolor. videt̉ ergo contradi ctio in verbis ſuis. ¶ Ad euidētiam ſolutiōis iſtoꝝ nota quādā diſtinctionē: qꝛ ſephyros aut ē puꝝ aut nō puruꝫ ſi eſt puꝝ tūc id nō ſentit nec tactū cū ferro: īmo ſi ꝑcute retur fortiter ſuꝑ ipſū nō ſentiret. Ego enī vidi ſemel in brachio cuiuſdā ꝙ nullo mō ſentiebat: īmo ſi aliꝗs ꝑcuti ebat ipſuꝫ fortiter cū pugillo plus dolebat patiēs qͣꝫ reci piens: īmo recipiens qͣſi nullo mō dolebat. Et id ſephy ros nō hꝫ curā niſi abſcīdēdo totū cū ferro vel medicina ¶ Si antē ſephyros eſt nō puꝝ: tūc pōt eē dupliciter: quia aut nō eſt cacroſum aut ē cācroſum. Si nō ē cācroſuꝫ: tūc id ſentit ſi taugat̉: ⁊ hoc ītellige ſi ſit in mēbro ſenſibili: et nō inſenſibili ſicut ē ligamētū: ſed nō dolet ex ſe: qꝛ nō hꝫ pulſationē ⁊ pūctiōes: ſed ſi fortiter tāgeret̉: vt ſi fortiter percuteret̉ bene doleret. Cū iſto ergo ſephyros ē ſenſuꝫ ſi tangat̉ ⁊ dolor nō per ſe: ſed ſi fortiter cōprimat̉ ⁊ id ē ſephyros qd̓ recipit curā cū medicinis. Et de tali ſephy ros nō puro Aui. ītelligit ī iſta parte. Si āt ſephyros nō purū ē cancroſum ſentit ⁊ dolet ſiue tangat̉ ſiue nō tāga tur: qꝛ hꝫ pūctionē ⁊ pulſationē: ⁊ dato qd̓ nō tangatur: ⁊ id ſephyros regitur cura cancri ⁊ talis ſephyros extra hitur ex illa parte Aui cū dicit. Et qn̄qꝫ cancerat̉ ſephy ros ⁊cͣ. Per iſtā ergo diſtinctionē apparet quō differt ſe phyros puꝝ a nō puro. Et quō etiā ſephyros nō purum a cācro differat. ¶ Tūc ergo reſpōdeo ad id qd̓ tu obijcis quia dicis tu. Aui. dicit ꝙ cū ſephyros nō puro eſt ꝗdam dolor ⁊ ſenſus: et ſimiliter etiam cum cancro eſt quidam dolor ⁊ ſenſus: gͦ tūc vnū nō differt ab alio. Dico ꝙ alio mō cuꝫ ſephyros non puro eſt ſenſus ⁊ dolor: ⁊ alio mō cū cācro qꝛ in ſephyros nō puro eſt ſenſus ⁊ dolor non ꝑ ſe: qꝛ nō ſunt ibi punctiōes ſed ſi tangat̉: in cancro aūt eſt dolor ſiue tangat̉ ſiue nō tāgat̉: ſed in vno cācro ē paruꝰ dolor ⁊ in alio magnꝰ: vt poſtea dicet Aui. Sic ergo alio mō eſt hic: ⁊ alio mō eſt ibi. ¶ Ad id qd̓ obijcis dicēdum eſt ꝙ qn̄ Aui. dicit pͥmo ꝙ cū ſephyros nō puro eſt ꝗdaꝫ dolor ⁊ ſenſus: ītelligit vt dictū eſt ꝙ eſt ibi dolor ſi forti ter cōprimat̉. Sed qn̄ poſtea dicit qd̓ puꝝ ⁊ etiā nō purū cum quo ē ꝗdā ſenſus pͥuant dolore: ītelligit tūc ꝙ nō pu rum eſt ſine dolore: qꝛ ex ſe nō facit dolore in membro ſi cut cācer: vn̄ cācer nō ſolū nō priuat dolorē: ſed ēt facit et eſt cā ipſiꝰ: ſed ſephyros nō puꝝ nō facit dolorē: ⁊ tn̄ non eſt cā pͥuandi ipſuꝫ: ⁊ iō ſephyros nō purū pōt dici cum dolore ⁊ ſine dolore: eſt cū dolore qꝛ nō pͥuat membrum ſenſu: ⁊ iō ſi fortiter pͥmat̉ dolet: ⁊ hͦ mō ītelligit Aui. cuꝫ dicit ꝙ eſt alicuiꝰ doloris: qꝛ nō priuat ſenſuꝫ ſicut ſephy ros purū. Sed alio mō eſt ſine dolore: qꝛ nō eſt cauſa fa ciendi dolorem ſicut cancer: ⁊ ideo ex ſe nō dolet. Et iſto ſcd̓o modo intelligit Aui. cum dicit ꝙ eſt priuans dolorē Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et ſephyros aūt fit a mel̓ia feculēta ſo la radicali ⁊ color eius eſt cineritius: aut mel̓ia cōmixta cū flegmate ⁊ color eiꝰ eſt decliuis ad colorē corꝑis: aut ex flegmaᶻ te ſolo qd̓ iam induratum fuit. ¶ In qua ꝑte Aui. ponit cauſas ipſiꝰ ſephyros ⁊ dicit. Et ſephyroꝫ aut fit ex mel̓ia feculēta ſola radicali ⁊ color eiꝰ eſt cineritiꝰ eo ꝙ talis ē color mel̓ie pure: aut.ſ. fit ſephy ros ex mel̓ia permixta cū flegmate ⁊ color eiꝰ ē decliuis ad colorē corporis: ⁊ hoc eſt rōne flegmatis cuiꝰ ē color ſicut color corꝑis: aut.ſ. ſit ſephyros ex flegmate ſolo qd̓ iam īduratū fuit ſupple ⁊ cōuerſuꝫ in maͣꝫ mel̓ie: ⁊ iſtius color appropinquat magis colori corporis qͣꝫ aliqd̓ alid̓ Etᶠ ītellige hic ꝙ Aui. maxime ponit cauſas ſephyros ꝙ ſit incipiēdo: ſꝫ cām ipſius ꝙ ſit cōuertendo ex flegmone aut ex heriſipilla hic nō tangit: ſed cā illiꝰ dat̉ ītelligi ꝑ id qd̓ dicit ibi Aui. Et oē ſephyros ⁊cͣ: qꝛ cā illiꝰ eſt ſanguīs groſſus mel̓icus. Nā id ſephyros nō ſit niſi vl̓ qꝛ hūores calidi ſubtiles reſoluti ſūt ⁊ groſſi remāſerūt. vel ꝑꝑ ni miā reꝑcuſſionē que īdurauit ⁊ īculcauit ibi illos humo res. ¶ Sed tu dicis ex qua cārum p̄dictaꝝ fit ſephyros puꝝ ⁊ nō puꝝ? Dicendū ē ꝙ ſephyros puruꝫ pōt fieri ex flegmate ⁊ ex mel̓ia: qꝛ ſephyros puꝝ ſit qn̄ mēbrū ī quo eſt caret ſenſu: qn̄cunqꝫ ergo flegma vel mel̓ia faciēs ſe phyros ita īdurabit̉ ⁊ cōuertet̉ in lapideitatē ꝙ ꝑꝑ eam membrū perdei ſenſuꝫ tūc fiet ſephyros puꝝ. Sephyro. aūt nō puꝝ ſit duobꝰ modis: vno mō qꝛ qn̄ humores me laco lici vel flegmatici nō ſūt ita indurati nec in lapidei tatē cōuerſi ꝙ ꝑꝑ eos mēbrū perdat ſenſuꝫ: tūc faciunt ſe phyros nō purū. Alio mō ſit ſephyros nō puruꝫ ſicut qn̄ cōuertitur ꝑmutando ex flegmone vel heriſipilla: nā cō uertitur ex flegmone vel heriſipilla ꝑ hoc ꝙ reſolutū eſt ſubtile ⁊ remaſit groſſuꝫ. humores illi groſſi qui faciunt ſephyros nō ſunt oīnoᵏ frigidi vt puri melā colici vel fle gmatici: īmo ſūt hūores ſanguinei groſſi ꝗ appropīquāt hūoribꝰ mel̓icis: ⁊ iō nō faciūt ſephyros purū: ſed faciūt ſephyros nō purū cū quo eſt ſenſus. Intellige tn̄ vlteriꝰ ꝙ ſephyros purū ſepius ſit ex melācolia ſola radicali: ſe phyros aūt nō purū ſepiꝰ ſit ꝑmutando ex flegmone vel heriſipilla licꝫ ambo poſſūt fieri alio modo: ſicut dictum eſt. Tunc ſequitur illa pars: Et puri ꝗdem color vt multū eſt color plūbi ⁊ eſt vehemētis tēſionis ⁊ duriciei ⁊ fortaſſe ſuꝑeminēt ei pili: ⁊ hoc eſt illd̓ cui nō ē ſanitas: ⁊ ē qd̓dā ex eo cuiꝰ color ē color corꝑis ⁊ ꝑmutat̉ d̓ mēbro ad alid̓ ⁊ nominat fermos: ⁊ qn̄qꝫ eſt cuꝫ dolore corporis durum magnum quod non ſa natur neqꝫ per mutatur vnqꝫ. ¶ In qͣ ꝑte Aui. reuertit̉ ad ponēdū q̄dā ſigna ſephyros puri q̄ nō poſuerat pͥmo: ⁊ cū hoc ēt ponit quādā diſtin ctione ſephyros q̄ cōprehendit̉ ſub p̄dicta: ⁊ dicit. Et pu ri ꝗdē color vt multū.i. plurimū ē color plūbi ⁊ vehemē tis tenſiōis ⁊ duriciei. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ mel̓ia ſola radica lis ex qͣ fit id ap̄a eſt talis coloris. Dicit aūt vt multū hoc eſt vtplurimū: qꝛ vtpl̓m ſephyros purū cui nō eſt ſanitas ſit ex talibꝰ humoribus. Aliqn̄ tn̄ bene pōt fieri ex hūore fl̓atico: ⁊ ꝑꝑ hoc dicet ſtatim poſt ꝙ qn̄qꝫ eſt ſephyros du ruꝫ magnū cū colore corꝑis qd̓ nō ſanat̉ neqꝫ permutat̉ vnqͣꝫ. Et fortaſſe ſuꝑeminēt ei pili.ſ. iſti ſephyros puro: ⁊ hec.ſ. ſephyros puꝝ eſt id cui nō eſt ſanitas: qꝛ ē tāte du riciei ꝙ nūqͣꝫ pōt mollificari nec reſolui ⁊ maxime qn̄ ſu ꝑeminēt ei pili: tūc nō ſanat̉: ⁊ cā huiꝰ eſt: qꝛ cū pili gene rent̉ ex vapore ⁊ fumo ſicco ſignificāt ꝙ maͣ mel̓ia ficca adeo eſt in mēbro radicata ꝙ iā ꝯuertit cōplexioneꝫ mē bri ad cōplexionem mel̓icaꝫ ⁊ ꝙ īſeparabilis eſt illa ma Tractatus .II. De cura nodorū ra cōplexio cū humore ab ipſo mēbro: tū qꝛ lapideata eſt: qn̄ nō pōt reſolui: tum ēt qꝛ cōplexio membri cōuerſa eſt ad nām illius humoris: vn̄ nutrimētū veniens ad id mē pruꝫ cōuertit̉ ſolū in naͣm illius hūoris ⁊ multiplicatur. ¶ Et iō ſi ſuꝑeminēt ei pili: tūc maxime ē ſignū ꝙ non pōt curari. CEt ē qd̓dā ex eiꝫ Hic Aui. ponit aliā ſpēꝫ ſephy ros q̄ ē q̄dā ſpēs vt mihi vr̄ ſephyros nō puri. Dic̄ gͦ. Et ē qd̓da.ſ. ſephyros ex eis.ſ. ſephyros cuiꝰ color ē corꝑis co lor: ⁊ in hoc ſignificat̉ ꝙ eſt ex flegmate īdurato qd̓ ꝓpͥor tiouatur mel̓ie. Et ꝑmutatur de vno mēbro ad alid̓: ego ītelligo id v̓bū ſic: nō enī ītelligo ꝙ vnū ſephyros ꝑmu retur de vno mēbro ad alid̓ hͦ eſt ⁊ ſpargitur maͣ ipſiꝰ per plura loca ita ꝙ fiūt pl̓es ſephyros: ⁊ hͦ eſt pol̓e ſicut qn̄ ī corꝑe abūdaret talis maͣ pol̓e ē ꝙ talis maͣ expulſa a naͣ extra corpꝰ diſpergatur ꝑplura loca ī vno mēbro ⁊ fiāt plures ſephyros parui: ſicut aliqn̄ diſꝑgitur maͣ nodoꝝ in vno mēbro ꝑ plura loca ⁊ fiūt ibi pl̓es nodi: ⁊ noīatur ſcꝫ id ſephyros ſeriuos.i. ad ſil̓itudinē eſare: nā ſicut ī eſa re diſꝑgit̉ maͣ ꝑ pl̓a loca ita hͨ: qꝛ ī iſto ap̄ate diſꝑgit̉ maͣ ꝑ pl̓a loca noīat̉ id ſephyros ſeriuoꝫ. Et ītell̓o ꝙ id ſephy ros ſit ſpēs ſephyros nō puri: qꝛ maͣ ſephyros puri nō ꝑ mutatur nec diſꝑgitur: īmo ī vno loco ꝑmanet ⁊ nūqͣꝫ ꝑ mutatur. ¶ Et qn̄qꝫ. Hic ponit quaſdā ſpēs ſephyros q̄ ē ſpēs ſephyros puri: vt mihi vr̄: ⁊ dicit. Et qn̄qꝫ.ſ. ſephy ros eſt cū colore corꝑis: ⁊ in hͦ ſignificatur ꝙ ē ex flegma te duꝝ magnū qd̓ nō ſanat̉ nec ꝑmutatur vnquā: ⁊ id eſt qn̄ id flegma ē ita induratū ꝙ factū ē quaſi lapis: ⁊ id ſe phyros ē ſpēs ſephyros puri: qꝛ id ſephyros ē purum ſe phyros qd̓ nō hꝫ ſenſuꝫ nec vnquā ꝑmutat̉: nec ēt vnquā ſanatur. Et ex hͦ apparet ꝙ ſephyros puꝝ aliqn̄ pōt eſſe ex flegmate vt qn̄ flegma ita īdurat̉ ꝙ ſit vt lapis ſicut ſu pra dicebatur. ¶ Apparet gͦ ex dictis ꝙ in iſta ꝑte vt dice patur Aui. ponit ēt quādā diſtinctionē ſephyros q̄ diſtī ctio cōp̄henditur ſub p̄dcā: qꝛ oēs ſpēs ſephyros quaꝫ hͨ ponit aūt ſūt ſub ſephyros puro ſicut ille qͥ nō ſanantur nec ymutant̉ aūt ſūt ſub nō puro ſicut illa ſpēs q̄ noīatur ſeriuos. ¶ Intellige ēt vlteriꝰ ꝙ qn̄ Auic̄. dicit de ſephy ros puro ꝙ nō ſanatur ītellige id cū medicinis: qꝛ bene poſſet id aliqn̄ ſanari cū ferro vt ſi eēt ī mēbro qd̓ poſſet totū abſcindi: ſꝫ tn̄ id nō eēt ſanatio: qꝛ maius eēt dānum de abſciſiōe mēbri qͣꝫ vtilitas ex curatiōe ſephyros. ¶ Sꝫ tu dices nōne poſſet ſanari cū medicina ruptiua ⁊ cauſti ca ſic̄ extrahunt̉ ſcroffule ⁊ nodi. Dicēdū ē ꝙ nō. pͥmo qꝛ ſephyros puꝝ ē ita radicatū ⁊ cōnexū ſub̓e mēbri ꝙ non poſſet euelli cū medicina niſi ⁊ totū mēbrū cauſticaret̉ ⁊ caderet cū medicina. Iteꝝ ēt: qꝛ cū medicina cauſtica ſit calida ꝑꝑ ſui caliditate quā īducit in mēbrū poſſet ſephy ros cancerari: ⁊ ideo deueniret ad peius qͣꝫ id in qͦ erat ſic ergo tunc talis ſephyros purum ſanari non poteſt. Tuuc ſequitur illa pars. ¶ Et oē ſephyros aūt īcipit appare̓ pau latī ⁊ addit̉ aūt ꝯuertit̉ ex flegmone aut heriſipilla aut exitura ī loco vacuo: ⁊ cuꝫ pl̓ꝫ accidit duricies ī viſceribꝰ n̄ accidit ni ſi poſt ap̄a calidū qn̄ curant̉ cū īfrigidan tibꝰ viſcoſis ex medicinis ⁊ cibis. ¶ In qͣ ꝑte Aui. qꝛ ſephyros pōt gn̄ari pl̓ibꝰ modis ponit modos gn̓atiōis ⁊ īceptiōis ipſiꝰ ⁊ duo facit: pͥmo facit hͨ 2º on̄dit ẜm queꝫ illoꝝ modoꝝ maxīe gn̓at̉ ſephyros ⁊ duricies ī iterioribꝰ mēbris. 2ª ibi.(Et cū pl̓m accidit du ricies ī viſceribꝰ ⁊cͣ.) Ambe ꝑtes patēt niſi ꝙ ī ſcd̓a par te in viſceribus: id eſt in membris interioribus ſicut ep̄a te ⁊ ſplene ⁊ alibi. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et qn̄qꝫ canceratur ſephyros ⁊ ꝓpin ꝗtas ſephyros ad cācrū ⁊ elōgatio eiꝰ ab eo eſt ẜm multitudinē īflāmationis eiꝰ ⁊ paucitatē ⁊ apertionē pulſationis in eo ⁊ occultatione eiꝰ ⁊ apertione venarum in circuitu eiꝰ ⁊ nō aꝑtione earum. ¶ On̄dit in quā egritudinē ꝑmutat̉ ⁊ modū ⁊ cām muta tiōis ipſiꝰ. Dicit gͦ. Et qn̄qꝫ cāceratur ſephyros: ⁊ ī hͦ Aui cē. on̄dit ī quā egritudine ꝑmutatur maxime ſephyros: ⁊ ꝓpinꝗtas ſephyros ad cācrū. Hic Aui. on̄dit modū ⁊ cāꝫ qͣre ſephyros maxīe ꝑmutat̉ ad cācrū: ⁊ cām huiꝰ ponit Aui eo ꝙ iſta ſūt ꝓpinqͣ ⁊ ꝯueniētia adinuiceꝫ. Inter ea ēt q̄ ſymbolū hn̄t ē trāſitꝰ: vt dicit Ari. ī li. de gn̄atōe ⁊ cor ruptiōe: quō aūt iſta ſint ꝓpinqͣ. Aui. on̄dit dicēs. Et pro pinꝗtas ſephyros ad cācrū ⁊ elōgatio.i. dr̄ia eiꝰ ab eo eſt ẜm multitudinē īflāmatiōis ⁊ paucitatē eiꝰ: qꝛ multitudo īflāmatiōis eſt ī cācro ⁊ paucitas ipſiꝰ eſt in ſephyros. Et apparitionē pulſatiōis in eo ⁊ occultationē in eo. i. pulſa tionis eiꝰ: qꝛ pulſatio ē apparēs ī cācro: in ſephyros aūt occultat̉ ⁊ nō apꝑet: ⁊ apertionē venaꝝ ī circuitu eiꝰ ⁊ nō aperitionē eaꝝ: qꝛ ī circuitu cācri apparēt vene extenſe ꝑ mēbꝝ: ī ſephyros aūt nō apparēt ille vene: ſic̄ gͦ apparet ꝙ ſephyros ⁊ cācer ſūt quodāmō ꝓpinqua. ¶ Et circa hͦ nota ẜm ꝙ extrahit̉ ex dictis Aui. ī pͥmo libro fen 2ª ca. de egritudinibꝰ cōpoſitis: ꝙ cācer ⁊ ſephyros adeo ſunt ꝓpinqͣ ꝙ nō differūt ꝑ dr̄ias ſub̓ales eo ꝙ vtraqꝫ fiūt ex eadē maͣ radicali: ſed ſolū differūt ꝑꝑ accidētia inſepara bilia. Que aūt ſint illa accn̄tia īſeparabilia Aui. hic cōnu merat: ⁊ meliꝰ ēt ponet̉ in ca. cācri: ⁊ ibi ēt videbimꝰ meli us quō differūt ſephyros ⁊ cācer: qꝛ ergo ſephyros ⁊ cā cer ſic ſunt ꝓpinqua ⁊ īter ea que ſūt ꝓpinqua facilis eſt tranſitus inde multotiēs ſephyros caceratur ⁊c̄. ¶ De cura nodoꝝ. Portet vt de eis ap̄atibꝰ illd̓ cure tur cui ē ſenſus ⁊ vt ſit inciſio: ⁊ pꝰ fac mūdificatione corꝑis cum eo qd̓ educit hūorē faciēte egritudinē: ⁊ for taſſe eſt illa mūdificatio cū flebotomia ſi eſt ſanguis plurime nigredinis. ¶ Superiꝰ Aui. determinauit de ſephyros theorice: h̓ de terminat de ipſo practice.ſ. qͣꝫtū ad curā: ⁊ diuidit̉ hec ꝑs ī duas. ī pͥma ꝑte ponit curationē ipſiꝰ qͣꝫtū ad vl̓ia. 2º po nit curā ipſiꝰ quantū ad ꝑticularia ⁊ localia. 2ª ibi.(Et ſu per id qd̓ reſoluit ⁊ lenit ſimul. Dicit ergo pͥmo. Opꝫ vt de his ap̄atibꝰ id curet̉ cui eſt ſenſus: ⁊ hͦ ē ſephyros non puꝝ: puꝝ n̄ curat̉. Et vt ſit īciſio.i. opꝫ vt pͥus.ſ. an̄ oēꝫ cu ram ſit īciſio.i. digō hūoꝝ: opꝫ.n. vt pͥmo digerat̉ hūor cū eis q̄ digerūt hūores duros ⁊ groſſos anteqͣꝫ purget̉: ꝗs vt dicit ypoc. digeſta medicari ⁊ mouere nō cruda ⁊c̄. aliꝗs dubitabit qͣre Aui. potiꝰ dixit hic Sed IuN Coportere mām digeri pͥus ad purgati onē qͣꝫ ī alijs ap̄atibꝰ: qꝛ in nullis p̄dictis ap̄atibꝰ nec ī ca lidis nec in frigidis poſuit materiā pͥus digeri qͣꝫ purga ri. Iteꝝ ēt vr̄ ꝙ debuiſſet Aui. in oībus p̄dictis aꝑatibus pͥus poſuiſſe digōnē hūoꝝ qͣꝫ purgationē ſic̄ ⁊ hic poſuit Dicit..n. G. ꝑ verbū ypo. ſuꝑ afforiſmū pͥmū: qͣrte ꝑticule libri afforiſmoꝝ. Si ꝗs inquit velit purgare mēbra ap̄ata hn̄tia cū aliqͣ farmacia nō purget ī initio morbi: qꝛ mor bus nōdū farmacie ē ꝯuenibil̓ cū nōdū maturauerit. Si āt detur alicui farmacia ī initio: ſana ēt loca d̓bilitat mor bo repugnātia. Sic gͦ tūc duplex ē hic dubitatio: vna qͣre potiꝰ hic poſuit digōneꝫ qͣꝫ in p̄dictis ap̄atibꝰ. Alia eſt qꝛ videt̉ ꝙ debuiſſet pone̓ in p̄dictis ſic̄ ⁊ hic poſuit. ¶ Ad euidentiam ſolutionis iſtoꝝ nota ꝙ duplex eſt euacua tio: quedam eſt euacuatio minoratiua: alia ē eradicatiua .III. Fen De cura eu̓atio. Euacuatio minoratiua ē q̄ reſpicit cāꝫ an̄tē qͥ ē re pletio totiꝰ corꝑis: eūo eradicatiua ē q̄ reſpicit cāꝫ cōiun ctaꝫ morbi actu faciētē morbū: mō eūo minoratiua pōt fi ri ante digōnē ⁊ poſt digōnē: eūo aūt eradicatiua fit ſolū poſt digōneꝫ. ¶ Ulteriꝰ nota ꝙ eūo corꝑis q̄ ſit ī iſtis ap̄a tibꝰ exterioribꝰ nō reſpicit cām cōiūctā ap̄atis exterioris eo ꝙ illa eūo nō ſit vt euacuet̉ maͣ ap̄atis ꝯiuncta: qꝛ maͣ ipſiꝰ cōiūcta iaꝫ extra venas ē collecta ī ſpōgioſitatibꝰ mē broꝝ. Et ſi aliqn̄ ap̄a deliteſcat ꝑꝑ eūone corꝑis ſoluꝫ: ni hilominꝰ tn̄ hoc nō ē qꝛ illa eūo eūaret ex maͣ ap̄atis ꝯiū cta: ſed hͦ ē: qꝛ illa eūo eūat mam qͥ ē parata currere ad lo cum apatis: ⁊ tūc cū ampliꝰ nō currit maͣ naͣ efficit̉ potēs ſuꝑ reſiduū que eſt maͣ ꝯiūcta ap̄atis ⁊ reſoluit ipſaꝫ ſpā liter: ſi nō ſit multa ⁊ ſit ſubtilis: ſic gͦ in iſtis ap̄atibꝰ exte rioribꝰ eū̓o corꝑis nō reſpicit cām ꝯiūctā ap̄atis: ſꝫ reſpi cit̉ cāꝫ an̄tem q̄ parata erat currere ⁊ augere ap̄a: gͦ tūc ta lis eūo corꝑis q̄ fit ī iſtis ap̄atibꝰ dr̄ potiꝰ minoratiua qͣꝫ eradicatiua: ⁊ iō ex pͥmo qd̓ dixi iā hr̄ ꝙ pōt fieri ⁊ an̄ di geſtionē maͣe ⁊ poſt digōnē maͣe: ⁊ ex hoc qd̓ dcm̄ ē appa ret iaꝫ reſpōſio ad ſcd̓aꝫ dubitationē. dicebas.n. ꝙ vide bat̉ ꝙ Auicē. debuiſſet ponere ī oībꝰ p̄dictis ap̄atibꝰ digō nem an̄ purgationē ꝑ id dcm̄. G. aucͣ. yp̄o. ſi ꝗs inꝗt velit ⁊c̄. nā Gal̓. dicēs id dcm̄ aucͣ. ypo. loquitur ī illo dicto de euone eradicatiua q̄ nō dꝫ fieri ī pͥnº morbi nec an̄ digō nem: ⁊ loꝗtur ibi de ap̄atibꝰ interioribꝰ in quibꝰ hꝫ locuꝫ vtraqꝫ eūatio ⁊ minoratiua ⁊ eradicatiua: in illis eniꝫ no dꝫ fieri eradicatiua ante digeſtionē maͣe: ſed Auiē̄. loꝗt̉ hͦ ⁊ ī predictis de euacuatiōe minoratiua q̄ pōt fieri ante di geſtionē ⁊ poſt digeſtionē: ⁊ ideo nō fuit neceſſariū ꝙ ī p̄dictis apoſtematibꝰ poneret priꝰ digeſtioneꝫ materie. ¶ Sed tn̄ reſtat rn̄dere ad pͥmū: qꝛ dicebas tu qͣre potius ergo p̄cepit hic fieri digeſtionē qͣꝫ in p̄dictis aꝑatibꝰ ⁊ ſpe cialiter cū vt dictū ē: loquat̉ de eūatione mīoratiua: que pōt fieri ante digōnē in oībꝰ apatibꝰ ⁊ poſt digeſtionem dicēdū ꝙ licꝫ euacuatio mīoratiua poſſet fieri ante dige ſtionē: ⁊ etiā poſt digeſtionē: nihilominꝰ tn̄ hic potiꝰ p̄ce pit Aui. fieri digōneꝫ qͣꝫ ī alijs eo ꝙ materia ⁊ hūor cur rens ad locū ap̄atis eſt magis groſſus ⁊ durꝰ hic qͣꝫ ī ali is: ⁊ iō ē magis inobediēs purgatiōi ꝑꝑ quā Aui. potius fecit h̓ mētionē de digōne qͣꝫ ī alijs ap̄atibꝰ.ſ. digeſtioneꝫ ſac mūdificationē corporis cū eo ꝙ educit humorē faciē tem egritudinē: qꝛ ſi ſit mel̓ica educas humorē cū ſoluen tibꝰ mel̓iaꝫ: ſi aūt ſit phegma purgabis cū ſoluētibꝰ phe gmna. Si āt ſint ambo inſimul mixti purgabis cū laxatiuo cōpoſito qd̓ educat vtrūqꝫ humorē. Si aūt cā ſit ſanguis groſſus melācolicꝰ ſic̄ ē ſpāl̓r qn̄ ſephyros ſit cōuertēdo ex phlegmone vl̓ ex heriſipilla: vel dato ꝙ fiat ex tali ſā guine groſſo mel̓ico īcipiēdo: tūc cuꝫ purgatiōe ventris erit ēt vtilis fl̓omia vt euacuet̉ ſanguis groſſus mel̓icus ⁊ hͦ ē qd̓ ſubdit Aui. Et fortaſſe ē illa mūdificatio cum fl̓o mia ſupple iuuans ſi ē ſanguis pl̓ime nigredinis.i. ſi ē ſā guis melācolicꝰ abūdanꝫ in corꝑe qui pōt ſephyros face re: vt dictum eſt. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et ſuper illud ſit qd̓ reſoluit ⁊ lenit ſi mul: ⁊ nō curetur cū eo qd̓ reſoluit ⁊ exio cat tātū: qm̄ illud perducit ad vehemen tiam lapideitatis propter exiccationem groſſi ⁊ reſolutionē ſubtilis. ¶ In qͣ parte Aui. poſita cura ſephyros qͣꝫtū ad vl̓ia: pōit cura ipſiꝰ qͣꝫtū ad ꝑticularia ⁊ localia. Et diuidit̉ iſta pars in ꝑtes duas. Primo on̄dit ī generali q̄ ⁊ qͣlia localia cō petāt ī ſephyros. 2º oſtēdit hoc ī ꝑticulari ponēdo medi cinas ſpāles. 2ª ibi.(Et lenificātia ꝗdē ꝗbꝰ eſt reſolutio q̄ dam. Prima ꝑs diuidit̉ adhuc in ꝑtes duas. primo facii qd̓ dictū eſt. ſcd̓o addit ꝗdda de balneo. 2ª ibi.(Et opꝫ ne multū vtat̉ balneo. Prima pars diuidit̉ in ꝑtes duas. Primo oſtēdit cuiꝰ cōplexiōis medicina nō cōpetit ī haſ egritudine: tāgēdo ēt aliꝗd de illa q̄ cōpetit. ſcd̓o oſtēdit qͣles ⁊ cuiꝰ cōplexiōis medicine cōpetūt ī hac egritudine ⁊ quo ordine debeāt adminiſtrari. 2ª ibi.(Et oꝫ vt ponā tur. Dicit ergo pͥmo. Et ſuꝑ id. i. ſuprū locū ſcliro ſis ſup ple ſit qd̓ reſoluit ⁊ lenit ſimul.i. mae reſolutiuū ⁊ leniti uū: ⁊ ī hoc Aui. tāgit aliꝗd conditionis medicaminis qd̓ cōpetit ſcliroſi: ſed nō cōplete tāgit cōditiōes ipſiꝰ hic: qꝛ cōplete tanget ī ꝑte ſequēti: īmo ſolū tangit hoc hͦ vt oſte dat ꝙ cōtrariū iſtiꝰ nō cōpetat ſcliroſi: ⁊ hoc ē qd̓ dicit ſta tim poſt. Et nō curet̉ cū aliqua medicina cū eo qd̓ reſol uit ⁊ exiccat tātū.ſ. ſine mollificatiōe: vt vel qꝛ in tali medi cina nō ſit mollificatio vel ipſaꝫ nō p̄ceſſerit aliqͣ medici na mollitiua. ⁊ dat cāꝫ hꝰ Aui. qm̄ id ꝑducit ad vehemen tiā lapideitatis ꝑꝑ exiccationē.i. ꝑꝑ indurationē hūoris groſſi ⁊ reſolutionē ſubtilis. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et opꝫ vt ponantur curationi eiꝰ due reuolutiones: reuolutio reſolutionis cū lenitate cuꝫ eo qd̓ non exiccat plurimum qꝛ omne reſolutiuū ẜm plurimū exiccat: ⁊ humectatiuū raro reſoluit: ⁊ oportet vt ſit gradus eius in caliditate ex ſecundo ad tertiū ⁊ in exiccatione ex gradu pͥmo ⁊ reuolutio alia lenificationis. ¶ In ꝑte iſta Aui. on̄dit cuiꝰ cōplexiōis medicine cōpetāt in hac egritudine ⁊ quo ordine debeant adminiſtrari: ⁊ diuidit̉ ꝑs hec ī duas. Primo hoc on̄dit de medicīs ſim plicibꝰ. 2º on̄dit ꝙ eadē eſt rō de cōpoſitis. 2ª ibi.(Et ite ruꝫ cōpoſitio medicinaꝝ. Prima ī duas. pͥmo on̄dit cu ius cōplexiōis debēt eē medictue locales: ⁊ quo ordine debēt adminiſtrari: ⁊ hoc abſolute. 2º hoc on̄dit cōpara tiue ẜm diuerſitatē mēbroꝝ: ⁊ ēt ſephyros. 2ª ibi.(Et di uerſificet̉ neceſſitas. In pͥmo.§. Aui. tria ponit dicta. ī pͥ mo dicto on̄dit cuiꝰ cōplexiōis ⁊ qͣles debēt eē medicine locales. in 2º dicto on̄dit ꝙ ille medicine debent admini ſtrari ẜm ordinē. ī 3º dicto on̄dit ꝗd ſit faciēdū qn̄ admi ſtrant̉ medicīe ẜꝫ vnā reuolutionē: ⁊ ꝗd qn̄ adminiſtrāt̉ ẜm aliā. 2ª ibi.(Et ſint iſte due reuolutiōes.) 3ª ibi.(Et oꝫ vt famē. Dicit gͦ de pͥº. Et oꝑꝫ vt ponant̉ curatiōi eiꝰ ſcꝫ qͣꝫtū ad localia due reuolutiōes.i. medicine ẜm duas re uolutiōes: quaꝝ vna ē reuolutio reſolutiōis cuꝫ lenitate cum eo qd̓ nō exiccat ſupple fortiter hͦ eſt ẜm vnā reuolu tionē debēt adminiſtrari medicine reſolutiue lenes ⁊ nō fortiter exiccatiue: ⁊ reddit cām Aui. qͣre medicine reſo lutiue debēt eē lenes: qꝛ oē reſolutiuū ẜꝫ pl̓m exiccat: et ⁊ id v̓bū pōt exponi duobꝰ modis: vno mō: ſic bn̄ dico ꝙ medicine reſolutiue debēt eē lenes ⁊ non fortes: qꝛ oē re ſolutiuū ẜm plurimū.i. oē reſolutiuū multū ⁊ forte exic cat ſupple nimis: ſꝫ medicine nimis exiccatiue non cōpe tūt ī ſcliroſi: gͦ tūc debēt admīſtrari ī ipſo medicine lenes reſolutiue ⁊ nō fortiter exiccatiue. Aliomō p̄t exponi id v̓bū ⁊ tūc exponet̉ ēt v̓bū p̄dictū alio mō: qͦꝫ pͥuꝫ: vt dicat̉ ſic: bn̄ dico ꝙ medicine reſolutiue ſint cū lenitate.i. ꝑmix te cū lenitiuis: ⁊ cū eo qd̓ nō exiccat: ⁊ nō debēt ꝑmiſceri cū exiccatiuis: qꝛ omne reſolutiuū ẜm plurimū exiccat: ⁊ hoc eſt ẜm plurimū: ita eſt ꝙ omne reſolutiuū exiccat. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ ꝓprietas medicine reſolutiue ⁊ exicca tiue multuꝫ cōueniunt: qꝛ medicina reſolutiua vt ponit Aui. in ſcd̓o libro eſt cuiꝰ ꝓprietas eſt vt ſeparet humidū faciēdo ipſuꝫ vaporare ⁊ extrahēdo ipſum a loco in quo fuit retētus.ſ. ꝑteꝫ poſt partē donec aſſiduatione ſue ope rationis finiat id qd̓ ex ea remanet ⁊c̄. ⁊ iō medicina reſo lutiua q̄ extrahit ſanitatē a loco exiccat etiā eaꝫ: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Aui. de medicina deſiccatiua in eodē ca. Dic̄ em̄ ꝙ medicina deſiccatiua eſt q̄ cōſumit hūiditatē ſua reſo A8 Tractatus .II. apoſte. duro. lutiōe ⁊ ſubtilitate ſua. Uides gͦ ꝑ hͦ ꝙ ꝓpͥetates vtriuſqꝫ multū cōueniūt. ⁊ iō ita ē ꝙ medicina reſolutiua ẜm pl̓m ericcat. qꝛ ergo ẜm pl̓m medicina reſol̓iua deſiccat. non debet gͦ ꝑmiſceri cū exiccatiuis ne ampliꝰ addat̉ ſuꝑ eius ericcationē ⁊ ſic fiat nimis exiccatiua: īmo dꝫ eſſe cū leni tate ⁊ cū eo qd̓ nō exiccat. ¶ Et hūectatiuū raro reſoluit id pōt exponi duobꝰ modis. Unoº hūectatiuū raro reſol uii: hoc ē raro ē ꝙ hūcctatiuū reſoluat. Et rō huiꝰ eſt: ꝗ de rōne materie hūectatiue ē ſolū mollificare hūorē et p̄ parare ip̄m ad reſoluēdū ⁊ nō ꝙ reſoluat: ⁊ iō debet ꝑmi ſceri cū reſolutiuo: qꝛ tūc illud p̄parat ad reſoluēdū et re ſolutiuū reſoluit qd̓ mollificatū ē: ⁊ nō dimittit etiā reſolu tiuū nimis exiccare. ¶ Alioº exponi pōt ꝙ humectatiuū raro reſoluit: hoc ē ꝙ huectatiuū reſoluit raro.i. paulati ue ⁊ nō cito ⁊ ſubito: vn̄ reſoluit raro: qꝛ paulatim ⁊ ī lon go tꝑe. ⁊ id etiā eſt veꝝ ꝙ hūectatiuū ampliat pͥoros ⁊ p̄ parat hūo. ad reſoluēdū. ⁊ iō ex hoc ꝙ ampliat poros et hūor p̄parat̉ ad reſoluēdū: tūc naͣ adiutorio huiꝰ mae re ſoluit de hu. ſic p̄parato paulatiue ꝑ pͥoros ampliatos: et iō hūectatiuū reſoluit paulatim. ⁊ ꝓpter hoc etiā bonū ē vt ꝑmiſceat̉ cū reſolutiuo vt nō ꝑmittat ip̄m reſoluere hu miditatē ſubtilē ⁊ groſſum indurare: ſed faciat ip̄m reſol uere humo. ⁊ ꝑ totū: ⁊ nō pͥmo vna ꝑtē qͣꝫ aliā. ¶ Ulteriꝰ nota ꝙ lꝫ dictū ſit ꝙ medicine reſolutiue debēt eſſe lene et nō ꝑmixte cū exiccatiuis: ꝙ nō eſt intelligēdū ꝓpter hͦ ꝙ medicine reſolutiue nō ſut aliquo mō exiccatiue: quia id nō eſſet veꝝ: īmo qn̄ eſt tp̄s reſoluēdi debēt eſſe medi cine reſolutiue exiccatiue plus qͣꝫ mollificatiue. ſed non debēt eſſe exiccatiue nimis ꝓpter cām dicta. vn̄ debēt eē exiccatiue lenes. ⁊ hoc intelligit Auicē. ꝑ ea q̄ dicta ſunt. Et hoc eſt qd̓ ſubſequēdo ſtatim dicit Aui. Et oꝫ vt ſit gͣ dus.ſ. medicinaꝝ reſoluētiū in caliditate ex ſecūdo gra du ad tertiū: ⁊ in ſiccitate in gradu pͥmo. ſic gͦ bene debēt eſſe exiccatiue: ſed debēt eſſe lenes. Habemus gͦ ex dictis ꝙ vna reuolutio curatiōis ſcliroſis qͣꝫtū ad localia eſt re uolutio reſolutiōis: ſed alia r euolutio quā oportet eſſe ī curatiōe iſtiꝰ eſt reuolutio lenificatiōis. Deinde cū dicit: ¶ Et ſint iſte due reuolutōes ſuccedētes. CHic Auic̄. on̄dit ꝙ p̄dicte reuolutiōes debēt admīſtrari ẜm ordinē: ⁊ dicit: Et ſint iſte reuolutiones ſuccedētes.i. ordinate: vt qꝛ vna p̄cedat altera ſequat̉. ⁊ nō curat h̓ ex primere illū ordine: qꝛ poſuit ip̄m in pͥmo ſed ordo iſtaꝝ reuolutionū eſt ẜm ꝙ extrahit ex dictis Auic̄. in pͥmo fen 4ª cap̄. de curatiōe apoſte. Nā primo oꝫ vt mollificet̉: de inde reſoluat̉: deinde ſi timet̉ ex reſol̓one eiꝰ qd̓ reſolui ne id qd̓ remāſit fiat lapis. Iteꝝ ſecūdo redeundū eſt ad mollificādū ⁊ poſtea ad reſoluēdū: ⁊ ſic fiat quouſqꝫ reſol uatur totus humor. Semꝑ ergo debet p̄cedere mollifica re ⁊ ſubſequi reſoluere. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Etoꝫ vt mēbrū famē pati cogat̉ in re uolutiōe reſol̓onis: ⁊ trahatur nutr im̄tū ad eiꝰ oppoſitū cū motiōe illiꝰ oppoſiti et exercitio eiꝰ ⁊ ip̄iꝰ famelicatiōe: ⁊ cibetur in reuolutiōe lenificatiōis: ⁊ fiat ei cā ap petendi nutrimētū cum fricatione et que ſunt ei ſimilia ⁊ liniatur cum pice. CHic Auic̄. on̄dit quid ſit faciendū qn̄ adminiſtrant̉ me dicine ẜm vnā reuolutionē: ⁊ quid qn̄ adminiſtrant̉ ẜm aliā. ⁊ patet qd̓ dicit: qꝛ qn̄ volumus reſoluere opor: et vt mēbrū fiat famelicū.i. ſit vacuū cū diuerſione nutrimēti ad oppoſitā partē: ſicut ponit Aui. ſed qn̄ volumus lenifi care oꝫ vt cibet̉ ⁊ trahat̉ nutrim̄tū ad ip̄ꝫ: ⁊ hoc eſt qꝛ nu trimētū humectat ip̄m ⁊ impinguat. Tūc ſeꝗt̉ illa pars: ¶ Et diuerſificetur neceſſitas in virtute medicinaꝝ reſoluētiū ⁊ lenificātiū ⁊ di bilitate eaꝝ ẜm raritatē membri ⁊ ipſius ſpiſſitudinem et vehementiam duritiei et debilitatem eius. ¶ In iſto§. Auic̄. poſtqͣꝫ oſtēdit abſolute cuiꝰ cōpl̓onis ⁊ qͣ lis debent eſſe medicine locales ſcliroſis: oſtēdit hoc hic cōparatiue.ſ. ꝑ reſpectū ad diuerſitatē membroꝝ ⁊ diuer ſitatē ſcliroſis. ¶ Dicit ergo pͥmo. Et diuerſificet̉ neceſſi tas: in virtute.i. in fortitudine materieꝝ reſoluentiuꝫ ⁊cͣ. ẜm raritatē mēbri ⁊ ſpiſſitudinē ip̄ius ⁊ vehementiā du ritiei.ſ. ſcliroſis et debilitatē eius.i. ⁊ paucitatē duritiei ip ſius. Quō aut diuerſificet̉ fortitudo ⁊ debilitas iſtaꝝ me dicinaꝝ penes illa q̄ ponit Aui. apꝑebit poſt qn̄ ꝓſeqͥtur de medicinis localibꝰ ſpālibꝰ. ¶ Tunc ſequit̉ illa pars: ¶ Et iteꝝ cōpoſitio medicinaꝝ oportet vt aggregetur inter duas virtutes. ¶ In qua parie oſtēdit Aui. ꝙ eadē ratio eſt de admīſtra tione medicinaꝝ cōpoſitaꝝ: ſicut dictū eſt de ſimplicibꝰ. Dicit ergo. Et iteꝝ cōpoſitio medicīaꝝ oportet vt aggre gent̉ inter has duas virtutes.ſ. reſol̓oni ⁊ mollificationi vt qn̄ volumus vti medicinis cōpoſitis temꝑe reſol̓onis: tunc medicine ſint cōpoſite magis ex reſolutis qͣꝫ ex mol litiuis. qn̄ aūt volumus eis vti temꝑe lenificationis tunc ſint cōpoſite ex mollitiuis. ⁊ ſimiliter etiā fortitudo diuer ſificetur: ⁊ debilitas eaꝝ in reſol̓one ⁊ lenificatiōe ẜm ra ritatē ⁊ ſpiſſitudinē mēbri: ⁊ ẜm vehementē groſſitiem et paucam ſcliroſis. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oportet ne ml̓tu vtātur balneo qm̄ reſoluit ſubtile ⁊ aggregat ſpiſſum et nō ꝑuenit ad hūc fine vt leniat ſpiſſum. CHic Aui. addit quiddā de balneo: ⁊ patet qd̓ dicit. ⁊ ītel lige hic qd̓ dixit maxime de balneo naturali ¶ Ulterius intellige ꝑ hoc qd̓ dicit: ⁊ oꝫ ne multū vtat̉ ⁊cͣ. datur intel ligi ꝙ aliqn̄ pn̄t vti ſicut qn̄ ap̄a eſſet mollificatū ⁊ eſſet ī via reſolutiōis: aliter autē nō: quia reſoluit ſubtile ⁊ dere linquit groſſum plus. Tunc ſequitur illa pars: Et lenificantia quidē ꝗbus ē reſolutō quedā ſūt ſicut adep̄s gallinaꝝ ⁊ anſeruꝫ et vituloꝝ ⁊ boū et ceruoꝝ ꝓprie et me dulle eoꝝ et adeps hyrci: et aſini adeps eſt bona eis et adeps rapaciū leonū ⁊ vr ſi et leo pardi et adib ⁊ qͥ currūt curſu eo rū de vulpibꝰ et lupis. Et adipes rapaci um ex auibꝰ: et oꝫ vt miſceātur cum eis q̄ ſūt ſicut armoniacū et bdeliū et galbanū et ſtorax et maſtix qn̄ p̄parātur ad reſol uēdum et fiāt ſingularia. Et de p̄dictis adipibꝰ melior eſt adeps leonū et vrſi. et in mucillagine fenugreci et ſe. lini ſūt re ſolutio et lenificatio. Et oꝫ ne ī iſtis adi pibus et eaꝝ ſimilibꝰ de mollificātibus ſit ſal omnino: qm̄ ſal exiccat et indurat: immo oportet vt ſit earum operatio: ope ratio ſolis in cera que lenit et liquefa cit: et non peruenit ex hoc vt exiccet. Fen De cura .III. Et de lenificātibus iteꝝ in ꝗbus eſt reſo lutio quedā: ſunt bdeliū ſic ilieſe ⁊ oleum antiquū ⁊ oleū de alcāna ⁊ oleū de lilio ⁊ galbanū ⁊ laudanū ⁊ ſtorax ⁊ yſopus hu mida: ⁊ meliora eoꝝ ſunt q̄ ſunt minoris antiꝗtatis ⁊ exiccatiōis ⁊ vehemētioris humiditatis. ⁊ iteꝝ maſtix albū appropī quat p̄dictiſ. Et in oleo de alcāna ⁊ oleo de lilio ⁊ ficubus et alkerua eſt de reſolu tione et lenificatiōe ſimul qd̓ eſt ſupra ſuf ficientiā. Et de lenificātibus quidē eſt vt ſumat̉ fex ſeminū et fex aceti: et ferueant et effundat̉ poſt ebullitionē bonā ſuper vtraſqꝫ qd̓ eſt ꝯueniētius ⁊ adminiſtret̉. Et de medicinis bonis ad illud eſt vt ſu mant̉ ſtercus aſini et radix euiſci: et fiat ex ambobus linimētū: et ſi fuerit cū am bobus ſtorax erit melius. et iteꝝ quādo apparet lenitas oportet vt liniat̉ cū ar moniaco ſoluto cū aceto forti diebꝰ pluri bus. de inde redeat lenificatio aut galba no et oppoponaco: aut ſumant̉ galbanū et āmoniacū et bdeliū et terant̉ oīa et in uoluantur cū oleo de benet oleo de lilio cū aliquātulo mucillaginis fenugreci et lini et fiat emplaſtrū. Et ſordicies balnei eſt ex medicinis vehementis iuuamenti qn̄ ponitur in emplaſtris ap̄atū durorū. et cū nō inuenitur ſordities balnei tunc adminiſtrētur loco eiꝰ aquaeuiſci et ni trū. Et de emplaſtris bonis in hora reſo lutiōis ſūt emplaſtra q̄ ſūt ad ſcrofulas d̓ illis q̄ diximꝰ: et empl̓a iulios ⁊ colophō. ¶ In qua parte poſtqͣꝫ Auic. poſuit in gnͣali cuiꝰ cōplexi onis ⁊ qualia localia cōpetūt in ſcliroſi: hic ponit in ſpāl medicinas locales ẜm p̄dictas regulas gn̓ales quas pri us poſuit. poſuit em̄ eas ẜm reuolutionem.ſ. reſol̓onis et mollificatiōis: quia modo ponit medicinas mollitiuas ⁊ mō reſolutiuas. et ponit etiā eas ẜm diuerſitatē duritiei ⁊ raritatis mēbroꝝ: ⁊ ẜm duritiē multā et paucā ſcliroſis. Dictū em̄ fuit prius ꝙ penes hoc diuerſificat̉ fortitudo ⁊ debilitas medicinarū in reſol̓one ⁊ lenificatiōe. ¶ Diui dit̉ ergo ꝑs iſta induas. In pͥma ꝑte ponit medicinas lo cales in ſpāli ẜm reuolutionē reſol̓onis ⁊ mollificatōnis abſolute nō cōparādo. 2º ponit eas cōparādo eas in debi litate ⁊ fortitudine ⁊ reſol̓onis ⁊ mollificatiōis ẜm diuer ſitatē mēbroꝝ ⁊ duritiē ⁊ mollitiē: ⁊ ẜm diuerſitatē ſcliro ſis in vehemēti groſſitie ⁊ pauca. 2ª ibi: Et cū ap̄a eſt ve hemētis groſfitiei. In pͥmo.§. ponit Aui. plures medici nas locales in ſpeciali ⁊ cōfundit eas in ſimul: qꝛ mō po nit reſolutiua mō mollitiua cōprehēdēdo inſimul ⁊ non cōprehēdendo eas ordinate. tu aūt reſpicias virtutē me dicinaꝝ in reſolone ⁊ mollificatione ⁊ vtaris eis ẜm p̄dictam regulā quā prius dixi. Dicit ergo. Et lenificātia ꝙ dem ⁊cͣ. adip. i. lupi: ⁊ adipes rapaciū ex ꝗbꝰ.ſ. rapacib ſicut vulturis ⁊ aquile: ⁊ ſimiliū. Et oꝫ vt adminiſtrēt̉ cū eis.ſ. adipibus q̄ ſūt ſicut armoniacū ⁊c̄. qn̄ p̄parant̉ ac reſoluendū.i. qn̄ volumus eis vti ad reſol̓onē: qꝛ ip̄e pu re nō ſufficerēt ad reſol̓onē: ſed debēt miſceri cū eis ille gūme vt fortificet̉ reſolutio eaꝝ. ¶ Et oꝫ ne in iſtis adip bus ⁊ earū ſimilibꝰ ſit ſal oīno. intellige hic maxime qꝛ volumus eis vti hora lenificatiōis: qꝛ tūc nō oꝫ eſſe cū eis aliqd̓ exiccatiuū. ſed qn̄ vellemus eis vti in hora reſolu tiōis tūc nō eſſet ita malū. Ueꝝ eſt tn̄ ꝙ in hora reſol̓onis nō debemus vti exiccatiuis fortibus: vt dictū fuit ſupra ſed exiccatiuis lenibus. ⁊ ideo cū ſal ſit de exiccatiuis for tibus: nō eſt admiſcendū in medicinis in hora reſol̓onis niſi poneret̉ valde paꝝ ⁊ mixtus cū mollitiuis: allrerua ideſt tornaſolle magnū. Et de lenificantibus quidē eſt vi ſumat̉ fex ſeminū.ſ. alkrerua ⁊ effundat̉ poſt ebullitioneꝫ bonā ſuꝑ vtrūqꝫ.ſ. ſuꝑ fecē taliū ſeminū ⁊ aceti qd̓ eſt eī ce ueniētius.i. qd̓ eſt cōueniēs ſcliroſi: ⁊ hoc eſt oleū molliti uum lene: quia tale oleū cōuenit ſcliroſi: vt dicet̉ poſtea. Cum oleo de ben. ben.i. cataputia illa alba groſſa quan ſpeciarij vocāt piper albū. Et empl̓a nilios. id empl̓m ē dictū in cap̄. vndimie. et eſt empl̓m qd̓ incipit ſic: Et iterū eius cuius quidē anteceſſit dolor ſumant̉ ſordities balnei ⁊cͣ. Et cobion.i. emplaſtrū de maluauiſco ſicut eſt diaqui lon. Tunc ſequitur illa pars. Et cū apoſtema eſt vehemētis groſſi tiei tūc nō eſt excuſatō ab aceto: ip̄m em incidit ⁊ debilitat virtutē mēbri: ⁊ ꝓprie cū eſt neruoſum: qm̄ eſt vehemētius va cuum a materia et dimittit eam cauſe in primenti deforis. ¶ In qua parte Aui. ponit medicinas locales ſcliroſis cō parādo eas in debilitate ⁊ fortitudine reſol̓onis ⁊ molli ficationis ẜm diuerſitatē mēbroꝝ in duritie ⁊ mollitie: et ẜm diuerſitatem ſcliroſis in vehemēti ⁊ pauca groſſitie ¶ Et diuidit̉ pars iſta in partes duas. In pͥma parte oſt dit quō diuerſificat̉ neceſſitas medicinaꝝ in virtutibus eaꝝ penes duritiē multā ⁊ paucā ipſiꝰ ſcliroſis: licet etiaꝫ aliquid tāgat de diuerſitate mēbroꝝ. In 2ª parte oſtendit quo diuerſificat̉ etiā neceſſitas eaꝝ in virtutibus ſuis pe nes diuerſitatē mēbroꝝ ⁊ duritiē ⁊ mollitiē. 2ª ibi:(Et id duritiei qd̓ eſt in chordis. Prima pars diuidit̉ in parte duas. In pͥma parte facit qd̓ dictū eſt: ⁊ hoc facit oſtēden do quid debet p̄dictis medicinis adiungi ẜm diuerſitatē vehemētis groſſitiei ſcliroſis ⁊ paucitatē ipſius. 2º oſten dit qn̄ ⁊ quō id debet p̄dictis adiūgi. 2ª ibi:(Ueꝝ oꝫ vt ſit adminiſtratio. Dicit ergo pͥmo. Et cū apoſtema eſt vehe mentis groſſitieī.i. vehemētis duritiei: tūc nō eſt excuſa tio ab aceto.ſ. ꝙ miſceat̉ in medicinis p̄dictis. Et dat cau ſam huiꝰ Auic. ipſum em̄ incidit ⁊ debilitat mēbri virtu tem. Iſte textus eſt obſcurus. ſed ego intelligo ſic ipſum: Ipſum em̄ incidit.ſ. humores groſſos ⁊ duros: ⁊ debili tat.i. rarificat mēbri virtutē.i. mēbri duritiē q̄ eſt ī eo ⁊ ſcli roſi: ⁊ ꝓprie qn̄ eſt neruoſum: ⁊ maxime tūc debet admi niſtrari acetū qn̄ mēbrū in quo eſt ſcliros duꝝ eſt neruo ſum. et dat cām huius: qm̄ eſt vehemētius vacuū materia ideſt qm̄ eſt vehemētius vacuū ab humiditate: eo ꝙ mē brū neruoſum eſt magis ſiccū ⁊ duꝝ ⁊ ſpiſſum qͣꝫ carno ſum. Et ideo cū ſit magis duruꝫ: ⁊ per cōſequens ſcliros magis eſt duꝝ in eo qͣꝫ in alijs mēbris: magis indigemus inciſionē ⁊ rarificatiōe: ⁊ cū hoc faciat acētū. ideo tūc ma xime cōuenit acetū: qꝛ ſcliroſis eſt in mēbro neruoſo. Et dimittit eā cauſe impͥmenti deforis. Hic ponit tertiā vtili tatē quā facit acetū que ſequit̉ ex ſecūda. Nā acetū admi xtū cū medicinis alijs dimittit eā.i. duritiē cauſe impͥmen .II. Tractatus G Apo. durorū ti deforis.i. vt melius impͥmat̉ ibi virtus medicine extrin fece: qꝛ acetū rarificat duritiē mēbri. Et iō cū rarificet du riciē ⁊ ampliet poros melius pōt tūc virtus medicīe cum qua miſcet̉ acetū impͥmi in ſcliroſi. vn̄ acetū facit penetra re virtutē aliarū medicinarū q̄ cū eo miſcent̉. ¶ Ex dictꝭ ergo apparet quō diuerſificant̉ maͣe in fortitudine ⁊ de bilitate reſol̓onis ⁊ mollificatiōis ẜm diuerſitatē ſcliroſis in vehemēti ⁊ pauca duricie: qꝛ qn̄ ſcliros nō eſt vehemē ts duriciei: tunc ſufficiūt medicine p̄dicte: qn̄ aūt eſt ve hementis groſſitiei: ⁊ tunc debēt eſſe magis fortes: quia debet miſceri cuꝫ eis aliqd̓ inciſiuū ſicut acetū: pͥmo quia acetum incidit. 2º qꝛ rarificat duriciē: vnde tunc pōt vir tus medicinaꝝ melius īprimi in mēbrū. Et tangit etiam Aui. in illa ꝑte aliꝗd de diuerſitate mēbroꝝ: ſed de hoc tangit magis cōplete inferius. Deinde cū dicit. ¶ Uerū opꝫ vt ſit adminiſtratio aceti et intromiſſio eius in medicinis in fine rei nō in eius pͥncipio ⁊ vbi cadit vltimatio in lenificatione ⁊ cum intromiſſione te piditatū lenificationis: ⁊ alleuiet̉ admi niſtratione aceti: ⁊ cū nō fit alleuiatio cū aceto nocet neruis ⁊ cōuertit in lapidei tatē. Et medicus tunc fit audacior in ad miniſtrando acetum cum apa eſt in mē bro carnoſo ſicut id qd̓ eſt in ſplene: ⁊ qn̄ qꝫ linitur locus cū aceto ⁊ vaporatur cū eo: deinde cōſequit̉ cū epithimate ſicut illud qd̓ ē de oppoponaco: deīde āmōia co: deinde incipit cuꝫ pauco leui: poſtea additur virtus: deinde gradatur ad leni ficationem. ¶ Auicen. oſtendit quādo ⁊ quo mō acetuꝫ debet p̄dictis medicinis admiſceri ⁊ adminiſtrari: ⁊ duo facit. Primo facit hoc. ſecūdo incidentaliter oſtendit ꝙ oleuꝫ cōpetit in ſcliroſi. 2ª ibi.(Et oportet vt adminiſtret̉. Dicit ergo primo ꝙ oportet vt ſit adminiſtratio aceti in fine rei non in eius principio. Et cauſa huius eſt: qꝛ acetū eſt fortiter exiccatiuū: in pͥncipio autē ſcliroſis oportet mollificare: ⁊ nō exiccare: ⁊ ideo oportet vt nō adminiſtret̉ in pͥnci pio: ſed in fine quando iam facta eſt mollificatio cū mol litiuis. ¶ Et vbi cadit vltimatio in lenificatiōe: id pōt ex poni duobus modis. Uno modo ⁊ vbi cadit ⁊c̄. hoc eſt vt adminiſtretur quādo iam facta eſt vltima mollificatio in apoſtemate: quia vt dictū eſt debet adminiſtrari in fi ne rei ⁊ non in principio eius. Alio modo pet exponi: ⁊ vbi cadit vltimatio in lenificatiōe.i. ⁊ adminiſtret̉ acetū ſolū in illo apate vbi oꝫ vltimo lenificare: ⁊ hͦ eſt in ap̄a te vehemētis groſſitiei: nam in tali vt dictū eſt nō eſt ex cuſatio ab aceto: ⁊ vtraqꝫ expoſitio vera eſt. ¶ Et cū ītro miſſiōe tepiditatū lenificatōis: hoc eſt dicere ꝙ acetū dꝫ adminiſtrari ponēdo īterpolatōnes cū eo ex ꝗbus inter pelatōnibus admīſtrent̉ ēt mollitiua ⁊ lenitiua. Et hͦ eſt qd̓ Aui. ſubdit dicēs. Et alleuiet̉ in admīſtratione aceti.ſ. ponēdo īterpollatiōeꝫ in admīſtratiōe ipſius in ꝗbꝰ īter pollatiōibꝰ intromittāt̉ mollitiua ⁊ lenitiua: vt dixit mō Et reddit cām Aui. qͣre oꝫ vt fiat alleuiatio in admīſtrati one aceti cū dicit: ⁊ cū nō ſit alleuiatio cū aceto nocet ner uis ⁊ ꝯuertit ad lapideitatē: qꝛ cū acetū ſit frigidū ⁊ deſic catiuū ſi ꝯtinuaret̉ ſepe in ſcliroſi qd̓ eſt vehemētis groſ ſitiei: exiccaret̉ ſubtile ⁊ induraret̉ groſſum plus ⁊ cōuer uerteret̉ ad lapideitatē: ⁊ iō ſi ꝯtinuat̉ nocet apͥati qd̓ eſt vehemētis groſſitiei ⁊ maxime nocet ſi eſt in mēbro ner uoſo: qꝛ acetū nocet neruis ſic̄ ponūt oēs auctores. Et iō ſubdit Aui. ꝙ medicus ſit tūc audacior ī admīſtrādo ace tū.ſ. in ſcliroſi vehemētis groſſitiei cū ap̄a eſt in mēbro carnoſo ſicut illud qd̓ ē in ſplene. ⁊ hͦ ē: qꝛ acetum nō no cet mēbro carnoſo rōne ſue cōplexiōis ſic̄ nocet neruoſo Q de hͦ qd̓ dicit hͦ Aui. Sed tūc dubitabi ꝙͣ medicus dꝫ eſſe audacior in admīſtrādo acciū ī mēbro carnoſo qͣꝫ in ner uoſo: ⁊ dicit hoc ēt īferius: qꝛ acetū ſaluius eſt in mēbro carnoſo qͣꝫ in neruoſo. Sꝫ ſi ita eſſet tūc gͦ videt̉ ꝙ in me bris raris ⁊ mollibus cōpeterēt fortiores medicine ⁊ ma gis inciſiue qͣꝫ in mēbris duris ⁊ ſpiſſis: ſꝫ hoc eſt ꝯtra id qd̓ dictū eſt ſupra. ⁊ ꝯtra Gal. et. 14. de ingeuio. ponit.n. ibi in capl̓o de cura ap̄atis duri: ꝙ in mēbris ſpiſſis ſicut in chordis ⁊ neruis debēt miſceri cū mollitiuis inciſiua ſicut acetū. ¶ Preterea Aui. dixit pͥus ꝙ cū ap̄a ē in mē bro vehemētis groſſitiei: tunc nō eſt excuſatio ab aceto ⁊ maxīe ſi mēbrū eſt neruoſum: gͦ tūc in neruoſo magis cō uenit admīſtrari acetū ⁊ ſaluius eſt qͣꝫ in carnoſo. ¶ Ad primū eſt dd̓m ꝙ qn̄ Aui. dicit: ꝙ medicus dꝫ eſſe auda cior ⁊ ſaluius eſt admīſtrare acetū in mēbro carnoſo qͣꝫ in neruoſo: ītelligit hoc ſuppoſito ꝙ vtrobiqꝫ cōueniat admīſtrari acetū.ſ. vt ſi ap̄a vehemētis groſſitiei ſit in mē bro carnoſo ⁊ ſit in mēbro neruoſo: tūc audacius poſſimꝰ ibi admīſtrare acetū qͣꝫ in mēbro neruoſo: qn̄ ergo dictū fuit ſupra. ⁊ Gal. ēt dicit ꝙ in mēbris duris ⁊ ſpiſſis ꝯue nit admīſtrari acetū in medicīs: intelligendū eſt qͣꝫtū eſt ex ꝑte duriciei mēbroꝝ ſolū nō intelligēdo ex ꝑte vehe mētis ⁊ pauce duricieī ipſius ſcliros: nā intelligēdo ſolū ex ꝑte duriciei mēbroꝝ acetū dꝫ admīſtrari ī mēbris ner uoſis: in mēbris aūt carnoſis nō indigemꝰ qͣꝫtū eſt ex ꝑte huiꝰ. Et iō dicit ibi Gal. in illo capl̓o ꝙ in lacertis a nul lo poni vidi.ſ. acetū: ⁊ hoc eſt: qꝛ lacerti ſunt mēbra car noſa. ⁊ intelligit id dictū ꝙ nō indigemus qͣꝫtū eſt ex ꝑte duriciei mēbroꝝ cū nō ſint mēbra dura ſicut ſunt nerui ⁊ ligamēta: ſed ꝯſidērādo vlterius ex ꝑte vehemētis groſ fitiei ſcliroſis: tunc cōpetit acetū ⁊ in mēbro carnoſo ⁊ in neruoſo: ſꝫ ī carnoſo poſſumꝰ audaciꝰ admīſtrare: ⁊ iſto mō intelligit hͨ Aui. iſtā cōꝑationē. ¶ Tūc ad ſcd̓m argᵐ tu dicis Aui. dixit pͥus ꝙ ſi ap̄a eſt vehemētis groſſitiei: tūc nō eſt excuſatio ab aceto maxīe ſi fuerit in mēbro ner uoſo. ergo videt̉ dato ꝙ ap̄a vehementis groſſitiei ſit in mēbro carnoſo ⁊ in neruoſo ꝙ ſit ſaluius admiſtrare ace tū in neruoſo. Rn̄de ꝙ qn̄ Aui. dicit ſuꝑiꝰ ꝙ ſi ap̄a ſit ve hemētis groſſitiei: tūc nō eſt excuſatio ab aceto ⁊ maxīe ſi ſit in neruoſo: qd̓ ītelligit qͣꝫtū ad admīſtrationē: qꝛ tūc citius oꝫ ibi admiſtrari acetū ꝓpter maiorē duriciē qͥ eſt ex apate ⁊ ex mēbro: ſꝫ hic qn̄ dicit ꝙ medicus ſit audaci or in admīſtrādo ip̄m in carnoſo ītelligit qͣꝫtū ad ꝑſeue rantiā ⁊ ꝯtinuationē: qꝛ plus poſſumꝰ ꝑſeruerare in car noſo ip̄m qͣꝫ in nerſo. pͥmo. qꝛ nimus nocet naͣe ipſius: ſcd̓o quia minor eſt ibi duricies rōne mēbri. vn̄ non ita timenꝰ de ꝯuerſione ipſius in lapideitatē ꝓpter ꝯtinua ationē aceti in mēbro carnoſo ſicut in neruoſo. ¶ Et qn̄ qꝫlenit̉ locus cū aceto. Hic Aui. qꝛ dixit ꝙ adminiſtratio ne aceti dꝫ fieri eleniatio ⁊ interpolatio: ponitq̄dā mo dū ẜm queꝫ hoc ſit: ⁊ dicit. Et qn̄qꝫ lenit̉ locus.ſ. ſcliroſis cū aceto et vaporat̉ cum eo: deinde poſt talem vaporati onem aceti admīſtramus epithima de oppoponaco ⁊ ar moniaco q̄ ſunt empl̓a reſolntiua: qꝛ talis vaporatio ace ti incidit ⁊ rarificat mēbrū: vn̄ p̄parat ip̄m vt poſſit virtus medicīe reſolutiue meliꝰ impͥmi in mēbrū: ⁊ iō poſt ip̄aꝫ dꝫ ſequi virtus medicīe q̄ reſoluat: deinde debemus tūc poſtea poſt talē reſol̓onē īterponere empl̓a mollitiua in cipiēdo pͥmo a debili mollitiuo donec fiat gradatio vſqꝫ ad forte mollitiuū: ⁊ poſtea debemus admīſtrare acetū ⁊ alia empl̓a reſolutiua. ⁊ ſic debemꝰ facere tales īterpo latiōes ⁊ reſolōes qͦuſqꝫ totꝰ hūor reſoluat̉. Deide cū dic̄ Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. .III. De almiſmar Fen ¶ Et opꝫ vt adminiſtretur ſuꝑ apoſtema oleum lene in quo nō eſt ſtipticitas ⁊ eſt magis qͣꝫ aqua ⁊ proprie oleum de aneto factum cum aneto humido. ¶Hic Aui. qꝛ nō dixit ꝙ oꝫ nos venire gradatim vſqꝫ ad lenificationē ⁊ oleū adminiſtrat̉ in ſcliroſi cā mollificādi oſtendit incidēter ꝙ oleum cōuenit in ſcliroſi: ⁊ patet qd̓ dicit. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et illud duritiei qd̓ eſt ī neruis ⁊ chor dis curetur cum inciſiuis. ¶ In qua parte Aui. poſtqͣꝫ on̄dit quō diuerſificat̉ neceſ ſitas medicinarū in fortitudine ⁊ debilitate virtutū earū ẜm diuerſitatē duritiei vehemētis ⁊ pauce ipſius ſcliro ſis: licꝫ ēt aliꝗd tetigerit de diuerſitate mēbroꝝ. In iſto.§. pͥncipaliter oſtendit quō diuerſificat̉ tertia neceſſitas ea rum in virtutibus penes diuerſitatē membroꝝ ⁊ duricie ⁊ mollitie qui duo facit. Primo oſtēdit cū ꝗbus localibꝰ vniuerſaliter debet curari ſcliroſis ẜm ꝙ eſt in membris ſpiſſis: ⁊ duris. ſecūdo ponit medicīas in ſpāli. 2ª ibi.(Et de curatiōibus bonis. Dicit ergo pͥmo. Et id duriciei.i. id ſcliroſis qd̓ eſt ī chordis ⁊ neruis curet̉ cū īciſiuis.i. cū retur etiā miſcēdo medicīs p̄dictis inciſiua ſicut acetuꝫ. Et ratio huius eſt: qꝛ mēbra neruoſa cū ſint dura ⁊ ſpiſſa ſit in eis apoſtema durū ⁊ ſpiſſuꝫ magis qͣꝫ in mēbro car noſo. ſic gͦ vt dictū fuit pͥuꝫ qn̄ ap̄a eſt vehemētis groſſitier nō eſt excuſatio ab aceto: ſimil̓r ēt eadē rō eſt qn̄ ap̄a eſt in mēbris duris: vn̄ eadē eſt ratio qͣꝫtum ad diuerſitatē me dicinaꝝ ⁊ fortitudinē ⁊ d̓bilitatē virtutū eaꝝ penes gro ſitiē vehementē ⁊ paucā ipſius ſcliroſis ⁊ penes duritiē ⁊ molliciē mēbri. Et ex hoc apparet quō diuerſificet̉ etiā neceſſitas medicinaꝝ in fortitudine ⁊ debilitate virtutū eaꝝ penes diuerſitatē mēbroꝝ ī duricie ⁊ mollicie: qꝛ in mēbro neruoſo ⁊ ſpiſſo cōpetūt fortiores medicīe qͣꝫ ille qͥ cōpetūt in mēbro carnoſo ⁊ leni: ſicut etiā dictū fuit pͥuꝫ de ap̄ate vehemētis groſſitiei. ¶ Deinde cū dicit. ¶ Et de curationibus bonis ad illud eſt vaporatio ex lapidibꝰ ignitis lapidi mo lendini: ⁊ melius quo ſit vaporatio ab eo eſt cū aceto: ⁊ melior a quo vt vaporatio eſt marchaſita: ⁊ opꝫ vt ad hanc ꝑuenia tur ſūmā in vaporādo ⁊ ſuffumigādo do nec appareat ſudor: ⁊ qn̄qꝫ linit̓ cuꝫ mar chaſita trita cum aceto ⁊ confert. ¶Hic ponit illas medicīas in ſpāli: ⁊ duo facit. pͥº facit hͦ 2ª on̄dit qn̄ ⁊ quō oꝫ vti iſtis īciſiuis ſicut eſt acetū: vn̄ eo. dē mō ꝓcedit hic ſicut ꝓcedit in ꝑte pͥori: qꝛ eadē eſt rō. 2 ibi.(Et oꝫ vt alleuiatio fiat. Dicit pͥmo. Et pꝫ marchaſi ta.i. lapis marchaſite. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et oportet vt alleuiatio iterum fiat in adminiſtratione aceti vt non ſeparetur ſubtile ⁊ induretur ſpiſſum: ⁊ vt non cor rumpat virtutē neruorū ſuꝑflue ⁊ eſt in principio deterius ⁊ ponantur admini ſtrationi eius interpolationes in quibus eſt lenificatio: cuꝫ ergo incipies: tunc va poretur membrū cum eis que diximus: ⁊ leniat̉ tūc cū medicinis cōueniētibus ⁊ vt illud fiat in mēbro carnoſo eſt ſaluiꝰ ¶Hic oſtēdit quādo ⁊ quō debet vti aceto. Dicit ergo. Et opꝫ vt alleuiatio fiat. ¶ Et rō huius pꝫ ex pͥus dictis ⁊ po nant̉ in admīſtratiōe eius.ſ. aceti īterpolatiōes in ꝗbus eſt lenificatio. cū ergo incipies.ſ. adminiſtrare acetū tuuc vaporet̉ membrū cū eis q̄ diximus.ſ. cū lapide molendi ni ⁊ marchaſite mediāte aceto: ⁊ leniat̉ tunc.ſ. poſt talem vaporaiionē cū aceto cū medicinis ꝯueniētibus.ſ. cū epi thimate de oppoponaco ⁊ armoniaco ⁊ ſil̓ibus ẜm ꝙ di ctū fuit in p̄cedēti ꝑticula. ⁊ poſtea poſt ialē reſolutioneꝫ interponere empl̓a mollitiua: ⁊ iterū poſtea reuerti ad euaporationē aceti ⁊ reſolutīa: ⁊ ſic faciēdo tales reuolu tiōes ⁊ īterpolatiōes aceti qͦuſqꝫ totus hūor finiat̉ ẜm ꝙ etiā dictū fuit pͥus: qꝛ eadē eſt rō hic ⁊ ibi. ⁊ id.ſ. acetuꝫ in mēbro carnoſo eſt ſaluius.ſ. qͣꝫ in neruoſo: ⁊ intellige hic ẜm ꝙ dictū fuit pͥus eodē modo nec plus nec minus. Capl̓mᵐ xiij. ¶ De duritie iuncturarum. Uandoqꝫ accidit in iuncturis durities prohibens moueri iū cturas cum facilitate: ⁊ non de ſtruit ſenſum: ⁊ quandoqꝫ eſt neruus cum quo eſt ſtupor aliquis. Et quādoqꝫ eſt carnoſior: ⁊ cura eſt cum eo quod ſciuiſti. ¶ Superius Auicē. determinauit de apatibus duris que dicunt̉ ſephyros. In parte iſta Aui. determinat de ꝗbuſ dā duritiebus q̄ fiut in mēbris q̄ reducunt̉ ad ap̄ata p̄di cta: ⁊ in iſto pͥmo capl̓o Aui. determīat de duritie iūctura rū: ⁊ dicit qn̄qꝫ accidit ⁊c̄. ¶ Et qn̄qꝫ eſt neruus cum quo eſt ſtupor aliꝗs.ſ. ꝓhibēs moueri iuncturas cū facilitate. ⁊ qn̄qꝫ eſt carnoſior.i. qn̄qꝫ eſt pars carnoſa ī qua eſt du rities vel ſtupor ꝓhibes moueri iūcturas cū facilitate ⁊ cura eſt cū eo qd̓ ſciuiſti.ſ. in caº ſcliroſis: puta.ſ. cū molli ficatiuis ⁊ reſolutiuis: ſicut dictū eſt in capl̓o ſcliroſis ⁊c̄. ¶ De eis q̄ noīantur almiſmar. Capl̓m xiiij. Tmiſmar eſt nodus rotundus albus ſimilis capiti claui. Et plurimū quideꝫ accidit ex per cuſſione ⁊ poſt exituras: ⁊ poſt curationeꝫ earū amplius multiplicatur in corpore. Et plurimū accidit in pedi bus ⁊ digitis pedum ⁊ in inferioribus ⁊ ledit intellectum ꝙ prohibet inceſſum: quare oportet vt ſectio fiat ſuper ipſum ⁊ extrahatur aut moueatur cū manu ſem per ⁊ annectatur ei plumbū: quando ta liter eſt ꝙ non eſt poſſibile vt extrahatur Et plurimum quidem eius cum non cu ratur fit cancer. ¶ In iſto capitulo Auicen. determinat de quadaꝫ alia du ritie que accidit in membris ad moduꝫ ſcliroſis: ⁊ vocat̉ talis durities a vulgis callus. Et circa id capl̓ꝫ Aui. duo facit. Primo oſtendit quid eſt almiſmar ⁊ ex qua cauſa fit. Secūdo ponit curā ibi.(Quare oportet vt fiat ſectio. Dicit ergo primo. Almiſmar.i. callus: ⁊ patet. De ſecun da parte dicit.(Quare oportet fieri ſectio ⁊ annectatur et plumbū.) ſcilicet ſicut fit nodis qui non poſſunt curari ꝑ inciſionem propter cauſas que dicte ſunt prius. Et plu Tractatus .II. De cancro rimum quidem eius quod non curatur eſt cancer ⁊c̄. ⁊ ſi gna eius ſunt ſigna cancri. Intellige autē circa iſtos cal los qui curantur per inciſionē ſicut hic ponit Auicen. ꝙ bonū eſt anteqͣꝫ cum ferro tangatur ⁊ emplaſtret̉ pluri bus diebus cum maluis coctis in aqua ⁊ ꝯtritis cū aſſun gia. quia id emplaſtrū mollificat ipſos: vnde tunc poſtea īcidūt̉ cū mīori dolore ⁊ agiliꝰ: ⁊ id ego fui pl̓ies exꝑtꝰ. Capitulum xv. ¶ De cancro Ancer eſt apoſtema melanco licum de melancolia aduſta a materia colerica aut in qua eſt materia colerica cuꝫ qua com buſta eſt non a pura feculenta. ¶ Superius Auic. determinauit de quodā apate mel̓ico qd̓ dicit̉ ſephyros. Hic determinat de alio apate mel̓ico qd̓ dicit̉ cācer: ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta ī ꝑtes duas. Primo deter minat de cancro theorice. 2º practice. 2ª ibi.(Id qd̓ oꝫ ca ueri de cura eius.) Prima pars diuidit̉ in ꝑtes quatuor. Primo on̄dit ꝗd eſt cancer. in ſcd̓a parte ponit differen tiā inter ip̄m ⁊ ſephyroꝫ. ⁊ docet diſtinguere īter ambo ꝑ ſigna. in tertia ponit diſtinctioneꝫ ipſius in ſuas ſpēs. in qͣrta ponit cāꝫ qͣre id ap̄a eſt nominatū cancer. 2ª ibi.(Et differta ſephyros.) tertia ibi.(Et cancer quidā eſt vehe mentis doloris.) quarta ibi.(Et videt̉ ꝙ hoc ap̄a ſit no minatū cancer. Dicit ergo primo. Cancer eſt apoſtema melancolicū de melancolia aduſta a maͣ colerica: ⁊ ꝑ hoc dat intelligere duos modos aduſtionis melācolie. Can cer.n. eſt ex melācolia aduſta: ſed melācolia aduſta qͣꝫtū ſpectat ad preſens pōt eſſe duobus modis. vno modo ꝑ aduſtionē colere ſubtilis vt qn̄ colera rubea adurit̉ ⁊ eiꝰ ſubtile reſoluit̉: tūc remanet ſpiſſum terreſtre ipſius adu ſtum. ⁊ hec eſt colera maligna aduſta ꝑ aduſtionē cole re: ⁊ ex tali melācolia aduſta pōt fieri cancer: ⁊ hunc mo dū aduſtionis melācolie tangit cū dicit: De melancolia aduſta a maͣ colerica.i. ꝑ aduſtionē maͣe colerice. Sꝫ alio mō bn̄ pōt eſſe aduſtio melācolie ꝑ aduſtionē melācolie naͣlis: vt quādo melācolia naͣlis miſceret̉ cuꝫ colera ſuꝑ flue: tunc melācolia illa naturalis adurit̉ ab illa maͣ cole rica ſibi admixta: ⁊ ex tali etiā melācolia aduſta pōt fieri cancer. ⁊ hunc modū aduſtionis tangit cū dicit: aut ſuꝑ ple fit cancer de melācolia in qua.ſ. melācolia eſt maͣ co leriea.ſ. materia colerica cōbuſta eſt.ſ. melācolia. ¶ Et in tellige ꝙ licet ſint plures ſpēs melācolie aduſte qͣꝫ iſte: tn̄ iſte due ſpēs ſunt peiores ẜm ꝙ apparet ꝑ Aui. in pri mo li. capl̓o de hūoribꝰ. Et qꝛ cācer eſt ex melācolia peſ ſima: iō Auic. ſolū tāgit iſtos duos modos aduſtiōis me lancolie peiores nō a pura feculēta. hoc eſt ꝙ cācer: ſicut dictū eſt ſit ex maͣ melacolica aduſta ⁊ nō a pura maͣ fecu lenta. melācolia em̄ pura vocat̉ feculēta eo ꝙ eſt fex ſan guinis ⁊ reſidentia ẜm ꝙ appar et ꝑ Auic. in pͥmo libro. capl̓o predicto. Et in hoc differtꝭ cācer a ſephyros. qꝛ ſe phyros ⁊ maxime purū fit ex melācolia pura feculenta. Cancer autem eſt ex melācolia aduſta. Et ex hoc ꝙ dicit Auic. apparet ꝙ male dicit Brunus in quadā diuiſione cancri. Dicit em̄ ꝙ cācer diuidit̉ ẜm diuiſionē cāe: qꝛ ꝗdā fil ex melācolia naͣli que frigida eſt ⁊ ficca ⁊c̄. nā ẜm ꝙ ap paret hic ꝑ Aui. cū Aui. diffiniat cancrū in gn̄ali ⁊ diffini tio gn̓alis cōpetit oībus ſpālibus: nullus ſit ex melācolia naͣli cū nullus cancer fiat ex melācolia pura feculenta: ſi cut dicit hic Auic. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et differt a ſephyros per ſe cum dolo re ⁊ acuitate ⁊ pulſatione quadā ⁊ veloci tate additionis ꝓpter multitudinē mate riei ⁊ inflationeꝫ: ⁊ propter illud accidit in illa materia de ebullitione cū ipſa ve nit ad mēbrū. Et differt ab eo iterū per venas quas mittit in circuitu ſuo ad mē brum in quo eſt quaſi pedes cancri ⁊ nō ſunt rubee ſicut in flegmone: immo decli ues ad nigredinē ⁊ obfuſcationē ⁊ viri ditatē: etiam diuerſificatur ab eo: qm̄ plu rimū aduentus ſui ſit incipiēdo: ⁊ aduē tus duri ſit ꝑmutādo ex calida. ⁊ differ a ſephyros: qm̄ eſt ei ſenſus ⁊ illi non eſt ſenſus omnino: ⁊ plurimū quod accidit in mēbris raris: ⁊ illud eſt in mollioribꝰ plus in epate ⁊ in mēbris neruoſis iteꝝ. ¶ In qua parte ponit differentiā inter cancrū ⁊ ſephyro? ⁊ docet diſtinguere inter ambo ꝑ ſignū. Et diuidit̉ hec ꝑs in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte ponit ſigna ipſius cancri ꝑ q̄ ſigna diſtinguit̉ a ſephyros. In ſcd̓a ꝑte cōparat ipſuꝫ ad cognitionē noſtrā. 2ª ibi.(Et in pͥmis cū accidit.) Iu xta pͥmā ꝑtē eſt ītelligendū ꝙ cācer ⁊ ſephyros ꝯueniūt in ꝗbuſdā ⁊ differūt in ꝗbuſdā: īmo adeo ꝯueniūt ſephy ros ⁊ cācer ꝙ Aui. dicit in pͥmo. fen 2ª caº. de egritudini bus cōpoſitis. ꝙ nō multū diſtat ꝗn dr̄ia inter cācrū ⁊ ſe phyros exiſtat ꝓpter accn̄tia īſeꝑabilia: ⁊ nō ꝓpter dr̄ias ſub̓ales: eo ꝙ cāeer ⁊ ſephyros vident̉ fieri ex eadē maͣ ſub̓al̓r dr̄nte ſolū ẜm ſuꝑcalefactionē: ⁊ nō ſuꝑcale factio onē: q̄ ꝗdē.ſ. calefactio ⁊ ſuꝑcalefactio accn̄tia ſūt: aut nō diuerſificāt ſpēm. ⁊ iō cācer ⁊ ſephyros nō multū vident̉ differre ẜm dr̄ias ſub̓ales. Dicit aūt Aui. in pͥmo li. non multū: qꝛ credo ſine dubio ꝙ cācer ⁊ ſephyros nō fiant ex eadē maͣ: oīno ſub̓al̓r dr̄nte ſolū ꝑ accn̄tia: qꝛ mel̓ia ad uſta ⁊ nō aduſta nō ſunt oīno idē ſub̓al̓r: ſꝫ qꝛ multū ꝯue niūt ⁊ differūt minus qͣꝫ faciāt diuerſi humo. vt mel̓ia ⁊ ſanguis. vl̓ flegma ⁊ colera. ideo nō videntur quaſi dif ferre ſub̓al̓r: lꝫ nō oīo ſint idē ſubſtātial̓r: ⁊ ſil̓r etiā cācer ⁊ ſe phyros que differūt ẜm melācoliā aduſtam ⁊ nō ad uſtaꝫ: nō videt̉ multū differre ſub̓al̓r: ſed ſolū ẜm quedā accn̄tia īſeꝑabilia: ſꝫ tn̄ credo ꝙ nō ſit oīno idē ẜm dr̄ias ſub̓ales ſicut dictū eſt ēt de mel̓ia aduſta ⁊ nō aduſta: ⁊ iō credo ꝙ Aui. in pͥmo li. dixit nō multū. ¶ Appet gͦ ex p̄di ctis ꝙ cancer ⁊ ſephyros multū ꝯueniūt adeo ꝙ nō vi dent̉ differre niſi penes quedā accidētia inſeꝑabilia: ⁊ iō qꝛ ſic multū ꝯueniūt ꝓpter hoc hic Aui. maxime docet di ſtinguere inter cancrū ⁊ ſephyros ꝑ ſigna: ⁊ aſſumūtur illa ſigna ex illis accn̄tibus inſeꝑabilibus penes que diſ ferūt cācer ⁊ ſephyros. ¶ Signa aūt illa ꝑ q̄ differt ſephy ros a cancro: ⁊ ecōuerſo vident̉ eſſe ꝗnqꝫ ẜm ꝙ extrahit̉ hic ex dictis Aui. Unde cācer videt̉ differre a ſephyros in ꝗnqꝫ accn̄tibus ꝑ q̄ cancer diſtinguit̉ in cognoſcendo ip̄m a ſephyros: Nā cācer differt pͥmo a ſephyros in do lore acuitate ⁊ pulſatione: eo ꝙ iſta ſentiunt̉ in cancro: nō aūt in ſephyros. Et quō iſtud ſit intelligendū plane fuit expoſitū ſupra in capl̓o ſephyros. Differt ſecūdo cā cer a ſephyros in velocitate additionis: qꝛ cancer velo cius auget̉ qͣꝫ ſephyros ꝓpter cauſam: quā ponit Auicē. in lr̄a. Differt etiā tertio in venis nigris ⁊ fuſcis que ſū in circuitu cancri: nō aūt ſunt in ſephyros. Differt quar to ꝑ originē: qꝛ cancer vt plurimū ſit īcipiēdo: ſephyros aūt ꝑmutādo ex apoſtemate calido. Differt quīto ẜm lo cum in ꝗbus naſcit̉: qꝛ cancer vt plurimū ſit in mēbris ra ris ſicut in māmillis: ⁊ in epate: ⁊ in huiuſmodi: ⁊ naſcit̉ iterū in neruoſis: ſephyros aūt vt plurimū naſcit̉ in alijs g 2 Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. De cancro .III. Fen mēbris qͣꝫ in mēbris raris: ⁊ id ſignū ꝗntū eſt magis lar gum qͣꝫ aliqd̓ p̄dictoꝝ: vnde illud eſt accidēs ei ſeparabi le: ſed eſt magis ſtrictū qͣꝫ quartū: alia aūt tria ſunt accidē tia ei inſeꝑabilia. Per hec ergo que dicta ſunt ptꝫ quid vult dicere Aui. in hac parte. ¶ Intellige tamē vlterius ꝙ iſta ſigna cancri que dixi: ⁊ que hic ponit Aui. ſignaʸ cā cri non vlcerati ſunt: quia talis cancer maxīe ꝯuenit cū ſephyros: ⁊ ideo cancrum non vlceratū eſt difficile ip̄m cognoſcere ⁊ diſtinguere a ſephyros: ⁊ ꝓpter hoc Aui. hic ſolū curauit ponere ſigna cācri nō vlcerati: qꝛ qn̄ eſt vlceratus: tūc manifeſte apparet differētia ipſius a ſephy ros ⁊ ſigna cācri vlcerati ẜm ꝙ ponit Raſis eſt: qꝛ eiꝰ vl cus eſt turpe malū valde hn̄s labia groſſa viridia ⁊ foras inuerſa ex quo currit ſanies mala fetida. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et in primis cū accidit eſt occulte diſ poſitionis: ⁊ quādo apparet cancer am bigitur eſſe eius in primis cum apparet ẜm plurimū: deinde apparent ſigna eiꝰ. Et ī primis cū aꝑꝑet in pͥncipio ē ſicut fa ba parua durus rotundus fuſci coloris in quo eſt caliditas quedam. ¶ In iſta parte Auicē. comparat cancrum ad cognitionē noſtram: ⁊ docet cognoſcere ip̄m in principio quādo ap par et: ⁊ patet quod dicit. Et idem qd̓ dicit Auicen. dicit Gal̓. 14. de ingenio ſanita. Dicit enim ꝙ ſic accidit de cā cro per reſpectum ad cognitionē noſtrā ſicut accidit de naſcentijs terre.ſ. de herbis: naꝫ dū herbe naſcunt̉: ⁊ ad huc ſunt parue ſunt difficilis cognitionis ⁊ non cogno ſcuntur a malis herbolarijs: cū aūt creuerint tunc facil̓r ⁊ ab oībus cognoſcunt̉. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et cancer quidem eſt vehementis do loris: ⁊ alius eſt parui doloris quietus ⁊ alius eſt qui ꝑducit ad vlcerationē: quo niā eſt ex melancolia que eſt aduſtio ſan guinis ⁊ aduſtio colere pure ſolius: ⁊ ali us eſt ſiccus qui non vlceratur: ⁊ qn̄qꝫ ꝑ mutatur vlceratus ad nō vlceratū: ⁊ qn̄ qꝫ reducit eū ad vlceratū curatio eius cū ferro ⁊ ponit ei labia groſſiora ⁊ duriora ¶ In qua parte Auicē. ponit diſtinctionē ipſius cancri in ſuas ſpēs. Et ponit Aui. duplicē diſtinctionē ipſius cācri vnā ponit ex ꝑte doloris: ⁊ aliam ex ꝑte vlcerationis. Ex parte doloris ponit diſtinctionē cancri Auic. cū dicit: Et cancer quidē eſt vehemētis doloris ⁊ alius eſt parui do loris quietus: ideſt nō ꝑambulans multū in membrum. ¶ Intellige autem circa iſtam diſtinctionē ꝙ nullus can cer eſt ſine aliquo dolore omnino: eo ꝙ vt dictuꝫ eſt pri us: ⁊ in hoc differt cancer vniuerſaliter a ſephyros: quia in cancro eſt dolor: in ſephyros autem non: nullus ergo cancer eſt ſine dolore: ſed cancer quidam eſt cum vehe menti dolore: ⁊ iſte eſt ille cancer qui ſit ex melancolia q̄ generatur per aduſtionem colere pure. Alius eſt cācer qui eſt parui doloris: ⁊ iſte eſt cancer qui ſit ex melācolia que per aduſtionē melācolie naturalis. Cauſa auteꝫ pro pter quā primus cancer eſt maioris doloris: ille autem ꝑui eſt doloris: ē: qꝛ ẜm ꝙ apꝑet per Aui. in primo libro. capitulo de humoribus. Melancolia que ſit per aduſti onem colere ſolius eſt vehementis malitie ⁊ velocioris corruptionis qͣꝫ quecūqꝫ alia ſpecies melācolie: eo ꝙ eſt magis mobilis quia eſt magis calida ⁊ acuta: ⁊ ideo indu cit fortiora accidentia ⁊ vehemētiora: ⁊ ideo talis cancer qui ſit ex tali melancolia eſt vehemētis doloris: melanco lia vero que fit per aduſtionem melācolie naturalis eſt tardioris impedimēti ⁊ tardius corrūpit: ⁊ hoc eſt: qꝛ nō eſt ita mobilis: ⁊ ideo inducit debiliora accidētia: ꝓpter qd̓ ⁊ cancer qui ſit ex ea eſt parui doloris reſpectu primi. ¶ Tunc Auicē. ponit aliam diſtinctionē cancri ex parte vlcerationis cum dicit: ⁊ alius eſt.ſ. cancer qui perducit ad vlcerationem: qm̄ eſt melancolia.ſ. ex qua fit iſte can cer que eſt aduſtio ſanguinis ⁊ aduſtio colere ſoliꝰ ⁊ aliꝰ eſt.ſ. cancer ipſe ſiccus qui non vlceratur. Intellige autē hic ꝙ membra iſtius diſtinctionis reſpondent mēbris predicte diſtinctionis: nam cancer qui eſt ve hemētis do loris eſt ille qui perducit ad vlcerationē: eo ꝙ cācer qui eſt vehemētis doloris eſt ex melancolia que eſt per adu ſtionē ſanguinis ⁊ colere pure ſolius: vt dictum fuit pͥus talis aūt melancolia eſt vehemētioris ⁊ citioris corrupti onis ⁊ vlcerationis eo ꝙ eſt magis mobilis ꝓpter maio rem acuitatē quā habet: ⁊ ideo cancer qui eſt vehemen tis doloris eſt cancer qui ꝑducit ad vlcerationē: quia can ſa vehementis doloris cancri eſt cauſa etiam vlceratiōis ipſius: cancer autē qui eſt parui doloris: eſt cancer ſiccus qui nō vlceratur: qꝛ talis cancer qui eſt parui doloris fi non ex melācolia pura naturali ẜm ꝙ Brunus imagina tur vt dictū fuit pͥus: ſed fit ex melācolia que generat̉ per aduſtionē mel̓ie: talis aūt mel̓ia: vt dicit Aui. in pͥmo li. eſt tardioris impedimēti ⁊ tardioris corruptionis ⁊ vlce rationis eo ꝙ ert minus mobilis ꝓpter paruā acuitatem quā habet: ⁊ ideo talis cancer qui eſt ꝑui doloris eſt can cer qui non vlcerat̉: qꝛ cauſa parui doloris in cancro eſt etiā cauſa quare cancer eſt ſiccus nō vlcerans. ¶ Ex pre dictis ergo apparet ꝙ iſte due diſtinctiones ſibi inuiceꝫ corrn̄dent. ¶ Et qn̄qꝫ permutat̉. Hic Aui. qꝛ dixit ꝙ can cer quidā eſt qui ꝑducit ad vlcerationē: ꝗdam aūt eſt ſic cus qui nō vlcerat̉: oſtendit ꝙ aliqn̄ poteſt mutari cācer qui nō eſt vlceratus in vlceratum. Dicit ergo. Et inueni tur hic duplex lr̄a. Una lr̄a inuenit̉ que dicit ſic. Et qn̄q nō vlceratus ad vlceratū: ⁊ tunc ſentētia plana eſt: quia erit dicere ꝙ qn̄qꝫ ꝑmutat̉ cancer nō vlceratus in vlcera tum: ⁊ hoc poteſt ꝯtingere vel ex errore medici qui non ponit localia ꝯuenientia vel ex fluxū alicuius humoris acuti ad locuꝫ cancri ratione cuius cancer vlceretur: vel ex curatione ipſius cum ferro: ſicut dicit in parte ſequēti ¶ Alia littera inuenit̉ hic que dicit. Et qn̄qꝫ ꝑmutat̉ vlce ratus ad nō vlceratū. Et ſi ita dicat: tunc ego intelligo ſic iſtaꝫ lr̄am. Et qn̄qꝫ ſupple ꝑmutat̉ locus vlceratus ad vl ceratū.ſ. locum: ⁊ hoc eſt qn̄ cancer eſt mobilis ⁊ corroſi uus ꝑambulans in membrū: ⁊ hoc eſt qn̄ eſt ex materia acuta valde: ſicut eſt ille qui eſt vehemētis doloris ꝗ fit ex mel̓ia generata ꝑ aduſtionē colere pure: Et qn̄qꝫ ꝑducu eum.ſ. cancrum ad vlceratū curatio eius cū ferro: ⁊ po nit ei labia duriora ⁊ groſſiora. Uel intellige etiā ſi cure tur cum medicina cauſtica. Dicit autem Aui. qn̄qꝫ: qꝛ hoc nō cōpetit ſemꝑ: aliqn̄ em̄ pōt cancer eradicari cū ferro vt ſi ſit incipiēs ⁊ ꝑuus ⁊ ſit in mēbro cuius abſciſio totiꝰ eſt pol̓is. Si aūt cācer ſit ꝑfectus vel antiquus: ⁊ ſit in mē bro cuius abſciſio nō eſt pol̓is: tunc curare ipſum cū fer ro vel medicina cauſtica non eſt aliud facere niſi cancrū non vlceratū ꝓducere ad vlceratum: ⁊ ad maiorem cor ruptionē qͣꝫ prius eſſet. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et videtur ꝙ hoc apoſtema ſit nomi natum cancer ꝓpter vnam duram rerū: aūt ꝓpter ſuam tenacitatem cum mēbro ſicut tenacitas cancri cuꝫ eo qd̓ venatur: aūt ꝓpter formā ſuam in rotuditate ſua ẜm pl̓m cū dolore ſuo ⁊ egreſſiōe venaꝝ q̄ ſunt ſicut pedes eius in circuitu ipſius. Tractatus .III. De cura can. Hic Aui. affignat cauſaꝫ qͣre id apoſtema vocat̉ cancer. Apꝫ qd̓ dic̄. Et ītellige vt melius dicta Aui. ītelligant̉ ꝙ id nomē cancer eꝗuocat̉ ad duo. ſ ad quoddā aīal fluuia le qd̓ eſt notū: ⁊ ad egritudinē q̄ vocat̉ cācer q̄ hꝫ fil̓itudi nē ad id aīal: ⁊ pͥma acceptio iſtius noīs cācer ē ꝓpria. ſe cūda aūt eſt trāſumptīa: in om̄i aūt trāſumptiōe eſt ſil̓itu do: qꝛ oēs trāſferētes ẜꝫ aliquā ſil̓itudinē ſe trāſferūt. Si militudo aūt iſta ē duplex. vna ē rōne forme vel figure: alia eſt rōne adherētie: ſil̓itudo aūt rōne forme ⁊ figure eſt: qꝛ ſicut id aīal hꝫ corpus groſſum ⁊ rotundū ⁊ hꝫ pe des furculētos: ita etiā iſte morbus ē groſſus ⁊ rotūdus ⁊hꝫ ēt radices furculētas ad modū pedū cācri: qꝛ vene q̄ ſunt in mēbro in quo eſt morbus iſte ſunt ſicut radices ipſius. Eſt ēt ſil̓itudo adhuc ex ꝑte forme: qꝛ ſicut id aīal eſt quaſi nigrū anteqͣꝫ decoquat̉: ita ⁊ iſte morbus: qꝛ fit ex melācolia aduſta: ſil̓itudo aūt ex ꝑte adherētie eſt: qꝛ ſicut id aīal multū adheret cū ſuis pedibus: īmo intantū ꝙ vix poſſunt ip̄m caꝑe venatores: ita etiaꝫ iſte morbus multū adheret: qꝛ radices eius vt venas que ſunt ſicut ra dices eius habet in interioribus ⁊ in ꝓfunditatibus mē brorum: merito ergo poteſt id nomen cancer tranſferri ad iſtum morbum ⁊c̄. ¶ De cura cancri. Capl̓m xvj. Llud quod oportet cauere de cura eius eſt: quoniā cum inci pit fortaſſe eſt poſſibile vt pro hibeatur ne addatur ſuper il lud quod ipſe eſt: ⁊ conſeruetur ita ꝙ nō vlceretur: ⁊ accidit in quibuſdam horis vt ſanet̉ incipiens: cōfirmatus vero nō. ¶ Suꝑius determinauit Aui. de cancro theorice: hic de terminat de ipſo practice.ſ. qͣꝫtum ad curam. Et diuidit̉ hec pars in ꝑtes duas. Primo ponit quā intentionē de bemus habere in cura cancri. Secūdo ꝓſequit̉ curā ipſi us. ſecūda ibi. Et multotiēs ꝗdē accidit ⁊c̄. Dicit primo illud qd̓ oꝫ caueri de cura cancri.i. id qd̓ oꝫ intēdere cir cacurā cancri eſt: qm̄ incipit fortaſſe poſſibile eſt vt ꝓhi beatur ⁊c̄. Et accidit in ꝗbuſdam horis vt ſanet̉ incipiēs ideſt qn̄ cancer incipit ⁊ eſt paruus: firmatus vero nō ſꝫ natur. Sic ergo tunc ex dictis apparet ꝙ in cura cancri vt pl̓m eſt intentio ꝓhibendi ne augeat̉ ⁊ ne vlceret̉: qꝛ iſta intentio in eo vt plurimū eſt poſſibilis: ⁊ raro eſt intē tio in cura ipſius ſanandi ipſum: qꝛ iſta eſt impoſſibilis niſi aliquādo vt qn̄ eſt paruus incipiens: tunc enim con tingit ꝙ aliqn̄ talis cancer ſanatur: licet etiam non ſemꝑ iſte ſanetur. ¶ Ad euidentiā aūt maiorē dictoꝝ Aui. no ta ꝙ cancer eſt duplex: quidā eſt incipiēs ⁊ paruus: alius eſt antiquus ⁊ magnus. Modo tunc cancer antiquus ⁊ magnus ſiue ſit vlceratuꝫ ſiue nō: nō eſt poſſibile vt ſane tur nec ꝑ medicinas nec ꝑ inciſionē: eo ꝙ iam eſt in mē bro ꝓfundatus vſqꝫ ad ſui interiora: ⁊ habet venas extē ſas ⁊ diuulſas ad partes lōginquas: ⁊ ideo nō pōt ab eo eradicari ⁊ euelli. Et hoc eſt qd̓ dicit Albucaſis capitulo de cancro: qn̄ vero antiquatus ⁊ magnus eſt nō oportet vt appropinques ei. Ego em̄ non potui ex eo ſanare al quē nec vidi aliū ante me qui ꝑuenerit ad id. Et hoc etiā dicit Hyp. in illo afforiſmo. Quibuſcūqꝫ cancri ſunt ab ſconditi: ẜm ꝙ exponet̉ in ꝑte ſequēti. Si autē cancer ſi paruus ⁊ incipiēs: tūc ſi ſit in mēbro vbi poſſibile eſt eiꝰ eradicatio ⁊ cōcauatio ⁊ ſit in ſuꝑficie in ꝑte exteriori il lius mēbri: ⁊ nō in interioribus illius mēbri poſſibile eſt vt ſanet̉: ⁊ hoc ꝑ inciſionē ⁊ ꝑ cauſticationē. Si autē ille cancer ſit in mēbro: vbi nō eſt eius eradicatio poſſibilis ſicut eſt in gutture: vel ſit ꝓfundatus in interioribus par tibus membri: tunc non ſanat̉ ⁊ ꝓpter hoc Auiē̄. dicit. ꝙ accidit in ꝗbuſdā horis vt ſanet̉ incipiēs paruus: nō aūt dicit ſemꝑ. Dixi aūt ſignāter ꝙ poſſibile eſt vt ſanet̉ talis cācer incipiēs paruus ꝑ inciſionē ⁊ ꝑ cauſticationē: quia cū medicinis localibus quas poſtea dicet Auicē. credo ꝙ nullus poſſit ex toto ſanari: ⁊ hoc videt̉ eſſe ex intētio ne Almanſoris.ſ. ꝙ cancer nō pōt ſanari ꝑ medicinas lo cales. Dicit enim: Cancer eſt egritudo ⁊c̄. Cui ſi ilico ex quo incipit ſuccurrat̉ ⁊ vt debet regatur: forſitan ſtabit vt eſt: nec augmentabit̉. Cum aūt creuerit ſemꝑ ſic manebit qꝛ deterior erit ſi vlceret̉ ⁊c̄. Per hoc ergo qd̓ dicit hic Almanſor videt̉ ꝙ nullus cancer pōt ex toto ſanari cuꝫ medicinis localibus: ſed conſeruat̉ ꝑ medicīas locales ne cancer augeat̉ in ea diſpoſitione in qua eſt. Quando ergo Auicē. dicit ꝙ poſſibile eſt vt ſanetur cancer incipi ens paruus. Et hec idem dicit Raſis capl̓o de cancro. credo ꝙ intelligit ꝑ inciſionē vel cauſticationē: nō auieꝫ cum medicinis localibus. Uerum eſt tamen ꝙ Auicen. ſequēti capl̓o videt̉ ponere ꝙ ſit poſſibilis deſtructio cā cri ꝑ medicinas. Sed tunc qn̄ erimus ibi hoc expone mus ⁊ melius etiā de hoc videbimus. Tunc ſeꝗt̉ illa ꝑs: ¶ Et multotiens quideꝫ accidit cancer interius occultus: ⁊ eſt rectificatio in eo ẜm ꝙ dixit optimus Hypocras vt non moueatur: quoniā ſi mouetur fortaſſe ꝑ ducit ad mortem: ⁊ ſi dimittiur ⁊ non cu ratur: fortaſſe prolongat̉ ſpacium cū ſalu te quadā: ⁊ proprie quādo rectificantur cibi ⁊ ponuntur de illis que infrigidant ⁊ humectant ⁊ generant materiā ſaluam ſicut aqua ordei ⁊ piſces alredradu par ui ⁊ vitelli ouorum ſorbilium ⁊ ſimilia il lis ⁊ quādo eſt illic caliditas: tunc detur lac vaccinum ſtatim cum extractum eſt buthyrū: ⁊ colatur ⁊ quod ſumitur ex ole ribus humidis vſqꝫ ad cucurbitam. ¶ In qua parte Aui. proſeꝗtur ⁊ diuidit̉ iſta pars in ꝑtes duas. Primo ponit curam ipſius per inciſionē ⁊ cauſti cationē. ſecūdo ponit curam ipſius per medicinas. ſecū da ibi. Sumat in poto multis vicibus. Prima ꝑs diui tur in ꝑtes duas. Primo oſtēdit qui ſunt cancri ꝗbus nō competit nec ſufferūt inciſionē ⁊ cauſticationē. ſecundo oſtēdit ꝗ ſint cancri ſufferētes inciſionē ⁊ cauſticationē ⁊ curant̉ cū eis: ſcd̓a ibi.(Et fortaſſe ſufferūt cancri ꝑui. Dicit ergo pͥmo. Et multotiēs ꝗdē accidit cancer interi us occultus: ⁊ eſt rectificatio in eo.i. via curationis in ec ẜm ꝙ dixit optimus Hyp. in ſexta particula afforiſmorū in illo afforiſmo. Quibuſcūqꝫ cancri abſconditi ſunt nō curare melius eſt: curati em̄ citius ꝑeunt: nō curati vero longū tēpus ꝑficiūt vt nō moueat̉.ſ. cū inciſione vel cau ſticatione: qm̄ ſi moueat̉ ⁊c̄. ¶ Iuxta iſtā partē intellige expoſitionē afforiſmi predicti: qꝛ expoſitio illius afforiſ mi eſt expoſitio ⁊ declaratio iſtius partis. Intellige gͦ qn̄ Hyp. dicit ꝗbuſcūqꝫ cācri abſconditi ſunt. Ꝙ cācros eſſe abſconditos pōt eſſe duobus modis ⁊ de vtroqꝫ verificā tur afforiſmi: ⁊ id qd̓ hic dicit Auicē. vno modo pōt dici eſſe cancer abſconditus: qꝛ ſit in ꝑtibus īterioribꝰ corꝑis ita ꝙ nil de ipſo extra apꝑeat ſicut eſt cancer ꝗ eſt in ep̄a te vel in ſtomacho vel in matrice vel in ano interius vel in gutture. iſti em̄ dicunt̉ eſſe cancri abſconditi: qꝛ fiunt in cōcauitatibus interioribꝰ: quoꝝ orificiū nō eſt in ſuꝑ ficie exteriori corꝑis. Alio mō pōt eſſe cācer abſconditª: Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. g 3 .III. De cura can. Fen vt quia habeat radices ꝓfundatas in interioribus mem bri ⁊ per totū: ⁊ dato ꝙ eius orificium ſit extra in ſuꝑficie exteriori corꝑis: ſicut eſſet cācer antiquus ꝑfectus in co xa vel in alio mēbro carnoſo exteriori: talis.n. dicit̉ eſſe cancer abſconditus: qꝛ eſt ꝓfundatus ꝑ totū mēbrū ⁊ vſ qꝫ ad ſui interiora: modo de vtroqꝫ cancro abſcōdito hꝫ veritatē qd̓ Hypo. dicit: ⁊ hoc qd̓ etiā dicit Aui. hic. ¶ U teriꝰ ītellige ꝙ qn̄ Hyp. dic̄ nō curare melius eſt. nō ītel ligit ꝙ nullo modo ſubueniat̉ eis cū cura: īmo bene de bemus ſubuenire cum cura blandiēti ex potibus ⁊ cibis ⁊ alijs medicinis ẜm ꝙ Ani. ponit in lr̄a: ſꝫ intellige nō curare.i. nō debemus eos coqͥre nec īcidere ẜm qd̓ expo nit Gal̓. in cō. Curati em̄.i. inciſi vel cōbuſti citius ꝑeunt. Cauſa qͣre iſti citius ꝑeunt ꝓpter inciſionē ⁊ cōbuſtionē eſt: qꝛ ſi incidis talē cancrū abſconditū: aut tu īcidis ip̄m radicitus: vel intendis ip̄m īcidere radicitus aut nō. ſi tu intendis ip̄m incidere radicitus: tūc dico ꝙ iſti citius pe reūt: ſiue tu intelligas ꝑ cancrū abſcōditū canerū ꝗ eſt in cōcauitatibus interioribus corꝑis: ⁊ de iſto eſt magis ma nifeſtū Siue tu intelligas ꝑ cancrū abſconditū cancrū ꝓ fundatū in īterioribꝰ mēbris dato ꝙ orificiū extra appa reat: qꝛ ſi tu intendis ipſum incidere radicitus tunc fient ibi duo reddētia vulnus dubiū ⁊ mortale: eo ꝙ oporte bit fieri vulnus maximū: ⁊ oportebit ꝙ ſit vulnus iuxta mēbra nobilia vel in mēbris nobilibus: iſta ſunt reddē tia vulnus dubiū vt ponit Gal̓. 2º regiminis acutoꝝ. Et ꝙ oporteat ibi fieri iſta duo apꝑet: qꝛ ſi intēdis ip̄m inci dere radicitus cū iſte radices ſint multū ꝓfundate ⁊ diſy ſe: ſeꝗt̉ ꝙ ſi debeāt īcidi oēs eis radices ꝙ ibi fiat vulnus maxmū: ⁊ ideo fiet maxīa violētia ipſi nature. Iterū etiā fiet in mēbris nobilibus ſicut in mēbris īterioribus: ſi iſte cancer ſit in mēbris īterioribus: vel approximabit mem bris nobilibus: dato ꝙ iſte cancer ſit in mēbris exteriori bus ſicut in māmilla ⁊ coxa: qꝛ oportebit tm̄ ꝯcauare ꝙ approximabit mēbris īterioribus: ſunt gͦ ibi illa duo que reddūt vulnus dubiū ⁊ mortale. Ex iſtis etiā ꝯcludit̉ ꝙ ſi incidant̉ vel īcēdant̉ radicitꝰ: ꝙ ſequit̉ nimia reſol̓o ca loris ⁊ ſpūs: ⁊ iō vel ſtatim moriunt̉ vel in ꝓxīo. Iterū ſi incidant̉ vel incēdant̉ radicitꝰ ſeꝗt̉ aliud.ſ. ꝙ eſſet ibi ni mia emoroſagia: ex iſta aūt nimia emoroſagia debilitat̉ virtus eoꝝ ⁊ citius moriunt̉. Iterū ēt ex hͦ ſeꝗt̉ alid̓ ꝑicu lū: qꝛ cū ibi ſint nerui magni ſi īcidunt̉ vel īcendāt̉ ſeꝗt̉ ibi vehemēs dolor. Ex tali aūt īciſione nerui ⁊ vehemē ti dolore pōt ꝯſeꝗ ſpaſmus ad quē ſeꝗtur mors. ¶ Sic et go nūc ex oībus iſtis aꝑꝑet ꝙ ſi iſte cācer īcidat̉ radicitꝰ ꝙ citius ꝑimit. Si aūt tu nō incidas radicitꝰ: ſꝫ dimittas ibi radices: tūc adhuc citius ꝑimit: qꝛ ſi remanēt ibi radi ces cancri: tūc recidiuabit ⁊ regenerabit̉ cācer vlceratus ꝗ eſt peior pͥore: ⁊ ꝓpter dolores etiā ꝗ fient ꝑ illā quaſſa tionē: ⁊ ꝓpter vacuationē ſanguīs magis moleſtabit̉ na tura qͦꝫ ſi nō incidant̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s citius ꝑeūt. Iteꝝ etiā ſi ille cācer pͥmo nō erit vlceratus tūc nil aliud facies ꝑ iſtā īci ſionē niſi qd̓ de cācro nō vlcerato facies vlceratū ꝙ citiuꝫ pimet. ¶ Ex dictis gͦ apꝑet rō afforiſmi: ⁊ iſtius ꝑtis Aui. ſcꝫ qͣre tales cācros abſcōditos ⁊ occultos nō oꝫ eos inci dere vel coquere. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et fortaſſe ſufferunt cancri parui ſecti onem: nam ſi poſſibile eſt vt deſtruantur cum aliquo tūc nō eſt poſſibile vt deſtru antur niſi ꝑ inciſionē vehemēte: vt ex to to aſſumat̉ mēbrum inuadens qd̓ eſt in circuitu eius: incidēdo ip̄m ex circundā te apoſte ma eradicando oēs venas que inbibunt ipſum: ita vt non remaneat de eis aliquid ⁊ currat poſt illud ex eis ſanguis plurimus: ⁊ iam anteceſſit mundifi catio corporis per ſolutioneꝫ ventris ex materia mala ⁊ flebotomiā: deinde con ſerua eum faciendo eū ſtare ſuper cibos bone quātitatis ⁊ qualitatis ⁊ confortati on mēbri ad expellendū: quāuis inciſio in pluribus addit ei malitiam: ⁊ fortaſſe indiget poſt inciſionem cauterio. Et for taſſe erit in cauterio timor magnus: ⁊ il lud erit quādo fuerit cancer prope mem bra principalia ⁊ nobilia. ¶ In qua parte oſtendit qui ſunt caneri ſufferētes inciſio nem ⁊ cauſticationem ⁊ curantur etiam cum his: ⁊ duo facit. Primo facit hoc: ſecundo addit quoddā qd̓ accidu ex inciſione cancri narrādo quoddā qd̓ accidit ex inciſi on cancri in māmilla. ſecūda ibi.(Et iam narrauit. Di cit ergo primo. Et fortaſſe ſufferunt cancri ꝓni ſectionē. ¶ Iuxta quā partem intelligendū ꝙ expoſitio ⁊ decla ratio iſtius partis habet̉ ex p̄dictis ꝙ vnū oppoſitū daī intelligi ꝑ aliud. ¶ Et ꝓpter hoc Galienus in cōmento illius afforiſmi: ꝗbuſcūqꝫ cancri abſcōditi: dicit ꝙ Hyp. per viam oppoſitionis intelligit canonē oppoſitū illi.ſ. quod ꝗbuſcūqꝫ ſunt cancri exteriores ⁊ non ꝓfundati in interioribus corꝑis: ſed ſunt in ſuꝑficie exteriori: tūc cu rare eos ꝑ inciſionē vl̓ incēſionē meliuꝫ eſt qͣꝫ nō curare. ⁊ hoc intēdit Aui. cum dicit. Et fortaſſe ſufferunt cancri parui.i. cancri īcipiētes ⁊ nō antiꝗ nec ꝓfundati: ſed exi ſtentes in ſuꝑficie exteriori ſectionē ideſt inciſionē. Dicit aūt Aui. fortaſſe: qꝛ etiam cancri parui incipiētes nō ſem per ſuſtinent inciſionē ⁊ incenſionē vt ſi ſint prope mē bra nobilia vel in mēbro ī quo nō poſſit fieri eradicatio ipſius ſicut eſt in gutture vel in naſo vel in ano vel intus in vulua: ſed ad hoc vt poſſit curari ꝑ inciſionē vel incē ſionem oportet vt ſit in mēbro in quo poſſibile. ſit tota eiꝰ ꝯcauatio ſicut eſt in membro multum carnoſo: vt eſt mā milla ⁊ coxa ⁊ eis fll̓ibus. Et hoc eſt quod ſubdit Auicē Nam ſi poſſibile eſt vt deſtruatur cum aliquo tunc non eſt poſſibile niſi vt deſtruatur per inciſionem vehemen tem ⁊ ex toto aſſumat̉ membrum inuadens.i. vt ex toto eradicetur ⁊ concauetur pars membri in quo eſt inuaſio ⁊ cōcauando totū qd̓ eſt in circuitu eius vbi ſunt radices ⁊ vene. ⁊ hoc non pōt fieri in oībus membris: ſed ſolum in membris qualia ſunt coxa vel mammilla vel aliud ſimile. Et hoc etiam dicit Albucaſis in capitulo de cura cancri: ⁊ hec ſunt verba ſua. ¶ Et dixerūt antiꝗ ꝙ qn̄qꝫ cancer eſt in loco vbi poſſibilis eſt eius eradicatio ſicut cancer qui eſt in māmilla aut coxa aut eis ſil̓ibus ex mē bris locatis ad extrahendū totū eius: precipue quādo eſ incipiens paruus ⁊ iam anteceſſit mundificatio ⁊c̄. ideſt ⁊ debet antecedere iſtā inciſionē mūdificatio corꝑis ⁊c̄. Deinde ſerua eum.ſ. iſtam mūdificationē hoc eſt conſer ua corpus ſic mundificatū vt non regenerētur mali hu mores per bonaꝫ dietam vt per cibos bonē quātitatis ⁊ qualitatis ⁊c̄. qͣꝫuis inciſio in pluribus horis addit et ma litiam: intellige in horis quando non competit inciſio: ⁊ hoc eſt in predictis caſibus qui dicti ſunt. aliud qd̓ Auic. dicit patet. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et iam narrauit quidā primorū ꝙ me dicus quidā incidit māmillam cancero ſam radicitus ⁊ cancerata eſt altera. Di co ꝙ poſſibile fuit ſi fuit illud in via can cerādi: quoniā inuenit illam egritudinē Tractatus .II. De curacau. ⁊ poſſibile fuit vt eſſet ẜm ſemitā ꝑmuta tionis: ⁊ eſt magis apparens. ¶ In iſta parte Aui. ſarrat quiddā qd̓ accidit cuidā medi co ex inciſione. Et dicit ꝙ quidam priorum narrauit ꝙ quidam medicus inciſit mamillam canceratam radicitꝰ ⁊ cancerata eſt altera: ⁊ ponit poſſibilitatē huius Auicē. duobus modis: potuit enim eſſe poſſibile vno modo vt ſi altera māmilla eſſet in via cancerandi tunc potuit eſſe ꝙ inciſa alia māmilla cancerata ſuperueniret cancer illi māmille que erat in via cancerādi: ⁊ ſi ſic intelligat̉ eſſe poſſibile: tunc cauſa illius nō fuit inciſio: ſed fuit qꝛ illa māmilla erat in via cancerādi: vnde potuit ei ſuꝑuenire cancer quādo fuit inciſa alia māmilla: ſed non ꝙ inciſio ſit cauſa illius niſi caſualiter vel per accidens. Alia mō potuit eſſe poſſibile per viā permutatiōis: vt qꝛ materia illius māmille cancerate que fuit inciſa fuit ꝑmutata ad aliam māmillam ⁊ cancerauit ipſam: ⁊ hoc eſt poſſibile: quia poſſibile eſt ꝙ propter inciſionem materia cōmo ueatur ⁊ ebuliat: vnde poteſt permutari ⁊ effundi ad ali am mamillam. ¶ Et ſimile huic quodāmodo ponit Aui. in tertio libro fen tertia de egritudinibus oculorū capi tulo de ruptura cornee. Ponit enim ibi Auicēna ꝙ emi nentie clauali oculi que eſt per rupturam nō eſt cura. Sꝫ dicit ipſe: ꝗdam peccant qui incidunt illam eminentiam vt oculus videatur pulchrior. Nam dicit ipſe rectius eſt vt non moueat̉ nec tangatur cuꝫ inciſione: quia fortaſſe effundet̉ ⁊ ꝑmutabit̉ maͣ ad oculū alterū. Similiter etiā hoc eſt poſſibile ꝙ propter inciſionem māmille cancera te cāceretur altera ẜm viam ꝑmutatiōis materie de vna māmilla ad alteram. Et hoc maxime eſt poſſibile ſi can cer ſit antiquus ⁊ profundatus vbi materia eſt profunda Et ſi ſic intelligatur eſſe poſſibile: tunc cauſa cancera nis alterius māmille fuit inciſio illa ratione cuius ma teria fuit cōmota ⁊ effuſa ad aliam māmillam. ¶ Et ad dit Auicē. ꝙ iſte modus poſſibilitatis eſt magis apparēꝫ ideſt magis manifeſte verus. vnde vterqꝫ modus eſt poſ ſibilis: ſed iſte videt̉ magis apparēs verus: ⁊ ratio huiꝰ eſt: qꝛ cum altera māmilla fuiſſet cancerata poſt inciſio nem māmille cancerate videtur ꝙ cauſa cancerationis alterius māmille fuiſſet inciſio. Et cum per ſecundū mo dum poſſibilitatis reddat̉ ꝙ cauſa fuerit inciſio: non aūt eſt per primum modū: ideo ſecundus modus poſſibili tatis eſt magis apparens. ¶ Et intellige vltra quod Aui cē. narrauit hic hoc ⁊ poſuit hoc eſſe poſſibile vt oſtēde ret per hoc inobedientiam cancri ad curationem per in ciſionem. ¶ Et ideo Auicēna dixit prius cum hac condi tione: ⁊ fortaſſe ſufferunt cancri parui ſectionem ⁊ nō di xit abſolute.ſ. ſine hac conditione fortaſſe ⁊c̄. ¶ Rememoratio regiminis ſoluendi ipſum. Capitulum. xvij. Umat in potū multis vicibus inter quas ſint dies pauci qua qꝫ vice quatuor aureos epithy mi cū aqua caſei: aut aqua mel lis: aut decoctioneꝫ epithymi in ſyrupo acetoſo. Et ei qui ex hominibus eſt for tis detur hiera hellebori. ¶ Superius Auicēna poſuit curam cancri quātum ad in ciſionem ⁊ incenſionem: hic ponit curaꝫ eius que fit per medicinas. Et diuiditur hec pars in partes duas. Pri mo ponit curam ipſius per medicinas euacuātes corpus que dicuntur vniuerſales. Secundo ponit curam ipſius per medicinas locales. ſecūda ibi. Mer medicinas loca les ⁊c̄. Dicit ergo. Et appar et qd̓ dicit ⁊c̄. ¶ Rememoratio medicinaꝝ localiū ad cācrū. Cap̄. xviij. Er medicinas locales ad can crum requiruntur quatuor in tentiones.ſ. deſtructio cancri penitus ⁊ eſt difficilis: ⁊ prohi bitio additionis: ⁊ prohibitio vlceratio nis: ⁊ curatio vlcerati. ¶ In iſto capl̓o ponit Auicē. curam cancri ꝑ medicinas lo cales. Et diuidit̉ hec ꝑs in partes duas. In pͥma ꝑte po nit qͣs intentiones habemus in cura cancri ꝑ medicinas. in ſecūda ꝓſeꝗtur illas intētiones. ſecūda ibi.(Et in illis in ꝗbus querit̉. Dicit ergo per medicinas locales reꝗ rūtur ad cancrū quatuor intētiones: ideſt ꝙ medicine lo cales ẜm quatuor intentiōes ponunt̉ in cancro: nā que dam ponūtur ẜm iſtam intentionē vt deſtruat̉ cancer pe nitus: Et ideo prima intentio eſt vt deſtruatur cācer pe nitus. Et dicit Aui. ꝙ hoc eſt difficile. Quedā aūt ponū tur ẜm iſtam intentionē vt ꝓhibeat̉ additio cancri. Et iō ſecunda intentio eſt prohibitio additionis cancri. Que dam autē ponunt̉ vt prohibeat̉ cancer vlcerari. Et ideo tertia intentio eſt prohibitio vlcerationis. Quedam aūt ponūtur ad curandū cancrum vlceratum. ⁊ ideo quarta intentio eſt curatio vlcerati. ¶ Iuxta iſtam partem intel lige de iſtis quatuor intentionibus que habent̉ in cācro per medicinas locales: ⁊ primo intellige de prima inten tione. Nam Aui. dicit ꝙ pͥma intentio eſt difficilis. Sed ego credo ꝙ adeo eſt difficilis ꝙ eſt impoſſibile. Credo em̄ ꝙ impoſſibile eſt vt dixi ſupra: cancrū: oīno deſtrue re cū medicinis localibus ⁊ hoc pꝫ ꝑ intētionē Almāſo ris: vt dictū fuit pͥus. Iterū hoc videtur eſſe de intētione Aui. in p̄dicto capl̓o: qꝛ ſi aliꝗs cancer deſtrueret̉ cū me dicinis localibꝰ tūc talis cancer eſſet cācer ꝑuus incipiēs ſꝫ de tali cācro dixit Aui. in p̄cedēti capitulo ꝙ ſi poſſibi le eſt vt deſtruatur talis cancer cū aliquo tunc nō eſt poſ ſibile vt deſtruat̉ niſi poſt inciſionē vehementē vt ex to to aſſumat̉ membrū inuadēs qd̓ eſt in circuitu eius ⁊c̄. vi det̉ ergo per hoc qd̓ dicit hic Auicē. ꝙ talis cancer non poſſit deſtrui cum aliquo niſi per vehementē inciſionē. Deſtructio ergo cancri ꝑ medicinas locales eſt impoſſi bile. ꝓpterea ſi cancer deſtrueret̉ ꝑ medicias locales: tūc hoc eſſet per medicinas in ꝗbus eſt reſolutio ſicut dicit Aui. in ſequēti ꝑte: ſed tūc hoc fieret aut ꝑ medicīas reſo lutiuas fortes aut ꝑ medicīas reſol̓iuas debiles: ſꝫ ꝑdebi les nō poſſet fieri: qꝛ medicie debiles nihil reſoluerēt de maͣ cācri. Cū maͣ cācri ſit groſſa difficilis reſolutiōis. Si militer etiā ꝑ fortes reſolutiuas nō pōt fieri: qꝛ ſi tu admi niſtras in cācro medicinas fortes: tūc cū iſte ſint acute ad ditur inflatio ipſius cancri: ⁊ tunc magis adurit̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s augetur malitia eius: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Auicēna in ſequē ti parte. Quia id quod de medicinis eſt forte addit can cro malitiā: ergo tunc non pōt deſtrui nec ꝑ medicinas fortes cum augeāt malitiā ipſius: nec ꝑ debiles cum nil reſoluat̉ de materia ipſius. Et hoc eſt quod addit Sera piꝰ capitulo de cancro. Et de natura huius egritudinis eſt ꝙ ꝑ acuta medicamīa inflāmat̉ ⁊ debilia in ip̄a nihil agunt. ¶ Sic gͦ tūc aꝑꝑet ꝙ pͥma intētio eſt impoſſibilis Et hoc credo etiā qd̓ ſit intētio Auic. ⁊ credo ꝙ in parte ſequenti intendit hoc ꝓbare ſicut ibi videbitur: lꝫ id non faciat manifeſte: ſed occulte. ¶ De ſecunda aūt intentiōe intellige ꝙ poſſibiles ſunt vt ponūt omnes auctores: ta men ſunt difficiles ⁊ nō multū agiles. ¶ De quarta autē intentionē intellige quādo Anicēna dicit: ꝙ quarta intē tio eſt curatio vlcerati ꝙ non intelligit Auicēna ꝙ quar ta intentio ſit curare cancrum vlceratum cum medicinis ita ꝙ deſtruatur totaliter: quia hoc eſt impoſſibile: īmo eſt magis impoſſibile qͣꝫ primū. Difficilius em̄ eſt curare Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē. g 4 De cura can. Fen .III. cancrum vlceratum qͣꝫ non vlceratum. Sed intelligit Auicēna ꝙ quarta intentio eſt curatio vlcerati ideſt ad miniſtrare medicinas que valent in cancro vlcerato nō ad curandum ipſum omnino: ſed ad preſeruandum ne plus vlceretur: ⁊ hec intentio eſt etiam poſſibilis. ¶ De inde cum dicit: ¶ Et in illis quibus queritur deſtructio cancri penitus itur verius illud in quo eſt reſolutio eius quod collectum eſt de materia mala ⁊ expulſio eius quod pre paratum eſt ad colligendum in membro de ea: ⁊ ſi fuerit vehemētis virtutis ⁊ mo tionis: tunc dimittatur: nam illud quod de medicinis forte eſt addit cancro mali tiam: ⁊ ſimiliter oportet iterum vt alie nentur in eis mordicatiua: et propter il lud ſunt medicine bone ei in minerali bus ablutis: ſicut tutia abluta: ⁊ miſcean tur cum ea quādoqꝫ de oleis: ſicut eſt ole um roſa. ⁊ oleum de keiri. ¶ In parte iſta Auicenna proſequitur predictas intenti ones. Et diuiditur pars iſta in partes quatuor. In pri ma parte proſequitur primam intentionem oſtenden do vt mihi videtur ꝙ eſt impoſſibilis. In ſecunda parte ponit medicinas locales ẜm ſecundaꝫ intentionem. In tertia parte ponit medicinas locales ẜm tertiam inten tionem. In quarta ponit medicinas locales ẜm intenti onem quartam. ſecunda ibi.(Ad id vero quod prohibet additionem.) tertia ibi.(Et illa quibus queritur prohi bitio vlcerationis.) quarta ibi. De illis autem que in cu ratione vlceratꝭ ⁊c̄.) In prima parte Auicenna intendit ſic dicere ꝙ medicine quibus queritur deſtructio can cri penitus oportet vt ſint reſolutiue vt reſoluant quod collectum eſt de materia in cancro: ⁊ ſit etiam in eis que dam re percuſſio vt repellat id quod preparatum eſt ve nire ⁊ currere ad membrum ſcilicet ille medicine loca les que ſunt vehementis virtutis ⁊ motionis ideſt vehe menter reſolutiue oportet vt dimittantur: quia medici na fortis addit cancro maliciam. Et ſimiliter oportet vt dimittantur medicine mordicatiue propter eandem cauſam: ergo medicine que debent adminiſtrari in can cro ⁊ ſunt bone ei ſunt medicine debiles et lenes ſicut ſunt medicine facte ex mineralibus ablutis vt eſt tutia abluta mixta cū oleo roſato vel cū oleo de keyri: ſed ſuꝑ ple iſte medicine nihil agunt in cancro ad reſolutioneꝫ ⁊ deſtructionem ipſius: immo ſolum preſeruant ipſum vt non augeatur: ergo cuꝫ medicine fortes non poſſunt adminiſtrari in cancro ⁊ debiles nihil agunt in ipſo quā tum ad deſtructionem: eſt ergo prima intentio impoſſi bilis. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Ad illud vero quod prohibet additi onem peruenitur cum abſciſione mate riei et refectione cibi ⁊ confortatione mē bri et cum medicinis repercuſſiuis no tis: et adminiſtratione linimentoruꝫ mi neralium: ſicut linimentum fricationis lapidis molendini ⁊ lapidis cotis: et ſi cut linimentuꝫ factum ex fricatione eius quod reſoluitur inter tabulam ⁊ mani cham de plūbo in humiditate effuſa ſu per tabulam que eſt ſicut oleū roſatum: ⁊ ſicut aqua coriandri: ⁊ iterum emplaſtra tio cū agreſta trita eſt bona iuuatiua. ¶ In iſta parte Auicēna ponit medicīas locales ẜm intē tionem ſecundā que eſt ꝓhibitio additionis cancri. Di cit ergo. Ad id vero quod prohibet additionē cancri per uenit̉ ⁊c̄. Et adminiſtratiōes linimētoꝝ mineraliū ideſt que ſint facta ex mineralibus ſicut eſt tutia ⁊ plumbum vſtum litargirum ceruſa climia antimoniū ⁊ ſimilia. Et intellige ꝙ omnia iſta mineralia que hic ponunt̉ in me dicinis cancri debēt abluta eſſe vt nō mordicēt: eo ꝙ mor dicatiua addunt cancro malitiam: vt ſupra dictum eſt: ⁊ ſicut linimentū fricationis lapidis molendini ⁊ lapidis cotis. CLinimētū fricationis lapidis molendini eſt vn guentū quod fit quando voluitur rota ex fricatione fer rorum que ſunt in ea iniecto ibi oleo. CLinimentū fri cationis lapidis cotis eſt linimentū quod colligitur in trunco vbi acuuntur ferramēta in domo fabroꝝ. alid̓ qꝛ dicit patet. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et illa quibus queritur prohibitio vl cerationis ſunt linimēta p̄dicta ad ꝓhi bendā additionē cū nō fuerit in eis mor dicatio: oīa enī ea ſunt iuuatiua ⁊ ꝓprie quādo miſcent̉ cū fricatōe predicta que ſit ex piſtello ⁊ tabulis plūbeis: qn̄ eſt cō fricata terra ſigillata aut bolum armenū aut oleū antiquū: ⁊ aqua ſemꝑuiue ⁊ ce ruſa cum ſucco lactuce: aut mucillagine pſilij ⁊ ceruſa ⁊ plumbo: qm̄ eſt compoſi tio bona. Et de eis que ſunt iuuatiua eſt emplaſtratio cum cancris fluuialibus re centibus ⁊ proprie cum climia. ¶ Hic Auicē. ponſt medicinas ẜm tertiam intentioneꝫ: ⁊ patet qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ De illis autem que in curatione vlce rati ſunt bona eſt vt aſſiduet̉ pānus lini infuſus in aqua ſolatri ſuꝑ eū: ⁊ quotiēs fortaſſe exiccat̉ made fiat deſuꝑ cū aqua eius: aut ſumat̉ medulle tritici: ⁊ olibani ⁊ ceruſe de plūbo oīm pōdus. 3. i. ⁊ terre ſigillate ⁊ boli armei ⁊ aloēs abluti oīm an. 3. ij. aggregent̉ iſta ⁊ terant̉: ⁊ admini ſtrent̉ ſuꝑ humidū pulueres ⁊ ſuꝑ ſiccū empl̓m factū cū oleo roẜ. Et qn̄qꝫ cōfert eis cinis cancri cum cerato cum oleo ro ſato. ⁊ melius eo eſt cui admixtū eſt equa le ei de climia: ⁊ quandoqꝫ confert in eo medicamē de tutia: aut tutia abluta cum aqua portulace: aut mūcillagine p̄ſilij. Hic Aui. ponit medicias locales ẜm quarta intētioneꝫ Tractatus De apoſte. vē. .II. qꝫ nō dimittāt ip̄m ampliꝰ vſcerari eſt vt aſſiduet̉ ⁊c̄. aut cumat̉ medulla citrulli: ſꝫ hͨ īueni alid̓ exēplar qd̓ dic̄: al̓s tritici. ⁊ vtraqꝫ lr̄a eſt bona. Naꝫ ſi dicat medulla citrulli: rūīc planū eſt qd̓ dicit. Et eſt bona iſta medulla citrulli in cācro cū ſit frigida repercuſſiua ⁊ ꝯfortatiua mēbri ne re cipiat. Si aūt dicat medulla tritici tunc ꝑ medullam triti ci mielligit accidum: ⁊ id etiā eſt bonū cum ſit lenitiuū et temperans caliditatē que eſt in mēbro. aloēs abluti. dicit abluti vt remoueat̉ illa caliditas eius et nō mordicet. ad mīſtrēt̉ iſta aggregata ſuꝑ hūidū.ſ. cācrū. ille āt cācer eſt hūidus ꝗ eſt vlceratus eo ꝙ talis cancer eijcit hūiditatē. Aū expone admīſtret̉ ſuꝑ cancrū hūidū.i. ſuꝑ cācrū vl ceratum: plures etiam ſuper cancrū ſiccū.i. ſupra cancrū nō vlceratū ſupple adminiſtrāt emplaſtrū id eſt vnguē tum factum ſcilicet ex iſtis pluribus cum oleo roẜ. reli quum quod dicit Auiceuna poſtea patet. ¶ De ap̄atibus vētoſis ⁊ inflatiōibꝰ ſacertoꝝ. Capl̓m. xix. Eapoſtematibꝰ ventoſis aliud eſt qd̓ fit a vapore leui: ⁊ ſimila tur eſtuatiōi et currit curſu eiꝰ. ¶ Superius Aui. determinauit de ap̄atibꝰ flegmaticis ⁊ melācolicis. hic modo determinat de ap̄a ribus ventoſis. Et diuidit̉ pars iſta in ꝑtes duaꝫ. Primo determinat de ipſis theorice. 2º practice. 2ª ib i Illiꝰ autē qd̓ eſt ſimile eſtuationi ⁊cͣ.) Prima pars diuidit̉ in ꝑtes duas. In prima parte: quia apoſtema ventoſum hꝫ ſub ſe duas ſpecies ẜm ꝙ habitū fuit ſupra in capitulo gn̓ali de apatibus frigidis. ⁊ vna ſpecies apatis ventoſi dicitur inflatio: ideo Auic. primo determinat de vna ſpecie apa tis ventoſi que dicit̉ eleuatio. 2º determīat de alia ſpecie que dr̄ inflatio. 2ª ibi(Et aliud eſt qd̓ fit. Dicit ergo pͥmo de apatibꝰ ventoſis aliud eſt qd̓ fit a vapore leui.i. a vēto. ſitate ꝑmixta humiditati. ⁊ hoc apoſtema vētoſum dr̄ ele uatio. dem̄.n. fuit ſupra ī caº de aꝑatibꝰ fridis ꝙ eleuatio ſit nō a pura vēto ſitate ꝑmixta: ſꝫ a vēto ſitate cuꝫ hūidita te flegmatica. ⁊ ſimilat̉.ſ. iſta ſpēs apatis ventoſi: q̄ dr̄ ele uatio. excitationi.i. ap̄ati molli flegmatico qd̓ vocat̉ vndi mia. ſil̓at̉.n. eleuatio ap̄ati molli flegmatico in accidenti bus ſuis: qꝛ ſic̄ ſit imp̄ſſio digiti in apate molli: ita etiā fit ī eleuatione: lꝫ etiā magis cedat tactui ap̄a molle qͣꝫ eleua tio vt ſupra dictū fuit. Et hoc qd̓ dicit hic Auic. fuit meliꝰ declaratū in capl̓o vndimie. et iō hoc ibi reꝗras. Et cur rit.ſ. iſta ſpēs aꝑatis vēto ſi que dr̄ eleuatio curſu eiꝰ.ſ. vn dimie. Nam vt poſtea dicet̉ in ſcd̓o capl̓o cura iſtius cur rit ẜm curaꝫ vndimie. vnde qꝛ hoc apa ⁊ vndimia mul tuꝫ ꝯueniūt: lꝫ quodāmodo differāt. ideo hoc apoſtema vētoſuꝫ qd̓ dr̄ eleuatio currit curſu apatis mollis. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad curam ⁊ quantum ad alia. ¶ Deinde cum dicit: Et aliud ē qd̓ fit a vapore vetoſo: ⁊ no minat̉ inflatio: ⁊ ē ei īpulſio ⁊ viciſſitudi naria acceſſio: ⁊ fortaſſe ꝑcutit ꝑcuſſiōe manꝰ: ⁊ ꝓprie qn̄ īuenit ſpaciū ad qd̓ ag gregat̉: ſicut ſtomachus: ⁊ īteſtina: ⁊ qd̓ eſt inter panniculos circundantes oſſa: ⁊ inter oſſa circundata lacertis: ⁊ īter la certos ⁊ ſimiliter qd̓ circūdat chordas. Hic determiat de alia ſpe apatis vētoſi que dr̄ īflatio. et iſta ſpēs eſt magis ꝓprie ap̄a vētoſum qͣꝫ pͥma. ⁊ iō habet curā ꝓpriā ⁊ diſtinctā a cura apͥatis mollis: ⁊ n̄ currit ẜm curſum illius ſicut pͥma ſpēs p̄dicta. Et diuidit̉ hec ꝑs in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte notificat iſtā ſpēm apatis vēto ſi q̄ dr̄ inflatio: ⁊ ꝑ cām materialeꝫ: vnde fit: et ꝑ ſua ſigna: ⁊ ꝑ loca in ꝗbus fit. In 2ª parte oſtēdit ꝙ aliqn̄ decipit̉ hō in cura etiā iſtā ſpeciem apatis ventoſi. ibi 2ª.(Et quādo q eſtimat hō ꝙ ſuꝑ mēbra eius ⁊cͣ). Dicit pͥmo. Et aliud eſt qd̓ fit a vapore.i. a ventoſitate ſola nō admixta alicui hūi ditati flegmatice. ⁊ noīat̉.ſ. id apoſtema vētoſuꝫ inflatio ⁊ eſt ei impulſio: quia impellit tactū digiti: ⁊ nō remanet ibi imp̄ſſio ſicut in eleuatione. ⁊ cauſa hꝰ eſt. qꝛ in īflatio ne ventoſitas eſt ſeꝑata ab eo in qͦ ſtat et eſt aggregata in vno loco. ⁊ iō īpellit. in eleuatōe v̓o vētoſitas ē expāſa ⁊ ꝑmixta ſub̓e mēbri eo ꝙ vētoſitas nō eſt ibi pura: īmo eſt ꝑmixta cū humiditate ſubtili flegmatica: ⁊ ideo cedit ta ctui. ſed in īflatōe eſt īpulſio ⁊ viciſſitudinaria acceſſio: et ſupple ⁊ receſſio. hoc eſt ꝙ qn̄ tangit̉ ⁊ īpellit̉ cuꝫ digito viciſſitudinarie decedit ⁊ accedit ſubito eo qd̓ ī eo nō ſer uat̉ forma imp̄ſſionis digiti. ſed in eleuatiōe nō eſt iſta vi ciſſitudinaria acceſſio ⁊ receſſio. quia in ea ſeruat̉ aliquo tempore impreſſio digiti. vnde non fit ſubito ibi receſſio ⁊ acceſſio ſicut ſit in inflatiōe. ¶ Et fortaſſe percutit ꝑcuſ ſione manus. Expone hoc ſic. et fortaſſe ſupple inflatio ꝑcutit id eſt ſonat quaſi ad modum tympani: percuſſione manus ideſt quando percutitur cum manu. ⁊ proprie.ſ. ſonat inflatio quando ſupple ventoſitas inuenit ſpactū ad qd̓ aggreget̉. qꝛ tūc qn̄ vēto ſitas aggregat̉ in aliqͦ ſpa cio vacuo extēdit̉ id ſpaciū valde ad modū extēſiōis tym pani. Un̄ ſi ꝑcutiat̉ ſonat ſicut tympanꝰ. ⁊ tūc Aui. ꝯnūe rat illa ſpacia in ꝗbꝰ pōt aggregari vētoſitas cū dicit ſicut ſtomachꝰ ⁊ īteſtina: ⁊ qd̓ eſt īter pānicl̓os circūdātes oſſa ⁊ iter oſſa circūdāta lacertis. qꝛ in oībus iſtis eſt vacuitaꝫ in qͣ p̄t aggregari vēto ſitas ī ſpacio circūdante chordas. ¶ Et fortaſſe n̄ reſoluit ſpacia: īmo ſubti liat mēbra cōiūcta ⁊ reſoluit ea et gn̄at in eis qd̓ facit neceſſariū diſrūꝑe ea: ⁊ ven toſitas remāet: ⁊ retinet̉ ꝑꝑ ſpiſſitudine ſuā: ⁊ ꝑꝑ groſſitudinē ſuā: ⁊ ꝑꝑ ſpiſſitudi nē eiꝰ qd̓ ꝯtinet eā ⁊ cōſtrictione pororū. ¶Hic Auicēna. quia dixerat ꝙ in inflatione eſt ſonus ad modū tympani: ⁊ maxime ſi aggregat̉ ventoſitas in ſpa cijs vacuis: oſtēdit hic Auicēna ꝙ vēto ſitas pōt aggrega ri non ſolum in ſpacijs: ſed etiam in alijs membris. ⁊ tūc nō apparebit in tali inflatione ſic manifeſtus ſonus: ſicut apparet in ipſa quādo aggregat̉ ventoſitas in ſpacijs va cuis. Dicit ergo. Et fortaſſe ſupple vētoſitas q̄ eſt in infla tione nō reſoluit ſpacia.i. nō reſoluit̉ nec includit̉ inter ſpacia vacua: īmo ſupple aliquādo ſubtiliat.i. ſeparat me bra cōiuncta ⁊ reſoluit ea: id eſt ⁊ diſlocat ea ⁊ generat in eis ſcilicet in iſtis membris cōiunctis id quod facit neceſ ſarium diſrumꝑe.i. diſſocare eo ꝙ generat in eis extēſio nem ꝓpter quam extenſionē remouent̉ mēbra a iunctu ris ſuis. Et vētoſitas remanet ⁊ retinet̉.ſ. in iſtis mēbris ſic diſtocatis ꝓpter ſpiſſitudinē ⁊ groſſitudinē ſuā.i. ven toſitatē. ⁊ ꝓpter ſpiſſitudinem eius ꝙ ꝯtineant eam ⁊ cō ſtrictionē pororum. ¶ Sic ergo apparet ex dictis ex quo generatur inflatio. qua generat̉ ex vētoſitate pura ⁊ in ꝗ bus locis pōt aggregari iſta vētoſitas. quia qn̄qꝫ aggre gatur in ſpacijs ⁊ in vacuitatibus. ⁊ tūc apparet ibi ſonꝰ: quandoqꝫ autem poteſt aggregari in membris cōiunctis diſlocatis a vētoſitate ꝓpter extēſionē. ¶ Deinde cū dic̄: ¶ Et qn̄qꝫ exiſtimat homo ꝙ ſuꝑ mē brū eius ſicut genu ſit apoſtema indigens perforatione: quare perforat ipſum: et egreditur ventoſitas tantum. ¶ In parte iſta Auic. oſtēdit ꝙ aliquādo decipit̉ homo in cura: circa id apoſtema ventoſum qd̓ dicit̉ inflatio. ¶ Di cit ergo Auicēna. ꝙ quandoqꝫ eſtimat homo.ſ. medicꝰ ꝙ ſuꝑ membra.i. infirmi eius ſicut genu ſit apoſtema indi Fen .III. gens ꝑforatōe qͣre ꝑforat ip̄m: ⁊ egredit̉ tantū ventoſitas ⁊ nō ſanies ſicut eſtimauit. ¶ Iuxa iſtā ꝑtē īiellige ꝙ iſta eſtimatio erronea cōpetit ex hoc ꝙ aliqn̄ iſta ventoſitas in aliquo membro redūdat ad modū redūdatōis ſaniei. Et ideo credit medicus ꝙ in illo apoſtemate ſit ſanies: quare indigeat apoſtema ꝑforatione: et eſt ibi ſola ven toſitas. Et ītellige ꝙ maxime ꝯuenit iſta eſtimatio erro nea: circa ap̄a ventoſum qd̓ dicit̉ īflatio. qꝛ in īflatiōe ven to ſitas redūdat plus qͣꝫ in eleuatiōe. qꝛ in eleuatiōe vēto ſitas eſt expanſa et nō aggregata in vno loco: ſicut eſt in inflatione. ¶ Ulteriꝰ intellige ꝙ maxime cōpetit etiā iſta eſtimatio erronea: qn̄ id apa eſt ſuꝑ talia mēbra ſicut eſt genu. qꝛ in iſtis mēbris iūcturalibꝰ qn̄ aggregat̉ ventoſi tas minꝰ diſcernit̉ a ſanie qͣꝫ qn̄ aggregat̉ ī ſpacijs vacuis qꝛ qn̄ aggregat̉ ventoſitas in talibus mēbris iunctur a li bus tūc redudat ibi ventoſitas ad modū redūdatiōis ſa niei. ſꝫ qn̄ aggregat̉ in ſpacijs vacuis. tūc nō ita redūdat: īmo eſt ſonus ad modū tympani: ſicut dictum fuit pͥus. ⁊ ideo maxime diſcernit̉ ibi a ſanie. ⁊ ꝓpter hoc ſignanter dixit Auicē. ſuꝑ mēbra eiꝰ ſicut genu. ¶ Ulterius ītellige ꝙ bene notes ⁊ cōfirmes id qd̓ hic dixit Auicēna: qꝛ ego iā fui in opere vbi hoc vidi. ꝑforatū enī fuit apa ſuꝑ genu credēdo ꝙ ibi eſſet ſanies: et nulla ſanies exiuit ſed ſola ventoſitas ¶ De cura. Capl̓m. Ilius auteꝫ quod eſt ſimile eſtua tioni cum augmento loci curatio eſt genus curationis eius. ¶ Superius Auicēna determinauit de apoſtematibꝰ ven to ſis theorice. Hic determinat de ipſis practice.ſ. quantū ad curā ipſoꝝ. Et diuidit̉ hec pars in ꝑtes duaꝫ. In pͥma parte ponit curā ap̄atis vētoſi qd̓ appellat̉ eleuatio. In ſcd̓a ꝑte ponit cura ap̄atis vētoſi qd̓ dicit̉ īflatio. ſcd̓a ibi. Inflatiōis v̓o cura ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo. Illius autē.ſ. ap̄au vento ſi qd̓ eſt ſil̓e eſtuatiōi alias excitationi.ſ. ap̄ati molli flegmatico qd̓ dicit̉ vndimia cū augmento loci ſcilꝫ ꝙ fa cit id ap̄a ventoſum qd̓ dicit̉ eleuatio. vn̄ id ap̄a venioſū eſt ſil̓e vndimie cū augmento loci ꝙ facit maius qͦꝫ faciat vndimia. facit eni maiꝰ augmentū loci qͣꝫ vndimia. qꝛ ge nerat maiorē extenſioneꝫ in mēbro rōne vētoſitatis q̄ eſt admixta cū hūiditate flegmatica. Curatio eſt genns cura tionis eiꝰ.ſ. vndimie. dem enī fuit ſupra. ꝙ id ap̄a vētoſū qd̓ dicit̉ eleuatio currit curſu vndimīe. ¶ Deinde cū dic̄: In īflationis vero curatiōe eſt neceſſa riū: ꝙ cute ingrediat̉ ⁊ reſoluat illd̓ qͥd ē in ea: ⁊ ſit poſſibile vt ſit ei ſuꝑ locū mora ſpacij longi et eſt neceſſariū vt ſit in fine ſubtiliationis vt firmetur ſubtilitas par tium eius ex ꝓfundatiōe vltima. Et for taſſe indiget poſitione ventoſaruꝫ abſqꝫ ſcarificatione vt carminetur ventoſitas. ¶ In ꝑte iſta ponit curā apoſtematis vēioſi qd̓ dr̄ inflatio qd̓ hꝫ ꝓpriā curā ⁊ diſtinctā a cura ap̄atꝭ mollis. ⁊ diuidi tur hec pars in partes duas. nam īflatio pōt accidere ex duabꝰ cauſis. pōt enī accidere a cā an̄ti: ⁊ a cā pͥmitiua: ſic̄ etiā dictū fuit pͥus de vndimia: ⁊ ẜm diuerſas cās diuerſi ficat̉ cura ⁊ etiā accidētia. qꝛ qn̄ inflatio accidit ex cā an̄ti: tūc cum ip̄a nō eſt dolor de quo ſit curādū: qn̄ aūt accidit ex cā p̄mitiua tunc cuꝫ ea eſt dolor ⁊ attractio ⁊ ẜm ꝙ di uerſificant̉ accidentia iam etiā diuerſificat̉ cura. Primo gͦ Auic. ponit curā inflatiōis ẜm ꝙ accidit ex cā pͥmitiua. 2º ponit curaꝫ ip̄ius ꝓut accidit ex cā pͥmitiua. 2ª ibi.(Et in eo qd̓ accidit de inflatōe). Prima pars diuidit̉ adhuc in partes duas. In pͥma parte oſtēdit qualis medicina: De cura ve. me. ⁊ cuiꝰ cōpl̓onis cōpetit in inflatione ẜm ꝙ eſt in pͥncipio ex cauſa antecedenti. ſcd̓o ponit medicinas ſpeciales ẜm illā regulā. ſcd̓a ibi.(Et de medicinis localibꝰ cuius) Dic̄ gͦ pͥmo. ꝙ in īflatōis cura necͣiuꝫ eſt.i. medicamē talis cō plexionis ꝙ cutē īgrediat̉.i. ꝙ ſit penetratiuū eī ſubtilis ſub̓e. ⁊ reſoluit id qd̓ eſt in ea. i. in cute. et ſit pol̓e vt ſit ei ſuꝑ locū mora ſpacij lōgi. ⁊ hͦ eſt vt meliꝰ carminet̉ ⁊ reſpi ret vētoſitas. Et eſt neciuꝫ vt.ſ. medicina in fine ſubtilia tionis vt firmet̉ ſubtilitas ꝑtiū eiꝰ.ſ. in loco vbi eſt vētoſi tas ex ꝓfūdatiōe vltima.i. ꝓpter fortē penetratiouē quā hꝫ: ſic gͦ tūc medicina localis in īflatōe dꝫ hr̄e iſtas ꝓprie tates ꝙ ſit penetratiua multū ⁊ ſubtilis ſub̓e. ⁊ fortit̉ reſo lutiua: ⁊ vt ſit ei mora ſuꝑ locū ſpacio lōgo. Et fortaſſe īdi get pōne vētoſaꝝ ſine ſcarificatiōe vt carmīet̉: et reſpiret vētoſitas eo ꝙ vētoſis ſine ſcarificatiōe vtimur aliqn̄. vt dic̄ Albuc. caº d̓ vēto ſis: vt reſoluamꝰ a mēbro vētoſitatē frīdā īuiſcatā ī mēbro: ſic̄ ponimꝰ vētoſaꝫ ſuꝑ vētrē ⁊ vni bilicū. Ip̄a.n. rarificat mēbꝝ ⁊ calefac̄ ip̄m ⁊ remouet do lorē: ꝓpterea qꝛ reſoluit vētoſitotatē illaꝫ. Hec.n. ſūt v̓ba Albu. Eſt.n. aliqn̄ bona vētoſa ī iſto apate vētoſo cū hēat in ſe cōditiōes qͣs dꝫ hr̄e medicia localis hꝰ apatis. nā eſt reſolutiua putrefactiua ⁊ aꝑitiua poroꝝ facies vētoſitatē reſpirare. ¶ Intellige tn̄ ꝙ vētoſa n̄ dꝫ appōi ī loco niſi poſt corporis mūdificationem. Dicit enim Albucaſis in predicto capitulo ꝙ non oportet vt adminiſtretur ven toſatio nec cuꝫ igne: nec ſine igne in aliqua egritudine qͥ fiunt ex repletōe nec in aliquo corpore repleto niſi pͥmo euacuetur corpus totum. Similiter etiā intellige ꝙ quā quam Auicenna hic nō ponat expreſſe ꝙ corpꝰ euacuet̉ pͥmo anteqͣꝫ ponat̉ aliqd̓ locale. tamen intelligit Aui. ꝙ anteqͣꝫ fiant remedia localia que ponit ꝙ pͥus corpꝰ eua cuetur cum medicina cōuenienti. et poſtea apponantur medicine locales. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de medicinis eiꝰ localibꝰ ſunt olea calida ſicut oleū ſubtiliū partium in quo decocta ſunt ſicut ruta: et cyminū. Et de ſeminibus ſubtiliantibꝰ ſemen apij aniſi: et ameos et qui ſimilantur illis: ⁊ de em plaſtris reſoluentibus ⁊ proprie propter illd̓ d̓qͥ cadit ī mēbris chordoſis ⁊ lacer toſis eſt illud quod recipit ſorditiem bal nei que ponatur cum aqua in patella cal cis nō extincte ẜm quātitatē quā ꝓueniat ex ea ſpiſſitudo luti: et liniantur cum eo: et quandoqꝫ faciunt ex vino ⁊ calce em plaſtruꝫ equale bonum. Aliud: ſumatur yſopus ſicca: ⁊ teratur ⁊ puluerizetur ſu per ceratum factum ex cera: ⁊ oleo aneti no: et fiat ex eo emplaſtruꝫ ad liniendū. ¶ In parte iſta Auicenna ponit medicinas locales in ſpe ciali ẜm predictam regulam quam poſuit. et patet quod dicit. ſicut oleum ſubtilium partium. oleum ſubtiliū par tium eſt oleum antiquum. Sumatur yſopus ſicca. per yſopum ſiccam intelligit Auicenna herbā quam voca mus yſopū. ⁊ vocat̉ yſopus ſicca ad differentiā yſopi hu mide. ⁊ ꝗd ſit yſopꝰ hūida ſupra dcm̄ fuit. ¶ Dein̄ cūdic̄: ¶ Et in eo quod accidit ex inflatione in lacertis propter attractiōem que accidit eis: oꝫ vt alienent̉ medicine calide val 54 Tractatus .II. De vena mede. de ⁊ acute ne refugiant membra ex eis: ⁊ terantur. īmo quando medicantur cum reſolutiuis: tunc miſceantur cum eis ali quid de ſedantibus dolorem. In ꝑte iſta Auic. ponit curā inflationis ẜm ꝙ accidit ex cā pͥmitiua ⁊ ꝓut cū ipſa eſt dolor: ⁊ diuidit̉ hec ꝑs in du as. In pͥma ꝑte oſtēdit ꝗd ſit faciēdū qn̄ cum inflatiōe eſt dolor. ſecūdo oſtēdit ꝗd ſit faciendū ceſſato dolore. ſecū da ibi(Et qn̄ īuenit̉ aliqͣ eleuatio) Prima in duas. pͥmo oſtēdit quales ⁊ cuius cōpl̓onis debēt eſſe medicine quā do cū inflatiōe eſt attractio ⁊ dolor. 2º ponit illas maͣs. 2ª ibi. Et id eſt ſicut curatio tua quam facis) Dicit ergo. Et in eo qd̓ accidit de inflatiōe in lacertis.i. in mēbris lacer ioſis ꝓpter attractōeꝫ que accidit eis. ⁊ ſupple. ⁊ eſt cū ea adhuc dolor ⁊ attractio oportet vt alienent̉ medicine ca ſide valde ⁊ acute. Et ratio huiꝰ eſt. qꝛ regula eſt Auic. in pͥmo libro. fen quarta. capl̓o vltimo. ꝙ qn̄ pl̓es egritudi nes ꝯiungunt̉ adinuicē: tūc a curatōe illius inciꝑe debe mus in qua exiſtit vna triū ꝓprietatuꝫ. vna eſt ꝙ vna nō pōt ſanari anteqͣꝫ alia ſanetur: ſicut eſt apoſtema ⁊ vlcus cum ꝯiūgunt̉: tūc debemꝰ inciꝑe a curatiōe apoſtematis Alia eſt ꝙ vna egritndo ſit cā alterius. Tertia eſt ꝙ vna ſit maior ⁊ moleſtior altera. Iterū Auicē. dicit poſt ꝙ qn̄ egritudo ⁊ accidens coniunguntur et accidēs ſuꝑauerit egritudineꝫ tūc a cura accidētis incipere debemꝰ. ꝓpte rea ꝙ cōſideramus egritudinē: modo hic ſunt due egri tudines ſicut inflatio ⁊ attractio ⁊ eff vnum accidēs: ſicut dolor: nūc aūt cōtractio vl̓ attractio habet predictas oēs ꝓprietates reſpectu inflationis. eo ꝙ inflatio non pōt cu rari niſi pͥus curet̉ contuſio. Iterū etiam illa cōtuſio eſt cauſa etiam illius inflationis. Iteꝝ etiā eſt egritudo mo leſtior propter dolorem quem inducit. huius etiā dolo: qui eſt accidēs eſt moleſtior qͣꝫ iuflatio. ergo debemꝰ inci pere a cura contuſiōis ⁊ doloris qui propter attractiōeꝫ eſt. nunc autem contuſio ⁊ dolor qui eſt propter ꝯtuſio nem ẜm ꝙ apparebit in tractatu de ꝯtuſione ⁊ attractio ne ⁊cͣ. curant̉ etiā cum medicinis reſolutiuis tepidis le nibus: ⁊ nō cuꝫ medicinis reſolutiuis ⁊ exiccatiuis forti ter. īmo iſta augerēt ibi dolorem. ergo oportet vt alienē tur ab inflatione que accidit per attractionē materie ca lide ⁊ acute valde ne refugiant mēbra et terreant̉ ex eis ſicut ponit Auicēna in littera. ſed oportet vt talis īflatio medicet̉ cum reſolutiuis lenibus tepidis. Et hoc eſt qd̓ ſubdit Auicēna cum dicit. immo quādo medicat̉ cum re ſolutiuis: tunc miſceat̉ cum eis aliquid de ſedātibus do loreꝫ ſicut ſunt illa que poſtea ponit Auicēna. ⁊ hoc etiā quod hit ponit Auicē. et optime Galie. dicit in. 14. de in genio ſanitatis. capitulo de cura apoſtematis ventoſi. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et illud eſt ſicut curatio tua quaꝫ ſcis cum eo quod eſt ſicut rob concuſſum cū oleo in quo īfuſa eſt lana yſopi. Et ſi fue rit caliditas aliqua: tunc cuꝫ oleo roſato infuſa in eo lana yſopi et diſſoluta in eo aqua yſopi humide. Et adminiſtrentur oīa illa tepida ad caliditateꝫ decliuia: et nō ꝑmittant̉ infrigidari: qm̄ frigus no cet huiuſmodi. Qd̓ ſi fuerit illic dolor ex pͥncipio: tunc adminiſtrent̉ deſuper olea in quibꝰ eſt ſedatio doloris cum ꝓ hibitione aliqua ex principio. ſicut oleū violatū: et roſꝫ. cum virtute olei anetini. ¶ In parte iſta Auic. ponit medicinas ſpeciales ẜm p̄di ctam regulam poſitam. Ponit enim medicīas reſoluti uas lenes tepidas: ⁊ ponit etiaꝫ qualia olea debeant ad mīſtrari ibi cū dicit: ꝙ ſi fuerit illic dolor ex pͥncipio ⁊cͣ. et totum quod dicit patet per ea que habita ſunt. ¶ De inde cum dicit: ¶ Et quando inuenit̉ aliqua alleuiatio ponat̉ in medicinis illud in quo eſt ad ditio virtutis ad reſoluendū: ſicut nitruꝫ ⁊ acetuꝫ: deinde ſicut cinis: et emplaſtra reſoluentia: ſicut emplaſtrum p̄dictum. ¶ In parte iſta Auicen. oſtendit quid eſt facienduꝫ in in flatione que accidit propter contuſionem ⁊ attractioneꝫ quando dolor eſt mitigatus. Et dicit. Et quādo inuenit̉ aliqua alleuiatio ſcilicꝫ in dolore ponat̉ in medicinis id in quo eſt additio virtutis ad reſoluendū hoc eſt: tūc au geatur reſolutio medicinaruꝫ. quia debent fortius poni reſolutiua ſicut nitrum et acetum. nitrum ponitur: qꝛ de ſe eſt fortiter reſolutiuum et exiccatiuum. acetum autem ponitur non quia de ſe ſit fortiter reſolutiuum: quia ace tum eſt compoſite virtutis: ſicut ponit Galienꝰ in quar to de ingenio ſanitatis in capitulo allegato. eſt enim re ſolutiuum ⁊ repercuſſiuū. quia acetum eſt compoſuium ex duabus partibus calidis. nihilominꝰ tamen in eo ma gis dominātur partes frigide. ⁊ ideo de ſe nō eſt fortiter reſolutiuum. immo eſt valde debile. ſed ipſum admixti cum reſolutiuis adiuuat ad fortiter reſoluēdū eo ꝙ ace tum eſt penetratiuuꝫ multum. ⁊ ideo facit penetrare vir tutem aliarum medicinaꝝ reſolutiuarum. vnde melius ⁊ fortiꝰ oꝑant̉. ⁊ iō dicebat ſupra Aui. ꝙ medicīe locales ī īflatōe d̓bēt eē reſolutiue penetrātes vt firmet̉ ſubtilitas partium earū ex ꝓfundatione vltima. ¶ Deinde dicit ci nis ⁊ empl̓a reſolutiua.i. poſt admīſtratiōeꝫ nitri ⁊ aceti debemus adminiſtrare cinerem ⁊ alia empl̓a reſolutiua fortiora quaſi velit dicere Auicen. ꝙ ſedato dolore debe mus ꝓcedere ad fortiora reſolutiua ſicut ad cinereꝫ ⁊ ſi milia. Et ītellige iuxta iſtā partē ꝙ cura inflatōis que fit a cauſa an̄ti ⁊ cura eius ẜm ꝙ ſit a cauſa pͥmitiua nō diffe runt niſi in pͥncipio rōne doloris. Nā īflatio quantū eſt de ſe reꝗrit medicīas fortiter reſolutiuas ⁊ ſubtiliatiuas carminātes vētoſitatē ⁊ faciētes eā reſpirare. ⁊ ideo ſi ibi ponant̉ medicie reſolutiue debiles hoc nō eſt rōne īfla tiōis: ſed rōne doloris. ſedato gͦ dolore. tūc medicīe reſo lutiue fortes cōpetūt. ⁊ ideo cura inflatiōis que fit a cau ſa an̄ti: ⁊ cura ipſius vt ſit a cauſa pͥmitiua nō differūt niſi in pͥncipio rōne doloris ꝗ eſt in īflatiōe facta a cauſa pͥmi tiua. ſedato ergo ⁊ alleuiato dolore eadeꝫ eſt cura. ⁊ illa medicamīa q̄ dicta ſunt in cura inflatōis facte a cauſa an tecedenti compeiūt etiā in cura inflatōis facte a cauſa pri mitiua Et ideo dicit Auicē. deīde.ſ. in cura inflatiōis fa cte a cauſa antecedēti. ⁊ eſt id empl̓m qd̓ ſit de calce ⁊ ſor dicie balnei quod pͥus dixit ⁊cͣ. ¶ De vena medene. Capitulum. St vt accidat ſuꝑ ꝑteꝫ corꝑis puſtula q̄dam inflans: deinde veſicat: poſtea egreditur ex eo ꝗddā rubeū ad nigredine de cliue: d̓inde nō ceſſat ꝓlōgari ⁊ ꝓlōgat̉: ⁊ fortaſſe eſt motꝰ volūtariꝰ ſub cute: ac ſi eēt motꝰ aīalię: ⁊ quaſi ī veritate ſit v̓mis donec exiſtiment quidā ꝙ ſit animal qd̓ .III. Fen De vena medene generatur. Et exiſtimāt quidam ꝙ ſit ra mus villi nerui ꝑ vehemētiā groſſitudī?: ⁊ pl̓m quidē accidit in cruribꝰ. ⁊ ego iaꝫ vidi eā ſuꝑ manꝰ ⁊ ſuꝑ latꝰ: ⁊ multiplicat̉ in īfātibꝰ ſuꝑ vtrūqꝫ latꝰ. ⁊ qn̄qꝫ extēdit̉: ⁊ abſcindit̉: ⁊ magnificat̉ ī ea labor ⁊ do lor: īmo ꝑ ſpatiū dolet. ⁊ ſi nō incidat̉. ¶ Superius Auicēna determinauit de apatibus frigidis flegmaticis ⁊ me lacolicis ⁊ vētoſis. hic poſſumus dicere ꝙ determinauit de quodā apate cōpoſito frigido. Nā h̓ determinat d̓ qͣdaꝫ puſtula q̄ dr̄ vena medena vel vena ciuilis. que quidē puſtula ſit ex melancolia mixta cū ſan guine vel colera rōnis cuiꝰ mixtōis melācolia ⁊ ſangnis vel colera adurunt̉: vel fit ex flegmate aduſto cuꝫ colera ẜm ꝙ poſtea videbit̉. Diuidit̉ autē ꝑs hec in ꝑtes duas in pͥma parte determinat de iſto apate vl̓ puſtula theori ce. ſcd̓o practice. 2ª ibi( Sollicitudo quidē eius ⁊c̄.) Pri ma pars diuidit̉ in ꝑtes plures. in pͥma ꝑte on̄dit ꝗd eſt vena medena ⁊ ponit ſigna ipſius: et ponit etiā in quibꝰ ꝑtibus corꝑis maxime generat̉. In ſcd̓a parte ipſe ponit circa hoc opīonē Gal̓. In tertia parte ip̄e ponit cās ipſiꝰ ex ꝗbꝰ generat̉ ⁊ ponit etiā illas cauſas ẜm dcm̄ Gal̓. In quarta ꝑte on̄dit ip̄e in ꝗbus corꝑibus minorat̉ genera tio ipſius ⁊ in ꝗbꝰ terris multiplicat̉. 2ª ibi(Et Gal̓. ꝗdeꝫ dixit) 3ª ibi(Et dixit ꝙ cauſa eius) 4ª ibi(Et minorat̉ in corꝑibꝰ hūidis) Dicit gͦ pͥmo. Eſt.ſ. vena medena vel ci uilis puſtula quedā inflās ⁊cͣ. poſtea egredit̉ ⁊c̄.ſ. ex iſta veſica qd̓dā rubeū ad nigredinē decliue.ſ. ad modū cu iuſdā vene. ⁊ ideo vocat̉ iſta puſtula vena: deīde nō ceſ ſat ꝓlōgari.ſ. iſta vena q̄ egredit̉ ex illa puſtl̓a. ⁊ ꝓlōgat̉. id eſt magnificat̉ ꝓlōgādo ſe ẜm lōgitudinē ad modū cu iuſdā vene: īmo dicit Albucaſis. capl̓o de vena medena vl̓ ciuili ꝙ adeo ꝓlōgat̉ iſta vena aliqn̄ ꝙ egredit̉ ex ea in quibuſdam hominibus in longitudine ſua ꝗn̄qꝫ pal moꝝ ⁊ decē. Et dicit vlterius ꝙ iam ꝑuenit ad eū vir ha bens talē puſtulā ex qua exiuit talis vena in lōgitudine viginti palmoꝝ. Et fortaſſe eſt ei.ſ. tali vene q̄ ex illa pu ſtula egredit̉ motꝰ volūtariꝰ ſub cute ac ſi eſſet motꝰ aīa lis ⁊cͣ. donec exiſtiment ꝗdaꝫ ꝙ ſit aīal quaſi ſit vermis qui generet̉. ⁊ eſtimant ꝙ ſit ramus villi nerui ꝑ vehe mentiā groſſitudinis.i. ꝑ vehementiā duriciei ip̄iꝰ: qꝛ ta lis vena forte eſt dura ad modū villi nerui. vn̄ eſtimāt li li ꝙ talis vena ſit ramus villi nerui. Intellige aūt hoc ꝙ eſſe iſtiꝰ vene eſt valde dubiū.ſ. cognoſcere vtruꝫ ſit aīal vel nō. Et iō Auic. nullā iſtaꝝ opinionū quā ponit hͦ im probat et affirmat. Sꝫ ego credo ꝙ pͥma opīo approxi met magis veritati qͣꝫ ſecūda. Nō.n. credo ꝙ talis vena ſit ramꝰ villi nerui: eo ꝙ neruus eſt alterius coloris qͣꝫ ſit iſta vena. qꝛ eſt coloris albi. Iſta autē vena eſt coloris rubei tendēs ad nigredinē. Iteꝝ etiā nō eſſet pol̓e egre di neruū in tanta longitudine ſicut egreditur iſta vena ⁊ ideo prima oppoſitio approximat plus veritati: ſed tn̄ credo adhuc ꝙ iſta vena n̄ ſit aīal̓ ſicut etiā ponūt iſti: ſꝫ credo ꝙ ſolū ſit humor putrefactus qui hꝫ ſimilitudinē aīalis. nā hꝫ ſil̓itudtnē ad vermeꝫ. nā iſta vena ſicut dicit Albucaſis generat̉ ſub cute ex putrefactiōe ſicut accidūt in corꝑe ſerpentes ⁊ v̓mes ⁊ aſcarides ⁊ v̓mes generati inter cutē ⁊ carnē. ⁊ ideo hꝫ formā ⁊ figurā ip̄oꝝ vermiū ⁊ ꝓpterea videt̉ hoc eſſe aīal ⁊ videt̉ habere motū voli tariū qn̄ exit ex tali puſtula: ſed nō credo ꝙ habeat vere motū voluntariū: qꝛ ſi haberet ip̄m vere tunc nō eēt aīal vere. ⁊ ꝓpter hoc dicebat Aui. Et fortaſſe ei motus volū tariª. ⁊ nō dixit abſolute ſine hac cōditiōe fortaſſe: qꝛ iſta vena videt̉ hr̄e motū volūtariū: nō tn̄ hꝫ. ⁊ ſil̓r etiam vi det̉ eſſe aīal: nō tn̄ credo ꝙ ſit aīal: ⁊ hoc videt̉ eē de īten tione Aui. quantū ad ſuū modū loquēdi. Dicit n Et for taſſe eſt ei motus volūtarius ſub cuie ac ſi eſſet motꝰ aīa lis ⁊ quaſi in virtute ſit vermis. vn̄ Aui. dicit cū iſtis con ditionibus fortaſſe ⁊ quaſi nō dixit hoc abſolute. ⁊ iō vi det̉ eſſe de intētione Auicēne ꝑ ſuū modū loquēdi id qd̓ dcm̄ eſt. ¶ Et pl̓m quidē accidit. Hic oſtēdit in quibꝰ lo cis corꝑis accidit maxīe iſta vena. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Et qn̄q extēdit̉.i. incidit̉: magnificat̉ in ea ⁊cͣ. īmo ꝑ ſpaciū dolet ⁊ ſi nō incidat̉.i. ⁊ quāuis nō incidat̉: ſed ſolum extenda tur. Tūc ſequitur illa pars: Et Gal̓. ꝗdē dixit ꝙ nō fuit cōp̄hēſuꝫ ex eſſe eiꝰ aliꝗd manifeſtū ſuꝑ qd̓ ſit ini tendū: qm̄ ipſe nō vidit eam omnino. ¶ In qua parte ponit opinionē Gal̓. circa eſſe iſtiꝰ vene ⁊ eam improbat. ⁊ patet quod dicit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et dixit ꝙ cauſa eiꝰ eſt ſanguis calidꝰ malꝰ melācolicꝰ aut flegma aduſtū adiu uatū cū vehemētia ſiccitatis cōpl̓onis. ¶ In parte iſta Aui. ponit cauſas p̄dictę vene. ⁊ duo facit pͥmo facit hoc. 2º addit ꝗddaꝫ. 2ª ibi(Et fortaſſe accidet, Prima in duas. pͥmo ponit cām eius materialē ītrinſe cam. 2º ponit cām eius materialē extrinſecam q̄ ſumit̉ ex cibis ⁊ potibꝰ. 2ª ibi(Et fortaſſe generāt eā) Dicit gͦ pͥmo qd̓ dixit.ſ. Gal̓. ꝙ cauſa eiꝰ eſt ⁊cͣ. ¶ Sed tu dices quomō dixit Gal̓. cām eiꝰ cū pͥus dixerit ꝙ nō fuit comp̄henſum ex eē eius aliꝗd. ¶ Dd̓m eſt ꝙ lꝫ ipſe crediderit ꝙ eē eiꝰ nō fuerit cōp̄henſum: qꝛ nō inuenit eam ſcriptā in libris antiquoꝝ alioꝝ: poſuit tn̄ cauſas eius ẜm ꝙ inuenit tra ditū ab alijs auctoribus licꝫ nō crediderit eſſe eiꝰ. Unde quantū ad hoc qd̓ hic dicit bn̄ dicit: ſꝫ quantū ad id qd̓ di xit prius male dixerit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et fortaſſe generant eam quedā aque et olera cum proprietate que eſt in eis: et de cibis qui plurimum generant ea eſt ille qui eſt calidꝰ ⁊ ſiccus: et quanto plus fuerit materia a qua generatur acutior: rit dolor vehementior. ¶Hic Auic. ponit cauſam eius materialē extrinſecā. ⁊ ſa tis patet qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et fortaſſe accidit in corꝑe vno ī locis quaſi quadraginta eius: aut quinqͣginta ex qua tamen euadet cum curatione. CHic Auic. addit ꝗddā ⁊ dicit. ⁊ fortaſſe accidet.ſ. iſta ve na in corpore vno: īmo ī locis quaſi. 4º aūt. 5º ⁊ hoc cre do ꝙ fuit ꝑ illū modū ẜm quē ponit Albucaſis ꝙ hec ve na qn̄qꝫ hꝫ ramos multos p̄cipue qn̄ apꝑet in iuctura pe dis aūt in pede ip̄o ⁊ accidūt ei orificia multa et egredi ex om̄i orificio ramus. ⁊ ẜm iſtū modū ꝯuenit ꝙ hec ve na aliqn̄ accidit in corpore vno in locis qͣſi. 4ᵐ aut. 5º. ex qua tn̄.ſ. iſta vena medena ſic multiplicata etiā euadet.ſ. tale corpꝰ in quo eſt hec egritudo cū curatōe.i. cū purga tiōe hūoris ꝗ facit hāc egritudinē. ⁊ ꝑ ſol̓onē ventris ⁊ ꝑ flebotomiā ⁊ cū bono regimīe cibi ⁊ potꝰ. ⁊ cū alijs loca libus que poſtea ponit Auic. ¶ Tunc ſequitur illa parꝫ: ¶ Et minoratur in corporibus humidis ⁊ aſſuetis balneatiōibus et cibis hūidis ⁊ aſſuetis vino cuꝫ menſura. et plurimū quidem generatur in medena: et ꝓpter hoc ꝓportionatur ei: ⁊ generatur etiaꝫ De cura ve. me. Tractatus .III. in terra coraſceni et alijs. ⁊ multiplicat̉ iteꝝ in terra egypti ⁊ in te rris alijs. ¶ In parte iſta Anic. on̄dit in ꝗbus corporibus minorat̉ generatio iſtiꝰ vene medene in ꝗbus regionibꝰ maxime multiplicat̉. Dicit gͦ. ⁊ minorat̉ in corporibus humidis ⁊ aſſuetis balneatōibus ⁊ cibis humidis. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ iſta egritudo vt dcm̄ fuit pͥus generat̉ ex hūoribꝰ aduſtis ficcis. in talibus aūt corꝑibꝰ ml̓tiplicant̉ hūores tēꝑati et būidi. ⁊ iō gn̓atio minorat̉ in talibꝰ corporibꝰ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ha bet̉ ꝙ multiplicat̉ in ꝯtrarijs iſtoꝝ ⁊ in cōſuetis vino cu mēſura: ſupple etiam minorat̉ generatio vene medene. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ vinū temꝑate bibitū expellit melenco liā ⁊ ip̄am labere facit. vt dicit Aui. in libro pͥmo. Et pl̓m quidē generat̉ in medena: et ꝓpter hoc ꝓportionat̉ ei. i. ꝓpter hoc accepit nomen ab ea q̄ dicit̉ vena medena ve vena ciuilis ab illa ciuitate.ſ. name in qua maxime gene rat̉. vnde iſta puſtula dicit̉ vena. quare ex ea exit aliquid ſimile vene. Dicitur autē medena ab illa ciuitate in qua maxime generat̉: ⁊ generat̉ ⁊cͣ. ¶ De cura. Capl̓m. xxij. Ollicitudo ꝗdeꝫ eius in terra in qua generat̉: ⁊ cibi ex ꝗbus gene rat̉ in ꝗbus eſt materia q̄ eſt cau ſa eius illud eſt cū euacuatiōe ſanguinis mali flebotomando ex baſilica aut ex ſa phena ẜm locum ⁊ mundificationē ſan guinis cum eis que ſunt ſicut ſyrupꝰ de mirabolis. ⁊ decōctio epithimi: ⁊ pota re pillulas cochias ꝓprie et adminiſtra tio trifere facte ex ſene ⁊ ſumoterre: ⁊ hu mectatio corporis cum cibis humectā tibus et balneationes et reliquum regi men humectatiuum notum. ¶ Superius Auicē. determinauit de vena medena theo rice. h̓ determinatd̓ ipſa practice.ſ. ponēdo curā ipſiꝰ. Et diuidit̉ iſta pars in ꝑtes duas. In pͥma parte docet ꝓhi bere generationē ipſiꝰ in terra in qua maxime generat̉. In ſecūda ꝑte ponit curā ipſius qn̄ incipit apꝑere. 2ª ibi Ueꝝ cum appar et eſſe eius) Dicit ergo pͥmo. Sollicitu do ꝗdē eius: ſupple in ꝓhibēdo eaꝫ in terra in qua gene ratur eſt ſupple cauere a cibis et potibus ex quibꝰ gene ratur ⁊cͣ. Et id.ſ. ꝓpter qd̓ ꝓhibet̉ generatio ip̄iꝰ eſt cum euacuatiōe ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Ueꝝ cum apꝑet eſſe eius in primo ap paritionis eius: tunc rectū eſt vt admini ſtret̉ regimē mēbri cū empl̓is infrigidā tibus et humectantibus ſicut ſunt ſucci frigidi noti cum duobꝰ ſandalis et cam phora poſt mundificationē corꝑis ⁊ ad miniſtrationē iterū factā cū miſſiōe ſan guiſugaꝝ ſuꝑ locū. Et de epithimatibꝰ bonis eſt epithima ex ſandalo et aloē et cāphora aūt myrra ⁊ pſiliuꝫ ⁊ lac dulce. ¶ In ꝑte iſta Auic. ponit curā ipſiꝰ qn̄ iam incipit appare re. ⁊ diuidit̉ ꝑs illa in ꝑtes tres. In pͥma ꝑte ponit curam ipſius qn̄ īcipit apparere. vt.ſ. quādo in mebro apparet feruor ⁊ īflatio. ſecūdo ponit curā ipſius qn̄ iā īcipit iſta puſtula ambulare ⁊ veſicari ⁊ eſt in pͥnº ad hͦ vegrediat̉ vena ex tali puſtula. 3º ponit curā ipſius qn̄ iam talis ve na exiuit ex tali puſtula: ibi 2ª Si aūt nō ſeꝑat̉) 3ª ibi(Et ſil̓r in pͥncipio cū egredit̉) Dicit gͦ pͥmo. Ueꝝ cū apparet eſſe eiꝰ in pͥncipio apparitōis eiꝰ. vt.ſ. qꝛ in mēbro īcipiūt apꝑere feruor et īflatio. tūc rectū eſt vt admīſtrent̉ ⁊cͣ. pꝰ mūdificatōeꝫ corꝑis ſic̄ dcm̄ eſt pͥus. ⁊ ſupple poſt admī ſtratiōeꝫ iteꝝ factā cū īiromiſſiōe ſanguiſugarū ſuꝑ locū. nā ſanguiſuge in tali caſu ſunt bone ad curandū ſangui nē malū melācolicū ex loco. Dicit. n. Almāſor ꝙ ſangui ſuge cū ī locis ponūt̉ vbi eſt īpetigo aut ſaphati et vlcus malū ⁊ antiquū remediū afferūt ſic̄ h̓: qꝛ eſt puſtula ex qͣ paratur generari vlcus malum. ⁊ ideo ſanguiſuge poſi te hic remedium afferunt. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Si aūt nō ſeparat̉: ſꝫ īcipit cadere for taſſe ꝓhibet eam ⁊ aufert eā ⁊ alleuiat la bores in ea ſi bibat patiēs eaꝫ ẜm ꝯtinui tatē tribus diebus omni die pondus. 3. ij. aloēs: aut bibat de eo ī die. jͣ. 3. 5. ī ſcd̓o I. j. in tertio. 3. j. et. 5. tribus diebus et li niat̉ ſuꝑ eā aloēs: aut liniat̉ ſuꝑ orificiuꝫ eius humiditas aloēs humidi viſcoſi. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit curā vene medene qn̄ iā īcipit lo cus veſicari ⁊ ampullari ⁊ eſt via ad hoc vt ex tali puſtu la vena exeat ⁊ dic̄. Si aūt nō ſeparat̉.i. nō recedit per ea que dicta ſunt: ſed īcipit cadere.i. ſed incipit ampullari ⁊ veſicari ⁊ eſt in via ad hoc vt ex ea exeat vena fortaſſe ꝓ hibet eam ⁊c̄ ¶ Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et ſil̓r in prīcipio cū egredit̉ ſi n̄ curat̉ de ea et egredit̉: tunc rectū eſt vt p̄paret̉ ei qd̓ ſtringat eā et ſuꝑ qd̓ reuoluat̉ cū fa cilitate paulatī: donec egrediat̉ vſqꝫ ad fine ſui abſqꝫ inciſiōe. ⁊ meliꝰ eſt plumbū ſuꝑ qd̓ inuoluitur: ⁊ ſit ſufficientia ſuper grauitatē eiꝰ in attractiōe eius: qm̄ attra hitur cum facilitate ⁊ nō abſcinditur. ¶ In ꝑte iſta Aui. pōit curā vene medēe qn̄ iā egredit̉ ex tali puſtula ⁊ exit tal̓ vena. ⁊ tūc cura etꝰ nō eſt niſi extra here talē venā. Et iō Aui. pōit modos extractiōis iſtiꝰ ve ne. ⁊ ponit pl̓es modos. pͥº.n. pōit vnū modū extractio nis iſtiꝰ vene cū plūbo. 2º pōit aliū modū extractōis iſtiꝰ vene ꝑ īciſionē ⁊ ꝑforatōeꝫ. 3º pōit aliū modū extractōis ip̄iꝰ vene cū medicinis. 2ª ibi. Et ſi eſtimatio facit necͣiuꝫ vt ꝑforet̉. 3ª ibi. Et ſi egreſſio eiꝰ cū extractiōe p̄dicta nō fuerit facilis. Dicit gͦ pͥmo. Et ſil̓r ī pͥncipio cū egredit̉.i. cū incipit vena exire ſi nō curat̉ de ea.i. ſi nō pōt ꝓhiberi ꝗn egrediat̉. tūc rectu eſt vt p̄paret̉ ei qd̓ ꝯſtringat eaꝫ.i. qd̓ extrahat eam extrahēdo eam ad exteriora ꝓpter ſuaꝫ grauitatē. ⁊.ſ. id qd̓ p̄parat̉ ei vt extrahat eā extra ſit talis ſuꝑ qd̓ īuoluat̉.ſ. talis vena cū facilitate paulatim donec egrediat̉ vſqꝫ ad finē ſui.ſ. ꝓpter ponderoſitatē illiꝰ abſqꝫ īciſiōe.i. abſqꝫ ꝙ īcidas eaꝫ. Et id debet ītelligi ſicut dicit Almāſor ⁊ Albucaſis. Dicunt.n. ꝙ ſi id qd̓ iam egreſſuꝫ eſt de vena medena fuerit lōgū. tūc īcide partē eiꝰ ⁊ īuol ue reſiduū ſuꝑ plūbū. obẜuandū tn̄ eſt ne radicitus inci dat̉: qꝛ ſi ſic factū fuerit ꝯtrahet̉ ⁊ ītrahit carnē. ⁊ ap̄a pu tridū ⁊ vlcꝰ malignū gn̓abit. Un̄ ītelligit h̓ Aui. abſqꝫ īci ſione.ſ. radicitus. et meliꝰ eſt plūbū ſuꝑ qd̓ īuoluat̉.ſ. iſta vena. ⁊ hoc eſt ꝙ plumbū eſt de ſe graue ⁊ pōderoſum. Un̄ ꝓpter pōderoſitatē eiꝰ meliꝰ extrahit eā ⁊ ſit ſuffitien tia ſuꝑ grauitatē eiꝰ in attractiōe: qꝛ nō dꝫ eſſe nimis ma Fen .III. De lepra gne qͣꝫtitatis ne attrahat̉ vena ſubito: īmo paulatiꝫ: qꝛ in extractione ſubita accideret dolor ⁊ tenſio: īmo dꝫ eſſe ta lis qͣꝫtitatis vt ſit ſufficiēs grauitas in eo ad extrahendū eā paulatiꝫ: ⁊ qͣꝫtitatē pōderis eiꝰ nō ponit hic Aui. ſꝫ po nit etiaꝫ Almāſor ⁊ Albucaſis. Dicit.n. ꝙ talis canna de plumbo ſuꝑ quā īuoluat̉ iſta vena dꝫ eſſe pōderis. 3. i. ⁊ Albucaſis dicit ꝙ pōduꝫ dꝫ eē ex. 3. keil..i. 3. i. vſqꝫ ad. 3. ij. qꝛ qn̄ plūbū eſt talis pōderis. tunc extrahit̉ vena tota cu facilitate ⁊ paulatiꝫ ⁊ nō abſcindit̉ ī radice an̄qͣꝫ tota ex trahat̉. Si aūt eſſet nimis graue tūc extraheret̉ cū dolo ⁊ forte abſcinderet̉ ī radice anteqͣꝫ extraheret̉ ⁊ egrede ret̉ cutē ⁊ generaret peſſimū vlcus. vt dcm̄ eſt pͥus. ¶ Et ſit ſtudiū tuū ī alleuiatiōe egreſſio nis eiꝰ vt īcipias ⁊ extenues mēbrū ⁊ rari fices ip̄m cū embrocis ex aqua cal̓a ⁊ mu cilaginibꝰ infrigidātibꝰ ⁊ oleis lenificāti bus frīdis ⁊ ſubtilis caliditatis: et q̄ cur rūt curſu eiꝰ vt facilis fiat exitꝰ eiꝰ. Et for taſſe nō ſit facilis ꝑ illd̓. īmo īdiget eis q̄ ſunt ſicut linimētū cū oleo de keiri: īmo fambacino: īmo oleo de ben: et vt ad mi ſtretur ſuꝑ ipſam emplaſtrum de pice. ¶Hic Auic. ponit q̄dā remedia q̄ debēt fieri ad hͦ vt illa vena extrahat̉ cū magͣ facilitate ꝑ tale plūbū: ⁊ dic̄. Et ſit ſtudiū tuū.ſ. qn̄ extrahis venā cū tali plūbo ī alleuiatiōe egreſſiōis eiꝰ: qꝛ tūc accidit minor dolor. Et vt īcipias ⁊ extenues mēbrū.i. īcipias aꝑire mēbꝝ.i. pͥoros mēbroꝝ Et rarifices ip̄ꝫ cū ēbroca ⁊cͣ. ⁊ hͦ ē: qꝛ qn̄ rarificāt̉ ⁊ aꝑiūt̉ pori mēbroꝝ cū talibꝰ ēbrocis. tūc faciliꝰ egredit̉ tal̓ vena ⁊ cū minori dolore. Et fortaſſe nō ſit facilis ꝑ id.i. fortaſſe nō ſufficiūt p̄dicte embroce ad rarificandū ⁊ aꝑiendū po ros mēbroꝝ vt facilis fiat exitus: īmo īdiget eis q̄ ſunt ſi cut oleū de keyri ⁊cͣ. qꝛ adhuc iſta magis aꝑiūt ⁊ rarificāt poros mēbroꝝ qͣꝫ p̄dicte embroce. vn̄ reddūt etiā illā ve nam magis aptam egreſſioni. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et ſi exiſtimatio fecerit neceſſariuꝫ vt ꝑforet̉ vt egrediat̉ cū totalitate ſua ⁊ nō fuerit qd̓ ꝓhibeat ꝑforet̉ et extrahatur. ¶ In ꝑte iſta Aui. pontaliū modū extractiōis vene ciuil̓ ꝗ eſt ꝑ īciſionē ⁊ ꝑforatōeꝫ. Et ſi eſtimatio tua facit necͣiū vt ꝑforet̉. ⁊ hoc eſt vt qꝛ vl̓ nō poſſit extrahi total̓r cū pli bo: vel ſi ꝯtigerit ꝙ illa vena fuerit trūcata in extrahedo eā cū plūbo ⁊ reīgreſſa carnē. tūc.n. etiā ſi ꝯtingit iſte er ror oꝫ ꝑforare ⁊ mittere radiū ī foramīe eiꝰ ⁊ bn̄ aꝑire do nec egrediat̉ totū qd̓ eſt ibi ẜm ꝙ dicit Almāſor ⁊ Albu caſis. Et nō fuerit qd̓ ꝓhibeat ſcꝫ vel nerui vel vene: per forentur ſcilicet vſqꝫ ad radicem talis vene. Et extraha tur ſcilicet totaliter. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſi egreſſio eius cum extractione predicta non fuerit facilisret perfectio ipſius nō fuerit poſſibilis: tunc putrefac eam cum butyro: putre fiet enim tota et egrediet̉. ⁊ caue ne admīſtres cal̓a ex me dicīs: qm̄ fortaſſe ꝑuenit ad heſtiomenū ¶Hic Auic. ponit aliū modū extractōis vene p̄dicte. et hͦ extrahere ip̄aꝫ cū medicīs. Ei pͥmo ponit vnū modū ex tractōis ip̄iꝰ cū medicīꝫ putrefactiuis. ⁊ qꝛ medicīe putre factiue ſunt duplices. q̄dam ſunt acute ſicut calx ⁊ ſapo qͥ putrefaciūt: qꝛ mordicāt ꝓpter ſuā acuitatē. q̄dā aūt ſunt putre factiue nō acute: ſꝫ putrefaciūt ꝑꝑ eaꝝ vnctuoſitatē di. iō Auic. on̄dit qͣles medicie putrefactiue debeāt etia adminiſtrari ⁊ quales nō. ⁊ patet quod dicit. ¶ Et qn̄ aſſiduat̉ ſuꝑ poſteriora eiꝰ fri tio cū ſale paulatī: ⁊ illud fit retro cū fa litatē. ⁊ ex egreſſiōe eiꝰ cū ſb̓tilitate egre dit̉ cū totalitate ſua ⁊ ꝓprie qn̄ ſcinditu aūt penetrat̉ qd̓ eſt poſt ip̄am: ⁊ ītromit tit̉ ſtilus ſub ea illic ⁊ expellit̉ ⁊ aſſiduat abſterſio cū ip̄a egredit̉ cū ſale paulati ⁊ cū facilitate. nā cū illd̓ fit cū ea egredit tota. Quod ſi īcidat̉ ⁊ redit nō erit excu ſatīo quin perforetur niſi inueniatur mo dus alius: deinde egrediatur cum faci litate et curetur locus cura vulnerum. CHic Auic. ponit aliū modū extractiōis ip̄iꝰ cuꝫ medicū cui nō ītromiſcet̉ īciſio. ⁊ pꝫ ſatis qd̓ dīcit ſi ꝗs ſubtil̓t re ſpiciat. ⁊ on̄dit etiā cū hͦ ꝙ ſi iſte modꝰ nō ſufficit cui etiaꝫ ītromiſcet̉ īciſio: qꝛ tūc oꝫ redire ad ꝑforationē qͣ ꝑforet vſqꝫ ad finē ⁊ total̓r curet̉ poſtea locꝰ cura alioꝝ vulneꝝ ⁊ hͦ on̄dit ibi cū dic̄. Ꝙ ſi incidat̉ ⁊ redit. Et pꝫ qd̓ dic̄ ⁊c̄ ¶ Et Quia Dinus nō expoſuit tractatū de lepra: ideo ad maioreꝫ perfectionem libri huius placuit ponere expo ſitionem Gentilis de Fulgineo. ¶ Tractatus tertius de lepra. Capitulum. ¶ Quid ſit lepra et cauſa eius. Epra eſt infirmitas mala ꝓ ueniēs ex ſparſiōe colere ni gre in corꝑe toto: qͣre corrū pit̉ cōpl̓o mēbroꝝ et forma ip̄oꝝ ⁊ figura eoꝝ: ⁊ fortaſſe corrūpit̉ in fine eiꝰ ip̄oꝝ continuitas: ita vt corrodant̉ mēbra ⁊ cadāt caſu ꝗ ſit ab vlceratōe: et ē ſicut cācer cōis corꝑi toti. aſſe.n. vlcerat̉. ⁊ fortaſſe n̄ vlcerat̉: ⁊ ē aliqͣ q̄ cū patiēte eā māet tꝑe lōgo valde. ¶ Gētilis de fulgīeo in tractatū de lepra Auicenne expō. de apatibus ⁊c. hic Eterminauiē de lepra. et primo oſtendit quid ſit: ⁊ ſuas cauſas ⁊ diuiſioneꝫ. ſcd̓o ponit ſigna. tertio curam. ibi ſcd̓a) Qn̄) ibi tertia(O3 Primīa tres. pͥmo diffinit. 2º declarando eam ponit ſuas cauſas et ſpēs. tertio moueſ qōnē ⁊ ſoluit. ibi ſcd̓a(Et mel̓ia ꝗdē) ibi tertia(Et cū can cer. Prima in duas. pͥmo ponit diffinitionē. 2º deſcriptio nem. ibi ſcd̓a. Et eſt. Dicit pͥmo. Lepra eſt ⁊c̄. ¶ Dubiuꝫ cum alij auctores. vt Raẜ. 15. cōtinētis determinet de le pra in cap̄. de corōis. quare. A. hic? Dicenduꝫ ꝙ lepra eſt morbus corroſioni cōmunis. et ideo cadit in 4º libro ⁊ qͣꝫuis poſſit poni in tractatu decorationis: qꝛ maxime de turpet hoīem: tn̄ quia māifeſte ledit oꝑationes ponit in tractatū egreditudinū: ſꝫ maxīe īter ap̄ata: qꝛ ſil̓itudinē hꝫ cū ap̄atibꝰ. eſt.n. lepra mala cōpl̓o cōpoſitio ⁊ ſol̓o ꝯti nuitatis vt apparebit. cō. ex ꝑte diffiniti lepra dr̄ a lepo ria.i. erumna ſiue particulum. Simon Ianuēſis. Et eſt. aſſimilatur cancro ⁊ ponit digeſtionē ⁊cͣ. Sequiiur. ¶ Et melancolia ꝗdē qn̄qꝫ expellit̉ ad Tractatus .III. De lepra mēbrū vnū: et facit accidere duritiē: aut ſephiros: aut cancrū ẜm diſpōnes ſuas Et ſi fuerit ſubtilis dn̄ans proueniet he ſtiomenus. ⁊ ſi expellit̉ ad ſuꝑficiē cutis eueniet illd̓ qd̓ noīat̉ baras et morphea nigra ⁊ īpetigo ⁊ his ſil̓ia. Et qn̄qꝫ ſpar git̉ in corꝑe toto: ⁊ tunc ſi putrefiat ꝓue niet febris mel̓ica. ⁊ ſi cōculcet̉ et nō pu trefiat eueniet lepra. Et cā eiª efficiēs an tiqor eſt malitia cōpl̓onis ep̄is decliuis valde ad cal̓itatē ⁊ ſiccitatē. qͣre adurit ſā guine ī melācoliā: aut cōpl̓o corꝑis totiꝰ aut ſunt ambe ita ꝙ faciūt ſanguine acꝗ rere ꝑ cās ſuas frigus. Et cā eiꝰ materia lis ſuūt cibi melācolici ⁊ cibi flegmatici: iteꝝ qn̄ cōponit̉ in eis ſatietas nauſeati ua; aut oꝑat̉ in eis cal̓itas. qͣre reſoluit ſubtile ⁊ ponit ſpiſſuꝫ melācoliā ⁊ repl̓o/ nes. Et comeſtiōes ſuꝑ ſatietatē ſunt ad hāc eandē intētionē. Et cāe eiꝰ iuuatiue ſunt opilatio poroꝝ. q̄ re p̄focat̉ calor in natus ⁊ infrigidat̉ ſanguis ⁊ īgroſſat̉: et ꝓprie qn̄ ſplen eſt oppilatꝰ debilis nō at trahit neqꝫ pōt mūdificare ſanguinē ex hūore melācolico: aut eſt virtꝰ expulſiua iu viſceribꝰ debilis ab expulſione illiꝰ in venas ani et matricis ⁊ ſunt pori ſtricti: Et qn̄qꝫ adiuuat illud totum corruptio aeris ī ſeip̄o: aūt ꝓpter vicinitatē lepro ſorum: qm̄ egritudo eſt inuadēs. et qn̄qꝫ accidit ꝓpter hereditatē et ꝓpter cōpl̓o nē embriōis ex qua creatꝰ eſt in ſe ꝓpter cōpl̓onē q̄ eſt ei: aut acꝗſitam in matrice ꝓpter diſpōneꝫ q̄ eſt ei: ſicut ſi accidat ei vt ſit conceptio in diſpōne meſtruoꝝ. et qn̄ aggregat̉ caliditas aeris cuꝫ malitia cibi et eiꝰ eēntia ex genere piſciū ⁊ carne ſalita ⁊ carne groſſa: et carnibus aſinorū ⁊ lentibus proculdubio eſt vt eueniat le pra ſicut multiplicatur in alexandria. CHic declarat diffōneꝫ pͥmo hoc ꝙ dixit ꝙ cā eſt col̓a ni gra. 2º hͦ ꝙ dixit ꝙ vlcerat ibi 2ª Et hec ꝗdē egritudo) pͥ in. d. pͥmo ex hoc īueſtigat cās. 2º ſpes: ibi 2ª(Etꝭ hec egri tudo vocat̉) prima in duas. pͥmo ponit cās pͥncipales. 2 coadiuuatiuas. ibi 2ª Et cāe) pͥma ī tres. pͥmo ponit cās cōiūctas. 2º an̄tes. 3º pͥmitiuas. ibi 2ª Cauſa efficiens) ibi 3º Et cā maͣlis cen.) ¶ Primo dubitat̉: qꝛ dixit ſi fuerit ſubtilis ꝑueniet heſtiomenū. ꝯtra qꝛ heſtiomenū pōt fi ri a maͣ oppilāte: ſꝫ talis eſt groſſa. Itē exponebat̉ ꝙ niſi eſſet ꝓpter groſſitieꝫ nō adhereret ⁊cͣ. Dd̓m ꝙ loꝗtur de eo ꝙ ſit ex corroſiōe cōiūctiōis mēbri: reꝗͥrunt̉ aūt duo.ſ. ſubtilitas vt ad vnuꝫ penetret ⁊ venenoſitas ſiue multa corruptio vt mortificet. ⁊ iō ibi dicit. dn̄ans ⁊c̄. Et iō ꝗdā credūt: ꝙ melācolia in cācro ſit aduſta: ſꝫ in heſtiomeno ſit putrefacta: vl̓ dd̓m ꝙ ap̄ata cal̓a plus oppilāt ꝑ accn̄s ꝓpter maiorē tumorē ⁊ multaꝝ maerū tractꝰ qͣꝫ frīda ⁊cͣ. Uel dd̓m ꝙ ē ſubtilior qͣꝫ cācrene ⁊ groſſior qͣꝫ albaras. Uel cōuenit heſtiomenū fieri agroſſa: q̄ ex hoc ītus ⁊ fiꝰ alberti qͦ etiā ītus ꝓfundat̉. ¶2º dubidat vtꝝ maͣ lepre fit putrida. vr̄ ꝙ ſic: oīs humor derelictꝰ a regimine nr̄e eſt putridus vel oꝫ ꝙ fiat putridus. 2º de dr̄ntijs feb. ſꝫ in le pra melācolia derelinꝗt̉ ⁊c̄. ¶ In ꝯtrariū. A. dd̓m ꝙ me lā coliā putrefieri pōt dupl̓r ītelligi. vno mō ꝙ putrefiat putrefactiōe ꝓprie dicta q̄ eſt cū qͣdā ebullitiōe ꝑducente ad īcineratiōeꝫ: ⁊ cū motū ſiue latiōe: ⁊ ſic nō putrefit: qꝛ in oī lepra eēt qͣrtana feb. alio mō putrefactiōe īproprie dicta q̄ ē q̄dā extraneatio in qua nō fit īcineratio ꝑ ebulli tiōeꝫ nec dilatatio: ſꝫ ꝯculcatio in mēbris. ⁊ vt ſic putrefit. Et cā eiꝰ efficiēs. Cō. antiꝗor: qꝛ ē cā antiqͣndi ⁊ īueterādi eā. vl̓ qꝛ p̄cedit eā an̄ eiꝰ manifeſtatōeꝫ. 2º ꝯſiderādū. alie ſunt ābe. dupl̓r exponit̉. ābe.i. cōpl̓o ep̄is et cōpl̓o corro ſiōis ita ⁊c̄. qꝛ ſunt frīde. vt Aui. īnuat ꝙ nō ſolū mala cō pl̓o cal̓a epatis: ſꝫ etiā frigida. Alioº pōt exponi ꝙ mala ꝯſtitutio cal̓a ⁊ ficca ꝑducūt ad īfrigidatōeꝫ ꝓpter huiuſ modi cōſūptōeꝫ: vt in tegni. decidēte ita. 3º. cō. ꝙ ſoluit̉ q̄ ſtio an mala cōpl̓o ſit cā lepre. Et dd̓m ꝙ eſt ca: qꝛ eſt ge nerās malos hūores. ⁊ huiuſmodi gn̓ati gn̓ant etiā ma lā cōpl̓onē. gͦ in lepra eſt duplex mala cōpl̓o. Et iō ꝗdā ꝑ mala cōpl̓onē eā notificāt vt Gal̓. de malitia cōſtitutiōis diuerſe. Et cā eiꝰ maͣlis. Cō. ꝙ de cibis melācolicis abſo lute dixit. Sꝫ de flegmaticis dixit. qn̄ cōponit̉ ⁊cͣ. ⁊ ſit op pilatio ⁊cͣ. Et cāeʳ eiꝰ adiuuatiue. primo has cās. 2º ponit ſūmā cāꝝ a ꝗbus maxīe ꝓuenit lepra. 3º ponit q̄ndā mo dū gn̓atiōis lepre a melancolia. ibi 2ª Et qn̄) ibi 3ª Qn̄ pͥma in duas. pͥmo ponit cās coadiuuātes q̄ reducūt̉ ad an̄tes: 2º q̄ reducunt̉ ad pͥmitiuas.ſ. vl̓ oēs vl̓ plures. ibi 2ª Et qn̄qꝫ adiuuat) Cō. ꝙ dixit. adiuuat: qꝛ ꝑ ml̓ta media faciūt et iō nō dixit an̄cedētes. 2º ꝙ ille ſunt qͣttuor cāe.ſ. oppilatio pororuꝫ: oppillatio ſplenis: debilis attractiuaꝫ debilis expulſiua. Et qn̄qꝫ adiuuat cāe.ſ. corruptio aeris ex ſe hītas a ꝑentibꝰ leproſis. cōplexio embriōis mala in ſe. lꝫ pr̄ nō ſit leproſus nec mr̄: ſꝫ hͦ ſꝑma fit hꝰ v̓tutis ⁊cͣ. 4ª cā ē mala ꝯſtitutio ex matrice ſic̄ ⁊cͣ. ¶ Dubitat̉ nō vi ꝙ cōceptio tꝑe mēſtrnatiōis ſit cā lepre: qꝛ ſi hͦ eēt. tūc eēt ꝓpter īfectionē: ſꝫ tūc ꝗlibet eēt leproſus: qꝛ ſpma retinet mēſtruū. ¶ In ꝯtrariū oēs. Dd̓m. ꝙ ſi tꝑe mēſtruationis fiat ꝯceptio fiet leproſꝰ. 12º. āno ſi 2ª. 13. āno vſqꝫ ad. 24. ſi 3ª. 16. ad. 36. fi. 4ª. 37. alia. 48. ſi. 5ª. fiet albaras ita azara uiꝰ ponit. ¶ Dubitat̉ qͣſi ſi ml̓ier coeat cū leproſo nō ſit le pra ſꝫ hi ꝗ cū illa coeūt: qꝛ ꝓpter fricationē nō remāet īfe ctio in ml̓iere: ſꝫ in viro ſic̄ ⁊cͣ. Et qn̄ in alexādria: qꝛ co medūt aſinos: vt pͥmo alimentoꝝ. capl̓o de fermento. et hi ſunt afini. 3º alimentorum. primo capitulo. ¶ Et colera nigra qn̄ ꝑmiſcet̉ ſanguini adiuuat paꝝ ei ad generādū multū ip̄ qm̄ ꝓcl̓dubio īgroſſat̉ ex duobꝰ modis: quoꝝ vnꝰ eſt ꝑ ſub̓am ſuā groſſā. ⁊ ſecun dus ꝑ frigus ſuū cōgelās. ⁊ qn̄ ingroſſat̉ ꝑ partē humiditatis ſue: tūc ē exiccatio eius per caliditatem cōporis facilior. CHic ponit̉ quēdā modū gn̓atiōis lepre. ⁊ pͥmo facit hoc 2º qd̓daꝫ dictū declarat. ibi 2ª Et iam) pͥma in duas. pͥmo facit qd̓ dictū eſt. ſcd̓o remouet dubiū. ibi iª Et quādo in groſſat̉) dicit primo ꝙ colera.ſ. nigra ymiſcet̉ ſanguini paꝝ eius.ſ. colere nigre. adiuuat ad generādū multum. .III. De lepra Fen ip̄ius.ſ. mel̓ie facte ꝑ īgroſſationē ſanguīs vel ml̓tū ip̄ius ſcꝫ lepre: qm̄ ꝓculdubio īgroſſat̉.ſ. ſāguis ex mixtiōe me lancolie: qꝛ melancolia eſt groſſa et frigida ⁊c̄. ſequitur Et qn̄ īgroſſat̉. Remouet dubiū. di. alias tu iā dixiſti: qꝛ ſanguis iugroſſatus ꝓpter frigiditatē ⁊ ꝑ caliditatē: que ro a quo facius ingroſſat̉? Reſpondet ꝙ a caliditate: a di cit qn̄ ingroſſat̉ ſanguis. ꝑ partē humiditatꝭ ſue.i. ſangui nee: qꝛ ſit hūitas groſſa ⁊ nō frīda. tūc eſt exiccatio.ſ. īgro ſatiua eiꝰ facilior a caliditate corporis. Re. eſt duplex. pͥ mo qꝛ calidū eſt magis paratū exiccare qͣꝫ frigidū cuꝫ ſit actiuius ⁊ ſiccitas ſit ſimul magis cognata qͣꝫ frīditati. ſe cūdo qꝛ ſanguis ingroſſatꝰ ꝑ ſub̓am hūiditatis ſue.ſ. ſan guinee eſt cal̓us ⁊ nō frigidus. ⁊ iō magis ē aptº calefieri ⁊ exiccari a calore. ⁊ ꝑ ꝯn̄s qn̄ infrīdat̉ vr̄. ꝙ ſit talis com paratio ſanguis de ſe groſſus cōiunctꝰ calido corpori fa ciliꝰ īgroſſat̉.ſ. plus qͣꝫ ſit qͣꝫ ſi coniungit̉ frigiditati cor poris. ⁊ dixit ꝑ partē hūiditatis ſue.i. ꝑ partē groſſaꝫ q̄ tn̄ eſt ſanguis: qꝛ ꝑtē groſſam q̄ eſſet melancolia frigida ha beret dubiū: ſi citius ingroſſaret̉ a calido vl̓ frigido: h̓ tā mē reꝑit̉ lr̄a alia q̄ dicit. ⁊ eſt ⁊c̄. in qua ſolū vult oſtendo re ꝙ qn̄ ſanguis de ſe eſt groſſus ⁊ ſiccus ⁊ admiſcet̉ ſibi hūiditas melācolica: facilius ꝑuenit ſanguinis ingroſſa tio: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. ⁊ qn̄ ingroſſat̉ ſanguis ꝑ ꝑtē humi ditatis.ſ. melancolie. ⁊ eſt exiccatio ei ſanguini ꝑ ſubſtan tiaꝫ corꝑis.i. in eius corpulētia eſt ſiccus: tūc illd̓.ſ. īgroſ ſatio ſanguinis eſt facilius: quia concurrūt aptitudo pa tiens ⁊ agens ⁊cͣ. Sequitur. ¶ Et iā ꝑuentū eſt ex groſſitudīe ſangui nis leproſoꝝ ad hoc vt egrediat̉ ī flebo tomijs eoꝝ ꝗddaꝫ quod eſt ſicut arena. ¶ Declarat qd̓dā.ſ. qꝛ ſepe dixerat ſanguinē melancolico rum ingroſſari iō dicit ⁊cͣ. et vr̄ ex hͦ ꝓbare īgroſſalio tm̄ a cal̓o: qꝛ arena n̄ fit a frigido ī nobis. al̓r poſſet exponi lꝫ hēat plus de violentia tn̄ magis videt̉ cōformari mēti A. ⁊ auctoꝝ: vt dicat̉ ꝙ. A. vult oſtēdere quō col̓a rubea pōt facere leprā admixta ſanguini: qꝛ ex hoc facit īgroſ ſando ſanguinē: ⁊ hoc ē qd̓ dic̄. ⁊ qn̄ colera.ſ. rubea ꝑmi ſcent̉ ſanguini: paꝝ eius.i. colere. iuuat ad generanduꝫ multū eius.ſ. melācolie ꝑ īgroſſationē ſanguīs: ⁊ cū dic̄. qm̄ ꝓculdubio: ꝓbat ꝙ colera rubea pōt ingroſſare ſan guinē: ⁊ pͥmo p̄mittit modos ꝗbꝰ ſanguis īgroſſat̉. ſecun do declarat quō colera rubea poſſet igroſſare ſanguinē ibikª Et qn̄ igroſſat̉) Dd̓m pͥmo ꝙ ſanguis dupl̓r īgro ſatur vel a ſiccitate: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit ꝑ ſub̓aꝫ ſuā groſſaꝫ ſcꝫ ficcitate vel frīditate cōgelante. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit ⁊ ẜs. Cō. ꝙ ille ſermo nō debet referri ad ingroſſationē. a co Iera: ſed ingroſſationē abſolute. Cō. ꝙ. A. innuit tres qͣli tates īgroſſantes.ſ. ſiccitatē caliditatē ⁊ frīditatē. ſiccitatē ⁊ caliditatem per hoc ꝙ dicit. Quoꝝ vnus eſt ꝑ ſubſtan tiam ſuā groſſam.ſ. a ſiccitatē: ſiccitas aūt ſit a ſicco ⁊ cali do. Sed tu di. eodē mō etiā frīdū īgroſſat exiccādo: ⁊ ex primēdo hūiditates vt apparet. 4. methauroꝝ. Dd̓m ꝙ ficcitas ⁊ caliditas magis ſunt ꝑ ſe ⁊ directe cauſa exicca tionis qͣꝫ ſit frigidttas. ⁊ ideo lꝫ vtrobiqꝫ cōcurrat exicca tio: tn̄ diſtinxit īgroſſationē factā a ſicco ⁊ calido contra īgroſſationē factā a frīdo: ⁊ vocauit illam ingroſſationē ꝑ ſub̓am ſuā ſiccam quaſi ſub̓aleꝫ exiccationē ⁊ magis ꝑ ſe. Et qn̄ īgroſſat̉. Hoc oſtēdit colera q̄ īgroſſat ſāguinē: ⁊ dicit qn̄ ingroſſat̉ ſanguis propter humiditatem ſue.ſ. colere. tūc eſt exiccatio.i. īgroſſatiua facilior ꝑ caliditateꝫ corporis ſcꝫ colere. quaſi dicat. licet colera ſit calida. et ſu ficca faciliꝰ ingroſſat ſanguinem calore ꝙ ſiccādo: ⁊ hoc eſt conforme ei qd̓ dixit. quoꝝ vnus eſt ſub̓am groſſam ſcꝫ a ſiccitate qͦ ſiccitas fit a ſicco vel calido. Iſta expō ap paret moͣal̓. pōt morderi ꝓpter duo. pͥmo qꝛ dixit. qn̄ co lera. nomē.n. hͦ colera ablolute ꝓlata ſignificat rubeam: vt in commento affo. vij. particule. Quibuſcūqꝫ colerice hypoſtaſis. 3º de īterioribꝰ. 5º. cap̄. ſcd̓o ꝑ hoc ꝙ dic̄. ⁊ he egritudo vt ē loqd̓ lepra col̓ia ſāguinē corrūpētē ⁊cͣ. Se ¶ Et hec egritudo noīatur leonina. ⁊ di citur ꝙ non nominat̉ ita: niſi quoniam plurimū accidit leonibꝰ. et dicit̉ quonia terribilem facit faciem patientis eam: et ponit eam in forma leonuꝫ. Et dicit̉ qm̄ rapaciter tenet qd̓ capit rapacitate leo nis. ⁊ de hac egritudine que eſt debilis difficilis eſt curationis. et de curatione fortis non ſit ſpes. ⁊ incipiens quidē eſt ſuſceptibilior ⁊ cōfirmata eſt magis ino bediens. ⁊ facta ex melancolia colere eſ magis feda ⁊ plurꝭ nocumēti ⁊ difficilio rum accidentium et vehementius adu rens: ſed eſt ſuſceptibilior curationis. et facta a fece ſanguis eſt ſaluior ⁊ quietior ⁊ non vlcerat. ⁊ facta a melācolia aduſta ſimilatur colerice in ſuis accidentibus. ſed eſt tardius ſuſcipiens curationeꝫ. THic inueſtigat ſpēs lepre. ⁊ hꝫ tres ſicut tres inueſtigat ſpēs. 2ª ibi(Et facta a fece) 3ª ibi(Et facta) Cō. ꝙ prima ꝑs pōt dupliciter exponi pͥmo ꝙ notificat leprā factā a me lancolia colerica ſiue de colera aduſta ſiue ſanguine cui colera ⁊cͣ. ⁊ notificat eā pͥmo ex ꝑte nominatōis leonin ſecūdo gradus aut fortis aut debilis. 3ª temporis incip ens. 4. accīum ⁊cͣ. Scd̓o mō pōt exponi ꝙ primo notif catoēm lepram ꝑ no. ⁊ hec egritudo.i. quecūqꝫ lepra ⁊cͣ ⁊ in illa parie. ⁊ facta ex melancolia colere. incipit diſti guere ſpēs: ⁊ cauſa eſt nota eoꝝ que ponit ⁊cͣ. Seꝗt̉. E facta. Cauſa qꝛ melācolia talia eſt minus maligna ⁊c̄. E facta a melancolta. Sed eſt tardius ꝓpter groſfitiem ⁊c̄. Dubitat̉ an ſpēs lepre ſint ſufficiēter enumerate? vr̄ ꝙ nō: qꝛ alij auctores ponūt qͣttuor ſpēs: ellefantiā leoninā allopitiā ⁊ tiriā. Item omittit leprā de mel̓ia flegmatica Itē tot ſunt ſpēs lepre quot cācri: ſꝫ cancri ſunt due ſpēs alia a colerica aut in qͣ eſt colera ⁊c̄. ſupra. Iteꝫ p̄ter hac ſpēs ſunt ſpēs compoſite. Dd̓m ꝙ ſpēs lepre p̄nt diſtin gui pͥmo ex parte materiei mala nec ſic mala. ſcd̓o ex ꝑte modi inherendi vt fixa nō fixa. ⁊ ex ꝑte cāe: ⁊ ſunt qͣttuor ſimplices ſibi de colera melācolia leonina: de ſanguine ellefantia de melancolica qd̓ ellefantia quidē tiria: ⁊ illa de fecali vel aduſta. ⁊ 4ª de flegmatica ꝗdē tiria ꝗdā elle fantiā vocāt nō fecit mētionē de flegmatica: dicūt ꝗdā: qꝛ raro accidit: qꝛ raro accendit̉ ⁊ cōburit̉: ꝯtrariū hꝰ ponit gilbertꝰ. Ul̓ dd̓ꝫ ꝙ d̓dit ītelligi ex ſepe dictis ⁊cͣ. Seꝗtur. ¶ Et hec quideꝫ egritudo nō ceſſat cor rumpere cōpl̓onē mēbroꝝ ꝑ qualitateꝫ ꝯtrariā qualitati ꝯuenienti vite.ſ. calidi tati ⁊ humiditati: donec ꝑuenit ad mem bra principalia. ⁊ illic interficit. ⁊ īcipit in primis ab extremitatibꝰ ⁊ mēbris leui bus. ⁊ illic cadunt pili ab ea et alteratur color eius. ⁊ fortaſſe ꝑuenit ad vlcerādū: deinde vadit paulatim in corpus totuꝫ. III. Tractatus De ſignis lepre nā qͣꝫuis pͥma gnͣatio eiꝰ ſit in viſceribus: tn̄ pͥmū veſtigiū eiꝰ eſt in extremitatibus qm ſūt debiliores. verūtamē qn̄qꝫ morit̉ patiēs eā anteqͣꝫ cōuertat̉ malitia eiª ap parēs ſuꝑ viſcera ⁊ mēbra pͥncipalia: ⁊ ē mors illiꝰ cū attractiōe ⁊ ꝓpter malitiaꝫ cōpl̓onis illiꝰ. Et cū cācer ꝗ eſt lepra mē bri vniꝰ ſit de illis ꝗbus nō eſt ſanatio: tūc quid dicemꝰ de lepra q̄ eſt cancer corꝑis totiꝰ. verūtamē in lepra ē res vna: ⁊ eſt ꝙ egritudo ſpergitur in totū corpꝰ: ⁊ qn̄ ad miniſtrātur curatōes fortes ſuſtētāt egri tudinem et non agit ſuper membra ſim plicia: et in cancro non eſt ita. ¶Hic declarat aliā partē diffinitōnis.ſ. corrūpit̉ compl̓o mēbroꝝ ⁊cͣ. pͥmo hoc. ſecūdo remouet errorē. ibi 2ª Ueri tamē. Dubitat̉: qꝛ in aliqua lepra eſt calor. Dd̓m ꝙ in oī eſt frigiditas ꝑ viā cōſumptiōis humidi qd̓ eſt calidi ſuſtē taculū ⁊cͣ. Seꝗtur. Uerūtamē in lepra. Hic dubitat̉ que pōt mori anteqͣꝫ cōuertat̉ ⁊cͣ. in vltima ꝑte. Cōiter dicitur ꝙ materia ſparſa minus grauat ⁊ ledit qͣꝫ vnita fignū de lorica portata in manu ⁊ in dorſo: vt dicūt medici: ⁊ ideo materia cancri magis ledit: ſed in lepra fortis melācolie ſuſtētant.i. ꝓhibēt ⁊cͣ. hic eſſet locus ſpeculatiōis. ⁊ vide ꝙ nō eſt oīno ſil̓e ꝙ lepra ſit cōis cancer. Cancer em̄ poſ fidet mēbrū ⁊cͣ. cancer nō curat̉ habēs vlcera vel nō vlcꝰ et venas fixas etiā ⁊cͣ. ⁊ ſic lepra eſt illi cōſil̓is. ſed lepra q̄ curatur eſt qn̄ mel̓ia eſt cōculcata: nec habēs radices ⁊cͣ. ¶ De ſignis. Capl̓m. ij. Uando incipit lepra īcipit color fieri rubeꝰ tēdēs ad nigredinem. Et apꝑet in oculis obfuſcatio ad rubedineꝫ decliuis. ⁊ apꝑet in anhelitu ſtrictura: ⁊ in voce raucēdo cā nocumēti pulmonis ⁊ cāne eiꝰ: ⁊ multitudo in ſter nutatiōe. ⁊ apꝑet in naſo gaueta: et fortaſ ſe ſit ſtrictura in naribꝰ ⁊ caſſamū: et inci piūt capilli in ſubtilitatē et paucitateꝫ ꝑ uenire: et apparēt vene ī pectore ⁊ faciei. Et eſt odor corꝑis ⁊ ꝓprie in ſudore: et odor anhelitꝰ ad fetore decliuis: et appa rēt mores melācolici et mali et doloſi: et multiplicātur in ſomno ſōnia melācolica et ſentit in ſōnio quaſi ſuꝑ corpus ſuū ſit grauedo maxima. deinde apꝑet ſparſio in capillis et caſus in eis ex toto ꝓprie in pilis ꝗ ſunt in facie ⁊ ꝑtibꝰ eius: et qn̄qꝫ diſlocatur locꝰ piloꝝ. ⁊ findūtur vngues et incipit forma fieri feda: ⁊ facies fit ter ribilis. ⁊ color denigratur. Et incipit ſan guis cōgelari in iūcturis ⁊ putrefit. ⁊ ad ditur ꝯſtrictio anhelitꝰ donec ꝑuenit ad difficultatē vehemētē ⁊ diſniā magnā. ⁊ ꝑuenit vox in fine raucedīę: ⁊ ingroſſant̉ labia ⁊ denigrātur. et apꝑet ſuꝑ corpꝰ ad ditio glāduloſa ſil̓is aīali qd̓ grece noīat̉ ſacos. Deinde incipit corꝑª vlcerari qn̄ lepra ē nō ꝗeta. ⁊ corrodit̉ cartilago naſi Deinde cadūt naſus ⁊ extremitates ⁊ cur rit virꝰ fetēs: ⁊ redit vox ad occultationē: et tūc iā nō remanēt pili: et denigrat̉ co lor valde. Et pulſus ꝗdē leproſi ē debi lis ꝓpter debilitatē ꝟ̓tutis ⁊ paucitateꝫ neceſſitatis cū egritudo ſit frigida et tar da nō velox ꝓpter debilitatē frigoris: et ſit neceſſaria ſpiſſitudo cum non ſit velo citas nec magnitudo. ¶ Ponit ſigna: ⁊ pͥmo varia ſigna ſumpta a qͣlitate ⁊ acti on mutatiōis. 2º ſpāliter a pulſu. ibi 2ª: Et pulſus. pͥma in tot ⁊cͣ. Uel pͥmo ponit ſigna lepre nō cōfirmate nec for tis. 2º ſigna cōfirmate ⁊ fortis. ibi 2ª. Deinde apꝑet. Du bitat̉ vtrū color incipiat fieri rubeꝰ. Dd̓m ꝙ hoc ꝓprie in ſanguīea. vel dd̓m ꝙ in pͥnº cuiuſcūqꝫ lepre vel plimarū lepraꝝ: qꝛ maͣ aduſta caliditate trahit mam ad nigredine ꝓpter mam melācolicā in oculis ⁊cͣ. cā eſt nō cā nocum ti.ſ. ex vaporibꝰ multis illuc ꝑtingētibꝰ: ⁊ ipſa melācolia. Et multitudo ī ſternutatiōe: ꝓpter vapores melācolicoꝫ eūtes ad caput ⁊ nares. Gaueta.i. qn̄ hō loꝗtur ꝑ nares: tn̄ eſt locutio īpropria: vt dicit. A. tertij canonis fen nona. et cā eſt ſtrictura nariū ex ficcitate melācolica. Et fortaſſe ſit ſtrictura. ⁊ caſamic.i. ſtrictura apolipo: qꝛ māͣ melāco lica illuc expulſa facit qn̄qꝫ additionē carnoſam vt verru ca ſiue vt papilla. Capilli ⁊cͣ. Cōtra qꝛ fiūt a ficco vapore. Dd̓m ꝙ debet eſſe ſiccitas nō corroſiua: vel pauci: qꝛ cor roſione vapoꝝ corrodūtur radices: vel ꝯſumit̉ nutrimē tū: vel in cōculcatiōe melācolie ſit oppilatio poroꝝ. Sub tiliter. qꝛ paucū eſt in eis bonū qd̓ poſſit conuerti in pilū: vel qꝛ ſtringunt̉ pori. Apparēt vene. qꝛ replent̉ humore melācolico quē mēbra rēnuūt. Et eſt odor ⁊cͣ. ꝓpter cor roſionē hūoꝝ in eis. Mores ⁊cͣ. ⁊ pꝫ. Diſtocatur locus.i. mutat formā: vel i. in diuerſis locꝭ fit. vn̄ alia lr̄a: caſus pi loꝝ. Findunt̉ vngues: ml̓ta ficcitate. Dubitat̉ quare non poſuit ſigna ẜm vnāquāqꝫ ſpēm? Dd̓m ꝙ intelligunt̉ ex is. Cō. multa ſigna ponunt̉ a Guielmo ſi apparēt puſtule in gl̓ia. a Gilber. ſi ſal nō diſſoluit̉ in ſanguīe calido: qꝛ ſi gnificat ſiccitatē. Si acetū poſitū ſuꝑ ſanguinē nō miſcet̉ ſibi. Alij dicūt ſi circa ſpōdiles colliꝑforent̉ non ſentiunt De cura. Cap̄. iij. cum acu. Portet vt incipiatur in ea cū eūo nibꝰ ⁊ mūdificatiōe anteqͣꝫ īgroſ ſetur egritudo: ⁊ cū tu v̓ificaueriſ ꝙ illic ſit ſanguis pl̓im corruptꝰ: tūc oꝫ vt incipias ⁊ fl̓omes fl̓omia vltīa: ⁊ ſi no aliūde ſaltē ex manibꝰ. Et ſi nō ꝟificaue ris illd̓ tūc nō fl̓omes. fl̓omia.n. ex venis magnis qn̄qꝫ plus nocetqͣꝫ ſit eiꝰ iuuamē Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. .III. Fen De curalepre tū. Ueꝝ ſit ſecuritas cū fl̓omia eiꝰ ex ſe paratiōibꝰ venaꝝ ꝑuaꝝ ſi timet̉ fl̓omia magnaꝝ. Et ſcias ꝙ ſāguis frigidus ē in eo qd̓ aꝑꝑet: qͣre fit illud magꝭ vltimū qͣꝫ vetoſe ⁊ ſanguiſuge: ⁊ minꝰ nocēs viſceri bus: ⁊ ille ſūt ſicut vene frontis ⁊ naſi. At ꝟo ẜm pl̓m fl̓omia ē neceſſaria ī curatio ne huiꝰ egritudīs. Et de illis q̄ vocāt ad illud ē cōſtrictio anhelitꝰ eiꝰ ⁊ difficultas ip̄ius: ⁊ forte ē neceſſariū fl̓omare gͣuidē apud ve hemētiā raucedīs vocis ⁊ timo re p̄focatiōis. Si ergo fl̓omet̉ oꝫ vt acc eſcat hebdomada vna: deinde euacuet̉ cū eis q̄ ſūt ſicut hieralogodion et hiera d̓ pulpa colloꝗntide. Et euacuet̉ cū apo zimatibꝰ ⁊ pillulis factis ex epithimo et ſticados ⁊ polipodio ⁊ mirabola. ni. ⁊ ke bulis: ⁊ helleboro ni. ⁊ lapide lazuli ⁊ la pide armeno. Et nō nocet ſi miſceat̉ eis pulpa colloꝗntide ⁊ ſcamonea etiā ꝓprie qn̄ illic ē colera: ⁊ adiūgant̉ eis aloēs et cucumer aſininꝰ ⁊ theodoricon eſt bonū eis. Et hyerapigra iteꝝ ⁊ ꝓprie qn̄ ſit for tis cū ſcamonea ē de illis ſolutiuis q̄ ſūt bona leproſis: ⁊ p̄cipue qn̄ odorat odora mētū hellebori: aut ponit̉ cū ea lapis ar menꝰ. Et in eſtate oꝫ vt exiccent̉ ⁊ nō vl timet̉ in decoctiōe fortiter vt nō ſpargat̉ ⁊ multiplicet̉. Decoctio ad leproſoſ. mirabola: citrinoꝝ ⁊ nig. amboꝝ an̄. 3. x ameos. 3. v. althit boni. 3. 5. paſſulaꝝ enu cleataꝝ mineas.5. decoquantur cū tribꝰ eberie aq̄ donec ꝑueniat ad tertiā ⁊ expri matur ⁊ miſceat̉ in ea de aqua mellis pō dus. z. v. et detur ī potu. Et vngat̉ corpu eiꝰ ex butyro: ⁊ ſedeat ī ſole donec frigat̉ aut ambulet ſeptuaginta paſſibꝰ: ⁊ ꝯuer tatur ſuꝑ dextrā ⁊ ſiniſtrā ⁊ dorſū ⁊ vētrē ⁊ cōmedat cappares cū melle. ſumat ī po tu hāc medicinā ẜm ꝙ narrauimꝰ ſeptem diebꝰ: ⁊ renouet̉ decōctio eiꝰ oī die. et nō ſufficit in curatiōe iſtoꝝ ꝗ nō ſūt ꝯfirma ti euacuatio vna: īmo fortaſſe ē neceſſaria euacuatio ī mēſe bis: aut ī oī mēſe ſel̓ ẜm ꝙ teſtioniū facit eē neceſſariū: ⁊ illud cuꝫ medicinis tꝑatis: ⁊ qn̄qꝫ ſoluit̉ oī die cū facilitate aſcellatiōe vna: aut duabꝰ aſcellatiōibꝰ cū eo qd̓ ſoluit illud de potiōibꝰ iuuatiuis ex medicinis p̄dictis qͣdragin ta diebꝰ. Fortes v̓o valde ſicut helleborꝰ et ei ſil̓ia: ⁊ q̄ ſūt multi pōderis ſufficiūt ī āno ſel̓ in vere: ſel̓ in autūno: aut plꝰ ī hoc Et oꝫ vt veniat̉ ſuꝑ cerebra eoꝝ cū mun dificatiōe cū eis q̄ ſūt ſicut gargariſmata p̄dicta in ca. egritudinū capitis: ⁊ cuꝫ ca putpurgijs notis. Deſcriptio caput pur gij. A. macropiperis ⁊ chelidonie et ca pſie ⁊ naſturtij et borūgī oīm. an̄. 3. j. nūcꝭ nuſchate pullegij amboruꝫ an̄. 3. 5. ſucci agnicaſti cōtilas. iij. olei ſiſamini cōtilas iiij. miſceant̉ ⁊ decoqͣnt̉ donec cōſumat̉ aqͣ: deinde colet̉ et ſeruet̉ in vitriata et fi at caputpurgiū in naribꝰ qͣntū capiūt. de inde ſequat̉ qn̄ illd̓ multiplicat̉ cū caput purgijs humectantibus p̄dictis. ¶ Prīo ponit curā nō cōfirmate. 2º cōfirmate. 3º cibaria. ibi 2ª In fl̓omia. 3ª ibi: Cibaria. Prīa in duas. pͥmo po nit curā ꝑ medicinas. 2º ꝑ cibaria. ibi 2ª: Et lac. Prīa ī di as. pͥmo p̄mittit. 2º exeꝗtur. ibi 2ª:(Et.) Et hͦ in duas. pͥº fl̓omiā. 2º ꝑ materias. ibi 2ª. Si gͦ flebotomat̉. Dicit pͥmo ⁊cͣ. Re. qꝛ egritudo eſt maͣlis de maͣ multa. Cōſiderandū ꝙ ſupponit digōem materie cū euacuare intēdis. Cōſide rādū. euacuatiōibꝰ ꝑ fl̓omia ⁊ farmaciā. mūdificatōne: ꝑ leuiores medicīas: vel mūdificatiōe ꝑſolutiua. euacuati onibus: ꝑflomiā ⁊cͣ. Et cū. innuit pl̓a. pͥmo qn̄ cōpetit. ⁊ ꝙ ē nocumētū. 3º quaꝝ venaꝝ flomīa ⁊cͣ. Si gͦ fl̓omat̉. pͥº ꝑſolutiuas. 2º ꝑ vnctiōes. 3º reuertit̉ ad cām in ſolutiuis. et alijs. ibi 2ª: Et iūgat̉. ibi 3ª: Et nō ſufficit. cōſideranduꝫ odorat.ſ. vera. ⁊ ponit̉ odor ſiue virtꝰ: ſicut ſi poneret̉ pa rū de elleboro: vel poneret̉ aliꝗd de raphano in qͦ ſtetit elleborus. In eſtate oꝫ vt exiccet̉.i. leuiter euacuaret̉. Ꝙ aūt euacuatio lenis vocet̉ exiccatiua aꝑꝑet ſupra de cura putridaꝝ in gn̓ali. Et nō vltimet̉ fortiter ī decoctiōe.i. nō ſumat̉ fortis decōctio ſolutiua: vt nō ſpargat̉.ſ. maͣ: ⁊ mul tiplicet̉.ſ. agitata: qꝛ virtꝰ nō regulabit euacuatōem. aliter exponit̉. In eſtate oꝫ vt exiccet̉.ſ. elleborꝰ: ⁊ nō vltimetur in decoctiōe fortiter.i. nō multū decoqͣtur: vt non ſpargat̉ ſcꝫ ell̓us: ⁊ multiplicet̉.ſ. virtꝰ in decoctōne: vel exiccet̉.ſ. ell̓us in ſole nō in vmbra ⁊cͣ. Et oꝫ vt veniat̉. pͥº pōit can̄. in euacuatiōe. 2º in caputpurgijs. 3º in exercitio ⁊ vnctio nibꝰ. 4º ī coitu. 5º ī medicinis. ibi 2ª: Et oꝫ vt ꝓhibeatur. ibi 3ª: Et oꝫ vt. ibi quarta: Res vero ⁊cͣ. ¶ Et oꝫ vt ꝓhibeat̉ ab oī qd̓ exiccat ⁊ re ſoluit hūiditatē innatā: et ſuꝑ eos interdi cātur labor ⁊ anguſtia ⁊ vt ꝑmutet̉ de ae re ad aerē ꝗ cōtrariꝰ ē ei. Et dent̉ ei ī po tu poſt mudificationē olea ſicut oleū de amigdalis cū eis q̄ ſūt ſicut exp̄ſſū vue: ⁊ illud qn̄ euacuati ſūt multotiēs. Et oꝫ vt exercitet̉ oī mane poſt expulſionē ſuꝑflu itatū ab īteſtinis: ⁊ p̄cipiant̉ eleuare vocē altā. Et ſaliāt ⁊ luctātur: deinde fricēt̉. cū ergo ſudauerit tūc ſumāt potū: ⁊ poſt illd̓ III Tractatus De cura lepre inūgat̉ oleis tꝑatꝭ ī calido ⁊ frigido hūc ctātibꝰ ẜm pl̓m ꝯfortātibꝰ ī pͥmis: ip̄i eī ī diget ī pͥmis ꝯfortantibꝰ ſic̄ mirab. iteꝝ ⁊ galle cū acēto: ⁊ qn̄qꝫ admīſtrat̉ ſuꝑ eos iunctio ex oleo cū lacte ml̓ieris. et ſil̓r oꝫ vt fiat eis caput purgiū cū eo qn̄ multipli cat̉ ſiccitas ⁊ qn̄ cōmouet̉ ī eis nauſea ca ueat̉. Et meliꝰ ꝗdē eſt vt balneētur: de in de inungant̉. ⁊ qn̄ balneati ſūt tūc eoꝝ in unctiōes ſint ſicut oleū myrtinū ⁊ maſti cinū ⁊ oleū de ſūmitatibꝰ vitiū ⁊ darſiſa han ⁊ oleū de cōſto ſuꝑ extremitates: de inde ille ꝗ d̓ eis ē medicatꝰ ꝗeſcat media hora: ⁊ p̄paret̉ vomitui cū pena: deinde ſumat in potū aliꝗd de abſynthio: ⁊ for taſſe ē neceſſariū īungere eos in balneo cū ſubtiliatiuis reſoluētibꝰ in ꝗbꝰ cadunt nitrū ⁊ ſulfur ⁊ bacce lauri ⁊ glutinū car pētarioꝝ: īmo ſynapis ⁊ origanuꝫ ⁊ piꝑ et macropiꝑ ⁊ piretrū ⁊ ſtapgiſagria ⁊ ſy napis ⁊ alōes ⁊ calamētū ⁊ eplaſtrare eos ſuꝑ iūcturas eoꝝ: īmo fortaſſe ē neceſſari um qd̓ ē ſicut eūforbiū: ⁊ illud qn̄ p̄cipit̉ eis vt balneent̉ ꝓpter reſolutionē ſuper fluitatū eoꝝ: ⁊ ꝓpter ſudorē ip̄oꝝ. inun ctio em̄ eorū ē canon in curatiōe ip̄oꝝ. ⁊ qn̄qꝫ inūgunt̉ fricādo cū tyriaca ⁊ ſcelli te ⁊ alefāgine. Et fortaſſe ē neceſſariū in ungere cū hmōi in ſole calido: et melior ablutionū eoꝝ in balneo ē aqͣ in qͣ decō quit̉ fenugrecū cū ſapone bono. Et opꝫ vt alienet̉ leproſus a coitu penitus. Res v̓o q̄ in potu tribuūtur ml̓te ſūt. nam de melioribꝰ medicinis ē tyriaca minor fa cta cū carnibꝰ viꝑe: ⁊ tyriaca diateſſeron ⁊ alaſmenam ⁊ diaſulfur. ⁊ qn̄qꝫ fit caput purgiū cū iſtis etiā. ⁊ vt in potū ſumat d̓ trociſcꝭ tyri etiā ſolis aur̄. j. in. ξ. vini groſ ſi aut paſſi ⁊ trociſcis ſquille iteꝝ. Et ſci as ꝙ caro viꝑe ⁊ illud in quo ē ꝟtus eiꝰ ē de nobilibꝰ medicinis ei. ⁊ nō oꝫ vt ſit vi pera de luto: aut littoralis: aut d̓ locis hu midis: qm̄ in ea ẜm pl̓m ē paꝝ iuuamēti Et de illis q̄ pl̓ime ē malitie ē illa q̄ ſitim facit cū qͣ eſt ꝑditio: īmo eligat̉ montana p̄cipue alba: ⁊ abſcindāt̉ capita earum et caude vice vna ſubito: ⁊ tūc ſi ml̓tiplicat̉ curſus ſanguīs: ⁊ remanet viue: ⁊ agitan tur agitatiōe pl̓ima tꝑe lōgo: tūc iſte ſūt bone ⁊ ſi nō dimittātur. Et q̄ ex eis ſūt cō ueuiētes ſūt ille ex ꝗbus pl̓imꝰ currit ſan guis: et q̄ ſūt pl̓ime agitatiōis: ⁊ poſt de collationē mudificent̉ ⁊ decoqͣnt̉ ſicut di cemꝰ tibi: ⁊ comēdat̉ ex eis ⁊ iure ipſaꝝ. Et ex potatiōe ꝗdē vini in quo morit̉ vi pera aūt viuit iā ſanati ſt̉ ꝗdā accidētal̓r aut intētiōe interficiēdi ex eo ꝗ ī potu tri buit vt moriat̉ ille leproſus ⁊ ꝗeſcat: aut ꝗeſcat ab eo: aut ſit illud obediēdo ſōno: aūt viſiōi. ⁊ ſal viꝑe iuuatiuꝰ ē iteꝝ. Elix atio aūt viꝑe ē vt ſumat̉ viꝑa abſciſſis ex tremitatibꝰ mūdificata a viſceribꝰ. deīde elixetur cū porris ⁊ aneto ⁊ cicere ⁊ ſale pauco: decoqͣtur cū aqͣ pl̓ima donec diſ ſoluat̉: ⁊ ſumant̉ oſſa eiꝰ tūc ab ea ⁊ mun det̉ caro ip̄iꝰ ⁊ det̉ ad comedēdū caro eiꝰ et ſorbeat ius ip̄iꝰ: ⁊ ponant̉ oſſaciꝰ tunc ſuꝑ micas panis de ſimula: ⁊ fortaſſe ꝓij cit̉ cū ea aliꝗd de pullis colūbarū donec bona fiat. Et huiꝰ ꝗdē regimīs iuuamen tū fortaſſe nō aꝑꝑet ī pͥncipio. deinde ap paret ſubito: ⁊ fortaſſe antecedit ſanitatē ſeꝑatio rōnis diebꝰ aliquot. Et ſignū ap paritōis iuuamēti eiꝰ: ⁊ applicatio ad ho rā in qͣ oꝫ vt abſtineat̉ ab admīſtratione eiꝰ ē vt incipiat leproſus inflari: qͣre īflat̉ deinde fortaſſe ꝑmiſcet̉ ratio eiꝰ. poſtea excoriat̉. deīde ſanat̉. Cū ergo nō patit̉ ſcotomiā neqꝫ inflat̉: tūc iterēt̉ ſuꝑ eū re gimē vice alia. Et de illis q̄ narrata ſunt ad illd̓ ē vt ſumat̉ ſerpēs niger excoriat et ſepeliat̉ donec in eo fiāt v̓mes ⁊ extra hatur cū v̓mibꝰ ſuis ⁊ exiccetur ⁊ detur ī potu illi ſuꝑ quē ſuꝑfluit lepra ex eo tribꝰ diebꝰ oī die pōdus. ξ. j. cū ſyrupo de mel le. Et inūctio iterū cū eo in quo ē ꝟtus vi pere ē iuuamētū ei ſicut oleū in quo deco quitur: ⁊ ſit hoc medicamē. Sumatur ni ger excoriatꝰ ⁊ ponatur ī olla ⁊ fūdatur ſu per ip̄m de aceto forti. ξ. viij. ⁊ de aqͣ. 5. i. et de capſia humida ⁊ radice dracōtee d̓ vnoquoqꝫ. ξ. ij. decoqͣtur totū ſuꝑ ignē le Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auic̄. III Fen De cura uē donec diſſoluatur ſerpēs: ⁊ coletur aqͣ a ſerpēte ⁊ fricetur cū ea poſt abraſionem barbe ⁊ capitis: fiat illud tribꝰ diebꝰ. Et eis ꝗdē accidit ex admīſtratiōe medicīa rū viꝑaliū excoriatio cutis corrupte: ⁊ ꝑ mutatio carnis ⁊ cutis ſane: qͣꝫuis inūctio leproſi cū hūectatiuis tēꝑatis ī caliditate eſt ex illis q̄ cōferūt ī ꝗ buſdā horis: cū ve hemētior ſit ſiccitas. Et ſil̓r facere caput purgiū cū eo qd̓ ē ſicut oleū vio. et ſit ī eo parū olei de keiri. Et iterū ſicut adipes rapaciū ⁊ boū ⁊ volatiliū: ⁊ ſicut cū oleo de coſto aut dariſahan: ⁊ oleū de lilio ſer uat extremitates. ⁊ illud poſt mūdificati onē ⁊ āte mūdificationē nō inūgat̉ oīno: qm̄ oppilat poros. Et de eis q̄ bibūt̉ ⁊ cō ferūt eis eſt alimurigili ⁊ medicamē aſcli deni. Et lac ē de cōueniētibꝰ ꝗbꝰ curat̉ ⁊ pprie apd̓ ꝯſtrictionē anhelitꝰ ⁊ difficul tatē eiꝰ ⁊ raucedinē vocis eiꝰ ⁊ in tꝑibꝰ q̄ ſūt īter eūones. Et oꝫ vt bibat̉ ī diſpōe q mulget̉ lac. ⁊ lac ouiū ē de rebꝰ magis cō ueniētibꝰ ei. ⁊ oꝫ vt bibat̉ de eo qͣntitas q̄ digerat̉. ⁊ ſi ſint cōtēti eo ſolo ſi poſſibile ē erit iuuatiuū valde. Et ſi fuerit neceſſa riū nō addat̉ ſuꝑ ip̄ꝫ aliꝗd ſi poſſibile ē p̄ter panē mūdū ⁊ aliſfidebegi cū carni bus arietū ⁊ q̄ illis ſūt ſil̓ia de illis q̄ dice mus. Et qn̄ anhelitꝰ redit ad rectitudinē tūc meliꝰ ē vt dimittat̉ lac ⁊ cōuertat ſuꝑ res acuti ſaporis vt vomat cū eis nō ꝓpt̓ aliud niſi illd̓: ⁊ eūet̉ cūeo qd̓ dixim: de inde ſi neceſſe fuerit redire ad lac fiat vſ qͣꝫ ad terminū p̄dictū. ⁊ oꝫ vt ſit hoc regi mē ī anno ml̓totiēs. In fl̓omia ꝟo eoꝝ q̄ cōfirmati ſūt nō oꝫ vt ſit occupatio: neqꝫ ī ſol̓one vētris eoꝝ cū medicina forti: qm̄ ſuꝑfluitates ī eis mouēt̉ ⁊ nō ſeꝑant̉: īmo fiat alleuiatio ī declinādo materias eorū ad īteſtina: ⁊ admīſtret̉ de foris qd̓ carmi net ⁊ reſoluat. Et de potibꝰ cōueniētibꝰ eis ē vt ſumat̉ acori. ξ. i. 5. ⁊ nitri tātūdē ⁊ ſucci caulis agreſtis vſqꝫ ad. 3. iij. ⁊ miſce atur totū ⁊ bibat̉ mane ⁊ veſꝑe. Et vt ſu mat̉ d̓ eis limatura eboris pōdꝰ. x. ſacra iati ⁊ det̉ eis ī potu ī. iij. 3. vini et butyri: aūt ſumat̉ althit cū melle qͣntitate nūcis: aut ſumat̉ de ſquilla qͣntitas decē ſacraia ti cū ſyrupo ſquille īſpiſſato ſicut lohoct aut ſumat̉ cymini. 3.5. ⁊ mellis qͣntitas qͣ inſpiſſet̉ ſicut lohoc. ⁊ ſuccꝰ calamēti ē eis valde bonꝰ ex tribꝰ obolis vſqꝫ ad. vi. Et oꝫ vt vtāt̉ piſcibꝰ ſalitis ī ꝗbuſdā horis ſi cut vtūt̉ medicīa: ⁊ alleuiet̉ ab acutis niſi ꝓpter vomitū: ⁊ niſi ẜm ſemitā albecikir ī eo ī quo ſumūt̉. ⁊ qn̄qꝫ medicāt̉ cū cau terio diſꝑtito ſuꝑ membra eoꝝ ſicut ſinci put ⁊ ſūmitas capitis: ⁊ ſuꝑ radicē epiglo tis: ⁊ duo tꝑa ⁊ collū ⁊ iūcturas manuū ⁊ pedū. Et dixer̄t ꝗdā: oꝫ vt cauterizēt̉ ī pͥn cipio timoris lepre cū cauterio ī anteriore capite vt cōferat caluarie ⁊ alio īferiore il lo: ⁊ apd̓ locū ī quo capilli tūdēt̉ ⁊ ſuꝑ ſu ꝑcilia. vnū: deīde ī d̓xtra capitię: ⁊ aliud ī ſiniſtra: ⁊ vnū poſterius ſuꝑ nucā: ⁊ duo apd̓ duas cōmiſſuras corticales: ⁊ vnū ſu per ſplenē: ⁊ ſint cocture ille cū cauterijs leuibꝰ minutis: ⁊ qn̄ cauterizat̉ ſuꝑ caput oꝫ vt ꝑueniat vſqꝫ ad oc donec excorietur os ſaltē vicibꝰ pl̓ibꝰ poſtqͣꝫ cōſeruat̉ ap plicatio illiꝰ ad cerebꝝ ẜm ſuā corrūpētē ꝯpl̓onē eiꝰ. Nā ſtolidi qn̄qꝫ īterficiūt cū hoc cū nō alleuiantur manus ipſorum. ¶ De modo medicinaꝝ cōferētiū cōpo ſitarum. Capl̓m. iiij. Eꝗbꝰ ſūt albedarugi et albes qd̓ ſtat ī loco carnis viꝑe ī hac egritu dine: ⁊ de illis ē medicamē alſulēdati: ve rū bedarūgi hn̄t deſcriptōeꝫ magnā quā dixer̄t indi ⁊ exꝑti fuer̄t ip̄m. Et de eius mō ē vt ſumant̉ mirob. nigroꝝ ⁊ ſcenita ragi indi amboꝝ. 3. x. macropipis. 3. 5. be en albi. 3. ij. 5. terāt̉ ⁊ liniāt̉ cū butyro vac cino ⁊ cōficiant̉ cū melle: ⁊ ſit potio ab. i. aur. vſqꝫ ad. ij. 3. pª mūdificationē corꝑis. Si āt ſumat̉ de eo cū eqͣli mēſura ſui de dyamuſcho nō timebit̉ eiꝰ malitia: qm̄ ip ſum eſt eius bezahar. ¶ De mō cōfectiōis nominate bederaui lia maioris. Capl̓m. v. Tē alme barā cōferēs lepre et ba ras ⁊ morphee ⁊ īpetigini ⁊ aq̄ ci trine ⁊ pruritui ⁊ ſcabiei antiq̄ ⁊ ꝯfirmat rōnē ⁊ deſtruit obliuionē: et ē bonū ꝯſer Tractatus .III. lepre uatōi cōferēs ſincopi. Et hoc medicamē fecer̄t ſapiētes indi regibꝰ ſuis. ℟. miro. belliricoꝝ ⁊ emblicorū ⁊ capſie oīꝫ an̄. 3ͣ. xiiij. nūcis muſchate ⁊ corticū thuris et men ⁊ ſen. ⁊ piꝑis ⁊ macropiꝑis ⁊ fel ga monati ⁊ narchaiſar ⁊ neremiſch ⁊ cōdiſi ⁊ ſucciſquille ⁊ folij indi oīm an̄. aur. vii et albes narij boni aur. iiij. terāt̉ medicīe et cribellēt̉ ⁊ terat̉ albes ſolū. Et ꝗ terit ip̄m oppilet naſū ſuū ⁊ nares ſuas ⁊ īun gat eas an̄ illd̓ cū butyro vaccino: ⁊ veni at eiꝰ trituratio ſuꝑ medicīas. ⁊ ſumāt̉ de penidijs alarmū ⁊ alſahā emine. ij. et. 5. d̓ baldac: terāt̉ ⁊ ꝓijciāt̉ ī ollā nouā: ⁊ ꝓijci at̄ deſuꝑ de aqͣ cū mēſura qͣ ſoluāt̉: ⁊ qn̄ li q̄fiūt remoueāt̉ ab igne ⁊ puluerizēt de ſuꝑ medicīe ⁊ cōficiāt̉ cū eis bn̄: deīde fi ant ex eis forme ſil̓es auellāis: qͣꝝ vnaq̄qꝫ ſit vnꝰ aur. ⁊ det̉ in potu oī die: ideſt in ie iuno cum aqua tepida aut vino. ¶ De mō cōfectiōis alſulēdati. Cap. vi. T ē medicamē indū magnū ī via e albe de rauilui: ⁊ ip̄m cōfert iterū ad caſū palpebrarū ⁊ albedinē ca pillorū ⁊ aſma ⁊ tremorē cordis ⁊ temꝑat appetitū et fluxū vētris ſuꝑfluū ⁊ hydro piſim et icteritiā ⁊ paucitatē ſemīs ⁊ fiſtu las ⁊ canitiē ſenū: ⁊ cōfert pruritui ⁊ vlce ribꝰ. ℟. alſulēdati mundate ablute ducē tos ſexagīta aur. Et alſulēdati ꝗdē ē vrīa hyrcoꝝ mōtanoꝝ: ⁊ illd̓ ē qm̄ ip̄i mīgūt diebꝰ eſtuatōis ſue ſuꝑ lapides in mōte ꝗ noīat̉ alſulēdati: ⁊ denigrāt̉ lapides: ⁊ fit ſicut pix pīguis ſubtil̓ ⁊ myrob. ⁊ belliri coꝝ ⁊ emblicoꝝ ⁊ piꝑis ⁊ macropiꝑis ⁊ lauri ⁊ nūcis muſcate et cynami et macis et xiloalōēs ⁊ darkele ⁊ ſpodij et attemet et burūgi et merenis oīꝫ an̄. aur. iiij. bde lij. cc. et. lx. aur. et zuccari tabarzeth. cxxx iiij. aur. et auri rubei et argēti meri ⁊ eris rubei et ferri et allohonoc et alfelud oīm an̄. aur. c. cōburāt̉ mineralia et terāt̉ ⁊ tri conizēt̉ cū medicīs: et miſceāt̉ oīa cū mel le ⁊ butyro ⁊ r̄ponāt̉ ī vitreata viridi: cuiꝰ doſis ſit duoꝝ aureoꝝ cuꝫ lacte caprino aut aqͣ tepida: et addāt̉ ī eo de melle diſpunato aur. xxxvij. et butyri aur. xxxiiij qm̄ eius decoctio erit bona: verūtamen creſcit et ꝑuenit ad finem in. xxi. die. ¶ De mō aduſtiōis alfelud. Cap̄. vij. Alleādo fiāt lamīe de ferro: dein de decoqͣnt̉ mirab. bellirici et em̄ blici ⁊ colet̉ aqͣ eoꝝ ⁊ ponāt̉ ī va5 eris et accēdat̉ ſub eo ignis leuis et cale fiat alfelud donec rubeat et ignitum ſub mergat̉ ī illa aqͣ: deīde redeat ad ignē et rubeat. Cū ergo rubuerit ſubmergat̉ ite rū ī illa aqͣ ⁊ fiat illd̓. xxi. vice. deīde colet̉ aqͣ illa et ſumat̉ fex ī qͣ reſidet aliꝗd de fe lud: deīde reducat̉ vas ſuꝑ ignē et ponat̉ ī eo vrina vacce et igniat̉ ferꝝ et ſubmer gat̉ in ea iteꝝ. xxi. vice. et ſumat̉ iteꝝ fex eiq donec remaneāt de fece eiꝰ aur. viij. et ſil̓r fiat de ere donec cōpleant̉ ex eo iteꝝ viij. aur. Argētū v̓o limet̉ cū lima donec fiat ſicut terra: deīde decoqͣt̉ cū aqͣ ſalis ī cocliario ferreo donec adurat̉ bn̄: ſi autē nō adurit̉ ꝓijciat̉ ī cōcleariū paꝝ ſulphu ris citrini qm̄ cōburet̉: et ſumāt̉ d̓ eo. viij aur̄. et totū illd̓ ſit tritū et cribellatū. Au ri v̓o cohuſtio ē ita: oꝫ vt auꝝ limet̉ dōec fiat ſil̓e terre: et ſit cū eo aureꝰ vnꝰ ex ami och et remaneat cuꝫ auro donec liq̄ſcant vtraqꝫ ſil̓. deīde dimittat̉ ꝑ horā vnā. dei de limet̉ iteꝝ et addat̉ ſuꝑ ip̄m aur. vnꝰ ex alamioch: et limet̉ iteꝝ cū lima: deide frigat̉ ī cōcliario et fūdat̉ ſuꝑ ip̄m aqͣ ſal̓: et ferueat donec cōſumat̉ aqͣ et remaneat auꝝ et alamioch: deīde terat̉ ī mortario bn̄ donec fiat ſicut puluis: et miſceat̉ cum medicis. Mūdificatio aūt alſulēdati eſt ẜm hūc modū: Sumat̉ d̓ aqͣ alaſce et vri na vacce: ꝓijciāt̉ ābe ſuꝑ alſulēdati ī vaſe nouo ī tāta qͣntitate ꝙ ſubmergāt ip̄m: et ponat̉ ī ſole calido hora vna: deīde fricet̉ vehemēter et colet̉ aqͣ ab eo ī vaſe nouo et ponat̉ ī ſole tribꝰ diebꝰ: deīde colet̉ et ſumat̉ fex eiꝰ ſpiſſa: deīde ſumat̉ aqͣ alha ſce et vrina ſuꝑ alſulēdati et puluerizet̉ ſi cut puluerizata fuit pͥus: et fiat illd̓ tribꝰ vicibꝰ: deīde ponat̉ ī ſole. xxi. die donec ī groſſet̉ ⁊ fiat ſil̓is melli ⁊ d̓nigret̉ ſic̄ pix. IIII Fen De cura lepre ¶ De mō alſulēdati minoris. Cap̄. viij. T iuuamēta eiꝰ ſūt ſicut iuuamen ta maioris. ℟. alſulēdati colate ꝑ tē vnā: et alcor ꝑtes. iiij. terat̉ alcor et miſceat̉ cū eis qͣꝫtū ē pōdus eoꝝ d̓ mel le et qͣꝫtū ip̄m ē de zuccaro et qͣꝫtū eſt me dietas mellis de butyro vaccino et repo nat̉ ī vitreata: et doſis eiꝰ ſit aur..j. cum la cte vaccino tepido. Modus medicamē ti cōferētꝭ lepte. X. miro. nigroꝝ mūda toꝝ et mirob. citrino. mūdatoꝝ et. 33. oīꝫ an̄. 3. x. ameos. 3. v. althit botribꝰ de gͣua rich: aq̄ de gͣuarich et aldeguarich ē qͣtu or lib. debaldach donec cōſumāt̉ due ter tie et remaneat. deīde expͥmat̉ et colet̉ et pijciat̉ ſuꝑ colatū d̓ melle qd̓ ſufficit ei ⁊ det̉ ī potu de eo lib. j. et īungat̉ ſuꝑ totuꝫ corpꝰ īfirmi butyꝝ vaccinū et ſedeat ī ſo le donec ſudet: et p̄cipiat̉ vt ambulet poſt illd̓. lxx. paſſibꝰ: ⁊ iaceat aliqn̄ ſuꝑ latꝰ ſuū dextrū: et aliqn̄ ſuꝑ latꝰ ſuū ſiniſtrū: et ſel̓ ſuꝑ vētrē ſuū: et ſcl̓ ſuꝑ dorſū ſuū. ⁊ cibet̉ pane et melle qͣntitate abbreuiata. vij. di ebus ita vt liniant̉ ei medicine om̄i die. ¶ De mō epithimatis lepre. Cap̄. ix. Umat̉ ſerpēs niger excoriatus et decolet̉ ⁊ ponat̉ ī vas ⁊ fūdāt̉ ſuꝑ ip̄m de aceto forti. ξ. viij. aqͣ. 3. j. et alſe itaragi hūidi et radicū dragōtee am boꝝ an̄. ξ. xij. decoqͣt̉ ſuꝑ ignē leuē dōec decoqͣt̉ ſerpēs: deīde colet̉ cū pāno et ſe parēt̉ oſſa a carne: deīde panat̉ fex ī vaſe vitreo. Cū ergo volueris curatiōem p̄ci pe ei vt radat pilos ſuꝑcilioꝝ et caput et lini deſuꝑ ex illo tribꝰ diebꝰ. Modꝰ epi thimatis alteriꝰ. ℟. ſtaphiſagrie ⁊ mira. nigroꝝ mūdatoꝝ et emblicoꝝ oīm ana ꝑte vnā frigāt̉ cū oleo ātiquo et liniat̉ cū eo latꝰ vel locꝰ poſtqͣꝫ abluit̉ cū decoctōe ſēticis curionū et balauſtie. Et iteꝝ com burāt̉ miro. et galle ⁊ liniāt̉ deſuꝑ cū ace to. Cibi aūt eoꝝ ſūt oīa q̄ ſūt velocis di geſtiōis boni chimi ſicut carniſ volatiliū notoꝝ.ſ. eaꝝ iſfedebegi et piſces hūidi leuis carnis cū ſpēbꝰ q̄ ſūt neceſſarie. Et melior cibꝰ eorū ē panis de ſimila mūdꝰ: et panis cādaruſi et ſorbitōes facte ex eiſ ⁊ olera hūida. et ē neceſſariū vt ꝑmiſceāt̉ cū eis q̄ ſūt ſicut ſicla et raphanꝰ et porri. Et nō oꝫ vt negligat̉ admīſtrare īſciſiua et ꝓprie ante mūdificationē: ſicut cappa ris et feniculū et porri: iſta em̄ mūdificāt eoꝝ cibos a ſuꝑfluitatibꝰ et p̄parāt ſuper fluitates expulſiōi. Cū ergo admīſtraue ris medicīas laudabiles: tūc admīſtra ēt hoc regimē: et piſces ſaliti ī hoc capl̓o ſūt valde boni eis: et nos ꝓmptiores ſumus ſuꝑ iſta cū volumꝰ vt faciamꝰ eos vome re: aut vētrē eoꝝ ſoluere. Et caulis ꝯfert eis cū ꝓpͥetate ſua: ⁊ panis cū lacte ⁊ mel le et ficꝰ et vua et paſſule et amigdale tor refacte et carthami et pinee: et qͥ fiunt ex iſtis cōferūt eis. Et oꝫ vt comedat in die bis ẜm mēſurā digeſtiōis. Nā ſemel cō medere nocet eis. Et nō bibat vinū cum excitat̉ egritudo niſi paꝝ: ⁊ cū ꝗēs ē egri tudīs bibat d̓ ſubtili qd̓ nō ē antiquū qͣn titate tēꝑata cōſueta. Et qn̄ˡ cadūt pili ſu ꝑcilioꝝ ex ſuꝑcilijs et ſimiliū tunc fiat cū ratio cum cura alopitie: et reliquorū que dicemus in libro decorationis. ¶ De mō epithimatis alterius. Ca. x. Umant̉ ſtaphiſagrie et miro. ni groꝝ mūdatoꝝ et emblicoꝝ oīm ana ꝑs. j. et frigāt̉ cū oleo ompha cino et liniat̉ cū eo locꝰ poſtqͣꝫ ablutꝰ ē cū decoctiōe ſēticū et balauſtie. Modꝰ aliꝰ. Comburant̉ mirabolani et galle et liniā tur cum aceto deſuper. ¶ Fen quarta de ſolutione cōtinuitatis: et eſt p̄ter id qd̓ pēdet cū fractura ⁊ alge bra. Et quattuor tractatus. Tractatus pͥmꝰ de vulneribꝰ ī mēbris. ¶ Sermo vl̓is d̓ ſol̓one ꝯtinuitatis. Ca. j. Am oſtendimus in libro pͥmo ſpecies ſolutionis continuita tis ẜm modos qui neceſſarij fu erūt in loco ſimili illi. ¶ In p̄cedēte fendeteriauit Aui de ap̄atibꝰ et curis ip̄oꝝ: in iſta fen 4ª deterīat Aui. de ſol̓one cōtinuitatꝭ ⁊ cure ip ſiꝰ. ⁊ deterīat in iſta fen Aui. de oī ſol̓one cōtinuitatis q̄ ac cidit mēbris p̄terqͣꝫ de fractura oſſiū ⁊ algebra.i. diſloca tiōe. De iſtis em̄ ſol̓onibꝰ cōtinuitatis q̄ ſut fractura oſſiū et diſlocatio ip̄oꝝ: deterīat Aui. ī fen ſeq̄nti ⁊ d̓ curꝭ ip̄aꝝ. Et diuidit̉ fen iſta 4ª in qͣ deterīat de oī ſol̓one ꝯtinuitatꝭ p̄terqͣꝫ de fractura ⁊ diſtocatōne in qͣttuor tractatꝰ. In pͥº tractatu dete rīat de vulneribꝰ ⁊ curꝭ ip̄oꝝ. In 2º deteriat Tractatus De ſolu. co. in vl̓i de vlceribꝰ ⁊ eoꝝ curis. In 3º deterīat de ſol̓one cōtinui ratis q̄ dr̄ actractio ⁊ ꝯtuſio. ⁊ ſil̓ia. In 4º tractatu deter minat de ſol̓one ꝯtinui q̄ accidit in neruis. Tres tractatꝰ ſpectāt potiꝰ ad ſol̓onē ꝯtinui q̄ accidit ī mēbris carnoſis. qrtus aūt tractatꝰ ſpectat ad ſol̓onē cōtinui q̄ accidit ī mē pris neruoſis. 2ª ꝑs ibi vbi incipit ſcd̓s tractatꝰ: ibi: Iam ſciuiſti in libro pͥº q̄ ſit intētio ꝯtuſiōis. 3ª ꝑs vbi ē tertius tractatꝰ īcipit ibi: Ulcera gn̓ant̉ a vulneribꝰ. 4ª ꝑs vbi ē tractatꝰ qͣrtꝰ incipit ibi: Neruis em̄ ꝓpter veheme. ſē. ⁊cͣ. ¶ Prīa p̄s diuidit̉ in duas. In pͥª ꝑte Aui. ponit quēdā ſer monē vl̓em de ſol̓one cōtinui ī oībꝰ mēbris. In 2ª ꝑte exe quit̉ in ſpāli de ſol̓one cōtinui q̄ ē vulnꝰ. 2ª ibi: Mēbra in ꝗbus cū cadit vulnꝰ. Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥa ꝑte volēs cōtinuare ea q̄ dn̄r hic ad ea q̄ dicta ſūt in pͥº li bro: oſtēdit ꝗd dictū ſit de ſol̓one ꝯtinui in libro pͥº. In 2ª ꝑte oſtēdit ꝗd oꝫ dici hic de ſol̓onē ꝯtinui vl̓r anteqͣꝫ loqͣt̉ de ea ꝑticl̓ariter ⁊ ẜm curā. 2ª ibi: Et volumꝰ nūc īuēire. Dicit gͦ pͥº. Iā oſtēdimꝰ in lib. pͥº.ſ. fen 2ª: caº de egritudi nibꝰ ſol̓onis cōtinui gn̄aliter ſpēs ſolutiōis continuitatis ẜm modos ꝗ nccͣrij fuerūt īloco ſil̓i illi.ſ. ẜm modos gn̓a les ⁊ vl̓es: qꝛ in lib. pͥº ea qͥ tradūt̉: tradunt̉ vl̓ia ⁊ mō vl̓i. ¶ Intellige aūt hic ꝙ nō ſolū Aui. in pͥº lib. fuit locutꝰ de ſol̓one ꝯtinuitatis qͣꝫtū ad ſuas ſpēs in vl̓i: ſed ēt fuit locū tus de ip̄a qͣꝫtū ad curā in vl̓i: ⁊ hoc fecit in 4ª fen caº 18 de medicatiōibꝰ ſol̓onis ꝯtinuitatis gn̓al̓r. ¶ Ulteriꝰ īte lige ꝙ ꝑ hͦ qd̓ dic̄ hͨ Aui. dat intelligere ꝙ illū ꝗ vultſcire et intellige̓ ea q̄ hic dn̄r oꝫ pͥº redire ad ea q̄ dicta ſūt ī li bro pͥº de ſol̓one cōtinuitatis tā theorice qͣꝫ practice: ſicut etiā Aui. dixit sͣ in pͥnº tertie fen de ap̄atibꝰ. dixit em̄ ꝙ il le ꝗ vult ītellige̓ ea q̄ ibi dn̄r ꝑticularier oꝫ pͥº redire ac ea q̄ dicta ſūt de ap̄atibꝰ in vl̓i. Et ſil̓r etiā ꝗ vult intellige̓ ea q̄ hic dn̄r oꝫ pͥº redire ad ea gͦ dn̄r in pͥº lib. de ſol̓one cōtinuitatis gn̓al̓r. Et rō breuiter huiꝰ ē: qꝛ ẜm ꝙ hr̄ ex doctrinis ph̓icis: Ul̓ia ſūt ſic ut pͥora: ſpālia aūt ⁊ ꝑticula ria ſūt ſic̄ poſteriora. Nūc aūt poſteriora nō pn̄t ſciri niſi pͥus ſciant̉ pͥora. Ergo ea q̄ hic dn̄r ⁊ in alijs libris ꝑticu laribꝰ nō pn̄t ſciri niſi pͥus ſciant̉ ⁊ intelligant̉ ea qͦ dicta ſūt in pͥº lib. cū ſit liber vl̓iꝫ. ¶ Sꝫ anteqͣꝫ vlteriꝰ ꝓcedamꝰ vt meliꝰ intelligant̉ ea q̄ dicent̉ breuiter oꝫ notare duo q̄ eliciunt̉ ex dictis Aui. in pͥº lib. fen 2ª. Primū qd̓ oꝫ nota re eſt de diffinitōe ſol̓onis cōtinui. 2ᵐ aūt qd̓ oꝫ notare eſt de cauſis eiꝰ. ¶ Circa pͥmū intellige ẜm ꝙ pōt extrahi ex dictis Aui. in pͥº lib. fen 2ª caº 2º de diuiſiōibꝰ diſpoſitio nū ſol̓onis cōtinuitatis ſic pōt diffiniri. Solutio cōtinui ē morbꝰ ſimplex cōis ꝗ cōiter pōt accidere oībꝰ mēbris taꝫ cōſil̓ibꝰ qͣꝫ officialibꝰ. Hec em̄ diffinitio bona eſt: qꝛ deno tat eſſentiā diffiniti ⁊ ſeꝑat ip̄m ab alijs morbis. Nā in eo qd̓ dr̄ ē morbꝰ ſimplex: tāgit̉ genꝰ ip̄iꝰ: ⁊ ꝑ hoc diſtinguit̉ et ſeꝑat̉ ſol̓o cōtinui a morbis ꝗ ſūt alteriꝰ generis ſicut a morbis cōpoſitis. In hͦ aūt ꝙ dr̄ cōis: tāgit̉ dr̄ia ſpecifica ip̄iꝰ diffiniti. ⁊ ꝑ hoc diſtinguit̉ ⁊ ſeꝑat̉ a ſpēbꝰ qͥ ſūt cōtēte ſub illo gn̓e.ſ. ab egritudībꝰ cōpl̓onis ⁊ ab egritudinibꝰ cōpoſtus. eſt gͦ diffinitio q̄ dicta eſt ꝑfectiſſima. obijciet contra hͦ qd̓ dr̄ Sed forte aliquis ꝙ ſoro cōtinuitatis eſt morbꝰ cōis ꝗ cōit̓ accidit oībꝰ mēbris. nā etiā mala cōpl̓o accidit oībꝰ mēbris cōiter. gͦ mala cōpl̓o erit etiā morbus cōis. ¶ Ad ſol̓onē iſtiꝰ dubitatiōis ē intelligēdū ꝙ forma mēbroꝝ ponit̉ a medicis eſſe triplex. q̄dā ē forma ꝓpria mēbroꝝ cōſimiliū. q̄dā aūt ē forma mēbroꝝ officialiū ꝓ pria. q̄dā aūt ē cōis vtriſqꝫ in qͣ ambo cōicāt. Forma ꝓpria cōſimiliū mēbroꝝ ē cōpl̓o. nā pͥma cōpl̓o ē in mēbris cōſi milibꝰ: eo ꝙ mēbra ꝯſil̓ia ſūt īmediate ꝯpoſita ex eleme tis: ex quoꝝ actiōe ⁊ paſſiōe reſultat cōpl̓o pͥma ī ip̄is mē bris cōſil̓ibꝰ: ⁊ ſi etiā ſit cōpl̓io in mēbris officialibꝰ tunc nō eſt niſi ꝑ cōpl̓onē mēbroꝝ ſil̓iū ex ꝗbꝰ cōponit̉ official̓. et iō cōpl̓o mēbroꝝ officialiū vocat̉ cōpl̓o 2ª: qꝛ reſultat ex cōpl̓one pͥma mēbroꝝ cōſil̓iū. ⁊ iō ꝓprie et pͥncipaliter cōpl̓o ē forma mēbroꝝ cōſil̓iū. forma aūt ꝓpria mēbrorū officialiū ē cōpoſitio. nā cōpoſitio cōponit ip̄is mēbris of ficialibꝰ: qꝛ cōponunt̉ ex diuerſis ꝑtibꝰ. ⁊ ꝓpter hͦ etiā mē bra officialia vocāt̉ mēbra cōpoſita. Forma aūt cōmunis mēbroꝝ cōſil̓iū cū officialibꝰ ē vnitas. nā vnitas reꝑit̉ taꝫ in cōſimilibus qͣꝫ in officialidꝰ. vnūquodqꝫ em̄ membruꝫ eſt vnū. Modo tūc ẜm iſtas tres formas ⁊ naturas mem broꝝ accipiūtur diſtinctiōes omniū egritudinū. qꝛ om̄is egrnudo aut fit ẜm peccatū cōplexionis: aut ẜm peccatū cōpoſitiōis: aut ẜm peccatū vnitatis vt quia diſſoluat̉ vn tas membri. modo egritudo que fit ẜm peccatū cōplexio nis eſt egritudo ꝓpria membroꝝ conſimiliū: quia et ſi ac cidat membris officialibꝰ hoc eſt per mēbra cōſimilia: qꝛ cōplexio prima competit cōſimilibus ⁊ ſecūdario offici alibus: ⁊ tdeo talis egritudo vocatur cōſimilis. ¶ Egritu do aūt que ſit per peccatū cōpoſitionis eſt ꝓpria mēbroꝝ officialiū: nec accidit mēbris cōſimilibus niſi inqͣꝫtū ipſa ſunt in officialibꝰ. vnde ſi accidat mēbris cōſimilibꝰ hoc eſt per officialia: ⁊ ideo vocatur talis egritudo officialis. Egritudo auiē que ſit per peccatū in vnitate eſt egritudo cōmunis ⁊ officialibꝰ ⁊ cōſimilibus: quia nō accidit offici alibus per cōſimilia ſicut mala cōplexio: nec accidit conſi milibus per officialia ſicut egritudines cōpoſitionis: ſed vtraqꝫ poteſt accidere per ſe ⁊ equaliter quia fit in natu ra cōmuni vtriqꝫ: ⁊ ideo ſolutio continui optime vocatur morbus cōmunis. Et per hoc quod dictū eſt patet ſolutio ad dubitationē predictā: quia et licet mala complexio ac cidat om̄ibus mēbris: tamē quia nō ſit equaliter ſicut ſo lutio continui: ideo non dicitur morbus cōmunis. ¶ Cir ca ſecundū autē quod ꝓpoſui etiā oſtēdere ſcꝫ de cauſis ſolutiōis cōtinui notandū breuiter ẜm ꝙ poteſt extrahi ex dictis Aui. ſen ſecunda capitulo de cauſis ſolutiōis cō tinui ꝙ cauſe ſolutionis continui quedā ſunt intrinſece et quedā ſunt extrinſece. intrinſece autē ſunt aut humor aut vētoſitas: humor autē eſt cauſa ſolutōis continui: aut ratiōe quātitatis qua extendit continuū ⁊ ip̄um diſſoluit: aut eſt cauſa ipſius ratione male qualitatis: puta calidita tis: frigiditatis: humiditatis vel ſiccitatis. Uētoſitas autē eſt cauſa ſolutionis continui: aut ratione ſue nimie extē ſionis. aut ratione motus ſcindentiū. Cauſe autē extrinſe ce ſunt ſicut enſis: lapis ⁊ ſil̓ia. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et volumꝰ nūc innuere ſūmas de ſpeci ebus eaꝝ quas oportet nobis eſſe notas ante illud quod volumꝰ declarare. ¶ In qua parte Aui. poſtqͣꝫ oſtēdit quid locutꝰ eſt de ſolu tione cōtinui vniuerſaliter in libro pͥmo: oſtendit hic ꝗd oportet dici adhuc de ſolutione cōtinui vniuerſaliter an teqͣꝫ loquatur de ea ſpecialiter ⁊ ẜm curam. Et diuiditur hec pars in duas. primo oſtēdit quid oportet adhuc dici de ſolutione cōtinui vniuerſaliter. ſecūdo exequitur. ibi ſecunda: Dico ergo ꝙ nos conamur. Dicit ergo primo dictū eſt quid iam oſtēdimus in libro primo de ſolutōne continui: ⁊ volumus nūc.ſ. hic inuenire ſummas de diſ poſitionibus earū.i. ſpecieꝝ ſolutionis conti. ⁊ intellige ſummas ſpeciales ẜm diuerſitatē membroruꝫ: vnde ſunt ſpeciales reſpectu illaꝝ que tradite ſunt in primo libro: ſed ſunt generales reſpectu illaꝝ que tradutur hic ī iſta fen. Et ille ſumme quas oportet inuenire ſunt: an conti nuitas redeat in om̄ibus membris vera: aut in quibuſdā membris redeat vera ⁊ in quibuſdā per contactuꝫ: quas ſcꝫ ſummas oportet nobis eſſe notas ante id quod volu mus declarare.i. oportet priuꝫ ſcire anteqͣꝫ determinemꝰ ſpāliter de ſol̓one cōtinui ẜm curā. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Dico ergo ꝙ nos conamur in quibuſ dam membris quoruꝫ cōtinuitas eſt ſo luta vt redeat eorum cōtinuitas ſicut fuit Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auiē. De vulneribus Fen IIII ⁊ illud ſicut ī carne ⁊ conamur in quibuſ dam eorū vt remaneat cōtactus eorū cuꝫ cōſeruatione: licet nō redeat ipſorū con tinuitas et illud in oſſibus niſi in oſſibus puerorū et infantiū. In eis enim quan doqꝫ ſperatur reditus ille. De neruis ve ro et venis dixerunt quidā medicorum ꝙ nō redeunt cōtinuitate: immo fortaſſe remanet in eis contactus cōglutinatiōis cōſeruatione currente ſuper eos et cōtin git eos. et dixerunt quidā ꝙ illud nō pro uenit niſi in arterijs ſolis. Galie. vero iā contradixit eis iſtud et dixit. immo quā doqꝫ incarnātur arterie per teſtimoniuꝫ experiētie: et cū cōceſſiōe ratiotinatiōis. Teſtimonio vero qm̄ nos iam vidimus arteriā que eſt ſub baſilica et caput arte rie tymporis et cruris incarnari: et cōceſ ſione que eſt ex ratiotinatione: quoniam os eſt extremitas in duritie ⁊ nō incarna tur niſi parū in infantibus: et caro que eſt extremitas in lenitate incarnat̉. ſed vene et arterie ſunt medie inter oſſa et carnē: quare oportet vt ſit earū diſpoſitio inter carne et oſſa: ergo ſunt minus recipiētes incarnationē qͣꝫ caro ⁊ faciliꝰ ſuſcipiētes eā qͣꝫ oſſa: et īcarnāt̉ qn̄ ſectio ē minima ⁊ ꝑua: et corpꝰ ē hūidū ⁊ ſene: ⁊ nō īcarnat̉ in diuerſificato ab eo. Et hic ē modꝰ diſ putatiōis rhetoricus vel theoricus: ⁊ illd̓ in quo cōfiditur eſt experimentum. ¶ In parte iſta ꝓſequitur de quo modo ꝓpoſuit eſſe deter minandū ante omīa alia. ⁊ duo facit. Primo oſtēdit in ꝗ bus membris reſtauratur ⁊ redit cōtinuitas vere ⁊ in qui bus nō: ſed ſolū redit ibi cōtinuitas ẜm contactum meta phorice porro ſarcōide: ⁊ hoc dico ꝙ oſtēdit in membris de quibus nō eſt dubitatio apud antiquos. ſecūdo oſten dit hoc in membris de quibus ſunt diuerſe opiniones. ſe cunda ibi: De neruis auteꝫ ⁊ venis. Dicit primo. ⁊ patet. Secūda pars diuiditur in partes duas: quia pͥmo poni opiniones quorundā circaquedā membra. ſecūdo eas improbat per dicta Galie. ſecūda ibi: Galienus vero iaꝫ contradixit eis. Dicit pͥmo. et patet. Tunc Auicē. impro bat illas opiniones per dicta Galie. Et diuiditur hec ꝑs in partes tres. In pͥma parte improbat illas opīones Ga lie. per experientiā ad ſenſum. ſecūdo improbat eas per ratōnem. tertio cōparat experimentū ⁊ rationē adinuicē cui ſit magis credendū. ſecūda ibi: Et cōceſſiōe que ē ex ratiotinatiōe. tertia ibi: Et hic eſt modus diſputatiōis. In primis duabiis partibus: quod dicit patet. De tertia par te dicit. Et hic eſt modus diſputationis ẜm quē modo di xit Galie. theoricus.i. ratiotinatiuus quia eſt per ratōnē: et id in quo cōfiditur.i. id per quod magis confidēter cre dimus eſt experimētū. ¶ Sed tu dices. videtur ꝙ id qd̓ dicit hic Aui. ſit falſum.ſ. ꝙ magis ſit cōfidendū ⁊ credē dum experimēto qͣꝫ rationi. Nam ẜm ſententiā Galie. in cōmēto affo. in pͥncipio. Exp̄crimentū fallax eſt quod nō ratione firmatur. Si ergo experimentū firmatur per rō nē magis ergo credendū eſt rōni qͣꝫ ex ꝑimēto. ¶ Dd̓m ē ꝙ aliquid pōt dici notiꝰ ⁊ magis credēdū duobꝰ modis. Uno mō ẜm quid ⁊ quo ad nos ⁊ cognitione ſenſitiua. Alio mō pōt aliquid dici notius ⁊ magis credendū ſim pliciter. Si loquamur pͥmo modo ſic experimentū ē ma gis notū.ſ. quo ad nos ⁊ quo ad operationē ⁊ cognitionē ſenſitiuam: quia operatio ⁊ cognitio ſenſitiua habēt fieri circa ſingularia ſicut ⁊ experimētū: ⁊ ideo quo ad hoc ē notius experimentū ⁊ ei magis creditur. ¶ Simpl̓r aūt ratio eſt notior quia eſt notior quo ad intellectū cuius cō gnitio ſimpliciter prior ⁊ notior eſt cognitiōe ẜm ſenſuꝫ. Iteꝝ etiā quia ratio facit cognoſcere ꝓpter quid. Expe rimentū aut facit cognoſcere qꝛ. cognitio aūt ꝓpter quid ſimpliciter ⁊ ẜm naturam rerū eſt notior ⁊ prior ⁊ magis credendū cognitione quia: ⁊ iō ratio ſimpl̓r eſt notior et magis credēda exꝑimento. Sed quo ad nos ⁊ ẜm quid experimentū eſt notius ⁊ magis eī credit̉: ⁊ hoc eſt qd̓ di cit Gal̓. in teg. ꝙ ẜm naturā rerū iudicandū eſt a cauſis que iudicatio ẜm rationē eſt: ſed ẜm cognitionē noſtram iudicandū eſt a ſignis que eſt iudicatio ẜm ſenſum et ex perimētalis. Qn̄ ergo tu dicis ꝙ Aui. dicit hic ꝙ magis credimus experimēto. poſſumus dicere ꝙ intelligit hic qͣꝫtū ad cognitionē noſtrā ſenſitiuā ⁊ ẜm quid: nō autem ſimpliciter. CUel poſſumus dicere ꝙ hic cōparat expe rimentū ad rationē debilē. Unde ſi cōputetur veꝝ expe rimentū ⁊ certificant̉ oēs cōditiōes eius ad rōnē debileꝫ tunc magis credimus experimento. ſi autē cōparemꝰ ra tionē bonā et fortē ad experimentū debile tunc magꝭ cre dimus rationi: vt planū eſt de ſe. Si aūt accipiat̉ vtrūqꝫ ſimpl̓r ⁊ ī ſuo potētiſſimo eſſe vt exꝑimētū veruꝫ et forte rationem verā ⁊ fortem: tunc diſtinguendū ē: vt priꝰ dixi. ¶ Summa de vulneribus in membris. Capl̓m. ij. Embra in ꝗbꝰ cū cadit vulnus ma gnificat̉ eiꝰ nocumētū et interficit ẜm pl̓m et fortaſſe nō īterficit niſi raro ſūt ſicut veſica et cerebrū ⁊ renes et inteſtina minuta ⁊ ep̄ar qͣꝫuis ſit poſſibi le vt ſaluet̉ ſuꝑ ea cū ē leue. In corde aūt nō ſperat̉ ſalꝰ cū ī eo accidit vulnꝰ. ⁊ pl̓m ille cui accidit vulnꝰ ī vētre ſuo cū accidit ei nauſea aūt ſingultꝰ aūt ſol̓o vētrꝭ morit̉ ¶ Superius Aui. poſuit quendā ſermonē generalē de ſo lutione cōtinni. n parte iſta exequitur in ſpeciali de ſolu tione continui que eſt vulnus. Et diuidit̉ pars iſta in par tes duas. In pͥma parte Aui. ponit quandā ſummam de vulneribus que eſt de indicijs mortis ⁊ periculi vulneꝝ ẜm ꝙ accidut in quibuſdam membris. In ſecūda parte exequitur de cura vulneꝝ. ſecūda ibi: Uulnus carnoſū. Prima pars diuidit̉ in partes duas. In pͥma parte oſtē dit in quibus mēbris vulnera indicant mortē ⁊ periculū. In ſecūda parte: quia ſunt quedā alia indicia vulneruꝫ quibus cōmunicant vlcera: offēdit ꝙ obſeruāda ſunt eti am talia indicia que dicta ſunt in capitulo de vlceribus in quibus indicijs cōmunicāt vlcera ⁊ vulnera. ſecunda ibi: Et oportet vt tu obſerueꝫ. Prima parꝫ diuidit̉ adhuc in duas. In pͥma parte oſtendit in quibus mēbris vulne ra indicant mortē abſolute. ſecūdo oſtēdit in quibꝰ mem bris vulnera indicant mortē nō abſolute ẜm ꝙ vulnera ſunt: ſed cum quadā conditōne cōiuncta. ſecunda ibi: Et quādo vulnus eſt in loco. Dicit ergo pͥmo. Mēbra in qu bus cū cadit vulnus ⁊cͣ. Et fortaſſe nō interficit raro.i. et fortaſſe vulnꝰ exn̄s in talibꝰ mēbris nō interficit aliqn̄: qͣſi Tractatus In membris velit dicere Aui. ꝙ ẜm plurimū vulnꝰ exiſtēs ī talibꝰ mē bris interficit: aliqn̄ tn̄ poteſt eſſe ꝙ nō īterficit: ⁊ tūc aui cē. cōnumerat illa mēbra in ꝗbus cū accidit vulnꝰ inter ficit ẜm plurimū dicēs ſicut veſica ⁊ cerebrū ⁊cͣ. ⁊ id qd̓ Aui. dicit hic Hyp. optime ponit in quodā afforiſmo ſex te particule cū dicit: veſicā īciſā habere aut cerebrum aut cor aut dyafragma aut renes aut īteſtinoꝝ aliqd̓ graciliū aut vētrē aut epar mortale. ¶ Et intellige ꝙ hoc nō ſolū eſt veꝝ ſi vulnus accidat in iſtis mēbris: ſed ēt hoc eſt ve ruꝫ de pulmone: qꝛ ſi vulnꝰ deuenerit vſqꝫ ad pulmoneꝫ etiā ē mortale ẜm ꝙ ponūt oēs auctores. ¶ Intellige au teꝫ circa iſtā ꝑtē pͥº de ſignis ſignificātibꝰ vulnus eſſe ī ta li membro: qꝛ Aui. nō videtur ponere ſigna ſignificantia eſſe vulnus in aliquo iſtoꝝ mēbrorū niſi quādo vulnus accidat in ventre cū dicit. Et plurimū ꝗdē ille cui accidit vulnus ⁊cͣ. ponit enī ibi ꝙ ſi vulnus accidit ī ventre ⁊ ſe quatur nauſea aut ſingultus aut ſolutio ventris ꝙ tūc il Ie moritur: qꝛ tūc ſignificat̉ vulnus eē in ſtomacho ſicut ſi accidit nauſea vel ſingultꝰ: aut ī inteſtinis ſi accidat ſo lutio vētris: lꝫ etiā ſol̓o vētris poſſit accidere quādo vu nus eſt in ſtomacho: de vulneribꝰ autē alioꝝ membrorū ſigna nō ponit. ¶ Et iō ītellige ꝙ ſigna ſignificātia vul nus eſſe in p̄dictis mēbris ſunt: qꝛ ſi vulnus eſt in veſica tūc vrina egredit̉ ex eo. Si aūt vulnus eſt in cerebro tūc ſigna eius ſunt ſoda vehemēs ⁊ ſcotomia ⁊ vertigo ⁊ ru bedo in oculis ⁊ īflāmatio ⁊ rubedo lingue ⁊ ſpaſmus ⁊ permixtio ītellectꝰ ⁊ vomitus colere: ⁊ fortaſſe egreditur ſanguis ex naribꝰ vel auribꝰ. Et fortaſſe abſcīditur ẜmo ⁊ egredit̉ ex loco vulneris humiditas alba ſimilis pulti ⁊ hoc eſt qn̄ cerebrū īciditur aut exit ex eo ſimile aquoſi tati carnis: ⁊ hoc maxime quādo īcidit̉ panniculus et f oīa ſigna maxime apparēt qn̄ vulnus eſt oīo mortale. S aūt vulnus accidat in corde tunc ſigna eius ſunt ſi vulnꝰ eſt ꝓpe māmillā ſiniſtrā ⁊ currit ex vulnere ſanguis ni ger: ⁊ ſeꝗtur id frigus extremitatū ⁊ ſudor frigidus ⁊ ſin coꝑis: ⁊ ſi tale vulnus ſit a ſagitta q̄ infigatur in eo tūc ſē titur qͣſi ipſa ſit infixa ī re dura nō in vacua: ⁊ fortaſſe mo tus ſagitte eſt ſimilis motui pulſus. Si aūt eſt in dyafra gmate tūc ꝑcuſſio ē facta ꝓpe coſtas paruas: ⁊ anhelitu erit ſpiſſus ⁊ magnus cū dolore vehemēti ⁊ ſuſpirio ⁊ cō motione vtriuſqꝫ humeri. Si aūt vulnꝰ eſt in ſtomacho tūc cibꝰ indigeſtus emittit̉ ꝑ eius vulnus: ⁊ accidit aliqn̄ nauſea ⁊ ſingultus maxime qn̄ oīno eſt mortale ſicut di cit Aui. ſi aūt vulnus eſt ī īteſtinis tūc egeſtio exit ꝑ vul nus ⁊ aliqn̄ egreditur īteſtinū aut cirbus: ⁊ aliqn̄ ēt ſeꝗ tur ſolutio vētris ꝓpter debilitatē īteſtini nō potētis con tinere. Si aūt vulnus eſt in renibꝰ tūc vulnꝰ eſt a ꝑte po ſteriori ⁊ egredit̉ aquoſitas vrinalis mixta cū aquoſita te ſanguinea. Si aūt vulnus eſt in epate ſignū ē multiti do ſanguinis fluxꝰ ⁊ ꝙ vulnuꝫ eſt in parte dextra ⁊ loco vbi ſituat̉ epar. Si āt eſt in pulmone tūc ſigna ſunt egret ſio anhelitus ꝑ vulnꝰ ⁊ ꝙ ſit anhelitus frequēs ⁊ ſpiſſus ⁊ exitus ſanguinis ſpūmoſi ſubalbidi: ⁊ mutatio coloris patiētis ⁊ vaſa.i. vene q̄ ſequunt̉ collū ap̄ant̉ ⁊ exꝑirat in firmꝰ anhelitū magnū altu: ⁊ querit attractionē aeris fri gidi: hec gͦ ſunt ſigna ſignificātia vulnus in talibus mē bris. ¶ Opꝫ aūt te vlterius ītelligere 2º de cā quare vul nus ī talibꝰ mēbris raro ſanat̉ ſꝫ vtplurimū īterficit. Cau ſa aūt huiꝰ ꝓ maiori parte reddit̉ a Gal̓. in cō. predicti aſ foriſmi: ⁊ reddit̉ ab eo ibi duplex cā. Una ſpālis ⁊ alia ge neralis: Spāles ꝗdē cāe ſunt: qꝛ ſi vulnus ſit in veſica de difficili aut raro cōſolidat̉: qꝛ veſica ē ſubtilis ⁊ neruoſa ⁊ ſine ſanguine: he aūt ſunt due cauſe repugnātes īcar nationi vulneris ẜm qd̓ manifeſte apparet. Si aūt incar nat̉ vulnus eius ſic ut videmꝰ qn̄ īcidit̉ veſica vel lapis d̓ ipſa extrahat̉: hͦ eſt qꝛ ſit īciſio in collo eiꝰ qd̓ carnoſum ē nō aūt ſit īciſio in parte neruoſa. Et ſi fieret ibi īciſio non cōſolidaret̉: ſic gͦ vulnus qn̄ ē in ſui ꝑte neruoſa qꝛ de tali ꝑte eius ītelligit hͦ vt plurimū nō ſanat̉: pol̓e ē tn̄ forte vt aliqn̄ ſanet̉ ſicut ſi ſit ſciſſura parua ⁊ in etate puerili ⁊ ī cōpl̓one hūida in talibꝰ poſſibile ē vt aliqn̄ īcarnet̉ vul nus eius ſic ut etiā ē de alijs mēbris neruoſis. Sil̓r etiā ſi vulnus accidat in cerebro vtplurimū ē mortale cū cere brū ſit vnū de pͥncipalibus mēbris corporis ī quo eſt pͥn cipiū ſenſus ⁊ motꝰ: ⁊ ē pͥncipiū oīuꝫ neruoꝝ. Un̄ ad vul nus ipſius ſeꝗtur cōꝑati oēs neruos corporis: ⁊ ꝑͦ ꝯn̄s to tum corpus ſpaſmari: vn̄ mortalis: cū ſpaſmꝰ in vulnere mortale vt Hyp. dicit: pol̓e ē tn̄ vt aliqn̄ ſanet̉ ẜꝫ ꝙ Gal̓ dicit in cō. predicti affo. Dicit enī ꝙ vidit quēdā magne ⁊ cōcaue īciſum cerebrū hr̄e: ⁊ tamē mortē euadere: qd̓ cōtingit: vt dicit rariſſime. Un̄ dicit ipſe ꝗ dicunt inciſio neꝫ magnā ⁊ ꝑforationē in ipſo eſſe mortale veri ſūt. S enī vulnꝰ ꝑtingit vſqꝫ ad vetriculos cerebri ꝓculdubio eſt mortale. Et ex hoc appar et ꝙ incredibile eſt id qd̓ di cunt ꝗdam cyrugici ſe vidiſſe iā de vulnere exire quādā partem cerebri ⁊ tn̄ infirmū euadere: qꝛ neduꝫ īpoſſibi le ſit ꝙ pars ſub̓e cerebri exeat: īmo īpoſſibile eſt vulnꝰ ſanari dūmodo ꝑtingat inferius vſqꝫ ad vētriculos cere bri: vt Gal̓. dicit. Sed qꝛ forte qn̄ vulnus eſt in capite cū fractura ē pertingēs vſqꝫ ad cerebrū expellitur aliqn̄ ꝑ vulnus quedā humiditas viſcoſa q̄ eſt coadunata in par tibus cerebri: q̄ humiditas aſſimilat̉ ſubſtātie cerebri cre dunt illi cyrugici qd̓ ſit quedā pars ſubſtātie cerebri exi ens ꝑ vulnus. Iterū etiā hoc pōt eſſe qꝛ aliquādo virus ⁊ putredo a ſuperioribꝰ ad īferiora deſcēdit ⁊ ibi actione naturalis caloris digeritur. Deinde natura mirabilis ip ſam ꝑ mediū rupture foras expellit quā vidētes medici ī periti cerebri medullā eſſe eſtimant ſꝫ decipiunt̉ cuꝫ hoc ſit poſſibile ꝓpter cām q̄ dicta eſt. Apparet ergo ꝙ vul nus ſi ſit in cerebro vtplurimū ē mortale: aliqn̄ tamen eſt poſſibile ſanari maxime ſi ſit paruū non pertingēs mul tum ad īteriora ipſiꝰ. Si autē vulnus ſit in corde tūc oīno eſt mortale ⁊ nō ſperat̉ in eo ſalus ẜm qd̓ dicit Auic̄. ⁊ rō huius eſt qd̓ ponit philoſophus 3º de partibus animali um: ibi ipſe ꝓbat ꝙ cor non pōt pati ſolutionem cōtinui: nec apoſtema in ſui ſubſtantia remanente vita: quia fcā permutatione in pͥncipio: ⁊ ſi ſit pauca maxima fit ꝑmu tatio in principiatis ortis ab hoc: eo ꝙ permutato ⁊ cor rupto pͥncipio non eſt amplius ex quo fiat auxilium ali is ex hoc ortis. Nunc autem cor eſt principium vite ⁊ fun damentum totius corporis vt plane omnes philoſophi cōcordant: ergo facta corruptiōe in ipſo ⁊ diſſolutione fa cta in ipſo fiet diſſolutio ⁊ corruptio in toto corpore cum non amplius fiat ei auxilium ab illo membro: ⁊ ideo ſi fi at magnum vulnus in corde ⁊ profundum ſtatim morit̉ hō. Si āt fiat in eo paruū ⁊ ſuperficiale pōt viuere per vnam diē vel per vnam noctē. Sic ergo vulnus in corde oīno eſt mortale ⁊ nunqͣꝫ ſanatur. ¶ Ex hoc apparet dif ferētia vulneris quod ſit in corde ⁊ in alijs membris que hic ponit Auicē. quia vulnus ī corde nullo modo poteſt ſanari: in alijs autem membris poteſt aliquando ſanari vt cum vulnus eſt leue: vt Auicen̄. ponit ⁊ etiam dictum eſt. ¶ Si autem vulnus fiat in dyafragmate: ⁊ intellige: vt dicit Galie. ꝙ ſit in partibus neruoſis dyafragmatis ſicut ſunt partes que ſunt in medio eius: partes enim la terales ſunt magis carnoſe: ⁊ ideo citius recipiunt conſo lidationem: tunc tale vulnus quod fit in omnibus parti bus neruoſis ipſius raro conſolidatur propter duo. Pri mo quia tales partes neruoſe ſunt: ⁊ ideo de difficili cōſo lidantur. ¶ Iterum etiam quia dyafragma ſemper ē in motu. motus autē impedit cōſolidationeꝫ: ⁊ ideo vt plu rimū vulnus in eo nō ſanatur: aliquādo tamē ſanatur cut ſi ſit paruū ⁊ in etate puerili ⁊ cōpl̓one hūida: ¶ S mil̓r ēt ſi vulnꝰ ſit in ſtomacho raro ſanal̓. ¶ Eſt tn̄ diſtī guēdū: vt dicit Gal̓. qꝛ ſi īciſio nō ſit cōcaua bn̄ ſolidat̉ ꝓ pter carnoſitatē maiorē ex ꝑte exteriori. Si aūt ſit ꝯcaua penetrās ad latꝰ alid̓ tūc rariſſime ꝯſolidat̉ cū ſit mēbrū neruoſū: ⁊ maxīe ex ꝑte īteriori. Et ē ēt alia cā ꝑꝑ cibū ꝙ De vulneribus Fen.IIII. ipſū aggrauat. Un̄ ſi īciſio penetrat vſqꝫ ad latꝰ ītrinſecū īpedit̉ a ꝯſolidatione: aliqn̄ tn̄ pōt ꝯſolidari ſicut in p̄di ctis ꝯditiōibꝰ q̄ dicte ſūt in alijs. ¶ Sil̓r ēt iſto mō: vt ibi dicit Gal̓. cōuenit in renibꝰ: qꝛ ſi penetret vulnꝰ vſqꝫ ad latus aliud rariſſime ꝯſolidat̉ ꝑꝑ decolationē vrine q̄ fit in renibꝰ q̄ ꝗdē decolatio īpedit cōſolidationē. ¶ Intel lige tn̄: vt dicit Aui. in 3º ꝙ vulnera q̄ fiūt in renibꝰ ſūt fa cilioris ſanatiōis qͣꝫ illa q̄ fiūt ī veſica: qꝛ renes ſūt magis carnoſi qͣꝫ veſica. Sil̓r ēt ſi vulnꝰ ſit in īteſtinis ſubtilibus raro ſanat̉ ꝑꝑ neruoſitatē eoꝝ. In groſſis aūt īteſtinis be ne cōſolidat̉ ⁊ nō ſolū in etate puerili veꝝ ēt in alijs eta tibꝰ ꝑꝑ carnoſitatē eoꝝ. Et iō ſignāter dixit Hyp. aūt ali qd̓ īteſtinoꝝ graciliū. ¶ Si aūt vulnꝰ ſit ī eꝑate tūc ē mor tale ꝑꝑ fluxū ſanguīs ꝗ ſeꝗtur: vt dixit Gal̓. Un̄ patiētes moriunt̉ anteqͣꝫ vulnꝰ ſolidet̉: ⁊ hoc ſit: vt dicit Gal̓. cum ſue vene īciſe ſūt: ⁊ iō dicit ipſe. Arbitror ꝙ veꝝ dicūt ꝙ dicūt ꝙ vulnꝰ epatis poſſit ſanari cū īciſio nō ꝑuenit ad cōcauitatē eius: ⁊ hoc eſt qꝛ tūc nō ſeꝗtur tātus fluxus ſan guīs. Si aūt inciſio ꝑueniat ad cōcauitatē tūc vtpl̓m mo ritur patiēs ꝑꝑ fluxū ſanguis anteqͣꝫ vulnus ſolidet̉: ali qn̄ tn̄ bene pōt ſolidari eo mō: ſicut dcm̄ ē in alijs. ¶ De vulnere aut pulmonis ē ſciēdū ꝙ vulneratio pulmionis aut eſt recēs aut antiqͣ. ſi vulueratio etus ē recēꝫ anteqͣꝫ ſa nies in eo fiat tunc dico ꝙ ſolidari pōt ẜm qd̓ ponit Gal̓. in 5ª ꝑticula de īge. ſani. Et pōt ſolidari ſiue fiat a cā exte riori.ſ. ex vulneratiōe facta cum lācea fiue a cā interiori. ¶ Dico tn̄ ꝙ ēt de difficili cōſolidat̉: qꝛ vulnus pulmōis de difficili cōſolidat̉: ⁊ hoc ē ꝑꝑ motū pulmonis. Mem bra aūt vulnerata ad hͦ vt cōſolident̉ neceſſe ē vt ꝗeſcant qꝛ ex motū ꝑtes vulneris elōgant̉ ⁊ diuidunt̉. Cū gͦ pul mo ſit ſemꝑ in motu: iō vulnus eius difficulter cōſolidat̉ Si aūt vulneratio eiꝰ ſit antiqua vt qꝛ iā in ea ſanies col ligat̉ tūc talis vulneratio pulmōis appellat̉ ꝑtiſis ⁊ hāc īpol̓e ē ſanari ſiue fiata cā īteriori ſiue a cā exteriori ſic̄ po nūt oēs auctoreꝫ. ¶ Et cā huiꝰ ſic̄ pōit Serapio ē triplex Una eſt ꝓpter lōgitudinē vie vn̄ virtus medicine ad lo cuꝫ ꝑuenire nō poteſt niſi valde remiſſa: aut eſt ꝓpter hu miditatē pulmonis: humiditas aūt īpedit cōſolidationē vulneris vel vlceris: qꝛ oīa vlcera indigent exiccatione. Tertia cā eſt ꝓpter ſuꝑfluū ⁊ cōtinuum motu pulmōis: ex motu aūt vlcus dilatatur plus. ¶ Sed his cauſis ſuꝑ addit Aui. alias que ſūt magis eēntiales vt mihi vr̄: ⁊ hͦ idē etiā ibi dicit: qꝛ qn̄ vlcera pulmonis ſunt facta ſanio ſa tūc nō poſſunt curari niſi cū mūdificatiōe ſaniei: hͨ aūt ſit cū criſi: talis autē augmētū efficit in dilatiōe vlceris et diſruptiōe eius: ⁊ cōmotio facta ī eo addit in dolore ⁊ do lor addit in attractiōe materiei ad ꝑtē: ⁊ medicine exicca tiue ſunt ꝓhibētes ſputū: quareipoſſibile ē tale vlcus cō ſolidari. Apparēt gͦ cauſe ſpāles quare vulnus eueniens in talibus membris eſt mortale. ¶ Cauſa aūt gn̄alis om niū iſtoꝝ eſt quā ponit Gal̓. in cōmento primi afforiſmi: dicit.n. ꝙ nō ſolū his cauſis ſpecialibus iſta vulnera in his mēbris de difficili ⁊ raro curātur: ſed etiā ꝓpter alia iſta vulnera de difficili cōſolidant̉: qꝛ in his membris ſi cut in exterioribus nō poteſt medicina imponi. ¶ Opꝫ aūt tertio te ītelligere circa hoc ꝙ quādo dicimus vulnꝰ eſſe mortale quod accidit in his membris ꝙ id eſt ītelli gēdum cū diſtinctiōe quadā: qꝛ vulnus in his membris aliquādo eſt mortale: qꝛ ſtatiꝫ vel poſt paucū tempꝰ inter ficit. Aliquādo aūt eſt mortale: qꝛ tarde īterficit ⁊ nō ſana tur: poteſt tamē aliquo tꝑe remanere vita cū ipſo: ⁊ h̓ di uerſitas accidit ẜm ꝙ vulnus accidit in mēbro magis no bili ⁊ magis requiſito ad operationē vite tunc citius īter ficit qͣꝫ quādo eſt in alio membro nō ita faciēte ad neceſſi tatem duratiōis vite. Accidit etiā hoc ẜm magnitudineꝫ ⁊ paruitatē vulneris: qꝛ cū vulnere magno minꝰ pōt ſta re vita qͣꝫ cū vulnere paruo cū plus ledat vulnꝰ magnū qͣꝫ paruū: hec ergo ſunt que oportet intelligi circa hanc partem. Deinde cum dicit Aui. ¶ Et qn̄ vulnꝰ ē ī loco in quo oꝫ vt vehe mes fiat dolor ⁊ ap̄a ſicut ſūt capita lacer toꝝ ⁊ poſteriora eoꝝ ⁊ ꝓpͥe illoꝝ ꝗ ſunt neruoſi ⁊ nō accidit ap̄a ſignificat illd̓ no cumentum intrinſecuꝫ ad quod conuer tunt̉ materie: ⁊ non ꝑueniunt ad vulnus. ¶ In ꝑte iſta Aui. cū oſtēdit in ꝗbus mēbris vulnera ſunt periculoſa ⁊ mortalia ẜm ꝙ vulnera: h̓ on̄dit in ꝗbꝰ mē bris vulnera ſūt ꝑiculoſa ⁊ mortalia ſuppoſita qͣdā con ditiōe cū dic̄. Et qn̄ fiat vehemēs dolor.i. ad qd̓ vulnꝰ qn̄ ē ī talī mēbro dꝫ ſeꝗ vehemēs dolor ⁊ ap̄ata.i. tumores ī partibꝰ circūſtātibus vulneris: ſicut ſūt capita lacertoꝝ ⁊ poſteriora eoꝝ.i. ficut ſunt vulnera facta in capitibꝰ la certoꝝ ⁊ finibꝰ eoꝝ: ⁊ ꝓpͥe.ſ. in capitibus ⁊ finibꝰ illoꝝ.ſ. lacertoꝝ ꝗ ſunt neruoſi.i. in ꝗbus ſunt multi nerui: qꝛ qn̄ vulnera fiūt in talibꝰ mēbris tūc ad ea dꝫ ſeꝗ vehemens dolor ꝑꝑ ſubtilitatē mēbri ⁊ nō accidit ap̄a.i. ⁊ nō accidit tumor in ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ vulneris iſtoꝝ mēbroꝝ ſigni ficat id.ſ. nō accidere tumorē in vulnere taliū mēbrorum nocumentū ītrinſecū ad qd̓ ꝯuertunt̉ maͣe..i. ſignificat hͦ qd̓ hūiditates ⁊ virulētia q̄ debēt venire ad vulnꝰ diſper gunt̉ ꝑ mēbra īteriora ſicut ꝑneruos: ⁊ ꝑ ꝯn̄s pn̄t īduce re ſpaſmū ꝑ mixtionē rōnis ⁊ febrē q̄ ī vulnere mortalia ſunt. ſunt gͦ hec vulnera q̄ accidūt in his mēbris mortalia facta hac ſuppoſitiōe.ſ. ꝙ nō accidat tumor in vulnere ꝙ dꝫ accidere in ipſo quando eſt in talibꝰ mēbris ſicut ſunt capita lacertorum ⁊cͣ. ꝑtē pōt cadere duplex dubita Sed circa iſta tio. Una dubitatio ē q̄ ſint vul nera in ꝗbꝰ oꝑꝫ vt fiat vehemēs dolor ⁊ ap̄a: ⁊ qͣre in his debeat fieri vehemēs dolor ⁊ ap̄a. Alia dubitatio ē: vtrū iſtis vulneribus accidere ap̄a ſit bonū ſicut dicit Auicē. ⁊ arguit̉ ad hͦ: qꝛ vr̄ ꝙ ap̄a accidere in talibꝰ vulneribꝰ ſit malū. Primo qꝛ Aui. dicit in lr̄a ꝙ vulnera in ꝗbus de bet tumor apparere ſunt illa q̄ accidūt in finibꝰ ſacertorū maxime neruoſoꝝ: ꝑ hͦ vr̄ īnui ꝙ ē maxime ī vulneribus q̄ accidūt in mēbris neruoſis. Tūc aūt Aly. in diſpōne re gali. ca. de vulneribꝰ neruoꝝ dicit ꝙ qn̄ vulnꝰ in neruis ceciderit aut illis ꝓxima nō oportebit carnē ſuꝑinducere donec multi trāſeāt dies ⁊ ab apate ſecurus fueris: ſi enī neruis ap̄a acciderit ſecurꝰ nō eris a ſpaſmo qui ad cere brū attinget ⁊ patiētē ꝑdet gͦ videtur ꝙ hoc dicat Aly. ꝙ ap̄a accidere in talibꝰ vulneribꝰ eſt ꝑnicioſuꝫ. Iterū etiā hoc idē vult Aui. ca. de vulneribꝰ neruoꝝ: dicit eniꝫ ꝙ to ta ītentio in talibus vulneribꝰ eſt in ſedando dolorē quia dolor ⁊ ap̄a pn̄t eē cā ſpaſmi: gͦ iſta ſuꝑuenire ī tali vuln re ē malū. ¶ Auctores ponūt ꝙ qn̄ ap̄a iungit̉ cū vulne re vel cū vlcere tūc apa īpedit curationē vulneris ⁊ vlce ris ⁊ pͥus oꝫ curari apa qͣꝫ vlcus vel vulnus: curato auteꝫ ap̄ate curat̉ vlcus vel vulnus: gͦ tūc apa ſuꝑuenire vulne ri vel vlceri eſt malū cū īpedit curā eius. Amplius auteꝫ due egritudines naͣm magis moleſtant qͣꝫ vna. Cum gͦ qn̄ apa iungit̉ cū vulnere ſint due egritudines: magis gͦ moleſtat̉ naͣ a vnlnere ⁊ ab apate qͣꝫ ſi ibi eēt ſolū vulnus eſt gͦ nō bonū ſuꝑuenire ap̄a vulneri vel vlceri: īmo ma luꝫ. ¶ Ad pͥma dubitationē eſt dd̓m ꝙ vulnera in ꝗbꝰ oꝫ ꝙ vehemes fiat dolor ⁊ ap̄a ſunt vulnera qͦ cadūt ī extre mitatibꝰ ⁊ in finibus lacertoꝝ neruoſoꝝ: ſicut Aui. dicit ⁊ talia vulnera q̄ cadūt in extremitatibꝰ lacertoꝝ ſunt ſi cut vulnera qͥ fiunt ī fine qͣſi iūcturaꝝ. ſicut ſunt illa q̄ ac cidūt tribꝰ. Z ſupra genu vel īfra genu ⁊ ſicut ſūt illa qͦ ac cidūt ſupra iūcturā manus: ⁊ ſic de alijs ꝯſimilibꝰ. ¶ Itē etiā vulnera in ꝗbꝰ oꝫ vt vehemēs fiat doloi ſūt illa q̄ ac cidūt in neruis ſicut punctura in neruo ⁊ īciſio ipſiꝰ ꝑtrāſ uerſum ⁊ etiā vulnera q̄ eadūt in mēbris in ꝗbus ſūt ner ui ⁊ chorde vel in mēbris vicinis his membris. Iterū ēt Tractatus Uulnerū ī vl̓i 62 calia vulnera ſunt vulnera q̄ fiunt in capite cū cōtuſione ⁊ fractura oſſis. ¶ Cā aūt qͣre in oībus iſtis dꝫ fieri vehe mēs dolor eſt rōne ſenſibilitatis membri: nā qͣꝫto vulnus ſit in mēbro ſenſibiliori tāto cōſeꝗtur ip̄ꝫ maior dolor: rō ne aūt maioris doloris ꝯſeꝗt̉ ap̄a magis ī his qͣꝫ in alijs: qꝛ dolor exacuit reuma: ⁊ dr̄ a Gal̓. ī teg. ⁊ dr̄ ēt ī illo de ī genio ſani. ꝙ nihil ē cā ap̄atis ſicut dolor. Sic gͦ apꝑet ꝙ in his vulneribꝰ dꝫ ſeꝗ vehemēs dolor ⁊ ap̄a. ¶ Ad ſcd̓m aūt qd̓ q̄rit̉.ſ. vtrū apa accidere ī vulneribꝰ taliū mēbro ruꝫ ſit bonū. Dd̓m ē ꝙ dupl̓r pōt ītelligi ꝙ apa ſuꝑueni at vulneri iſtoꝝ mēbroꝝ. Unoº pōt ītelligi ꝙ ap̄a ſuꝑue niat vulneri hͦ ē ꝙ totū vulnꝰ aꝑet̉ ita ꝙ ꝑtes mēbri in qͦ eſt vulnꝰ ītrīſece̓ ⁊ extrīſece ⁊ et circūſtātes ap̄ent̉. Et ſi ſic ītelligat̉ ſic dico ꝙ ap̄a ſuꝑuenire vulneri vel vlceri ē malū ꝑ viā ſigni: ⁊ ꝑ via ca̓e. Per viā ſigni qꝛ ſignificat maꝫ diſꝑgi ꝑ neruos: hͨ aūt ē malū. ¶ Iteꝝ ēt ē malū ꝑ vi am cāe: qꝛ rōne apatis ibi gn̓at̉ maior moleſtia ⁊ gn̓at̉ ēt ibi extēſio in neruo ⁊ repl̓o: vnde pōt cāri ſpaſmꝰ: hͦ aūt ē malū ī vulnere: ⁊ de tali ap̄ate arguūt argumēta p̄dcā ꝙ nō ē bonū ip̄m ſuꝑuenire vulneri ſic̄ apꝑet ſubtil̓r ītueti. Alioº pōt ītelligi qd̓ ap̄a ſuꝑueniat vulneri hͦ ē ꝙ tumor appareat ī ꝑtibꝰ circūſtantibꝰ vulneri ⁊ id ap̄a appare̓ in vulnē taliū mēbroꝝ ē ſignū bonū: ⁊ ip̄ꝫ nō appere eſt ſi gnū malū. ¶ Dico tn̄ fignāter ī vulnere taliū mēbroꝝ: qꝛ ī vulne̓ carnoſo ſimplici ꝗcūqꝫ tumor apꝑeat tibi nō ē bo nū: eo ꝙ īpedit curā ſimplicē eiꝰ: ſꝫ ī vulne̓ taliū mēbroꝝ talis tumor apparēs ē ſignū bonū. Nā tal̓ tumor qn̄ ap paret ī ꝑtibꝰ exterioribꝰ circūſtātibꝰ ſignificat maꝫ ⁊ hūi ditates venire ad ꝑtes exteriores ⁊ nō diſꝑgi ꝑ mēbra in ieriora: vn̄ ſignificat ſecuritatē ſpaſmi ⁊ ꝑmixtiōeꝫ rōnis ⁊ ēt fignificat ſecuritatē apatis ī neruo ī quo ē maximꝰ ti mor: ⁊ iō tale ap̄a appare̓ ī vulne̓ eſt bonū. Et hͦ ē qd̓ dic̄ Hyp. ī vna ꝑticula affo. Quibuſcūqꝫ tumores ī vulneri bus apparēt nō valde ſpaſmant̉ neqꝫ īſaniūt ⁊c̄. Qn̄ aūt talis tumor nō apꝑet tūc ſignificat nocumētū ītrīſecū ad qd̓ ꝯuertunt̉ maͣe ⁊ nō ꝑueniūt ad vulnꝰ: vt dicit Aui. Et iō tūc ē dubiū de ſpaſmo ⁊ ꝑmixtiōe rōnis ⁊ apate nerui ⁊ alijs malis accn̄tibꝰ: ꝑꝑ qd̓ talē tumorē nō apꝑere ī vul nere ē malū. Et hͦ ē qd̓ dicit Hyp. ī eadē ꝑticula. Si ī vul neribꝰ magnis ⁊ fortibꝰ tumor nō appareat magnū ma lū: laxa bona: cruda mala. Et d̓ tali apate ītelligit Aui. cū dic̄ ꝙ ip̄ꝫ n̄ appare̓ ē malū. Argumēta aūt ī ꝯtrariū argu unt de apate ītelligēdo alio mō: vt dem̄ ē. Deīde cū dicit. t oꝫ vt tu obẜues illd̓ qd̓ dicemꝰ ī ca. vlceꝝ: de iudicijs ī ꝗbꝰ cōicant vulnera: ⁊ vlcera: ⁊ poſt poſuimꝰ ea vſqꝫ illud at tēdētes ad illud qd̓ eſt conueniens. ¶ In ꝑte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit q̄dam īdicia mortꝭ ⁊ ꝑicu li vulneꝝ ꝓut fiūt ī ꝗbuſdā mēbris on̄dit hic ꝙ q̄dā ſunt etiā alia indicia vulneꝝ obſeruāda q̄ ꝗdē indicia qꝛ cōia ſūt vlceribꝰ ⁊ vulneribꝰ poſtpoſuit ea dicēda ī tractatu vl̓ ceꝝ: ſūt gͦ ibi reꝗrēda. Que aūt ſint iſta īdicia in ꝗbꝰ cōi cēt vlcera ⁊ vulnera apparebit ī tractatu vlceꝝ: nā mul ta ſūt indicia de vlceribꝰ q̄ ꝗdē poſſūt applicari vulneri bus ⁊ quo ad theoricā ⁊ qͦ ad practicā ẜm ꝙ ibi appare bit. Dicit gͦ Aui. Et opꝫ vt tu obſerues ⁊cͣ. ⁊ poſt poſuimꝰ ea.ſ. vſqꝫ ad tractatū de vlceribꝰ attēdētes ad id qd̓ ē ꝯue nientiꝰ qꝛ magis ꝯueniēs fuit ea tradere ibi qͣꝫ hic: ⁊ hoc iō qꝛ forte magis erat neceſſariū declarare illa iudicia in vlceribꝰ qͣꝫ ī vulneribꝰ vel forte qꝛ illa iudicia magis ap propriant̉ vlceribꝰ qͣꝫ vulneribꝰ licꝫ ēt poſſint applicari vulneribꝰ: ⁊ iō ꝯueniētiꝰ fuit ea trade̓ ibi qͣꝫ hic: hͦ āt totū meliꝰ apꝑebit qn̄ exponemꝰ illū tractatū ſi deꝰ voluerit. ¶ Sermo vl̓is de cura vulneꝝ. Cap̄. iij. Ulnꝰ carnoſū nō eūat̉ ꝗn aūt ſit ſe ctio plana recta aut ſectio rotūda aut habens latera: aut ſectio cum dimi nutiōe aliquātule carnis: ⁊ qn̄qꝫ ē profū dum penetrās ⁊ qn̄qꝫ diſcoopertum. ¶ Suꝑius Aui. poſuit quādā ſūmā de īdicijs mortis ⁊ ꝑi culi qͦrūdā vulneꝝ. In iſta ꝑte exeꝗtur de vulneribꝰ ſpā liter ponēdo curā p̄dictoꝝ: ⁊ ī iſto ca. pͥncipal̓r ītēdit po nere curā vulneꝝ carnoſoꝝ nō penetrātiū: lꝫ aūt Auic. h̓ faciat aliquā mētionē de vulneribꝰ q̄ fiūt ī neruis: tn̄ hͦ n̄ facit ꝑ ſe hic: cū poſtea de vulneribꝰ neruoꝝ Auic̄. faciat quēdā tractatū. Diuidit̉ aūt id capl̓m ī ꝑtes duas. In pͥª ꝑte Aui. ponit curā cōplete vulneꝝ carnoſoꝝ non pene trātiū ī ꝗbꝰ vulneribꝰ nō ē magnus timor. In ſcd̓a parte Aui. tāgit aliꝗd de cura vulneꝝ mēbroꝝ neruoſoꝝ in ꝗ bus: ē magnꝰ timor licꝫ hͦ faciat Aui. īcidental̓r ⁊ nō ꝑ ſe vt dictū ē. 2ª ibi.(Et de vulneribꝰ ſūt q̄dā habentia timo rem.) Circa pͥmā ꝑtē Aui. ponit curā vulneꝝ carnoſoꝝ. Et duo facit: qꝛ pͥmo ponit quādā diſtinctionē vulneruꝫ carnoſoꝝ. in 2ª ꝑte exeꝗtur curā illoꝝ. 2ª ibi.(Et vnicui qꝫ eſt regimē. Dicit gͦ pͥmo vulnꝰ carnoſum ⁊c̄. ꝯ ꝑtē ſūt tria ītelligēda. Primū ed circa lſt a eſt ītelligēdū circa rubricam Aui. ¶ Nā Auic̄. dicit ī ſua rubrica ꝙ iſte ſermo ē ſermo vl̓is de cura vulneꝝ. Nō enī iſte ſermo vr̄ vl̓is cū Aui. tā gat hic ī ſpāli curā oīum vulneꝝ carnoſoꝝ ⁊ nō facit am plius ī ſequētibꝰ alid̓ capl̓m ſpāle de cura ipſoꝝ. Dd̓m ē ad hͦ ꝙ qn̄ Aui. dicit ꝙ iſte ſermo ē vl̓is nō dꝫ intelligi ꝙ ſit vl̓is: vt qꝛ poſtea faciat alia capl̓a ſpālia de cura iſtoꝝ vulneꝝ: ⁊ iſtud capl̓m ſit folū ſicut vl̓e ad illa: īmo ītelli gēdo illo mō ille ſermo ē ſpālis de cura vulneꝝ carnoſo ruꝫ: ⁊ ꝑꝑ hoc dixi ī diuidēdo ītelligēdo iſto mō ⁊ ꝙ Aui. exequit̉ hic de cura vulneꝝ ſpāl̓r: ſed pōt intelligi ꝙ iſte ſermo ē vl̓is: qꝛ ī iſto ca. Aui. tāgit de cura oīuꝫ vulneruꝫ carnoſoꝝ: ⁊ ēt tāgit aliꝗd de cura vulneꝝ neruoſoꝝ: qꝛ gͦ tāgit̉ aliꝗd de cura oīum vnlneꝝ carnoſoꝝ ⁊ ēt aliꝗd de cura vulneꝝ neruoſoꝝ: iō. pōt dici iſte ſermo vl̓is: qꝛ de oībꝰ vulneribꝰ tāgit aliꝗd licꝫ non fractet de eis ſolūmō vl̓r: īmo tractet ēt de eis mō ſpāli. ¶Uel poſſet dici iſte ẜ mo vl̓is: qꝛ qͣꝫqͣꝫ Aui. in iſto ca. determinat ſpāl̓r de cura vulneꝝ carnoſoꝝ: nihilominꝰ tn̄ Aui. ēt ī iſto ca. ponit qͣn dā curā cōeꝫ oībꝰ vulneribꝰ carnoſis: ⁊ nō ſolū ē cōis oī bus vulneribꝰ carnoſis: īmo ēt oībꝰ vulneribꝰ ẜꝫ ꝙ poſt ſtatiꝫ videbit̉: qꝛ gͦ hic Aui. ponit canones gn̓ales curatio nis vulneꝝ ⁊ ſpāles: iō pōt dici iſte ẜmo vl̓is ẜm qd̓ dicit rubrica Aui. ¶ Scd̓m qd̓ ē ītelligēdū circa iſtā ꝑtē ē d̓ dif finitiōe vulneris. Circa hͦ aūt breuit̓ ītellige ꝗd ē vulnus nā vulnꝰ ē ſol̓o ꝯtinui manifeſta ex recēti tꝑe fcā. In hoc qd̓ dr̄ ſolutio ꝯtinui tāgit̉ genꝰ ipſiꝰ vulnerꝭ: ī hͨ āt qd̓ dr̄ manifeſta tāgit̉ dr̄ia vulneris ꝑ quā differret ab attracti on ⁊ ꝯtuſione ⁊ ſil̓ibꝰ: nā attractio ⁊ ꝯtuſio ⁊ ſimilia ſūt ſolutio ꝯtinui ex recēti tꝑe facta: ſed nō ē ī eis ſolutio con tinui manifeſta: īmo qn̄ ſit ī eis ſolutio ꝯtinui manifeſta dicimꝰ ꝙ ē ibi attractio cū vulnere: bene gͦ dcm̄ ē vulnus eſt ſolutio ꝯtinui manifeſta: ī hͦ aūt ꝙ ē ex recēti tꝑe facta tāgit̉ dr̄ia ipſiꝰ vulneris ad vlcꝰ: nā vlcus bene ē ſolutio cōtinui manifeſta: ſed nō ex recēti tꝑe facta: īmo qn̄ vulnꝰ antiquatū ē ⁊ nō cōſolidat̉: ſed iā facit ſaniē ⁊ pͥus tūc nō ampliꝰ dr̄ vulnꝰ ſꝫ vlcꝰ: ⁊ iō vlcus dr̄ plaga putrida: vul nus aūt dr̄ plaga recēs. Apparet gͦ dictā diffōnē aſſigna taꝫ eē bonā. ¶ Tertiū qd̓ ē ītelligēdū circa hāc ꝑtem ē de diſtinctiōe vulneꝝ. ¶ Propter qd̓ intellige ꝙ vulnꝰ pōt diſtīgui ⁊ diuidi ml̓tis modis. Nā vnoº diſtinguit̉ vulnꝰ ex ꝑte ſui: alioº diſtinguit̉ ꝓut cōparat̉ ad mēbrū. Diſtin guit̉ aūt ex ꝑte ſui iſto mō: qꝛ vulneꝝ alid̓ eſt ſimplex. ali ud eſt cōpoſitū. Uulnꝰ ſimplex eſt: vt dicit Gal̓. 3º de īge. ſani. cui nō aſſociat̉ aliꝰ morbus vel aliud accn̄s: vel alia cauſa. Uulnus aūt cōpoſitū ē cui aſſociat̉ alius morbus ſi cut eſt vulnus cui aſſociat̉ ap̄a aut mala cōpl̓o aūt ꝯtuſio Fen .IIII. De cura at diminutio carnis vel cutis: vulnꝰ.n. qd̓ c cū diminutio ne carnis vel cutis ē vulnꝰ cōpoſitū: ⁊ ē ī eo duplex ītētio curādi ſicut apparet ꝑ Gal. in teg. ⁊ 3º de īge. ſani. aliud accn̄s ſic ut ē vulnꝰ cui aſſociat̉ dolor. Alia cā ſicut vulnꝰ qd̓ iā ē alteratū ab aere. Nā ſtatī qn̄ vulnꝰ alterat̉ ab aere ſit ꝯpoſitū ⁊ nō āpliꝰ curat̉ vulnꝰ vt ſimplex: īmo curat̉ vt vulnꝰ cōtuſiuū.ſ. pͥmo cū empl̓is digeſtiuis donec fiat pus: ⁊ poſtea cū mudificatiuis ſaniei: ⁊ vltimo cū exicca tiuis ſicut apparet ꝑ Albu. ca. de vulneribꝰ. Hec ē gͦ diſtī ctio ex ꝑte ſui.ſ. ꝙ vulnerū alid̓ ē cōpoſitū ⁊ alid̓ ſimplex. ¶ Intellige ꝙ iſta diſtīctio vulneꝝ ē magis eēntialis ⁊ ge neralis oī alia ⁊ ad ipſam oēs ſpēs vulneris reducūtur. Diſtīguit̉ aūt vulnꝰ alio mō ī cōparatiōe ad mēbrū. Et hͦ eſt dupl̓r: vel cōparādo ip̄ꝫ ad diuerſitatē mēbroꝝ ⁊ tūc diſtinguit̉ vulnꝰ: qꝛ vulnꝰ alid̓ ē neruoſū: alid̓ ē carnoſuꝫ alid̓ ē oſſuoſū: ⁊ alid̓ ē qd̓ ſit ī mēbris exterioribꝰ: alid̓ autē eſt qd̓ penetrat vſqꝫ ad mēbra īteriora. ¶ Uel diſtinguit̉ vulnꝰ ī cōparatiōe ad vnū mēbrū. Et hͦ ē multipl̓r: qꝛ qn̄ qꝫ diſtinguit̉ rōne figure quā recipit ī mēbro. Nā qd̓daꝫ ē vulnꝰ qd̓ eſt ſectio plana recta: alid̓ ē vulnꝰ rotūdū: ali ud āt hn̄s latera: qn̄qꝫ autē diſtinguit̉ rōne eiꝰ qd̓ aufert̉ ideſt a mēbro: nā quoddā eſt vulnꝰ qd̓ ē cum diminutio ne carnis vel cutis: qn̄qꝫ aūt diſtinguit̉ rōne ſuꝑficiei vel ꝓfunditatis mēbri: nā vulnꝰ qd̓dā eſt in ſuꝑficie mēbri di ſcoopertū: qd̓dā eſt ꝓfundū ⁊ cōcauū in mēbro. He ergo ſunt diſtinctiōes ⁊ diuiſiōes quas pōt recipere vulnus. ¶ Aui. tn̄ h̓ n̄ pōit oēs iſtas diuiſiōes vulnerꝭ: ſꝫ p̄ſuppōit pͥmā dīſionē.ſ. ꝙ vulneꝝ alid̓ ē ſimplex alid̓ ē cōpoſitū: ⁊ p̄ſuppōit ēt ſcd̓aꝫ dīſionē q̄ ē peneꝫ diuerſa mēbra.ſ. ꝙ vul nus alid̓ ē carnoſū ⁊ alid̓ ē oſſuoſū ⁊cͣ. Et tūc iſtis dīſioni bus p̄ſuppoſitꝭ dīdit Aui. vulnꝰ carnoſū penes alias dīſi ones: didit gͦ pͥº vulnꝰ carnoſū a ꝑte figure quā recipit in mēbro dicēs: vulnꝰ carnoſū nō euacuat̉ ꝗn aut ſectio pla na ſit recta: ꝑfectionē planā rectā ītelligitſectionē q̄ ꝓce dit ī lōgū ẜm rectā lineā: aut ſectio rotūda: ꝑſectione ro tūdā Aui. nō ītelligit ſectionē q̄ fit rotūda ꝑ ablationē car nis ⁊ cutis ⁊ ex vulnere ẜm figurā rotūdā: ſꝫ ītelligit ꝑ ſe ctionē rotūdā qn̄ labia vulnerꝭ ita elōgant̉ abīuicē ꝙ fi gura vulnerꝭ ſit rotūda: vn̄ ⁊ hͦ ſectio rotūda pōt fieri ſine diminutiōe carnis: qꝛ ſit ſolū ꝑ multā elōgationē labioꝝ adinuicē. Et ꝙ hͦ ſit de ītētiōe Aui. apꝑebit meliꝰ: poſtea qn̄ ꝓſequet̉ de ſpēbꝰ iſtoꝝ vulneꝝ: aut hn̄s latera ꝑſectio nē hn̄tē latera ītelligit ſectionē q̄ ē ẜm figurā triāgulareꝫ vel qͣdrāgularē: vel ẜm aliā figurā q̄ nō ē circularꝭ. Et ſi milit̓ intellige ꝙ Aui. ītelligit hic ſectionē hr̄e latera nō ꝑꝑ diminutione carnis: ſed ēt ꝑꝑ elōgationē labioꝝ dato ꝙ diminutio nō ſit vel ſit pauca de qͦ nō ſit curādū. Et iō nota ꝙ labia vulnerꝭ aut ml̓tū elōgant̉ abinuicē ⁊ vtrū. qꝫ elōgat̉ ab alio. ⁊ tūc vulnꝰ ſit figure rotūde: qꝛ labia ꝑꝑ multā elōgationē abīuicē arcuant̉: vn̄ fit figura rotunda. aut labia vulneris nō ml̓tū elōgant̉: ⁊ tūc ſit īde figura la teral̓. Aut ſectio cū dimīutiōe aliquātule carnis. Hic aui. īnuit aliā dīſionē vulneris carnoſi rōne eiꝰ qd̓ aufert̉ ex mēbro. Innuit.n. ꝙ vulnꝰ qd̓dā ē cū diminutiōe carnis ⁊ qd̓dā ē ſine diminutiōe carnis. Et expone id qd̓ dic̄ cum diminutiōe aliquātule carnis.i. cū diminutiōe alicuiꝰ qͣn titatꝭ carnis. Et ītellige ꝙ tāta qͣꝫtitas ſit ablata vt reddat vulnus cōpoſitū: qꝛ ſi eēt paꝝ ablata de qͣ nō eēt curāduꝫ tūc vulnꝰ nō ꝑꝑ hͦ diceret̉ cōpoſitū: īmo et curaret̉ vt ſim plex.ſ. ligādo ⁊ ſuēdo: vt poſtea dicet̉. ¶ Et vr̄ ēt Aui. ꝑ id qd̓ ponit̉hͦ cū nō ponat niſi vnū mēbrū iſtiꝰ dīſiōis dare ī tellige̓ ꝙ oīa mēbra p̄dcē dīſiōis q̄ ē ẜm figurā vulneris reponātur ſub altero mēbro iſtiꝰ dīſiōis.ſ. ſub vulne̓ ſim plici qd̓ ē ſine diminutiōe carnis. ¶ Et qn̄qꝫ ē ꝓfundū pe netrās. Hic Aui. pōit aliā dīſionē vulnerꝭ carnoſi q̄ attē dit̉ penes ſuꝑficiē ⁊ ꝓfunditatē mēbri. Dicit qͦ. Et qn̄qꝫ ē ſcꝫ vulnꝰ ꝓfundū penetrās: ego nō ītelligo h̓ penetrās ad membra īteriora: qꝛ ī iſto ca. nō d̓termīatde vulneribus penetrātibꝰ cū in ſequētibꝰ faciat qd̓dā capl̓m ſpeciale d̓ ipſis: ſed ītelligo penetrās: vt qꝛ vulnꝰ penetret multū in ꝓfunditatē mēbri ficut ſūt vulnera cōcaua ꝓfunda vl̓ ſit vulnꝰ abſconſum latēs ſicut ſūt vulnera q̄ fiūt abſconſio num ⁊ cauernaꝝ. Et qn̄qꝫ ē diſcoopertū.i. apparēs exn̄s in ſuperficie mēbri. Tūc ſequitur illa pars. ¶ Et vnicuiqꝫ eoꝝ ē regimē: ⁊ cōicāt oīa ī retētiōe ſanguīs curretis ⁊ iā poſuimus ad illud ca. ⁊ fortaſſe curſus ſanguīs quā titate tēperata cōfert vulneribꝰ: ⁊ ꝓhibꝫ apoſtema ⁊ opilationeꝫ ⁊ febrem. ¶ In qͣ ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit qͣſdā diuiſiōes vulneꝝ car noſoꝝ exeꝗtur curā illoꝝ. Et dīdit̉ hec ꝑs ī duas: in pͥma ꝑte ponit qͣꝫdā curā ī gn̓ali reſpcū oīuꝫ p̄dcōꝝ vulneruꝫ in 2ª ꝑte ponit curā vulneꝝ p̄dcōꝝ ī ſpāli. 2ª ibi. Cū gͦ eſt ſectio plana recta. Prima ꝑs dīdit̉ ī ꝑtes duas. in pͥª ꝑte ponit id regimē qd̓ ē vl̓e oībꝰ vulneribꝰ. in 2ª ꝑte ꝓbat qd̓ daꝫ ſuppoſitū. 2ª ibi. Nā de melioribꝰ.) Diē g. Et vnicui qꝫ eoꝝ.i. p̄dictoꝝ vulneꝝ carnoſoꝝ ē regimē.i. ē cura ꝓpͥa quā dicet poſtea Aui. Et cōicāt oīa ⁊cͣ. i. ⁊ canon cōis cure oīuꝫ vulneꝝ ē reſtīgere ſanguinē decurrētē ex vulnere. Iſta gͦ ītētio q̄ eſt reſtringere ſanguinē eſt cōis ī oī vulne̓ ¶ Ulteriꝰ ex hͦ ſeꝗt̉ cū iſta ītētio ſit cōis ⁊ cōis ītētio p̄cedat ſpālē ꝙ pͥª ītētio ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē currēteꝫ. Et iā poſuimꝰ ad iſtd̓.ſ. ad reſtrīgēdū ſanguinē capl̓m ꝓ priū.ſ. ī 2º tractatū ſeq̄nti: nō gͦ ē necͣiuꝫ hͨ ponere medici nā ad ꝯſtrictionē ſāguīs: ſꝫ ī ca. ꝓpͥo reꝗͥratur. Et fortaſſe curſus ſanguīs. Hic Aui. modificat ⁊ diſtīguit magis p̄ dictū canonē dicēs. Et fortaſſe curſus ſāguīs ⁊c̄. qͣſi velit dicere ꝙ cū dcm̄ ē ꝙ ꝓª ītētio in vulnere ē reſtrīgere ſan guinē: id dꝫ ſic ītelligi ꝙ pͥª ītentio ē reſtrīgere ſanguinē ſi ſuꝑfluerit: ſi aūt nō ſuꝑfluerit: tūc nō dꝫ reſtrīgi: īmo flu xus ipſiꝰ ꝯfert vulneribꝰ: qꝛ prohibet apa ⁊ opilationem ⁊c̄. ⁊ hͦ ē et qd̓ Gal̓. dic̄ ī li. de īge. nā fi ex vulnere mana uerit ſāguis vulnꝰ ⁊ circūſtātie vulneris minoris erunt timoris. Et ex hͦ qd̓ dicit hͨ Aui. apꝑet ꝙ qn̄ dr̄ ꝙ pͥma in tētio ⁊ cōis ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē id dꝫ modifica ri cū h̓ addito.ſ. ꝓhibere ap̄a ſtatī. mūdificat̉ hͦ ꝙ dico re ſtrīgere ſanguinē: nā dꝫ ſic reſtrīgi vt nō oriat̉ apa. Un̄ n̄ dꝫ reſtrīgi niſi fluat nimis: nā fluxꝰ ipſiꝰ nō multū nimis cōfert vulneribꝰ eo ꝙ ꝓhibet ap̄a. Apparet gͦ ex hͦ ꝙ cōiꝫ ītentio ⁊ pͥª ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē ⁊ ꝓhibe ap̄a. Reſtrictio aūt ſanguīs fit cū medicis ſuis dcīs in ca. ſuo ꝓhibitio aūt apatis fit cū eūone ſāguīs ex toto corꝑe per fl̓omiā ſpāl̓r ſi ex vulnere paucꝰ ſāguis manauerit: ⁊ nō ſolū ſuffic̄ fl̓omia: īmo aliqn̄ oꝫ vulnꝰ ſcarificare vt egre diat̉ ſanguis ibi retētꝰ ne faciat ap̄a: ſit ēt cū dieta tenui et abſtinētia a carne ⁊ vino ⁊ cibarijs groſſis: ⁊ declinet ci bus eiꝰ ad acetoſitatē ſic̄ dicit Raſis. Fit ēt ꝓhibitio apa tis cū medicinis localibꝰ q̄ ꝓhibēt ⁊ repellūt maͣm ex lo co ſicut albugo oui: ⁊ fit ēt cū his q̄ mitigāt doloreꝫ: qꝛ ni hil ē cā ap̄atis ſic̄ dolor: vt dr̄ in de ige. ſani. Sic gͦ ſi dolor eſt ī vulnere ꝑꝑ ſol̓one cōtinui dꝫ mitigari ne oriat̉ ap̄a: ſed nō dꝫ mitigari cū pultibꝰ mollitiuis ſic̄ facit ſecta ſto lidoꝝ cirugicoꝝ ꝗ ī oī vulnere īdifferēter has pultes mi niſtrāt. Quidā enī ſtolidi medici dicūt nullā medicinaꝫ vtiliorē fore vulneribꝰ his pultibꝰ mollitiuis: qm̄ dicunt iſti iſte pultes digerūt ⁊ mitigāt dolorē atqꝫ ꝯfortāt ⁊ mū dificāt ⁊ cōſolidāt: ⁊ vulnera ēt cōcaua replet. Sꝫ hoc qd̓ ipſi dicūt falſiſſimū ē ⁊ erroneū: qd̓ maxīe apꝑet ꝑ Gali. in tegni. ⁊ ēt ī de ige. ſani. ꝙ oē vulnꝰ inqͣꝫtū vulnꝰ exicca ri oꝫ ⁊ ꝑ medicinas exiccātes curat̉. ypoc. ēt dicit ꝙ nll̓m vulnꝰ inqͣꝫtū vulnꝰ īdiget humefieri ⁊ ꝙ ſiccū ē vicinū ſa no. humidū vero nō ſano. tales gͦ pultes mollitiue ſi ad miniſtrent̉ ī vulneribꝰ q̄ ſola vulnera ſūt nihil aliud faci unt niſi ꝙ putrefactōeꝫ ī eis gn̓ant. Iteꝝ ēt ſi admīſtrent̉ ī vulneribꝰ ī ꝗbꝰ īdigemꝰ gn̓atiōe carnis augmētant ibi Uulnerū ī vl̓i Tractatus putrefactionē ⁊ ſaniē cū gn̓atio carnis fiat ꝑ exiccātia ẜꝫ ꝙ plane vult Gal̓. in de ige. ſani. Et Aui. ēt poſt idē dicit. ſanies aūt augmētata ī eis pl̓s ea cōcauat: qꝛ ſanies cū ſit nitroſa ⁊ ſalſa: vt Gal̓. dicit in de īge. ſanita. ē corroſiua et diminutiua carnis: tales gͦ pultes mollitiuas admīſtra re īdifferenter ī ꝗbuſcūqꝫ vulneribꝰ peſſimū ē ⁊ errone um: ſed ſolū tales pultes cōueniūt ī vulneribꝰ cōtuſiuis ⁊ alteratis ab aere: eo ꝙ ī talibꝰ oꝫ reſoluere ⁊ aperire et ſaniē gn̄are cū nō curent̉ īquātū vulnera ſūt: ſꝫ inquātū cōpoſita: hoc aūt faciūt pultes mollitiue: gn̄ata aūt ſanie nō ampliꝰ debēt ibi admiſtrari: īmo poſtea cōpetunt me dicine mūdificātes ⁊ exiccātes. Iteꝝ ēt tales pultes mol litiue cōpeterēt ī vulneribꝰ apoſtemoſis n̄ ī prīcipio ap̄a tis: ſꝫ qn̄ ap̄a iaꝫ intātū ꝓceſſit ꝙ nō pōt reſolui ⁊ retroce dere ſine generatiōe ſanier ī vulnere: ī alijs aūt vulneri bus ⁊ maxīe vulneribꝰ q̄ curātur vt ſola vulnera iſte pul tes mollitiue peſſime ſūt. Mitigatio aūt doloris ꝗ accidit in vulneribꝰ ſimplicibꝰ ꝑꝑſolutionē cōtinui ⁊ ꝑꝑ fluxum bu. ad locū nō dꝫ mitigari vt euitet̉ ap̄a cū pultibꝰ molliti uis ſic illi faciūt īdifferēter ī quocūqꝫ vulnere: ſꝫ dꝫ miti gari cū eis q̄ fluxū ꝓhibēt ⁊ nō putrefaciūt ſicut ē rodo le on iunctū in circuitu vulneris cū albugine oui ⁊ cōſimi libꝰ reꝑcuſſiuis exiccatiuis: pultes aūt mollitiue cōpetūt ſolum in caſibus dictis. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Nam de melioribus cū ꝗbus intendi mus ī vulneribus ē vt ꝓhibeamus eoꝝ apationem: qm̄ qn̄ nō accidit apoſtema pol̓e eſt vt eius fiat curatio: verū cuꝫ illio eſt apoſtema aūt attritio aut contuſio ag gregat̉ in vacuitate eius cū vulnere ſan guis ꝗ vult fieri apa aut pus ⁊ nō eſt poſ ſibilis curatio vulneris: ⁊ dum nō preꝑa ratur illud: tūc curet̉ ap̄a: ⁊ ſi retinet̉ ī cō tritiōe ſanguis tūc nō fit ſecuritas ꝙ ipſi us reſolutio feſtinet ſi fuerit ei quantitas de qua ſit curādū ⁊ tenſio ⁊ illud cū con uerſione eius ī pus ⁊ reſolutione ipſius: ⁊ illud fit cū oī calido leui de illis que tu ſcis. Et propter hoc oportet vt adiuuet̉ curſus ſanguinis quando abbreuiatur. ¶ In ꝑte iſta Aut. ꝓbat qd̓dā ſuppofitū pͥus: dixerat enī ī pͥori ꝙ fluxꝰ ſanguinis ī qͣꝫtitate tꝑata cōfert vulneri : ⁊ iō Aui. vult h̓ ꝓbare hͦ: ⁊ in ꝓbādo hoc Aui. on̄dit ēt curā vulneris cōpoſiti: ſic̄ ē vulnꝰ apoſū ⁊ cōtuſiuū. Et ītendit Aui. ī iſta ꝑte ad ꝓbādū ꝙ fluxꝰ ſanguīs confert vulneribꝰ talē rōnē: oē id qd̓ ꝓhibet ap̄a fieri ī vulnere ē bonū ⁊ cōfert vulneri: ſed fluxꝰ ſang. ex vulnere ꝓhibet apa fieri ī vulnere: gͦ fluxꝰ ſang. ex vulnere ē bonꝰ ⁊ ꝯfer vulneri: iſtius rōnis. Aui. ī lr̄a ponit maiorē. pͥmo cū di cit: Nā de melioribꝰ cū ꝗbꝰ ītēdimꝰ. ꝑ hoc.n. elicit ꝓpōnē maiorē.ſ. illd̓ ē bonū ⁊ cōfert vulneri qd̓ prohibet aꝑa fie ri ī vulnere. Deīde Aui. declarat iſtā ꝓpoſitionē maiorē tum dicit: qm̄ qn̄ nō accidit ap̄a: ⁊ ī declarādo hͦ Aui. on̄ dit q̄ ſūt illa q̄ īpediūt curā vulneris ⁊ faciūt vulnꝰ cōpo fituꝫ. Dicit gͦ: bn̄ dcm̄ eſt ꝙ id qd̓ ꝓhibet ap̄a in vulnerec bonū: qm̄ qn̄ nō accidit ap̄a ſupple ī vulnere pol̓e ē vt fi at eiꝰ curatio.i. eiꝰ cōſolidatio ⁊ īcarnatio cū medicīs exie catiuiꝫ. Ueꝝ cum illic eſt ap̄a aut cōtritio aut contuſio ag gregat̉ in cōcauitate eiꝰ ſanguis ꝗ vult fteri ap̄a aut pͥus hoc ē dicere ꝙ qn̄ ſuꝑuenit vulneri ap̄a tūc hͦ ē ꝑꝑ deflu xum hūoꝝ ad cōcauitatē vulneris: vn̄ illi hūores defluxi ad vulnꝰ ⁊ ibi cōgregati faciūt ap̄a: ⁊ hͦ ītēdit Aui. cum dicit: aggregat̉ ī cōcauitate eiꝰ ⁊cͣ. ꝗ vult fieri ap̄a: qn̄ aūt ſuꝑuenit vulneri cōtuſio: tūc ꝑꝑ cōtuſionē q̄ ſanguinē cō culcat ī loco aggregat̉ in ꝯcauitate vulneris contuſi ſan guis ꝗ vult fieri pus.i. ſanies: nā oē cōtuſuꝫ putrefit ⁊ ī ſa niē v̓tit̉: vt dicit Gal̓. in de īge. ſani. ⁊ hͦ vult dicere Aui. cū dicit: aut pͥus: qꝛ id refert̉ ad cōtuſionē: ⁊ non ē poſſibilis curatio vulneris.ſ. dū ſuꝑuenit vulneri vel contuſio ⁊ dū nō ē id.ſ. pol̓is curatio vulnerts ſupple ꝑꝑ ap̄a: tūc curet̉ ap̄a.ſ. pͥus: qꝛ nō pōt curari vulnꝰ niſi pͥus curet̉ ap̄a. Et ſi retinet̉ ī ꝯtritiōe ſa. qͣſi velit dicere Aui. ⁊ ſi ꝯtritio vl̓ cō tuſiio ſuꝑueniat cū vulnere ⁊ ꝑꝑ ꝯtritionē retineat̉.i. cō culcet̉ ſāguis ī vulnere ⁊ ī ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ: tūc nō fit ſe curitas ꝗn ipſiꝰ reſol̓o feſtinet ⁊c̄. qͣſi velit dicere Aui. tūc nō ſumꝰ ſecuri volēdo vulnꝰ curare cura propͥa.ſ. incar nare ipſū cū medicinis exiccātibꝰ ꝙ feſtināter taliꝫ ſāgui reſoluat̉ ita ꝙ ꝯſolidato vulnere vel aliqn̄ ante ꝯſolida tionē talis ſanguis a naͣ reſolutꝰ ſit: ⁊ nō ſit nec̄e ītendere ad curā ipſiꝰ cū alijs medicinis: ſi fuerit ei qͣꝫtitas de qͣ ſit curādū ⁊ tēſio. ¶ Addit aūt hͨ Aui. ꝙ ſi ſāguis ī vulne̓ cō tuſus fuerit paucꝰ: vt qꝛ ꝯtuſio q̄ ē cū vulnere fuerit pau ca deʸ qͣ nō ſit curādū: tūc talis ꝯtuſio nō īpediret curam ſimplicē vulneris: qꝛ talis ſāguis ꝑ ſe reſolueret̉ a naͣ per poros: cū ſit paucꝰ: ſꝫ ſi talis ſāguis ꝯtuſus fuerit aliq̄ qͣꝫti tatis ⁊ tuſiōis de qͣ ſit curādū: tūc nō pōt reſolui a naͣ ꝑ po ros. Impedit gͦ tūc talis ꝯtuſio cōſolidationē vulneris ⁊ curationē ipſiꝰ ſimplicē: qꝛ nec̄e eſt talē ſanguinē cōtuſum putrefieri ⁊ ī ſaniē verti: gͦ tūc ſi fuerit ꝯtuſio cū vulnere: cuꝫ dicit: ⁊ iſtud.i. cōtuſio ſupple curat̉ cū cōuerſiōe eius ideſt ſāguīs in pus.i. ī ſaniē ⁊ reſol̓onē ipſiꝰ: ⁊ id.ſ. cōuer ſio talis ſāguīs ꝯtuſi ī ſaniē: ⁊ reſol̓o ipſiꝰ ſit cū oī calido le ni de illis q̄ tu ſcis.i. q̄ tu ſcis ī capl̓o ꝯtuſiōis. Impedit gͦ cōtuſio curationē vulneris: qꝛ vulnꝰ curat̉ ꝑ exiccātia. cō tuſio āt ꝑ cal̓a mollitiua. ¶ Exdictis gͦ apꝑet declaratio ꝓ pōnis maioris p̄dicte.ſ. ꝙ oē qd̓ ꝓhibet apa ꝯfert vulne ri: qꝛ qn̄ accidit ap̄a vulneri vel cōtuſio nō pōt vulnꝰ cu rari: ⁊ tūc opꝫ ſupplere minorē ꝓpōnē.ſ. ꝙ fluxus ſāguī ex vulnere ꝓhibet ap̄a: ⁊ d̓claratio hꝰ manifeſta ē: qꝛ ſan guis retētꝰ in vulnere ē cā tumoris ⁊ ap̄atis: ⁊ tūc conclu dit̉ cōcl̓o declarata: gͦ fluxꝰ ſanguīs ex vulnere cōfert vu neri. Ex hac aūt cōcl̓one declarata Aui. cōcludit vlteri quādā aliā cōcl̓onē cū dicit. Et ꝑꝑ hͦ opꝫ vt adiuuet̉ ⁊c̄. qꝛ fluxus ſanguīs cōfert vulneri: qꝛ ꝓhibet ap̄a: eo ꝙ reten tio ipſiꝰ facit oriri ap̄a: gͦ ſi fluxus ſanguīs abbreuiat̉ ⁊ nō egredit̉ qͣꝫtū oꝫ: oꝫ vt adiuuet̉ curſus ipſiuꝫ ne oriat̉ ap̄a: adiuuat̉ aūt per fl̓omiaꝫ ex latere diuerſo ⁊ aliqn̄ nō ſuf ficit fl̓omia: ſed opꝫ ſcarificare vulnꝰ vt exeat ſanguis ex loco ꝗ ibi retentus poſſet facere apoſtema. aūt orit̉ dubitatio q̄dā: dictū enī eſt Cir Ca Di CCA ꝙͣ qn̄ ap̄a ſuꝑuenit vulneri: tunc nō pōt curari vulnꝰ niſi pͥus curet̉ aꝑa: ſed hͦ nō vr̄ verū: vr̄ enī dato ꝙ ap̄a iūgat̉ cū vulnere ꝙ nō īpediat̉ ꝑꝑ hͦ cura ipſiꝰ: ⁊ ꝙ ēt pus ſit īcipiēdū a cura vulneris: qꝛ Aui. dicit in pͥmo ꝙ qn̄ duo morbi ꝯiūgunt̉ debemꝰ īciꝑe ī curatio ne ab eo ꝗ ē cā alteriꝰ: idē ēt dicit Gal̓. 4ª ꝑticula de īge. ſani. ſꝫ vulnꝰ fuit cā ap̄atis: qꝛ ſi vulnꝰ nō fuiſſet ibi nō fuiſ fetꝭ ortū ap̄a: gͦ tūc īcipiēdū ē in curatiōe pͥmo a vulnere. Dd̓m ē ad hͦ ꝙ ſi ap̄a iūgat̉ cū vulnere īcipiēdū ē primo a cura ap̄atis: ⁊ cā huiꝰ ē quā ponit Aui. ī pͥmo. can̄. fen. 4ª qꝛ qn̄ duo morbi cōiungunt̉ īcipiēdū eſt a curatiōe illius quo exiſtēte ibi nō pōt alter ſanari: nūc autē exiſtēte ap̄a te cū vulnere nō pōt vulnus ſolidari: qꝛ donec ē ibi aꝑa ē ibi mala cōplexio ⁊ dolor: donec aūt eſt ibi mala cōpl̓o et dolor vulnꝰ ſolidari nō pōt: quia incarnatio ⁊ cōſolida tio vulneris ſit ex coagulatiōe ſanguis in carnem. hec āt ſit a virtute membri ⁊ tēperamēto ſue cōplexiōis exiſten tis in ſanguine intēperamēto exiſtēte in quātitate ⁊ qua litate. Si aūt eſt ibi mala cōplexio nō eſt ibi tꝑantia ꝯpl̓o nis mēbri: nec ēt ſanguinis exn̄tis ꝗ dꝫ coagulari in car IIII Fen De cura neꝫ. Sil̓r ēt rōne doloris fit ibi fluxꝰ hūiditatū nimiꝰ. vn̄ ⁊ ſit ibi diſtēperātia hu. in qͣlitate ⁊ qͣꝫtitate. Sic gͦ vulnus ſolidari nō pōt donec eſt ibi mala cōplexio ⁊ dolor: ⁊ per ꝯn̄s ēt nō pōt ſolidari donec ē ibi ap̄a. Incipiēdū ē ergo in cura ſi mala cōpl̓o iungat̉ cuꝫ vulnere vel ap̄a pͥmo a cura male cōplexiōis vel apatis: ſimile ēt ē qn̄ iungitur cōtuſio cū vulnere vt dicit Aui. in lr̄a: qꝛ nō ē pol̓is cura tio vulneris donec ē ibi cōtuſio: vn̄ ⁊ oꝫ pͥmo cōtuſionem curare. Et cā qͣre nō pōt vulnꝰ curari donec ē ibi cōtuſio eſt: qꝛ cū ibi ſit caro ꝯtuſa: ⁊ ſanguis ēt cōtuſus ī loco ⁊ oē cōtuſuꝫ neceſſe ē putrefieri ⁊ in ſanieꝫ verti: vt dicit Gal̓. 4º. de inge. ſanita. iō neceſſe ē vt ibi caro contuſa. ⁊ etiaꝫ ſanguis contuſus in ſaniē vertatur: hoc aūt eſt cōtrariuꝫ intētiōi curatiōis vulneris: ergo duꝫ eſt ibi cōtuſio ⁊ vul nus ꝓhibet̉ a cōſolidatiōe neceſſe ē pͥmo cōtuſioneꝫ cu rare. Sil̓r ēt qn̄ vulnꝰ eſt ab aere alteratū: nā oꝑꝫ ipſū cu rare ſicut vulnus cōtuſum: alteratio enī aeris īpedit īcar nationē vulneris: qꝛ ſi ꝑtes ꝯiungantur ⁊ aer remaneat in ſpacio interiori vulneris recluſus ꝓhibet vnitionem fieri: qꝛ incarnatio ꝑtiū vulneris ſit ꝑ vnitionē ⁊ aſſimila tionē nutriētis.ſ. ſanguinis ad vtrāqꝫ ꝑtiū vulneris. Si ergo nutrimētū nō ſuo cōpari miſceat̉: tūc nō poterit ibi fieri aſſil̓atio: nec ꝑ ꝯn̄s cōtinuitatis reſtauratio: cū ergo aer ſit extraneꝰ nō poterit nutrimētū eī cōmiſceri: rema nebit gͦ ibi vacuitas īter ꝑtes vbi eſt aer: ⁊ ꝑ ꝯn̄s non fiet mixtio ⁊ iūctio ⁊ aſſil̓atio nutrimēti ad vtrāqꝫ ꝑtē vulne ris: ſed nutrimētū.ſ. ſanguīs ꝯcidēs a foraminibꝰ mēbri in locū innaͣleꝫ.ſ. in vacuitatē illā in qua ē aer corrūpere tur ⁊ tādeꝫ neceſſariū eſt vt ſanies fiat: ⁊ ad hoc etiā adiu uabit aer ibi recluſus rōne ſue qͣlitatis: qꝛ ibi caleſcēs ibi corrūpet̉ ⁊ ipſe corruptꝰ corrūpit vehemēs nutrimētuꝫ. Un̄ ⁊ vnitio ꝑtiū vulneris īpedit̉. Apparet ergo que ſūt īpediētia curationē vulneris q̄ pͥus oꝫ remouere ⁊ cura re: ⁊ apparēt ēt cauſe illoꝝ. ¶ Sed ītellige vlteriꝰ ꝙ licꝫ ſint plurima īpediētia curationē vulneris tn̄ inter ea eſt diſtinctio ⁊ diuerſitas: qꝛ lꝫ mala cōplexio ⁊ ap̄a impedi ant curationē vulneris: qꝛ ipſa donec ſunt ibi vulnus ſo lidari nō pōt: ⁊ ſic incipiēdū a curatiōe ipſoꝝ in intētio ne nihilominꝰ tn̄ in operatiōe maͣe q̄ adminiſtrat̉ ad cu rationē male cōplexiōis ⁊ vulneris ⁊ ad curationē apatꝭ in ſui pͥncipio cū hoc qd̓ eſt cōueniēs iſtis pōt eē cōueni ens vulneri: qꝛ cū hoc ꝙ medicina eſt calida vel frigida vt curetur mala cōplexio vel ꝓhibeat̉ ap̄a in ſui pͥncipio pōt eſſe ⁊ dꝫ eē de ſiccatiua: vn̄ rōne ſue deſiccationis cu rat vulnus: rōne aūt caliditatis vel frigiditatis curat cō plexionē ꝯtrariā ⁊ reducit eaꝫ ad naͣlē ⁊ ꝓhibet ap̄a: ⁊ iō remouēdo malā cōpl̓onē ⁊ apa curat̉ ⁊ incarnat̉ vulnus lꝫ aliqn̄ nō faciat hoc ſꝫ d̓ueniat ad gn̓ationē ſaniei ⁊ fiat vlcus: Sed qn̄ cōtuſio ē cuꝫ vulnere vel alteratio aeris: tūc medicina q̄ cōpetit in cura iſtoꝝ nō cōpetit vulneri: vn̄ vulnus cū in iſtis d̓beat medicina calida ⁊ hūida ad miniſtrari: ⁊ iō vulnꝰ nūqͣꝫ amplius pōt incarnari cū cu ratiōe iſtoꝝ cū deueniat ad ſaniē ⁊ fiat vlcus ⁊ oporteat poſtea ipſū curare cura vlceꝝ: ⁊ iō diuerſitas eſt in hoc ī ter vulnꝰ cōtuſiuuꝫ ⁊ inter vulnꝰ cū mala cōplexiōe ī ſui pͥncipio: dico aūt in ſui pͥncipio: qꝛ ſi ap̄a ꝓcedat vltra pͥn cipiū ⁊ deueniat ad collectionē: tūc medicina q̄ competit ibi ad generandā ſaniem nō cōpetit vulneri: ſed in pͥnci pio pōt cōpetere cū in pͥncipio īdigeat medicina ꝓhibiti ua ⁊ exiccatiua. ¶ Tūc his viſis reſtat reſpōdere ad rōne qua ꝓbabat̉ ꝙ ſi apoſtema iungat̉ cū vulnere ꝙ nō ſit in cipiēdū a cura apatis: qꝛ dicebamus ꝙ vulnꝰ ē cā ap̄atis ⁊ ab illo ē īcipiēdū ẜm Aui. qd̓ eſt cā alteriꝰ. Dd̓m ꝙ cā ē duplex: q̄dam eſt cā qͣ remota remouet̉ effectus. ⁊ de tali cā intelligit Aui. cū dicit ꝙ incipiēdū eſt a morbo ꝗ eſt cā ⁊ iō exēplificat ipſe ibi de fe. ⁊ opilatione. Alia eſt cā qͣre mota nō ꝑꝑ hoc remouet̉ effectꝰ: ⁊ de tali cā̓ nō intelligit Aui. ⁊ qꝛ ita ſe hn̄t vulnꝰ ⁊ ap̄a: nā vulnꝰ eſt cā ap̄atis qͥn tum ad generationē: nō aūt qͣꝫtū ad cōſeruatione: iō argu mentū p̄dictū nō cōcludit. Deinde eum dicit. ¶ Cuꝫ ergo ſectio eſt plana recta de qua nihil cecidit ſufficit in regimine eius ſtri ctura ⁊ ligatura ⁊ ꝓhibitio ſanguinitatꝭ ⁊ aquoſitatis ab ea: ⁊ ꝓhiber̄ ꝙ aliqua re rum cooperiat eaꝫ neqꝫ pilus neqꝫ aliud poſtqͣꝫ tu conſeruaueris cōplexionē mē bri ⁊ ſollicitus fueris ī hoc ne attrahatur ad mēbrū niſi ſanguis naturalis. ¶ In parte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit quendā canonem cure generalē oībus vulneribꝰ: exequit̉ curā p̄dictoꝝ vulne rum carnoſoꝝ ī ſpāli ponendo curā ꝓpriā vniuſcuiuſqꝫ p̄dictoꝝ vulnerū. Et diuidit̉ iſta ꝑs in ꝑtes qͣtuor. In pri ma ꝑte ponit curā vulneris qd̓ eſt ſectio plana recta. in ſe cunda ꝑte ponit curā vulneris qd̓ eſt figure rotunde. In tertia ꝑte ponit curā vulneris qd̓ eſt ꝓfundū latēs. in qͣr ta parte ponit curā vulneris qd̓ eſt cū diminutiōe carnis 2ª ibi.(Et ſi fuerit magna.) 3ª ibi.(Et ſi fuerit profunda.) 4ª ibi. Cū aūt ex vulnere abſcīdit̉ caro ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo Cuꝫ ergo eſt ſectio plana recta de qua nihil cecidit.i. cuꝫ vulnus eſt ſectio ſimplex figure lōge ſufficit in regimine eius ſtrictura ⁊ ligatura ⁊cͣ. ¶ Ante aūt qͣꝫ vlteriꝰ ꝓcedat̉ eſt ītelligēdū ꝙ qͣtuor intētiōes reꝗrunt̉ ex parte operis noſtri in vulnere carnoſo ſimplici ẜm ꝙ vult Gal̓. in teg. vna ītentio eſt cōiungere labia ad cōtactū. ſecūda intētio eſt cōſeruare labia ſic cōiuncta in tali cōtactu. nō enī ſolū ſufficit labia cōiungere: īmo ⁊ oꝑꝫ ea cōſeruare cōiuncta vſqꝫ ad tēpus eo ꝙ operatiōes nature nō ſunt ſubite īmo fiunt ī tēpore determinato paulatiꝫ ⁊ gradatim: ⁊ iō opꝫ cōſeruare labia ſic cōiūcta vſqꝫ ad tp̄s donec īcarnatio ſuf ficiēter ſit facta: he aūt due intētiōes cōplentur cū ſtrictu ra ⁊ ligatura. Et aliqn̄ eſt neceſſaria ſutura quādo ſectio eſt magna ẜm ꝙ dicet ī ſequēti parte. ¶ Cōplent̉ etiā iſte due intētiōes cū hoc.ſ. ꝓhibēdo fluxū humoꝝ ad locun ꝓhibētiū cōſeruationē iunctiōes ꝓpter ſuꝑabūdātiā eo rum in loco. Tertia intētio eſt ꝓhibere vt nil īcidat extra neum īter labia ſicut eſt puluis vel pilus vel oleum vel alia humiditas extranea: veniēs ab extra: hec enī oīa ꝓ hibent īcarnationē cum ꝓhibeant cōtactuꝫ partium adī uicem: īmo nō ſolum iſta cadentia īier labia vulneris ꝓ hibēt vnitionē. Sed etiā aer de quo minus videt̉ ꝓpter rōnem dictaꝫ ſuperiꝰ. Quarta intentio eſt ſubſtātiam ſa nam partis ſeruare: id eſt adminiſtrare medicinas ꝯſer uātes ⁊ ſimiles cōplexiōi membri: ⁊ quomodo hoc mel us ītelligat̉ dicemus in exponēdo litterā Aui. Has autē quatuor intētiōes quas ponit Gal̓. obſeruari in vulnere ſimplici carnoſo Aui. intēdit ponere in hac parte. Pri mam ergo intētionē ⁊ ſecūdā Aui. dat intelligere per hͦ ꝙ dicit ſirictura ⁊ ligatura ⁊ prohibitio ſanguineitatis ⁊ aquoſitatis ab ea naͣm vt dictū eſt pͥma ⁊ ſecūda intentio cōpletur per ſtricturā ⁊ ligaturā ⁊ aliquādo per ſuturaꝫ ſicut in vulnere magno figure rotūde vel lateralis de qͦ Aui. Dicet poſtea: ⁊ per ꝓhibitionem fluxus humoris ſu perflui ad locum. Quomō auteꝫ fiet ligatura ⁊ ſtrictura dicetur poſtea in quodam capl̓o quod facit de ligatura vulnerū. De ſutura autē non facit hic mētionē: quia loq̄ tur de ipſa in ſequēti parte vbi loquitur de vulnere in qͦ neceſſaria eſt ſutura: prohibitio autem ſanguineitatis et aquoſitatis ad locum vulneris fit cum eis que dicta ſunt prius per que prohibetur fluxus humorum ad locum vulneris ⁊ apoſtematis. Tertiam intentionem Auicen. ponit cum dicit: ⁊ prohibere ꝙ aliqua rerum non coope riat iam: id eſt debemus prohibere ne aliqua rerum ex trinſecarum extranearum decidat inter labia vulneris: ⁊ hoc ſit ſi non cadit inter labia ipſius: nec puluis nec Tractatus In vniuerſali 6 4 aliud.i. nec oleū nec puluis vel alia res extranea: vt Ga. dicit. Et eſt intelligendū hic ꝙ ꝓpter id qd̓ dicit Gal̓. ſcꝫ ꝙ obſeruandū eſt ne cadat inter labia vulneris nec pul ius nec oleū ⁊cͣ. Quidā medici dicūt male intelligentes Gal̓. ⁊ Aui. ꝙ puluis incarnatiuus ſicut eſt puluis rubeᵍ Almāſo. qui ſit ex olibano aloe ſarco colla ⁊ ſanguīe dr̄a conis ꝑtibus equalibus nō debet immediate poni in orifi cio vulneris: quia dicūt ip̄i Gal̓. dicit ꝙ debemꝰ obſerua re ne incidat inter labia vulneris nec puluis nec oleū ⁊cͣ. et ꝓpter hoc ipſi vt obſeruēt etiā dictū Almā. qui dicit ꝙ iſte puluis cōtinuat recētia vulnera: ponūt pͥmo ſuꝑ vul nus petia madidā in albugine oui: ⁊ poſtea ſuꝑ petiā po nunt puluerē iſtū: ⁊ ſic putāt ſe ſaluare intētione vtriuſꝗꝫ auctoris. Sed iſti medici male dicūt ⁊ male oꝑant̉. male dicūt in hoc ꝙ dicūt ꝙ puluis ꝗ eſt incarnatiuꝰ nō debet poni ſuꝑ orificiū vulneris immediate. Prīo em̄ hoc ē cō tra Albu. ca. de vulne. ꝗ dicit ſic. Si aūt iſta vulnera ſūt parua ſimplicia: tūc res eoꝝ eſt facilis ita vt puluerizes ſuꝑ ea hūc puluerē: qm̄ cōſolidat ea anteqͣꝫ mutet ea aer Et modus pulueris. Re. olibani ꝑtē vnā: ſanguīs draco nis ꝑtes duas: calcis nō extincte ꝑtes tres: terat̉ totū mul tum ⁊ cribellet̉ ex eo vulnus cōſtringat̉ cōſtrictiōe bona donec adhereat ſuꝑ ip̄m bene ⁊ coagulet̉ cū ſanguīe ⁊cͣ. Hec aūt ſunt v̓ba eius. Per hec ergo verba innuit̉ mani feſte ꝙ puluis ꝗ eſt incarnatiuꝰ debet poni in orificio vul neris īmediate. Iteꝝ etiā oēs auctores ponūt ꝙ vulnꝰ in qͣꝫtū vulnꝰ curatur ꝑ medicinas exiccātes: īmo pͥncipalis intētio vulneris vnde vulnꝰ eſt: eſt ip̄m exiccare. exiccari aūt nō pōt vulnus a medicis niſi ſuꝑ ip̄m orificiū vulnerꝭ ponātur ip̄e medicine cū humiditas q̄ eſt in vulnere ſit ī tus in vulnere. ergo tūc cū tales medicine exiccantes ſint medicine q̄ incarnatiue dicūtur. et ex talibꝰ medicinis in carnatiuis ſint quidā pulueres. Male ergo dicunt iſti ꝙ tales pulueres nō debēt poni ſuꝑ orificiū vulneris. Iterū etiā illud qd̓ iſti oꝑantur d̓riſoriū eſt.ſ. qꝛ pͥmo ponūt peti as ſuꝑ vulnus: ⁊ poſtea ſuꝑ petiā poſitā ſuꝑ orificiū vulne ris ponūt pulueres: qꝛ fruſtra ponit̉ ibi ille puluis. cū em̄ actio ⁊ paſſio ſint ꝑ cōtactū ⁊ puluis hic nō cōtangat orifi ciū vulneris nihil ibi oꝑabit̉: ⁊ ideo ibi ad nihil apponit̉. ¶ Et ſi tu dicis ꝙ īmo agit ibi ille puluis: qꝛ virtꝰ eiꝰ pene trat petiā ad vulnus. Dd̓m ꝙ virtus eiꝰ nō pōt penetrare ꝑ petiā vſqꝫ ad vulnꝰ d̓ qua ſit curādū niſi ⁊ penetret ſub̓a eiꝰ: ⁊ fi penetret ſub̓a eius tūc cōtangit vulnus puluis in ſub̓a ſua īmediate: ergo ⁊ eadē rōne poterat ⁊ pͥus ibi po ni puluis abſqꝫ alio medio. Sic gͦ apꝑet ꝑ dictū ꝙ dictum iſtoꝝ nō eſt veꝝ. ¶ Ad aliud aūt qd̓ iſti mouent̉ eo ꝙ mo uētur ꝑ dictū Gal̓. ⁊ Auic̄. ꝗ dicūt ꝙ nos debemꝰ cauere ne inter labia vulneris cadat puluis aut oleuꝫ aut aliud. nos poſſumꝰ rn̄dere duobꝰ modis. Unoº ꝙ Gal̓. ⁊ Auic̄. intellexerūt de puluere extraneo ſicut eſt puluis terre: et de alijs rebꝰ extraneis: eo ꝙ iſta ꝓhibēt incarnationē: ꝗa ꝓhibēt cōtactū partiū vulneris ⁊ nō intellexerūt de pul uere incarnatiuo: ⁊ de alijs medicinis incarnatiuis: quia iſta nō ꝓhibēt incarnationē: īmo faciūt eā per virtutē ex iccādi quā habēt: ſicut dicet̉ poſtea. Et iō Gal̓. ⁊ Auic̄. po nunt poſt iſtā intētionē quartā intētionē.ſ. cōſeruare com plexionē.i. admīſtrare medicinas exiccantes ſil̓es cōpl̓o ni mēbri. Un̄ ex hoc dictu Gal̓. ⁊ Auicē. aꝑꝑet manifeſte ꝙ debeuꝰ admiſtrare medicinas incarnatiuas in vulne re: licet aliqn̄ id nō ſit neceſſariū: vt qn̄ vulnus ē paruum ꝙ ſola ligatura cōſolidat̉. Sic ergo Gal̓. ⁊ Aui. intellexe rūt de puluere extraneo ⁊ de alijs rebꝰ extraneis q̄ nō fa ciunt ad cōſolidationē. ¶ Alioº poſſumꝰ exponere dictū Gal̓. ⁊ Aui. magis vl̓r: qꝛ iſti vidētur ꝑ verba eoꝝ qͣꝫtum ad ſuꝑficiē loqui de om̄i puluere abſolute. pͥmo qꝛ ip̄i nō ſpecificāt de aliquo puluere. 2º qꝛ nō videt̉ bene ꝓbabile ꝙ loquat̉ de puluere terre: qꝛ qꝫ eſſet ille ꝗ mitteret terrā in vulnere cū hoc nō fiat cōuenienter de illo puluere. Et ideo poſſumꝰ aliter exponere dictū Gal̓. ⁊ meliꝰ. Nā qn̄ Aui. dicit ⁊ Gal̓. ꝙ cauēdū eſt ne puluis cadat inter labia vulneris.i. ne cadat intus in ꝓfunditate vulneris. ⁊ tunc ſic exponēdo eſt veꝝ de om̄i puluere: qꝛ etiā puluis īcar natiuus nō debet cadere intus in ꝓfunditate vulnerꝭ ne remaneat ibi aliqd̓ ſpaciū ꝑ qd̓ ꝓhibeat̉ ꝑfecta iūctio. Un̄ medicina incarnatiua debet ſolū in ſuꝑficie vulneris pōi: hoc habet̉ ꝑverba Aui. in ſequēti ca. Dicit em̄ ſic. Medi cine aūt incarnatiue ſūt ille q̄ aggregant inter duo elōga ta: ⁊ nō oꝫ vt oꝑentur niſi in ſuꝑficie amboꝝ faciētes ad herere ⁊cͣ. Sic̄ ergo ꝑ hec v̓ba apparet ꝙ medicina īcar natiua debet poni ſolū in ſuꝑficie exteriori vulneris. ⁊ iō bene debemus cauere etiā de puluere īcarnatiuo ne ca dat intus in ꝓfunditate vulneris: ſed bene pōt poni exte rius in ſuꝑficie vulneris. ¶ Un̄ ⁊ hec expoſitio eſt contra p̄dictos: qꝛ illi intelligūt ꝙ nullo mō debeat poni ibi im mediate puluis incarnatiuꝰ. hoc aūt nō eſt veꝝ ẜm ꝙ di ctum ē prius. ¶ Tūc Aui. ponit quartā intētionē q̄ reqͥrit̉ in vulnere ſimplici cū dicit: Poſtqͣꝫ tu conſeruaueris cō plexionē mēbri: quaſi velit dicere ꝙ p̄ter p̄dictas intētio nes qͥ obſeruande ſūt in vulnere ſimplici: oꝫ etiā obſerua re quartā intētionē.ſ. cōſeruare cōpl̓onē mēbri.i. admini ſtrare medicinas q̄ incarnāt vulnꝰ tales q̄ ſint ſil̓es com plexioni mēbri ⁊ obſeruātes ip̄am. hoc autem vt dic̄ Ga lie. in tegni ſit ꝑ medicinas mediocriter exiccātes. Addit aūt Aui. vltra hoc: ⁊ ſollicitus fueris in hoc ne attrahat̉ ad mēbrū niſi ſanguis naͣlis. ⁊ intellige hoc ⁊ in qͣntitatē et qͣlitate. nā ſanguis peccās ſiue in qͣntitate ſiue ī qͦlitat eſt impediēs cōſolidationē vulneris: vt aꝑꝑet ꝑ Gal̓. ī3 et 4º de inge hoc aūt qd̓ dicit hic Aui.ſ. eſſe ſollicitum.ſ. ne attrahat̉ ad mēbrū niſi ſanguis naͣlis fit ꝓhibendo de fluxū humoꝝ ad locū. qn̄ em̄ ꝓhibet̉ fluxus hūoꝝ ad lo cū ꝗ pn̄t eſſe cā male cōpl̓onis vel apatis tūc nō attrahit̉ ad mēbrū niſi ſanguis naͣlis. Un̄ ⁊ hoc qd̓ dicit hic Auic̄. cōfirmat illud qd̓ dixit pͥus cū dixit: Et ꝓhibitio ſangui neitatis ⁊ aqͦſitatis ⁊cͣ. ¶ Sed circa iſtā qͣrtā ītētionē quā ponit Gal̓. ⁊ Aui. obſeruandā in vulnere ſunt pl̓a intelli gēda. Prīo eſt intelligendū ꝙ Gal̓. abſolute dixit ꝙ opꝫ ſub̓am ſanaꝫ ꝑtis ſeruare. Aui. aūt ſpecificauit ꝙ oꝫ eam cōſeruare ſub̓am ꝑtis qͣꝫtū ad vnitatē: eo ꝙ circa illam ſa nitatē nō hꝫ ꝓpter qd̓ circa illaꝫ indiget cōſeruatiōe ſꝫ cu ratiōe. In cōpl̓one aūt ſua eſt ſana: ⁊ iō circa illaꝫ indiget cōſeruari Rō aūt qͣre oꝫ cōpl̓onē mēbri cōſeruari: eſt: qꝛ cōpl̓o eſt ꝓpriū inſtr̄m mediante qͦ virtutes ⁊ mēbra ſuas oꝑatiōes exercēt. Cū gͦ talis incarnatio labioꝝ fiat ꝑ oꝑa tionē v̓tutis naͣlis mēbri.ſ. oꝑationem v̓tutis nutritiue: et oꝑatio iſtiꝰ ad hoc vt bene fiat reꝗrat cōpl̓onē mēbri ī ſuo tꝑamēto. oꝫ gͦ tales medicinas admīſtrare q̄ cōpl̓onē mē bri cōſeruēt. ⁊ iō dictū eſt ſupra ꝙ mala cōpl̓o eſt vnū de impedimētis ꝓhibētibꝰ fieri incarnationē vulneris. nam donec eſt ibi mala cōpl̓o: vulnus cōſolidari nō poteſt. de hoc qd̓ dicit poſtea Galie. DedeNDuVlū ꝙ cōpl̓o ſana ſeruabit̉ ꝑ me dicinas mediocriter exiccantes. Prīo em̄ eſt dubiū qͣre Gal̓. nō dixit ꝙ cōpl̓o ſana cōſeruabit̉ ꝑ ſil̓ia ip̄i. ſed dixit ꝙ cōſeruabit̉ ꝑ medicinas exiccantes. videtur em̄ hoc eē falſum: cū em̄ cōſeruatio cōpl̓onis mēbri ſit ꝑ ſil̓ia vt Ga lie. dicit in tegni in multis locis. cū em̄ aliqͣ mēbra, ſint qͥ ſūt hūida in cōpl̓one. cōpl̓o illoꝝ mēbroꝝ nō cōſeruabi tur ꝑ exiccantia: īmo ꝯſeruabitur ꝑ medicinas in ꝗͥbꝰ vin cet hūiditas. ſi gͦ vulnus fiat in talibꝰ mēbris: tūc cū nō de beamus adminiſtrare tales medicinas incarnantes ꝙ cō ſeruēt etiaꝫ ꝯpl̓onē mēbri nō admiſtrabimꝰ ibi medicīas exiccātes: īmo medicīas hūidas. ¶ Et ſi tudices ꝙ iō di cit Ga. ꝙ cōſeruabit̉ ꝑ medicinas exiccātes: qꝛ cōpl̓o mē bri hūectata eſt ꝑ vulnꝰ: tūc īproprie dixit ꝙ cōpl̓o ſana cōſeruabit̉ ⁊cͣ. potiꝰ em̄ debebat dicere ꝙ cōpl̓o egra cu rabit̉ ⁊cͣ. cū nō cōſeruet̉ ſꝫ curet̉. ¶ Nos poſſumꝰ dice̓ ad h̓ ꝙ cōpl̓o ſana mēbri vulnerati ꝯſeruabit̉ ꝑ medicinas medio crit̓ exiccātes ⁊ nō ꝑ alias ẜm ꝙ dic̄ gal̓. Et rō hꝰ ē .IIII. De cura vulnerū Fen tionē.ſ. habēdo reſpectū ad corpus vt cōpl̓ionē ipſiꝰ naͣlē a ꝑte ſue ſil̓itudinis cōſeruet: ⁊ habēdo reſpectū ad mor bū vt ip̄m ex ꝑte ſue cōtrarietatis deſtruat. hec aūt verba extrahunt̉ exdictis Gal̓. in 3ª ⁊ 4ª ptiᵐ de inge. ſa. ⁊ in ali is etiā ꝑticulis multotiēs hoc ide dicit. In corꝑe.n. egro attēdit̉ pura cōſeruatio vt in corꝑe ſano: ſed eſt in eo ītē tio curatiōis ⁊ cōſeruatiōis. curationis reſpectu morbi ꝙ debet deſtrui. cōſeruatōis reſpectu cōpl̓onis naͣlis corꝑi vel mēbri. Si em̄ in curatiōe morbi copl̓o naͣlis nō cōſer uaret̉ morbꝰ nō poſſet deſtrui cū cōpl̓o naͣlis ſit ꝓprium inſtr̄m mediāte qͦ naͣ ſuas oꝑatiōes efficit: cōtraria ſibi ex pellit. Apparet ergo ꝙ debet admīſtrari talis medicina in vulnere q̄ a ꝑte ſue ſil̓itudīs cōſeruet ſub̓am ſiue com pl̓oneꝫ mēbri naͣlē. ſil̓r ⁊ a ꝑte ſue cōtrarietatis curet vul nus. Cū gͦ oē vulnꝰ ſit humidū: qꝛ ſub̓a ꝑtis vulnerate ꝓ ꝑte: debilitatē exſolutiōe cōtinui acꝗſitā male digerens nutrimētū ſibi veniēs: ⁊ etiā defluxū hūiditatū ex vicini ꝑtibꝰ ſuſcipiēs hūectatur ⁊ remollit̉. Debet gͦ in eo admi niſtrari medicina incarnatiua q̄ in oībꝰ qͣlitatibus ⁊ alijs ſil̓is ſit ex toto cōpl̓oni mēbri naͣli niſi eſſet ꝓpter aliud ac cidēs ſuꝑueniēs vulneri. In ſiccitate aūt ſit paꝝ augmē tatū vltra ſiccitatē naͣlē ⁊ cōpl̓onē mēbri: ⁊ hoc vt in ipſa medicina ſit ſiccitas qua cōſeruet̉ naͣlis ficcitas mēbri: et ſit etiā ſiccitas vltra illā q̄ ſit potēs exiccare vulnꝰ vt ſil̓i bus cōſeruemꝰ ⁊ cōtrarijs curemꝰ. Nō gͦ dixit Gal̓. ꝙ cō plexio ſana cōſeruabit̉ ꝑſil̓ia: ſed dixit ꝙ cōſeruabitur ꝑ exiccātia: eo ꝙ oꝫ ſic cū medicina incarnatiua cōſeruare cōplexionē naturaleꝫ membri: vt etiā deſtruat morbum: hec aūt fit ꝑ ſicciora qͣꝫ ſit ſiccitas mēbri naͣlis. Ex dictꝭ gͦ manifeſtū eſt ꝙ oē vulnus indiget medicinis exiccātibꝰ. et etiā ꝙ qͣꝫto mēbrū vulneratū fuerit ſiccius tāto indiget ſiccioribꝰ medicinis. qͣꝫto aūt fuerit humidiꝰ tāto indiget minus ſiccis: vt.ſ. ſit mēſura qͣlitatis medicine equaliꝫ cō plexioni mēbri ⁊ paulo aucta in ſiccītate ꝓpter id qd̓ di ctū eſt. ¶ Tūc rn̄dū ad id qd̓ arguit̉: qꝛ diciꝫ tu videtur ꝙ falſum dicat Gal̓. cū dicit ꝙ cōpl̓io ſana cōſeruatur ꝑ me diocriter exiccātia: qꝛ oīs cōſeruatio ſit a ſil̓i ⁊cͣ. Dd̓m ꝙ medicina cōſeruās eſt duplex: quedā eſt cōſeruās pure: et iſta bn̄ debet eſſe oīno ſil̓is ita c̓ ſit in eodē gradu ī cō plexione cū cōpl̓one corꝑis. Et iſta mediciua cōſeruans debet̉ corꝑiſano. Alia ē medicina cōſeruās q̄ eſt cū hͦ vel p̄ſeruās vel curās: Et talis medicina cōſeruās debet eti am eſſe ſil̓is cōpl̓oni mēbri: ſed nō in eodē gradu: immo debet eſſe tm̄ augmētata vel diminuta vt deſtruat lapſuꝫ vel reſiſtat ne cadat in lapſuꝫ. Cū gͦ in vuluere ſit lapſus ad humiditatē: ⁊ ſit etiā ſub̓a mēbri parata plus labi ī eo dem. Debet gͦ talis medicina adminiſtrari vt in ea ſit ſic citas cōſeruās ſiccitatē naͣlē mēbri: ⁊ vltra hoc etiā vt ex iccet hūiditatē vulneris: hoc aūt facit medicina excedēs ſiccitatē naturalē mēbri: vt dictū eſt. ¶ Ad aliud argumē tū tu dicis ꝙ tūc potiꝰ deberet dici ꝙ cōpl̓o egra curabit̉ et nō cōpl̓o ſana cōſeruabitur. Dd̓m eſt vt dictū eſt q̓ in vulnere ⁊ eſt cōſeruatio ⁊ curatio. nā eſt ibi cōſeruatio ex ꝑte cōpl̓onis naͣlis mēbri: qꝛ in om̄i corꝑe egro qͣꝫtūcūqꝫ ſit eger donec viuit eſt ibi cōpl̓o naͣlis quā oꝫ conſeruari. Eſt aūt ibi curatio ex ꝑte lapſus. Reſpiciēdo gͦ ad cōpl̓o nem naͣlē mēbri dixit Gal̓. G cōpl̓o ſana cōſeruabitur: ⁊ reſpiciēdo cū hoc lapſum ꝗ eſt ibi dixit q debet ꝯſeruari ꝑ mediocriter exiccatia: nō aūt ꝑ ſil̓ia: vt dictū eſt. ¶ Sꝫ qꝛ dictū eſt ꝙ medicine incarnatiue debēt eſſe exiccātes et excedere ſiccitatē naͣlē mēbri. Poſſet eſſe dubitatio vl̓ terius in quo gradu debēt eſſe deſiccatiue: ⁊ qͣꝫtū debęā excedere ſiccitatē naͣlē mēbri. ſed hoc potius ſpectat ad ſequēs capl̓m in quo determinat de cōpl̓one iſtaꝝ medi cinaꝝ: ideo hoc vſqꝫ illic reſeruetur. ¶ Deinde cū dicit: ¶ Et ſi fuerit ita magna vt ne cōcurrant extremitates eius: qm̄ ſūt rotūde lōgate aut diuerſe figure: aut iā deſtructa eſt ex ea caro pauca nōͣ pl̓ima: tūc eiꝰ cura eſt ſu tura: ⁊ ꝓhibitio aggregatiōis hūiditatis in ea cū adminiſtratiōe exiccātiū reper cuſſiuoꝝ et adminiſtratione ſubtilianti um que dicemus. ¶ In ꝑte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit curā vulneris qd̓ eſt ſectio plana recta: ponit hic Aui. curā vulneris qd̓ eſt rotundū vel laterale. Et eſt intelligēdū ꝙ cura iſtiꝰ nō diuerſifica tur a cura p̄dicti in aliqua p̄dictaꝝ qͣttuor intentionū: ꝗa oēs ille intētiōes reꝗrūtur etiā hic. ſed diuerſificat̉ in hoc qꝛ ibi ſufficit ligatura ad cōiūctionē labioꝝ ⁊ cōſeruatio nē ipſoꝝ cōiūctoꝝ: qꝛ labia ſunt paꝝ ſemota: hic aūt indi gemus ſutura: qꝛ labia ſūt magis diſtātia. Iteꝝ etiā ī iſto vulnere indigemꝰ magis ꝓhibere fluxū hūoꝝ ⁊ apa cuꝫ medicinis ⁊ minutiōe ⁊ dieta qͣꝫ in p̄dicto: qꝛ id eſt maiuꝫ vulnus qͣꝫ p̄dictū: vn̄ citius pn̄t ſuꝑuenire ei iſta accn̄tia. Dicit ergo Aui. ⁊ ſi fuerit magna.ſ. ſectio: ita ne cōcurrāt extremitates eiꝰ.i. ita vt nō appropinquēt ſibi inuicē par tes vulneris: qm̄ ſunt rotūde alogate aut diuerſe figure. Ex hoc qd̓ hic dicit Aui. apꝑet hic qd̓ dixi pͥus.ſ. ꝙ Aui. intelligit hoc vulnus eſſe rotūde figure vel lateralis ẜm maiorē et minorē diſtātiā labioꝝ adinuicē. aut ſupple eſt tale vulnus ꝙ ex eo iā deſtructa ē caro pauca nō pl̓ima Dicit aūt ſignāter Aui. caro pauca nō pl̓ima. qꝛ ſi ex vul nere eleuet̉ caro alicuiꝰ qͣntitatis tūc nō ampliꝰ curatur vt vulnus ſimplex.ſ. ſuēdo vel cōiungēdo labia: īmo cū ratur vt vulnꝰ qd̓ eſt cū diminutiōe carnis. Sed ſi ex vu nere nō eleuet̉ caro de qua ſit curādū tūc nō ꝓpter hͦ im pedit curā ip̄ius ſimplicis q̄ eſt ꝑ ligaturā ⁊ ſtricturā: tū cura eiꝰ eſt ſutura: qꝛ nō ſufficeret ad cōiungēdū labia et tenēdū ipſa cōiuncta ſolū ligatura ꝓpter diſtātiā labioꝝ ſed oꝫ vlteriꝰ ſuere. ⁊ nō ſolū oꝫ aliqn̄ ſuere labia ⁊ cōiun gere ea cū filo: ſed etiā qn̄qꝫ oꝫ dimittere in ſutura acus inuolutas cū filo: ⁊ hoc eſſet qn̄ ꝑtes vulneris eſſent val de remote. ¶ Intellige aūt hic ꝙ ſutura q̄ fit in vulner debet eſſe ſuꝑficialis ⁊ ꝓfunda ẜm ꝓfunditatē vulneris qꝛ ſi vulnꝰ ſit ꝓfundū debet eſſe plus ꝓfunda: ſi aūt ſuꝑfi ciale debet eſſe magis ſuꝑficialis. Iteꝝ etiā debet eſſe nō multū fortis nec multū debilis: qꝛ ſi multū fortis fuerit et ſtricta dolorē generabit ⁊ calidū ap̄a. ſi aūt ſit debilis nō bene ꝑtes vulneris ꝯiungūtur. debet gͦ inter hec fieri me diocriter. Sil̓r oꝫ vt ſutura fiat ex filo de ſerico nō torto qꝛ filū tortū ⁊ chordoſum adiuuat ad diſrūpēdū ⁊ ſcindē dū. ſil̓r etiā filū nō debet eſſe nimis molle: qꝛ abſcinderet̉ ante ꝑfectā iūctionē. dꝫ gͦ eſſe filū lene cū quadā duritie: h aūt ē filū de ſerico nō tortū. ſil̓r etiā mēſura ſpacij q̄ fit int̓ duo pūcta debēt eſſe equalia: qꝛ nō multū ampla: qꝛ am plitudo pūctoꝝ nō bn̄ tenet. nec etiā dꝫ eſſe multū ſpiſſa: qꝛ ſpiſſitudo pūctoꝝ adiuuat ad diſrūpendū. ⁊ ꝓhibitio aggregatiōis hūiditatis in ea cū admiſtratiōe exiccātiū reꝑcuſſiuaꝝ ſicut redoleoninūctū in circuitu ⁊ empl̓a fa cta ex arnagloſſa ⁊ ro. ⁊ hmōi. cū iſtis em̄ ꝓhibet̉ fluxus hūoꝝ ad locū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s etiā ꝓhibet̉ ap̄a qd̓ eſt cā impediēs curatōnē vulnerꝭ. Et admiſtratōe ſubtiliātiū q̄ dicemꝰ.ſ. diete tenuis ⁊ flomīe vſqꝫ ad tp̄s aliqd̓.ſ. donec ſumꝰ ſecū ri de ap̄ate cal̓o ꝙ nō accidat. ¶ Et intellige ꝙ Aui. ī cu ratiōe iſtiꝰ vulneris repetit ſolū duas intētiōes de p̄dictꝭ al̓s aūt duas nō repetit: ⁊ cā fuit: qꝛ cura iſtius nō differt aliqͦ mō a cura p̄dicta in duabꝰ vltimiꝫ intētiōibꝰ.ſ. in ꝓhi bere ne aliꝗd cadat inter labia vulneris ⁊ ſeruare cōpl̓o nē mēbri: ſed dr̄ta cura p̄dicti qͦda mō in duabꝰ pͥmis intē tiōibꝰ.ſ. in ꝯiūgere labia ⁊ cōſeruare ea ꝯiūcta: qꝛ hic in digemꝰ ſutura: ibi aūt nō. Iteꝝ etiā magis īdigemꝰ hͨ ꝓhi bere fluxū hūoꝝ qͣꝫ ī p̄dco. ⁊ iō qꝛ cura iſtiꝰ dr̄ta cura p̄di cta ī duabꝰ pͥmis ītētiōibꝰ: iō hic poſuit illas ītētiōes oftfē In vniuerſali Tractatus dendo quomodo fiant in hoc vulnere. alias autem du as intentiones non poſuit: quia eodē modo ſit hic ⁊ ibi. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſi fuerit ꝓfunda: tunc ſtrictura etiā facit eā adherere multotiēs: ⁊ nō eſt ne ceſſe detegere eā ſi eſt poſſibile illud. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit curā vulneris ꝓfundi ⁊ dicit̉ eſſe profundū: non ꝓpter hoc ꝙ caro dicat̉ ablata inde: ſed dicit̉ ꝓfundū: qꝛ habet ſuū fundū abſconſum ⁊ latentem in mēbro: vn̄ ꝓprie tale vulnus appellat̉ cauernoſum ⁊ latens in mēbro. Et diuidit̉ iſta pars in partes quatuor. In prima ꝑte Aui. oſtendit ꝙ id vulnus aliquādo curat̉ ſicut p̄dicta vulnera.ſ. cū ligatura ⁊ ſtrictura ⁊ alijs cum qdus curat̉ vulnus ſimplex. In ſecūda ꝑte: qꝛ id vulnus aliqn̄ nō pōt curari vt vulnus ſimplex: ſed deuenit ad vl̓ cus. Aui. on̄dit qn̄ hͦ ſit ⁊ on̄dit etiā quō tūc debet curari vt vlcus. In tertia ꝑte: qꝛ ligatura diuerſo mō ſit in vulne ribus ⁊ vlceribus oſtendit Aui. quō debet fieri ligatura in eo qn̄ curatur vt vulnus ſimplex: ⁊ quō qn̄ curat̉ vt vl cus: ⁊ oſtēdit etiā cū hoc ibi Aui. quot de cauſis fit ligatu ra in vlneribus ⁊ vlceribus. In quarta ꝑte: qꝛ id vulnus qn̄ iam factū eſt vlcus aliquādo indiget ad hoc vt curet̉ ⁊ diſcooperiat̉ ⁊ ſecet̉ vſqꝫ ad ꝓfundum: aliqn̄ aūt nō in diget: ſed ſufficit ſibi id orificiū qd̓ habet: ⁊ oſtendit qn̄ hͦ debet fieri ⁊ qn̄ nō. ſcd̓a ibi.(Et id qn̄ nō cōfert.) tertia ibi Et dixit ſapiens ꝙ vulnus.) quarta ibi. Inquit ⁊ ſuffi cit ⁊c̄. Dicit ergo primo. Et ſi fuerit.ſ. ſectio ꝓfunda.i. la tens ⁊ abſconſa in mēbro: tunc ſtrictura etiā.ſ. q̄ ſit ꝑ liga turam ⁊ ſuturā facit eā adherere multotiēs.i. incarnare ⁊ ſolidare ſicut ſit in p̄dictis vulneribus. Et intellige cū hoc obſeruando alias intētiones requiſitas in vulnere ſimplici q̄ dicte ſunt prius.ſ. conſeruare labia cōiuncta ⁊ ꝓhibitio aggregationis humiditatis extranee ⁊ ꝓhibe re ꝙ aliqua rerū extraneaꝝ nō ingrediat̉ labia vulne ris: ⁊ cōſeruare etiā complexionē mēbri. Dicit aūt Auice multotiēs qꝛ aliquādo tale vulnus per ligaturā ⁊ ſuturā nō adheret: īmo deuenit ad hoc vt fiat vlcus: ſicut Auic. dicet ſtatim poſt. Et nō eſt neceſſe detegere eā ſi poſſibi le eſt id: Illud verbū pōt exponi duobꝰ modis. vno mō ſic.i. ꝙ nō eſt neceſſe diſſoluere ligamē ⁊ diſcooperire vulnus a ligatura ⁊ a ſutura per quas labia vulneris te nent̉ ꝯiūcta vſqꝫ ad multos dies donec facta ſit ꝑfecta in carnatio labioꝝ: in quolibet.n. vulnere qd̓ curat̉ vt ſim plex oꝫ tantū labia ſtare cōiuncta donec facta ſit incarna tio anteqͣꝫ diſſoluat̉ ligatura ⁊ ſutura vulneris ſi poſſibi le eſt: id aūt addit hic Aui. qꝛ aliquādo oꝫ detegere ⁊ diſ cooꝑire vulnus a ligatura: ꝓpter cauſas quas poſtea di cet Aui. ⁊ tunc non amplius curatur vt vulnus ſimplex: īmo oꝫ curare ip̄m vt vlcus ẜm ꝙ poſtea dicet Aui. Alio modo poteſt exponi hoc quod dicit. Et non eſt neceſſe detegere eam ſi poſſibile eſt id: hoc eſt ꝙ quando acci dit talis ſectio ꝓfunda in mēbro nō eſt neceſſe eam dete gere.i. eā diſcooꝑire cū ſectione ẜm ꝙ poſtea Aui. docet in quodā capl̓o de ꝑforatiōe vulneꝝ: qn̄ oꝫ vt diſcooperi antur: īmo debemus facere eā adherere ⁊ incarnare cū ſtrictura ⁊ ligatura ſicut ſit in alijs vulneribus ſimplici bus ſi poſſibile eſt illud: addit aut hoc: qꝛ qn̄qꝫ nō eſt poſ ſibile vt adhereat cuꝫ ligatura ⁊ ſutura: īmo oꝫ talē caue nam diſcooꝑire cum ſectione aliqn̄ ſecando totā cauer nam: aliqn̄ aūt ſolum faciendo vnū orificiū: vnde poſſit exire fluxus ſaniei ẜm ꝙ dicet poſt Auic. Qn̄ aūt hoc nō eſt poſſibile.ſ. ꝙ adhereat talis ſectio cū ligatura: ſꝫ oꝫ eā detegere. Aui. dicet in ꝑte ſequēti. Deinde cum dicit: ¶ Et illud eſt qn̄ nō cōfert ſtrictura cum ligatura firmās eā: ⁊ fortaſſe neceſſariuꝫ eſt detegere eā: ſicut oſtendā ⁊ ꝓprie vbi nō cadit ſtrictura bona ſuꝑ radicē ꝓfun di: quare effundūtur ad ip̄m materie ꝓ pter debilitatē eius ⁊ dolore qui neceſſa rius eſt: ⁊ propter diſpoſitiones quas di cam in capitulo vlcerum. ¶ In iſta parte Aui. qꝛ dictū eſt mō ꝙ nō eſt neceſſe dete gere talē ſectionē ſi pol̓e eſt: oſtēdit qn̄ neceſſe eſt detege re eā: ⁊ non pōt curari vt vulnus ſimplex: ſed neceſſe eſt ip̄m curari vt vlcus. ⁊ dicit. Et id eſt.ſ. nō pol̓e ꝗn detega tur: vt qꝛ neceſſe eſt tale vulnus detegere: ⁊ oꝫ talē diffol uere ligaturā ⁊ ſuturā qn̄ n̄ ꝯfert ſtrictura cū ligatura fir mās eā.i. qn̄ ligatura nō facit eā adherere: tūc neceſſariū eſt eā detegere: vt ſanies q̄ aggregat̉ in cōcauo reſpira culū habeat. Et fortaſſe eſt neceſſariū eam detegere ſicut oſtendā: quaſi velit dicere Aui. ꝙ nō ſolū ſufficit aliqn̄ eā detegere diſſoluēdo ligaturā ⁊ ſuturā: ſꝫ aliqn̄ oꝫ nos detegere eā cū ſectione.i. diſcoopire eā ſicut oſtendā.ſ. in capl̓o de ꝑforatiōe vulnerū ⁊ alioꝝ cū oꝫ vt diſcoopiant̉ Et ꝓprie vbi nō cadit ſtrictura bona ſuꝑ radicē ꝓfundi: hoc eſt ꝙ tunc ꝓprie debet fieri detectio vulneris ⁊ diſco opertio ipſius qn̄ nō ſit adherētia ⁊ īcarnatio in ꝓfundi tate: īmo remanet ibi cōcauitas: qͣre.ſ. ꝓpter talē ꝯcauita tem q̄ remanet in ꝓfunditate effundunt̉ maͣe ꝓpter debi litatē ipſins ⁊ dolorē qui eſt neceſſarius: qꝛ ad om̄e vul nus ꝯcauū attrahit̉ huiditas ꝓpter debilitatē mēbri: que quidē debilitas cauſat̉ ibi ex ſolutiōe ꝯtinui ex malis hu moribus ibi defluētibus ad vulnus: ⁊ attrahunt̉ etiā ibi ſuꝑfluitates ꝓpter alias diſpōnes quas dicā in capl̓o vl cerū.i. in tractatu de vlceribus Auic. dicet oēs diſpōnes q̄ ꝯſequūtur vlcera ꝓpter quas diſpoſitiōes attrahunt̉ maͣe ad vlcera ⁊ impedit̉ ꝯſolidatio eoꝝ ẜm ꝙ appare bit in illo tractatu qn̄ ip̄m exponemus. Sic ergo apꝑet ex diciꝭ ꝙ qn̄ nō ſit bona adherētia ⁊ bona īcarnatio in ꝓ funditate vulneris: tūc ꝯcurrūt maͣe ⁊ hūiditates ad vul nus: q̄ quidē ꝯuertunt̉ in ſaniē vel in virus: iſte aūt ſuꝑ fluitates neceſſe eſt vt reſpiraculū habeāt qͣtenus ad ex teriora fluāt: aliter aūt totū mēbrū putrefacerēt: ergo tūc neceſſe eſt maxime vulnus detegere ⁊ diſcooꝑire qn̄ nō ſit bona ſtrictura apud radicē ꝓfundi: vt ſanies ⁊ alie ſu ꝑfluitates ibi aggregate ad exteriora ꝓfluant: ⁊ ſi orificiū vulneris eſt apertū ad hoc vt inde ꝯueniēter ſuꝑfluita tes poſſint exire ſufficit id orificiū: ⁊ nō oꝫ amplius ſeca re vulnus. Si aūt nō eſt apertū: vt qꝛ ꝓfundū ſit inferius ⁊ id ſuꝑius nec poſſit aptari: tunc neceſſe eſt ſecare vul nus vel in parte vel in toto ẜm ꝙ dicet poſtea. ¶ Et ſi eſt neceſſariū vt detegatur nō erit excuſatio ꝗn ponatur cottum ⁊ qd̓ currit curſu eius ſuꝑ eius orificiū exiccās ip̄m ꝓprie vbi ſtrictura nō cadit ſuꝑ radicē ſi cut diximus: aut eſt eius p̄paratio talis ꝙ nō eſt poſſibile materia malā effundi ab ea: aut eſt in ea os aut cōcauata ē ⁊ fa cta ē fiſtula ⁊ ſit in ea hūiditas mala val de: ⁊ ē tūc in iudicio vlcerū nō vulnerū. ¶Hic Aui. oſtēſo qn̄ necͣiuꝫ ē vt tale vulnꝰ d̓tegat̉: on̄dit quō eſt ip̄m curādū poſt talē decoctionē vt on̄dat ꝙ non ampliꝰ curat̉ vt vulnꝰ ſimplex: īmo curat̉ vt vlcꝰ: ⁊ cū hͦ etiā repetit cām p̄dictā: qͣre necͣiuꝫ ē vt detegat̉ vulnꝰ ad iūgēdo illi cāe qͣſdā alias cās. Dic̄ gͦ. Et ſi necͣiuꝫ ē vt de tegat̉. ⁊ ītellige qͦcūqꝫ mō detegat̉ ſiue cū ſectione ſine ſi. ne ſectiōe nō eſt excuſatio ꝗn cottū ponat̉ ⁊ ꝙ currit cur ſu eius.ſ. alia corpuſcula exiccātia q̄ fiunt de ſtupa vel de .IIII. Fen De cura vulne. petia linea ſuꝑ eiꝰ orificiū.i. inter eiꝰ orificiū ponēdo ip̄ꝫ in medio īter labia vulneris ſiccās ip̄m: qꝛ illa corpuſcu la ponunt̉ in vlcere vt recipiāt in ſe ſanie ⁊ ſuꝑfluitates vlceris: vn̄ rōne huius exiccāt vlens: ⁊ cū hͦ ēt tenēt orifi ciū aꝑtū. vn̄ pōt libere ſanies expurgari: neceſſariū autē erit ponere talia corpuſcula in ip̄o: qꝛ qn̄ tale vulnus eſt detectū: tūc nō ampliꝰ curat̉ vt vulnꝰ ſꝫ vt vlcꝰ. In curan do aūt vlcera ponimꝰ cotū vel aliud corpuſculū in orifi cijs ip̄oꝝ: ⁊ iō ſil̓r ēt facimꝰ hic. Et Aui. repetit cām dictā: qͣre neceſſariū eſt vt vulnus detegat̉: ⁊ cū hoc adiungit quaſdā alias dicēs. Et ꝓprie vbi ſtrictura nō cadit ſuꝑ ra dicē ſuā: vt diximus ſupple eſt neceſſariū vt vulnus de tegat̉ ⁊ cū hoc adiūgit qͣſdā alias dicēs: ⁊ ꝓprie vbi ſtri ctura nō cadit ſuꝑ radicē ſuā: vt diximus ſupple eſt ncceſ ſariū vt detegat̉: aut eſt eius p̄paratio talis ꝙ nō eſt poſſi bile materiā malā effundi ab ea: ⁊ hoc eſt ſicut ſi orificiū ſit ſuꝑius ⁊ fundū inferius: ⁊ tūc eſt neceſſariū vt detega tur cū ſectiōe vel in ꝑte vel in toto: aut eſt in ea os.ſ. ꝙ in diget extractione: tūc em̄ neceſſariū eſt etiam vt detegat̉ ita vt os poſſit inde bene extrahi: aut iam cōcauata eſt ⁊ facta eſt fiſtula ⁊ fit in ea humiditas mala valde: ⁊ tūc oꝫ vt detegatur vulnus cū ſectiōe vſqꝫ ad ꝓfundū niſi aliud impediat vt vene vel nerui vel artarie. ¶ Conſequēter aūt Aui. on̄dit vl̓r quō eſt curandū tale vulnꝰ qͣre oꝫ ip̄m detegere ꝓpter cās p̄dictas dicēs. Et eſt tūc.ſ. tale vulnꝰ qn̄ eſt ſic detectū in iudicio vlcerū ⁊ nō vulneꝝ: gͦ tūc ſuꝑ ple oꝫ acciꝑe curā ipſius ex tractatu de vlceribus ⁊ nō re ponat̉ amplius cura iſtius ſub iſto capl̓o. Deinde cū dic̄: ¶ Et dixit ſapiens ꝙ vulnus nō indiget niſi ligatura aggregāte labiaᵏ: qn̄ querit̉ adherētia ⁊ incarnatio: verū ſi fuerit ne ceſſariū vt naſcatur in ea caro tunc nō eſt in eo neceſſarium illud: ſed eſt neceſſaria aliqn̄ ligatura cum qua effundat̉ ſorditi es ex orificio eius: ⁊ aliqn̄ ligatura ſit tali mēſura qua retineat medicamē deſuꝑ. ¶ In parte iſta Aui. qꝛ ligatura diuerſo mō ſit in vulneri bus ⁊ vlceribꝰ cū dictū ſit pͥus ꝙ id vulnꝰ ꝓfundū aliqn̄ pōt curari vt ſimplex vulnus: aliqn̄ aūt oꝫ curari ipſum vt vlcus: iō hic Aui. oſtēdit quō debet fieri ligatura in eo qn̄ curat̉ vt vlcus: ⁊ volēdo hoc oſtendere Aui. on̄dit qͦt de cauſis ligatura fit in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ. Dicit ergo. Et dixit ſapiēs. i. Gal. in libro de īgenio ſani. ꝙ vulnus nō indiget niſi ligatura ⁊c̄. ⁊ ꝑ hoc Aui. ponit vnā cām ⁊ vnā vtilitatē ꝓpter quā ligatura fit ī vulneribꝰ: nā aliqn̄ ligatura fit in vulneribꝰ cā aggregādi labia vulneris: ⁊ hec ligatura oꝫ vt apud orificiū vulneris ſit decēter ſtri cta ⁊ cōplicata vt bona fiat expreſſio ſanguīs ſuꝑflui ⁊ hu miditatū aliaꝝ a vulnere verſus alias ꝑtes: quāto aūt a vulnere talis ligatura magis elongat̉ tanto magis rela xet̉: ⁊ hec ligatura non cōpetit niſi in vulneribꝰ in ꝗbus q̄rit̉ adherētia ⁊ īcarnatio: in alijs aūt non cōpetit. Et iō ſubdit: veꝝ ſi fuerit neceſſariū vt naſcat̉ in ea caro: vt qꝛ in vulnere ab ip̄o principio ſit facta diminutio ſub̓e vel vulnus ꝯuertit̉ ad ſaniē ⁊ fiat vlcus: tūc nō eſt neceſſariū illd̓.i. illa ligatura. Sꝫ eſt aliqn̄ neceſſaria ligatura cuꝫ q̄ effundat̉ ſordities vulneris ex orificio eius. In hͦ Auic. tāgit modū aliū ligature ꝗ ſit in vlceribꝰ ⁊ vulneribꝰ: na aliqn̄ ligatura fit in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ ad exp̄ſſionē ſa niei. nā cū ſanies ſit impedimētū generatiōis carnis ⁊ in ꝗbuſdā vlceribus aggreget̉ ſanies ⁊ virus ſicut eſt in vl̓ ceribus ꝓfundis: ⁊ iō oꝫ vt in talibꝰ fiat ligatura cuꝫ qua effundat̉ ſordities ⁊ virus ex orificio eius: hec aūt ligatu ra ſit ꝯtrario mō predicte. Nā talis ligatura dꝫ eſſe ſtri cta apud ꝓfundū aūt apd̓ radicē vlceris: mollis aūt apd̓ eius orificiū vt ex vehemētia ꝯſtrictiōis ipſius apud ꝓfū ditatē vulneris ⁊ ex relaxatiōe in orificio virus ⁊ ſanies ad exteriora ꝓfluāt: ⁊ hec ligatura nō ſit niſi in vulneribꝰ ⁊ vlceribus ꝓfundis in ꝗbus timet̉ ne virus ⁊ ſanies in inferiori parte aggregent̉. ¶ Et aliqn̄ ligatura tali men ſura qua retineat medicamē deſuꝑ. In hoc Aui. tāgit ter tiā cām ⁊ modū ꝑ quē ligatura fit in vlceribꝰ. Nam aliqn̄ ſit ligatura in vlceribꝰ ſolū vt retineat puluillos ⁊ medi cinā vſqꝫ ad tēpus mutationis ſuꝑ vlcus: ⁊ talis ligatura oꝫ vt intantuꝫ ſtringat̉ vt retineat ⁊ cōſeruet puluillos ⁊ medicinā vſqꝫ ad tempus mutatiōis: ⁊ hec ligatura eſt q̄ ſit maxime in vlceribus manifeſtis in ꝗbus non ſunt ca uerne ⁊ abſcōſiōes vbi poſſint ſanies ⁊ hūiditates extra nee aggregari. ¶ Sic ergo habemꝰ ex dictis Aui. ꝙ liga tura fit in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ ẜm tres intētiones ⁊ ẜm tres modos: nā aliqn̄ fit ad incarnandū labia vulneris: aliquādo aūt ſit ad expreſſionē ſaniei: aliqn̄ aūt ſit ſolum ad retinendum medicamina ⁊ puluillus ſuper vulnus. ¶ Et ex hoc vlterius apparet qualis ligatura fit in p̄di cto vulnere.ſ. ꝓfundo: qꝛ quādo curamus ip̄m vt vulnꝰ ſimplex tunc cōpetit in eo ligatura que eſt ad incarnan dū labia vulneris: quādo aut curatur vlcus tunc aliquā do competit ligatura in eo que eſt ad expreſſionē ſaniei. vt quando remanet ſic in ſua ꝓfunditate. Aliquādo aūt cōpetit in eo ſolum ligatura que eſt ad retinendū medi camina ⁊ puluillos: vt quādo detegit̉ id vulnus cum ſe ctione vſqꝫ ad ſuū ꝓfundū. Deinde cum dicit: ¶ Inꝗt: ⁊ ſufficit vt ſit orificio vulnerꝭ lo cus: ex quo effundat̉ ſordities ſemꝑ per naturā: aut ita vt cadat ꝑforatio illic: aut vt tu figures ip̄m cū illa figura. Ego em̄ iam ſanaui vulnus magnū cuius ꝓfun dum erat vbi eſt genu ⁊ ipſius orificium in coxa p̄ter ꝙ fecerim ei orificium aliud inferius apud genu. Sed p̄paraui coxā tali p̄paratione ꝙ ꝓfundum fuit ſuperiꝰ ⁊ orificiū inferius: quare ſanatū eſt abſqꝫ ꝑforatione in inferiori parte. Et ſimiliter qn̄qꝫ ſuſpēdūtur brachiū ⁊ palma ⁊ alia taliter ꝙ orificiū ſemper eſt inferius: hic eſt ergo ſermo eius. ¶ In parte iſta Auicēna quia vulnus profundum quo iā factum eſt vlcus ⁊ curatur vt vlcus indiget ad hoc vt cu retur aliquando vt diſcoopiatur cum ſectione vel in toto vel in parte. Aliquādo autem non eſt neceſſe vt ſecetur: ſed ſufficit ſibi orificium qd̓ habet: ideo hic Aui. oſtendit qn̄ tale vulnus debet ſecari ⁊ quando nō indiget ſectiōe. Et duo facit. Primo ponit̉ circa hoc id qd̓ dixit Galie. ſe cundo addit quiddā ad dicta Gali. ſecunda ibi.(Et dico ꝙ fortaſſe. In parte iſta Auic. intendit dicere qd̓ Galie. dicit ꝙ in iſtis vlceribus ꝓfundis orificium debet eſſe ſic ſituatum vt ſanies ex ipſo per ſeipſam effundat̉: hoc aūt eſt ſi ſit orificium in parte inferiori ⁊ fundum ſit in parte ſuꝑiori. Si ergo orificiū in vulnere ſit in inferiori loco: tunc ſufficit illud orificium. Si autē ſit in ſuperiori ⁊ fun dum in inferiori: tunc vel debet fieri aliud orificiū in par te inferiori vt ſanies habeat fluxum ad decliuiora: vel ſic membrū debet ſituari ꝙ orificium qd̓ erat ſuꝑius fia̓t in ferius ſi id membrū ſic pōt ſituari ſicut eſt crus ⁊ manus ⁊ pedes ⁊ huiuſmodi. Iſta em̄ mēbra ſic poſſunt ſituari vt orificium qd̓ eſt aliquādo in parte ſuperiori fiat in ꝑte inferiori: ⁊ ſufficit hoc orificiū preter ꝙ fiat ibi aliud orifi Tractatus In vniuerſali .I. 66 cium. Et circa hoc inducit quoddā exemplū Gal. cū di cit. Ego enim.ſ. Galienꝰ ſanaui vulnus magnū ⁊c̄. ⁊ ptꝫ quod dicit. Deinde cum dicit: ¶ Et dico ꝙ fortaſſe ibi cadet vulnus vbi tibi erit neceſſarium incidere complete ⁊ ſecare membrum. ¶ Galie. dicit. Et dico ꝙ fortaſſe cadit vulnus ſupple in membro vbi tibi erit neceſſariū incidere complete ⁊ ſe care membrū: quaſi vult dicere Auicē. ꝙ aliqn̄ poteſt ca dere vulnus in tali mēbro ꝙ nō poſſumus ipſuꝫ ſituare ſic ꝙ orificium fiat decliue: nec etiam ſufficit facere ali ud orificium in alia parte: ſed oportet totam concauitatē ſecare vſqꝫ ad ꝓfundum: ⁊ hoc vt ibi ſanies nō moretur maxime ſi ſit in loco carnoſo ⁊ non neruoſo vbi non ti memus propter ſectionem de neruis Deinde cum dicit: ¶ Cum autem ex vulnere abſcinditur ca ro plurima: tunc neceſſaria ſunt ea q̄ car nem naſci faciunt ⁊ non ſufficit illud qd̓ exiccat ⁊ prohibet. Et fortaſſe nocet exic catiuū ⁊ prohibitiuū ex parte qd̓ repel lit materiam ex qua naſcitur. ¶ In parte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit curā vulnerū que ſunt abſqꝫ deꝑditione ſub̓e de qua ſit curandū que quidē cu rantur vt vulnera ſimplicia: Hic Aui. ponit curaꝫ vulne rū q̄ ſunt cū deꝑditiōe ſub̓e q̄ ꝗdē vulnera ſunt cōpoſita: nā ī eis ē duplex morbꝰ.ſ. cōis morbꝰ puta ſolutio ꝯtinui ⁊ morbꝰ officialis: puta diminutio ſub̓e q̄ eſt morbus in qͣꝫtitate: ⁊ iō curāt̉ alio mō qͣꝫ dicta. ¶ Et diuidit̉ ꝑs iſta in partes tres. In pͥma parte ponit curā vulnerū q̄ ſunt cū diminutiōe ſub̓e puta carnis: q̄ quidē vulnera vocan tur a Gal. 3º de īgenio ſanitatis vulnera ꝯcaua. In ſcd̓a parte on̄dit ꝙ qn̄ ꝯcauitas cōponit̉ ſic cū vulnere ꝙ im poſſibilis eſt intētio curatiōis ꝯcauitatis ꝑfecte. In tertia parte qꝛ in vulneribus cōcauis nō ſolū deꝑdit̉ caro ſed cutis ēt: ⁊ ſic ut diminutio carnis īdiget faciētibus naſci carnē: ſic ⁊ diminutio cutis īdiget faciētibus naſci cutē: ⁊ cōparat Auic. id qd̓ facit naſci carnē ad id qd̓ generat cu tē. ſcd̓a ibi.(Et qn̄qꝫ eſt ꝓfunditas.) tertia ibi.(Et qn̄qꝫ eſt id qd̓ facit naſci carnē. ¶Dicit ergo pͥmo. Cuꝫ ex vulnere abſcīdit̉ caro plurima: dicit plurima ſignāter: qꝛ ſi abſcī deret̉ pauca de qua nō eſſet curandū: tūc nō diuerſifica ret̉ cura ipſius a cura vulneris ſimplicis: vt dictū eſt pͥus Et nō ſufficit id qd̓ deſiccat ⁊ ꝓhibet.ſ. ad generandū car ne ſicut ſufficiebat ad incarnādū labia vulneris: nō autē ītelligas hoc verbū: ⁊ nō ſufficit id ⁊c̄. vt nō ſufficiat: qꝛ oportebat ip̄m eſſe magis exiccatiuū: qꝛ hoc nō eſſet veꝝ eo ꝙ medicina generatiua carnis dꝫ eſſe minus exiccati ua medicina īcarnatiua ẜm ꝙ poſtea dicet in ſequēti ca pitulo. ⁊ nō ītelligas qn̄ dicit: Et nō ſufficit.i. nō confert qꝛ nō oꝫ ip̄m ſic eſſe exiccatiuū ⁊ ꝓhibitiuū in gn̓atione carnis: ſic̄ in incarnatiōe labioꝝ: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit Aui. ¶ Et fortaſſe nocet exiccatiuū ⁊ ꝓhibitiuū ⁊c̄. Cuius autē cōplexiōis debeat eſſe medicīa gn̓atiua carnis dicet̉ ad plenū in ſequēti capl̓o. ¶ Tu autem ſuppleas vltra dicta Ani. ꝙ carne regenerata in vulnere ꝯcauo ſuꝑuenit no bis alia curatiōis ītentio.ſ. cooꝑire carnē talē cute qd̓ ꝗdē ſit cū cicatrizātibꝰ. q̄ aūt ſint illa in ſequētibꝰ īnuet̉: in vul neribꝰ.n. ꝯcauis nō ſolū deꝑdtt̉ caro: ſꝫ ēt cutis. Sic̄ aūt caro īdiget generātibꝰ carnē: ita ⁊ cutis īdiget faciētibus naſci cutē. ¶ Et vlteriꝰ ītellige ꝙ vulnus aliqn̄ cōponit̉ cū deꝑditiōe carnis ⁊ cutis ſicut ſunt vulnera ꝯcaua: ali qn̄ aut cōponit̉ ſolū cū deꝑditiōe cutis. Et qn̄ cōponit̉ cū deꝑditiōe carnis ⁊ cutis īdiget: tūc generātibus carnē ⁊ cicatrizātibꝰ: qn̄ aūt cōponit̉ ſolū cū deꝑditiōe cutis: tūc ſolū īdiget cicatrizātibus: ⁊ hec oīa verba plane īnuunt̉ ⁊ declarantur a Gal. ſecunda particula de ingenio ſani tatis. De inde cum dicit: ¶ Et qn̄qꝫ eſt ꝓfunditas ⁊ diminutio oſ ſium taliter ꝙ nō ē pol̓e vt naſcat̉ cōple te: qͣre remanet ꝓfūdū ſicut qn̄qꝫ accidit vt naſcat̉ pl̓s qͣꝫ ſit nec̄e: qͣre ē caro addi ta. Et oꝫ vt cibet̉ eger ꝗ vult vt naſcat̉ ca ro ī vulne̓ ſuo cibo laudabili boni chimi ¶ In ꝑte iſta Auic. on̄dit ꝙ aliqn̄ cōponitur cōcauitas ſic cū vulnere ꝙ impol̓is eſt intētio curatiōis ⁊ ꝯcauitatis ꝑ fecte: ⁊ cū hoc ēt on̄dit quēdā aliū morbū in qͣꝫtitate ꝗ pōt cū vulnere cōponi. Dicit gͦ. Et qn̄qꝫ eſt ꝓfunditas ⁊ dumi nutio oſſiū taliter.i. ⁊ qn̄qꝫ ē ꝯcauttas in vulnere tal̓r ſicut qn̄ eſt in vulnere nō ſolū ex diminutiōe carnis: ſꝫ ēt ex di minutiōe oſſis: ꝙ nō eſt pol̓e vt naſcat̉ cōplete.i. vt reple atur cōplete talis ꝯcauitatis: qͣre remanet ꝓfundū.i. q̄re remanet ibi cicatrix ꝯcaua. ¶ Cā aūt qͣre nō eſt pol̓e vt ꝑ fecte repleat̉ talis ꝯcauitaꝫ vulneris vn̄ remanet cicatrix ꝯcaua: nō eſt ex diminutiōe carnis: ſꝫ ex diminutiōe oſſis. nā qn̄ pars oſſis eſt abſciſſa nō amplius reſtaurat̉ ẜm vi am pͥme intētionis: vt dicit Gal. in tegni. ⁊ hoc ē qd̓ dicit Hypo. in afforiſmo quodā ſexte ꝑticule. Uulnera q̄cūqꝫ annua fuerint neceſſe ē os emitti ⁊ cicatrices ꝯcauas fie ri. Nā vt dic̄ Gal. in cōmēto eiuſdē affo. poſt ſanata vul nera qͣꝫtū os exierit tāta ꝯcauitas remanebūt. Cām auteꝫ dr̄ie qͣre os abſciſſum reſtaurari nō pōt nō ſpectat ad p̄ ſens negociū: ſꝫ hoc in libris vl̓ibus dꝫ ingri. ¶Sicut ac cidit qn̄qꝫ. Hic Aui. on̄dit id qd̓ dixitēe poſ̓e ꝑ qd̓dā ſil̓e: ⁊ dixit ſic̄ accidit qn̄qꝫ vt naſcat̉.i. vt repleat̉ ꝯcauitas vul neris ex carne plus qͣꝫ ſit neceſſe: qͣre eſt caro addita.i. qͣ re ſuꝑexcreſcit ⁊ addit̉ ibi caro vltra terminū naturaleꝫ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s remanet ibi cicatrix alta non eqͣlis. Sic gͦ ſupple ſil̓r pol̓e eſt id qd̓ dictū eſt.ſ. ꝙ qn̄qꝫ accidit vt nō poſſit cō cauitas vulneris ꝑfecte repleri: ⁊ ꝑ ꝯn̄s remanet ibi cica trix ꝯcaua ⁊ ꝓfunda. ¶ Intellige aūt id qd̓ dicit h̓ quodā mō ē ſil̓e p̄dicto ⁊ quodāmō diſſil̓e. Eſt ſil̓e qͣꝫtū ad pol̓e vtrūqꝫ euenire: qꝛ ſicut eſt poſe ꝙ aliqn̄ repleat̉ ꝯcauitas ex carne pluꝫ qͣꝫ ſit neceſſe: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ēt remunet ibi cicatrix addita: ita ēt eſt pol̓e vt aliqn̄ nō ꝑfecte poſſit concauitas vulneris repleri ex carne ⁊ ꝑ ꝯn̄s ēt remanet ibi cicatrix cōcaua ⁊ ꝓfunda. ¶ Eſt autē diſſimile qͣꝫtū ad pol̓e vtrū qꝫ curari: nā qn̄ accidit vt repleatur ꝯcauitas vulneris ex carne plus qͣꝫ ſit neceſſe vn̄ ſit cicatrix addita pōt id pctm̄ ſemꝑcurari cū corroſiuis ⁊ diminutiuis carnis ſuꝑflue ſic̄ de ſe manifeſtū eſt: ſed ꝯcauitas qn̄qꝫ componitur ſic cū vulnere ꝙ impol̓e eſt eā repleri ꝑfecte: vn̄ non pōt al̓r fi eri ꝗn nō remaneat cicatrix cōcaua ſicut qn̄ eſt ibi dimi nutio oſſium ẜm ꝙ dictū eſt. ¶ Ulterius aūt intellige ꝙ ex dictis h̓ ⁊ ex p̄dictis pōt colligi ꝙ duplex morbꝰ in qͣꝫti tate pōt cōponi cū vulnere. Unus morbus eſt in augmē to qͣlitatis ſicut qn̄ eſt ſuꝑflua caro in vulnere. Alius mor bus eſt in diminutiōe qͣꝫtitatis ſub̓e mēbri: ⁊ iſte pōt eſſe duplex: qꝛ qn̄qꝫ cōponitur cū vulnere diminutio carnis ⁊ cutis ſicut accidit in vulneribꝰ ꝯcauis: qn̄qꝫ aūt eſt ī eo ſolū diminutio cutis. ¶ Et vlterius ēt ītellige ꝙ ſicut di minutio carnis ⁊ cutis q̄ cōponit̉ cū vulnere indiget ge nerātibus ⁊ cicatrizātibus: ita ꝑ oppoſitū augmētū qͣꝫtita tis nimie carnis qd̓ cōponit̉ cū vulnere indiget corrodē tibus ⁊ diminuētibꝰ carnē. q̄ aūt ſint corrodētia ⁊ dimnu entia carnē dicent̉ poſtea. ¶ Sed eſt vlterius aduerten dū ꝙ medicīe aliter oꝑant̉ in gn̓atione carnis ⁊ cicatri ęatione ⁊ aliter operantur in diminutione ⁊ corroſione carnis. Nā in gn̓atione ⁊ cōſolidatiōe naͣ oꝑat̉ vt pͥncipa le agens: medicie aūt vt coadiuuātes: qꝛ nihil agunt in hoc: niſi qꝛ remouēt impedmēta naͣe īpediētia ipſam ge nerare vel ſolidare: ſꝫ in corroſione carnis ⁊ diminutio Dinus ſuꝑ Fen. ⁊c̄. Auicē. .IIII. Fen ne medicīe oꝑant̉ ibi: vt principalia agētia: na aūt vel ni hil vel paꝝ ibi oꝑatur: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gal. in tertia ꝑti cula de ingen. ſani. Nā carnē creare ⁊ ꝯſolidare cū actio ne naͣe fiut: medicīe.n. in huiuſmodi nihil agūt niſi ea q̄ naͣm impediūt repellunt: amputare v̓o carnē ⁊ incidere ſuꝑfluā carnē nō fiunt cū actiōe naͣe: ſꝫ cū medicinis for titer deſiccātibꝰ ⁊c̄. ¶ Et oꝫ. Hic Aui. addit quoddā qͣꝫtū ad regimē ꝑdietā qd̓ debet obſeruari in generatiōe car nis dicēs. Et oꝫ vt cibet̉ eger ⁊c̄. Et cā huiꝰ qd̓ dicit Aui. eſt: qꝛ maͣ gn̓ationis carnis eſt bonus ſanguis temꝑatus in quātitate ⁊ qualitate: materia aūt boni ſanguinis ⁊ cu iuſqꝫ alterius boni chimi eſt cibus bonus: ergo etiā opꝫ vt talis cibet̉ cibo laudabili ꝗ in vulnere ſuo indiget re generatione carnis. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄qꝫ ē illud qd̓ facit naſci ita ꝙ poſ ſibile eſt ei vt faciat naſci carnē: cuteꝫ v̓o nō facit naſci cū iam abſciſa eſt totaliter īmo nō facit naſci loco eius niſi carnē du rā ſupra quā nō naſcit̉ pilus: verū aūt ra mi ml̓totiēs eminēt ⁊ naſcūt̉ ſicut caro. ¶Hic Aui. qꝛ in vulneribus cōcauis non ſolū deꝑdit̉ ca ro: ſꝫ ēt cutis ẜm ꝙ dictū eſt pͥus: ⁊ ſicut īdiget diminutio carnis medicīs faciētibꝰ naſci carnē: ita diminutio cutis īdiget faciētibꝰ naſci cutē: qualia ſunt cicatrizatiua: iō hͨ Aui. cōparat id qd̓ facit naſci carnē ad id qd̓ facit naſci cu tē. ⁊ cū hoc etiā ītromiſcet de naſcētia ꝑditiōis ſub̓e vena rū. Dicitgͦ. Et qn̄qꝫ eſt id qd̓ facit naſci carneꝫ: ita ꝙ pol̓e eſt ei vt faciat naſci carnē.ſ. ſimilē pͥori deꝑdite: ſꝫ ſupple id qd̓ facit naſci cutē qd̓ vocat̉ cicatrięatiuū nō facit naſci cutē cū iam abſciſa eſt totaliter.ſ. ꝯſimilē pͥori: ita ꝙ ſit v̓e cutis: ſicut illa q̄ eſt deꝑdita. Et hoc eſt: qꝛ cutis eſt de mē bris duris q̄ deꝑdita nō regenerat̉ ẜm pͥma intētionē: ſꝫ regenerat̉ ſolū ẜm ſecundā intētionē: qꝛ generat̉ ſolum aliꝗd loco illoꝝ ⁊ nō vere eſt illa. Et hͦ eſt qd̓ ſubdit Aui. īmo nō facit naſci loco eius.ſ. cutis deꝑdite niſi carnē du rā ſuꝑ quā nō orit̉ pilus. Cauſa aūt qͣre non naſcit̉ pilus ſuꝑ carnē duram talis eſt: qꝛ talis caro que renaſcitur ibi loco cutis deꝑdite eſt ſpiſſa. Un̄ nō eſt poroſa ſicut cutis q̄ primo erat ibi ⁊ ideo nō eſt ibi via vn̄ poſſit egredi pi lus cum non ſit poroſa ſicut erat in cute pͥmo deperdita. ¶ Sic ergo apparet ex dictis ꝙ differt faciens naſci carnē ab eo qd̓ facit naſci cutē in hoc: qꝛ id qd̓ facit naſci carneꝫ facit naſci carnē verā ⁊ ſil̓em pͥori deꝑdite. Illud v̓o qd̓ ſacit naſci cutē nō facit naſci veram cutem: ſed ſolum ali ꝗͥd loco illius qd̓ non eſt vere cutis. dubitaret de eo qd̓ dicit hͨ Auic. Bed aliquis Et qn̄qꝫ ē id qd̓ facit naſci carnē: ita ꝙ pol̓e eſt ⁊c̄. qꝛ nōne ſꝑ illud qd̓ facit naſci carnē re ſtaurat ipſam vere manifeſtū eſt qd̓ ſic: qͣre dixit Aui. qn̄ qꝫ. ¶ Poſſumus dicere vno modo ꝙ iſte eſt ꝗdā modus loquēdi: ſicut etiā nos dicimꝰ ſpondiles dorſi: nō qꝛ ſint in alio qͣꝫ in dorſo. Sil̓r hic qn̄ Aui. dicit qn̄qꝫ nō vult ꝑ hͦ ꝙ aliqn̄ faciēs naſci carnē nō faciat naſci carnē verā: ſed eſt quidā modus loquēdi. ¶Uel poſſumus dicere ꝙ hͦ qd̓ dicit qn̄qꝫ refert ad hoc qd̓ dicit facit naſci carnē: ⁊ nō refert̉ ad id qd̓ vltimo dixit vt faciat naſci carnē: vt ꝯſtru atur ſic. Et id qd̓ qn̄qꝫ.i. aliqn̄ facit naſci carnē: ita ꝙ pol̓e eſt ei ⁊c̄. Et tunc ſic ꝯſtruēdo nō intelligit Auic. ꝙ id qd̓ facit naſci carnē qn̄qꝫ faciat naſci carnē verā: ⁊ qn̄qꝫ nō ſꝫ ītelligit ꝙ ip̄m qd̓ qn̄qꝫ facit naſci carnē pol̓e eſt ꝙ ſemꝑ faciat naſci carnē ſimilē: ⁊ hͦ eſt veꝝ: vt dictū eſt. ¶ Ulteri us aūt nota ꝙ duplex eſt cutis: q̄daꝫ eſt cutis pͥma q̄ īme diate non inheret carni: ⁊ iſta abſciſa bn̄ regenerat̉ ſicut multotiēs videmꝰ ꝙ excoriant̉ digiti ⁊ manus: ⁊ poſtea regenerat̉ cutis ſil̓is pͥori. Et de iſta nō intelligit Auicē. Alia aūt eſt cutis ſecūda q̄ īmediate cooꝑit carnem: ⁊ iſta De cura vulne. eſt mēbrū qd̓ nō regenerat̉ ẜm pͥmā intentionē niſi raro in infantibus: ⁊ de iſta intelligit hic Aui. Ꝙ aūt Aui. di xit ꝙ cutis abſciſa nō renaſcit̉: crederet ſil̓r forte aliꝗs ꝙ eodē mō eſſet de oībus mēbris ꝯſil̓ibus: qd̓ nō eſt verū: iō ſubdit Aui. de venis q̄ ſunt mēbra cōſil̓ia ꝙ aliqn̄ pn̄t renaſci ſicut caro dicēs: venaꝝ aūt rami.ſ. abſciſa aliqͣ ꝑte ab eis multotiēs.i. aliqn̄ eminēt.ſ. renati: qͣꝫtū ad illā ꝑteꝫ abſciſam ⁊ renaſcunt̉ ſicut caro. Dictū.n. fuit ſuꝑius in pͥ mo capl̓o. ꝙ vene erant medie naͣe īter carnē ⁊ oſſa: os aūt nō reſtaurat̉ niſi rariſſime ī infantibꝰ: caro aūt ſemꝑ reſtauratur: ⁊ iō vene aliqn̄ reſtaurant̉: ſicut ſi abſciſio ſit parua ⁊ corpus humidū leue ⁊ vena ſit parua ſicut ſunt ꝗdā rami venaꝝ ⁊ nō magni: aliqn̄ aūt nō reſtaurant̉: ſi cut in ꝯtrarijs diſpōnibꝰ. Que aūt ſit cā iſtoꝝ qn̄ reſtau rant̉ ⁊ qn̄ no: nō ſpectat ad pn̄s negocium: ⁊ ideo in iſtis parum inſiſto. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Et de vulneribꝰ ſunt quēdā habētia ti more ſicut vulnera cadētia in neruis: ⁊ ex tremitatibꝰ lacertoꝝ: ⁊ dicā ea in ca. diſ poſitionū neruoꝝ: ⁊ multotiēs ſequūtur ea accidentia mala ſicut illud qd̓ ſeꝗtur vninus extremitatis lacertoꝝ de altera tione coloris ⁊ caſu pulſus poſt ſpiſſitu dinē ⁊ paruitatē: ⁊ ꝑducit ad ſincopim ⁊ caſum virtutis: ⁊ qn̄qꝫ ſeꝗtur ea ſpaſmus ⁊ ſimiliter illa que cadūt ante genu apd̓ rotulam: qm̄ ſequunt̉ ea accidētia mala: ⁊ ſunt ꝑmittētia a ꝗbus parū liberant̉. ¶ In iſta parte Aui. poſtqͣꝫ determinauit de vlneribꝰ car noſis in ꝗbus vulneribus nō eſt magnus timor ⁊ tetigit etiā curā illoꝝ cōplete: eo ꝙ de ip̄is erat pͥncipalis intē tio. In iſto capl̓o hic incidētal̓r determinat aliꝗd de vul neribꝰ in ꝗbus eſt timor ſicut de vulneribꝰ q̄ fiunt in mē bris neruoſis. Dico aūt ꝙ determīat de eis incidētal̓r h̓: eo ꝙ Ani. in ſubſequētibꝰ facit poſtea quēdā tractatū vbi cōplete tangit poſtea de vulneribꝰ iſtis ⁊ cura ip̄oꝝ: hic aūt ſolū determīat de eis vt on̄dat ꝙ talia vulnera timo roſa ſunt ꝑ reſpectū ad p̄dicta: ⁊ qꝛ incidētal̓r determīat hic de eis: iō hic Aui. ſolū tangit aliꝗd de eis incōplete: ⁊ etiā de cura ip̄oꝝ: ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte on̄dit q̄ ſint illa vulnera illoꝝ mēbroꝝ in ꝗbus eſt ti mor: qꝛ ea aliqn̄ ſequūtur accn̄tia timoroſa ſic̄ ſpaſmus ⁊ ſincopis ⁊ ſil̓ia: ⁊ in ſecūda ꝑte tangit aliꝗd de cura ip̄oꝝ 2ª ibi.(Et qn̄ accidit ſpaſmꝰ ex huiuſmodi ⁊c̄. Dicit gͦ pͥ mo. Et de vulneribꝰ ſunt quedā habētia timorē: qꝛ in eis timor mortis ſicut vulnera cadētia in neruis ⁊ extremita tibus lacertoꝝ: qꝛ in extremitatibꝰ lacertoꝝ maxime ſunt nerui ⁊ chorde. Et tūc Aui. dat cauſam qͣre iſta ſunt timo roſa dicēs: ⁊ ꝓ qꝛ: qꝛ multotiēs ſequūtur ea accn̄tia mala ⁊c̄. de alteratiōe coloris in viſu alterat̉ color in iſtis: nam ppter fortē dolorē ꝗ accidit ī vulneribꝰ iſtoꝝ rōne ſenſi bilitatis ip̄oꝝ reſoluit̉ calor ⁊ ſpūs cū reſol̓one v̓tutis ex quoꝝ defectu diſcolorat̉ corpus iſtoꝝ: ⁊ ideo alterat̉ co lor in viſu. īmo ēt ⁊ in toto coꝑe ꝓpter cōꝑati totū corpus ad vulnera taliū mēbroꝝ: ſed qꝛ maxīe apparet talis diſ coloratio in viſu: eo ꝙ maxīe apꝑet color in ꝑtibꝰ faciei: idcirco dixit Aui. de alteratiōe coloris in viſu ⁊ caſu pul ſus poſt ſpiſſitudinē ⁊ paruitatē.i. ꝙ in iſtis pͥmo ſit pul ſus ſpiſſus ⁊ ꝑuus ⁊ poſtea cadit. Cā aūt huius eſt ꝓpter vehementē dolorē. Nam ẜm ꝙ apꝑet ꝑ Aui. in pͥmo ca none. fen 2ª capl̓o de pulſu. Dolor fortis in ſui principio facit virtutē ebulire ⁊ inflāmat caliditatē: ⁊ ideo in ſui pͥn cipio mutat pulſum ad magnitudinē ⁊ velocitatē. Cum In vniuerſali 6 Tractatus .I. aūt dolor ad finē ſue fortitudīs ꝑuenit: tūc ꝓcedet pulſus minorādo ⁊ redibit ad inferiora donec ꝑdet magnitudi nē ⁊ velocitatē: ſed vicē iſtaꝝ ſupplebūt ſpiſſitudo ⁊ par nitas: ⁊ iō fiet ſpiſſus ⁊ ꝑuuꝫ. ¶ Ulteriꝰ aūt ſi plus augmē ratus fuerit adduc et pulſuꝫ ad raritatē ⁊ ꝑditionē.i. caſuꝫ ipſius. Cū ergo dolor vehemēs ſeꝗtur vulnera iſtoꝝ mē broꝝ. Iccirco in pͥncipio ſui ponet pulſum magnū ⁊ ve loce: in ꝓceſſu aūt ſpiſſum ⁊ paruū: vltimo aūt ꝑducet ad ꝑditione ⁊ caſum ipſius. Et iō bene dicit Aui. Et caſu pul ſus poſt ſpiſſitudinē ⁊ ꝑuitatē ⁊ ꝑducit ad ſincopim ⁊ ca ſum virtutis. Cā aūt huius eſt ex vehemēti dolore ꝗ acci dit: dolor.n. fortis calorē ⁊ ſpm̄ cū virtute diſſoluit ⁊ mē bra a ꝓprijs oꝑationibꝰ ꝓhibet ẜm ꝙ Aui. dicit pͥmo ca none. fen 2ª capl̓o d̓ eo qd̓ ꝑuenit ex dolore: ⁊ iō vulnꝰ in talibꝰ mēbris ꝑducit ad ſincopim ⁊ caſum v̓tutis. Et qn̄ qꝫ ſeꝗtur ea ſpaſmus hoc eſt ꝓpter ꝯtinuationē neruorū ad cerebrū: vnde ⁊ ad paſſionē ipſoꝝ accidit aliqn̄ cere brū cōꝑati ꝓpter cuius cōpaſſionē totū corpus ſpaſmat̉. ¶ Eſt aūt intelligendū circa p̄dicta ꝙ vulnus pōt accide re neruis qͣdruplicit̓ ẜm ꝙ apꝑet ꝑ Gal̓. 6. de inge. ſa. ⁊ ꝑ Aui. in ꝑte ſequēti: de vulneribꝰ neruoꝝ: nā neruus: aut pungit̉ aut ſcindit̉: ⁊ ſi ſcindit̉ aut ſcindit̉ ẜm longitudi nē aūt ẜm latitudinē. Et ſi ſcindit̉ ẜm latitudinē: tūc aut recidit̉ ex toto: aut ſolū in ꝑte. Iſte gͦ ſunt qͣtuor ſpēs vul nerū q̄ poſſunt accidere neruis. Iſtoꝝ aūt vulnerū ma gis timoroſum ⁊ ꝑiculoſuꝫ: ⁊ ad qd̓ magis ſeꝗtur ſpaſmꝰ ⁊ alia accidētia q̄ Aui. ponit: eſt pūctura. Deinde eſt vul nus qd̓ ē ſciſſura nerui ꝑ latitudinē nō ex toto: deinde eſt vulnus nerui qd̓ eſt ſciſſura ipſius ꝑ longū: minus autē viculoſuꝫ oībus: qͣꝫtū ad ꝑditionē infirmi eſt qn̄ incidit̉ nernus ex toto: nihilominus tn̄ mēbrū qd̓ ꝑ illū neruuꝫ mouebat̉ motū amittet: ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit Ga. 6. de īge. ſani. I ē ſi neruus ſit īciſus ⁊ ſeꝑatꝰ nullā ſuſpectionē eger hꝫ curabit̉.n. ſicut cetera mēbra: ſed tn̄ mēbra q̄ mouebant̉ ꝑ ip̄m neruū motū amittēt. Qn̄ gͦ Ani. dicit ꝙ de vulneribꝰ ſunt quedā hn̄tia timorē ſicut ſunt vulnera neruoꝝ ⁊c̄. intellige hoc maxīe de vulneribꝰ ip̄oꝝ: q̄ ſunt punctura ⁊ ſciſſio ꝑ latitudinē nō ex toto: eo ꝙ ad hoc ſequūtur ac cidētia: q̄ Aui. ponit in lr̄a ⁊ maxime cura iſtoꝝ diuerſifi cat̉ a cura vulnerū aliorū. Quare autē vulnera neruorū ſunt magis ꝑiculoſa alijs vulneribus: ⁊ qͣre etiā pūctura eſt ꝑiculoſior ſciſſura ꝑ latitudinē nō ex toto: ⁊ qͣre ēt iſta ē ꝑiculoſior ſciſſura ẜm lōgitudinē: ⁊ ꝗ ſpaſmus ſeꝗtur ad vulnera iſtoꝝ mēbroꝝ: vtꝝ de inniatiōe vel repletiōe ⁊ quō accidat ex vulneribꝰ quoꝝ neruoꝝ accidat totū: hoc nō eſt p̄ſentis intentiōis dicere: cū Aui. de vulneribꝰ iſtis nō loqͣt̉ hͨ niſi īcidētal̓r: vt dictū fuit pͥns: Sꝫ oīa hͨ ꝑfctē ẜꝫ ingenu noſtri poſſibilitatē inꝗremus in tractatu vulneꝝ neruorū: qn̄ ip̄m deo dante auxiliū exponemus. Et ſil̓i illa ſupple vulnera ſunt timoroſa q̄ cadūt ante genu apd̓ rotulā vel ꝓpe ꝑ duos digitos. Et cā huiꝰ eſt ꝓpter mul titudinē neruoꝝ ⁊ chordarū q̄ ſunt ibi: ⁊ iō multotiēs ſe quūtur ea accidētia mala q̄ dicta ſunt pͥus: ⁊ eadē eſt cā hͨ ⁊ ibi: niſi ꝙ hic intēdunt̉ plus illa accn̄tia propter capita pluriū neruoꝝ ⁊ chordarū q̄ ſunt ibi. Et iō Aui. addit. Et ſunt pimētia a ꝗbꝰ parū liberāt̉.ſ. īfirmi. ¶ Deīde cū dic̄. ¶ Et qn̄ accidit ſpaſmus ex huiuſmodi vulneribus lacertoſis ⁊ nō recipit cura tionem: tūc curatio eſt incidere lacertuꝫ in latitudine: ⁊ eſt volūtas vt deſtruatur oꝑatio lacerti: verū illud eſt de illis que oportet vt poſtponant̉ quantū eſt poſſi bile. Et curet̉ ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio ratio nis cum re alia p̄ter eam: ⁊ ſicut vulnus geniculi: ⁊ fortaſſe enim neceſſe eſt vt po natur cum ſectione dura. ¶ In iſta ꝑte Aui. tangit aliꝗd de cura iſtoꝝ vulneruꝫ. Et qꝛ vt dictū eſt loꝗtur hic de iſtis vulneribꝰ incidētal̓r: id circo hic Aui. ſolū tangit incidental̓r ⁊ incōplete de cura ip̄oꝝ. Et duo facit. Primo tangit aliꝗd de cura tſtorū rō ne cuiuſdā accidētis qd̓ in eis ſuꝑuenit pauca rōne ſpaſ mi. ſecūdo ponit quendā canonē generalē. quantū ad cu ram iſtorū vulnerū. ſecūda ibi.(Et oꝑꝫ vt ſit feſtinatio.) Et intellige hic ꝙ qͣꝫtum ad rectū ordinē cure iſtorū vul nerū ꝑs ſecūda debebat p̄cedere pͥmā: qꝛ rectus ordo in determinādo de cura alicuiꝰ morbi eſt pͥmo ponere cn rā illius morbi: ⁊ poſtea accidētiū eius. Sꝫ qꝛ Aui. hic lo ꝗtur de vulneribꝰ iſtis plus ſub rōne qͣ ſunt timoroſa: ſūt aūt timoroſa ꝓpter accn̄tia que ea ſequūtur. Idcirco pͥus tetigit aliꝗd de cura accidētiū qͣꝫ de cura ip̄oꝝ. Et qꝛ īter accn̄tia q̄ ea ſequūtur magis timoroſum eſt ſpaſmus: eo ꝙ ſpaſmus ſuꝑueniēs vulneri eſt mortale: vt dic̄. Hypo Idcirco Auicē. maxime inter alia accn̄tia tangit aliꝗd de cura ipſius: nec etiā ꝑfecte tāgit curā ipſius hic: cū nō pͥn cipaliter de his hic intēdat̉: ſꝫ ſolū tāgit aliꝗd neceſſariū fieri aliqn̄ in cura ipſius. Dicit ergo. Et qn̄ accidit ſpaſmꝰ ex hmōi vulneribꝰ lacertoſis.i. neruoſis: accidit aūt maxīe ſpaſmꝰ in eis: vt dictū ē pͥus qn̄ neruus ē pūctꝰ: aut iciſus in latitudine nō ex toto: ⁊ nō recipit curationē.ſ. aliter ꝑ medicinas: tūc curatio eius eſt incidere lacertū.i. neruū in latitudine. Cā aūt huiꝰ eſt: qꝛ cū ſpaſmus accidat ꝓpt̓ nocumētū qd̓ fert̉ ad cerebrū rōne ꝯtinuatiōis nerui ad ip̄m cerebrū ẜm ꝙ dictū eſt: tunc qn̄ ex toto recidit̉ nō am plius fert̉ nocumētū ad cerebrū: qꝛ ꝑs nerui ſana nō inci ſa: q̄ recipiebat nocumentū a ꝑte leſa: ⁊ ꝑ ꝯn̄s etiā duceba tur nocumentū illud vſqꝫ ad cerrbrū nō amplius recipit illud nocumentū ꝓpter nō amplius ip̄m cōtinuari: ⁊ iō tūc euitat̉ ſpalmus ꝗ poterat eſſe cā ꝑ̄ditiōis infirmi. Ue rūtamē quanqͣꝫ talis inciſio nō ſit cā ſpaſmi: ip̄a tn̄ eſt cā alterius nocumēti: qd̓ ſubdit Aui. dicens. Et eſt volūtas id eſt ⁊ ē neceſſe tūc vt deſtruat̉ oꝑatio lacerti. ¶ Et iō de bemus euitare iſtā inciſionē qͣꝫtum poſſumus: ſꝫ qn̄ non poſſumus aliud debemus eā facere: qꝛ minus malū eſt ꝙ mēbrū ꝑdat talem oꝑationē qͣꝫ ꝙ infirmus moriat̉. Et iō Aui. ſubdit. Uerū id eſt de illis.i. iſta inciſio que oꝫ vt poſtponat̉ qͣꝫtū poſſibile eſt: ⁊ hͦ ꝓpter nocumētū mēbri qd̓ inde ſeꝗt̉: ⁊ curet̉ ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio rōnis cū re alia pter illā.i. p̄ter inciſionē ſicut mudificādo corpus cū fle botomia ⁊ farmacia ⁊ mūdificādo ⁊ aperiēdo vulnus vt effluat ad exteriora eruginoſus ſudor ꝗ ad cerebrū ducit̉ ⁊ inūgēdo mēbra circūſtātia oleo tepido vt ſi vulnꝰ ner ui ſit in manu inungemus alam ſubacſellam et collum ⁊ circūſtātia mēbra. Si v̓o in pede inūgemus īguina vſ qꝫ ad dorſum ⁊ caput. ꝑ huiuſmodi.n. ſi poſſumus debe mus vitare ⁊ curare ſpaſmū. Sꝫ ſi nulla iſtarū rerū ſpaſ mo ſubueniat: tūc cogimur incidere neruū ex toto: quo facto ſpaſmus cito curabit̉ ꝓpter cām que dicta eſt: ⁊ tūc Aui. ſpecificat de vulnere geniculi quō in eo oportet fa cere talē inciſionē aliqn̄ dicens. Et ſicut vulnus geniculi ſupple eſt timoroſum rōne ſpaſmi ꝗ cito ad vulnus eius ſeꝗtur. Fortaſſe.n. eſt neceſſe vt ponat̉.i. poſtponat̉ ſpaſ mus in eo cum ſectione dura.i. cum tali ſectione nerui ex toto: ad hoc eſt qn̄ nō poſſumus vitare ip̄m cuꝫ re alia: ⁊ minus poſſumuꝫ vitare in ip̄o ꝓpter multitudinē neruo rū ꝗ ſunt ibi: ⁊ ideo cogimur in eo plus facere talem inci ſionē nerui ex toto vt euitet̉ ꝑditio īfirmi. ¶ Dein̄ cū dic̄. ¶ Et oportet vt feſtinatio in apoſtema tibꝰ eius ⁊ vlceribus ipſius cuꝫ fleboto mia ⁊ ſolutione ventris: ⁊ ꝓhibitione in carnationis donec mundificent̉ mundi ficatione vltima: deinde incarnētur. .IIII. Fen De cura vulne. ⁊ apoſtematibus p̄dictorū membroꝝ: vt oſtēdat ꝙ cura ipſorū diuerſificat̉ a cura p̄dictorū vulnerū carnoſoruꝫ eo ꝙ vulnus in iſtis nō debet feſtināter incarnari: ſicut alia carnoſa vulnera: ſed pͥus debet mundificari ꝑfecta mundificatione vltima vt oīs virulētia ad exteriora edu catur que poſſet cauſare ſpaſmū ꝓpter ꝯtinuationē ner ui cū cerebro: ⁊ hoc maxīe debet ītelligi de vulneribꝰ ti moroſis nerui ꝗ poſſunt inducere ſpaſmū ſicut qn̄ pun ctus eſt neruus vel inciſus ⁊ maxime ẜm latitudinē non ex toto: ⁊ pꝫ qd̓ dicit in littera. Intellige tamē ꝙ totū il lud qd̓ dictū eſt d̓ cura ſpaſmi ⁊ cura vulnerū hic meliꝰ ⁊ longius explanabitur in tractatu vulnerū neruorū: ⁊ iō quod hic deficit ibi requiratur ⁊c̄. ¶ De cognitione eius qd̓ facit naſci carnē: ⁊ qd̓ incarnat ⁊ qd̓ ſigillat: ⁊ qd̓ corrodit ex medicinis. Capl̓m. iiij. Edicamen faciens naſci carnē m eſt illud quod coagulat ſangui nem ſanum in carnem. ¶ Quia ſicut apparet ex his que dicta ſūt in p̄dicto capl̓o in curatione vulnerū aliqn̄ indigemus his q̄ faciūt naſci carnē ſicut in vulneribus ꝯcauis in ꝗ bus eſt caro deꝑdita: aliqn̄ aūt indigemus medicinis in carnātibus ſolū labia vulneris remota abinuicem ſicut in vulneribus carnoſis ſimplicibus. Aliqn̄ aūt indige mus medicinis cicatrigātibus que faciūt naſci cutē ſicut in vulneribus in ꝗbus eſt cutis deꝑdita: aliqn̄ aūt indig mus medicis diminuētibꝰ ⁊ corrodētibus carnē ſicut in vulneribus in ꝗbus aliqn̄ naſcit̉ caro plus qͣꝫ oꝑꝫ ẜm ꝙ dictū fuit pͥus: idcirco Aui. poſt p̄dictū capl̓m ponit id ca pitulū in quo in generali determinat de naturis iſtaruꝫ medicinarū: on̄dit.n. in generali cuius cōplexionis de bent eſſe medicine faciētes naſci carnem ⁊ cuius cōple xionis debēt eſſe incarnatiue: ⁊ cuius cicatrizatiue ⁊ cuiꝰ corroſiue carnis. Dico aūt ꝙ facit hoc in generali in iſto capl̓o: qꝛ inferius ponet capl̓m in quo ponet medicinas in ſpeciali faciētes naſci carnē ⁊ incarnātes ⁊ cicatrican tes: in iſto aūt capl̓o ad nullā ipſarū deſcēdit: ſꝫ ſolum in generali determīat de naturis ipſaꝝ: que aūt ſint ille me dicine in ſpeciali inferius ponet. Diuidit̉ aūt id capl̓ꝫ in partes duas. In partē pͥncipalē in qua facit qd̓ dictū eſt: ⁊ incidentalē. 2ª ibi.(Et id quidē qd̓ eſt rectū ⁊c̄.) Prima ꝑs in qͣtuor. In ꝑte prima determinat de cognitiōe me dicinarū faciētiū naſci carnē. in ſecūda de cognitiōe me dicinarū incarnantiū. in tertia de cognitiōe medicinarū cicatricantiū. in qͣrta de cognitione medicinarū corrodē tiū. ſecūda ibi. Medicine auteꝫ incarnatiue.) tertia ibi. Conſolidationē vero.) qͣrta ibi. Corroſiua diminuēs.) Prima ꝑs diuidit̉ in partes duas. in pͥma parte oſtēdit quoddā eſſe medi camē faciens naſci carnem ab oꝑatio ne quā facit: ⁊ in ſecūda parte determinat de natura com plexionis ipſius. ſecūda ibi.(Ꝙ ſi fuerit ei exiccatio ⁊c̄. Dicit ergo pͥmo. Medicamen faciēs naſci carnem eſt id qd̓ coagulat.i. qd̓ ꝯuertit ſanguinē ſanū in carnē: ſupple qui debet reſtaurari loco carnis deperdite: hec eſt ergo operatio medicīe faciētis naſci carnē: qꝛ ex ſanguine ve niente ad vulnus reſtaurat carnē que deꝑdita eſt donec tota ꝯcauitas repleat̉. Intellige aūt: qꝛ Aui. dicit ꝙ me dicamē faciens naſci carnem eſt id qd̓ coagulat ſangui nem in carnē.i. ꝙ ꝓprie medicīa nō eſt que coagulat ſan guinē in carnē: īmo ꝓprie coagulans ſanguine in carnē eſt virtus nutritiua naturalis mēbri: eo ꝙ hec eſt oꝑatio ipſius: ſed medicina faciens naſci eſt ſicut coadiuuās ad iſtā oꝑationē: eo ꝙ remouet impedimenta nature ⁊ con ſeruat complexionē naturalē mēbri mediāte qua virtus ſuam actionē ꝑficit: ⁊ ꝓpter hoc dicit Gal. 3º de inge. ſani tatis. ꝙ ſi nos concedamus ꝙ locus vulneris ſit ſanus ⁊ ſanguis ad eū veniēs ſit temꝑatus in qͣꝫtitate ⁊ qualitate nil extrinſecorū ꝗbus adiuuet̉ carnis generatio oportet. apponi: ſed qꝛ in noſtro corpore ſemꝑ quaſi duo efficiū tur. Unū eſt ſuꝑfluitas ſubtilis: aliud eſt ſuffuitas groſſa. ⁊ hec maxime generant̉ in loco vulneris ī quo indiget caro reſtitui: ſubtllis aūt vulnus humefacit: groſſa auteꝫ putrefacit. idcirco neceſſe eſt ſemꝑ medicinas apponi vbi caro reſtituēda eſt que talia impedimēta remouent ſcꝫ vt ſuꝑfluitatē ſubtilē exiccēt ⁊ groſſam mūdificent: he aūt ſunt medicine que dicunt̉ faciētes naſci carnē. Dicū tur ergo tales medicine coagulare ſanguinē in carnem nō ſicut pͥncipale agens: ſed ſicut coadiuuātes: qꝛ predi cta impedimēta remouēt prohibentia actionem nature. ¶ Ulterius aūt intellige ꝙ ſignāter dixit Aui. ſanguinē ſanū: qꝛ cū ſanguis ſit maͣ generāde carnis oꝫ vt ſit tꝑatuꝫ in quātitate ⁊ qͣlitate: ſi em̄ ſuꝑabūdauerit in aliqͦ iſtoruꝫ nō ſolū caro generabit̉: ſꝫ augmētabit̉ vulnꝰ: ⁊ ꝓpterea dicit Gal̓. tertio de inge. ſani. ꝙ in vulnere curando duo ſunt pͥmitus ꝯſiderāda: quoꝝ vnū eſt ſicut agēs pͥncipa le ſicut v̓tus ⁊ cōplexto mēbri.ſ. temꝑata ſunt ẜm ꝓprium temꝑamentū. Aliud vero eſt ſicut materta carnis gene rāde vt ſanguis ad locū defluens ſit tꝑatus in qͣꝫtitate ⁊ qͣlitate qꝛ ſi alterū iſtoꝝ intēperatū fuerit morbus multi plicabit̉: ⁊ ꝓpter hoc Aui. dixit ſignāter ꝙ coagulat ſan guinē ſanu: dicit ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: Qd̓ ſi fuerit exiccatio ei vehemēs ꝓhi bet ſanguinē venientē: quare non habe bit materiā caro. Et ſi eſt ei abſterſio ve hemens remouet eū: ⁊ facit cū currere quare conſumit materiā inuentam carni ergo oportet vt nō ſit ei plurima exicca tio: īmo vſqꝫ ad terminū: neqꝫ abſterſio fortis valde: īmo abſterſio pauca in tan ta qͣꝫtitate vt abſtergat ſorditiem abſqꝫ mordicatione: ⁊ non indiget ſtipticitate de qua eſt curandum. ¶ In parte iſta Auic. determinat de natura cōplexionis medicīe iſtius. Et diuidit̉ ꝑs iſta in partes duas. Primo oſtēdit cuius cōplexionis debet eſſe qͣꝫtū ad qͣlitates paſ ſiuas.ſ. qͣꝫtum ad humiditatē ⁊ ficcitate: ſecūdo oſtēdit cu ius compl̓onis debet eſſe qͣꝫtū ad qͣlitates actiuas.ſ. qͣꝫtū ad caliditatē ⁊ frigiditatē. ſecūda ibi.(Et oꝫ iterū vt ſit in caliditate ⁊c̄. Dicit gͦ pͥmo Aui. ⁊ planū eſt id qd̓ dicit qͣꝫ tum ad ſuꝑficiē lr̄e. Sed tn̄ vt dicta ipſius melius intelli gant̉ radicitus ⁊ etiam cauſa ipſorum reddatur: non eſt inutile de aliquibus dubitare pͥmo vtrū medicīa gene Dubitatur ergo rauua carnis debeat eſſe ſemꝑ exiccatiua: ⁊ videt̉ ꝙ nō: qꝛ ẜm ꝙ apparet ꝑ Gal̓. in tertio de inge. ſa. ⁊ ꝑ totū. Medicīa generatiua carnis de bet talis in vulnere adminiſtrari vt conſeruet comple xionē mēbri ⁊ nō vt deſtruat. Nam vt dicit ibidem Gal̓. Semꝑ oꝫ te cuſtodire curſum naͣe dū eſt ⁊ eū dū non eſt reſtaurare. Cū he oꝑationes fiant pͥncipal̓r oꝑatione na ture: nunc aūt complexio aliquorū membroꝝ eſt humi da: ſꝫ humidū nō ꝯſeruat̉ a ſicco: ſed ab ip̄o deſtruit̉. Di cit em̄ Gal̓. in tegni. Calidiora em̄ corꝑa calidioribus in digent adiutorijs ⁊ frigidiora frigidioribꝰ: ⁊ ſicciora ſic cioribꝰ: humidiora humidioribꝰ ⁊cͣ. ergo in vulneribus taliū membroꝝ nō oꝫ adminiſtrare medicinā ſiccam vt deſtruat complexionē ipſoꝝ: ſed medicinā humidam vt ipſam conſeruet in ſua natura. ¶ Preterea Gal̓. ponit quarto de ingenio ſani. ꝙ ſi caro vulneris fuerit ſicca: In vniuerſali Tractatus nic fomentet̉ cū aqua calida ⁊ rebus humidis: ergo tunc in vulnere vbi generāda eſt caro nō ſemꝑ competit me dicina ficca: īmo aliqn̄ humida ſicut qn̄ caro eius eſt ſic ca. Et ſi competit medicia humida quando caro eſt ficca multo ergo fortius quādo caro eſt humida: qꝛ membra humida indigent medicinis minus ſiccis ẜm ꝙ dicunt omnes auctores: videtur ergo tunc ꝙ in nullo vulnere debeat adminiſtrari medicia ſicca. ¶ Preterea Aui. po nit in ſequēti particula ꝙ medicina generatiua carnis debet eſſe oīno ſil̓is membro in cal̓itate ⁊ frigiditate: dic̄ em̄ ꝙ calidū valde aſſimilet̉ calido valde: friduꝫ valde frigido valde: gͦ ⁊ eodē modo videt̉ ꝙ medicia generas carnē debeat adminiſtrari ſil̓is in mēbro in ficcitate ⁊ hu miditate. Cū ergo quedam mēbra ſint humida: ergo me dicina que adminiſtrabit̉ in generāda carne vulnerum ip̄oꝝ debebit eſſe cōpl̓onis humide: nō gͦ ſꝑ ſicce. ¶ Ad hoc eſt dicendū ꝙ medicīa generatiua carnis debet eſſe exiccatiua vltra qͣꝫ ſit ſiccitas naturalis membri. Rō aūt huius eſt: qꝛ ẜm ꝙ declaratū fuit ex verbis Gal̓. in tertia ⁊ qͣrta ꝑticula de ingenio. ⁊ in alijs etiā ꝑticulis: in mor bo debēt medicamīa adminiſtrari ẜm duplicē intentio nē.ſ. habēdo reſpectū ad cōplexionē naturalem corꝑis ⁊ mēbri vt ip̄am a ꝑte ſue ſil̓itudinis ꝯſeruet: qꝛ ſemꝑ com plexio naͣlis debet ꝯſeruari: cōſeruatio aūt ſit ꝑ ſil̓e ⁊ ha bēdo reſpectū ad morbū vt ip̄m a ꝑte ſue ꝯtrarietatis de ſtruat: eo ꝙ ſꝑ morbꝰ intēdit̉ ꝑ ſe deſtrui: oīs aūt deſtru ctio ꝑ ꝯtrariū fit in vulnere. ergo cōcauo vbi generanda eſt caro debet adminiſtrari medicia generatiua carnis ſic vt ſit ſufficiēs cōſeruare cōplexione mēbri: ⁊ cum hoc remouere impedimēta q̄ ꝓhibēt generationē carnis: cō muniter in omni vulnere cōcauo eſt humiditas ſuꝑflua que coadunat̉ in vulnere: qꝛ ẜm ꝙ apparet ꝑ Gal̓. in 3ª vticula de inge. ſani. in quolibet vulnere cōcauo ſemper due ſuꝑfluitates generant̉: vna ſubtilis ⁊ altera groſſa: gͦ tunc medicina generatiua carnis vltra ficcitatē ꝑ quā cō ſeruat ficcitatē naturalē mēbri dꝫ habere ficcitate ꝑ quam ſit potens exiccare illas duas ſuꝑfluitates p̄dictas. Sic gͦ ex hoc apparet ꝙ medicina generatiua carnis debet eē exiccatiua vltra ſiccitatē naturalē mēbri. ¶ Tunc reſpon dendū eſt ad rōnes. Ad pͥmā cum dicit̉ ꝙ medicina ge neratiua carnis debet adminiſtrari talis ī vulnere vt cō ſeruet complexionē mēbri. Dicēdū hoc eſſe verū: ſed cu hoc dꝫ eſſe curās morbū: ẜm em̄ ꝙ dictū fuit pͥus medici na debet admīſtrari ī morbo: ſic ꝙ cū hͦ ꝙ ſit ꝯſeruās cō plexionē naturalē: ſit ēt deſtruēs morbū. Et cū dicit̉ vlte rius ꝙ ꝯſeruatio ſit a ſimili: cum ergo quedā mēbra ſin humida ꝯſeruabunt̉: ergo ab humida medicīa ⁊ nō a ſic ca. ¶ Dicendū ꝙ verū eſt ꝙ pura cōſeruatio bene fit a ſi mili oīno: ſꝫ in ꝯſeruatiōe in qua attendit̉ ēt curatio ſicut eſt in morbo nō debēt admīſtrari oīno ſil̓ia: ſꝫ debēt ad mīſtrari medicīe q̄ cū hoc ꝙ ſint ꝯſeruātes cōpl̓onē na turalē deſtruāt etiā morbū: ⁊ ſic debemꝰ facere in vulne re. Cum gͦ impedimentū generatiōis carnis in vulnere ſit hūiditas: vt dictū eſt: dꝫ ergo admīſtrari medicia ſicci or vltra ſiccitatē naͣlē mēbri vt cū hoc ꝙ cōſeruet ſiccitatē naͣlē mēbri: exiccet ēt hūiditatē vulneris: ⁊ iō id argumē tū optime ꝯcludit ꝙ in mēbro ⁊ corꝑe humido dꝫ admi niſtrari medicīa ſicca: in corꝑe aūt ſicco magis ſicca dꝫ ad miniſtrari medicīa: ⁊ hͦ eſt veꝝ ẜm ꝙ poſtea dicet̉. ¶ Ad ſecundū argumentū rūdet̉ ꝙ Gal̓. ponit in 4º de inge. ꝙ ſi caro vulneris fuerit ficca fomentet̉ cū aqna cal̓a ⁊ re bus humidis. gͦ tūc in vulnere vbi gn̓anda eſt caro nō ſꝑ cōpetit medicīa ficca ⁊c̄. ¶ Dicendū ꝙ qn̄ Aui. ⁊ alij au ctores dicūt ꝙ in vulnere ꝯcauo vbi generanda eſt caro cōpetit medicia ficca: ip̄i intelligūt hoc ex ꝑte vulneris cō caui: vn̄ vulnus ꝯcauū eſt.ſ. mēbro nō habēte aliū lapſuꝫ vltra eū quē hꝫ ex vulnere: vn̄ vulnus. mō omne vulnꝰ ꝯcauū ⁊ ſpāl̓r vn̄ ꝯcauū: eſt humidū ⁊ diſtēꝑat mēbrū in humiditate vt dictū eſt pͥus. Et ſi aliqn̄ dicat̉ ab auctoribus vulnus eſſe ſiccū hoc nō intelligat̉ abſolute.ſ. ꝙ ſit ſiccū: ſꝫ ꝙ dicit̉ ſiccū reſpectu alterius qd̓ eſt magis hu midū illo: ⁊ iō in omni vulnere ꝯcauo vbi generāda eſt caro cōpetit medicīa ſicca rōne ſui nō exn̄te ibi alio mor bo. Nūc aūt cū ip̄o aliqn̄ pōt aſſociari alius morbus ſic̄ ſi ſuꝑueniat ei copl̓o mala ficca: ⁊ hoc eſt vt qn̄ labia vul neris ⁊ caro exn̄s in circuitu īdurant̉: ⁊ tūc cū vulnus vl̓ vlcus nō poſſit curari niſi pͥus remoueat̉ mala cōpl̓o illa oꝫ nos pͥus illā remouere: remouet̉ aūtʸ illa mala cōpl̓o cū humidis ſicut cū fomētatione aqͦ cal̓e ⁊ tetrafarmaco: ⁊ huiuſmodi. ⁊ aliqn̄ qn̄ nō pōt rectificari illa mala con plexio: cū his oꝫ nos incidere illa labia ⁊ carnē durā vſ qꝫ ad carne ſanā: ſic ut Gal̓. ponit 4º de īgenio ſani. ⁊ tūc remota illa mala cōpl̓one adminiſtramꝰ medicīas gene rātes carnē: ſic gͦ qͣꝫtū eſt ex ꝑte vulneris qn̄ intēdimꝰ ad curationē ipſius ſꝑ cōpetit medicīa ſicca niſi īpediat aliqꝫ morbus cū eo ꝯiuctus: qn̄ gͦ dicit Gal̓. 4. de īge. ſani. Ꝙ ſi caro vulnerꝭ ſicca: nō ītelligit hͦ de ſiccitate naͣli carnis ſꝫ īielligit de ſiccitate accn̄tali: ſicut qn̄ labia ⁊ labia exn̄s in circuitu īdurant̉: quā ſiccitatē pͥus oꝫ amouere qͣꝫ vlcꝰ vel vulnus curent̉: ⁊ tūc hac remota admīſtramꝰ in vul nere exiccātia ſicut dictū eſt: ⁊ iō rō nō ꝯcludit ꝯtra ꝓpo ſitū. ¶ Ad 3ᵐˡ argumētū cū dicit̉ medicia gn̓atiua carnis dꝫ eſſe oīno ſil̓is mēbro in caliditate ⁊ frīditate: gͦ ⁊ eodē mō videt̉ in ſiccitate ⁊ humiditate. ¶ Dicendū ꝙ nō eſt ſimile de caliditate ⁊ fridate medicīe faciētis naſci carnē de hūiditate ⁊ ſiccitate: qꝛ medicina generās carnē ſꝑ dꝫ eſſe ſicca: ⁊ hͦ eſt qꝛ vulnus vn̄ vulnus: ⁊ ſpāl̓r cōcauū ſꝑ ꝯſeꝗtur diſtemꝑantiā ⁊ humiditatē ꝓpter cās dictas: ⁊ iō ſem oꝫ ꝙ medicia ſit augmētata in ſiccitate vltra ſiccita tē naͣlem mēbri ſi vulnus: vn̄ vuluus nō ꝯſeꝗtur diſtēꝑan tiā in caliditate vl̓ frīditate: ⁊ iō niſi ſuꝑueniat ei mala cō plexio cal̓a vel frīda ex aliquo dꝫ eſſe medicīa oīno ſil̓is mēbro ī cal̓itate ⁊ frīditate: ſicut poſtea dicet Auic. ⁊ ideo eſt ſil̓e qd̓ ponitur eſſe pro ſimili ⁊c̄. gn̓atiua carnis iſo quod medicina pꝫ ene exiccat ua vlira ſiccitatē naͣlem mēbri eſt dubitatio qꝛ Auic. dicit hic ꝙ dꝫ eſſe exiccatiua vſqꝫ ad terminū nō vehemēter in quo aūt gͣdū debeat exiccare Aui. hic hoc expͥmit. S tn̄ ſentētia Gal̓. eſt exp̄ſſe in 3º de īge. ſani. ca. de cura vul nerū ꝯcauoꝝ ꝙ dꝫ exiccare in pͥmo gͣdū: aut parū plus ⁊ nō multū ip̄m trāſcendere: ⁊ hec ēt ſnīa vr̄ eē de intētiōe Aui. hic: lꝫ hoc nō dicat: dicit.n. ꝙ dꝫ eē exiccatiua nō ve hemeter: ſꝫ vſqꝫ ad terminū: mō medicina q̄ exiccat in pͥº gͣdū eſt q̄ nō vehemēter exiccat nec manifeſte ẜm ꝙ ap par et ꝑ Gal̓. in li. de ſimplicibꝰ medicinis: vbi diſtinguit iſtos gͣdus: ⁊ iō qn̄ dicit ꝙ dꝫ exiccare vſqꝫ ad terminū: in telligit vſqꝫ ad terminū.ſ. pͥmi gradus vel parū plus. Gal̓. ⁊ Aui. arguit̉: qꝛ vide Sed cōtra Dictu tur heſſe falſum.ſ. qp medi cina gn̓atiua ſemꝑ debeat exiccare in pͥmo gͣdū. Primo qꝛ Aui. pͥmo canone. fen. 4ª ca. de cura ſol̓onis ꝯtinui. ex preſſe dicit ꝙ medicia gn̓atiua carnis nō ſolum dꝫ exic ire in gͣdu pͥmo: īmo indiget vt aliqn̄ exiccet gradu 2º ⁊ o ⁊ ſic tūc vehemēter exiccabit qd̓ eſt ꝯtra dictū Auicē. hic. ¶ Propterea aut intelligis ꝙ exiecet in pͥmo gradu abſolute: aut reſpectiue: ſꝫ nō potes hic intelligere abſo lute: ꝓbatio: qꝛ cū medicia dicat̉ talis abſolute apud me dicū ꝑ reſpectū ad corpus tꝑatū: tūc ariſtologia ⁊ plan oppoponacis ⁊ tutia ⁊ chimia ⁊ ſil̓ia q̄ ſūt ficca in 2º ⁊ gͣdū: ⁊ plus ꝑ reſpectū ad corpus tꝑatu nō eſſent medici ne gn̓atiue carnis: ſꝫ hͦ eſt falſum: qꝛ Gal̓. ponit eaꝫ in p̄di cto loco inter medicias gn̓atiuas carnis: qͣre ⁊cͣ. Nec pōt hoc ītelligi reſpectiue: qꝛ aut tu ītelligeres hͦ ꝑ reſpectu ad mēbrū ẜꝫ ꝙ ip̄m cōparat̉ ad vlcus qd̓ eſt ī ip̄o vt eſſet dictū ꝙ mediciā dꝫ exiccare vl tra ficcitatē naͣlē mēbri in quo eſt vlcus in pͥmo gͣdu vt poſſit exiccare humiditatē vlcerꝭ: aut ītelligeret̉ hoc in reſpectu ad vlcus ẜm ꝙ vlcꝰ Dinus ſuꝑ Fen. ⁊c̄. Auicē. Fen .III. De cura vulne. cōꝑat̉ ad mēbrū in qͦ ē vt eēt dcm̄ ꝙ medicīa gn̓atiua car nis dꝫ exiccari ī pͥº gͣdū: hͦ ē ꝙ maͣ gn̓atiua carnis vltra ſic citatē ꝑ quā exiccat hūiditate vulnerꝭ dꝫ exiccare ī pͥº gͣ dū vt ꝑ illā ꝯẜuet ſiccitatē naͣlē mēbri. ſꝫ n̄ pōt ītelligi pͥº mō. ꝓbatio qꝛ ponamus ꝙ duo vulnera ſint in duobus mēbris eqͣlibus in cōplexione naturali oīno: ſed vnū vl cꝰ ſit magis humidū qͦꝫ aliud tūc iſta mēbra indigent me dicīa equali in ſiccitate ꝑ reſpectū ad cōplexione natura lē mēbri: eo ꝙ cōplexio naturalis eſt ſil̓is in vtroqꝫ: ſꝫ re ſpectu vlceris nō indigēt medicina equali in ſiccitate cū vnū vlcus ſit magis humidū qͣꝫ aliud: cū gͦ in vlcere mi nus hūido medicina vltra ſiccitatē naͣlem mēbri dꝫ exic care in gradu pͥmo: qꝛ iſte eſt canon gn̓alis.ſ. ꝙ medicīa gn̓atiua carnis vltra ſiccitatē naͣlem mēbri dꝫ exiccare in pͥmo gradu: gͦ in vlcere magis humido vltra ſiccitatē na turalē mēbri debebit exiccare plus qͣꝫ in gͣdu pͥmo: nō gͦ ſemꝑ medicina gn̓atiua carnis dꝫ exiccare in pͥmo gͣdu. ¶ Propterea hͦ arguit̉ rōne: nā Gal̓. ponit ī tegni cap̄. de cauſis curatiuis. In illo.§. ſuꝑ. x. ꝗdem numeris cali diora. vij. vero ſicciora ⁊c̄. ꝙ oīs cura fit ꝑ ꝯtrariū: ⁊ ꝑ cō trariū equale in eodē gradu: ſed aliqd̓ vulnus vel vlcus ꝯcauū eſt qd̓ eſt humidū in 2º vl̓ 3º gͣdū medicīa vltra ſic citatē ꝑ quā ꝯſeruet ſiccitatē naͣlem mēbri dꝫ habere ſicci tatē in 2º vel 3º gͣdu ꝑ quā deſtruat humiditatē vulneris: nō gͦ eſt verū vl̓r ꝙ debeat exiccare in pͥmo gͣdū in reſpe ctu ad mēbrum. ¶ Preterea ſi hͦ eſſet verū intelligendo ſic illud dictū: tunc ſeꝗtur ꝙ in corꝑe ⁊ mēbro humidiſſi mo cōpeteret medicīa minus exiccatiua in corꝑe ⁊ mem bro ſicciſſimo cōpeteret medicina ficciſſima: ſed ꝯtrariū huius ponit Aui. in pͥmo fen 4ª ca. de cura ſol̓onis cōti nui. ponit.n. ibi ad lr̄am ꝙ ſi corpus ⁊ mēbrū in qͦ eſt vl cus fuerint decliuia ad humiditatē multā: tūc vlcus ma iori indigebit exiccatione: ſi aūt ad ſiccitatē tūc vlcus mi nori īdigebit exiccatione: qͣre ⁊c̄. Sic gͦ ex dictis apparet ꝙ nō pōt intelligi medicinā gn̓atiuā carnis eſſe exiccati uā in pͥmo gradu in reſpectu ad membrū ẜm ꝙ cōparat̉ ad vlcus: nec hoc pōt intelligi ſcd̓o modo.ſ. in reſpectu ad vlcus ẜm ꝙ cōparat̉ ad mēbrum: vt ꝙ intelligat̉ ꝙ vl̓ tra ſiccitatē ꝑ quā exiccat humiditatē vulneris debeat ha bere ſiccitatē in pͥmo gradu vt ꝑ ip̄am ꝯſeruet ſiccitatem naͣlem mēbri: probatio qꝛ cum mēbroꝝ: ⁊ etiā corporum quoddā ſit magis ſiccū: quoddā aūt minus. mēbrū ⁊ cor pus ſiccū indigēt ad ſui cōſeruationē magis ſiccis qͣꝫ mē brum ⁊ corpus humidū: gͦ ſi in mēbro minus ſicco medi cina vltra ſiccitatē ꝑ quā exiccat humiditatē vulneris dꝫ habere ſiccitatē in pͥmo gradu vt cōſeruet cōplexionem mēbri: qꝛ id dictū ponit̉ canon generalis in oībus in mē bro magis ſicco debebit habere medicina vltra ſiccitateꝫ ꝑ quā exiccat vlcus ſiccitatē plus qͣꝫ in pͥmo gradu vt cō ſeruatio ipſins fiat: cū membrū magis ſiccū indigeat ma gis ſiccis ad ſui cōſeruationē: ſic gͦ videt̉ ꝙ nullo modo poſſit hoc dictū eſſe verū.ſ. ꝙ medicina gn̓atiua carnis debeat exiccare in pͥmo gradu: ita vt hoc dictū ſit vl̓r ve rum. ¶ Circa iſtā queſtionē duo ſunt inꝗrenda. Primo eſt inꝗrendū ꝙ hoc dictū eſt verū ꝙ medicina generati ua carnis dꝫ eſſe exiccatiua in pͥmo gradu: ⁊ noͣ multum ip̄m tranſcendere: Secūdo eſt inꝗrendū qual̓r ⁊ quo p̄ dictorū modoꝝ in queſtione iddictū intelligat̉. ¶ Dico ergo pͥmo ꝙ medicina gn̓atiua carnis debet eſſe exicca tiua in pͥmo gradu ⁊ nō multū plus. Ratio aūt huius eſt qꝛ ex prius dictis apparuit ꝙ medicina gn̓atiua carnis dꝫ exiccare corpus vel membrū plus qͣꝫ ſit ſiccitas naͣlis ipſius propter humiditatem vulneris qd̓ eſt in mem bro nunc autem oīs oꝑatio medicine que eſt ẜm aliquā qͣtuor qualitatū pͥmaꝝ puta vel calefaciēdi vel infrigidā di vel humectandi vel exiccādi excedens complexionē mēbri naturalē oꝫ ꝙ excedat ipſam: aut in primo gradu: aut in ſcd̓o vel in tertio vel in qͣrto eo ꝙ ẜm ꝙ apparet ꝑ Galie. in de ſimplicibus medicinis: ⁊ ꝑ Auicē. in primo canone fen 2ª. quatuor ſunt gradus medicinaꝝ ⁊ nō plu res ẜm quos medicina alterat corpus noſtrū ẜm aliquā qualitatū quatuor primarū. Si ergo medicina regene ratiua dꝫ exiccare corpus vel membrū vltra naturalē ſic citatē: aut ergo debet ipſam exiccare in pͥmo gradu: aut in aliquo aliquoꝝ triū: ſed nō debet ipſam exiccare niſi in primo gradu: aut parū plus: ⁊ huius ꝓbatio eſt ſic: qꝛ omnis medicina q̄ debet exiccare nō vehemēter exiccat in primo gradu: aut parū pluꝫ: ſed medicina gnīatiua car nis eſt huiuſmodi: ergo ⁊cͣ. maior ꝓpoſitio apparet ex hͦ qꝛ vt apparet ꝑ Gal. in de ſimplicibus medicinis: ⁊ per Aui. pͥmo canone. fen2ª gradus medicinarū diſtinguū tur ſic: quia illa medicina dicit̉ eſſe in primo gradu que efficit ſuam operationē nō manifeſtā. Illa aūt in ſecūdo gradu que efficit ſuā oꝑationē manifeſtā: ſed cū hoc non ꝑuenit ex ea īpedimentū. Illa aūt dicit̉ in tertio q̄ efficit ſuā oꝑationē fortē ⁊ ꝑuenit ex ea impedimentū: ſed tunc nō tm̄ ꝙ deſtruat vel corrūpat: medicina autē in quarto gradu deſtruit ⁊ corrūpit. Ex hac gͦ diſtinctione apparet ꝙ medicina q̄ nō vehementer nec multū exiccat: exiccat in pͥmo gradu: aut plus paruꝫ: minor ꝓpoſitio declarat̉ ſcꝫ ꝙ medicina generatiua nō dꝫ vehemēter exiccare: pͥ mo qꝛ dictū eſt prius ꝙ ꝓprietas medicine gn̓atiue car nis eſt coagulare ſanguinē ſanum in carnem: ſi gͦ medici na talis vehemēter exiccabit: tunc nō ſolum exiccabit ſu ꝑfluitates ibi exiſtentes: ſed etiam ſanguinē. Cum ergo caro debeat coagulari ex ſanguine ⁊ ſanguis exiccetur ⁊ ꝯſumat̉: nō ergo poterit caro generari. ¶ Iterū etiā ẜm ꝙ dicit Auic. infra ſtatim in iſto capl̓o. Medicina faciēs naſci indiget vt currat ad ip̄m maͣ hoc ē dicere ꝙ in vul nere vel vlcere vbi adminiſtrat̉ talis medicina opꝫ vt ad ip̄m currat ⁊ fluat materia ex qua generet̉ caro: nūc autē exiccatio vehemēs ꝓhibet curſum oīs materie ⁊ bone ⁊ male. quare tūc nō poterit caro generari: gͦ tunc medici na faciēs naſci carnē nō debet vehementer exiccare nec multū manifeſte. ⁊ ꝑ ꝯn̄s cōcludit̉ eſſe declaratū ꝙ medi cina gn̄atiua dꝫ exiccare in pͥmo gradu: aut paruꝫ plus: addo aūt parū plus: qꝛ etiā poſſet exiccare ī pͥncipio gra dus ſecūdi. Naꝫ ꝗlibet gradus hꝫ tres gradus: ẜm ꝙ ap par et ꝑ Gal̓. in p̄dicto ca. ⁊ pͥncipiū illius gradus ꝯuenit cū gradu p̄cedente: finis autē ꝯuenit cū ſequente: medici na aūt eſt vere natura ipſius: ⁊ iō qꝛ pͥncipiū ſecūdi gra dus ꝯnenit quaſi cū gradu pͥmo in exiccatione: eo ꝙ in pͥncipio gradus ſecūdi nō eſt deficcatio multū manifeſta iccirco etiā pōt eſſe medicina gn̓atiua deſiccatiua pariꝰ plus vltra gradū primū: ⁊ ideo dico ꝙ medicina debet deſiccare in primo gradu: aut parū plus: ⁊ hoc cōcordat dicto Aui. in pͥmo canone. fen 4ª ca. de cura ſol̓onis con tinui. Dicit em̄ ⁊ caro ꝗdē nō gn̓at̉ niſi ex eo cuiꝰ ſiccitas nō multū graduꝫ primū tranſcendit ⁊c̄. per hoc em̄ innu itur ꝙ debet deſiccare in pͥmo gradu: aut parum plus: ⁊ nō multū plus. ¶ Tunc reſtat ſecūdo inꝗrere qualiter dictū. Gal̓. intelligat̉ qn̄ dicit ꝙ medicina gn̓atiua debet eſſe deſiccatiua in primo gradu: vtrū.ſ. intelligat̉ hoc ab ſolute aut reſpectiue. ¶ Dicendū eſt ad hoc ꝙ Gal. non intelligit de medicina gn̓atiua ꝙ ſit ficca: pͥmo gradu ab ſolute. Et ratio huius ſit illa que dicta eſt in argumētis: ſed Gal. intelligit ꝙ medicina gn̓atiua carnis dꝫ eſſe ſic ca in pͥmo gradu ꝑ reſpectū ad mēbrū cui approximat̉: ẜm ꝙ ip̄m cōꝑat̉ ad vlcus vt ſit dictū qn̄ dicit̉ ꝙ medicīa gnīatiua carnis dꝫ excedere ſiccitatē naͣlē mēbri in quo eſt vlcus in pͥmo gradū. Ratio aūt huiꝰ qͣre illd̓ dictū ſic dꝫ ītelligi eſt: qꝛ ẜm ꝙ apꝑet ex dictis pͥus ꝑ mēteꝫ Gal. in li. de īgenio in multis locis: medicīa admīſtrat̉ in morbo ꝑ reſpectū ad duo: ꝑ reſpectū.ſ. ad cōpl̓onē mēbri vt ip̄am ſua ſil̓itudine ꝯſeruet: ⁊ ꝑ reſpectū ad morbū vt ip̄m ſua ꝯtrarietate deſtruat. Cum gͦ impedimētū gn̓ationis car nis in vulnere vel vlcere ſit humiditas ẜm ꝙ dictū fuit Tractatus .I. In vniuerſali. 66 ꝯſeruet ſiccitatē naͣlē mēbri. ⁊ vltra hāc ſiccitatē dꝫ habe re ficcitatē excedentē ꝑ quā exiccet humiditatē vulneris ꝑ quā poſſet caro generari. ⁊ in tali excedentia ſufficit ex cedentia primi gradus ẜm ꝙ pͥus ꝓbatū eſt. gͦ tunc qn̄ dr̄ ꝙ medicina gn̓atiua dꝫ eſſe exiccatiua in pͥmo gradu ītel ligit hoc in reſpectu ad mēbꝝ cui admīſtrat̉ ẜm ꝙ in ip̄o eſt vlcus. qꝛ debet excedere ficcitatē mēbri in quo eſt vlcꝰ in primo gradu. ¶ Et ꝓpter hoc ꝯcludit diuerſitatē mē broꝝ in cōpl̓one. cōpetūt medicine diuerſe ad generādū carnē: qꝛ vna medicina eſt ficca reſpectu vnius corꝑis in pͥmo gradu q̄ reſpectu alteriꝰ eſt humida: ⁊ iō in illo car nē gn̓aret: ⁊ ī altero ſaniē faceret. ſicut Gal̓. ponit 3º de in ge. ꝙ thus cū ſit medicina ficca in primo gradu reſpectu corporis tꝑati in corꝑe tꝑato gn̓at carneꝫ Cuius rō eſt: qꝛ ꝯſeruat cōpl̓onē ip̄iꝰ. ⁊ cū hoc etiā remouet ⁊ exiccat illas ſuꝑfluitates que carnis gn̓ationē ꝓhibēt. ſed in corꝑe ſic co nō gn̄at carnē: ſed potius ſanie: qꝛ reſpectu ip̄ius eſſet humidū. Et ꝑ hͦ etiā Gal̓. ī p̄dicto loco cōmūerādo medi cinas gn̄atiuas ponit diuerſas medicias in cōpl̓one gn̄a tiuas ſic̄ thꝰ. farina ordei: faria fabaꝝ: farīa orobi: yreos tutia: climia ariſto logia: ⁊ planta oppoponacis: quarum quedā iſtaꝝ paꝝ: quedā mediocriter: quedā vero multū deſiccant hoc aūt ponit hn̄do reſpectu ad diuerſa corꝑa. qꝛ oēs dicūtur exiccare reſpectu corꝑis in quo debēt ad miniſtrari in primo gradu. ſicut planta oppoponacis: et ariſtologia ⁊ tutia: licꝫ ſint ficca in 3º: gradu. abſolute tn̄ reſpectu corporis ſicci nō exiccant in pͥmo gradu. et ideo in ipſo generāt carnē. Sic ergo id dictū ad hoc vt ſit vni uerſaliter verū debet intelligi reſpectu corporis ⁊ mem bri in quo eſt vlcus. qꝛ medicina generatiua carnis debet excedere ſiccitatē mēbri in quo eſt vlcus in pͥmo gradu. ¶ Sed eſt ītelligendū vlterius ꝓpter diſſol̓onē quorūdā argumētoꝝ. ⁊ ad ītelligendū etiā melius ea que dicta ſūt ꝙ duplex pōt poni medicina generatiua carnis: quedaꝫ eſt medicina generatiua carnis que ſoluꝫ adminiſtratur cauſa generandi carnē. ⁊ etiā quantū ad initiū ſue actōis: ⁊ qͣꝫtū etiā ad terminū dicit̉ generatiua carnis. ⁊ hec me dicina dicit̉ ꝓprie generatiua carnis: ⁊ hec medicina eſt que adminiſtrat̉ in vulneribus vel vlceribus in quibus nō eſt ſordes: nec virulētia vltra qͣꝫ debeat ibi eſſe ex ꝑte vulneris vel vlceris inquantū cōcauū eſt. Nam ẜm ꝙ di cit Gal̓. in tertio de ingenio. in omni vulnere vel vlcere cōcauo qͣꝫtūcūqꝫ ſit mundū oꝫ ꝙ aggreget̉ ibi duplex ſuꝑ fluitas. vna groſſa ⁊ altera ſubtilis que fiūt ibi ꝓpter de bilitatē digeſtiue mēbri vulnerati nō potētis digerere nu trimentū. ⁊ ꝓpter debilitatē expulſiue nō potētis expelle re ſuperfluitates ſuas: nec alias a mēbris ſibi mādatas. ⁊ rōne iſtaꝝ humiditatū que generetur in vlcere omni in quantū cōcauū eſt ponitur ibi medicina generatiua que deſiccat et abſtergit tales humiditates. Sed ſi in vlcere vltra iſtas humiditates q̄ cōiter generant̉ in vlcere mul tiplicetur ſordes ex alia cauſa: vt qꝛ corpus vel mēbrū in quo ſit ſit male cōpl̓onatū vel aliꝗd tale: iunc nō competit ibi talis medicīa generans carne qꝛ medicina generans carnē nō abſtergit talē ſordē: ſꝫ debet pͥus abſtergi ⁊ mū dificari cū fortit̉ abſterſiuis donec non remaneat aliqua ſordes in vlcere niſi illa que generat̉ in oī vlcere inquā tū cōcauo: ⁊ tūc poſtea debet admiſtreri gn̄atiua carnis: que nō eſt tantū abſterſiua. qꝛ ante illud tēpus nō compe tebat naſcētia carnis. ⁊ hoc eſt ꝙ dic̄ Aui. īfra in capitulo be facientibus naſci carnē. Et oportet vt admīſtrent̉ me dicine faciētes naſci carnē cum iam mundificatꝰ eſt locus a ſordibus ⁊ a ſil̓ibꝰ ⁊cͣ. ¶ Sil̓r etiā hoc idē habet̉ ꝑ hͦ vel id quod dic̄ in cap̄. vlceꝝ. Dic̄. n. In ſordibus v̓o necͣiū eſt abſtergēs mordicās. ⁊ in pͥmis cū curant̉ īdigēt mordica tione: qm̄ ſenſus nō ſentit ip̄m. deinde gradatiꝫ ꝑueniat̉ ad id quod eſt leuioris mordicationis vſquequo ſentiat horā naſcentie carnis ⁊cͣ. ¶ Sil̓r etiā hoc idē dicit in ca pitulo de naſcentia carnis in vlceribus. Dic̄.n. opꝫ vt nō curet̉ caro donec mūdificet̉ vlcus. cum ergo mundificatū eſt tūc elonget̉ ab eo om̄e mordificatiuū ⁊ abſterſiuū. fortitudine qualiacūqꝫ ſint vlcera ⁊ vbicūqꝫ ſint ⁊cͣ. ¶ S milit̓ etiā ſi in vlcere eſſet nimia humiditas ſubtilis vltra illā que cōmuniter ſolet fieri in omni vlcere: vn̄ cōcauuꝫ eſt: que appellat̉ virulētia: tunc nō competeret medicina gn̄atiua carnis: īmo pͥus d̓beret exiccari illa vtrulētia cū exiccatiuis fortibꝰ que ſunt ſicca vltra ſiccitatē membri in ſecūdo ⁊ tertio gradu donec nō remaneat ibi humiditas ſubtilis aliqua niſi illa que gn̄atur in omni vlcere inquā tū cōcauatū eſt: ⁊ tūc poſtea dꝫ adminiſtrari medicina ge neratiua que eſt ſufficiēs ad exiccandū talē humiditateꝫ ſed hoc tempore nō competit: eo ꝙ ante hoc tp̄s nō erat hora naſcentie carnis. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Aui. in cap̄. de vl ceribus virulētis. Dicit enim. Neceſſariū eſt vt in eis ad miniſtrent̉ medicine exiccatiue vt mūdificet̉.i. exiccetur virus. deinde ſit occupatio in naſcentia carnis ⁊cͣ. Sic gͦ ex dictis aꝑꝑet ꝙ talis medicina gn̄atiua carnis debet ad miniſtrari in vlcere in quo nō eſt aliqua ſordes: nec aliqͣ virulētia vltra humiditateꝫ duplicem que ſit in eo: vnde cōcauū eſt: ⁊ ideo videte omnia vlcera in ꝗbꝰ adminiſtra tur talis medicina ſunt equaliter humida: eo ꝙ in eis nō debet eſſe niſi talis duplex humiditas que gn̓at̉ in omni vlcere inquantū cōcauū eſt. Si autem augmentet̉ humi ditas: vltra hanc tūc nō competit medicina generās car nem. ⁊ ꝓpter hoc talis medicina generās carnem nō di uerſificatur in ficcitate per quam exiccat humiditatē vlce ris. qꝛ omnia ſunt equaliter humida: ⁊ qꝛ ſiccitas trāſcen dens ſiccitatem mēbri in pͥmo gradu eſt ſufficiēs exiccare talem humiditatē: idcirco omnis talis medicīa generās carnem debet eſſe ficca in pͥmo gradu ⁊ nō plus reſpectu mēbri in quo eſt vlcus: ⁊ de tali medicina generāte carnē eſt maxime verū qd̓ Gal̓. dicit in tertio de īge. ſani ꝙ nō opꝫ trāſcendere pͥmū gradum. ¶ Sed alia pōt poni me dicina generans carnē que nō ex toto eſt generatiua car nis. nec quantū ad oēm ſuaꝫ actionē: īmo quantū ad ini tium ſue actionis nō eſt generās carnem: quantū aūt ad termini ſui actiōes pōt poni gn̄atiua carnis. ⁊ hec eſt il la que admīſtrat̉ in vlceribꝰ humidis vltra humiditates que gn̄ant̉ ibi rōne vlceris: inquantū cōcauū eſt. nā talis medicīa nō eſt pure gn̓atiua carnis: eo ꝙ quātū ad initiū ſue actōis exiccat magis qͣꝫ faciat medicta gn̄atiua carnis ꝓpter maiorē humiditatē vlceriꝫ in quo admīſtrat̉. ⁊ ſil̓r eſt in tali vlcere in quo nōdum eſt tēpus naſcētie carnis. ⁊ ideo quantū ad initiū ſue actiōis nō eſt gn̄atiua carnis. īmo potius dr̄ exiccatiua talis humiditatis. ⁊ iō deſiccat nō ſolū in pͥmo gradu vltra ſiccitatē mēbri: īmo aliquan do in ſecūdo: aliqn̄ aūt ī tertio ẜm ꝙ talis humiditas eſt maior vel mīor ī vlcere. ſꝫ qͣꝫtū ad terminū ſue actiōis eſt gn̓atiua carnis ⁊ de ſiccat ſolū in pͥmo gͣdu. qꝛ ꝑꝑ ficcitatē medicīe que reſiſtit humiditati vulneris humiditas vul neris ſuꝑſlua eſt reducta ad taleꝫ terminū in quo cōpetit medicīa gn̄atiua carnis que deſiccat ſolū ī pͥmo gradu. ⁊ ꝓpter humiditatē vulneris que reſiſtit ſiccitati medicīe ſiccitas medicie eſt remiſſa ⁊ reducta ad pͥmū gradū vl tra ſiccitatē membri. ⁊ ideo tūc tꝑis generat carnē. Si aūt haberet vt adderet in ſiccitatē priorē nō gn̄aret carnem īmo deſtrueret eam. ⁊ iō de tali medicina eſt veꝝ: ꝙ qͣꝫtū ad terminū ſue actiōis ē medicīa gn̄atiua carnis: ⁊ deſic cat ſolū in pͥmo gradu. qꝛ vlcꝰ eſt reductū ad illā humidi tatē in qua cōueniūt oīa vlcera in ꝗbꝰ dꝫ gn̄ari caro. ⁊ me dicīa reducta eſt ad ficcitatē pͥmi gradus. ſꝫ qͣꝫtū ad initiū ſue actiōis nō ē ꝓprie gn̄atiua ⁊ eſt exiccatiua vltra ſicci tatē mēbri plus qͣꝫ in pͥmo gradu: ẜm ꝙ maior ⁊ mīor eſt humiditas vlceris. Sic ergo ſufficiēter apꝑet qual̓r hoc dcm̄ dꝫ ītelligi ꝙ medicīa generās carne dꝫ eē exiccatīa ī pͥº gradu. CHis gͦ viſis reſtat rn̄dere ad ob̓a in oppo ſitū. ⁊ pͥmo ad auc̄tem Aui. ꝗ dicit in pͥmo canōe. fen 4ª ca de curatōe ſol̓onis ꝯtiuui ꝙ medicīa gn̄atiua carnis .IIII. Fen De cura vulne. aliqn̄ eſt neceſſe vt deſiccet in ſecūdo: ⁊ aliqn̄ in 3º. dico ꝙ nos poſſumuꝫ rn̄dere duobꝰ modis. vno modo poſſumꝰ dicere ꝙ qn̄ dixit ꝙ aliqn̄ opꝫ vt talis medicia ſit exiccati uam 2º. aliqn̄ v̓o in 3º ītelligit hͦ abiolute ꝙ medicīa gn̓a tiua carnis: aliqn̄ ē ſicca in pͥmo gradu abſolute. aliqn̄ in 2º. aliqn̄ v̓o in 3º. aliqn̄ v̓o i 4º. Sꝫ qn̄ Gal̓. dic̄ ꝙ dꝫ exic care in gradu pͥmo ītelligit ꝑ reſpectuꝫ ad membꝝ ẜm ꝙ in ip̄o eſt vlcus: qꝛ medicina talis vltra ſiccītatē mēbri dꝫ ſolū exiccare in pͥmo gradu: mō medicina que eſt ſicca in 2º gradu vl̓ in 3º abſolute reſpectu corꝑis in quo eſt vlo pōt eſſe ſolū exiccatiua ī pͥmo: ⁊ tūc ī tali corꝑe generabit carnē. ſic gͦ tūc illd̓ dcm̄ Auic. nō ꝯtradicit dicto Gal̓. īmo ipſemet Auic. in eodē capl̓o paꝝ an illa v̓ba allegata: dic̄ ꝙ medicīa gn̓atiua nō dꝫ trāſcendere multū gradū. poſt hoc ſunt v̓ba ſua. Et caro quidē nō generat̉ niſi ex eo cu ius ſiccitas nō multū gradu poſt tranſcendit. ⁊ ītelligit hͦ hic in reſpectu ad mēbꝝ ſed poſtea qn̄ dicit ꝙ neceſſe eſt aliqn̄ in 2º aliqn̄ in 3º: ītelligit d̓ gradibꝰ abſolute. qꝛ vna medicina generatiua carnis neceſſe eſt vt ſit magis ſicca qͣꝫ alia abſolute: ẜm ꝙ adminiſtrat̉ in corꝑe ſicciori: ſꝫ re ſpectu corꝑis ⁊ mēbri inⁱ qͦ eſt vicꝰ ſemꝑ deſiccat in pͥº gra du ⁊ nō plus qͣꝫtūcūqꝫ ſint ficca. Sic gͦ Auic. nō cōtradicit Gal̓. īmo idē dicit cum ipſo. ¶Ael poſſumus alio modo rn̄dere. qꝛ qn̄ Aui. dic̄ ꝙ nec̄e eſt vt aliqn̄ medicina gene rans carnē ſit deſiccatiua in ſcd̓o gradu ⁊ tertio: ip̄e ītelli git de medicina que nō ex toto eſt generatiua carnis. naꝫ medicina generatiua carnis vt gn̓atiua eſt nō oꝫ ꝙ deſic cet niſi in pͥmo gͣdu: eo ꝙ medicina gn̓atiua vt gnatiua ē nunqͣꝫ admīſtrat̉ niſi in vlcere in quo nō eſt alia humidi tas niſi illa que generat̉ ibi inquātū ꝯcauū eſt: ⁊ hāc hūi ditatē eſt ſufficies exiccare gradus pͥmus. Sed ſi in vlce re ſit vltra hāc humitatē alia humiditas: qꝛ virulētia tūc cōpetit aliqn̄ medicina deſiccatiua in 2º. aliqn̄ v̓o in ter tio. ſed tunc talis medicina nō dr̄ generatiua carnis qͣꝫtū ad initiū ſue actōis. qꝛ deſiccat plꝰ qͣꝫ in pͥmo gradu. ⁊ etiā qꝛ in vlcere tali nō eſt tempus naſcētie carnis. ſed qͣꝫtū ad terminū ſue actiōis eſt gn̓atiua carnis. qꝛ tūc in vlcere eſt tēpus naſcētie carnis. qꝛ ī vlcere eſt deſiccata illa ſuꝑflua humiditas ⁊ nō remanet ibi niſi illa humiditas cōmunis ⁊ medicīa eſt reducta ad ſiccitatē pͥmi gradꝰ: ita ꝙ nō de ſiccat niſi in pͥmo. ſic gͦ nō ꝯtradicit v̓bū Aui. dicto Gale. qꝛ Galienꝰ ītelligit de medicina carnis vt gn̓atiua. Aui. v̓o intelligit de medicina que nō eſt ẜm ſui totū generati ua. Et ꝓpter hoc Aui. ante iſta vba cum dicit in illo cap̄. dicit ꝙ medicina generatiua carnis non dꝫ multū gradū pͥmū trāſcēdere: ⁊ tunc ītelligit medicina gn̓atiua carnis vt gn̓atiua eſt. qn̄ vero poſtea dicit ꝙ neceſſe eſt: vt aliqn̄ poſtea deſiccet in ſcd̓o: alij v̓o in 3º ītelligit de medicina que nō ẜm ſui totū generatiua carnis exiſtit. ¶ Tūc eſt re ſpondendū ad obiecta facta in oppoſitū. tu dicis: aut illd̓ dcm̄ ītelligit̉ pͥmo modo. aut 2º aūt 3º. ¶ Dicendū ꝙ nō ītelligit pͥmo mō ẜm ꝙ rō optīe ꝓbat. nec 3º mō ẜm etiaꝫ ꝙ rō ꝓbat. ſed ītelligit̉ ſecūdo mō et in corpore ipſiꝰ. ⁊ ti ꝓbas ꝙ nō. qꝛ dicis tu. ponamꝰ ꝙ ſint duo vlcera in cor pore eiuſdē cōpl̓onis: ſed vnū ſit humidius alio: tūc in vl cere magis humido ꝯpetit medicia gnīatiua magis ſicca: ẜm ꝙ ponit Auic. īfra ca. de medicīs faciētibꝰ naſci carnē. cū gͦ in pͥmo vlcere cōpetat medicīa gn̓atiua deſiccatiua ī pͥmo gͣdū vltra ſiccitatē mēbri. gͦ in illo alio cōpetet medi cina deſiccatiua in ſcd̓o et tertio gradu vltra ſiccitatē mē bri. ¶ Ad hoc ſolet cōiter rn̄deri ⁊ ego iam ſolitꝰ fui rn̄de re: ꝙ ettā medicina gnīatiua carnis qꝛ admīſtrat̉ ī vſcere magis humido nō eſt deſiccatiua niſi in primo gradu. ꝙ̄ tanta eſt hūiditas que reſiſtit ſiccitati medicine ꝙ illa me dicina nō facit niſi effectū primi gradus. ¶ Alij aūt dant alias rn̄ſiōes nullius valoris. ſed p̄dicta rn̄ſio eſt magis ꝓbabilis. nihilominꝰ tn̄ qꝛ etiā iſta nō videt̉ mihi ꝙ ꝑfe cte diſtinguat: nec ꝙ etiā ex toto ſufficiat. pͥmo qꝛ lꝫ ſit ibi multa humiditas que reſiſtit ficcitati medicine intātū ꝙ demū medicīa debilitat̉. nihilominꝰ tn̄ oꝫ ꝙ illa medicīa faciat actionē deſiccatiōis in ſcd̓o ⁊ 3º gradu. qꝛ ex hoc ꝙ eſt ibi multa humiditas ⁊ effectus exiccationis erit vltra ſiccitatē naͣleꝫ mēbri plus qͣꝫ in pͥmo gradu. Cuiꝰ rō eſt. qꝛ oꝑatio ⁊ actio medicine nō reponitur ī gradu niſi ẜm ꝙ qualitaꝫ medicine eſt in tali gradu vel tali: eo ꝙ oꝑatio ꝓ cedit a qualitate medicine ſicut medicina deſiccat ī pͥmo gradu: qꝛ ipſa eſt ficca in pͥmo gradu. ⁊ deſiccat in 2º: qꝛ ē ſicca in 2º: ⁊ ſic de alijs. Cū oporteat ꝙ medicīa que admī ſtrat̉ in tali vlcere ſit ſicca vltra ſiccitatē naͣleꝫ mēbri in 2 vel 3º gradu: eo ꝙ ſi eēt ſolū ſicca in pͥº nō ſufficeret. gͦ ef fectꝰ exiccatiōis ipſiꝰ erit in ſecūdo ⁊ tertio gradu. ⁊ hͦ eſt ꝓpter hoc. qꝛ ibi eſt multa humiditas. non ergo debemꝰ dicere: ꝙ lꝫ medicina tandē debilitet̉: ꝙ ꝓpter hoc nō fa ciat effectū niſi gradu pͥmo: īmo ex hoc ꝙ ibi eſt ml̓ta hu miditas: ex hoc debemꝰ dicere ꝙ opꝫ ꝙ faciat effectū ſe cūdi ⁊ tertij gradus. ¶ Iteꝝ etiā manifeſtū eſt ꝙ talis me dicina ad minꝰ nō eſt debilitata quādo admīſtrat̉ in prin cipio. Cū gͦ in pͥnº deſiccet plus qͣꝫ in gradu pͥmo: cum nō dum eius vtus ſit debilitata qn̄ admiſtrat̉ in pͥnᵇ. gͦ tunc medicina generatiua carnis aliqn̄ ⁊ quantū ad aliqd̓ tem pus ſue actiōis deſiccabit in ſecūdo ⁊ tertio gradu: qd̓ eſt falſum. ¶ Iterū etiā ſi talis medicina nō faceret effectum niſi pͥmi gradꝰ: ſicut iſti dicūt. tūc ergo ſequeret̉ ꝙ medi cina que admīſtrat̉ in vlcere hūidiori nō diceret̉ magis deſiccare: nec magis deſiccatiua qͣꝫ illa que admīſtrat̉ ī vl cere minus humido: cum vtraqꝫ nō faciat effectū niſi gra dus primi. ſꝫ hoc eſt ꝯtra oēs auctores ꝗ dicūt ꝙ in vlcere magis humido cōpetit medicīa magis exiccatiua. Et ſil̓i etiaꝫ modo: ſicut tu dicis hoc poſſum dicere ꝙ medicina frigidiſſima q̄ adminiſtrat̉ in morbo cal̓iſſimo nō diceret̉ magis īfrīdare in gradu qͣꝫ medicīa parū frīda que admī ſtrat̉ in morbo paꝝ cal̓o: qꝛ diceret̉ ſil̓i modo: ꝙ multū fri giditas reſiſtit multe cal̓itati. ⁊ ſic non diceret̉ medicia il la fridiſſima plꝰ īfrīdare qͣꝫ illa medicina paꝝ frīda: qd̓ tn̄ falſiſſimū eſt: qꝛ illa īfridat in tertio gradu vel quarto. qꝛ dꝫ extinguere cal̓itatē in tertio gradu vel quarto. illa aut īfrīdat forte in pͥmo gradu tantū vl̓ paꝝ plus. qꝛ dꝫ extin guere cal̓itatē in pͥmo gradu. Et hoc cōfirmat̉ per dicum Gal̓. in tegni. ꝗ dicit ꝙ omne cōtrariū expellit̉ ꝑ cōtrariū equale ſibi ī eodē gradu. vt ſi ſit exceſſus cal̓itatis in pͥmo gradu: ꝑ id qd̓ infrigidat in primo. ſed ẜm dicta iſtorū nō magis in gradu infrigidaret illa medicina que eſt magis cal̓ia qͣꝫ illa q̄ eſt minꝰ cal̓ia. hoc aūt eſt. quare ⁊cͣ. ¶ Pre terea. ſi tu dicis ꝙ multa humiditaꝫ reſiſtit ficcitati medi cine: ita ꝙ nō facit effectū niſi pͥmi gradꝰ. tūc arguo ſic. qꝛ ſicut multa humiditas reſiſtit ml̓te ſiccitati. ita pauca hu miditas pauce ſiccitati. ⁊ ſic tūc medicina generatiua car nis nō deſiccabit in pͥmo gradu. qꝛ ſicut debilitat̉ illa me dicina a multa humiditate intantū ꝙ nō facit effectū niſi gradus primi: ita ficcitas medicine generatiue carnis de bilitatur a pauca humiditate: et ſic reducetur ad minꝰ qͣꝫ in primo gradu: ⁊ ſic medicina generatiua carnis nō erit generatiua cum non deſiccet in primo gradu. Hoc auteꝫ eſt implicare contradictoria. quare reſponſio iſtorum ſic probata nō eſt ſufficiens. ¶ Et ideo aliter reſpondenduꝫ eſt. Et iam poteſt ex hoc apparere reſponſio per ea que dicta fuerūt in corpore queſtionis de quadā diſtinctione medicine generatiue carnis. tu dicis: ponamꝰ ꝙ duo ſint vlcera in corpore eiuſdem cōplexionis: quorum vnuꝫ ſit humidius alio ⁊cͣ. Dicendum ꝙ ſi nos loquamur de me dicina generatiua carnis vt generatiua eſt ⁊ que admini ſtratur ſoluꝫ cauſa generandi carnē: tunc iſta ſuppoſitio falſa eſt: qꝛ vt dcm̄ fuit pͥus in p̄dicta diſtinctiōe: iſta medi cina non adminiſtrat̉ niſi in vlceribus in quibus gene rat̉ ibi talis hūiditas duplex rōne ꝯcauitatis ip̄iꝰ: ⁊ ſi vl̓ tra hāc ſit ibi alia humiditaꝫ: tūc nō cōpetit ibi generatio carnis: ⁊ iō oīa vlcera ī ꝗbꝰ cōpetit gn̄atio carnis ꝯueniūt qͣſi in eadē hūiditate vl̓ eqͣli. ¶ Et ſi tu dices ꝙ auctores Tractatus In vniuerſali faciūt iſtas comparatiōes ſic̄ facit Aui. īfra ī capl̓o de me dicis faciētibꝰ naſci carnē. Dicit.n. ibi ꝙ in vlcere magis hūido cōpetit medicina gn̓atiua carnis magis deſicca nua. Reſpōdeo ꝙ Aui. ⁊ alij auctores loquūtur ibi d̓ me dicina que nō ex toto eſt generatiua carnis. ⁊ talis medi cina ẜm ꝙ dcm̄ fuit pͥus quantū ad initiū ſue actiōis bn̄ ē deſiccatiua plus qͦꝫ in pͥmo gradu. ſꝫ vt ſic nō dr̄ genera nua carnis. qꝛ in tali vlcere nondū cōpetit generatio car nis vt dcm̄ eſt pͥus. ſed quātū ad terminū ſue actiōis ⁊ in quantū generat carnē nō deſiccat niſi in pͥmo gradu ſic̄ in illa medicina q̄ admīſtrat̉ in vlcere parū hūido. ⁊ hoc eſt ẜm ꝙ dcm̄ fuit pͥus. quia vlcus iam reductū eſt ad ter minum illius humiditatis in quo eſt aliud vlcꝰ paꝝ hu midū ⁊ tūc cōpetit ibi generatio carnis ⁊ medicia redu cta eſt ad terminū ſiccitatis pͥmi gradus. vn̄ tunc genera carnē ⁊ nō deſiccat niſi in pͥmo gradu. ¶ Sic ergo illud argumentū bene ꝯcludit ꝙ ibi cōpetit medicina exiccati ua plꝰ qͣꝫ in pͥmo gradu. Sꝫ ego dico ꝙ talis medicīa vt ſic nō eſt generatiua carnis. Et ſi auctores lequunt̉ d̓ me dicinis generālibꝰ carnē in talibꝰ vlceribꝰ: dico ꝙ loquū tur de medicinis q̄ nō ex toto dicunt̉ generātes carnem. qꝛ quantū ad initiū eaꝝ deſiccāt in ſecūdo ⁊ tertio gradu. ⁊ ideo vt ſic nō generāt carnē: ſed quantū ad terminū ea rum dicunt̉ generatiue. ſed tūc vt ſic nō de ſiccant niſi in pͥmo gradu: ſicut declaratū fuit prius. ⁊ ideo rō nō cōclu dit ꝯtra ꝓpoſituꝫ: qꝛ quādo Gal̓. dicit ꝙ medicina gene ratiua carnis deſiccat ſolum in pͥmo gradu: ītelligit d̓ me dicina carnis vt generatiua. talis autē medicina ſi plu deſiccat nō eſt generatiua: ſicut dcm̄ eſt. ¶ Tunc ad alid̓ argumentū. tu dicis. omnis cura fit per contrariū equale in eodem gradu: cōcedo. ⁊ tu dicis. aliquod vlcus eſt hu midum in ſecundo gradu: aliquod in tertio. dico ꝙ falſū eſt de vlcere in qͦ dꝫ admīſtrari medicīa gn̓atiua carnis vi generatina eſt. qꝛ in tali vlcere nō debet eē niſi illa du plex humiditas que dicta eſt: quā ſufficiēter exiccat exce dentia parum gradum pͥmi. Uel ſi in tali vlcere ſic hūi do dicat̉ cōpetere medicina generatiua carnis: tūc com petit in eo medicina que nō ex toto dr̄ medicīa generat ua carnis: qꝛ tunc quantū ad initiū actiōis bene deſiccat in ſecūdo ⁊ tertio ẜm maiorem ⁊ minoreꝫ humiditatem vlceris. ⁊ vt ſic nō dr̄ generatiua carnis. ſed quantum ad terminū ſue actiōis dr̄ generatiua carnis: eo ꝙ tūc deſic cat in pͥmo gradu. vlcus eſt reductū ad illam humidita tem tēperatā quā poteſt exiccare excedētia pͥmi gradus. ⁊ ideo medicīa generatiua carnis vt generatina eſt ſemꝑ deficcat ſolum tn̄ pͥmo gradu. qꝛ in vlcere in quo cōpetit medicīa generatiua carnis vt generatiua eſt talis humi tas ꝙ pōt eā exiccare excedētia gradus pͥmi. ⁊ ideo ratio nō arguit contra ꝓpoſitum. ¶ Ad tertium argumentum autem tu dicis: ſi hoc eſſet veruꝫ qd̓ dicis: tūc ſequeret̉ ꝙ in corꝑe ⁊ membro humidiſſimo competeret medicia mi nus ſicca ⁊ in corꝑe ſicco competeret medicīa magis ſic ca: concedo: ⁊ tu dicis. cōtrariū huius ponit Aui. in pͥmo ſen 4ª ⁊cͣ. Dico ꝙ Aui. dicit ꝙ ſi corpus ⁊ mēbꝝ in qͦ eſt vlcus fuerit decliuia ad multam humiditatē: tunc vlcꝰ in digebit maiori exiccatōe. ſi aūt ad ſiccitatē minori: qd̓ ip̄e ītelligit de humiditate ⁊ ſiccitate accn̄tali. nam ſi corpus vel membꝝ in quo eſt vlcus: habeat humiditatē nimiaꝫ ex aliquo accn̄ti: tunc debemus magis exiccare: ⁊ ſi ſit ibi ficcitas etiam tūc debemus minus deſiccare: vt dcm̄ fuit pͥus. ¶ Nos autē intelligimus hoc per reſpectum ad cō plexionem naturalē: vt ſi corpus vel membrū in quo eſt vlcus ſit multū humidū natural̓r. tunc dico ꝙ competit medicīa minꝰ deficcatiua in vlcere. Et ſi ſint multuꝫ ſicca natural̓r. tūc dico ꝙ competit medicina magis ſicca. et iō dcm̄ Auicēne non ꝯtradicit dicto Gal̓. qd̓ credo ꝙ Auic ītelligat ibi illo modo quo dcm̄ eſt. ꝓpter quod ratio nō cōcludit. ¶ Sic ergo ex predictis dubitationibus appa ret ꝙ medicīa generatiua debet eſſe deſiccatiua. ⁊ quātū etiam debet eſſe deſiccatiua ⁊ debet eſſe abſterſiua. ſicut Aui. ponit in littera. Et ratio huius eſt: qꝛ in vulnere cō cauo in quo generanda eſt caro: vt dicit Gal̓. in tertio. ſit duplex ſuꝑfluitas īpediēs generationē carnis. vna ſubti lis: ⁊ iſta indiget exiccatiōe que dicta eſt Alia v̓o eſt groſ ſa: quā Gal̓. vocat in de īgenio. lutū. que alio nomīe dici tur putredo. ⁊ iſta indiget mundificatione ⁊ abſterſiōe. et ideo quelibet medicina generatiua debet eē exiccatiua. in hoc ꝙ vlcus eſt humiduꝫ: ⁊ abſterſiua ⁊ mūdificatiua in hoc qd̓ eſt putridum. ſed eius abſterſio nō debet eē ve hemens: ſicut nec exiccatio. Et ratio huius eſt quia medi cina generatiua carnis debet eē coagulatiua ſanguīs ſa ni in carne. ſed abſterſio vehemens amouet ſanguinem venientem ad vulnus: ⁊ facit eum fluere. hoc aūt eſt ꝯtra rium intentioni coagulationis. ⁊ ideo medicina multuꝫ abſterſiua eſt cōcauatiua vlceris. quia eſt corroſiua ⁊ di miuuens carnem ⁊ eliquās eam. debet ergo eſſe abſterſi ua parum.ſ. in tanta quātitate vt abſtergat ſorditiem ſo lum que eſt cauſa īpediens generationē carnis: ⁊ debet eſſe abſterſiua ſine mordicatiōe: ⁊ hoc ſeꝗtur ex p̄dictis quia mordicatio cauſat̉ ex forti abſterſione. et ideo cuꝫ non debeat eſſe fortiter abſterſiua ſed parum: idcirco de bet eſſe ſine mordicatione. ītellige de iſta abſterſiōe ꝙ ē quaſi eodem modo de forti ⁊ pauca abſterſione medicie generatiue carnis: ſicut ē de forti ⁊ pauca ficcitate: ⁊ eēde dubitationes poſſent dari. et ideo hic nō inſiſto: ſꝫ hoc ꝑ ſe videat ītellectus. Debet etiam eſſe medicina generati ua carnis abſqꝫ ſtipticitate omnino de qua ſit curandum Et ratio hꝰ ẜm ꝙ dic̄ Gal̓. in tertio de ē īgenio. qꝛ ſi talis medicina eſſet ſtiptica: tūc putredo coagularet̉ ⁊ cōgluti naret̉ ī vulnere: ita vt nullatenus egredi valeret. Nunc aūt eſt contraria intentiōi medicine generatiue. eo ꝙ ea que generant carnem cum deſiccatiōe ſui debēt eſſe mū dificatiua ⁊ excolatiua vt nil putredinis ī vulnere rema neat. Sic ergo ꝑfecte declarata ſunt ea que Anicen. dicit in hac parte. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oꝫ iteꝝ vt ſit ī cal̓itate ⁊ frigiditate ſua in complex iōe ſi fuerit ſeparata cum cōtrario ẜm quātitatē ſe paratōis: ⁊ ſi nō fuerit ſeparatā ſe ꝑatōe de qua curet̉: tūc aſſil̓etur calido valde calidū valde: ⁊ frī do valde frīdū valde. Et obẜuetur iterū impreſſio medicīe in loco vt opponatur ei ſi ſuꝑfluit in malitia complexionis. ¶ In parte iſta Auicēna poſtqͣꝫ oſtendit cuuis cōplexio nis d̓bet eſſe medicina gn̓atiua carnis quātū ad qͣlitates paſſiuas.ſ. quātū ad humiditatē ⁊ ſiccitatē: on̄dit cuiꝰ cō plexiōis debet eſſe quātū ad qͣlitates actiuas.ſ. quātū ad caliditatē et frigiditatē. Et vult dicere Anicēna. ꝙ debet eſſe omnino ſil̓is mēbro in caliditate ⁊ frigiditate ſi eius cōplexio natural̓r ſe habeat. Un̄ in mēbro calido debet eſſe medicina generatiua calida: ⁊ in frigido frigida: ⁊ in tēꝑato tēꝑata. ſed ſi mēbri complexio eſſet diſtemperata ex aliquo accidenti verſus caliditatē ⁊ frigiditatem: tunc medicina debet eſſe contraria tali complexioni vt ipſam reuocet ad ſuam naturā. Et cauſa huius apparet in ꝓm ptu. quia omnia naturalia ſunt cōſeruanda. conſeruatio aūt fit cū ſimilibus oīno. ⁊ ideo medicina generatiua car nis dꝫ eſſe in caliditate ⁊ frigiditate cōſimilis cōplexioni naͣli. ſed ea que ſunt cōtra naͣm ſunt deſtruenda. deſtru ctio aūt ꝑ ꝯtrariū fit. ⁊ iō debet eſſe contraria complexiōi diſtēperate. ſi ergo mēbꝝ in quo vlcus ſit diſtēperatum in cal̓itate: dūmodo hoc ſit natural̓r d̓bet admīſtrari ſibi medicina cal̓a. Si aūt eēt diſtēꝑatū ī cal̓itate ex aliqua ac cidētali diſtemꝑantia. tūc debet ſibi admīſtrari medicina De cura vulne. .IIII. Fen rrigida. ⁊ ſil̓i mō eſt de frīditate. ⁊ hoc eſt: qꝛ in egritudīe ſꝑ eſt cōpl̓o naturalis ꝯſeruando dato ꝙ ſit diſtemꝑata: eo ꝙ mediāte ip̄a agit natura ꝯtra morbū: ſꝫ accn̄talis eſt deſtruēda: qꝛ eſt impediēs actiōeꝫ nature. hoc ē gͦ qd̓ vult dicere Auic. Et ꝯſtruat̉ ſic lr̄a: qꝛ aliquātulū eſt ibi ītrica ta. Et opꝫ iteꝝ vt cū ſupple cōpl̓o mēbri fuerit ſeparata.ſ. a ſua naturalitate: vt qꝛ ſit diſtēperata ax aliquo acciden te vel verſus caliditatē vel verſus frigiditatē: ſupple tūc medicīa gn̓atiua ſit ī cōpl̓one ſua in caliditate ⁊ frigidita te: cū ꝯtrario ſupple illi cōpl̓oni mēbri. hͦ eſt dicere ꝙ tūc opꝫ ꝙ medicia generatiua ꝯtrariet̉ illi cōpl̓oni in calidi tate ſi illa cōplexio eſt diſtemperata in frigiditate: vel ſi il la cōpl̓o ſit diſtemperata in caliditate ẜm quātitatē ſeꝑa tionis hoc eſt dicere ꝙ oꝑꝫ vt ꝯtrariet̉ ei in illo gradu. et tantū quātū eſt ſeꝑata cōpl̓o illa a ſua naturalitate. vnde ſi mēbꝝ in quo eſt vlcus ſit diſtemꝑatū in pͥmo gradu dꝫ eſſe medicīa generatiua frīda in pͥmo grado. ⁊ ſi ſit diſtē peratū in frīditate in pͥmo gradu dꝫ eē medicīa calida in pͥmo gradu. ⁊ rō huiꝰ eſt: qꝛ vt dicit Ga in tegni. oīs cura ꝑ ꝯtrariū fit in eodē gradu ⁊ equali. et ſi nō fuerit ſepara ta.ſ. cōpl̓o mēbri naturalis ſeparatōe de qua curet̉ hoc eſt ſi cōpl̓o mēbri naturalis non fuerit diſtempata accn̄tal̓r: tūc ſi aſſimiletur cal̓o valde cal̓m valde: ⁊ frīdo valde fri gidum valde hoc eſt tūc in corpore cal̓o in quo eſt vlcus admīſtret̉ medicīa generatiua calida ⁊ in frīdo frīda. Et obẜuet̉ iteꝝ ⁊cͣ. planū eſt. ſic ergo videte ex dictis appa ret ꝙ medicina generatiua carnis debet eſſe omnino ſi milis cōpl̓onis mēbri in qualitatibꝰ actiuis ſi mēbrū non ſit diſtemꝑatum accn̄tal̓r: ſꝫ in qualitatibus paſſiuis nun quā debet eē ei ſimilis: qꝛ ſemꝑ debet eſſe ea ſiccior qͣꝫ ſit cōpl̓o naturalis mēbri Et cauſa huiꝰ querat̉ ex his q̄ di cta ſunt ſupra. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Medicine aūt incarnatiue ſunt ille q̄ aggregant inter duo elongata. Et nō oꝫ vt operentur niſi in ſuꝑficiebus amboꝝ facientes adherere inter ea vtraqꝫ cum rore qui eſt in ſubſtantia amborum. ¶ In qͣ parte Aui. poſtqͣꝫ determīauit de cognitōe medic naꝝ facientiū naſci carnem: determinat de cognitiōe me dicinaꝝ īcarnantium. oſtendit.n. que dicunt̉ eſſe medici ne īcarnatiue ⁊ quā operatiōeꝫ faciunt: ⁊ cuiꝰ complexio nis ſint: ⁊ quomō etiā differāt a medicīs generātibꝰ car nē. Et diuidit̉ iſta pars in partes tres. In pͥma parte oſtē dit quā operatiōeꝫ facit medicīa īcarnattua ⁊ on̄dit etiaꝫ modū operatiōis ipſiꝰ. In 2ª parte oſtēdit cuiꝰ cōpl̓onis dꝫ eſſe. Et in 3ª parte ponit dr̄iam inter medicinam īcar natinā ⁊ generatiuā carnis penes cōpl̓oneꝫ. 2ª ibi.(Et ſi fuerit ſanguis proprius 3ª ibi(Et nō īdiget diminutiōe in executōe Dicit ergo pͥmo. Medicīe īcarnatiue ſiue cō glutinatiue: qꝛ ideꝫ eſt: ſunt ille ⁊c̄. hec eſt gͦ oꝑatio medi cinarū īcarnatiuaꝝ.ſ. aggregare ⁊ ꝯiungere labia vulne ris elongata mediāte humiditate ſanguinea q̄ eſt īter la bia illa. Intellige aūt hic ſicut etiā dcm̄ fuit prius de ope ratione medicinaꝝ facientiū naſci carnem: quia iſta oꝑe ratio ſcꝫ aggregare labia vulneris elongata nō debet at tribui medicine ſicut pͥncipali agēti: īmo pͥncipale agēs iſtius operatiōis eſt ipſa virtus naturalis membri: quia talis virtus eſt que cōiungit iſta labia. ⁊ materia ⁊ mediū talis iunctionis eſt ipſe ſanguis recens ibi exiſtens. me dicina aūt eſt ſolū ſicut coadiuuans ad iſtam operationē: eo ꝙ remouet impedimēta ꝓpter que poſſet prohiber vnitio ẜm ꝙ poteſt patere ex dictis ī pͥori capl̓o. tūc Aui oſtendit modū operationis iſtarū medicinaꝝ dicens. Et nō oportet vt operentur ſcꝫ iſte medicine niſi in ſuꝑficie amiboꝝ..ſ. labiorum vulueris. ¶ Sed aliquis dicet hic. vl Sgtheipjeditint incarn qliea? diclt? ſ faciſtfalice. qj det̉ ꝙ Aui. ꝯtradicat hic cuidā dicto inferius. quia Auic. dicit hic ꝙ oportet vt iſte medicine nō operentur niſi in ſuꝑficie labioꝝ vulneris. inferius aūt dicit in capitulo de medicinis īcarnantibus vulnera ꝙ puluis iſtaꝝ medici naruꝫ eſt minoris virtutis qͣꝫ id qd̓ de eis ſit cum cerotis: qꝛ medicine ſicce ⁊ ꝓprie minerales non ſubmerguntur vſqꝫ ad ꝓfundum: ſed cum ex eis ſit cerotū: tunc facit ꝑue nire ea curſus olei vſqꝫ ad ꝓfundū. ꝑ hec ergo dicta vide tur ꝙ medicine īcarnatiue nō ſolū debēt oꝑari ī ſuꝑficie: īmo ⁊ in ꝓfunditate. h̓ aūt dicit ꝯtrariū. ¶ Ad hoc reſpō dendum eſt ꝑ expōnem textus. nam qn̄ Aui. dicit ꝙ nō oꝫ vt oꝑent̉ niſi in ſuꝑficie: ego ītelligo ꝙ nō apponant̉ niſi in ſuꝑficie: qꝛ nō debent poni ītus in ꝯcauitate vulneris: qꝛ ẜm ꝙ dictū fuit prius in p̄cedenti capl̓o. īter labia vul neris nihil debet cadere extraneū nec pilus nec puluis incarnatiuus. et ratio huiꝰ dicta fuit ſupra. Sic ergo me dicine incarnatiue debent poni ſolum in ſuꝑficie labioꝝ vulneris. Et iſto modo ītelligit hic quod dicit ꝙ nō o vt operētur niſi in ſuꝑficie ip̄oꝝ: ſed virtus oꝑatōis. ip̄a bene debet ꝓcedere vſqꝫ ad ꝓfundum. Et rō huius eſt qꝛ impedimentum incarnationis vulneris.ſ. humiditas extranea nō ſolum eſt in ſuꝑficie: īmo in profundo. Cum ergo incarnatio debet fieri in ſuꝑficie ⁊ in ꝓfundo: debet ergo virtus medicine exiccantis penetrare vſqꝫ ad ꝓfun dum vt exiccet humiditatē que eſt impediēs fieri incarna tionē in ꝓfundo. ⁊ iſto modo ītelligit Aui. īferius cū dic̄ ꝙ operatio ipſaꝝ debet penetrare vſqꝫ ad ꝓfunduꝫ. Si giſta dicta nō cōtradicūt. faciētes adherere īter ea vtraqꝫ cum rore ꝗ eſt in ſub̓a amboꝝ. ego ītelligo cū rore.i. cum humiditate ſanguinea recenti que eſt in labijs vulnerū. vnde nō intelligo hic de rore ꝗ eſt tertia humiditas que manet intus in mēbris ſimplicibus de qua loquitur Aui in pͥmo. Fen pͥma. cap̄. de humoribus: qꝛ ſi labia vulnerꝭ eſſent exiccata a ſanguine recēti nūqͣꝫ amplius vnirētur et tamen eſſet ibi ros qui eſt talis tertia humiditas. et iō ꝑ rorē ītelligit talē humiditatē ſanguineā que eſt ī labijs vulneris: qꝛ ſine ſanguine tali recēti nō pn̄t labia vulne ris ꝯiūgi. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ talis iūctio ⁊ ꝯiūctio labioꝝ fi ex oꝑatiōe virtutis naͣlis nutritiue que aſſil̓at et vnit nu trimentū ītercidēs īter vtraſqꝫ partes ſolutas ad vtrāqꝫ ptiū vulneris. ⁊ ideo ꝑ tale medicamē cōiungūtur ambo illa ſeparata. nūc aūt maͣ talis nutrimenti qd̓ aſſimilat eſ ſanguis recēs ibi exiſtēs: eo ꝙ oportet ꝙ hec oꝑatio fia ante generationeꝫ ſaniei. ⁊ ideo ſanguis eſt tale medica mē per quod illa labia cōiūgunt̉. et ideo cyrugici quādo labia vulneris ſunt exiccata ex defectu medici: vt qꝛ in principio non fuerit ibi aliquādo renouant tale vulnus ſcarificādo ip̄m vt exeat ſanguis. ⁊ poſtea ſuūt ip̄m: qꝛ nō poſſet aliter fieri vnitio labioꝝ ⁊ aliquādo cōglutinatur vulnus ⁊ aliquando non vt ſi ſit multū alteratū ab aere quia tunc opꝫ ip̄m curare vt vlcus. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſi fuerit ſanguis purus tūc eſt illud qd̓ exiccat ſanguinē pl̓imū ſufficiēs cu eo in adherētia cuꝫ exiccatiōe vehemēti veloci an̄qͣꝫ fiat pus ⁊ n̄ firmat̉ ei illd̓ niſi fuerit cū illo ſuꝑfluitas v̓tutis in exiccā do: verū oꝫ vt ſit abſtergēs: qm̄ abſterſio ē ꝯtraria ītētōi īter q̄ ē ī eo: qm̄ ītētio ī eo eſt ponere illud qd̓ colligit̉ de ſanguine nutrimētū ⁊ adherētia et abſtergēs ab ſtergit illū ſāguinē: qͣre diſꝑdit̉. ergo cō ſumit materia qua expectat̉ ꝯglutiatio. In vniuerſali Tractatus labijs vulneris ſanguis ꝓprijs.i. ſanguis bonus.i. aliter nō poſſet fieri īcarnatio labioꝝ vulnerꝭ. tūc id.ſ. medica men qd̓ exiccat ſanguinē ꝓpriū taleꝫ ſupple a ſuꝑfluitati bus ⁊ hūiditatibus cum exiccatiōe vehemēti ⁊ veloci an reqͣꝫ fiat pus. i anteqͣꝫ talis ſanguis ꝯuertat̉ in ſaniē ē ſuf ficiēs in adherētia.i. eſt ſufficiēs ad faciendū incarnatōeꝫ cū eo. i. cum tali ſanguine ⁊ nō firmat̉ ei iſtud.i. talis oꝑa tio que eſt facere incarnari labia niſi fuerit cū eo ſuꝑflui tas virtutis in exiccādo.i. niſi fuerit vehemētis exiccatio nis. Ueꝝ oꝫ ne ſit abſtergens ⁊cͣ. planum eſt amodo qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et indiget diminutione in exiccatiōe ſicut indiget ea illud qd̓ facit naſci. Qm̄ faciēs naſci indiget vt currat ad ip̄m ma teria: ⁊ illiꝰ materiei curſum ꝓhibet exic catio: et īcarnatiuū nō īdiget: īmo īdiget incarnatiuum exiccatione fortior et pau ca ſtipticitate. ¶ In parte iſta Auicē. ponit dr̄iam īter medicinā genera tiuā ⁊ īcarnatiuā penes cōpl̓onē. ⁊ vult dicere Aui. ꝙ me dicīa īcarnatiua differta gn̓atiua ī duobꝰ. Primo qꝛ me dicina īcarnatiua dꝫ eſſe magis ficca qͣꝫ gn̓atiua: ⁊ rōnem ponit in lr̄a. Secūdo qꝛ medicīa īcarnatiua dꝫ eē aliquā tulū ſtiptica. medicina aūt generatiua nō: ẜm ꝙ dcm̄ fuit ſupra. hoc eſt quod Auic. vult dicere in littera. hec dicta ip̄iꝰ ītelligant̉ ē du Sed vt melluS buatio de hͦ qd̓ dic̄ Aui. ⁊ de eis q̄ dicta ſunt pͥus. pͥmo.ſ. vtrū medicina īcarnatiua dꝫ eſſe vehemētis exiccatiōis ſicut dcm̄ fuit ſupra. Et videt̉ ꝙ nō ꝑ dicta Gal̓. in tegni qn̄ loꝗtur de cura ſolutiōis cō tinui. Dicit.n. ibi ꝙ ſub̓a ꝑtis vulnerate ſana ẜuabit̉ ꝑ me diocriter exiccantia. nunc autē ea q̄ mediocriter exiccant nō deficcāt vehementer: ſꝫ temꝑate. gͦ videt̉ ꝙ in ip̄is nō debeat eſſe ſuperfluitas exiccationis cuius contrarium dixit ſupra Auicenna. A dubitatio de hͦ qd̓ dicit hic ſcꝫ ꝙ SeCuNdo e medicina incarnatiuadebet eſſe vehemētioris exiccationis qͣꝫ medicina generatiua. hoc nō videtur verum: quia in vulnere magis humido com petit medicina fortius exiccatiua: quia omnis cura per cōtrarium equale in eodem gradu ſit ẜm qd̓ dictum fuit ſupra ex verbis Gal̓. in tegni. Sed vulnus in quo admi niſtrat̉ medicina generatiua eſt magis humidum: quia eſt cōcauū. omne aūt vulnus cōcauū eſt magis humidū: quia ad ip̄m currunt plures ſuꝑfluitates. ergo medicina generatiua debet eſſe magis exiccatiua qͣꝫ incarnatiua. ¶ Contrarium aūt huius ponit Auicē. hic. ¶ Circa iſtam queſtionē eſſent duo notanda. Primo ꝙ medicina īcar natiua debet eſſe exiccatiua vltra ſiccitatē mēbri natura leꝫ. ſecundo ꝙ debet eſſe vehementioris exiccationis qͣꝫ medicina generatiua. Sed declaratio primi habita eſt in quadam queſtione que fuit mota de hoc in ſuperiori capl̓o. Declaratio ſecundi eſt et poteſt quaſi extrahi ex dictis Anicēne in littera: ꝙ medicina incarnatiua debet exiccare humiditatē extraneā que impedit īcarnationeꝫ ſubito et velociter: quia incarnatio debet fieri ſanguine ibi exiſtente anteqͣꝫ ille ſanguis conuertatur in pͥus. hoc aūt ſit in breui tempore. ⁊ ideo medicina īcarnatiua ſubi to ⁊ velociter debet exiccare: ſed ſubita et velox exiccatio nō p̄t fieri niſi ab eo qd̓ fortiter ⁊ manifeſte exiccat. gͦ me dicina īcarnatiua debet eſſe fortis ⁊ manifeſte exiccatio nis. medicina aūt generatiua nō debet eſſe fortis ⁊ mani reſte exiccatiōis: qꝛ generatio carnis non ſit ex ſanguine recēte exn̄te in vulnere ſicut ſit incarnatio: īmo fit ex de curſu nutrimenti ad vulnus. ⁊ iō nō opꝫ ꝙ ibi ſit exiccatio ſubita cum iam facta ſit ſanies. et etiam qꝛ fortis exic catio exiccaret ⁊ ꝓhiberet talē curſum. ⁊ ideo nō eēt ibi materia generationis. ⁊ per cōſequens nō generetur ca ro. ſic ergo tunc apparet ꝙ medicina incarnatiua debet eſſe vehemētioris exiccationis qͣꝫ generatiua. ¶ Sed tu dices in quo gradu debet eſſe exiccatiua vltra ſiccitatem mēbri naͣleꝫ medicina īcarnatiua? Dico ꝙ hoc iam quafi pōt patere ex dictis. nā eiꝰ deſiccatio debet eſſe qͣſi in ſcd̓o gradu vel circa illud. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ medicina īcarnati ua dꝫ eē tāte deſiccatōis vt exiccet ſubito hūiditatē extra neā: ſꝫ nō dꝫ eē tāte exiccatiōis vt minuat hūiditatē ꝓpriā ⁊ naͣlē ex qͣdꝫ fieri cōglutinatio ſic̄ facit medicamē figil latiuuꝫ vt dicet̉ poſtea. mō exiccatio in 3º gradu minuet̉ ex tali hūiditate: exiccatio aūt in 4º nō ſolū minueret ex tali hūiditate: īmo ⁊ ex ſub̓a carnis. ⁊ iō medicīa incarna tiua dꝫ eē exiccatiua in 2º gradu: ⁊ nō multū ip̄m trāſcen dere. ¶ Et nota qn̄ dr̄ ꝙ dꝫ eſſe exiccatiua in 2º gradu ꝙ intelligit hͦ in reſpectu ad mēbrū in quo eſt vlcus. ſil̓i mō ſicut dictū fuit ſupra de medicina generatiua ſicut ꝑ ſe p̄t videre diligens ītellectꝰ. ¶ Sil̓r etiā de caliditate ⁊ frigi ditate ip̄iꝰ ſil̓i mō eſt dd̓m ſic̄ dc̄m̄ fuit de medicina gene ratiua. ¶ De abſterſiōe aūt dd̓m ꝙ nō dꝫ eē alicuiꝰ abſter ſiōis ſic̄ eſt medicīa gn̓atiua. Et rōnē huiꝰ ponit Auic. in lr̄a ſufficiēter de ſtipticitate ꝙ medicīa īcarnatiua debet eē alicuiꝰ ſtipticitatis: qꝛ medicīa īcarnatiua dꝫ eē ꝓhibi tiua fluxꝰ hūoꝝ ad locū ⁊ nō indiget alicuiꝰ curſus mate rie nec bone nec male: ſꝫ gn̓atiua īdiget vt ad ip̄aꝫ currat māͣ cuiꝰ curſū ꝓhibet ſtipticitas. ⁊ etiā īdiget mūdificatōe quā ꝓhibet ſtipticitas. Et iō medicīa īcarnatiua dꝫ eē ali cuiꝰ ſtipticiatꝭ: gn̓atiua aūt nō. ¶ Tunc eſt rn̄dendū ad ar gumenta. ¶ Ad pͥmū. tu dicis. nō dr̄ ꝙ Aui. dicat veꝝ ꝙ medicīe īcarnatiue debeāt eſſe vehemētis exiccatiōis: qꝛ Gal̓. dicit ꝙ debēt eē mediocriter exiccantia. ea aūt q̄ me diocriter exiccant nō vehemēter exiccant. ¶ Dd̓m ꝙ qn̄ Aui. dixit ſupra ꝙ medicīe īcarnatiue debēt eē vehemē tis exiccatōis. ītelligit hoc ꝑ reſpectū ad medicinas gn̓ati uas: qꝛ debēt eſſe manifeſte deficcatiōis: ſꝫ nō debēt eē ve hemetis exiccationis abſolutē: vt qꝛ exiccent in 3º vel 4º gradu. debent gͦ vehemēter exiccare ꝑ reſpectū ad gn̓ati uas: eo ꝙ debent deſiccare in 2º gradu. vt dcm̄ eſt. ⁊ talia ſunt qͥ mediocriter exiccant: qꝛ inter paꝝ exiccare ⁊ ſum me exiccare ſunt ea que exiccāt in 2º gradu. ⁊ ꝓpterea nō bene exponit ibi Aly. Gal̓. qui videt̉ intelligere per me diocriter exiccantia ea que exiccant in gradu pͥmo: quia ſi hoc eſſet tūc medicina incarnatiua nō eſſet magis exic catiua qͣꝫ generatiua: cuius ꝯtrariū dicit hic Auicē. Sed debet ītelligi. vt dcm̄ eſt ⁊ nō ꝯtradicit Aui. Gal̓. īmo idē dicit. ¶ Ad aliud tu dicis. in vulnere humidiori compe tit medicina magis deſiccatiua: dico ꝙ verum eſt ceteris partibus equalibus. modo h̓ nō ſunt cetere ꝑtes equaſes qꝛ qͣꝫqͣꝫ vulnus in quo adminiſtratur medicina īcarna tiua nō ſit magis humidū: nec ita ſicut eſt illud in quo ad miniſtrat̉ generatiua: nihilominꝰ tamē qꝛ hic debemꝰ ſu bito exiccare: ibi aūt nō. ⁊ hic etiam indigemus ꝓhibere curſum materie: ibi aūt indiget materia currere. idcirco ibi admīſtrare debemꝰ manifeſte et fortiter deficcatiua. ꝓpter qd̓ ideo nō concludit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Cōſolidatiuū vero ſigillatiuū vehemē tiꝰ indiget ſtipticitate qͣꝫ illa duo: qm̄ ē ei neceſſariū vt recuperet qd̓ eſt ꝑ naturaꝫ vehemētioris exiccationis.ſ. cute: ⁊ qm̄ īdiget vt exiccet hūiditatē extraneā ⁊ ra dicalē vehem̄tē. Et illd̓ qd̓ ē an̄ ip̄ꝫ eget vt exiccet hūiditatē extraneā exiccatiōe pl̓ima ⁊ radicalē cū mēſura q̄ cōglutīet̉ .II II. De ꝑfora. vulne. Fen ⁊ ingroſſetur ⁊ nō minuatur ex ſubſtātia. ¶ Poſtquā Auicenna ſuperius determinauit de medici nis generātibꝰ ⁊ incarnatiuis. In parte iſta Auicēna de terminat de cognitiōe cicatrizantiū ſiue cōſolidātiuꝫ: qꝛ idem eſt. Dicūtur aūt medicine cicatrizantes. qꝛ regene rant cutem deꝑditam. ⁊ in hac parte on̄dit Aui. cuius cō plexionis ſint medicine cicatrizatiue. ⁊ ponit etiā differē tiā inter ipſas ⁊ inter medicīas p̄dictas penes ꝯcluſiōes ip̄as. Dicit ergo Aui. ⁊ id eſt intētio eius ⁊ in hac parte.ſ. qꝛ medicamē conſolidatiuū ſiue ſigillatiuū qd̓ idem eſt: eſt fortioris exiccatiōis ⁊ fortioris ſtipticitatis qͣꝫ illa duo ſcꝫ qͣꝫ medicamē generatiuū ⁊ incarnatiuū. ⁊ pͥmo ꝓbat ꝙ ſit vehemētioris exiccatiōis ⁊ firmioris ſtipticitatis qͣꝫ medicamen generatiuū: qꝛ medicamē generatiuū recu perat carnē. medicamē aūt cicatrizatiuū recuperat cuteꝫ: ſed cutis eſt vehementioris ſiccitatis qͣꝫ caro. ergo medi cina cicatrizatiua eſt vehementioris exiccationis qͦꝫ ge neratiua. ¶ Sed eſt hic ītelligendū ad declarationē ma iorem dictoꝝ. Aui. de hoc qd̓ dicit Aui. ꝙ medicamē cica trizatiuū recuperat cutem ꝙ ip̄m ꝓprie ⁊ vere nō dicitur recuperare cutē ſicut medicamē generatiuū recuꝑat car nem. vt dicit Gal̓. in tegni. ſcd̓a ꝑticula. ⁊ in 3º de igenio ꝙ cutis eſt mēbꝝ ſpermaticū: membra aūt ſpermatica ab ſciſa nō renaſcūtur: cū ergo ſit impoſſibilis regeneratio cutis faciendū eſt aliꝗd ſimile cuti qd̓ carnis tegmen exi ſtat. vt Gal̓. dicit. tertio de ingenio. Illud aūt qd̓ fiat ſimi le cuti eſt caro manens in ſuꝑficie quā oꝫ īmutare ad na turam cutis. vt dicit Gal̓. 3º de ingenio. hoc aūt erit ſi fiat ſiccata ſimul ⁊ calloſa: qꝛ cutis ẜm ꝙ dicit. Gal̓. 5º de ſim plicibus nō eſt niſi ſicut caro que indurata eſt. vn̄ cutis ē quaſi habēs tēperamētuꝫ carnis niſi ꝙ eſt magis augmē tata in ſiccitate. ⁊ ideo ſi caro exiſtēs in ſuꝑficie vulneris debeat fieri loco cutis debet ſiccari ⁊ indurari ſicut calus ꝗdā: hoc ſit medicinis fortiuꝫ medicantibus qͣꝫ ea que ge nerāt carnem cū debeāt conuertere carnē ad naturaꝫ cu tis que ſiccior eſt carne. ⁊ ideo medicamē cicatrizatiuum eſt magis deſiccatiuū qͣꝫ carnis generatiuū. Iteꝝ etiaꝫ ꝙ ſit magis ſtipticū manifeſtū eſt: qꝛ medicamen generati uum nō indiget aliqua ſtipticitate: qꝛ dꝫ eſſe mundificati num quā mudificatiōeꝫ prohibet ſtipticitās. ⁊ etiā īdiget vt ad ip̄m currat materia quā ꝓhibet ſtipticitas. cicatriza tiuū aūt nō indiget aliquo iſtoꝝ: ſed ꝯſtringere ⁊ coadu nare qd̓ eſt opuꝫ pōtici ⁊ ſtiptici. ⁊ hoc intendit Aui. dice re vſqꝫ ibi. Et quādo indiget ⁊cͣ. ibi aūt intendit ꝙ mēdi camē cicatrizatiuū debet eſſet magis deſiccatiuū ⁊ ſtipti cum qͣꝫ incarnatiuū. ⁊ vna cauſa ꝓpter quā cicatrizatiuū debet eſſe magis deſiccatiuū eſt illa quā diximus: qꝛ iō il la cauſa pōt huic adaptari. Sed alia cauſa eſt quā ponit Aui. qꝛ medicamē cicatrizatiuū nō hꝫ tantū deſiccare hu miditatē actualē que influit ad vulnus ad hoc.ſ. vt vlcus ſit mundū etiā habet deſiccare ipſam humiditatē radica lem.i. naturalem cutis. et hec eſt ratio vt caro fiat calloſa ad modū cutis. hoc aūt nō poſſet fieri niſi deſiccaret̉ ipſa humiditas naturalis cutis cum cutis ſit ſiccior carne: ſed medicamē incar natinū habet deſiccare ſolū humiditatē extraneā. naturalem aūt nō dꝫ diminuere: īmo ſolum de bet ipſam deſiccare ab hūiditate extranea vt ingroſſet̉ et ꝯglutinet̉ ⁊ nō minnitur ex ſubſtātia eius. ⁊ ideo medica men cicatrizatiuū dꝫ eſſe ſiccius qͣꝫ incarnatiuū. Iterum etiam debet eſſe magis ſtipticum: quia medicamen cica trizatiuum habet coadunare humiditatem naturalem carnis ad ſuperficiem duram faciendam de ipſa. ad hoc auteꝫ maior requiritur ſtipticitas qͣꝫ ad incarnationem. quare ⁊cͣ. Ex dictis ergo patet ꝙ medicina cicatrizatiua debet eſſe vehementis ſtipticitatꝭ. ⁊ etiam fortis exiccatio nis. nihilominus tamen ſicut bene dicit Gal̓. in tegni de bet eſſe exiccatiua et ſtiptica ſine mordicatione: quia de natura mordicatiui eſt facere aduenire diminutionem carnis ⁊ concauatiōis vlceris quod eſt contrarium cicatrizationi. ¶ Ulterius auteꝫ ex dictis poteſt apparere in quo gradu poſſumus dicere ꝙ medicina cicatrizatiua de beat deſiccare: qꝛ cum debeat deſiccare plus qͣꝫ medicina īcarnatiua q̄ deſiccat in 2º gradu. vt dictū fuit pͥus. ⁊ non debeat tātū deſiccare vt oīno deſtruat ⁊ diminuat carneꝫ ſicut facit quartus gradus. poſſumus ergo dicere ꝙ de bet eſſe deſiccatiua in tertio gradu vel circa illud ꝑ reſpe ctum ad complexionū membri naturalem ẜm ꝙ dictum eſt de alijs. ¶ Ulterius aūt nota vnum quod Auic. ponit in primo Fen quarta capl̓o. de cura ſolutionis cōtinui ꝙ cicatrizatio per ſe. ⁊ primo fit ab eis que ſunt fortis exic cationis et ſtipticitatis. in qualitatibus tamen actiuis ſūt proportionata ẜm complexionem naturalem membri vt etiam dictum fuit in alij medicinis. ꝑ accidens tamen pōt fieri cicatrizatiua actualis ex acutis inquātū.ſ. accidit talia per viam aduſtionis cruſtam generare. ⁊ hoc eſt cū ex eis parum ſuperponitur ſicut ſunt calcantum et azem maxime aduſta: quia ſi multū poneretur de eis tunc po tius concauarent ⁊ corroderent. Tunc ſeꝗtur illa pars: ¶ At corroſiua diminuēs carnē oꝫ vt ſit vehementis abſterſionis valde. Et illd̓ ꝗdē qd̓ eſt rectū in curatiōe vulnerū: qn̄ perforāt̉ eſt vt nō approximet eis aqua. Et ſi fuerit neceſſariū et nō ſuffert eger a balneatiōe: oportet vt ponatur ſuper ea de emplaſtris ⁊ de panno infuſo cū oleo ẜm modos ligationis ⁊ non permittatur aqua peruenire ad ipſum. ¶ In qua ꝑte determīat in generalt de cognitiōe medicīa rū corroſiuaꝝ ⁊ diminutiuaꝝ carnis. Et dic̄ ꝙ corroſiua ⁊ diminuēs carnē dꝫ eſſe vehemētis abſterſiōis valde: ſupple etiā vehemētis cxiccatōis valde.ſ. qͣꝫ aliqͣ p̄dictaꝫ Et ex hͦ aꝑꝑet ꝙ eē abſterſiua ⁊ deſiccatiua ī quarto gra du ꝑ reſpectū ad mēbrū: qꝛ cuꝫ talis medicīa diminuat ⁊ d̓ſtruat carnē. ⁊ quartus graduꝫ ſit ꝗ deſtruat ⁊ diminuat ſeu corrūpat. dꝫ gͦ eē talis medicina abſterſiua ⁊ deſiccati ua ꝑ reſpectū ad mēbruꝫ in quo admīſtrat̉ in 4º gradu ¶ Sꝫ tu dices. in qualitatibꝰ actiuis in qͦ gradu debēt eſſe: ¶ Dd̓m ꝙ pn̄t etiā eē in. 4º gradu ⁊ in minori: ſꝫ ſi ſunt in qͣlitatibꝰ actiuis. ⁊ in 4º gradu. tūc eēt magis diminuti ua ⁊ corroſiua ſic̄ ſunt flos eris ⁊ ſil̓ia. Si aūt excedāt ſo lū in ſiccitate in 4º gradu: nō aūt in caliditate. tunc bn̄ d minueret carnē: ſꝫ nō ita ſic̄ pͥme ſic̄ ſunt galle ꝑ reſpectꝭ ad corpꝰ pueri ⁊ cortices granatoꝝ ⁊ ſil̓ia. Sic gͦ ꝑ hoc ꝙ dcm̄ ē aꝑꝑet ꝙ iſte qͣttuor ſpēs medicīaꝝ qͣs ponit hͦ Aui. diuerſificant̉ ad ſeinuicē in ꝯpl̓one ẜm qͣttuor gradus: qꝛ medicina gn̓atiua dꝫ deſiccare in pͥmo gradu īcarnatiua in. 2º cicatrizatiua. ī. 3º corroſiua aūt ⁊ diminutiua in. 4 Et id quidē qd̓ eſt rectuꝫ. Iſta ꝑs eſt īcidētalis iſtius cap in qͣ Aui. ponit ꝗddā qd̓ dꝫ ꝓhiberi poſt ꝑforatōeꝫ vulne rū. ⁊ qꝛ hoc idē dicit in ſequēti capl̓o. ⁊ forte fuit defectus trāſlatoris vel ſcriptoris pͥus apud nos vl̓ forte poſuit v continuaret id quod ſequitur cum eis que dicta ſunt ⁊cͣ. ¶ De perforatione vulneris ⁊ aliorum cum oportet vt di Capitulum. v. ſco operiatur. Ixit Gal̓. Oꝫ vt ſeces ex loco eiꝰ vehemētioris eminentie et vt inclines ip̄m. ⁊ nō ſit tractuſ ꝑforationis niſi ad ꝑtē ex qͣ eſt pol̓e curre̓ pꝰ ad īferiora. et vt obẜuet̉ in ꝑforatōe aleſuirati ⁊ ruge ẜm modū quē 72 De re. vul. ha. apo. Tractatus.I. diximꝰ in capitulo vulnerū ⁊ dubelet niſi In eis que excepimus. In eis vero q̄ ſūt ſicut inguina ⁊ ſubaſcelle: oportet vt va dat per foratio cum cute in natura. ¶ In uto capl̓o Auic. qꝛ in cura vulneꝝ aliqn̄ indigemus ſectiōe ſicut in vulneribꝰ hn̄tibꝰ ſinū q̄ aliqn̄ oꝫ diſcooꝑi re yſqꝫ ad fundum ip̄oꝝ. aliqn̄ aūt ſufficit ſecare ea in ꝑte inferiori vt currat inde virꝰ ⁊ ſanies ẜm ꝙ habitū eſt ex p̄cedētibꝰ. Idcirco hic ponit quēdā canonē de ꝑforatiōe vulneꝝ. Et diuidit̉ hoc capl̓m ī tres ꝑteꝫ. In pͥma ꝑte po nit modū ſectiōis. ſcd̓o ponit curā ipſoꝝ poſt ſectionem. tertio docet euitare quedam errorē qui poſſet continge re. ſecūda ibi Deinde ponant̉ deſuꝑ) tertia ibi(Et rectū quidē eſt Dicit ergo pͥmo. dixit Gal̓.ſ. 3º de ingenio ſani tatis. Alexurati.i. villi neruoꝝ. in capl̓o vulneꝝ ⁊ dube let ideſt in capl̓o exituraꝝ. appellat aūt ea vulnera ꝓ tan te: qꝛ exitura quādo ī eis eſt aggregata ſanies ſunt quaſi in iudicio vulneꝝ vel vlceꝝ cuꝫ ſint interius vlcerata. et totū id qd̓ dicit hͦ Auic. eſt planū ex eis q̄ dicta fuerunt in illo capl̓o. ⁊ iō hͨ nō inſiſto. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Deīde ponāt̉ de ſuꝑ exiccatiua abſqꝫ mordicatiōe de illis q̄ ſūt poſita in tabu lis medicinaꝝ ſingulariū. ⁊ puluis oliba ni melior eſt in eis qͣꝫ olibanū: quoniam illud eſt vehementius ſtipticum. ¶ In qua on̄dit Auicen. qualis cura ſit faciēda poſt ꝑfora tionē iſtoꝝ vulneꝝ dicēs: deinde.ſ. poſt ſectiōeꝫ. ponant̉ ibi exiccantia abſqꝫ mordicatiōe. Et ratio huiꝰ eſt: qꝛ quā do iſta vulnera ſunt diſcooperta tunc non cōpetit in eis niſi generare carnē ⁊ cōſolidare. hoc aūt faciūt ea q̄ exic cant ſine mordicatōne. vt dictū fuit pͥus. ¶ Intellige aūt hic vnū qd̓ etiam dcm̄ fuit prius in capl̓o de perforatiōe exituraꝝ ꝙ qn̄ īcidimus vel exituram vel vulnus in pri ma vice ꝓpter fluxū ſangui. ⁊ cā ſedandi dolorē ⁊ fluxuꝫ humoꝝ qui attrahūtur ꝓpter dolorē qui ſit cauſa inciſio nis nō debemus ponere īmedtate ea que hic ponit Aui. ſed debemus ponere aliꝗd qd̓ ſedet dolorē et prohibeat fluxū humoꝝ et etiam ſanguinis ſicut etiā oēs hodie cō muniter ponunt albumē oui qd̓ reſtringit fluxū ſanguīs ⁊ mitigat dolorē ⁊ prohibet fluxum. Poſt hoc aūt debe mus ponere ea que Auic. dicit de illis que ſunt poſita in tabulis medicīaꝝ ſingulariū.ſ. in ſecūdo libro. ⁊ puluis olybani melior eſt in eis qͣꝫ olybanū. per puluere olyba ni ego ītelligo corticē olybani: qꝛ cortex eſt magis deſic catiuus qͣꝫ ipſum olybanum. Et hoc eſt qd̓ ſubdit Auicē quoniā illud eſt vehementis ſtipticū.i. vehementius de ſiccatiuuꝫ. ¶ Sed tu dices: qͣre ꝓpter hoc eſt melior cor tex olybani in eis qͣꝫ olybanuꝫ. vt qꝛ ſit vehemētiꝰ de ſic catiuus cortex. Ecce cauſa huius eſt: qꝛ in vulneribꝰ ma gnis ⁊ cōcauis competūt fortius deficcatiua qͣꝫ in paruis ⁊ ſuperficialibus. vt Galie. dicit. 4º de ingenio. qꝛ ad vul nus magnū cōcurrūt plures humiditates extranee ⁊ ſu perfluitates qͣꝫ ad paruū. et ꝓpter hoc: qꝛ cortex olybant eſt magis deſiccatiuus qͣꝫ olybanū. ideo eſt melior ī iſtis vulneribus qͣꝫ olybanum. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et rectū ꝗdē eſt ī curatiōe vulneꝝ cuꝫ ꝑforant̉ ne approximet eis aqͣ: ⁊ ſi fuerit neceſſariū ⁊ eger nō ſuffert a balneatiōeꝫ tūc oꝫ vt vulnus occultet̉ ſub emplaſtriſ ꝯueniētibꝰ tectis cuꝫ pannis infuſis cum oleis ſcd̓ꝫ modū cooperture q̄ ſeparat īter aquā balnei ⁊ humiditatē eiꝰ ⁊ inter vulnera: aut ingenietur ei aliquod inge niorum poſſibilium in ipſo. ¶Hic Auicēna docet euitare quēdam errorem qui poſſet cōtingere ꝓpter ſectionē dicēs. Et rectū ꝗdem eſt ⁊c̄. ne approximet oīs aqua.ſ. nec calida nec frigida. Calida.n. putrefacit ⁊ frigida etiā corrumpit ⁊ īcrudat. Et ītellige hic qn̄ dicit. ꝙ nō approximet ei aqua de aqua pura: qꝛ d̓ aqua cōmixta nō eſſet veꝝ vt ſi cōmiſceret̉ cū melle. tunc enī bn̄ poſſemꝰ cū ea lauare vulnꝰ. et aliqn̄ cōmiſcemꝰ ea cū aceto ⁊ ponimꝰ deſuꝑ cā reſtringēdi fluxū ſāguīs ſi ac cidat ẜm etiā qd̓ dcm̄ fuit pͥus in ca. de exituris. Et intelli ge ꝙ nō ſolum non debet eis aqua approximari: ſed etiā nocet oleū. nec aliquod vnguentuꝫ in quo ſit pinguedo vel ſepum ſuperabūdās. vt dcm̄ fuit ſupra. Et etiam idē dicit Auicēna in pͥmo. Fen quarta. capl̓o penultimo. niſi poneremus hoc ratiōe alicuius accidētis: ſicut ponimus baſilicon aliquādo vt ſi eſſet ibi duricies in labijs. ſed nō exiſtētibꝰ in iſtis accidētibus quantū ex parte iſtius nūqͣꝫ hec competūt. ideo debemus ibi ponere exiccantia abſ qꝫ mordicatiōe. vt dcm̄ eſt. Et propter hoc faciunt male quidam cyrugici qui ſtatim poſt eruptionē exituraꝝ po nunt quoddā empl̓m factum cū oleo vel vitello oui ⁊ fa rina tritici ⁊ aqua. omnia.n. iſta ſunt putrefactiua ⁊ molli tiua. vnde nō cōneniunt: ſed debemus ponere pͥus albu men oui. qꝛ id nō putrefacit: immo reſtringit ſanguinē ⁊ prohibet fluxum ⁊ mitigat doloreꝫ. Et poſt appoſitionē huiꝰ debemꝰ ponere exiccantia que dicta ſunt. Et ſi fue rit eis neceſſariū.ſ. aqua et eger non ſuffert a balneatiōe hoc eſt nō ꝓpter vulnꝰ ſed ꝓpter aliā aliquā cām ꝓpter quā oꝫ ipſum balneare. tunc oportet ⁊cͣ. planum eſt. ¶ De regimīe vulneꝝ hn̄tiū apa ⁊ dolores. Capl̓m. vj. Eceſſariū ē ī hmōi vulneribꝰ alleuiare ⁊ credere ꝙ vulnꝰ nō cōſolidat̉ oīo dū ap̄a nō ſedat̉. Et illd̓ꝗdē nō cōplet̉ niſi cū eo in quo ē exiccatio ⁊ īfrigidatio ī pͥncipio rei ⁊ mollificatio ī ſcd̓o. ⁊ adminiſtret̉ in eo cura apatū omnino. ⁊ qd̓ eſt propriuꝫ in hoc cū cōmunitate ſui iuuamēti in om ni mēbro a capite vſqꝫ ad pedes eſt vt ſu mat̉ granatū dulce ⁊ decoquat̉ cuꝫ vino pontico ⁊ emplaſtretur cum eo locus. ¶ Quia ipſis vulneribus ſuperueniunt quādoqꝫ acciden tia que impediunt curationē vulneris ſicut ſi accidat eis apoſtema aut dolor aut mala complexio. Idcirco Auicē na introduxit hic iſtud capl̓m qd̓ eſt de regimine vulne rum habentium apoſtemata ⁊ dolores. Et qꝛ omne acci dens quod accidit vulneribus poteſt reduci ad vnū duo rum.ſ. vel ad apoſtema vel ad malam complexioneꝫ: eo ꝙ dolor qui eis accidit non eſt niſi vel propter apoſtema vel propter malaꝫ complexionē. Idcirco Auicenna duo facit. Primo determinat de regimine vulnerum haben tium apoſtemata. ſecūdo determinat de regimine vulne rum habentiū malam complexionē. ſecūda ibi(Et oꝑor tet vt tu obſerues) Prima in duas. primo facit quod di ctum eſt. ſecundo ponitᶠ quoddā empl̓m ſpeciale qd̓ com petit in apoſtemoſo vulnere. ſecūda ibi(Et qd̓ eſt ꝓpriū in hoc) Dicit pͥmo neceſſariū eſt. qd̓ planuꝫ eſt. In ſecūda parte dicit. Et quod eſt ꝓpriū in hoc.i. in apoſtemate cū cōmunitate ſui iunamenti hoc eſt cū hoc ꝙ ſuū iuuamen tum cōmune eſt vulneri ⁊ ap̄ati. multotiēꝫ.n. contingit ꝙ De vulneribus .IIII. Fen eadeꝫ medicina curat accn̄s ⁊ morbū. ⁊ ita eſt de iſto em plaſtro: qꝛ id empl̓m ꝓdeſt apati: qꝛ īfrīdat et vulneri: qꝛ exiccat in omni mēbro a capite vſqꝫ ad pedes: intellige in omni mēbro.ſ. carnoſo in vulneribꝰ carnoſis: qꝛ d̓ talibꝰ ītelligit hic. In mēbris.n. neruoſis ⁊ in vulneribꝰ neruo ſis nō competeret hoc empl̓m ad ſedandū apa: īmo com petūt ibi alia que dicent̉ in ſuo loco: ſi deꝰ voluerit. Eſt vt ſumat̉ granatū dulce.ſ. ſic̄ eſt cū cortice ſuo decoquat̉ ⁊cͣ. Intellige aūt hoc ꝙ illud empl̓m maxime cōpetit ap̄ati in ſui principio. in ſtatu aūt ip̄ꝰ nō cōpeteret: īmo compe tunt tūc mollitiua reſolutiua ẜm qd̓ dcm̄ fuit de hoc ſuffi cienter in capl̓o vulnerum. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oꝫ vt obſerues illud ad qd̓ ꝯuertit̉ diſpoſitio apoſtematis: ſicut ſi tu admini ſtraueris vnguentū nigrū ⁊ videris vul neris rubore vehemente fieri ⁊ veſicari: declina ad infrigidantia ⁊ ad vnguentū album. Et ſi videris ipſum mollificari aut indurari: et tu iam adminiſtraſti al bum: adminiſtra nigrum et alia. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit regimē vulneꝝ in ꝗbꝰ accidit ma la cōpl̓o: eo ꝙ vulnus nō pōt curari niſi prius remoueat̉ mala cōplexio ẜm qd̓ oſtenſum fuit etiam prius ſufficien ter: ergo dicit. ⁊ oportet vt tu obẜues id ad qd̓ ꝯuertitur diſpoſitio ſcilꝫ vulneris ⁊cͣ. Et ſi tu videris ip̄m.ſ. vuln mollificari: vt qꝛ tu adminiſtraueris nimis humida. ve indurari: ⁊ tu adminiſtraſti albū: ⁊ alia frigida nimis. ad miniſtra nigrū.ſ. vngnentū. ſed ſi ſit ibi facta durities et alia.ſ. ꝯtraria cōplexiōi male ſuꝑinducte: vt ſi ſit ibi mol lificatio adminiſtra exiccātia. ⁊ ſic ſemꝑ omne contrariū cum ſuo contrario repellatur. ¶ Regimē vl̓e in vulneribꝰ viſceꝝ interiꝰ. Capl̓m. vij. Ntentio in eo quod ex iſtima mus ꝙ eſt fiſſura aūt diſruptio interius eſt vt incarnetur ⁊ nō dimittatur ſanguis congelari in īterioribus ita vt prohibeatur fluxus ſanguinis: et medicine conferentes in vtriſqꝫ intētionibus primis ſunt ſicut ve ſtimenta quando decoquuntur in aceto. ¶ Quia vulneꝝ q̄dā ſunt qͥ penetrant in mēbris īteriori bus. quedā aūt ſunt q̄ nō penetrāt. id circo poſtqͣꝫ Auic. determinauit ſufficiēter de vulneribꝰ nō penetrātibꝰ ad īteriora mēbra ⁊ curis ipſoꝝ: determīat ī iſto capl̓o Aui. de vulneribꝰ penetrātibꝰ ad mēbra īteriora ⁊ curis ip̄oꝝ Nunc aūt cōcauitas membroꝝ īterioꝝ diſtincta a furcu lis vſqꝫ ad oſſa anchaꝝ eſt duplex. quedā eſt concauitas mēbroꝝ ſpūaliū que eſt ſuꝑior. Alia eſt cōcauitas mēbro rū nutritiuoꝝ q̄ eſt īferior: ⁊ has duas cōcauitates diſtin guit qd̓dā mēbrū qd̓ dyafragma vocat̉. ⁊ dicit Almanſor Et ſicut duplex eſt cōcauitas mēbroꝝ interioꝝ: ſic et du plicia poſſunt accidere vulnera penetrantia: qꝛ q̄dā pe netrāt in concauitatē mēbroꝝ ſpūaliū. ⁊ quedā penetrāt in ꝯcauitatē mēbroꝝ nutritiuoꝝ. Aui. aūt in hoc caº ⁊ in hoc tractatu determīauit ſoluꝫ de vulneribꝰ penetrātibꝰ in cōcauitatē mēbrorū nutritiuoꝝ: nō aūt de vulneribus penetrantibꝰ in cōcauitatē membroꝝ ſpūaliū. Cauſa aūt huius.ſ. quare hic nō determīat de vulneribꝰ penetrāti bus in cōcauitatē membroꝝ ſpūaliuꝫ eſt: qꝛ vulnera que fiunt in cōcauitatibus taliū membroꝝ nō curātur vt vul nera ſunt.ſ. cōglutinando ⁊ īcarnādo ẜm qd̓ poſtea dice mus: īmo curātur vt vlcera. Et qꝛ de vlceribus pectoris et pulmōis ſufficiēter determinatū eſt in lib. 3º idcirco hͨ nō determinat: ſed pro cura ipſoꝝ recurrēdū eſt ad ea q̄ dicta ſunt in libro tertio. Ego tamē ad completiorem do ctrinā cyrugie faciā quoddā capl̓m de curatione eorum vulneꝝ poſt hoc capl̓m Auic. Sed qꝛ vulnera q̄ fiūt in concauitate membroꝝ nutritiuoꝝ curātur vt vulnera.ſ cōglutinādo et īcarnādo ẜm ꝙ Auic. dicet. Idcirco in hͦ tractatu vulneꝝ determinat Auicēna de vulneribus pe netrātibus in cōcauitatē iſtoꝝ membroꝝ. Et diuidit̉ hoc capl̓m pͥmo in ꝑtes duas. Nam vulneꝝ que fiunt in iſtis membris interioribꝰ quedā ſunt que nō apparēt extra ſi cut multotiens contingit propter caſuꝫ vel ꝑcuſſionē ſu per ventrē ꝙ fiat ſciſſura in mēbris īterioribus extra ta men nō. Quedā aūt ſunt vulnera que fiunt in iſtis mem bris extra apparētia ⁊ habētia orificium exterius: ſicut ſi fiat vulnus cū lancea vel gladio vel cū alio ferro īcidēte acuto in iſtis mēbris. Primo ergo Auicēna ponit curaꝫ pͥmoꝝ vulneꝝ. ſecūdo ponit curaꝫ ſecundoꝝ. ſecūda ibi. De vulnere aūt et fiſſura apparētibus) Prima in duas. Primo on̄dit quot intentiones requirunt̉ ad curatiōes talium vulneꝝ. ſecūdo ponit medicinas ẜm illas intētio nes. ſecūda ibi.(Et medicine) In pͥma parte vult dicere Auicē. ꝙ due ītentiōes reꝗrunt̉ quādo eſtimamus ꝙ eſt fiſſura aut aliqua diſruptio in iſtis membris īterioribus. Et ītellige hic de ttentionibꝰ que ſunt circa medicinas lo cales ſuppoſito ꝙ pͥus ſit facta flebotomia ⁊ alie euōnes totius corꝑis. vna intētio eſt ꝯſolidare ⁊ īcarnare talē ſcu ſurā ⁊ ꝓhibere fluxū ſanguīs. Alia ītētio eſt ꝓhibere ne ſanguis ꝗ exit a tali fiſſura congelet̉ in membris īteriori bus: qꝛ ex hoc poſſent ꝯſeꝗ maxima nocumēta. Tūc Aui. ponit medicinas ẜm iſtas ītentiōes. Dicit gͦ(Et medici ꝯferētes in vtriſqꝫ ītentionibꝰ).ſ. in ꝯſolidādo ⁊ conſtrin gēdo fluxū ſanguīs ⁊ ī prohibēdo ne ſanguis cōgelet̉ in mēbris īterioribꝰ ſunt ſicut veſtimenta qn̄ decoquunt̉ in aceto. ꝑ veſtimēta ītellige pannū lini: nouū mūdū. Si. n. iſte pānus lini decoquat̉ multuꝫ in aceto. ⁊ poſtea ex tali panno lini cataplaſmet̉ locus confert: qꝛ talis pānus ꝯſo lidat ⁊ reſoluit ſanguinem congelatum in interioribus ¶ Aut detur in potu de cētaurea maiore pōdꝰ. 3. i. et terre ſigillate in hoc ineſt cu ratio magna. Illd̓ aūt qd̓ in potu ſumit̉ cauſa fluxꝰ ſanguīs eſt ſicut dauic. i. ⁊. 5. de ſemine hyuſquiani al. cum aqua mel lis ⁊ relique medicīe p̄dicte in ꝓhibitio ne ſputi ſanguinis ⁊ fluxus ſanguinis. ¶Hic ponit medicinas que bibunt̉ cōferentes ad hoc ẜm vtrāqꝫ intentionē. ⁊ patet qd̓ dicit. Et tunc Aui poſt iſtas medicinas ponit quādā aliā que etiā bibit̉: ſed datur pͥn cipaliter plus cauſa reſtringēdi ſanguinē. Et patet qd̓ di cit. dauic eſt pondus ſex granoꝝ ordei. ⁊ relique medicīe predicte.ſ. in libro tertio vbi determīat de ſputo ſangnīs. in prohibitiōe ſputi ſanguīs: ſupple ſunt etiā cōferētes ⁊ hic. vn̄ ꝓ eis ſi īdigemus ad id capl̓ꝫ recurramꝰ. ¶ Inte lige aūt hic ꝙ Auic. tam paꝝ dicit hͦ de cura iſtoꝝ vulne rū ⁊ etiā tam pauca remedia poſuit ꝑꝑ duo. pͥmo qꝛ cura huiꝰ poterat hēri ex his q̄ dicta ſunt in. 3º lib. vbi d̓termi nat d̓ ſputo ſanguīs. ⁊ etiā in 3º d̓termīat d̓ offenſiōe tali pōt accidere vel fieri ſuꝑ ventrē ⁊ viſcera. 2ª cā eſt: qꝛ in tractatu inferiꝰ Aui. ponet qd̓dā capl̓m de offenſiōe ſu per ventrē ⁊ viſcera ex qͣ pōt ꝯtingere ſciſſura īteriꝰ ⁊ po net ibi remedia cōpleta. ⁊ iō h̓ ſoluꝫ poſuit ītentōes gene rales que reꝗrunt̉ in medicis localibus ſpecificādo pau ca remedia. Tunc aūt debes ītellige̓ hͦ poſt flebotomiam ⁊ euacuatōeꝫ vniuerſalē totius corꝑis. ⁊ ſi vis plures me In viſceribus in vl̓i 73 Tractatus dicinas ſpāles recurras ad p̄dictū capl̓m: eo ꝙ de iſtis vulneribus hic nō determinat niſi vt videat̉ ꝙ ponit in hoc capl̓o cōplete cura oīm vulnerū interioꝝ ventris: ſed pͥncipaliter intēdit in capitulo de ꝓprijs vulneribꝰ. Inferius aūt magis ꝓprie ponit curam vulnerum prio rum. Tunc ſequitur illa pars: ¶ De vulnere aūt ⁊ fiſſura apparētibꝰ xit ſapiēs ꝙ in diſpoſitiōe mirac ventris donec egrediāt̉ quedā inteſtina: opꝫ vt ſcias quō applices inteſtina ⁊ intromit tant̉. Qd̓ ſi egrediatur aliꝗd de zirbo oꝫ ꝙ ſciaꝫ an ſit neceſſariū vt liget̉ cū ligatu ra firma aūt noͣ: ⁊ an ſuatur vulnus aūt nō et qualiter ſit via in ſuendo ip̄m. ¶ In qua parte Auicen̄. ponit curā vulnerū ventris pe netrantiū apparentiū extra. Iſta pars diuidit̉ in partes tres. Primo on̄dit quot ſunt ⁊ que oportet ſciri ad cura tionē taliū vulneꝝ. ſecūdo oſtēdit que taliū vulnerū ſūt magis ꝑiculoſa ⁊ que minus: tertio ponit curā taliū vul nerū. ſecūda ibi. Et Gal. quidē dixit.) tertia ibi.(Inꝗt ⁊ indigēt iſta vulnera. Dicit gͦ De vulnere aūt ⁊ fiſſura ap parētibꝰ dixit ſapiēs. i. Galienus.ſ. b. de ingenio ſanita. ꝙ in diſruptiōe mirac ventris ⁊c̄. Hic debes intelligere ad intelligendū ꝗd eſt mirac. vide de anatomia partium ventris. Nunc aūt ẜm ꝙ pōt extrahi ex dictis Aui. in 2 Fen 22ª de anatomia iſtoꝝ pāniculorū: ⁊ ex dictis Raẜ. in pͥmo Almanſ. ⁊ Gal. 6. de inge. Primū qd̓ occurrit de ventre eſt cutis exterior: poſt cutim aūt eſt ꝗdā pānicu lus fortis ⁊ carnoſus ꝗ panulus dicit̉ mirac. poſt iſtū aūt pāniculū ſunt lacerti ventris: verum eſt tn̄ qd̓ Gal. 6. de inge. dicit ꝙ periti eleni cū vellēt oſtendere qͣliter vulnꝰ vētris ſui deberet ⁊ curari oībus his īpoſuerūt vnū no men.i. epifaſterion.i. mirac. ⁊ etiā Almāſor videt̉ velle hͦ in ſua anatomia.ſ. ꝙ oēs iſti lacerti: ⁊ tal̓ pāniculꝰ vocet̉ mirac: qꝛ nō facit aliter mentionē de ipſo: poſt iſtū auteꝫ panniculū qui dicit̉ mirac eſt alius pāniculus ſiccus nō carnoſus ꝗ eſt magis intus iuxta inteſtina: ⁊ talis pānicu lus vocat̉ ſiphac. poſt ſihhac aūt cirbus ꝗ cōprehēdit in teſtina. poſt cirbū ſunt inteſtina: hec eſt anatomia in bre ui loco partiū vētris. Qn̄ ergo Auic. dicit in diſruptione mirac vētris. Intellige ⁊ etiā ſiphac: qꝛ aliter nō poſſer egredi inteſtina cū ſiphac ſit magis intus qͣꝫ mirac. Ue eſt tn̄ ꝙ licet vulnus nō penetret ad ſiphac dūmodo ꝑfo retur mirac preponderant ita inteſtina ꝙ frangitur ibi ſiphac. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et Galie. quidē dixit anatomiā almi rac. ⁊ diximus nos ip̄m in anatomia. Et ꝓpter illud qd̓ iam diximꝰ in anatomīa locus illoꝝ eſt minoris timoris cū diſrū pitur qͣꝫ locus aluourati. Et aluourati o dem eſt mediū corporis vtriuſqꝫ lateris mēſura qͣtuor digitoꝝ ab alborati.i. vm blico. Inꝗt. Am̄ fiſſura cū accidit in lo eo alborati egrediunt̉ cū ea īteſtina pluſ ⁊ reditus eoꝝ in ea eſt difficilis. Et illd̓ ideo qm̄ res q̄ tenet eā nō eſt niſi duo la certi deſcendētes in longitudine corpo ris ꝗ ꝓtendunt̉ ex pectore vſqꝫ ad oc pe ctinis: ⁊ ꝓpter illud qn̄ diſrumpit̉ vnus hoꝝ duoꝝ lacertoꝝ opꝫ vt egrediat̉ ꝑs inteſtinorū ⁊ augmētat̉ inde diſruptio. Et illud ideo qm̄ lacerti qui ſunt in vtriſ qꝫ ylijs plus coartant ipſum: verū eſt et in medio lacertus fortis ꝯtinēs ip̄m. ¶ In parte iſta Auicēna oſtēdit que vulnera ſunt magis ꝑiculoſa ⁊ que minus. Et diuidit̉ hec pars in ꝑtes duas qꝛ primo oſtendit qͣ vulnera ſint magis ꝑiculoſa ⁊ que minus ex ꝑte loci ventris. ſecūdo oſtēdit que ſunt magi ꝑiculoſa ⁊ q̄ minus ex ꝑte magnitudinis ⁊ ꝑuitatis ſciſſi re. ſecūda ibi. Si aūt preparet̉ ſit diſruptio magna ⁊c̄.) In prima ꝑte Aui. vult dicere ꝙ qn̄ diſrumpit̉ locuꝫ ilio rū eſt minoris timoris qͣꝫ qn̄ diſrupit̉ locꝰ aluorati: id eſt locus medij vetris: eſt ante mediū ventris vmblicus ⁊ locus qui eſt ꝓpe ip̄m cū menſura qͣtuor digitoꝝ circū circa ab oībus ꝑtibus.ſ. infra ⁊ ſupra ⁊ ab alijs lateribus Cauſa aūt qͣre locus medij vētris eſt maioris timoris qͣꝫ locus yliorū eſt: qꝛ ex tali ruptura egredit̉ maior nume rus inteſtinoꝝ ⁊ intromiſſio ip̄oꝝ etiā difficilior eſt: ⁊ hͦ ideo eſt qꝛ lacerti ꝗ tenent inteſtina ſunt duo lacerti ner uoſi ꝓtenſi in longitudine vētris: qn̄ ergo vulnus acci dit ibi incidūtur hi lacerti: vn̄ inteſtina egrediūtur: in il lis aūt ſunt plures lacerti. Iterū etiā ad hoc iuuat: qꝛ la certi carnoſi ꝗ ſunt in vtriſqꝫ ylijs coartāt ⁊ exprimūt ea que ibi ſunt: vnde inteſtina cogūtur egredi. Iterū etiam in medio vētris nō eſt lacertuꝫ fortis carnoſus ꝑ quē ꝓhi beat̉ exitus maxime ſi vulnus magnū ſit: ſed in ylijs ſūt tres lacerti fortes carnoſi ex vtraqꝫ parte qui tenet inteſti na: vn̄ fortius ibi retinētur ⁊ minus cogunt̉ egredi. Eſt etiā alia cauſa quare vulnus ibi eſt maioris timoris qͣꝫ in ylijs: qꝛ mediū vētris habet extremitatē lacerti neruoſi quā nō habēt ylia: qꝛ in ylijs ſunt lacerti carnoſi. ⁊ ideo cū vulnus qd̓ cadit in extremitate lacerti neruoſi ſit timo roſum: vt dictū fuit ſupra: idcirco eſt magis timoroſum vulnus in hoc loco qͣꝫ in ylijs: hoc vult dicere hͦ ⁊ in quo dam.§. poſtea in quo repetit hic dictum. ¶ Si aūt p̄paret̉ vt ſit diſruptio magna egrediet̉ numeratio inteſtinoruꝫ: quare erit eoꝝ intermiſſio vehemētior ⁊ diffi cilior. In vulneribus aūt paruis ſi non ſuccurrat̉ cū ītromiſſione inteſtini infla tur ⁊ ingroſſat̉: ⁊ iſtud ꝓpter qd̓ genera tur in eo de ventoſitate: quare nō ingre ditur ex illa diſruptiōe. Et ꝓpter illud ſaluiora vulnera accn̄tia in mirac. diſrū pētia ſunt illa q̄ ſunt e qͣlis magnitudīs. ¶Hic Aui. on̄dit que vulnera vetris ſunt magis pericu loſa ⁊ que minus ex parte magnitudinis vel paruitatis fiſſure: ⁊ planū eſt qd̓ dicit in lr̄a. Tunc ſeꝗtur illa pars. ¶ Inꝗt. Et indiget illa vulnera rebus quatuor: quarū prima eſt vt reducat̉ in teſtinū apparēs ad locū ꝗ eſt ei ꝓprius: ⁊ ſecūda vt ſuatur: ⁊ tertia vt ponat̉ ſuꝑ ea medicamē cōueniens: ⁊ quarta vt ſit ſollicitudo ne ꝓueniat alicui membrorū nobiliū propter illud timor. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit cura iſtoꝝ vulneꝝ vētris. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres: qꝛ pͥmo ponit eurā vulnerū ven tris qn̄ ex vulnere egredit̉ inteſtinū: ſcd̓o ponit curā vul Fen .IIII. nerum ventris qn̄ ex vulnere cirbus egredit̉: tertio re petit quędā ſupradicta. 2ª ibi. Inꝗt Hypo. cuꝫ ingredit̉ aliꝗd ex cirbo.) 3ª ibi.(Et ſi egredit̉ aliꝗd de cirbo ⁊c̓.) Prima ꝑs diuidit̉ adhuc in ꝑtes duas. Primo ponit cu rā iſtoꝝ vulnerū qn̄ ex vulnere egredit̉ inteſtinū: ſꝫ nō eſt ꝓpter hͦ vulneratū inteſtinū. ſecūdo ponit curā ip̄oꝝ qn̄ inteſtiuū eſt vulneratū. 2ª ibi.(Et ſi vulnus iam ꝑue nit ad inteſtinū eſt inteſtinū. Prima in duas. pͥmo po nit qͦt intētiones reꝗrunt̉ ad curatiōes taliū vulnerū. 2º ꝓſeꝗtur de vnaqͣqꝫ illaꝝ intētionū. 2ª ibi. ¶Pone gͦ ꝙ ſit vulnus ⁊cͣ. Dicit gͦ ſic. Inꝗt.ſ. Gal. 6. de inge. ſani. Et in digent iſta vulnera.ſ. in curatione ipſoꝝ rebus ⁊cͣ. ⁊ qͣr ta.ſ. res eſt vt ſit ſollicitudo ne ꝑueniat alicui mēbroꝝ no biliū ꝓpter id.i. ꝓpter vulnꝰ timor: ītelligo aūt iſtū timo rē. i. ne ſanguis cōgelet̉ in mēbris interioribꝰ: qꝛ hoc in ferret maximum nocumentū in membris interioribus. ¶ Deinde cum dicit: Pone ergo ꝙ ſit vulnus tante quātita tis vt nō poſſumus ꝓpter ꝑuitatē eiꝰ in tromittere inteſtinū ꝓcedes ab eo. Et ꝙ dem eſt nobis neceſſariū vt reſoluamus illā ventoſitatē: aut dilatamus ipſam diſ ruptionē: ⁊ vt diſſoluamus ventoſitateꝫ eſt melius ſi poſſibile eſt in ea. ¶ Proſeꝗtur de p̄dictis intētionibꝰ ꝓpoſitis fiendis in cu ratiōe taliū vulnerū. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. Pri mo on̄dit qual̓r inteſtinū exiēs reducat̉ ad ꝓpriū locum Secūdo qual̓r tale vulnus dꝫ ſui. Tertio oſtēdit qͥ ſunt medicamīa ꝯueniētia tali vulneri: de 4ª aūt intētione ſꝫ nō ꝓſeꝗtur.ſ. ꝓhibere ne ſanguis congelet̉ in mēbris in terioribus. Et cā huius eſt: qꝛ in pͥma ꝑte huius capl̓i po ſuit medicamina q̄ reſtringūt fluxū ſanguīs ⁊ reſoluūt ſanguinē cōgelatū in mēbris interioribꝰ ⁊ etiā inferius in ſcd̓o tractatu ponet has medicias vbi determīabit de caſu ⁊ offenſione ſuꝑ ventrē ⁊ viſcera: ⁊ iō in hoc capl̓o de hoc nihil poſuit. 2ª ibi. Dico gͦ ꝓpter ⁊c̄.) 3ª ibi. In ꝗͣ deinde pone ſuꝑ ip̄m. Prima in duas. pͥmo oſtēdit qua liter reducant̉ inteſtina ad ꝓpriū locū: ſecūdo on̄dit ꝗd fiendū poſt reductionē ipſius. 2ª ibi. Cū ergo ſeruant̉ in teſtina. Prima ꝑs diuidit̉ ī duas. In pͥma ꝑte pōit cās in pediētes introitū inteſtini. In ſecūda ꝑte docet reduce re inteſtinū ad ꝓpriū locū ꝑ remotionē illarū cauſarū et etiā p̄paratione ⁊ figurationē infirmi. 2ª ibi.(Et cā ꝗdem in inflatiōe inteſtini ⁊cͣ.) In pͥma ꝑte vult dicere Auic. ꝙ cāe īpediētes ītroitū īteſtini ſūt vētoſitas ⁊ ꝑuitas vulnerꝭ ⁊ ſic ad hoc vt reducat̉ inteſtinū pꝫ aut diſſoluere illā vē to ſitatē aut dilatare vulnus: ⁊ ſi pōt reduci cū diſſolutio ne ventoſitatis melius eſt qͣꝫ cum diſruptiōe vulneris: hͦ eſt qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et cā quidē in inflatiōe inteſtini eſt fri gus aeris: ꝓpter illud ergo oꝫ vt ſubmer gat̉ ſpōgia ī aqua calida et expͥmas ip̄aꝫ ⁊ vapores ip̄m: ⁊ vinū ſtipticū qn̄ caleſit etiā ē iuuatiuū ī hoc loco: ⁊ illd̓ qm̄ cale facit plus qͣꝫ ſit calefactio aq̄ ⁊ ꝯfortat īte ſtinū. Q ſi hec cura nō reſoluit īflationē inteſtinoꝝ: tunc admīſtret̉ amplificatio vulneris. Et cōueniētius inſtrumentoꝝ ad hanc ſectionē eſt inſtrumentū qd̓ cō gnoſcit̉ ad ꝑforandas fiſtulas. Cultelli Regi. vl̓e in vul. viſce. inte. autem ꝑforandi acuti ex duabus parti bus facit: ad caput caueantur. ¶ Docet remouere p̄dictas cauſas. ⁊ tria facit. Primo do cet remoue̓ ventoſitatē. Secūdo on̄dit ſi vēto ſitas illa nō pōt reſolui qual̓r vulnus debet ampliari ⁊ cū quo inſtr̄o Teriio on̄dit q̄ figura ⁊ p̄paratio īfirmi eſt ꝯuenētior ad reductionē īteſtinoꝝ. 2ª ibi. Ꝙ ſi hͨ cura n̄ reſoluit. 3ª ibi (Et rectior figuraꝝ. In pͥma ꝑte qd̓ dicit planū eſt. In 2ª ꝑte dicit ꝙ ſi hec cura ⁊c̄. Et cōueniētius inſtr̄oꝝ ad hāc ſectionē eſt inſtr̄m qd̓ cognoſcit̉ ad ꝑforandas fiſtulas ⁊ maxīe ad ꝑforādas fiſtulas ani. qꝛ in talibus ẜm ꝙ dicit Albucaſis dꝫ admīſtrari ſpaciū tortū cuiuꝫ ꝑs interior ſit incidēs valde: ꝑs aūt exterior nō ſit incidēs ⁊ tale inſtr̄m dꝫ eſſe ad amplificandū talē diſruptionē vētris: ſed vlte rius etiā ẜm ꝙ dicit Albucaſis in caº de vulneribꝰ ven tris in tali inſtro qd̓ admīſtrat̉ ad amplificandū tale vul nus extremitas nō dꝫ eſſe multū ſubtilis: īmo dꝫ eſſe ali quātulū obtuſa vt nō noceat inteſtino. ⁊ forma eius ⁊ fi gura ẜm ꝙ ipſe deſcribit Albucaſis eſt ẜm ꝙ vides ibi. (Cultelli aūt ꝑforādi.) id eſt ꝑ quos dꝫ fieri ꝑforatio facti ad caput.i. in extremitate ip̄oꝝ acuti in duabꝰ ꝑtibus ca ueat̉: qꝛ vt dictū eſt vna ꝑs dꝫ eſſe incidēs ⁊ altera nō: qꝛ illa ꝑs q̄ adheret inteſtino ſi eſſet incidēs poſſet inteſtinū vnlnerare. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et rectior figurarū ⁊ p̄paratio in infi mo eſt vt ſi fuerit vulnuꝫ leſum vadēs ad partē inferioreꝫ ſit figura ⁊ p̄paratio ad ſuꝑiorē. Et ſi fuerit vulnus vadēs ad ſu ꝑiorē: figura ⁊ p̄paratio vadūt ad inferi orē. Sit ergo intētio tua quā intēdis in vtriſqꝫ rebus ſimul vt nō cadāt reliqua inteſtina ſuꝑ inteſtinū cuius inferius ap paret. Et cū tu poſueris hāc tuā intentio nē: ſcias ꝙ ſi fuerit vulnus in ꝑte dextra tūc oportebit vt facias egrū dclinare ad ꝑte ſiniſtrā. Et ſi fuerit in ꝑte ſiniſtra faci as eū declinare ad dextra. Et ſit intētio tua ſemꝑ vt ponas ꝑtē in qua eſt vulnus altiorē ꝑte altera hec eſt.n. res que eſt cō munis omnibus iſtis vulneribus. ¶ Oſtendit Aui. que figura ⁊ p̄paratio ſit magis compe tens infirmo ad reductionē inteſtini ⁊ dicit. Et cōueniē tior figurarum ⁊c̄. iens vel vadēs. Sit ergo intentio tua in p̄paratiōe ⁊ figura infirmi quā intēdis in vtriſqꝫ rebꝰ ſimul.ſ. ſiue reducat̉ inteſtinū ꝑ diſſolutionē ventoſitatis ſiue ꝑ dilatationē vulneris: hoc eſt res.i. talis p̄paratio ⁊ talis figuratio que eſt cōis oībus vulneribus iſtis: qꝛ ſic ſemꝑ dꝫ ſituari infirmus in quolibet vulnere vētris ẜm ꝙ modo dixit Aui. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cū ergo ſeruant̉ inteſtina in locis ſuis que ſunt eis ꝓpria poſtqͣꝫ reducta ſūt ad ventrē cū vulnera ſunt magna: tūc neceſ ſarius eſt miniſter edoctus. Et illud iō qm̄ oꝫ vt teneat locū illius vulneris totū manu ſua deforis ⁊ colligat ip̄m ⁊ aggre get ⁊ detegat de eo aliꝗd miniſtro ſuen ti ip̄m ⁊ redeat ad illud qd̓ iam ſutuꝫ eſt Tractatus.I. 74 In viſce. in vl̓i de eo etiā: ⁊ aggreget ip̄m ⁊ colligat pau latim donec ſuatur vulnus totuꝫ ſutura decenti. Et ego narro tibi illud qd̓ meli us eſt de aſſuitione ventris. ¶ In ꝑte iſta Aui. oſtēdit ꝗd eſt fiendū poſt reductionē in teſtini ad ꝓpriū locū: ⁊ colligat ip̄m.i. vt coadunet ipſuꝫ inſil̓ labia vulnerꝭ planū eſt id qd̓ dicit. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs. ¶ Dico ergo: qm̄ ꝓpterea ꝙ res que eſt neceſſaria eſt vt cōprehēdat̉ illud qd̓ eſt inter mirac̄ ⁊ ſiphac iā eſt neceſſariū tibi vt incipias ⁊ ītromittas acū in cutē defo ris ad interiorē parte: cū ergo penetra uerit acus in cuteꝫ ⁊ in lacertū eunte ẜm rectitudinē in longitudine vētris totius dimitte marginē ſiphac in hoc latere ⁊ nō intromittas in ip̄m acū ⁊ fac penetra re acum in marginē aliū deintus ad ex teriora: fac penetrare eā ab ītus ad exteri ora in margīe alio mirac. ⁊ cū feceris eā penetrare: tunc fac̄ penetrare eam ſcd̓o in hoc eodē margine mirac aut deforis ad inter iora: ⁊ dimitte marginē ſiphac ꝙ eſt in hoc latere: fac ergo penetrare acuꝫ in latus aliud deintus ad exteriora: ⁊ fac̄ eā penetrare cū tua penetratiōe ī fiphac in marginē mirac ꝗ eſt in ꝑte eius donec facias eā penetrare totuꝫ: deinde incipe iteꝝ ab hoc eodē latere ⁊ ſue ip̄m cū mar gine ꝗ eſt ſiphac in latere alio: ⁊ extrahe acū ex cute quā penetrauit: deīde reduc acū in illā cute ⁊ ſue margine ſiphac qui eſt in latere alio cū hoc margine mirac ⁊ extrahe eā ex cute q̄ eſt in ꝑte eiꝰ: ⁊ fac il lud vna vice poſt aliā vſqꝫ quo ſuas vul nus totū ẜm illud exemplū. In meſura aūt que ſunt īter duo puncta caueat̉ ſuꝑ fluitas ī latitudine ⁊ ſtrictura: qm̄ ampli tudo nō tenet ẜm ꝙ opꝫ ⁊ ſtrictura adu nat. Et filū iterū ſi fuerit chordoſum ad iuuat ad diſrūpendū: ⁊ ſi fuerit molle ab ſcindit̉ ⁊ ligat̉ leue buꝝ: ⁊ ſimil̓r ſi ꝓfun daueris pūcturā in cute. nam ſi fuerit lō ginqua a pūctura verū remanſerit de va cuitatē intra ip̄m ⁊ extra eā nō incarnat̉: ⁊ ſerua equalitatē illic etiā. Inꝗt. Et po ne intētionē tuā in ſuendo ventrē adhe rētia ſiphac cū mirac. fortaſſe.n. adhere bit ⁊ īcarnabit̉: qm̄ eſt neruoſuꝫ. Et iam cōſuerūt ip̄m ꝗdā ẜm hūc modū: opꝫ er go vt figamus acū in margīe mirac exte riorē ⁊ faciamꝰ eā penetrare ad īteriora ⁊ dimittamus marginē ſiphac totū: deīde reducamus acū ⁊ faciamus eā penetrare deinde penetret acus ex cōtrario partis quā penetrauit: deīde faciamus penetra re in marginē aliū de marginibꝰ mirac ẜm hoc. Et iſte modus cōſuedi eſt meli or cōſuitiōe cōi q̄ cōprehēdit qͣtuor mar gines in penetratione vna: ⁊ illud iō qm̄ cū hac cōſuitiōe iteꝝ quā iam diximus iam cooꝑitur ſiphac retro mirac: ⁊ cōti nuat̉ cū eo cooꝑtura decenter. T In ꝑte iſta Aui. poſtqͣꝫ on̄dit qͣliter exiēs inteſtinū dꝫ re duci ad ſuū locū ꝓpriū on̄dit qͣliter tale vulnuꝫ ſui dꝫ. de terminat gͦ hic de ſutura vulnerū vētris. Et iſta ꝑs diui dit̉ in ꝑtes tres. In pͥma ꝑte ponit quendā modū ſuture iſtoꝝ vulnerū quē Gal̓. ponit. 6. de īgeni. In ſcd̓a ꝑte po nit quēdā aliū modū ſuture quorūdā alioꝝ. In tertia ꝑ te ip̄e inuit aliū modū ſuture ꝗ eſt cōis iſtis vulneribus ⁊ alijs: ⁊ hoc facit cōꝑando ẜm modū ſuture ad aliū cōeꝫ oſtēdēdo ꝙ ⁊ talis modus eſt melior. 2ª ibi. Et iam ꝯſue rūt ꝗdā. 3ª ibi. Et iſte modus ſuendi ⁊cͣ. Prima in duas. pͥmo facit qd̓ dictū eſt. 2º addit quedā q̄ debēt obſeruari in mō ſuēdi. 2ª ibi. In mēſura aut q̄ eſt inter duo puncta ⁊c̄. oīa q̄ dicit Aui. in his ꝑtibus plana erūt ꝑ ea q̄ dicent̉ in quodā notabili. ¶ Propter qd̓ eſt notandū ꝙ Albu caſis ponit ꝙ qͣtuor ſūt modi ſuture vulnerū vētris. duo ſunt modi cōes iſtis vulneribꝰ ⁊ alijs. alij aūt ſunt ꝓprij iſtis vulneribus: ſꝫ pͥmi duo modi nō differūt in mō ſu ture: ſꝫ ſolū differūt: qꝛ in pͥmo mō dimittit̉ acuꝫ infixa: in ſecūdo aūt nō: īmo ſolū ꝯiūgunt̉ labia mediāte filo: ⁊ iō qͣſi ambo pn̄t reduci ad vnū modū: ⁊ eſt talis modus vt ſuant̉ ambe ꝑtes pāniculoꝝ ex vtraqꝫ ꝑte in vna punctu ra vt īmittat̉ acus in ſiphac ⁊ mirac. ex vna ꝑte ⁊ penętret ſil̓ mirac ⁊ ſiphac ex alia ꝑte vt nō fiat ibi aliqͣ diſtīctio in ter labia vulneris ſicut nō ſit in alijs vulneribꝰ: ⁊ iſte mo dus pōt habere in ſe duos modus poſitos qͦs ponit Al bucaſis: qꝛ qn̄ dimittunt̉ acus infixe: tūc eſt vnus modus qn̄ aūt nō: ſꝫ ſolū ſit cū filo tūc eſt alius modus: ⁊ iſtū du plicē modū ꝗ pōt reduci ad vnū modū tāgit Aui. in illa ꝑte: ⁊ iſte modus ſuēdi eſt melior ꝯſuitiōe cōi: vbi cōꝑat modū ꝓpriū ſuture ad iſtū modū cōem on̄dendo ꝙ iſte eſt melior. Sic gͦ habemꝰ duos modos cōes ſuture iſtoꝝ vulnerū qͥs ponit Albucaſis. Modi aūt ꝓprij ſunt etiaꝫ duo: vnus modus eſt capiēdo mirac. ſolū ex vna ꝑte: ⁊ di mittēdo ſiphac. ex alia aūt capiēdo ſiphac ⁊ mirac. ⁊ ſic fi. at qͦuſqꝫ ſit cōpleta tota ſutura: ⁊ iſte eſt modus quē pͥmo ponit Aui. Secūdus aūt modus future ꝓprius quē po nit Albucaſis eſt vt pͥº ſuat̉ mirac cū mirac ſolū ⁊ dimittē do ex vtraqꝫ ꝑte ſiphac: ſꝫ ſcd̓o accipiat̉ mirac cuꝫ ſiphac ex vtraqꝫ ꝑte: ⁊ ẜm iſtū modū ꝓcedat̉ vſqꝫ ad finē: ⁊ iſtum modū nō tāgit hic Aui. ſꝫ vltra iſtos qͦs ponit Albucaſis Aui. ponit modū quēdā quorūdā alioꝝ: ⁊ eſt vt ſuat̉ ſolū mirac cū mirac dimittēdo ſemꝑ ſiphac: ⁊ iſtū modū tan git ibi. Et ꝯſuerūt ꝗ. ⁊c̄. ⁊ in illa ꝑte laudat Auic. iſtū mo dū etiā magis qͣꝫ modū cōem. Et cā huius eſt: qꝛ cuꝫ tali ſutura cooꝑit̉ ſiphac retro mirac cooꝑtura decēti ſicut et pͥus cooꝑiebat̉ naͣliter: in ſutura aūt cōi nō ſit cū accipiā tur oēs qͣtuor margines in vna pūctura. Ego tn̄ credo vl terius ꝙ inter oēs modos ſuture tertius modus quē po k 2 Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. IIII Fen nit Albucaſis: quē ponit Aui. pͥmū eſt melior: ⁊ hͦ etiā cre do ꝙ ſit de intētiōe Aui. Et cā huiꝰ eſt: qꝛ ſiphac eſt pan niculus neruoſus: mēbra aūt neruoſa ſunt difficilis īcar fiatiōis: mirac aūt eſt pāniculus carnoſus magis: mēbra aūt carnoſa ſunt facilis incarnatiōis cū ſiphac ſit diffici lis ꝯſolidatiōis: mirac aūt facilis: dꝫ gͦ iūgi ⁊ inuiſcari ſi phac cū mirac vt melius poſſint īcarnari ꝓpter īuiſcatio nē quā recipiet a mirac. ⁊ qꝛ hoc ſit meliꝰ ꝑ illū modū ſu ture qͣꝫ ꝑ aliū: idcirco ille eſt melior: ⁊ hoc qd̓ dicit Auic. in illa ꝑte. Inꝗt.ſ. Gal̓. pone intētionē tuā in ſuēdo ven trē adherētia ſiphac cū mirac fortaſſe adherebit ⁊ in car nabit̉.ſ. ſiphac ſi ita facies: qm̄ eſt neruoſum.ſ. ſiphac: ⁊ iō oꝑꝫ vt fiat adherētia ipſius cū mirac vt recipiat facilitatē ꝯſolidatiōis a mirac. Medici hodie tn̄ nō faciūt vim de tali mō ſuture: ſꝫ ſolū ſuūt ip̄m ſutura cōi: ꝑ hec gͦ q̄ dicta ſunt potes intelligere v̓ba Aui. Tūc ſeꝗtur illa pars: Inꝗt. De inde pone ſuꝑ ip̄m de medi cinis incarnatiuis ⁊ neceſſitas ad ligan dū eſt vehementior in his vulneribus: ⁊ madefac lanā marahaze cū oleo calido parū inuolue ſuꝑ alibre: ⁊ alibrē ſicut va dūt. Et cliſteriza ip̄m cū aliquo mollifi catiuo etiā ſicut olea ⁊ mucillagines. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit q̄ ſunt medicamīa ꝯueniētia iſtis Dicit gͦ. Inꝗt..ſ. Gal̓. 6. de inge. ſa. Deinde.i. poſt reducti onē īteſtini ad ꝓpriū locū ⁊ poſt ſuturā talis vulnerꝭ ſuꝑ ip̄m pone ⁊c̄. Et neceſſitas ad ligandū eſt vehemētior in his vulneribus ſupple qͣꝫ in alijs. Et rō huius eſt ꝓpter ſuſtentationē inteſtinoꝝ ne exeāt: ⁊ madefac lanā maro liace.i. lanā ſuccidā cū oleo calido parū: ⁊ inuolue ſuper alibitē.i. ſupylia. ⁊ alchabien̄.i. ſuꝑ inguina ſicut vadūt: ⁊ hoc ſit rōne doloris mitigatiōis: vt ꝓhibeat̉ ap̄a: nā miti gatio doloris ⁊ ꝓhibitio apatis in vulneribꝰ: ⁊ maxime in vulneribus mēbroꝝ vbi ſunt lacerti ſicut eſt hic fit cū vnctiōe olei calidi circa ꝑtes circūſtātes: ⁊ ſi eſt in hyeme fac̓ cū oleo cōi: ſi autē in eſtate fac cū oleo roẜ. ſicut dicit Albucaſis. ⁊ cliſterięa.ſ. infirmū cū aliquo mollificatiuo vt exitus fecis nō ſit violentus: ⁊ cōmoueat̉ vulnus ſicut ſunt olea ⁊ mucillagīes: ſicut eſt mucillago malue: ⁊ mal uauiſci ⁊ ſimiliū in ꝗbus diſtēperet̉ caſſia fiſtula: ⁊ huiuſ modi lenitiua ſolutiua. ¶ Et intellige hic ꝙ dicit Auic. ꝙ cliſtericet̉ cū aliquo mollitiuo.ſ. ſi in inteſtinis non ſit nocumentū: qꝛ ſi in īteſtinis ſuis ſentiat nocumentū ſicut dolorē ⁊ putre factionē: tūc nō dꝫ cliſterizari ſolū cū mol litiuis: īmo debet etiā cliſterizari cū ſtipticis: ſicut cū vi no nigro ſtiptico pontico tepido ẜm ꝙ dicit Albucaſis ⁊ Auic. etiā dicit hoc in ſequēti parte ꝙ talia ſunt que iu uāt vulnera ⁊ vlcera inteſtinoꝝ. Tūc ſeꝗtur illa pars. ¶ Et ſi vulnus iā ꝑuenerit ad inteſtina ⁊ ſuiſti ip̄m: tūc regimē ſit illud qd̓ diximꝰ verū tn̄ oꝫ vt cliſterizet̉ cū vino nigro ſti ptico tēpido: ⁊ ꝓprie ſi vulnus iam ꝯſutū fuerit aūt appropinqͣuerit minuta īteſtīa qm̄ īteſtinū ieiunū nō ſanat̉ oīno ex vul nere qd̓ in ip̄o accidit ꝓpter ſubtilitateꝫ ſui coꝑis: ⁊ multitudine eiꝰ qd̓ eſt ī eo de venis: ⁊ ꝓpinꝗtatē ſuā ad mater iā neruo rū: ⁊ ml̓titudinē effuſionis colere ad ip̄ꝫ ⁊ vehemētiā caliditatis eiꝰ: qm̄ eſt magꝭ ꝓpinquū epati qͣꝫ īteſtina alia. InferioDe regimine vulnerū ra v̓o vētris ꝓpterea ꝙ ſunt de naͣ carnis ſis de medicatiōe ip̄oꝝ ꝯfidēs. Inquit Gal. lib. de īge. ſani. Et ſit ītētio tua apd̓ diſruptionē mirac vētris cū ſip hac vt ſu as eā cū ſuitiōe ꝯglutinante ſiphac cū mi rac: qm̄ eſt neruoſuꝫ tarde īcarnatiōis cū alio: ⁊ illud cū mō ſuitiōis quā diximus: qm̄ ip̄a aggregat ⁊ ꝯglutinat in pūctura ſiphac. Inꝗt. Et īteſtina cuꝫ egrediunt̉: tūc ꝯfert vinū nigrū forte: ⁊ calefiat ⁊ ſub mergat̉ ī eo lana ⁊ ponat̉ deſuꝑ: qm̄ ip̄a diſꝑgit īflāmatione eoꝝ. ⁊ detumeſcere ea facit: ſi aūt nō fuerit pn̄s: tūc admīſtra qͣſdā aqͣs ſtipticitatis fortis calefactas. ꝙ ſi nō fuerint pn̄tes. tūc vapora ea cū aqua calida donec detumeſcāt: ſi aūt nō ingre diunt̉ in illud amplificet̉ locus. ¶ In iſta ꝑte Aui. poſtqͣꝫ determinauit de cura vulneruꝫ vetris: qn̄ ex vulnere egredit̉ inteſtinū: nō eſt tn̄ vuluera tus: determinat de cura ip̄oꝝ qn̄ inteſtinū eſt vulneratū ⁊ on̄dit etiā cū hoc q̄ ſunt inteſtina q̄ recipiūt ꝯſolidatio nē: ⁊ q̄ nō repetit etiā quedā ſupradicta cōmendādo pri mū modū ſuture ſupradictū. Dicit gͦ ꝙ ſi vulnus iam per uenerit ad īteſtinū ⁊ ſuiſti ip̄m.i. inteſtinū: tūc ſit regimē id qd̓ diximus.ſ. poſt ſuitionē inteſtini. Uult ergo dicere Aui. ꝙ ſi inteſtinū eſt vulneratū: tūc pͥmo dꝫ ſui īteſtinū. ⁊ debet ſui cū acu ſubtili: ⁊ filo de ſerico ſubtili vel cum fi lo de inteſtinis animaliū p̄parato ẜm ꝙ Albucaſis po nit. dicit em̄ ꝙ accipiat̉ extremitas fili ex inteſtino ⁊ ex carnet̉ multū: deinde liga in extremitate eius filū ſubti le inuolutū. Deinde intromitte id filū in acū ⁊ ſue cū eo inteſtinū. poſtqͣꝫ v̓o tu ſuiſti inteſtinū: tūc fac alia q̄ ſunt neceſſaria.ſ. reduc inteſtinū ad locū ſuū diſſoluēdo ven toſitatē cū ablutiōe vini nigri ſtiptici: deinde poſtqͣꝫ redu xiſti inteſtinū ſue vulnus ẜm modū p̄dictū: ⁊ dimittātur filorū capita inteſtini extra vulnus: vt poſſint extrahi qn̄ facta eſt incarnatio: deinde ponātur ſuꝑ vulnus medici ne incarnatiue q̄ ad hoc ꝯueniūt. Et ꝓpter hoc dico vlte rius ꝙ nō oꝫ vulnus vētris teneri apertū donec inteſti nū vlterius incarnet̉ ſicut dicūt ꝗdā. ⁊ Brunus fuit huiꝰ opinionis: qꝛ multa pn̄t ex hoc ſeꝗ ꝑicula. Primū eſt qꝛ qn̄ vulnus mutabit̉ aer ſubintrabit ⁊ faciet in inteſtino tortiones ⁊ dolores ꝓpter ventoſitatē quā in eo generat ex hoc aūt pn̄t accn̄tia praua ꝯſequi. Scd̓m eſt: qꝛ vulne re retēto aꝑto. Forſitan exibūt īteſtina: ⁊ iō vt dictū eſt dꝫ ſui vulnus qn̄ ſutū eſt īteſtinū: ⁊ hoc eſt de intētione Aui cē. ꝗ dicit ꝙ poſt ſuitionē inteſtini fiat regimē qd̓ diximꝰ. ¶ Ulterius intellige ꝙ Albucaſis ponit quandā ſuturaꝫ inteſtini q̄ fit cū formicarū capitibus abſciſis quā dixerūt ꝗdā exꝑimētatores: ſed illa ſutura nō vr̄ mihi bn̄ tuta: qꝛ adeo breuiter tenēt iſta capita poſt abſciſionē iſtorū vel ip̄oꝝ a corꝑibuſqꝫ ꝙ ex qͣlibet ꝯfricatōe pn̄t recede̓: ⁊ ip̄e met Albucaſis dicit ꝙ talis modus ſuture ē ẜm viā fidu cie ⁊ ſpei: ⁊ iō nō eſt multū īnitendū. ¶ Ulterius ītellige ẜm ꝙ ponit Albucaſis ꝙ iudiciū medicatiōis iſtoꝝ vul nerū eſt ſicut iudiciū medicatiōis alioꝝ vulnerū: qꝛ ſi ta le vulnus eſt recēs cū ſanguīe ſuo: ⁊ nō mutauit ip̄m aer tūc cura eiꝰ eſt illa q̄ dicta ē: ſi aūt iā mutauit ip̄m aer: tūc debēt ibi poni q̄dā vnguēta vel empl̓a digeſtiua donec faciāt pus: poſtea curent̉ cū mūdificatiuis ⁊ exiccatīs ſic̄ curant̉ alia vlcera: verū oꝫ vt cliſterizent̉ cū vino nigro In vniuerſali Tractatus .I. ſtiptico ⁊c̄. hoc eſt id qd̓ dixit ſupra: qꝛ qn̄ accidit leſio in inteſtiuis: tunc nō dꝫ cliſterizari eger ſolū cū mollitiuis niſi inqͣꝫtū leniūt fecē: ſed dꝫ etiā cliſterizari cū ſtipticis q̄ iuuāt vulnera inteſtinoꝝ: ⁊ iō dixit Aui. verū denotādo hic aliquā differentiā ſupradictā totū aliud qd̓ dicit hic Aui. planū eſt. Tunc ſequitur illa pars. Inꝗt hyp. Cū egredit̉ zirbus vētris in vulnere neceſſe eſt vt putrefiat qd̓ de eo egredit̉ qͣꝫuis moret̉ tꝑe ꝑuo. ⁊ eſt in hoc vehemētiꝰ qͣꝫ īteſtina ⁊ ep̄ar: qm̄ īte ſtina ⁊ extremitates epatię ſi nō remanēt exteriꝰ ſpacio lōgo donec infrigidēt̉ val de vehemēter: tūc cū īgrediūt̉ vētrē. ⁊ in carnat̉ vulnꝰ redeūt ad naͣs ſuas. zirbus vero lꝫ moret̉ tꝑe paruo: tn̄ neceſſe eſt vt qd̓ ex eo qd̓ aꝑꝑet īgredit̉ ventrē putre fi at. Et ꝓpter illd̓ ꝓperāt medici īcidēdo ip̄ꝫ ⁊ nō ītromittūr qd̓ de ip̄o aꝑꝑet ī vē tre: ꝙ ſi īueniat̉ in zirbo diuerſoꝝ ab hoc illud eſt valde parū ⁊ fortaſſe nō īuenit̉. ¶ In qua parte Aui. poſtqͣꝫ determinauit de cura vulneꝝ vētris qn̄ ex ip̄is egredit̉ inteſtinū: hͦ determīat de cura vulnerū vētris qn̄ ex ip̄is egredit̉ cirbus. ⁊ vult dr̄e Aui. ꝙ ſi cirbus egredit̉: ⁊ dato ꝙ tꝑe ꝑuo moret̉ extra: tn̄ pu trefit ẜm ꝙ dicit Hyp. ⁊ hͦ cognoſcit̉ ꝑ viriditatē ⁊ nigre dinē ipſius: tūc gͦ medicus dꝫ īcidere totū putrefactū: qꝛ ſi reīgrederet̉ intus illa ꝑs putre facta: tūc totus cirbꝰ pu trefieret: ⁊ iō feſtinandū eſt: vt ſcito abſcindat̉ qd̓ de eo fa ctū eſt viride vel nigrū: dꝫ tūc pͥus ligari cū filo in fine lo ci ſani ẜm ꝙ dicit Albucaſis eo ꝙ in ip̄o ſunt vene ⁊ arta rie ex ꝗbus ꝯſequeret̉ fluxus ſanguīs ſi nō ligaret̉: ⁊ tūc inciſa tali ꝑte cirbi ſuat̉ vulnus ⁊ extremitates fili cirbi extra vulnus depēdeāt: vt poſtea remota tali ꝑte putre fa cta extrahat̉. hͦ eſt qd̓ intēdit hic Auic. Tūc ſeꝗtur illa ꝑs. ¶ Et ſi egredit̉ aliꝗd de zirbo tūc neceſ ſe eſt tibi vt ſcias an̄ oꝑteat īcidi an nō: ⁊ an oporteat ſui vulnus an nō: ⁊ qual̓r ſua tur. Nā ſi vulnuꝫ cadat in aluourati ⁊ eſt mediū vētris: tūc eſt pluris timoris: qm̄ ſunt extremitates lacertorū cooꝑte ſuꝑ ventrē. Si fuerit in illis ⁊ ſunt a duobus lateribus medij vetris a dextra ⁊ ſiniſtra qͣſi qͣtuor digitis: tūc eſt ſaluior: qm̄ nō eſt in eo aliꝗd d̓ extremitatibꝰ lacertoꝝ ner uoſoꝝ: loci v̓o aluourati ſutura iterū eſt difficilis: ⁊ illud iō qm̄ īteſtina eminēt ⁊ egrediunt̉ a diſruptiōe q̄ eſt in hoc loco ⁊ reditus eoꝝ in hoc loco eſt difficilis: ⁊ illud qꝛ illud qd̓ plicat ea intētionē eorū eſt duo lacerti ꝓtenſi in lōgitudine vētrꝰ carnoſi ꝗ deſcendūt ex pectore ad racha ba: ⁊ eſt os pectinis. Et ꝓpter illd̓ qn̄ ca tos: ⁊ eſt eminētia inteſtini vehemētior qm̄ lacerti ꝗ ſunt in illo ꝯtinēt ip̄m ⁊ nō eſt ei in medio lacertꝰ fortis retines ip̄m. Si aūt preꝑat̉ cū hoc vt ſit vulnus ma gnū: tūc neceſſe ē vt emineat ⁊ egrediat̉ ex eo neruus inteſtinoꝝ: ⁊ quare fit ītro miſſio eorum difficilior. ¶ In iſta ꝑte Aui. repetit quedā ſupradicta: ⁊ ptꝫ ꝑ ea que dicta ſunt prius. ¶ Capitulū Dini de vulneribus penetrātibus in cōcaui tate membroꝝ ſpiritualium. fuerit pͥus ꝙ vul Um Dictum nerū penetrātiu quedā ſunt penetrātia in ꝯcauitate mēbro rū nutritiuoꝝ vt qͥ fiūt in ꝑtibus veniris ab vmblico infra: ⁊ parū ſupra: quedā aūt ſūt penetrātia ī cōcauitate mēbroꝝ ſpiritualiū vt q̄ fiūt in ꝑtibꝰ pectoris vel toracis aut dorſi: cū Aui. nō determinet niſi de pͥmis vulneribꝰ penetrātibus ꝓpter cām p̄dictā: idcirco nos qͣꝫqͣꝫ nō ſpectet ad ꝓpoſitū Auic. ad cōpletiorē tn̄ doctrinā cirugie de his vulneribus ⁊ cu a ip̄oꝝ aliqd̓ capitulū breue extractatū ex dictis Aui. in o z Albucaſis ⁊ Gal̓. de inge. ꝯſtituemꝰ. Dico gͦ ſi accidit tale vulnus: tūc ſignū eiꝰ eſt ẜm ꝙ dicit Albucaſis ca. de curatiōe vulnerū ꝙ ex vulnere egredit̉ vētoſitas qn̄ īfir mus anhelat vel tuſſit: īmo aliqn̄ egredit̉ tāta vēto ſitas ꝙ extinguit cādelā accenſam ⁊ tūc vt dicit Albucaſis qn̄ ex vulnere egredit̉ vētofitas ſcias ꝙ tale vulnus ē mor tale: dicit em̄ Hyp. ſexta ꝑticula afforiſmoꝝ. veſicā hr̄e in ciſam aut cerebrū aut cor: aut dyafragma ⁊c̄. mortale. nō aūt eſt ītelligendū qn̄ dicit ip̄m eē mortale: qꝛ oēs īde mo riant̉: ⁊ nullus euadat: ſꝫ qꝛ plurimū īde moriunt̉: aliqn̄ tn̄ poſſunt euade̓ ẜꝫ ꝙ ibidē ponit ſigna huiꝰ Albucaſis. ¶ Cura ipſorum vulnerum ẜm Dinum. aūt curationis huius vul Nle NI IOneris eſt duplex: vna eſt vl̓is: altera v̓o ꝑticularis. Ul̓is aūt intētio eſt circa euacuationē totiꝰ corꝑis: ⁊ diuerſi onē totiꝰ fluxus humoꝝ ad locū: vt ſtatim fiat flebotomia ex vena cōi ex ꝑte diuerſa niſi aliꝗd īpediat ⁊ fiāt criſteria aut ſuppoſitoria q̄ deri uēt maͣm a ꝑte patiēte ad inferiora: ⁊ fiat fricatiōes ⁊ ſtri cture doloroſe in brachijs ⁊ cruribꝰ. Particularis aūt in tētio eſt circa vulnus: ſi gtale vulnus eſt recēs cū ſangui ne ſuo: tūc qͣꝫtū eſt ex ꝑte vulneris talis vn̄ eſt ſtatim cō peteret īcarnatio ⁊ ſuitio: ſꝫ īpedit̉ hͦ ex accn̄ti. Dicit em̄ Albucaſis ꝙ nō oꝫ vt ponas ī eo pͥma hora puluerē ꝗ cō ſtringat ⁊ ſanguinē refrenat vt nō retineat̉ ſanguis in ꝓ funditate corꝑis: ⁊ reuertat̉ ad cor: ⁊ cōgelet̉ ⁊ interficiat infirmū ſuffocādo ip̄m. Sꝫ ſi ſecuri eſſemꝰ ꝙ ſanguis nō remaneret: ſueremus ip̄m pͥma hora: ⁊ ꝯſolidaremꝰ: qꝛ gͦ de hoc ſecuri nō ſumus ex qͦ pōt ſeꝗ mors īfirmi idcir co pͥma hora qͣ venit ad te talis vulneratꝰ reclinandū eſt per pedes: vt ſanguis qui in ꝓfunditate iuit: exeat ⁊ po ne in orificio vulneris intus ẜm ꝙ dic̄ Albucaſis: vnguē tū attractiuū qd̓ attrahat ⁊ mūdificet ſanguinē ꝯgelatuꝫ interius: tale aūt eſt ſicut gluten albotim vel mel qd̓ me lius eſt: ⁊ fiant empl̓a exteriꝰ vſqꝫ ad aliqͥs dies mitigātia dolorē: ⁊ diſſoluētia ſanguinem congelatum: vt empla ſtruꝫ ex abſinthio ⁊ calamēto ⁊ faria ordei ⁊ fenugre ci coctis in vino cū melle ⁊ cribratura furfuris: ⁊ ꝓhibe atur aſſiduatio mollicatiuoꝝ ne liꝗditas aggredit̉ in ꝓ fundo: qꝛ huiuſmodi vulnera ſunt difficilis cōſolidatio nis ꝓpter ꝓfunditatē ipſoꝝ occultā. ⁊ iō indigent ẜm ꝙ dic̄ Gal̓. medicis multū exiccatīs cū medicis exterioribꝰ Dinus ſuper fen ⁊cͣ Auic̄. k 3 .IIII. De qualitate Fen ⁊ etiā interioribꝰ: ⁊ ſi vnguētū nō ſit tibi pn̄s: tūc vt dicit Albucaſis pone ſuꝑ ip̄m cotū vetuſtū vel licinia vt ſugāt qd̓ egredit̉ ex eo de hūiditabꝰ: ⁊ hēant licinia q̄ īmittunt̉ in talibus vulneribꝰ ſuſpēſoria vel capita eoꝝ ſint groſſi ora qͣꝫ orificiū: ita ꝙ ex cōpreſſione ligature in ꝓfundita teire nō poſſint: qm̄ hec eſt cā putrefactiōis. Et p̄cipe in firmo: vt dicit Albucaſis ⁊ Aui. in 3º vt iaceat ſuꝑ latꝰ in firmū ⁊ tuſſiat ⁊ cōmoueat̉ aliqͦ motū vt egrediat̉ qd̓ ex eo aggregat̉ de hūiditatibꝰ. Interiꝰ aūt ꝑ osdent̉ in pͥn medicie reſoluētes ſanguine ꝯgelatū in īterioribꝰ ⁊ ꝯſo lidātes q̄ ſciunt̉ ex ꝓprijs capl̓is. Si gͦ tūc vt dic̄. Albuc. vulnera ꝑtrāſi eūt tres dies aūt pl̓es: nec accidit ſpaſmꝰ nec tremor cordis malus: nec ſtrictura in anhelitu: ⁊ vi des reliqͥs eius diſpōnes bonas ſcias ꝙ vulnꝰ eſt ſaluū Cura gͦ ip̄m cū licinis ⁊ vnguētis donec ſanet̉: ⁊ hͦ eſt ẜm modū quē Aui. ponit in 3º ca. de cura vulnerū pectoris. qꝛ qn̄ eſt ibi putredo ⁊ ſanies: tūc iniciant̉ in eis medicīe lauatiue ⁊ abſter ſiue ſic̄ eſt mellicratū aut oxizachara: ⁊ ſi vis plus mūdificare ⁊ lauare fiat decoctio yreos ariſto logie ⁊ yſpopi in qͣ decoctiōe diſtēꝑet̉ mel. Et qn̄qꝫ vt dic̄ Aui. in 3º eſt neceſſariū: vt poſt īmiſſionē aq̄ mellis fiat egredi ſanies cū inſtr̄o attrahēdi ſaniē.ſ. cū camilla per quā ſugat̉ ſanies: cū aūt mūdificatus eſt locus a ſanie ⁊ ſperamus ꝙ nō remāſit ibi ex eo aliꝗd: tūc incipiant̉ me dicine ꝯſolidatiue qͣlia ſunt deficcatiua ſtiptica vt eſt de cōctio balauſtiarū: ſumac aluminis roſaꝝ ⁊ ſil̓iuꝫ. in qua decoctiōe ponat̉ etiā mel. medicīe ēt ex ꝑte īteriori admi niſtrent̉ ſil̓i mō ſicut exteriores: qꝛ qn̄ tuſſiūt ⁊ oꝫ mūdifi care: tūc dent̉ electuaria ⁊ loc mudificatiua: vt tūc bona ſunt dyapenidion dyacis dyadragantū: dyacalamētū ⁊ ſi milia cū decoctiōe yſopiriꝗritie paſſulaꝝ ficuū capilli ve neris ⁊ ſil̓iuꝫ. Si aūt nō tuſſit ⁊ ſanies eſt mūdificata: tūc dent̉ res ſtiptice ꝯſolidātes: vt terra figillata cū ſucco ci tonioꝝ ⁊ ſumac ⁊ ypoꝗſtidos ⁊ balauſtia ⁊ ſil̓ia: hmōi.n. ſtiptica oībus vulneribꝰ penetrātibꝰ maximū p̄bēt adiu toriū: qꝛ ſanāt ⁊ ꝯſolidāt ea a ꝑte īteriori. Dic̄. n. Gal̓. 4. de inge. Que igit̉ iuuāt īteriora vulnera p̄ter nullū no cumentū erūt ſic̄ ypoꝗſtidos balauſtia flos maloꝝ gͣna toꝝ galla. cortex maloꝝ granatoꝝ: terra ſigillata ſenius id eſt lutū ſtellarū ſuccus ſumac aqͣ roẜ. acatia ⁊ ſil̓ia: hec oīa iuuatiua ſunt vulnerū q̄ fiūt in vētre.i. ꝯcauitate inte riori p̄ter vllū nocumētū: oꝫ qͦꝫ ea dari cū aqͣ in aqͣ cocta ſunt ſtiptica: ſicut coctana ⁊ rami arboris maſticis lupil li extremitates vitis aut mirtus: aut donent̉ cuꝫ potibus ſtipticis ⁊cͣ. ¶Et ſcias ꝙ in medicis taliū vulnerū: ſiue ponant̉ extra: ſiue ſumant̉ intus optimū eſt ponere me qm̄ vt dicit Aui. in 3º in mūdificatiuis ⁊ abſterſiuis taliū vulnerū nō eſt aliꝗd ſic̄ mel: ip̄m.n. eſt mūdificatiuū ⁊ de ſiccatiuū: ⁊ cū hoc eſt cibus dilectꝰ a naͣ. ¶ Dieta aūt iſto rū vulneratoꝝ ſit talis: qꝛ vſqꝫ ad ſeptimū diē vtātur die ta tenui ⁊ caueant̉ vinū ⁊ caro: ⁊ hͦ ꝓpter timorē apatis: poſt ſeptimū aūt pn̄t ꝯcedi: ⁊ ſic̄ etiā cibi ⁊ pocula ꝯtinē tia cū hͦ virtutē medicine: vt.ſ. qn̄ eſt tp̄s mūdificādi tunc vt Gal̓. dicitdent̉ ea q̄ ſunt excolatiua. Si aūt eſt tp̄s ꝯſo lidādi: nec̄e eſt vt cibaria ⁊ pocula ſint ſtiptica. Si aut vt dicit Albucaſis tale vulnꝰ ꝓlōgat̉ ad ſanandū: ⁊ ſꝑ aꝑit̉: tūc ſcias ꝙ iā factū eſt fiſtula: ⁊ eſt ex eis q̄ raro recipiunt ꝯſolidationē. Cura gͦ ip̄am ex capl̓o ſuo.i. ex aꝗs q̄ fortius mūdificāt ⁊ fortius deſiccāt. Caue tn̄ ne vt dicit Gal̓. ⁊ ēt Aui. in hͦ 4º lib. de cura vlceꝝ ne mūdifices ea cū acuto medicamine: vt eſt flos eris ⁊ ſil̓ia: qm̄ patiēs ꝓculdubio moriret̉: hec igit̉ de vulneribꝰ tāta ſunt dictaīcidēter ⁊cͣ. ¶ De qualitate ligandi vulnera. Capl̓m viij. Ulnera aūt ⁊ fiſſura apparētia cū vis vt īcarnent̉: tūc fac illd̓ qd̓ dixit ſapiēs d̓ illis ꝗ ſūt hui artis. Inꝗt. Cū vis vt īcarnet̉ hmōi fiſſura: tūc adhere ei ligaturā inci pientē ex duobꝰ capitibꝰ nō aliā de liga turis. Q ſi fuerit magna erit tibi neceſſa riū vt adherere ei facias puluillos trian gulatos. Et ſi fuerit locꝰ decliuis īdiget ſutura etiam. Et puluilli ꝗdē triāgulati meliores ſunt in aggregādo labia vlceꝝ qͣꝫ qͣdrati: qm̄ coartant ſuꝑ fiſſurā tm̄. Et ſitus puluilloꝝ triāgulatoꝝ eſt ẜm hoc exemplū linea recta īter duos pul uillos ſit fiſſura: ⁊ duoꝝ puluilloꝝ trian gulatoꝝ vnus ſit b. ⁊ alter g. decēter com poſiti ẜm figurā quā vides. Cū ergo liga tur locus iſte ⁊ cadit ligamē duoꝝ capi tū eſt ligamē tenēs ſuꝑ locū fiſſure vehe mētiꝰ qͣꝫ ſi fuerit q̄drati. Et nō lꝫ vt non ſit in applicatione vlcerū ligamen nō ha bens duo capita: ⁊ iſti ſunt puluilli trian gulati ⁊ figura ſtringendi. ¶ In iſto cap̄. Aui. qꝛ in vulneribꝰ ad ꝯſolidationē ⁊ īcar nationē ē maxīe necͣia ligaturā: ⁊: aliqn̄ p̄ter hͦ oꝫ ſui: de termīat de qͣlitatē ⁊ mō ligādi vulnera: ⁊ etiaꝫ de ſutura on̄dēdo vbi maxīe cōpetit: cū hoc etiā ītromiſcēdo q̄daꝫ alia. Et reducant̉ ad ordinē meliori mō qͦ pn̄t dcā Auic. poſſumus dicere ꝙ iſtud capl̓m diuidit̉ pͥº in ꝑtes qͣtuor In pͥma ꝑte determīat Aui. de modis ligature vulnerū. In 2ª ꝑte determīat de ſutura vulnerū on̄dēdo vbi ma xime cōpetit ſutura: ⁊ vbi ſufficit ſola ligatura. In 3ª ꝑte qꝛ ſunt q̄dā vulnera q̄ indigēt vt ſcindant̉ ⁊ diſcoopiant̉ cū ſectiōe: ⁊ nō pn̄t īcarnari cū ligatura: on̄dit q̄ ſint talia vulnera in ꝗbus oꝫ hec fieri. In qͣrta ꝑte ipſe repetit ſub epilogo gn̄ali in ꝗbus vulneribꝰ ſufficit ligatura: ⁊ in ꝗ bus nō: ſꝫ vltra hͦ oꝫ admīſtrare ſuturā ⁊ puluillos trian gulatos. 2ª ibi.(Et cū cadit vulnus in lōgitudine.) 3ª ibi. Inꝗt qn̄ fuerit necͣiuꝫ nobis.) 4ª ibi.(Et ſcias ꝙ ſutura ⁊cͣ.) Prima ꝑs vt mihi vr̄ pōt diuidi in tres ꝑtes: nā cum ſit modus triplex ligature ẜm ꝙ Aui. dixit prius in car de vulneribꝰ. Primꝰ modus fit ad incarnādū labia vul neris. Scd̓s modus fit ad expͥmendū ſordiciē ⁊ hūidita tē ex vulnere. Tertius modus fit ſolū cā retinēdi medica mina ſuꝑ vulnus. Primo gͦ Aui. ponit pͥmū modū liga ture on̄dendo quō ſit: ⁊ in ꝗbus vulneribꝰ: ⁊ cū hoc etiā facit aliqͣꝫ mentionē de ſutura. 2º Aui. īnuit 2ᵐ modū li gature: on̄dēdo in ꝗbus vulneribꝰ cōpetit talis modus. o īnuit tertiū modū cā retinēdi medicamīa ſuꝑ vulnus on̄dēdo in ꝗbus vulneribꝰ cōpetit talis modus: ⁊ nō illi duo modi pͥmi. 2ª ibi.(Et dicit̉ in li. de īge.) 3ª ibi. Inꝗt ille ꝗ iā vidit. Dicit gͦ pͥmo: vulnera aūt ⁊ fiſſura ⁊cͣ. ꝙ di xit ſapiēs. i. Gal̓. de ige. ſani. tūc adherere ei ligatur ā ino pientē ex duobꝰ capitibꝰ: ligatura duoꝝ capitū dicit̉ qn̄ vulnus ꝑ faſſiam in media ꝑte ſtringit̉: ⁊ vnūqd̓qꝫ duoꝝ capitū faſſie ſiue ſit vna ſiue ſint due tendit verſus extre mitatē vnā: alterꝝ vſus extremitatē alterā nō aliaꝫ de li gaturis.i. nō adhereas aliū modū ligature qͣꝫ iſtū. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ p̄ ceteris ligaturis hec magis valet ad īcarnā dū: qꝛ qn̄ talis ligatio ſit incipiēs duobꝰ ex capitibꝰ: tunc q̄libet ꝑs illoꝝ capitū extēdit vnū labiū vſus alterū: ⁊ cō nectit illi: ⁊ iſta ligatura ẜm plurimū in vulneribus ꝑuis eſt ſufficiēs ad incarnādū abſqꝫ alio. Ꝙ ſi fuerit magna ſcꝫ ſciſſura nec̄e eſt vt adherere ei facias puluillos.i. pu mazolos triāgulatos: ⁊ hͨ eſt iō vt ligamē trāſiens ſuper puluillos vtriuſqꝫ labij cōprimat vehemētiꝰ ꝑ illos labia 76 Ligandi vulnera Tractatus ⁊ coerceat in vnū. Ꝙ ſi fuerit locꝰ decliuꝰ: hͦ eſt dicere ꝙ ſi vna ꝑs vulneris vehemēter declinet ⁊ elōget̉ ab alia: tūc vltra hͦ qd̓ dcm̄ eſt: indigebit etiā ſutura. Et puluilli ꝗdē triāgulati ⁊cͣ. Et ſitus ꝗdē puluilloꝝ triāgulatorum eſt ẜm hͦ exēplū.ſ. qd̓ vides a latere. qꝛ ita ſtat in li. Auic. qꝛ duo anguli taliū puluilloꝝ debēt applicari duobꝰ la bijs vulneris: tertiꝰ aūt angulus dꝫ eē inferiꝰ ⁊ hͦ iō vt li gamē trāſiēs ſuꝑ tales puluillos īpellat vnā ⁊ aliā ligatu rā ꝓtēſaꝫ ab vno anguloꝝ ad duos ſuꝑiores: talis aut im pulſio ⁊ coartio labioꝝ vulnerꝭ nō eēt eq̄ bona nec ita fir ma ſi fieret trāſitꝰ ligamīs ſuꝑ pulnillos qͣdratos: ⁊ rō ē qꝛ īpulſio ꝓcedēs ab vno angulo fortior ē qͣꝫ a duobꝰ: qꝛ eſt magis iūcta: oīs.n. v̓tus iucta fortior eſt qͣꝫ diſꝑſa: hͦ eſt gͦ qd̓ An i. dic̄ de hac ligatura. ¶ Sꝫ vltra hec debemꝰ in telligere de mō ſtringēdi in tali ligatura ꝙ apud vulne ris orificiū dꝫ eē decēter ſtricta ⁊ cōplicata vt bona fiat ex preſſio ſanguinis ſuꝑflui ⁊ humiditatū aliarum a vulne re verſus alias partes. quanto auteꝫ a vulnere talis liga tura magis e longat̉ tanto magis relaxet̉. Iterū ēt cauen dū eſt vt dicit Gal̓. in de īge. ne talis ligatura ſit ex veteri pāno ⁊ laxo: aut ſit ex aſꝑo ⁊ valde ꝯſtricta. pͥª.n. nō bn̄ ſu ſtineret vulnꝰ vt ſolidari poſſit. 2ª aūt dolorē gn̓at q̄ eſt cā ap̄atis. oꝫ.n. eſſe media inter illa. Tunc ſeꝗtur illa ꝑs. ¶ Et dr̄ in lib. de īge. ſani. Quidā hō ha buit vulnꝰ cuiꝰ ꝓfundū erat ꝓximū īgui nibꝰ: ⁊ ipſiꝰ orificiū ꝓximū genu ⁊ ſanaui mꝰ ip̄m ſine ꝑforatiōe penitꝰ: ita ꝙ poſui mus ſub genu eius puluillos: ⁊ p̄paraui mus ip̄m tal̓r ꝙ factū ē orificiū eius dire qd̓ fuit ī coxa ⁊ brachio: ⁊ ſanata ſūt oīa. ¶ In qͣ ꝑte Aui. īnuit 2ᵐ modū ligature q̄ ſit ad expͥmēdū ſordiciē ⁊ hūiditateꝫ ex vulnere. Dico aūt ꝙ īnuit eo ꝙ ip̄m exp̄ſſe nō ponit: ſꝫ ponit qd̓dā exēplū vulneris in qͦ cōpetit modus ligādi: recitat.n. de quodā hoīe ẜm qd̓ di cit Gal̓. de īge. ꝗ habuit vulnꝰ: cuiꝰ ꝓfundū erat ꝓximū genu: ⁊ eiꝰ orificiū ꝓximū īguinibꝰ: ⁊ dic̄ ꝙ ſanauit ip̄m ſine ꝑforatiōe: hͦ aūt fuit ꝑꝑ p̄parationē ſitꝰ mēbri ⁊ ꝑꝑ li gaturā ⁊ ꝑꝑ p̄parationē ſitꝰ mēbri: qꝛ poſuit ſub genu eiꝰ puluillos: ita ꝙ factū ē orificiū eiꝰ inferiꝰ ⁊ ꝓfundū ſuꝑi cū ligatura aūt: qꝛ ī tali vulnere nō cōpetit ligatura p̄di cta: cuiꝰ ſtrictura ē maior apd̓ orificiū. Si aūt hͦ fieret hic tūc retinerent̉ ibi ſordes ⁊ hūiditates q̄ cā putrefactiōis ⁊ ꝯcauatiōis eſſent: ſꝫ cōpetit ibi modus ligature ꝗ ē ad expͥmendū hūiditates ⁊ ſaniē q̄ retinent̉ in vulnere ꝑꝑ ꝓfunditatē ipſiꝰ: ⁊ hec ligatura fit ꝯtrario mō p̄dicte: na talis ligatura dꝫ eē ſtricta apd̓ radicē vlcerꝭ. mollis autē apd̓ orificiū eiꝰ: vt ex vehemētia ꝯſtrictiōis ipſiº apd̓ ꝓfū ditatē vulneris: ⁊ ex relaxatiōe ī orificio virꝰ ⁊ ſanies ad exteriora ꝓfluāt: ⁊ hec ligatura nō ſit niſi in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ ꝓfundis in ꝗbꝰ timet̉ ne virus ⁊ ſanies aggre gent̉ in parte interiori. Deinde cum dicit. ¶ Inꝗt ille ꝗ iā p̄uidit in exꝑiētia. Sci as ꝙ vulnera īdigēt vt fiat ſanies ſi pol̓e eſt ei ītus ad hoc vt penetrēt cū ea reliqͣ q̄ ſunt illic meliora ⁊ velocioris alteratiōis. ¶ In iſta ꝑte Aui. īnuit 3ᵐ modū ligature ꝗ cōpetit in vul vulnerū in ꝗbꝰ nō cōpetūt p̄dicti modi ligature: ſꝫ cōpe tit ī eiꝫ tertiꝰ modꝰ. 2ª ibi.(Uulnera diſrupta.(3ª ibi. Aut fuerit lacertꝰ.) 4ª ibi. IInꝗt. ⁊ ſil̓r. Dic̄ gͦ pͥº. Inꝗt ille ⁊c̄ ſcias ꝙ vulnera īdigēt vt fiat ſanies ⁊c̄. videte ſi iſta lr̄ ītelligat̉ vt v̓ba eiꝰ ſuꝑficial̓r ſonare vident̉ ſine dubio falſa eſt. Dicere.n. abſolute: ſcias ꝙ vulnera īdigēt vt fiat ſanies: illd̓ nō ē veꝝ: qꝛ vulnera ſimplicia īdiget vt ī eis nō fiat ſanies: qꝛ ſi in eis fiat ſanies: tūc deſꝑamꝰ de īcar natiōe eoꝝ: ⁊ oꝫ ea āpliꝰ curare vt vlcera. ¶ Sꝫ vr̄ mihi ꝙ poſſit ſic intelligi: ⁊ ꝯſtruat̉ ſic lr̄a. Scias ꝙ vulnera ſi pol̓e eſt eis ītus.i. ſi nec̄itas eſt eis ītus indiget vt fiat ſa nies in eis: ē aūt nec̄e face̓ſaniē ī eis nō ſꝑ ſꝫ qn̄.ſ. cū eis aſ ſociat̉ ꝯtuſio: aut qn̄ remanēt ibi hūores intꝰ: qꝛ ſanguis nō ꝑfctē manauerit ex vulne̓ eo ꝙ caro ꝯtuſa vt dic̄. Ga. 4. de inge. ſani. nec̄e ē vt putrefiat ⁊ ī ſaniē ꝯuertat̉ ⁊ tūc Aui. dat cām qͣre nec̄e eſt ſaniē facere dicēs. Ad hͦ vt cum ea.i. cū ſanie penetrēt reliqͥ q̄ illic ſūt meliora ⁊ velocio ris alteratiōis ſil̓ hͦ eſt dicere ꝙ oꝫ facere ſaniē: vt ꝑ ſaniē ea q̄ ſunt ibi.ſ. tumor ⁊ dolor alterent̉ velociꝰ ⁊ recedant citius cū ea. Dic̄. n. Gal̓. 4. de inge. Sꝫ ſi ictus carnē ꝯtu ſerit oꝫ vt ſaniē feſtināter faciamꝰ: nā ſi ſanies colericus gn̓atur: timor erit minor: ita gͦ vr̄ mihi ꝙ ītelligat̉ iſta lr̄a ad hͦ vt debeat eē v̓a ſalua meliori ſentētia. ¶ Sꝫ tūc dico vlterius ꝙ hic Aui. īnuit tertiū modū ligature: qꝛ in tali caſu nō cōpetūt alij modi ligādi p̄dicti: ſꝫ ſolū cōpetit li gatura q̄ eſt ad retinendū puluillos ⁊ medicinā vſqꝫ ad tp̄s alterius mutatiōis: ⁊ talis eſt tertiꝰ modus ligature: ⁊ ꝓpterea dixt in diuidēdo ꝙ hic Aui. ponebat vnū mo dū vulnerū in ꝗbus cōpetit tertius modus ligature: ⁊ in hͦ inuebat tertiū modū ligature. Deinde cum dicit. ¶ Sil̓r vulnera diſrupta elōgatoꝝ labi orū egēt vt aggregent̉ cuꝫ ligamēto ag gregāte labia eoꝝ niſi fuerit ſuꝑ ea ex il lo dolor: aut fuerit apoſtemoſa: qm̄ do lent ꝓpter illud qͣꝫuis ſit cū facilitate. ctū cū facilitate: ⁊ ſil̓r fecimus de vulnere ¶Aui. ponit aliū modū vulnerū ī ꝗbꝰ nō cōpetūt alij duo modi p̄dicti ligature: ſꝫ cōpetit p̄dictis tertiꝰ modꝰ dicēs. vulnera diſrupta ⁊cͣ. niſi fuerit dolor aut fuerint ap̄oſa: qm̄ dolēt ꝑꝑ illd̓.i. ꝑꝑ ligaturā: qͣꝫuis ēt ſit cuꝫ facilitate.ſ. ligatura qͣſi velit dicere Aui. ꝙ qn̄ vulnera ſunt doloro ſa aut apoſo nō debemꝰ ea ligare fortiter ſic̄ ſit in pͥmo ⁊ ſcd̓o mō ligature: ſꝫ ſolū debemꝰ ligare ad retentionē me dicaminū cū maiori facilitate qͣꝫ poſſumꝰ. ¶ Dein̄ cū dic̄. ¶ Aut fuerit lacertꝰ ꝗ ſit diſruptꝰ in lati tudine qm̄ tūc nō aggregat̉: īmo ponat̉ in medio liciniū timedo ne incarnet̉ cu tis: ⁊ remaneat lacertus nō incarnatus. CHic Aui. ponit aliū modū vulnerū in ꝗbꝰ nō cōpetunt p̄dicti modi ligature: ſꝫ tertiꝰ modus: ⁊ dicit: aut fuerit la certꝰ ꝗ ſit diſruptꝰ in latitudine ſuꝑ. tūc nō cōpetit ligati ra q̄ eſt ad incarnādū: qm̄ nō aggregat̉.ſ. in ſui ꝑte īterio ri: īmo oꝫ vt ponat̉ ī medio.ſ. vulnerꝭ lic iniūtimēdo.ſ. ꝙ incarnet̉ cutis: ⁊ remaneat lacertꝰ nō incarnatꝰ: qͣre fiat intꝰ ſanies nō hn̄s reſpiraculū: ⁊ oꝫ iteꝝ poſtea diſrūpi: in tali gͦ caſu n̄ cōpetit ligatura ad īcarnādū: ſꝫ ſolū ligatu ra q̄ ē potēs tm̄ retīere medicinā ſuꝑ vulnꝰ. Dein̄ cū dic̄. ¶ Inꝗt. Et ſil̓r qn̄ findimꝰ cutē capitis ponimꝰ īter labia aliꝗd qd̓ īpleat ea. for taſſe em̄ ꝯtrahit̉ cutis labioꝝ ad īterio ra vulneris: qͣre neceſſe eſt tūc vt coneris cū ligamētis: vt trahas eā ad exteriora. neribꝰ. ⁊ hꝫ hec ꝑs qͣtuor dicta ẜm ꝙ ponit qͣtuor modos ¶ Aui. ponit aliū modū vulnerū ī ꝗbꝰ nō cōpetit ligatura q̄ eſt ad īcarnādū: ſꝫ ſolū illa q̄ ad retinēdū eſt medicias ſuꝑ vulnꝰ. ⁊ dic̄ ꝙ ſil̓r qn̄ ſcindimꝰ cutē capitis nō poni mus ibi ligaturā ad īcarnādū: nec ſuimꝰ: ſicut ſit in alijs vulneribꝰ ſꝫ ponimꝰ inter labia vulneris liciniū qd̓ īple at ea: ⁊ dat cām huiꝰ Aui. qꝛ in tali vulnere capitis ꝯtra k 4 Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. IIII Fen hit̉ cutis labioꝝ ad īteriora: qꝛ replicāt̉ labia vulnerꝭ in teriꝰ: ⁊ iō nec̄e eſt vt trahamꝰ ea ad exteriora cū ligamen tis: ⁊ hͦ ſit ponēdo licinia īter labia q̄ eleuēt ea ad exterio ra: ⁊ ponēdo ligaturā q̄ retīeat illa licinia ⁊ nō aliā liga tur ā. Sic gͦ videte in iſto caſu: ⁊ in p̄dictis caſibꝰ vt.ſ. qn̄ eſt vulnꝰ ꝯtuſuꝫ aut doloroſuꝫ aut apoſuꝫ: aut qn̄ ē diſru ptus lacertꝰ in latitudīe: aut qn̄ eſt vulnꝰ in capite nō cō̓ petit ligatur a q̄ ē ad īcarnādū: ſꝫ ſolū cōpetit ī eis tertius modꝰ ligatur ē.ſ. ligatura qͦ ſit ſufficiēs ⁊ potēs retinere medicamīa ſuꝑ vulnꝰ. ¶ Sꝫ ītellige vlteriꝰ de vulnere capitꝭ ꝙ in vulne̓ capitꝭ nō oꝫ ꝓcede̓ cū ligatura īcarnā do ⁊ ſuēdo maxīe ſi vulnꝰ capul attingat os vel ſit fractu ra in oſſe ꝙ oꝑteat radi aut eradicari: ſꝫ tūc ēt maxīe ſit il la replicatio labioꝝ ad iteriora quā dic̄ Aui. ſꝫ ſi vulnus capiti nō ꝑtingat ad os: tūc nil ꝓhibꝫ ꝗn īcarnemꝰ ⁊ ſua mꝰ vt alia vulnera ẜm ꝙ Albuc. ponit ī ca. de vulneribꝰ ⁊ hͦ ēt Aui. dic̄ in ca. de fractura cranei ẜm ꝙ ibi apꝑebit: qm̄ id capl̓ꝫ deo dāte exponemꝰ. ⁊ ꝑꝑ hͦ Aui. dixit: fortaſ ſe.n. ꝯtrahit̉ ⁊cͣ. ⁊ nō dixit abſolute ſꝫ fortaſſe. Ueꝝ eſt tn̄ ꝙ medici hodie cōiter in vulnere capit quōcunqꝫ ſit: ſiue ꝑuū ſiue magnū: ſiue ꝑtingat os ſiue nō: nūqͣꝫ ſuūt nec cu rat ea: vt vulnera ſimplicia timēdo de infamīa vulgariū ſi aliꝗd inde accideret. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et cū cadit vulnꝰ in lōgitudīe: tūc liga mē ſufficit ⁊ aggregat ipſaꝫ decēter: ⁊ cū fuerit ī latitudīe īdiget vt ſuat̉: ⁊ ẜm mē ſurā ꝓfunditatis vulneris erit ꝓfunditas ſuture dignior ex additiōe anatomie. ¶ In qͣ ꝑte Aui. poſtqͣꝫ determiauit de modis ligature vul nerū. h̓ determiat de ſutura: on̄dit.n. vbi ſuffici. ſola liga tura: ⁊ vbi p̄ter ligaturā ꝯꝫ face̓ ſuturā: ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Et cā qͣre vulnera q̄ ſunt in latitudīe indigēt vt ſuant̉ plus qͣꝫ illa qͥ ſunt in lōgitudīe: ē qꝛ in vulneribꝰ q̄ fiūt in latitudi ne vna ꝑs declinat ⁊ ſeꝑal̓ magis ab alia eo ꝙ ē ẜm ꝯtra rietatē ſitus villoꝝ ⁊ rugarū ⁊ ẜꝫ mēſurā ꝓfunditatꝭ vul neris erit ꝓfunditas ſuture dignior ex additiōe anatho mie.i. addito hͦ ꝙ ſcias anathomiā loci: vt.ſ. ſi eēt ibi ner uus caue qn̄ ꝓfundas ſuturā: vt nō ſuas ip̄m ⁊ facias pū cturā: qꝛ gn̄aret̉ morbꝰ peior pͥore: de diſtātia aūt qͥ dꝫ eē īter duo pūcta: ⁊ de filo qͣle dꝫ eē ⁊ de hmōi q̄ reꝗrunt̉ ad ſuturā: dcm̄ ē in ca. p̄dicto de vulneribꝰ vētris: qꝛ idē eſt iudiciū qͣꝫtū ad hͦ ibi ⁊ in alijs vulneribꝰ. Deinde cū dic̄. ¶ Inꝗt Qn̄ fuerit nobis neceſſariuꝫ: addamꝰ in āplitudīe vulneris cū eſt ſtri ctū: ⁊ timuerimꝰ ꝙ ꝓpter ꝓfunditatē eiꝰ īcarnet̉ eiꝰ ſuꝑiꝰ: ⁊ nō īcarnet̉ eiꝰ ꝓfūdū: aut fuit mēbrū vulneratū ī hora vulnerit ẜm figurā: qd̓ cū redit ad eqͣlitatē ſuā nō eſt pol̓e vt currat ex eo ſanies: neqꝫ vt in grediat̉ ip̄ꝫ medicīa: ⁊ vt redeat ad ſuā fi gurā qn̄ egredit̉ ⁊ cōmouet dolorē aliū: tūc neceſſe ē vt ſcindat̉ ſectiōe ꝯueniēti. ¶ In ꝑte iſta Aui. on̄dit ꝙ in aliꝗbꝰ vulneribꝰ īdigemus aliqn̄ ſectiōe ſicut ſunt vulnera ꝓfunda: qͦꝝ orificiū eſt ſu pius ⁊ fundū inferiꝰ: ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Deinde cum dicit. ¶ Et ſcias ẜm ſūmā ꝙ vulnera q̄ ſūt ī lati tudīe lacerti ſunt digniora: vt labia eoꝝ ſint vehemētiꝰ elōgata: qͣꝑꝑ ſunt faciētia maiorē necitate ad ꝑſcrutādū ſubtil̓r in aggregādo labia: ⁊ fortaſſe n̄ erit excuſa tio a ſutura ⁊ admīſtratōe puluilloꝝ triā De medi. incar. vulne. gulatoꝝ: ⁊ ꝓpͥe ſi ceciderit ī carne dimīu tio: nā cadēs in lōgitudīe minꝰ egēt illo. ¶ In ꝑte iſta repetit ſub ꝗdā epilogo gn̓ali vbi magis cō petit ligatura: ⁊ vbi p̄ter ligaturā cōpetit ſutura ēt: ⁊ p̄tꝫ qd̓ dicit niſi ꝙ ītelligas in illo v̓bo qd̓ dicis. Et ꝓpͥe ſi ce ciderit in carne diminutio ꝙ nō ītelligit Aui. ꝙ ſit dimi nuta caro diminutiōe ml̓ta ⁊ māifeſta: qꝛ tale vulnus qd̓ ſic amiſit carnē nō hꝫ talē can̄. de ſutura: ſꝫ ītelligit Auic. ꝙ tāta ſit fcā diminutio carnis ꝙ nō ꝑꝑ hͦ impediat̉ ſutu ra: ſic̄ qn̄ ſcā eſt pauca diminutio carnis: mō in tali vulne re in qͦ ſic fcā ē diminutio carnis maxīe cōpetit ſutura ad aggregādū labia eiꝰ: qꝛ ſunt magis remota qͣꝫ qn̄ nō eſt ibi aliqͣ diminutio alicuiꝰ carnis: ⁊ h̓ ītelligit Auic. ⁊cͣ. ¶Medicine incarnātes vulnera. Capl̓m ix. Arū medicīaꝝ v̓tutes iā narraui mus ⁊ ꝯtinuatiōis eaꝝ locū: ⁊ nō dubitabimus ꝗn ſit neceſſariū vt puluis eaꝝ ſit minoris v̓tutis qͣꝫ illd̓ qd̓ de eis ſit cū oleis ⁊ ceratis. Et nec̄ itas ꝗ dē ꝑducēs ad olea ⁊ cerata ē ꝓpte rea ꝙ medicīe ſicce: ⁊ ꝓprie q̄ ſunt ſicut merda ſengi ⁊ reliq̄ mīerales nō ſubmergūt̉ vſ qꝫ ad ꝓfundū: ⁊ nō penetrāt in poros: cū ergo ex eis ſit ceratū ad vltimū ꝑueni re facit eas curſus olei ad locū que volumꝰ Et iſte medicīe īcarnatīe ſūt ex mīerali bus: ⁊ ſūt ex plātis: ⁊ aīalibꝰ: ⁊ ex oī ſpē: ⁊ ſūt ex mīeralibꝰ ſic̄ ceruſa ⁊ oleū mirtinū ⁊ cera. Et ex plātꝭ folia ſic̄ folia q̄rcꝰ maſ cule empl̓ata ⁊ folia ſalicꝭ ⁊ folia caul̓ ⁊ fo lia arboꝝ maloꝝ ⁊ cortex palme: ⁊ folia arnagloſſe ⁊ ſꝑtū īfuſuꝫ ī aceto: aut aliqͣꝫ tulo vini: ⁊ ꝓpͥe qn̄ miſcēt̉ folia arborꝭ pi ni maſcule ⁊ femīe ligata cū corticibꝰ ſuit ⁊ folia cup̄ſſi ⁊ rami eiꝰ: ⁊ folia pētaphilō cū melle. ⁊ ex gūmis glutinū alboti ꝓpͥe ppe mēbra magna. Et ex fructibꝰ ⁊ gͦniſ nux recēs ꝯtrita cū aqͣ ⁊ ſale aut vino bu lita cū folijs acetoſe aut folijs ſicle aut la ctuce ⁊ piroꝝ ſilueſtriū cū eo qd̓ ē in eis de ꝓhibitiōe fluxꝰ ⁊ nux cup̄ſſi ⁊ allia cō buſta: ⁊ puluis molēdini ⁊ ordeū aduſtū ꝓpͥe ſenibꝰ cū cera ⁊ ol̓o ro. ⁊ d̓ ill̓ q̄ ſil̓an tur floribꝰ flos ſorbe: ⁊ herba caude eꝗue ⁊ ꝓpͥe ī vicinitate īpletiōis mēbri aūt car nis: ⁊ ad vulnera q̄ ſūt ꝓpinqͣ lacertoꝝ ca pitibꝰ. Et ex aīalibꝰ lac̓ acetoſū valde cō glutinat vulnera magͣ. ⁊ d̓ cōpoſitꝭ medi camē ruffi ⁊ aureū ⁊ eſculeꝰ: ⁊ medicamē de ſalicibꝰ ⁊ pullegio ⁊ empl̓m de lino. ¶ Quia ſuꝑiꝰ Aui. fecit qd̓dā capl̓m d̓ medicis īcarnātibꝰ vulnera: ⁊ d̓ medicīs cicatrizātibꝰ: et de medicīs faciētibꝰ naſci carnē: ⁊ fuit locutꝰ de eiꝫ ſolū ī gn̄ali n̄ ponēdo aliqͣꝫ De me. cōſol. ⁊ ſigil. 77 Tractatus illaꝝ medicīaꝝ ī ſpāli. idcirco Aui. deterīat d̓ ip̄is ī ſpāli ponēdo medicīas ſpāles in vnaqͣqꝫ eaꝝ ſpēꝝ. ⁊ in hͦ capꝰ deterīat d̓ medicis īcarnātibꝰ vulnera. Et diuidit̉ ꝑs iſta in ꝑtes tres. in pͥma ꝑte ꝯtinuat dcā dicendis. in 2ª ꝑte cō patiſtas medicinas iter ſe ẜm ꝙ ſunt in pl̓uere. ⁊ in ſub̓a ficca: ⁊ ẜm ꝙ ſūt in vnguēto cū oleo ⁊ in ſub̓a molli on̄do do ꝙ mīoris v̓tūtꝭ ſūt in pl̓uere qͣꝫ ī ceroto vel ī vnguēto. ⁊ 3º ip̄e ponit iſtas medicīaˢ ī ſpāli. 2ª ibi(Et n̄ dubitamꝰ qn) 3ª ibi(Et iſte medicīe īcarnatiue ⁊cͣ.) Qd̓ dic̄ in pͥmis duabꝰ ꝑtibꝰ planū eſt. 3ª ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. qꝛ pͥº pōit medicinas īcarnatiuas ſimplices. 2º cōpoſitas narrat. 2º ibi(Et de cōpoſitis ¶ Prima ī duas. qꝛ pͥº on̄dit ex qͦt rebꝰ pn̄t ſumi iſte medicine īcarnatiue. 2º narrat illas ẜm illū modū quē poſuit. 2ª ibi(Et ſūt ex mīeralibꝰ ſic̄ ceruſa ⁊cͣ. Planū eſt qd̓ dic̄ in oībꝰ. folia q̄rcꝰ maſculo.i. folia cerri: folia arboris pini maſculi ⁊ femīe. pinꝰ maſcula credo ꝙ ſit illa q̄ ꝓducit fructū. femina aūt qͥ nō ꝓducit. folia pēta filō.i. ꝗn̄qꝫ foliū a pēta qd̓ ē ꝗn̄qꝫ. Et ītelligo ꝙ Aui. ponit diuerſas medicinaꝫ diuerſarū cōpl̓onū: qͦꝝ vna ē magis ficca qͣꝫ alia. hͦ aūt fac̄ ꝑ reſpcm̄ ad diuerſa corꝑa ⁊ mēbra ī ꝗbꝰ admīſtrāt̉. qꝛ ī vno corꝑe ⁊ ī vno mēbro cōpetit medi cia magꝭ ſicca qͣꝫ ī alio. tu aūt hoc reſpicias ꝑ te vidēdo cō cluſiones iſtarum medicinaruꝫ quas ponit ex libris qui tractant de ſimplicibus medicinis. ¶ Medici ne conſolidatiue ⁊ figillatiue. Capl̓m. x. Arū medicinaꝝ naͣs iā ſciuiſti. et hͨ ſcis iteꝝ ꝙ oꝫ ne puluis eaꝝ ſit in v̓tute eiꝰ qd̓ ponit̉ in emplaſtris. ¶ In hͦ caº Auic. determinat de medicinis ꝯſolitatiuis vel figillatiuis vel cicatrizatiuis qd̓ idē eſt in ſpāli. Suꝑius autē determinauit de ip̄is ſolū in gn̄ali nō deſcēdēdo ad aliqͣꝫ ſpālē. ⁊ diuidit̉ hͦ capl̓m in ꝑtes duas. In pͥª ꝑte determinat d̓ his medicinis in gn̄ali ꝑ reſꝑcm̄ ad ea que ſequūt̉. ⁊ 2º narrat has medicinas in ſpāli. 2º ibi(Et medicie ꝗdē iſte) Prima in duas. pͥº ꝯtinuat dicta dicēdis on̄dēdo ꝗd pͥus dcm̄ eſt in gn̄ali de his medicis. 2º on̄dit ꝗd adhuc oꝫ ſciri ī gn̄ali de ip̄is. 2ª ibi(Et oꝫ nūc vt ſcias) Dicit gͦ pͥº haꝝ medicīaꝝ naͣs.i. cōplexiōes iā ſci uiſti ex his q̄ dcā ſt̄ ī illo caº medicamē faciēs naſci carnē ⁊c̄. Et ſcis iteꝝ.ſ. ex p̄dcīs: qm̄ oꝫ ne pl̓uis eaꝝ ſit in v̓tute eiꝰ qd̓ ſumit̉ in empl̓is. hͦ ē dr̄e ꝙ ex p̄dictis etiā ſcis ꝙ he medicīe ſūt maioris v̓tutis in vnguētis ⁊ in cerotis qͣꝫ in puluere ⁊ ſub̓a ſicca. Et rō hꝰ eſt. qꝛ medicīe ficce ⁊ ꝓprie minerales n̄ ſubmergunt̉ in ꝓfundū niſi ꝑ olea ⁊ cerota. Et vn̄ ſcitū eſt hͦ. certe hͦ ſcicū eſt ex p̄cedēti cap̄. īmediate. Quāqͣꝫ.n. dixerit hͦ dcm̄ in caº medicīaꝝ īcarnatiuaꝝ. ni hilominꝰ tn̄ hͦ dcm̄ eſt de oībꝰ his medicinis. ⁊ iō Aui. di xit. ⁊ ſcis iteꝝ ⁊cͣ. Et ꝓpter h̓ Aui. illud dcm̄ nō repetet īfe rius in cap̄. de medicinis facientibus naſci carnē in ꝗbus hoc dcm̄ maxime eſt verū. qꝛ ſupponit hoc ex dictis cum idem iudicium ſit qͣꝫtum ad hͦ in oībꝰ. Deinde cum dicit. ¶ Et tūc oꝫ vt ſcias ꝙ n̄ ē nec̄iū vt medici ne iſte admīſtēt̉ cū iā eqͣta ē ſuꝑficies car nis dure cū cute vltīa eqͣlitate. veꝝ caro hūida iā eqͣt̉ ⁊ addit̉: ſꝫ ē ſpiſſa tal̓r ꝙ cuꝫ exiccat̉ d̓ſcedit: īmo n̄ oꝫ vt admīſtres eaꝫ niſi cū hoc qd̓ ē ita ꝙ qn̄ exiccat̉ eqͣt̉. Et hec res cognoſcit̉ exiſtīatōe. Oꝫ ergo vt admīſtret̉ medicīa ꝯſolidatiua an̄qͣꝫ car nis naſcētia ī vl̓nere ī quo caro naſcit̉ ad hūc fine ꝑueniat. qm̄ ꝯſolidatīa ēt addit ī qͣꝫtitate carnis vſqꝫ quo ꝯſolidat: ēt ad dit̉ cū ea ꝟtꝰ naͣl̓. Ergo addit̉ ẜm hāc vltīatōeꝫ: īmo oꝫ vt ſit tal̓r ꝙ qn̄ exiccat ⁊ fa cit oꝑatōeꝫ ſuā iā naͣ fecerit naſci cū qͣnti tate ei necͣiā cū vltīatōe ꝯſolidatiue vltīe in cōſolidādo q̄ cōpleat duas oꝑatōes cō tinuādo īter carne et cutē p̄dcas mēſura qͣ eqͥt̉ ſuꝑficies vlcerata. Q ſi n̄ auferat̉ iſtud ꝓculdubio fiet veſtigium vulneris ſuperius in cute. ¶ Aui. on̄dit ꝗd ad hͦ oꝫ ſciri d̓ his medicinis in gn̄ali. Et diuidit̉ hec ꝑs in duas ẜm ꝙ duo gn̄alia ponit qͥ ad hͦ oꝫ ſciri. Primū eſt de tꝑe in qͦ iſte medicine debēt admīſtra ri. ſcd̓s eſt de mō admīſtratiōis ip̄aꝝ in puluere vl̓ vnguē to.ſ. qn̄ cōpetit admiſtratio ip̄aꝝ in puluere: ⁊ qn̄ in vn guēto. 2ª ibi(Ei oꝫ vt admiſtres ⁊cͣ.) In pͥma ꝑte vult di cere: ꝙ medicia cicatrizatiua nō dꝫ admiſtrari qn̄ caro iā eſt eqͥta oīno cū cauterio: cōpetit tūc medicīa diminutīa carnis. qꝛ cū medicīa cicatrizatīa cū hͦ ꝙ faciat cutē: addit etiā ī gn̓atiōe carnis: tūc ſi admiſtret̉ carne oīno eqͣta cū cute fieret veſtigiū vulneris ſuꝑiꝰ cute. h̓ āt ē turpe valde dꝫ gͦ admiſtrari anteqͣꝫ naſcentia carnis oīno ſit adeqͣta cū cute: vt ſil̓ adequet̉ caro cū cute ⁊ exiccet̉. et fiat cutis. h̓ eſt qd̓ Aui. vult dr̄e. ſꝫ qꝛ aliqͣ v̓ba ponit obſcura. iō textū eiꝰ exponemꝰ. Dicit gͦ. ⁊ oꝫ nūc ⁊cͣ. veꝝ.ſ. ꝓ qꝛ. qꝛ caro hu mida equat̉ oīo cū cute. tūc ꝑ medicinā cicatrizatiuā ad dit̉. ⁊ ſic fieret veſtigiū eleuatū: ſꝫ eſt ſpiſſa tal̓r.ſ. iſta caro ꝙ cū exiccat̉ deſcēdit. qꝛ iſta caro ſuꝑans cutē eſt mollis. ⁊ iō ꝑ exiccatiōem fortē deſcēdit īferiꝰ. et ꝓpter hͦ qn̄ raro equat̉ oīno cū cute nō debes adminiſtrare medicamē ſi gillatiuū. ſꝫ pͥus d̓bes eā facere deſcendere īferiꝰ vſqꝫ ad talē teriuꝫ in qͦ cōpetit medicamē figillatm̄. ⁊ ꝗs ē iſte ter minꝰ Aui. ponit cū dicit. iō nō oꝫ vt admiſtres.ſ. medicinā cicatrizatiuā.ſ. niſi in eo qd̓ ē ita ꝙ qn̄ exiccat̉ equat̉.i. niſi in tali termino gn̓atiōis ꝙ.ſ. ſit fcā tāta gn̄atio carnis: vt qn̄ admīſtret̉ medicamen cicatrizatiuū nō ſuꝑaddat̉ ca ro vltra terminū naͣlē cutis: ſꝫ ſil̓ adequat̉ cū termīo naͣli cutis. ⁊ exiccet̉ ⁊ fiat cutis. ⁊ hec res.i. iſte talis terminꝰ ī c carnē oꝫ eē gn̓atā qn̄ admīſtrat̉ medicīa ꝯſolidatiua cogͦ ſcit̉ extimatiōe. qꝛ hͨ nō p̄t oīno certe cognoſci cū nō ſcia mus certe qͣꝫtū dēat addere etiā in carne medicamē cica trizatiuū. ſꝫ hͦ cognoſcit̉ eſtimatiōe ꝓxima veritati: et ẜm ꝙ medicꝰ ē meliorꝭ īgenij: ⁊ pluris experientie ſic meliˢ extimat talē terminū. Tūc aui. adhuc magis ſpecificat qd̓ dcm ē dicēs. oꝫ gͦ ⁊cͣ. Ad hūc ꝓueniat finē.ſ. vt ſit caro eqͣta cū ſuꝑficie cutis: qm̄ etiā ꝯſolidatiuū addit ⁊cͣ. ⁊ addit̉ cū eo v̓tus naͣlis. nō ītelligas ꝙ v̓tus naͣliꝫ in ſe addat̉ ꝑ iſtā medicinā: ſꝫ addit̉ qͣꝫtū ad efſcm̄ eiꝰ. qꝛ mediāte ip̄a v̓tus nutritiua naͣlis mēbri addit in gn̓atione carnis. gͦ addit̉.ſ. caro ẜm vltimatiōeꝫ hāc.i. vltra terminū equatiōis cum cute. qꝛ ſi tu admīſtras medicinā cicatrizatiuā qn̄ eſt eqͣta caro cū cute. tūc caro addit̉ ſuꝑ cutē: vt dcm̄ ē pͥus. iō oꝫ vt ſit tal̓r admīſtrata medicīa cicatrizatīa ꝙ qn̄ exiccat ⁊ fac̄ oꝑatōeꝫ ſuā.ſ. cicatricē. puta de carne cutī iā naͣ fecit naſci cū qͦꝫtitate.ſ. carnis q̄ ē ei necͣia aut cū vltīa ꝯſolidatiōe.ſ. medicie ī ꝯſolidādo vltīe carnis cū cute: vt.ſ. cicatrix eqͣ ta ſit cū cute. q̄.ſ. medicīa cōpleat duas oꝑatōes p̄dictas.ſ. vt fil̓ addat in carne vſqꝫ ad terminū cutis: ⁊ cicatrizet in illo termino ꝯtinuādo īter carnē ⁊ cutē menſura qͣ equat̉ ſuꝑficies vlcerata. ſu. cū cute. ⁊ nō addat̉ ꝙ ſin̄ auferet̉ iſtd̓ ideſt ſi tu nō remoueas hͨ.ſ. ꝙ medicina cicatrizatiua ad miſtret̉ qn̄ caro eſt eqͣta cū cute. iō hͦ facias ⁊ nō diminuas pͥus de carne ꝓculdubio fiet veſtigiū vulneris ſuꝑiꝰ cute. ⁊ hͦ eſt ꝑꝑ cāꝫ q̄ dcā eſt. hͦ eſt gͦ qd̓ Auic. dicit in hac parte. dubitatio d̓ dictis ſuꝑiꝰ. dic̄. n. Aui Sed Hic Eſt ꝙ medicam ꝯſolidatiuū n̄ dꝫ adm ſtrari qn̄ caro ē oīno eqͥta cū cute. qꝛ medicamē cicatrizaī tiuū etiā addit ī carne: ſꝫ vtrūqꝫ iſtoꝝ dictoꝝ ē falſiſſimū De medi. cōſo. ⁊ ſigil. IIII Fer qꝛ dem̄ fuit pͥꝰ ꝙ gn̓atio carnis fit a medicīa q̄ ficcitatē i pͥº gͣdn nō ml̓tū trāſcēdit. ſi āt ſit ml̓tū ficca plꝰ qͣꝫ in pͥº gͣdi tūc diminuit carnē: ſꝫ medicīa cicatrizatiua eſt ml̓tū plus ſicca qͣꝫ in pͥº gͣdu. qꝛ deſiccat qͣſi in 3º vtdcm̄ fuit pͥus. gͦ n̄ addet in carne. īmo diminuet ip̄am. fl̓m ē gͦ qd̓ dic̄ Aui. ꝙ medicīa cicatrizatiua addit ī carne. vlteriꝰ ſi diminuerat carnē. tunc etiā nō ē veꝝ qd̓ dicit Aui. ꝙ nō dꝫ admīſtrari qn̄ n̄ ē eqͣta caro cū cute. qꝛ fi tū admīſtrabis qn̄ caro n̄ eſt eqͣta cū cute: cū tal̓ medicīa diminuat carnē: vt ꝓbatū eſt fiet gͦ cicatrix ꝯcaua: qd̓ turpe ē. ¶ Dd̓m ē ꝙ medicīa figi latiua nō dꝫ admīſtrari qn̄ oīno ē eqͣta caro cū cute ꝓpte rea ꝙ etiā medicīa ſigillatiua etiā addit in carne: vt Aui dic̄. ¶Sꝫ ē ītelligēdū ad diſſolutōeꝫ dubitatiōis ꝙ medi cīa ſigillatīa dr̄ gn̓are ⁊ addere in carne ī caſu ⁊ ẜm ꝗd. n̄ tn̄ dr̄ ex toto ⁊ ſimpl̓r gn̄atīa carnis. Dr̄ āt gn̄atiua ī caſu qꝛ ſolū gn̄at ī vl̓nere ⁊ vlcere vbi cōpetit cicatrizatio Di etiā gn̄atīa ẜm ꝗd. qꝛ gn̄at̉ ſolū qͣꝫtū ad aliqͣꝫ ꝑtē ſue actio nis: ⁊ n̄ ẜꝫ totū: nā ẜꝫ ꝙ dcm̄ fuit pͥꝰ meª cicatrizatīa d̓ſiccat huiditatē extraneā: ⁊ hūiditatē radicalē vehemēter. qn̄ gͦ admīſtrat̉ tal̓ medicīa ī vlcere qd̓ dꝫ cicatrizari: cū tal̓ me dicia pͥus d̓ſiccet hūiditatē extraneā. tunc ī tali termīo de ſiccatōis naͣ nō hn̄s īpedimētū.ſ. hūiditatē extraneā q̄ eſt deſiccata ⁊ hn̄s maͣꝫ ex qͣ fit caro. puta ſanguinē ꝗ ꝯtinue defluit ad vlcꝰ gn̄at carnē: ſꝫ cū iſta medicīa vlteriꝰ agit de ſiccando hūiditatē radicalē etiā nō āpliꝰ dr̄ gn̄atiua. imo tūc eſt cicatrizatiua. qꝛ deſiccat carnē et īdurat q̄ nata ē ex pͥma actiōe: ſic ꝙ ꝯuertit eā in cutē. ⁊ iō ſi tu admiſtrares talē medicinā in vl̓nere vbi cōpetit ſolū gn̄atio carniꝫ tal̓ medicia nūqͣꝫ gn̄aret carnē. īmo diminueret ⁊ deſiccaret hūiditatē extraneā ⁊ radicalē: ſꝫ ī vl̓nere vbi cōpetit cica trizatio gn̄at carnēqͣꝫtū ad aliqͣꝫ ſuā actiōeꝫ: ⁊ qͣꝫtū ad fina lē eiꝰ actōeꝫ facit cute. ⁊ iō dꝫ admīſtrari an oīmodā eqͣli tateꝫ carnis: vt qn̄ addet̉ caro ꝑ medicinā nō fiat veſtigiū ſuꝑ cuti. īmo ſil̓ eqͣt̉ cuti. et cicatrizet̉. ¶ Qd̓ aūt tu arguis nil valet. qꝛ dicis tu. medicīa gn̄atīa dꝫ d̓ſiccare ī pͥº gͣdu ⁊ nō ml̓tū plꝰ. Dd̓m ē ꝙ veꝝ eſt de medicia q̄ ſimpl̓r ⁊ ex toto dr̄ gn̄atiua. de tali aūt nō ē hic ſermo. Iteꝝ etiā poſſe mus dr̄e ꝙ talis medicīa inqͣꝫtū gn̄at carnē. deſiccat ſolū in pͥº gͣdū vel paꝝ plus. ſi aūt de ſiccatiua in. 3º vl̓ 4º ſit hͦ nō inqͣꝫtū gn̓atiua: ſꝫ inqͣꝫtū cicatrizatiua. ⁊ qͣꝫtū ad eiꝰ vlti mā actionē: vt dcm̄ ē pͥus. ⁊ qꝛ a fine dꝫ res d̓noīari. idcir ꝗd aūt poteſt dici gn̓atiua. Deinde cum dicit. ¶ Et oꝫ admīſtres figillatiuū ī pͥmis cū ip̄m admīſtras humidū: dein̄ admīſtra ip̄m ſiccū tūc cū appropinqͣt̉ ſigillatio fa cies ip̄ꝫ trāſire ſuꝑ ip̄ꝫ cū extrēitate radi ¶ On̄dit qn̄ maxime cōpetit admīſtratio medicinaꝝ ſigi latiuaꝝ in pl̓uere ⁊ ſub̓a ſicca: ⁊ qn̄ in vnguēto vl̓ ceroto: ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. Rō aūt qͣre oꝫ in pͥncipio cū admīſtrat̉ medi camē figillatiuū admīſtrare ip̄ꝫ hūidū.i. ī vnguēto. ī fine aūt admīſtrare ip̄m ſiccū.i. in puluere eſt. qꝛ in principio caro n̄ ē edeqͣta cū cute. ⁊ iō vlcꝰ magis ꝯcauū ⁊ plus hūt dū hūiditate extranea. dꝫ gͦ medicīa deſiccatiua eē magis penetratiua vt attingat meliꝰ fundū ⁊ plus. hͦ aūt faciunt vnguēta plus qͣꝫ pl̓ueres: vt dcm̄ ē. ⁊ iō in pͥncipio dꝫ ad mīſtrari medicia ſigillatiua in vnguēto: ſꝫ in fine cū ſit ca ro magis eqͣta cuti indigemꝰ magis īdurare carnē ⁊ exic care vt ꝯuertat̉ in cutē. h āt faciūt meliꝰ pulueres. īdurāt enī plus qͣꝫ vnguēta ꝓpter ſub̓aꝫ ip̄oꝝ ficcā. ⁊ iō dꝫ admi ſtrari in fine medicamen ſigillatiuum in puluere et ſub ſtantia ficca. Tunc ſequitur illa pars. Et medicīe ꝗdē iſte ſūt ſic̄ cortices ar borꝭ pini cū cerato de oleo ro. aut myrtīo ⁊ reſina ſicca ⁊ abrotanū aſſatū ⁊ cortices eris ⁊ pl̓uis olibani ⁊ merdaſēgi et cētau rea mīor. ⁊ vene ſt̄ bōe ⁊ oſſa ꝯbuſta iteꝝ ⁊ ariſto. adu̓ſta ē vehem̄tꝭ ꝯſolidatiōis ⁊ alumen iteꝝ ⁊ galle īmature et folia fiſei. Et Hy. ꝗdē inꝗt de pede alhaueas ſicut dixerūt: ⁊ ē ſil̓e qd̓ ītellexit ꝑ euꝫ herbā q̄ noīat̉ pes corui. ⁊ ſtercꝰ canis comedētis oſſa ⁊ ſtercꝰ lacerti. verūtn̄ eſt acutiꝰ pͥmo qͣre oꝫ vt frāgas ip̄m cū ſtipticis: ⁊ radix lilij celeſtis ⁊ cortices oppopōaci ⁊ tutia Et d̓ faciētibꝰ naſci carnē mirabilibꝰ ī vl̓ neribꝰ calide cōpl̓ōis ap̄oſis ſūt ſandali ⁊ nenufar ⁊ aloēs ⁊ ꝓprie ī ꝑtibꝰ ani ⁊ teſti culoꝝ. ⁊ medicina ariſto. ſi fiat vnguētū aut īdiges eo qd̓ ē fortiꝰ d̓ ill̓ q̄ ſūt īter cō ſolidātia ſit climia ⁊ ꝓprie ꝯbuſta ⁊ col cotar ꝯbuſtum ⁊ lithargyriū ⁊ ceruſa. ⁊ qn̄qꝫ cadūt ī medicīs eiꝰ dragagātū ⁊ col cotar: quāuis ſint d̓ ſūma corrodentiū di minuētiū carnē. Ueꝝ ip̄a fortaſſe ꝯſoli dāt ī vehemēti hūiditate ⁊ ꝓprie qn̄ adu rūt̉ ſt̄ mīoris ꝯſolidatōis: ⁊ n̄ minuit̉ de corroſiōe eoꝝ ⁊ p̄cipue ſi abluant̉ fiūt ad ꝯſolidatōeꝫ d̓cliuiora. Flos v̓o eris ⁊ me dicīe q̄ ſūt vehemētiorꝭ corroſiōis n̄ ſunt recte ad illd̓ niſi cū regimīe forti: ⁊ ī ꝗbuſ dā vl̓neribꝰ ⁊ vlceribꝰ vehemētis huidi tatis. Es vero aduſtum quando abluit̉ eſt bonum in conſolidatione. co talis medicina denomīat̉ ſimpliciter cicatrizatiua. ẜm ¶ In qͣ ꝑte poſtqͣꝫ poſuit aliqͣ ī gn̄ali qͥ oꝫ ſcire circa medi cias ſigillatiuas. h narrat ī ſpāli. ⁊ iſta ꝑs diuidit̉ in duas. qꝛ pͥº ponit medicīas ſigillatiuas qͥ vtplurimū ſūt ſimpli ces. 2º ponit cōpoſitas. 2ª ibi(Et cū volūtas ē vt fiat ē pl̓m ⁊cͣ.) Qd̓ pͥº dicit Aui. pꝫ niſi ꝙ ītelligas ꝙ pōit diuerſas medicīas in cōpl̓one: qͣre vna ē magis ficca qͣꝫ alia. h̓ aūt facit hn̄do reſpectū ad diuerſa corꝑa diuerſaꝝ cōpl̓onuꝫ ẜm ꝙ vnū corpꝰ ē ficciꝰ alio. ⁊ ad diuerſa vlcera aut ẜm ꝙ vnū vlcꝰ eſt magis hūidū alio: aut minꝰ. qꝛ ī corꝑe ſicco. vlcere huido cōpetit medicina magis deſiccatiua. in cor ꝑe āt hūido ⁊ vlcere paꝝ hūido cōpetit medicīa paꝝ de ficcatia. ⁊ iō vna ⁊ eadē medicīa ꝑ reſpcm̄ ad diuerſa cor ꝑa p̄t eē putrefactiua ⁊ gn̄atiua carnis ⁊ cicatrizatiua. cō pl̓ones aūt cuiuſlibet medicīe qͣs ponit. reſpicias ī libris ꝗ tractāt de ſimplicibꝰ medicis. venere. al̓s. ⁊ vene. vn̄ ab ſolute accipiūt̉.i. radices celidonie: ſꝫ vene tīctorū ſt̉ ra dices rubee: ſꝫ vene terre ſigillate ſunt lūbrici terreſtreꝫ venere aūt ſūt cōcule marine q̄ apportāt̉ de ſcō Iacobo. radix lilij celeſtis.i. yreos. Et de facientibus naſci.ſ. cutē Deinde cum dicit. ¶ Et cum volūtas eſt vt fiat empl̓m ſunt neceſſaria que ſunt fortiora de illis q̄ ſūt inter ꝯſolidātia ſicut climia: ⁊ ꝓprie adu ſta ⁊ colcotar aduſtū ⁊ litargyriū ⁊ ceru ſa. qͣlita? v̓o faciēdi illd̓ē vtdiſſoluat̉ ceru ſa ⁊ merdaſēgi cū acēto. dein̄ admīſtret̓ De medi. cōſo. et ſigil. Tractatus .I. ⁊ cli mia terat̉. Et meliꝰ ꝗdē ē vt adurat̉ donec fiat ſic̄ alcohol: de in̄ ſume oleū for tis ſtipticitatꝭ aut oleū myrtinū: ⁊ pone ī ip̄o paꝝ galbani: ⁊ diſſolue ī oleo: ⁊ pone in ip̄o pānū ꝯtritu ⁊ fac̓ de eo empl̓ꝫ: qm̄ eſt mirabile. ⁊ vnguētū nigꝝ magnū fac̄ naſci carne̓. Qd̓ ſi volueris vt fortiꝰ faciat naſci: tūc pone in ip̄o de ture ⁊ opponaco ⁊ ariſtologia aduſta ēqͣles partes vt ſit ſi cut pondꝰ medicinaꝝ qͣtuor. Modꝰ pul ueris aliꝰ. R. ceruſe ⁊ merdaſengi āboꝝ. an̄. ꝑtē vnā. ſcorie plūbi ⁊ myrrhe et gal laꝝ. oīm. an̄. ꝑtē. 5. Puluis aliꝰ: oſtracoꝝ cōbuſtorū. 3. xij. granati ꝑui qd̓ cadit ab arbore et exiccatū ē: calcadis āboꝝ. an̄. 3. xvj. cornu ceruini ꝯbuſti abrotā i climīe reſine radicū lilij oīm an̄. 3. iiij. minuti tu ris corticū arboris pini āboꝝ an̄. 3. vj. cor ticū granatoꝝ ceruſe alumīs oīum an̄. 3. viij. gallaꝝ. 3. i. Puluis rubes. R. rubee oſſiū ꝯbuſtoꝝ merdaſengi. oīum an̄. 3. ij. turis. aloēs aboꝝ an̄. 3. iij. ſarcocolle me mithe āboruꝫ an̄. 3. j. fiat puluis. Puluis aliꝰ. R. roſaꝝ ceruſe plūbi balauſtie oīm an̄. 3. viij. gallaꝝ ⁊ ſemīs roſaꝝ ⁊ alumīs equal̓r ariſto. aur̄. ij. minuti turis aur. j. Modꝰ empl̓i ad vulnera corpoꝝ ſenuꝫ: cōburat̉ ordeū ⁊ fiat ex eo ceratū cū oleo ro. aut oleo myrtino cuꝫ ceruſa plumbi. ¶ Aui. ponit medicinas ſigillatas cōpoſitas. ⁊ dicit. Et cū volūtas ē vt fiat empl̓m. vel vnguētū ſūt necͣia de illis q̄ ſunt fortiora īter cōſolidatiua. Et rō hꝰ eſt. qꝛ eoꝝ fortitu do remittit̉ ꝑ olei hūiditatē qd̓ eis admiſcet̉. vn̄ in vnguē to dn̄t poni medicine ſicciores qͣꝫ ī puluere ꝑꝑ hūiditatē olei. ⁊ vnguētū nigrū fac̄ naſci.ſ. cutē. ītellige de vnguēto nigro qd̓ vocat̉ tetrafarmacō: ꝙ dr̄ tetrafarm acō. qꝛ ꝯpo nit̉ ex qͣttuor rebꝰ p̄ter oleū. nā oleū nō ꝯputat̉ vt medici na. qꝛ ē ſic̄ inſtr̄m oīu vnguētoꝝ. cōponit̉.n. ex reſina pini cera pice nigra ⁊ ſepo vaccino. ⁊ ol̓o. an̄. ꝑtibꝰ eqͣlibꝰ. ⁊ in tellige ꝙ facit naſcicutē in corꝑibꝰ valde hūidis. ꝙ ſi vo lueris vt fortiꝰ fiat naſci in corꝑe ſicciori: tūc pone in ip̄o d̓ thure ⁊cͣ. eqͣles ꝑtes vt ſit ſic ut pōdꝰ medicinarū qͣttuor. i pone de iſtis medicinis qͣttuor ex ꝗbꝰ cōponit̉ vnguentū nigrum. oīa aūt que Auic. dicit plana ſunt. ¶ De medicinis faciētibus naſci carnem in vulneribus et vlceribus. Capl̓m.xj. Amſciuiſti ꝓprietatē medicīarū facientiū naſci carne. ⁊ quo mō or vt ſint in complexionibus ſuis. ¶ Poſtqͣꝫ Aui. determīauit de medicinis incarnātibꝰ ⁊ ci catrizātibꝰ in ſꝑāli. h̓ determīat de medicinis faciētibꝰ na ſci carnē in ſpāli. deterīat tn̄ alioº hͦ Aui. de medicis faciē tibꝰ naſci carnē in ſpāli qͣꝫ deteriauerit sͣ de medicīs īcar nātibꝰ ⁊ ſigillātibꝰ in ſpāli. eo ꝙ h̓ Aui. valde paucas me dicīas gn̄antes carnē pōit. ī alijs aūt narrauit ml̓tas: ſꝫ de teriat hͦ d̓ medicis faciētibꝰ naſci carnē ī ſꝑāli hͦ mo̓. qꝛ ſpe cificat ⁊ deterīat magis illud qd̓ dixit d̓ eis in gn̓ali ī illo caº. medicamē faciēs naſci carnē ⁊c̄. vn̄ qͣſi illd̓ capl̓m eſt expō illiꝰ qd̓ dixit de gn̄antibꝰ carnē in illo caº et diuidit̉ hec ꝑs in ꝑtes duas. pͥº ꝯtinuat dcā dicēdis. et on̄dit quid dictū eſt de iſtis medicis pͥus in gn̄ali. 2º exeꝗt̉ de ip̄is in ſpāli magis. 2ª ibi(Et oꝫ vt admiſtrent̉ ⁊cͣ.) Dicit gͦ pͥº. iā ſciuiſti.ſ. in caº p̄dcō in qͦ deterīat d̓ medicis iſtis in gn̄ali ꝓprietatē medicinaꝝ faciētiū naſci carnē. qꝛ ſciuiſti ꝙ ꝓ prietas eaꝝ ē coagl̓are ſanguinē in carnē. ⁊ quō oꝫ vt ſint in cōpl̓onibꝰ ſuis. qꝛ ſciuiſti ꝙ dn̄t eē exiccatiue nō vehe mēter: ſꝫ vſqꝫ ad terminū pͥmi gͣdus. in cal̓rditate aūt ⁊ frī ditate dn̄t eē ꝓportionate compl̓oni membri. ⁊ totū hoc ſciuiſti in generali. Deinde cum dicit. Et oꝫ vt admīſtrent̉ medicīe faciētes naſci carne̓ cū iā mūdificatꝰ ē locꝰ a ſordi bus ⁊ ſil̓ibꝰ: ⁊ nō fuerit baſis vulnerū niſi os. tūc mūdifica illd̓ os: ⁊ exiccā in vltio. Et nō dimittas ī eo obfuſcationē aut cor ruptioneꝫ. neqꝫ corticē ⁊ hūiditatē q̄ nō exiccet̉ ⁊ ꝓprie in capite. nā lenitas oſſis ⁊ eiꝰ hūiditas eſt vna cauſaꝝ ꝓhibentiū natiuitatē carnis ſuꝑ ip̄m: ⁊ cū exiccat̉ et exaſꝑat̉ eſt illud ſuꝑ qd̓ fit maͣ ex qͣ gn̄at̉ caro in eo magis faciens naſci. CHic Aui. exeꝗt̉ d̓ medicis faciētibꝰ naſci carnē ī ſpāli ex ponēdo ⁊ ſpecificādo magꝭ id qd̓ dcm̄ ē de eis in gn̓ali. ⁊ diuidit̉ iſta ꝑs in ꝑtes tres. In pª ꝑte ſpecificat qͦ tꝑe dn̄t iſte medicine admīſtrari. in 2ª ꝑte ſpecificat de cōpl̓one iſtaꝝ medicinaꝝ: ⁊ qͣꝫtū ad qͣlitates actiuas ⁊ paſſiuaꝫ. 3º pōit duos can. obẜuādos. vnū circa medicina gn̓atiuā. ⁊ aliū circa vulnꝰ vl̓ vlcꝰ in qͦ admīſtrat̉ hec medicīa. 2ª ibi( Et ſcias ꝙ ē medicīa q̄dā) 3ª ibi(Et qn̄ ꝓhibet̉ medicina a iuuam̄to ⁊cͣ.) Qd̓ pͥº aui. dic̄ pꝫ ex his q̄ dcā fuerūt pͥus ¶ Nihilominꝰ n̄ dubitabit aliꝗs d̓ hͦ ꝙ dic̄. ⁊ medicine fa cientes naſci nō debēt admīſtrari niſi poſt ꝑfectā mun dificatiōeꝫ a ſordibꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ. dicet.n. aliꝗs quō vulnꝰ cōca uuꝫ in qͦ admīſtrat̉ medicīa gn̄atiua p̄t eē oīno mūdifica tū a ſordibꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ cū dcm̄ fuerit pͥus ꝑ mēteꝫ Ga. ꝙ ad oē vulnꝰ cōcauū ꝯcurrūt due ſuꝑfluitates. vna groſſa ⁊ alte ra ſubtil̓. ⁊ ꝙ ꝑꝑ hͦ medicia gn̄atiua dꝫ eē exiccatiua ⁊ mū dificatīa. n̄ gͦ eſt veꝝ ꝙ qn̄ admīſtrat̉ tal̓m edicia ſit oīno lo cꝰ mūdificatꝰ a ſordibꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ. ¶ Dd̓ꝫ ē ad hͦ ꝙ qn̄ Aui. dic̄ ꝙ medicīe faciētes naſci carnē admīſtrent̉ qn̄ mūdifi catꝰ ē locꝰ a ſordibꝰ ⁊ ſil̓ibꝰ ītelligit d̓ ſordibꝰ et hūiditatibꝰ q̄ gn̄ant̉ ī vlce̓ l̓ vl̓nere vltra eas q̄ gn̄ant̉ ibi īqͣꝫtū ꝯcauū eſt ſic̄ dcm̄ fuit pͥꝰ. nā tal̓ putredo. ⁊ tal̓ hūiditas virulēta q̄ eſt gn̄ata ibi eſt ꝑ ſe ꝗdā morbꝰ diſtīctꝰ ab vlcē quē oꝫ pͥu curari qͣꝫ creare carnē ī vlceribꝰ. ⁊ hͦ māifeſte dic̄ Ga. 3ºī īgeº. ſanitatꝭ. Si q̄dā vl̓nera ſūt ꝯcaua nimiūqꝫ putredis hn̄tia tria extra naͣꝫ ī m̄bro vl̓nerato hūr vl̓nꝰ. vꝫ. cōcaui tas ⁊ putredo: qͦꝝ curatōes ẜꝫ tꝑis ordinē ſt̄ faciēde. pͥº.n. putredinē mūdificamꝰ ⁊cͣ. mō tal̓ mūdificatio putredīs ⁊ exiccatio hūiditatꝭ virulēte vltra eas qͥ gn̄ant̉ rōne vlce ris. vn̄ cōcauū ē n̄ ſit ꝑfecte a medicia gnatiua carnis: eo ꝙ nō ē tā abſterſiua nec tā exiccatiua. ⁊ iō ſi tu admīſtrares medicinā gn̄atiuā qn̄ nō ꝑfecte eſſet mundificatꝰ locus a ſordibꝰ ⁊ ſil̓ibus: ⁊ naſceret̉ ibi caro mala et ſuꝑflua: quā poſtea oꝫ auferre cū medicinis corroſiuis. hoc aūt eſt ma lū. Si gͦ ī vl̓nere cōcauo ſint tales hūiditates vl̓ ſordes ⁊ ſil̓ia. tūc pͥus oꝫ illa remoueri. dein̄ admīſtrare medicinā gn̓atiuā: ſi aūt nō ſint ibi hec ſic̄ ſunt vulnera recētia q̄ fiūt ex ferro īcidēti. ⁊ huiuſmodi tūc ſtatī admīſtramꝰ ibi me Fen .II. dicinā gn̓atiuā. qꝛ in eis nō eſt niſi talis duplex hūiditas: que gniat̉ rōne vlceris: vn̄ cōcauū ē: quā ſufficiēter abſter git ⁊ exiccat medicia faciēs naſci carnē. hec aūt v̓ba fuerūt pͥuꝫ lōgiꝰ d̓clarata ẜm ꝙ apꝑꝫ ſubtil̓r ītuēti. ¶ Si āt iu q̄ ras. qꝛ dcm̄ ē ꝙ talis putrēdo ē ꝗdā morbꝰ ꝑ ſe diſtinctꝰ cō poſitꝰ cū vlcere cōcauo quē pͥus oꝫ curare qͣꝫ vlcus. Quis morbꝰ eſt tal̓ putredo. Dd̓m eſt ſine aliꝗbꝰ oppōnibꝰ ꝙ vt mihi vr̄ tal̓ putredo eſt morbꝰ in nūero: ⁊ ītelligo ꝑ putre dinē nō motū hūoris in corruptiōeꝫ ſꝫ ſaniē iā aggregatā ex tali alteratōe. hͦ aūt ē morbꝰ cū ibi exn̄s ꝑ ſe et imediate ledit oꝑationē naͣe. qꝛ cuꝫ talis ſanies ſtet in facie poroꝝ vlceris īpedit aduētū nutrimēti ad vlcꝰ: ⁊ coagulatiōem ip̄iꝰ in carne: eſt etiā morbꝰ ī nūero. ſic̄ q̄dā res ibi exn̄s cū ꝑtibꝰ mēbri nūerata quēadmodū v̓mis ī īteſtinis: ⁊ lapis in renibꝰ: ⁊ lachryma ī ocl̓o drnt morbi ī nūo. Abſterſio aūt ⁊ exiccatio erit cura ip̄iꝰ ſūpta ab eēntia morbi. qꝛ gͦ tal̓ putredo eſt ꝗdā morbꝰ ꝗ qn̄ ꝯponit̉ cū vlcere īpedit cura tiōem eiꝰ. idcirco ſic̄ qn̄ cōponit̉ ap̄a cū vlcere oꝫ pͥus cu rare putredinē. bn̄ gͦ dixit Auic. Et oꝫ vt admīſtret̉ medi cine facientes naſci carnē cum iam mundificatus eſt locꝰ a ſordibus ⁊ ſimilibus. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et ſcias ꝙ eſt medicīa faciēs naſci car nē in corꝑe aut mēbro: ⁊ nō ē faciēs naſci in alio ⁊ illd̓ iō: qm̄ fortaſſe exiccat in cor ꝑe: et nō exiccat in corꝑe ꝓpter cōpl̓onē duoꝝ corpoꝝ. ⁊ ẜm ꝙ ſciuiſti fortaſſe ſuꝑ fluit in corꝑe: ⁊ nō ſuꝑfluit in corꝑe: neqꝫ eſt abſterſio oīno: cū hec medicina īdige at exiccatiōe qͣdā ⁊ exterſiōe qͣdā mēſura tis ẜm corpª nō abſolutis ⁊ res mēſurata eſt diuerſa cū imp̄ſſiōe ſua ī rebꝰ q̄ nō ſūt cōueniētis qͣꝫtitatis ī paſſiōe. Et oē exic catiuū ꝗdē cuiꝰ ſiccitas eſt minor ſiccitate corꝑis qd̓ cū eo curat̉ ē iteꝝ abbreuiatū ab hoc vt faciat naſci carne̓ eiꝰ. īmo oꝫ vt ſit ſiccius eo. ⁊ ꝓpter illud fit ꝙ olibanuꝫ nō facit naſci carnē in corporibus donec ꝑtranſeat equaliter in ſiccitate. ¶ In qͣ ꝑte Aui. ſpecificat de medicinis faciētibꝰ naſci qͣꝫtū ad cōpl̓ones iſtaꝝ. Dixit. n. Auic. pͥu ī caº ī qͦ d̓termīauit in gnͣali d̓ iſtis medicis ꝙ medicia gn̄atiua dꝫ eē exiccati ua nō multū. ſꝫ vſqꝫ ad terminū. mō hͨ Auic. ītendit ſpeci ficare magis qͣl̓r medicina gn̓atiua dꝫ eē exiccatiua ⁊ ꝑ re ſpectū ad cōpl̓onē corꝑis: ⁊ ꝑ reſpctū ad vlcꝰ et ꝑ reſpectū ad etatē. ⁊ ītermiſcet etiā cū his ꝗ̄dā alia. Poſſumꝰ gͦ dice re ꝙ iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes qͣttuor. In pͥma ꝑte on̄dit ꝙ ex iccatio medicie gn̓atiue dꝫ eē ī reſꝑcū ad cōpl̓onē corꝑis. 2ꝰ on̄dit qͣl̓r dꝫ eē ī eis friditas ⁊ cal̓itas. 3º on̄dit ꝙ exic catio medicine gn̓atiue dꝫ eē in reſpcū ad vlcꝰ. 4º on̄dit qͣles medicīe gnatiue cōpeiūt in corꝑibꝰ ſenū. ⁊ ꝑ hͦ on̄dit quō etiā eiꝰ ꝯpl̓o dꝫ attēdi ī reſpcū ad etatē. 2ª ibi(Et oꝫ vt nō ſis ꝯtētꝰ medicia fuꝑ exiccationē ⁊ hūectatiōem) 3ª ibi( Neqꝫ ſuꝑ exiccatōeꝫ) 4ª ibi ¶Senes egēt medicis ⁊cͣ. Pri ma diuidit̉ in ꝑtes ꝗn̄qꝫ. in pͥma ꝑte fac̄ qd̓ dcm̄ ē. in 2ª ꝑte docꝫ cognoſce̓ ꝑ qd̓dā ſignū vtꝝ medicia q̄ admīſtrari o ad faciendum naſci carnem vel nimis vl̓ parum deſiccet ad hoc conuenienter deſiccet per admixtionem alterius rei cuꝫ ea: ⁊ in quarta ꝑte addit ꝗddā. in quinta ꝑte excu ſat ſe de rōne cuiuſdā dicti remittēdo nos ad aliū locū. 2º ibi(Et exꝑimētū ꝗdē eſt id) 3ª ibi(ꝙ ſi fortaſſe videris exDe medicinis faciētibus cuſatiōeꝫ) 4ª ibi(Et qn̄ eſt iteꝝ ꝗbuſdā corꝑibꝰ)ª ibi(At v̓o qͣre ſūt fcā ē pl̓a) Qd̓ pͥº dic̄ hͨ aui. māifeſtū ē ex his qͥ pͥº dcā fuerūt. duo.n. ītēdit dr̄e Aui. Unū eſt ꝙ qn̄ dicimꝰ ꝗ medicīa gn̓atiua dꝫ eē tm̄ d̓ſiccatiua et tm̄ abſterſiua. vt. i. nō ml̓tū: ſꝫ in pͥº gͣdū. hͦ n̄ dꝫ ītelligi abſolute: ſꝫ reſpcū cō pl̓onis corꝑis cui admiſtrat̉. ⁊ iō ꝗdā medicia fac̓ naſci in vno corꝑe q̄ nō fac̄ naſci ī alio. ⁊ hec ē rō. qꝛ in vno corꝑe exiccat ſufficiēter. in alio aūt n̄. vl̓ ſuꝑfluit ꝓpter diuerſa cōpl̓ones corpoꝝ ī ſiccitate. vel forte ſuꝑfluit abſterſio et in corꝑe vno. ī alio aūt nō ſuꝑfluit. aut n̄ ē abſter ſi ooīno ⁊ iō in vno gn̄at carnē ſic̄ ī illo ī qͦ exiccat ⁊ abſtergit ſuffi ciēter. ī alio aūt nō ſic̄ in illo in qͦ aūt abſtergit aut exicca ſuꝑflue aūt paꝝ. Tūc Auic. dat cām eiꝰ qd̓ dcm̄ eſt dicens. cū hec medicia īdigeat exiccatiōe qͣdā et abſterſiōe qͣdā dic̄ qͣdā. qꝛ īdiget pauca exiccatiōe. qꝛ n̄ niſi in pͥº gͦdu mē ſurātis sͣ corpꝰ. hͦ ē dr̄e ꝙ īdiget exiccatōe ⁊ abſterſiōe in reſpcū ad corpꝰ in qͦ admiſtrat̉: ⁊ nō abſolutis.i. nō īdige exiccatiōe et abſterſiōe abſolutis. Qd̓ gͦ dic̄ ꝙ medicīa d̓ eē ficca ⁊ abſterſiua in pͥº gͣdū nō ītell̓it̉ hͦ abſolute. ſꝫ re ſpcū corꝑis in qͦ admiſtrat̉ dꝫ eē ficca in pͥº gͣdu. ⁊ res mē ſurata ē diuerſa cū imp̄ſſiōe ſua ī rebꝰ q̄ nō ſūt cōueniēti qͣꝫtitatis in paſſiōe. hͦ ē dr̄e res q̄ hꝫ ſuā actōeꝫ mēſuratā hͦ eſt ꝓportiōatā ad alid̓: vt qꝛ nō faciat ſuū eſſcm̄ niſi admi ſtret̉ in patiēte ſic diſpoſito diuerſificat ſuū effectū ⁊ ſuam imp̄ſſiōeꝫ ſi admiſtrat̉ ī rebꝰ q̄ n̄ ſūt ꝯueniētis qͣꝫtitatis in paſſiōe. ⁊ iō accidit ꝙ effectꝰ medicie gn̄atīe diuerſificat ſi admīſtret̉ in corꝑe qd̓ nō eſt ꝯueniētis qͣꝫtitatis poſſiōi ab ip̄a. ⁊ iō ſi medicina gn̄atiua carnis admiſtret̉ ī corꝑe ī qͦ exiccat ⁊ abſtergit ſufficiēt̓. tc̄ gn̓abit carnē ſi admiſtret̉ in corꝑe ſicciori n̄ ē ꝯueniētꝭ qͣꝫtitatꝭ in paſſiōe vt qꝛ parū patit̉ ab ip̄a. tūc exiccat paꝝ. ⁊ iō gn̄at pꝰ. ſi aut admiſtret̉ in corꝑe paꝝ ſicco qd̓ n̄ ē cōueniētꝭ qͣꝫtitatis in paſſiōe: vt qꝛ patiat̉ nimis ab ip̄a. tūc exiccat nimis. et iō corrodit. ſic gͦ medicīa gn̓atiua diuerſuꝫ fac̄ effcm̄ ẜm ꝙ admiſtrat̉ in corꝑe ꝯueniētꝭ paſſiōis aut nō ꝯueniētꝭ paſſiōis. ⁊ iō vna ⁊ eadē medicia ī vno corꝑe gn̄at carnē. ī alio aūt nō. hͦ eſt vnū qd̓ ītēdit dr̄e Aui. h̓. ¶ Alid̓ āt qd̓ ītēdit dr̄e Auic. ē ꝙ oīs medicia gn̄atiua dꝫ eē ſiccior ſiccitate corꝑis. ꝙ ſi ſic citas eiꝰ ſit minor ſiccitate corꝑis: tūc n̄ fac̄ naſci carnē. ⁊ rō huiꝰ ē. qꝛ ī medicina gn̄atiua dꝫ eē ſiccitas ſufficiēs ꝑ quā ꝯſeruet ſiccitatē corꝑis: et exiccet hūiditatē vlceris ẜm ꝙ declaratū fuit pͥus. hͦ aūt nō hr̄ et niſi excede̓t ſiccītatē cor ꝑis. ſi gͦ ē minor ſiccitate ip̄iꝰ. tūt ꝓculdubio n̄ facit naſci. ¶ Sic gͦ duo ſūt q̄ Aui. pōit ī hac ꝑte circa ſiccitatē medicīe gnatiue. vnū ē qd̓ aui. pōit.ſ. ꝙ medicīa gn̄atiua dꝫ hr̄e ſic citatē vltra ſiccitatē corꝑis in pͥº gͣdū ẜm ꝙ dcm̄ fuit pͥus ⁊ hͦ ponit ibi ī 2ª ꝑte. Et oē exiccatiuū ⁊cͣ. Alid̓ ē qd̓ Auicē. ponit pͥmū ꝙ qn̄ dicimꝰ ꝙ medicia gn̄atiua dꝫ eē ficca in pͥº gͣdū dꝫ hͦ ītelligi nō abſolute: ſꝫ reſpcū corꝑis in qͦ ad mīſtrat̉. hec aūt vba lōgiꝰ ⁊ meliꝰ fuerūt pͥus declarata in caº gn̄ali. Eſt āt ītelligēdū h̓ ꝓ ꝑte illd̓ v̓bū qd̓ dicit Auic. ⁊ oē exiccatiuū ꝗdē cuiꝰ ſiccuas ē mīor ſiccitate corꝑis ⁊cͣ. ꝙ illd̓ dcm̄.ſ. dr̄e ꝙ iſta medicīa ſit ſiccior corꝑe vel minꝰ ſicca n̄ ē ꝓprie dc̄m̄. ſic̄ dic̄ aui. in pͥº. fen pͥª caº de cōpl̓oni bus. ſi.n. hͨ eēt ꝓprie dcm̄. tūc ſeq̄ret̉ ꝙ medicīa tēꝑata in ſiccitate hr̄ et cōpl̓onē hūanā qd̓ eſt īpol̓e. dr̄e gͦ ꝙ iſta me dicia ſit ſiccior vl̓ minꝰ ficca corꝑe ē dcm̄ īpropͥe ⁊ cōꝑatio abuſiua. ⁊ iō qn̄ dic̄ ꝙ medicia iſta ē ſiccior corꝑe dꝫ hͦ in telligi effectiue. vt qꝛ ꝑ ip̄aꝫ in corꝑe hoīs ꝑueniet ſiccitas maior qͣꝫ illa quā pͥus hēbat: et qn̄ diē ꝙ eſt minꝰ ſicca dꝫ ītelligi. qꝛ ꝑ ip̄am nō alterat̉ corpꝰ ad ſiccitatē maiorē: nec etiā ī illa qua pͥus habebat cōſeruat̉. Deinde cum dicit. ¶ Et exꝑimētū ꝗdē eſt illd̓ qd̓ ſcit̉ qd̓ eſt ex exiccantibꝰ et ſtantibus aut ex naſcen tia carnis ẜm proceſſionem vel continui tatem aut ex ſordidatione. Tractatus.I. Naſci car. ī vul. ⁊ vlce. ¶ In ꝑte iſta Auicē. ponit qd̓dam ſignū exꝑimentale ꝑ qd̓ cognoſcit̉ vtrū medicina generatiua nimis vel paꝝ de ſic cet: vel ꝯuenient̓. et dicit. Exꝑimentū ꝗdē eſt illud ꝙ ſcu ꝙ exexiccantibꝰ ⁊ ſtantibꝰ ſupra an naſcat̉ caro: vt qꝛ ꝯue niēter deſiccet an nō. vel qꝛ nimis vel parū deſiccet. ⁊ tūc ponit hoc exꝑimentū cū dicit. aut ex naſcentia carnis ⁊cͣ. hoc eſt dicere ſi caro naſcat̉ ꝯtinue ẜm ꝓceſſionē taliꝫ me dicine. tūc ip̄a ꝯueniēter deſiccat aut ex ſordidatione hͦ eſt dicere ſi nō naſcitur caro ⁊ vlcus eſt purū ⁊ qͣſi ſiccuꝫ. Et eſt ibi q̄dā inflāmatio ⁊ infirmus ſentit mordicatiōeꝫ ma nifeſtā: ⁊ aliqn̄ eſt ibi q̄daꝫ hūiditas ad modū virulentie ꝓpter liq̄factiōeꝫ hūiditatis q̄ coagulat̉ in carne: vt dicit Auicē. poſtea in capl̓o de vlceribus virulētis. tūc hoc eſt. quia medicina nimis deſiccat. Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ ſi videris exiccationē cū qͣ fortaſſe nnaſcit̉ caro: tūc hūecta ꝑūꝑ medicīaꝫ ſiccā: ⁊ dītte illd̓ qd̓ vadit ẜm v̓tutē ſuā. ¶ Auic. docet corrigere medicinā qͥnimis vel parū deſic cat. Et dicit ꝙ ſi fortaſſe videris exiccatiōeꝫ.ſ. ſuꝑfluā ⁊c̄. hūecta parūꝑ.i. addat̉ ibi de medicina hūida. ſicut adiū ge ibi plus oleū ⁊ cerā que humectāt ⁊ fluxū faciūt mem brū. ⁊ dimitte illud qd̓ vadit ẜm virtutē ſuā.i. dimitte illā medicinā que vadit ẜm virtutē ſuā qͥ eſt vtus illius me dicine nimis deſiccatiue. vnde ſi medicina nimis deſiccat nō debes ei adiūgere medicinā eiuſdē v̓tutis: ſed medici nā q̄ ip̄am humectet in tantū ꝙ ip̄am reducat ad deſicca tionē tēperatā. Et ꝑ oppoſitū huiꝰ qd̓ hͦ ponit Auic. ītelli gas aliā regulā. Quia ſi oppoſitū in oppſito ⁊ ꝓpoſitū in ꝓpoſito.ſ. ꝙ medicamē parū exiccet. tūc eſt exiccanda. qꝛ minuendū eſt de oleo ⁊ de vnctuoſitate. ⁊ addendū eſt de rebus exiccantibus magis. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄qꝫ iteꝝ eſt ꝗbuſdā corꝑibꝰ ꝓpor tionalitas cū ꝗbuſdā medicīs abſqꝫ aſpe ctu oꝑatōis eaꝝ. ꝓpter illō̓ ergo oꝫ vt mi ſceantur medicine pl̓es debiles et forte. CHic Auic. addit ꝗddā. in hoc on̄dit iterū bonitatē cōpo ſitiōis medicinaꝝ. ⁊ vult dicere Auic. ꝙ medicina gͦ n̓ati ua nō ſolum eſt cōueniēs aliquando vt qꝛ deſiccat ẜm ꝙ cōpetit. vel qꝛ hūectet aliā medicinā que nimis deſiccat. vel deſiccet aliā medicinā ſi nō tantū deſiccat. vel etiā ali quādo eſt ꝯueniēs. qꝛ eſt ꝓportio īter ip̄am ⁊ corpꝰ abſqꝫ aſpectu oꝑatiōis earū.i. abſqꝫ tali ꝯueniētia et ꝓportione que eſt in deſiccatione ꝓpter quā tu eas admīſtras. eſt.n. alia.ſ. ꝓportio ab illa que nobis eſt ignota. ⁊ iſta talis pro portio eſt a forma ſpecifica que īeſt ei a ꝯſtellatiōe celeſti. videmꝰ.n. ad ſenſum ꝙ vna medicina ⁊ vnꝰ cibꝰ ꝓportio nant̉ vni corꝑi. alieri autem diſproportionant̉ nō ꝗdem ꝓpter cauſam cōplexionalē: ſed ꝓpter aliā cauſaꝫ occul tam que nō cōprehendit̉. maxime.n. videmꝰ quoſdā dili gere aquā ⁊ abhorrere vinuꝫ. qͦſdā aūt ecōtrario. ⁊ qͦſdā videmus diligere acreſtā. quoſdā aūt ecōtrario. hoc aūt nō eſt ꝓpter ꝯuenientiā vel diſcōueniētiā in cōplexionē: ſed hoc eſt ꝓpter proportionē ⁊ diſproportionē a forma ſpecifica que eſt a cauſa celeſti. ⁊ hoc Auicē. dixit expreſſe in 2º libro. capº de lact. dicit. n. Ampͥ. lac. cum corporibus ꝓportionalitates habet: quaꝝ cauſe nō cōprehēdunt̉ ⁊c̄. ⁊ ſil̓r etiā eſt in medicinis taꝫ in illis que ponunt̉ exteriꝰ qͣꝫ in illis que aſſumunt̉ interius. diſputare tamen ꝓlixe ad hunc locuꝫ nō ꝑtinet. qꝛ ergo eſt talis ꝓportionalitas medieinaꝝ ad corpus. ⁊ medicina ſimplex vtplurimū vl̓ nimis deſiccat vel paꝝ. idcirco bonuꝫ eſt vt miſceant̉ me diciue plures inſimul debiles ⁊ fortes. tum qꝛ vna cōtem perat aliā: ⁊ reducit eam ad cōuenientē deſiccationē. tum quia aliquando eſt talis proportio inter medicinas ⁊ cor pus. hoc eſt ergo quod vult dicere hic Aui. Dein̄ cū dic̄. ¶ At vero qͣre facta ſunt emplaſtra et q̄ ſit eorum neceſſitas iam ſciuiſti. ¶ Auic. ſe excauſat de ratiōe cuiuſdā dicti. qꝛ mō poſite ſūt due cauſe mixtionis medicinaruꝫ: poſit aliquis querere vtrū eſſent plures cauſe quare medicine inſimul miſceā tur Auicen. excauſat ſe de hoc dicens ꝙ quare fiunt em plaſtra id eſt medicine cōpoſite: ⁊ que ſit neceſſitas earū iam ſciuiſti ideſt ſcīes ſupple in libro ꝗnto in capl̓o pͥmo ibi eniꝫ Auic. ponit multas cauſas ꝓpter p̄dictas neceſſi tates medicinaꝝ compoſitaꝝ. narrare aūt illas nō ſpectat ad p̄ſens ꝓpoſicū. cuꝫ etiā manifeſte ſint legēti ad capl̓m. circa dicta Auicē. in his Dubitatur eliam parubus. videtur enim ponere ꝙ mixtio pluriū medicinarū ſimul ſit bonū. ⁊ ꝙ etiam vti ea debeamus: ſed hoc nō videtur verum aucto ritate ⁊ rōne. auctoritate pͥmo Auic. in. 3º. li caº pͥmo. Di cit enī qd̓ parū medicinaꝝ melius eſt plurima earū. ergo qͣꝫtū poſſumus vti paucioribus ⁊ ſimplicibus medicinis tāto eſt melius. nō ergo debemꝰ miſcere ea inſil̓ pl̓es. Ite Ioh̓. damaſcenꝰ ait. medicaminū pauca tenenda ſunt nu mero: qͦrū iuuamēto ſepius exꝑtos ꝯfidere poſſiꝫ. nō gͦ eſt bonū miſcere ml̓ta medicamina. ¶ Preterea hͦ arguere rōne. qꝛ ſi tu dicis ꝙ ibi pōt eē ꝓportio. ita etiā pōt eſſe di roportio que impediet ⁊ nocebit. gͦ nō debemꝰ vti pluri bus medicinis inſimul: ſꝫ paucis ⁊ maxime exꝑtis. ¶ Ad iſtā qōnē ſic nota. nā paucitas medicaminū et multitudo ip̄oꝝ p̄t dupl̓r ītelligi vno mō qͣꝫtū ad nūeꝝ ⁊ ſub̓aꝫ ip̄oꝝ alio mō qͣꝫtū ad v̓tūtes. Si ītelligat̉ pͥmo mō: tūc vti pau cis medicaminibꝰ ẜm ītentionē talis egritudinis eſt lau dabile. ⁊ vti multis eſt potius vitu yabile. Et rō hꝰ p̄t aſſi gnari duplex. vna eſt. qꝛ Aui. poni in lib. pͥmo fen 4ª ꝙ nos debemus ꝑmutare medicinas in eadē egritudine tu eadē intētione. ⁊ hoc eſt ne iſta medicina peior fiat cōſue ta. nec qꝛ nō ita bn̄ oꝑet̉. Si ergo tūc vteremur ml̓tis me dicaminibꝰ ẜm nūeꝝ. tūc oīa fierēt ei ꝯſueta. ⁊ nō hēremꝰ ampliꝰ ad qd̓ poſſemꝰ nos ꝑmutare. hͦ autē ē malū. qͣre ⁊cͣ. ¶ Alia rō eſt. qꝛ ꝓprietas vel ꝓprietates reꝝ et aſpectꝰ ſunt occulti ſic̄ dcm̄ eſt pͥus. nā vna medicīa in qͦdā corꝑe iuua bit ⁊ altera medicina eiuſdē cōplexiōis nocebit. ⁊ hoc eſt ꝓpter ꝓprietates occultas. ⁊ iō ſi tu multā medicinaꝫ ad miniſtras. tūc citius veniet impedimentū ex talibꝰ ꝓprie tatibus occultis. Si aūt ītelligat̉ paucitas ⁊ ml̓tiido me dicaminū qͣꝫtū ad virtutes. tūc vti multis medicaminibꝰ eſt bonuꝫ multotiēs ẜm ꝙ exigit talis egritudinis diſpō vel talis. qꝛ cū multa ſit diuerſitas medicinaꝝ q̄ aliqn̄ de ficiūt ⁊ ſuꝑfluūt oportet ea miſcere nō cū ſuis ſil̓ibus: ſed cū alijs q̄ ſunt cōpoſite q̄ ip̄as cōtēꝑent ⁊ etiā multe ſunt alie cauſe ꝓpter qͣs oꝫ miſcere multas medicinas: qͣs cās Auic. ponit in. 5º liº ⁊ cū etiā aliqn̄ cū talil oꝑatōe quā fecit medicina mixta cū alia ē ibi ꝓportio īter ip̄aꝫ ⁊ corpꝰ. vn̄ auget̉ tūc eiꝰ oꝑatio. ⁊ ꝓpter hoc miſcere ſic medicias in ſil̓ eſt bonū. Et ꝓpter hoc apꝑet rn̄ſio ad argumēta in cō trariū. qꝛ Ioh̓. ⁊ Aui. in 5º ītelligant de paucitate ⁊ mul titudine qͦ ad nūeꝝ. hoc Auic. ītelligit qͦ ad virtutē. ¶ Ad rōnē aūt qn̄ tu dicis ꝙ ſicut poterit hͦ eſſe ꝓportio. ita ⁊ di ſproportio. tūc dd̓m eſt ꝙ Auic. nō vult ex toto aſſignare ca̓m talis mixtiōis ex ꝓportiōe. iō qͣꝫtuꝫ eſt ex hoc ſolo ita cito nō fieret mixtio ſicut fieret vt dcm̄ eſt pͥus. ſꝫ Auic. po nit hoc ſicut cōcauſam cū alio. Dicit.n. ꝙ aliqn̄ medicina mixta cū alia ꝓpter iuuamentū qd̓ facit ip̄aꝫ cōtēperādo. habet etiaꝫ ꝓportionē ad corpꝰ: qͣſi dicat ꝙ ſuppoſito ꝙ dēat fieri mixtio medicīaꝝ ꝓpter cāꝫ qͥ dc̄a ē n̄ ſolū aliqn̄ eſt bona rōne illiꝰ: ſꝫ etiā qꝛ aliqn̄ accidit eē ibi talē ꝓpor tiōe: ſꝫ ſi tu miſceas ml̓ta medicamina ſolū qͣꝫtū ad nueꝝ: tūc ſi eqͥt̉ talis ꝓportio nō erit ad hoc ſic iuuatiua vt ibi. ⁊ ſi equet̉ diſproportio erit maiꝰ malū. Tunc ſequit̉ illa ꝑs. ¶ Et oꝫ vt nō ſis ꝯtētꝰ medicīa ſuꝑ exicca .IIII. Fen tiōeꝫ ⁊ hūectatōeꝫ: īmo obẜua ābas qͣlita tes agētes ẜm ꝙ p̄miſimꝰ eaꝝ narratōeꝫ. ¶ In qua ꝑte poſtqͣꝫ on̄dit ꝙ ſiccitas medicine gn̄atiue debet attendi in reſpectu ad cōpl̓oneꝫ corꝑis. on̄dit hͦ qͣl̓r ieſſe debet ei cal̓itas ⁊ frigiditas. ⁊ qꝛ hoc dcm̄ fuit ſupra ſufficienter idcirco remittit nos ad p̄dicta. ⁊ patꝫ qd̓ dicit īmo obſerua ambas qualitateꝫ ideſt actiuas ſcꝫ caliditatē ⁊ frigiditatem. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Neqꝫ iteꝝ ſuꝑ exiccationē ⁊ humecta tiōeꝫ: īmo cū ꝯſuetudine ꝯſideratiōis in ter diſpoſitionē vlceris: et diſpōnē cōpl̓o nis corꝑis. Qn̄qꝫ.n. corpꝰ eſt hūidū ⁊ vl cus ſiccū. ⁊ qn̄qꝫ eſt corpꝰ ſiccū: ⁊ vlcꝰ hūi dū: ⁊ qn̄qꝫ ſunt ambo hūida: et qn̄qꝫ ſunt ambo ſicca. Et admīſtrent̉ in pͥmis que ſunt d̓biliora: ſic̄ olibanū ⁊ farina fabarū ⁊ farina ordei. ⁊ ſil̓ia. Qd̓ ſi corpus fuer ſiccū: ⁊ vlcus hūidū valde. tūc neceſſarie ſunt medicine vehemētis exiccatiōis cū comꝑatione ad medicinas faciētes naſci carne: ſicut ariſtolo. ⁊ radix oppoponaci ⁊ dragantū aduſtū. Et in reſiduo ſunt ne ceſſarie medicine ſicut yreos ⁊ farina lu pinoꝝ. ⁊ qn̄qꝫ accidit vt ſint q̄dā medici ne in ꝗbꝰ ſit aliꝗd ꝓprietatis q̄ egēt medi cine faciētes naſci carnē de exiccatiōe et abſterſiōe: ſꝫ ſuꝑfluit: fiūt ergo. v̓bi gr̄a. ꝯpter exiccatiōeꝫ ſuā vehemētē retinen tes ſorditiē ⁊ ꝓhibētes materiā ⁊ ſuꝑflu it abſterſio ⁊ corroſio. Sꝫ qn̄ ꝑmiſcet̉ cū ea aliꝗd de illis q̄ ſunt illi cōtraria frāgit ex eo: ⁊ tēperat ip̄m: ⁊ ſit faciēs naſci ſicut flos eris. Cū.n. cū ipſo aſſociant̉ oleū et cera: ⁊ q̄ hūectāt mēbꝝ ⁊ fixū faciūt: tunc ip̄m ꝓpter exiccatiōeꝫ ⁊ vehementiā ab ſterſiōis fit ꝯſolidatiuū: qͣre oꝫ vt ſit flos eris vna decē ꝑtiū cerati qn̄ admīſtrat̉ in corꝑibꝰ que ſunt ſicciora: ⁊ vna duodeciꝫ partiuꝫ qn̄ admīſtrat̉ in corporibus que ſunt humidiora: ⁊ oportet vt obſeruetur in iſtis quando experiunt̉ predicta. ¶ In qͣ ꝑte poſtqͣꝫ on̄dit ꝙ exiccatio medicine dꝫ attēdi in reſpectu ad cōpl̓onē corꝑis. on̄dit hͦ ꝙ etiā dꝫ attēdi exic catio in reſpectu ad vlcꝰ. vn̄ exiccatio medicine dꝫ accipi in reſpectu ad cōpl̓onē corꝑis ẜm ꝙ cōꝑat̉ ad vlcꝰ: vt de fuit pͥus. Et hec ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. pͥmo facit hͦ. ⁊ ponit qd̓dā ingeniū ꝑ qd̓ medicinā diminutiuā potes re ducere ad hͦ vt faciat naſci carnē. 2ª ibi(Qn̄qꝫ accidit ⁊cͣ.) Dicit pͥmo. nec iteꝝ ſuꝑ exiccationē ⁊ hūectatiōeꝫ ſupple abſolutā. vel ẜm ꝙ accipiunt̉ ſolū in reſpectu ad corpus ſis cōtētꝰ. iō ꝯſuetudīe ⁊cͣ.i. īmo accipiat̉ ſiccitas medicīe in reſpectu ad diſpōnē corꝑis. ⁊ ad diſpōnē vlceris: qd̓ eſt De medicinis faciētibus in corꝑe illo: ⁊ tunc Aui. ponit qͣttuor diuerſas diſpōnes corꝑis ⁊ vlceris. ⁊ on̄dit qͣles medicine ⁊ qͦ cōpetūt ī vna qͣqꝫ illaꝝ. ⁊ dicit. qn̄qꝫ eſt corpꝰ hūidū: et vlcꝰ ſiccū. hec eſt vna diſpō. ⁊ qn̄qꝫ ē corpꝰ ſiccū ⁊ vlcus humidū. hec ē alia diſpō oppoſita pͥori. Et qn̄qꝫ ſunt ambo hūida.ſ. corpus ⁊ vlcꝰ. ⁊ hec ē tertia diſpō: ⁊ qn̄qꝫ ſunt ābo ſicca. et hec eſt qͣrta diſpō oppoſita 3ᵉ. ¶ Intellige tn̄ h̓ ꝙ qn̄ dicit Auic. vlcꝰ eē ſiccū ꝙ id dc̄m nō dꝫ ītelligi abſolute qꝛ abſolute loq̄ndo: tūc oē vlcꝰ eſt hūidū ꝓpter cās ſuꝑius dictas: ſꝫ hͦ dcm ītell̓r reſpectiue vt id vlcꝰ dr̄ ſiccū qd̓ eſt paꝝ hūiduꝫ reſpectu alioꝝ. ⁊ admīſtrent̉ in pͥmis.i. in pͥma diſpōne.ſ. qn̄ corpꝰ eſt hūidū ⁊ vlcꝰ ficcū q̄ ſūt debiliora ſupple in ſic citate. Et rō hꝰ eſt qꝛ medicina gnatiua: vt dictū eſt pl̓ies admīſtrat̉ in reſpectu ad duo.ſ. ad cōpl̓onē: vt ip̄am a ꝑte ſil̓itudīs ꝯſeruet: ⁊ ī reſpectu ad hūectatiōem vlceris: vt ip̄am a ꝑte ſui ꝯtrarietatis eā deſtruat. cū gͦ in tali diſpōne corpꝰ ſit hūidū: qd̓ indiget ad ſui cōſeruatiōe paꝝ exicca tiōis: ⁊ vlcꝰ ſit paꝝ hūidū q̄ hūiditas deſtruit̉ ex pauca ſic citate. nā in tali diſpōne admīſtrāt̉ q̄ ſunt debiliora ſicut olibanū ⁊ farina fabaꝝ ⁊cͣ. eo ꝙ iſta ſunt ꝑuiſſime ſiccita tis ⁊ qͣſi tēꝑamētū caloris hn̄t vt dr̄. 3º de igenio ſanitatis Et ſi corpꝰ fuerit ſiccū: et vlcꝰ huidū valde: tūc nec̄arie ſūt medicine vehementiſſime exiccatiōis. ⁊ rō hꝰ eſt. qꝛ tunc cōueniūt rōne cōpl̓onis naͣlis. ⁊ rōne vlceris cū cōꝑatiōe ad medicinas faciētes naſci carnē. qꝛ medicine facientes naſci carnē deſiccāt in primo gradu. iſte aūt deſiccant in tertio et quarto. Et ꝓpter hͦ qd̓ hic dicit̉ apparet. qꝛ talis medicina ꝓprie ⁊ ſimpl̓r nō dicit̉ medicina faciens naſci ſed ſolū ẜm ꝗd. quō aūt hec fit declaratio eiꝰ q̄rat̉ in his q̄ dicta ſunt ſupra: ſicut ariſtologia oppoponacū. ⁊cͣ. qꝛ iſta ſunt vehemētis exiccatiōis ẜm ꝙ Gal̓. ponit. 3. de inge nio. ⁊ in reſiduo.i. in vltimis duabꝰ diſpōnibꝰ: vt.ſ. vl̓ qn̄ ſunt ambo hūida vel qn̄ ſunt ambo ſicca.ſ. corpꝰ et vlcus ſunt neceſſarie medicie medie. ſicut yreos ⁊cͣ. Et rō hꝰ ē. qꝛ in talibus duabꝰ diſpōnibꝰ cōpetūt medicine mediocri ter exiccatiue. cōpetūt enī medicine magis deſiccatiue qͣꝫ in diſpoſitione pͥma. qꝛ ibi ex parte corꝑis ⁊ vlceris cōpe tūt parū deſiccatiua. h aūt ex ꝑte corꝑis ſicut qn̄ ſunt ābo ſicca. vel ex ꝑte vlceris ſicut qn̄ ſunt ambo humida cōpe tuni fortius deſiccatiua:: ſed cōpetūt in eis medicine mi nus deſiccatiue qͣꝫ in ſecūda diſpōne: qꝛ ibi tam ex parte corporis qͣꝫ ex parte vlceris cōpetūt fortiter deſiccatiua hic aūt cōpetunt ſolū rōne vnius. puta corꝑis vl̓ vlceris. et ideo in talibus diſpoſitionibus cōpetunt medicine: vt qꝛ magis deſiccēt qͣꝫ ille que adminiſtrant̉ in diſpoſitiōe pͥma. minꝰ aūt qͣꝫ medicine ille que adminiſtrant̉ in ſcd̓a. nūc aūt yreos ⁊ farina lupinoꝝ ⁊ orobi ſunt medie in de ſiccatiōe inter ariſtologia ⁊ plantaꝫ oppoponacis ex ꝑte vna que adminiſtrant̉ in diſpoſitiōe ſcd̓a que minꝰ deſic cant qͣꝫ ipſa ⁊ farina ordei ⁊ fabaꝝ ⁊ thus ex alia ꝑte q̄ ad miniſtrētur in pͥma diſpoſitione: quia magis deſiccāt qͣꝫ iſta: ſicut Gal̓. ponit terto de ingenio. ⁊ ideo in talibus di ſpoſitiōibꝰ ⁊ reſiduis ſunt neceſſarie medicine. ſicut yre os ⁊ farina lupinoꝝ ⁊ ſimilia. Tūc ſeꝗtur illa ꝑꝫ(Et qn̄qꝫ accidit ⁊cͣ.) In qua parte Aui. ponit qd̓dam ingeniū ꝑ qd̓ docet reducere medicīas diminutiuas carnis: ſicut viri de es ⁊ ſimilia ad hoc vt faciant naſci carnem: ⁊ hoc ꝑ ad miniſtrationē reruꝫ ꝯtrariarū adinuicē ⁊cͣ. Dicit ergo. et qn̄qꝫ accidit ⁊c̄. fiūt ergo medicine ꝓpter exiccationē ſui vehementē retinenteꝫ ſordiciē. qꝛ ꝓpter vehementē exic cationem generatur ibi cruſta. ſub cruſta autem retinen tes ſordiciē et prohibentes materiam.i. ſanguinē venire ad vulnus ſiue ad vlcus. ſanguis eniꝫ eſt materia ex qua caro debet generari: qͣre oꝑꝫ vt ſit flos eris.ſ. qn̄ admini ſtratur in corpore ad faciendū naſci vna decem partium ceroti qn̄ adminiſtrat̉ in corporibus que ſunt ſicciora. qꝛ ſiccioribus corporibus cōueniunt ſicciora: vt dictum eſt pͥus. tūc poteſt ſic cōponi cerotum. R. cere olei ana. 3. iiij. ⁊. 5. floris eris. 3. j. et vna. 12. partium quādo admīſtrat̉ in De cura. vul. alſehigi 80 Tractatus corꝑibꝰ q̄ ſūt hūidiora. qꝛ humidis cōpetūt minꝰ ſicca: vt dem fuit pͥus. Et p̄t tunc ſic cōponi cerotuꝫ. R. cere ⁊ olei ana. 3. v. ⁊. 5. ⁊ floris eris. 3. i. Et oꝫ vt ſeruet̉ in iſtic qn̄ p̄di cta exꝑiunt̉. hoc ē ſerua in iſtis medicinis ad cognoſcēdū vtrū de ſiccāt nimis vel parū p̄dictū exꝑimentū pͥus poſi tum. ⁊ ſi tale cerotū deſiccat nimis de flore eris. minue et adde aliquid de cera ⁊ oleo. Tunc ſeꝗtur illa pars: ¶ Senes eget medicinis in ꝗbꝰ ē cal̓itas maior: ⁊ attractio fortior. Et cadūt ī eis q̄ ſunt ſicut pix ⁊ thꝰ et farina ordei ⁊ farīa tabaꝝ ⁊ farina herbi ⁊ radix lilij: ⁊ ariſto logia ⁊ climia: ⁊ herba oppoponaci. ¶ In qͣ ꝑte Auic. oſtēdit quales medicine cōpetūt ſenibꝰ. ⁊ in hoc Auic. on̄dit ꝙ etiā exiccatio medicine accipit̉ in reſpectu a ad etateꝫ: eo ꝙ ſenes indigent alijs medicinis generatīs qͣꝫ pueri ⁊ iuuenes ꝓpter cām que dicet̉. Dicit ergo ſenes egēt medicinis ⁊cͣ. in ꝗbus caliditas eſt maior ſupple qͣꝫ medicine q̄ adminiſtrant̉ in corꝑibus pueroꝝ ⁊ iuuenū. ¶ Sꝫ tu dices. hoc videt̉ eſſe falſuꝫ. qꝛ dcm̄ fuit ſupra ꝙ caliditas ⁊ frigiditas medicie generatiue debēt eſſe ſil̓es oīno cōpl̓oni naͣli mēbri. Et aſſil̓et̉ cal̓m valde calido. ⁊ frigido valde fr̄m valde. Cum ergo compl̓o na turaliꝫ ſenū ſit frigida ⁊ frigidior cōpl̓one naturali pueri ⁊ iuuenis. gͦ medicine generatiue in eis debent eſſe frigi de ⁊ frigidiores qͣꝫ medicine pueri ⁊ iuuenis. ¶ Ad hoc eſt dd̓m ꝙ illud argumentū optime arguit ꝙ qͣꝫtum eſt ꝑ ſe ⁊ rōne cōpl̓onis naturalis medicine generatiue ſenuꝫ debēt eē frigidioreꝫ: ſed hoc impedit̉ paccn̄s. vn̄ ex accn̄ti debet eē in medicinis eoꝝ maior cal̓itas. ⁊ rō huiꝰ. qꝛ ge neratio carnis ſit ex inuiſcatiōe nutrimenti. puta ſanguīs cū nutrimēto. nūc aūt caro ſenū eſt dura at dēſa. ⁊ iō diffi culter fit in eis īuiſcatio. Cū ergo cal̓m ſit aperiēs pͥoros: ⁊ rarificās carnē idcirco medicine ſenū debēt eſſe calidio res: vt in eis melior poſſit fieri inuiſcatio nutriētis cū nu trimēto. ⁊ ꝑ ꝯn̄s carnis gn̓atio. Iteꝝ in eis debet eſſe attri tio fortior vel exiccatio fortior. vtraqꝫ lr̄a pōt eſſe vera. nā ⁊ i eis dꝫ eē attractio fortis. ⁊ rō qꝛ gn̓atio carnis ſit ex ſan guine ſicut ex materia. nūc aūt in ſenibus eſt paucus ſan guis. ⁊ iō indigent medicinis attrahētibꝰ ſanguinē ad vl cus plus qͣꝫ in alijs etatibꝰ. Iteꝝ etiā in eis debet eſſe exic catio fortis. qꝛ cōpl̓o eoꝝ natural̓r ſicca eſt: ⁊ cadūt in eis que ſunt ſicut pix ⁊cͣ. Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄ ꝓhibet̉ medicīa a iuuamēto de clina ad aliaꝫ. cū ergo fit difficilis curet̉ cum eo qd̓ eſt ꝓprium vlceribus. ¶ Auic ponit duos can. obẜuādos. vnū ponit circa medi cinā generatiuā. aliū circa vulnꝰ. 2ᵐ ponit ibi(Cū gͦ ſit diſ ficilis Dicit ergo. Et qn̄ ꝓhibet̉ medicina a iuuamēto de clina ad aliam. illud p̄t dupl̓r exponi. vno modo vt refe rat̉ ad medicinas diuerſoꝝ graduū: vt dicat̉ ſic. Et qn̄ ꝓ hibet̉ medicina a iuuamēto.ſ. qꝛ nimis deſiccat vel parū deſiccat. declina tūc ad aliā alteriꝰ gn̓is q̄ plꝰ vel minꝰ de ſiccet. Alio mō p̄t exponi hͨ referēdo ad medicinā eiuſdē generis: vt ītelligat̉ ſic. Et qn̄ ꝓhibet̉ medicīa a iuuamē to. nō qꝛ ſit nimis vel paꝝ deſiccatiua: ſꝫ forte qꝛ fuiſti v ſus ea nimio tꝑe. Diē̄. n. Aui. ī pͥº fen 4ª. ꝙ in medicatiōe egritudīs vniꝰ debemꝰ ꝑmutare medicīas: eo ꝙ ab aſſue tis nō ſit paſſio declina tūc ad aliā.ſ. inſuetā: ſꝫ nō alteriꝰ generis. īmo eiuſdē gn̄is. qꝛ vtraqꝫ debet eſſe tm̄ deſicca tiua. Tūc Auicē. ponit aliū canonē ꝗ eſt circa vulnꝰ dicē Cum ergo ſit difficilis ſupple curatio iſtiꝰ vulneris. tunc curet̉ cuꝫ eo qd̓ eſt ꝓpriū vlceribus. qꝛ tale vulnꝰ forſitan iam trāſiuit ad vlcus malū. difficile ꝓpter aliquā cām ex traneā. Et iō tūc ꝓ cura eiꝰ recurrendū eſt ad curā vlceꝝ de ꝗbꝰ poſtea loquet̉. ⁊ nos exponemꝰ ſi deus voluerit. ¶ De curatiōe vulneꝝ alſehigi.i. q̄ ſunt in capite. Ca. xij. Egimē quidē oſſis in eis ⁊ ꝗd ac cidat ex accidentibꝰ eorū timidis iam dcm̄ eſt in ca. oſſiū ⁊ algēbra. ¶ In hoc capl̓o Auic. determinauit de curatiōe vulnerū capitis que ſunt abſqꝫ leſiōe oſſis ẜm ꝙ lr̄a dicit. Dicit.n. capl̓m de curatiōe vulnerū alſehigi.i. vulnerū q̄ fiunt in capite. Cauſa aūt quare Auicen. in hoc tractatu deſcendit ſpāliter ad vulnera capitis magis qͣꝫ ad ad vulnera alio rū mēbroꝝ pōt eſſe hec: vt mihi videt̉ ad preſens. qꝛ vul nus capitis quod eſt cū leſione oſſis ⁊ fractura diuerſifi cat̉ a vulnere alioꝝ mēbroꝝ que ſunt ſine leſiōe oſſis ẜm ꝙ apꝑebit in capº de fractura cranei. ne gͦ aliꝗs crede̓t ꝙ eodē mō diuerſificaret̉ cura vulneꝝ capitis q̄ ſunt ſine le ſione oſſis acura vulnerū alioꝝ mēbroꝝ q̄ ſunt etiā ſine leſione oſſis ſicut diuerſificat̉ cura vulneruꝫ capitis cum leſiōe oſſis a cura vulnerū alioꝝ mēbroꝝ. Idcirco Auic. hic in iſto tractatū introduxit iſtud capl̓m qd̓ eſt de cura tione vulneꝝ capitis ſine leſiōe oſſis. ⁊ dato ꝙ os diſco operiat̉ vt on̄dat ꝙ eadē eſt cura iſtoꝝ ſicut ⁊ reliquorū. ⁊ diuidit̉ iſtd̓ cap̄. in tres partes. In pͥma parte on̄dit qd̓ dictū eſt de vulneribꝰ capitis in alio loco. 2º ipſe exeꝗtur de cura vulneꝝ capitiꝫ ẜm ꝙ de eis intēdit.ſ. vt ſunt abſqꝫ leſione oſſis. ⁊ 3º repetit qd̓ pͥmo dixerat. 2ª ibi(Ueruꝫ in curatiōe) 3ª ibi(Et reliquū regimē ⁊cͣ. Dicit pͥmo. Et re gimē ꝗdē oſſis. id eſt vulnerū q̄ ſunt cū leſiōe oſſis qd̓ ac cidit ⁊cͣ. iam dcm̄ eſt.i. iam dice̓t̉ in cap̄. oſſiuꝫ ⁊ algebra.i. ⁊ reſtauratōis. qꝛ dcm̄ ē d̓ iſtꝭ talibꝰ vl̓neribꝰ: ⁊ d̓ accn̄tibꝰ ip̄oꝝ in cap̄. de fractura cranei ſufficient̓. Dein̄ cum dicit: Uerum in carnatiuis vlcerū eorum: et que ſunt extra ea ſufficiunt quelibet me dicine exiccatiue leues puluerizate ſuper ea ex medicina. Et medicina q̄ eſt fca ex alōe. ⁊ myrrha ⁊ olibano ⁊ ſanguine dra conis. ⁊ ſil̓r medicīe leues p̄dicte ī vulne ribꝰ. Qd̓ ſi fuerit illic curſus ſanguīs tūc curet̉ cum eo qd̓ diximus in cap. fluxus ſanguinis. Et oportet vt cibet̉ habēs eā cerebellis gallinaꝝ aſſatię qͣꝫtū pol̓e eſt. ip̄a.n. ẜm ꝙ teſtificant̉ quidā confortant cerebꝝ et retinent ſanguinis fluxū: lꝫ ſit ī eis ſentētia alia. Et ſil̓r aqͣ granati muzi. et emplaſtrat̉ cum virga paſtoris. Et de medicis bonis ad vulnꝰ et ſanguine ē vt ſumat̉ fermentū purū ſiccum. ⁊ teratur ⁊ puluerizet̉ deſuper ⁊ nō humectetur. Ueꝝ in curatiōe. id eſt in cura vulnerū capitis ẜm ꝙ de eis hic ītēdit. Et iſta ꝑs diuidit̉ ī duas. qꝛ talia vl̓nera aut ſunt ſine cōtuſione aut cum cōtuſione. primo ponit curā ip̄oꝝ: vt ſunt ſine cōtuſiōe. 2º vt ſunt cū ꝯtuſiōe. 2ª ibi(Qd̓ aūt ꝓhibet egritudinē) Prima ꝑs poſſet diuidi in plures ꝑticulas: ſꝫ nō eſt viꝫ. Dicit ergo. veꝝ ī carnatiua vlceꝝ.i. vulneꝝ eoꝝ ſupple nō cōtuſoꝝ: ⁊ que ſūt extra ea.i. extra oſſa hͦ eſt ꝙ ſunt ſine leſiōe oſſis ſufficiūt quelibet medici ne leues. dicit leues ꝑcōꝑationē ad medicinas que com petūt vulueribꝰ capitꝭ que ſunt cū leſiōe oſſis. qꝛ ibi cōpe tūt medicine fortiores eo ꝙ os eſt mēbꝝ ſicciꝰ qͣꝫ caro. et ſil̓r medicine leues.i. nō multū deſiccatiue p̄dicte in vul neribꝰ.i. ī p̄dictis capl̓is d̓ vulneribꝰ ſupple. ſufficiūt etiā in iſtis vulneribꝰ. Et ex hoc apꝑet ꝙ cura iſtoꝝ vulnerū eadē eſt cum cura p̄dictoꝝ. qꝛ ſicut ibi cōpetit deſiccatio ⁊ Fe n .IIII. De excoriatione cōglutinatio ꝑ medicinas incarnatiuas exiccatiuas etiaꝫ ita hic: ſꝫ curatio vulneꝝ capitis cū leſiōe oſſis multū di uerſificat̉ a curatiōe vulneꝝ alioꝝ mēbroꝝ ẜm qd̓ appa rebit in ſuo capº. Qd̓ ſi fuerit illic fluxꝰ ſanguīs curet̉ cuꝫ eo qd̓ diximꝰ.i. dicemꝰ. ⁊ oꝫ vt cibet̉ lꝫ in eis ſit ſūma alia ideſt lꝫ in talibꝰ reſtrictio fluxus ſanguīs habeat̉ ex ſūma alia. qꝛ ex ſūma que dicta eſt in capº fluxꝰ ſanguīs. Et ſil̓r aqua granati muꝫi. dicit muzi qꝛ granatū ē triplex. qd̓dā eſt dulce. qd̓dā acre. ⁊ qd̓dā nō dulce nec acre. iſtud voca tur muzi. ⁊ emplaſtret̉ cū virga paſtoris. eſt cardus ſilue ſter. ⁊ de medicinis bonis ad vulnꝰ cū ſanguine.i. ad exic candū vulnus. ⁊ ad reſtringendū ſanguinē eſt vt accipia tur ⁊cͣ. ⁊ nō humectet̉.ſ. cū oleo vel aliquo liꝗdo. īmo po nat̉ ſicut frumenū puꝝ ſiccum. Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ aūt ꝓhibet egritudinē eſt empl̓a tio cū farina or. ⁊ ſil̓ia ꝯfectis cum yſopo humida: ⁊ ſimiliter cum ſauic ordei cum calamento: ⁊ ꝯfert attritioni eius. ⁊ reli quū regimē ſumatur ex cap̄. oſſium. ¶ Auic. ponit curā vulneꝝ iſtoꝝ vt ſunt cū cōtuſione. ⁊ di cit. qd̓ aūt ꝓhibet egritudinē.i. ap̄a qd̓ ſupple fit ex cōtu ſione eſt empl̓atio cū farina ordei ⁊ ſil̓ia. ⁊ vtrunqꝫ eſt ve rum. ſi dicat ſil̓ia. tunc planū eſt. ⁊ dicit. Et confectis cum yſopo hūida. ꝗd fit yſopus humida dictū eſt pͥus. ⁊ ſimil̓r ſupple emplaſtrū cū ſauic ordei.i. farina ordei: ⁊ cū cala mēto.i. cū nepita ⁊ ꝯfert ⁊cͣ. Et videte ſignanter expoſui. Qd̓ aūt ꝓhibet egritudinē.i. ap̄a factū aut futuruꝫ fieri ex contuſione. ꝙ ſi vellemus ꝓhibere ap̄a qd̓ ſit in vulnere ſimplici nō fieret cū iſtis. īmo ſit cum redoleon ⁊ alijs re percuſſiuis: ſꝫ in cōtuſiōe fit cū reſolutiuis ⁊ mollitiuis le nibus. qꝛ ſic curat̉ ꝯtuſio ⁊ ap̄a factū vel futurū fieri ex cō tuſione ẜm ꝙ apꝑet ex ſeq̄nti tractatu. Et ītellige etiā cuꝫ dic̄. qd̓ aūt ꝓhibet ⁊cͣ.i. factis vl̓ibꝰ.ſ. flōmīa et farmacia: et vti dieta tenui vſqꝫ ad dies aliquot. Tūc Auic. repetit qd̓ pͥmo dixit dicēs. ⁊ reliquū regimē.i. regimē. alioꝝ vl̓neꝝ puta eoꝝ que ſunt cū leſiōe oſſis ſumat̉ ex caº oſſiuꝫ.i. ex capitulo fracture cranei. ⁊ hoc eſt quod dicit. ¶ Tractatus ſcd̓s de excoriatione ⁊ attritione ⁊ cōtuſione ⁊ torſione ⁊ caſu ⁊ offenſione ⁊ diſruptōe ⁊ fluxū ſangui nis ⁊ ſil̓ibus illis. ¶ De fermonibus vl̓ibus. Capl̓m.j. Am ſciuiſti in lib. pͥmo q ſit ītentio ꝯtuſiōis et attri tiōis. Cōtorſio aūt eſt vt ſit mēbꝝ ſeꝑatū a iūctura ſua ſeꝑatione nō cōpleta: neqꝫ apꝑente manifeſta: quare eſt diſlocatio. ⁊ eguamē ꝗdē eſt in fra torſionē ⁊ eſt quaſi aliquātulū tēſiōis cōmouens ligamentū in iūctura: ⁊ qd̓ cō tinetur de eo in carne. et ſi cum eo fuerit aliquātulū ſeparationis erit torſio. ¶ In p̄cedēti tractatu determinauit Auic. de ſol̓one conti nuitatis que dr̄ vulnꝰ. ⁊ in iſto tractatu determinat de ſo lutiōe ꝯtinuitatis que dr̄ attritio vel cōtuſio ⁊ ꝯtorſio ex coriatio ⁊ ſil̓ia. Circa hoc aūt Auicē. ſic ꝓcedit. quia ponit pͥmo qd̓dā capl̓m in quo. qꝛ ꝯtorſio ⁊ cōtuſio ⁊ attritio et eguamē ml̓tu ꝯueniūt. ponit dr̄iam īter iſta ⁊ on̄dit etiā a quo p̄dictoꝝ morboꝝ eſt incipiendū. 2º exeꝗtur de p̄di ctis ⁊ cura ipſoꝝ. 2ª ibi(Qn̄ accidit lacerto) In pͥmo cap Auic. duo facit. qꝛ pͥmo ponit dr̄iaꝫ īter illa on̄dēdo ꝗd eſt ipſis. 2ª ibi Illud aūt qd̓ volumus) Prima ꝑs hꝫ qͣttuor dicta. In pͥmo dicto remittit nos ad ea q̄ dicta ſunt ui lib. pͥmo de ꝯtuſiōe ⁊ attritōe. 2º on̄dit ꝗd eſt ꝯtorſio. 3º on̄dit ꝗd eſt eguamē. 4º ponit opīonē quorūdā medicoꝝ circa vnū illoꝝ noīum. 2ª ibi Cōtorſio aūt) 3ª ibi(Et eguamē) 4ª ibi De hoībꝰ ſunt) Dicit gͦ pͥmo. iā ſciuiſti ī lib. pͥmo.ſ. fen 2ª ca. de egritudinibꝰ ſol̓onis ꝯtinuitatis. in illo.n. ca. ponit oēs ſpēs ſol̓onis cōtinuitatis. ⁊ īponit etiā eis noīa q̄ ſit ītentio cōtuſiōis et attritiōis. qꝛ ibi ſciuiſti ꝙ cōtuſio ſiue attritio ⁊ ſol̓o ꝯtinuitatis accn̄s lacerto ẜm numeri multū. ⁊ hoc ſiue talis ſol̓o ꝯtinuitatis ſit manifeſta: ſicut eſt in attritiōe cum vulnere. ſiue illa ſit ſol̓o continuitati immanifeſta. ⁊ ſit ſolū īterius inter ꝑtes lacerti ſicut con tuſio ſimplex ſine vulnere. Dico aūt ẜm numerū multū. nā in hoc dr̄t ꝯtuſio vl̓ attritio a vulnere. qꝛ vulnus qd̓li bet eſt vnica ſol̓o cōtinuitatis. Et cauſa huius eſt. qꝛ vul nus fit a re incidente acuta: ſed quelibet contuſio eſt ſolu tio cōtinuitatis multi numeri. Et cauſa huius eſt. quia fu a re obtuſa. res autem obtuſa ſoluit continuū. quia dila cerat. ⁊ ideo facit multuꝫ numerum ſol̓onis cōtinuitatis. Differt etiā ꝯtuſio a vulnere in alio ẜm ꝙ videbit̉ ī ſeq̄n ti cap̄. Tunc Auic. on̄dit ꝗd eſt cōtorſio. et dicit Cōtorſio aūt eſt ⁊c̄.) Quare eſt diſlocatio ſupple q̄dā. qꝛ eſt diſtoca tio incōpleta ⁊ ẜm ꝗd. tūc on̄dit ꝗd ē egnamē. dicēs: egua mē ꝗdē eſt īfra torſionē. qꝛ ē mīor remotio qͣꝫ ſit cōtorſio vn̄ eguamē eſt quedā extenſio ligamenti. ⁊ ſi cū eo fuerit aliqͣꝫtulū ſeꝑatiōis erit contorſio. hͦ eſt dr̄e ꝙ ſi vltra taleꝫ cōtorſionē ligamēti ſit ſeꝑatio aliqͣ a iūctura. tunc ꝑ egua men completur torſio. qꝛ eguame eſt via ad torſione que eſt infra ip̄am. Sic ergo ex dictis appar et ꝗd ſit contuſi vel attritio ⁊ cōtorſio ⁊ eguamen. ⁊ ꝓpter hoc aꝑꝑet etiā differentia tſtorum adinuicem. cum quiditates rerū ſunt cauſe differentie ipſarum. Deinde cum dicit. t de hoībꝰ ſunt ꝗ noīant ītētionē quā noīauimꝰ torſionē noīe cōi. ⁊ de hoībꝰ ſūt ꝗ noīant torſione ſeꝑatione vnius duoꝝ lateꝝ lacerti: ſicut vniꝰ duoꝝ laterū lacer ti vole manus: ⁊ raſcēte cū adherētia la teris alteriꝰ. qͣꝫuis ſeꝑatio ſit apparens ¶ Aui. ponit opīonē medicoꝝ circa hoc nomē torſio ve ꝯtorſio. ⁊ vultdr̄ie ꝙ ꝗdā appellant torſionē noīe cōi.ſ. ad extenſionē.ſ. q̄ vocat̉ eguamē: ⁊ ad diſtocationē nō in tegram. Alij aūt ſunt qui appellanttorſionē ſolum talem ſeparatiōe iuncture nō integrā. vn̄ pͥmi appellāt torſionē ſicut gradus. ſcd̓i aūt ſicut ſpēm diſtinctā ad eguamē. hoc intēdit dice̓ Auic. nec approbat nec improbat aliqͣꝫ iſtaꝫ opīonū. qꝛ noīa ſunt ſignificatiua ad placituꝫ. vn̄ de noī bus nō eſt curandū dūmodo intentiōes reꝝ hēant̉ ſicu dicit Auicē. alibi. ⁊ Gal̓. in multis locis. CHic aūt eſt a uertendū vnū.ſ. ꝙ qͣttuor ſunt diſpōnes egritudines ſit que iūcture poſſunt accidere: vt Aui. ponit in tractatu de diſtocatione caº. pͥmo. Una eſt diſlocatio: ⁊ eſt qn̄ vnū o ſeꝑatur ab alio ſeꝑatione integra. alia eſt ꝯtorſio: ⁊ eſt qn̄ eſt ſeꝑatio nō integra. tertia eſt eguamen: ⁊ eſt extenſio li gamenti iuncture. quarta eſt elongatio ligamēti iūctur. quādo.ſ. addit̉ ſuꝑ longitudinē naturalē. ⁊ hoc fit magis ab huiniditatibus viſcoſis facientibus lubricare iunctu ras: ⁊ ab alijs cauſis que Auic. ibi ponit. mō Auic. in hoc tractatu ītendit ſolū ad curā cōtorſiōis ⁊ eguamē: ⁊ ī vno capl̓o ponit poſtea curā ipſoꝝ: quia eadem eſt quaſi cura vtriuſqꝫ ſꝫ de alijs duabꝰ egritudinibꝰ ⁊ curis ipſarum de ninat in tractatu de diſlocatione. Deinde cum dicit. ¶ Illud aūt qd̓ volumꝰ p̄mittere ⁊ loꝗ̄ d̓ eo ī pͥmis ē ꝯtuſio q̄ accidit lacertis ī me De cōtuſione ⁊ attritione 81 .II. Tractatus dio eoꝝ ⁊ attritio in extremitatibꝰ ipſoꝝ Auic. on̄dit a quo predictoꝝ morboꝝ ē incipiēdū ꝓſec ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Et vidēte ꝑ hͦ qd̓ dicit. Eſt contuſio q̄ accidi ſacertis in medio eoꝝ: ⁊ attractio in extremitatibus ipſo rum. Uidet̉ Auic. notare aliqͣꝫ dr̄iam inter ꝯtuſionē ⁊ at tritiōem. qꝛ ꝯtuſio vr̄ qn̄ accidit in medio lacerū. attritio autem qn̄ accidit in extremitate ip̄ius. nō tn̄ ē magna vis qꝛ attritio poteſt appellari ēt illud qd̓ accidit in medio la certi. ſicut Aui. ēt dicit in pº lib. fen. 2ª. cap. de egritudini bus ſol̓onis cōtīui. ⁊ ſiue ita ſit ſiue nō tn̄ eadem eſt cur a vtriuſqꝫ. ⁊ ideo ambo ſub eodē capº. determiant̉. ¶ Sꝫ ē vlerius intelligendū ꝙ attritio ſiue contuſio q̄ accidit la certo pōt accidere ei aut magis ex ꝑte carnoſa aut magi ex ꝑte neruoſa. mō hͨ aui. ītendit ꝓſeꝗde contuſione que accidit lacerto a ꝑte carnoſa. ꝗa de cōtuſione ⁊ attritiōe neruoruꝫ determinat Auic. intractatu ſequenti de ſol̓o ne continui neruoruꝫ ⁊cͣ. Cap. ¶ De cōtuſione ⁊ attritione. Uando accidit lacerto: vt cōtun dat accidit ex hoc inter ꝑtes eius numerus ſol̓onis continuitatiſ. ⁊ multotiens effunditur ad ipſum ſanguiſ plurimus ex quo apatur. ¶ In p̄cedēti capº. Auic. on̄dit dr̄iam inter quoſdā predi ctoꝝ morboꝝ. ⁊ on̄dit ēt a qͦ erat īcipiendū. Nunc Aui. exeꝗtur de curis ipſoꝝ morboꝝ. ⁊ īcipit pº a ꝯtuſione ⁊ attritione ẜm ꝙ prius dixit ſe īcepturum. ⁊ iſta ꝑs pōt di uidi in ꝑtes duas. qꝛ contuſio ⁊ attritio ſūt.ſ. ſolum cum leſione mēbroꝝ exteriorum ꝗbꝰ obuiat cā ꝯtūdens. aut ſunt cū leſione mēbroꝝ interioꝝ. Prīo gͦ determinat de ꝯiuſione ⁊ cura ipſius ẜm ꝙ eius leſio ꝑtinet ſolum ad membra exteriora. 2º determinat de contuſione ⁊ cura ipſiꝰ ẜm ꝙ eiꝰ leſio ꝑtinet ēt ad interiora. 2ª ibi(Caſus ⁊ offenſio ledūt ⁊cͣ.) Prima ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. in pª ꝑte vt mihi vr̄ on̄dit effectus cōtuſiōis. ⁊ neceſſitatem fe ſtinationis ad curādū contuſionem ⁊ attritionem. in 2ª ꝑte pōit curam ipſius. 2ª. ibi(Non reꝑit̉ in pl̓ibus ⁊c. Prima ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. in ꝑª ꝑte on̄dit effectus cō tuſionis. in 2ª ꝑte on̄dit nec̄itatem feſtinationis ad curan dum ipſam. in 3ª ꝑte tangit īcidental̓r aliꝗd de cura ipſiꝰ. 2ª ibi(Et pauciores eius diſpoſitiones) 3ª ibi.(Et non oꝫ ⁊cͣ.) Dic̄ gͦ. qn̄ accidit lacerto ⁊c. hͦ.n. declaratū fuit pͥus ⁊ hͦ ē vnus effectus accn̄s ex ꝯtuſione. ⁊ tūc ponit aliud: qd̓ ēt accidit ex cōtuſione dicens: ⁊ multiotiens effundi tur ad ip̄m.ſ. ad mēbꝝ ꝯtuſum ſanguis pl̓imꝰ ex qͦ ap̄at̉. ¶ Intellige aūt h̓ ꝙ iſta effuſio ſanguīs pōt eē ⁊ ex mem bris alijs. ⁊ ex ruptura vene in membro illo effūdit̉ ſan guis ex mēbris alijs ad mēbꝝ cōtuſum plus qͣꝫ ad mēbꝝ vulneratū. qꝛ in ꝯtuſiōe accidit exiguuꝫ dolor. ⁊ ſatis ma iorqͣꝫ in vulnere eo ꝙ in ipſa fit maior dilaceratio car nis: qͣꝫ in vulnere. nūc auteꝫ dolor ē maxima cā attractio nis ſanguinis ⁊ ſpūs ad locum dolentē qꝛ ad locum do lentem concurrūt ſpūs ⁊ hūores: vt dicit. Gal. de īgenio ſani. in multis locis. ⁊ ꝑꝑ hoc citius ex hͦ p̄t accidere ap̄a tio in ꝯtuſiōe qͣꝫ in vulnere. ¶ Pōt ēt eſſe iſta effuſio ſan guinis ex qͣ accidit ap̄atio ex ruptura vene ī mēbro illo qꝛ qn̄ accidit cōtuſio tūc rūpit̉ vena in illo mēbro. ex ve na āt rupta exit ſanguis. ſanguis aūt ille retinetur ibi cū non ſit fcā ibi ſol̓o cōtinui extra. ſꝫ ītus. in vlnere āt licet rūpat̉ vena: tn̄ ille ſanguis nō retinet̉ ibi ẜm pl̓imum: qꝛ exit ꝑ orificium vulneris. ¶ Iteruꝫ ēt dato ꝙ in cōtuſiōe rumpat̉ caro exteriꝰ adhuc tn̄ ſanguis ibi retinet̉. qꝛ ꝑi cōtuſionem cōculcat̉ ⁊ cōſtringit̉ caro ⁊ ſanguis. in vul nere āt fcō cū re incidēte nō cōculcat̉. ⁊ iō non ſic reſtrin gitur ibi ſanguis ſicut in ꝯtuſiōe. talis āt retētio ē cā ap̄a iōis. ꝑꝑ h̓ bn̄ dicit Aui. in cōtuſione. Et multotiēs effunditur ad ip̄m ſanguis ⁊c̄. qꝛ hͦ accidit magis ibi qͣꝫ in vul nere. lꝫ ēt aliqn̄ hoc accidere poſſit in vulnere ẜꝫ ꝙ dcm̄ fuit prius. Deinde cum dicit. Et pauciores ſunt eius diſpōnes in ꝗ bus nō aggregetur ad ip̄m ſanguis ⁊ pu tre fiat: qm̄ pl̓imum ſperat̉ eius reſol̓o ꝑ poros. ⁊ ꝓprie ꝑ poros qui ſunt ꝯſtrictō ne impellete ab illo qd̓ facit contuſionō exterius: ⁊ a ꝯſtrictione accn̄te ex ap̄ate ī teriꝰ. Et ꝑꝑ illud ſi non ſuccurrat̉ rei in ea ꝑducit ad corruptiōem mēbri. ¶ Auic. ponit necͣitatem feſtinatiōis ad curādū attritōneꝫ ⁊ ꝯtuſionē. ⁊ cū hͦ ēt īnuit a quali cura ē incipiendum in ipſis. ¶ Et pōt diuidi hͨ ꝑs in duas ẜm ꝙ duo ponit ꝑꝑ qͦ opꝫ feſtinare īciꝑe a cura ipſius. ⁊ per q̄ et īnuita qͣli cura eſt incipiendum. 2ª ibi(Et fortaſſe ⁊cͣ. In prima parte Aui. vult dicere ꝙ in pluribus diſpoſitionibus in contu ſione aggregatur ſanguis. ⁊ hꝰ rō priꝰ dcā ē. talis aūt ſan guis aggregatꝰ putreſcit ſi non reſoluitur per poros. qꝛ quando ſanguis effundit̉ extra venas nō ẜm natu ram neceſſe eſt putrefieri ⁊ in ſaniē verti: vt dicit Hyp. ⁊ hͦ dico ſi nō reſoluit̉ per poros. nūc autem in cōtuſione talis ſanguis difficulter reſoluitur. ⁊ rō huiꝰ eſt ꝑꝑ ꝯſtri ctionem pororum. ¶ Na pori ſunt ibi conſtructi dupl̓r. primo ꝗdem ab illo qd̓ facit cōtuſionem exterius. qꝛ im pellit ⁊ conculcat poros carnis. 2º. eſt ibi ꝯſtrictio ex ap̄a te qd̓ accidit inter carnē: nam oē apa opilat pͥoros ꝑꝑ re pletionem quā facit. vt dcm̄ fuit pͥus in capº. de cācrenis qꝛ gͦ eſt ibi talis cōſtrictio poroꝝ idcirco difficulter reſol uit̉ tal̓ ſanguis. ⁊ hͦ vult dice̓ aui. ibi. Qm̄ pl̓m ſeꝑat̉ eiꝰ reſol̓o. ⁊ ꝓprie ꝑ poros ⁊cͣ. qꝛ gͦ eſt difficilis in ea talis re ſol̓o ſanguīs ꝑꝑ hoc ſi non ſuccurratur in ꝯtuſiōe tali ſā guini cū medicinis reſoluētibus q̄ poſtea dicent̉ ꝑducet ad corruptionem mēbri: ⁊ talis ſanguis hic ꝯculcabitur ⁊ putrefiet. putrefactꝰ aūt putrefaciet mēbꝝ. Sic gͦ ꝑ hoc appꝫ neceſſitas feſtinationis ad curandum talem ꝯtuſio nem. ⁊ ēt a qͣli cura īciꝑe debemus qͣꝫtum ad medicinas locales: qꝛ debemus īciꝑe vtpl̓imū a reſol̓one talis ſan guinis ibi congregati. Deinde cū dicit. Et fortaſſe excoriatio ſeꝗtur caſuꝫ ⁊ offē ſionem. qͣre oꝫ vt p̄paret̉ ad curatōeꝫ eiꝰ vt non canceretur. ¶ Auic. addit qd̓dā aliud qd̓ ēt neceſſitat feſtinare curam cōtuſionis.ſ. reſoluere. ⁊ dicit. Et fortaſſe excoriatio ſec tur caſum ⁊ offenſionem.i. ꝯtuſionē ⁊ attractionem. vn hͦ Aui. pōit ſpēm ꝓ gn̄e. qꝛ cafus ⁊ offēſio ſūt ſpēs ꝯtuſio nis ⁊ attractiōis. qꝛ ꝓpͥe dr̄ caſus ⁊ offenſio qn̄ ē attractio in exterioribus cum leſione ēt mēbroꝝ interioꝝ. ¶ Et ī tellige ab aui. hͦ ꝑ excoriatōeꝫ non ſolum excoriationem cutis: ſed ēt ſol̓onem ꝯtīui q̄ ſit ī carne: ſicut qn̄ ſit ꝯtuſio cū vulnere. mō tūc qn̄ talis ſol̓o ꝯtinuitatis aſſociatur cū ꝯtuſione. tūc oꝫ vt p̄pararet ad curationem eius.i. ad re ſol̓onem talis ſanguinis ꝯgelati vt non cāceret̉.i. ne talis excoriatio vel vulnꝰ fiat cācrena. qꝛ vulnera vel excoria tiones ſtatim putrefiūt ⁊ cācerant̉ qn̄ in eis ſanguis con culcatur ſi non cito reſoluit̉. Tūc ſequitur illa pars. ¶ Et oportet vt adminiſtratio fiat ī attri tione cum reditiōe continuitatis villoꝝ inciſoꝝ. īmo ad ſedendum dolorem. ¶ In qͣ parte Auic. tangit īcidenter aliꝗd de cura cōtuſio nis. on̄dit.n. in gn̄ali ꝗd dꝫ fieri ⁊ ꝗd nō. ⁊ in hͦ ēt on̄ditur dria ꝯtuſionis ⁊ vl̓neris. Dicit gͦ. Et non oꝫ vt admīſtra Fe n IIII De cura contuſionis tio fi at in attractione cū reditione ſol̓onis continuitatis villorū in inciſoꝝ ⁊cͣ. ¶ Ad euidentiam cuius ē intelligē dum ꝙ in contuſione eſt ſol̓o cōtinuitatꝭ: vt dcm̄ eſt pͥus mō cura prima ⁊ ꝑ ſe ſol̓onis continuitatis eſt vnitio qꝛ hͦ ſumit̉ ab accn̄tia morbi. ⁊ iō cura ꝯtuſiōis qͣꝫtū eſſet ex ꝑte huiꝰ ē ēt cū reditōe ꝯtinuitatis: ſed ibi eſt aliquid im pediēs.ſ. ſanguis ⁊ hūor ꝯſtrictus: ⁊ ꝑꝑ hͦ nō oꝫ vt admi niſtratio cure fiat in attractōe cū reditiōe ſol̓onis cōtinui tatis: ſicut ſit in vulnere: qꝛ in vulnere nō conculcat̉ ſan guis ſic̄ hͨ: ⁊ ſi aliqn̄ ꝯſtrīgat̉ ⁊ ꝯculcet̉ ibi ſāguis: ſicut fit qn̄ cū vlnere aſſociat̉ ꝯtuſio. tūc ſtatī īpedit̉ cura vulne ris: ſicut dcm̄ fuit pͥus. ⁊ ꝑꝑ hͦ bn̄ dicit Auic. ⁊ nō oꝫ vt ac miniſtratio ſiat in attractione cū reditōe ſol̓onis ꝯtīui vi loꝝ inciſoꝝ. nō ītelligas: īciſoꝝ vulneratoꝝ: ſꝫ ītelligas ī ciſoꝝ.i. cōquaſſatoꝝ. qꝛ qn̄ caro ꝯtūdit̉. tūc villi q̄ ſunt in ea ꝯqͣſſant̉ ⁊ dilacerant̉. Uel ſi tū velles ītelligere īciſoꝝ .i. vulneratoꝝ. tūc ītelligeret̉ h̓ d̓ vulnere cū q̄ eēt ꝯtuſio ⁊ ēt ī tali vl̓ nere n̄ ꝓcedimꝰ ſuēdo ⁊ īcarnādo vt dcm̄ fuit pͥꝰ: ſꝫ pͥª e xpō credo ꝙ ſit melior. qꝛ eſt gn̄al̓ ad hͦ.ſ. ſiue ſit ibi vulnus ſiue nō. īmo ad ſedādū dolorē. ¶ Sꝫ tu dices nōne ēt ī vlnere debemꝰ ēt ſedare dolorē cū dolor ſit cā apatis qd̓ ꝓhibet curā vulneris. Dico ꝙ ī ꝯtuſiōe īdige mus magis ſedatōe doloris qͣꝫ ī vulnere. qꝛ maior dolor accidit in ea qͦꝫ ī vulnere vt dcm̄ eſt pͥus. ⁊ ēt qꝛ vt plus ac cidit in ea ap̄a ꝑꝑ retētionē ſanguīs: vt dcm̄ ē pͥus. Iteꝝ ēt alio mō īdigemus mitigare dolorē in vulner̄. ⁊ alio mō in ꝯtuſiōe. qꝛ in vulnere ſimplici mitigamus dolorē cum eis q̄ ꝓhibet ⁊ repellūt ⁊ ſtipticāt. ita ꝙ ſil̓ ꝓhibent apa ⁊ dolorē. ⁊ cōſolidāt: ſed ī ꝯtuſiōe debemꝰ mitigare dolorē cū his q̄ molliūt ⁊ reſoluūt tepide q̄ ſūt ꝯtraria curatiōi ſol̓onis ꝯtinuitatis. qꝛ in ꝯtuſione ſumit̉ cura a reſol̓one ſanguīs q̄ fit cū talibꝰ medicinis. ⁊ ēt a curatōe apatis fa cit a cāis p̄mitiuis: q̄ ēt ſit cū mollitiuis ẜm ꝙ apꝑuit priꝰ in caº. de cura flegmonis. qꝛ gͦ magis īdigemus mitigare dolorē in ꝯtuſiōe qͣꝫ in vulnere. ⁊ alio ēt mō mitigamꝰ do lorē cū eis q̄ ſunt ꝯtraria ſol̓onis ꝯtinuitatꝭ. In vulnere āt cū eis q̄ ꝯueniūt cure ſol̓onis ꝯtinuitatis niſi eſſet vul nus ꝯpoſitū ſicut declaratū fuit prius in caº. de vulneri bus idcirco dixit Auic. ⁊ non opꝫ vt admīſtratio fiat ⁊c̄. ī mo ad ſedādū dolorē ⁊c̄. ¶ De cura. Cap. iij On reperit̉ in pluribꝰ haꝝ diſpo ſitionū in hac accn̄tia excuſacio a flebotomia: īmo opifices artis ꝓ parant ad illud qͣꝫuis ſit corpus mundū. ¶ In iſto caº. Aui. ponit curā ꝯtuſionis ⁊ attractiōis ⁊ iſta ꝑs diuidit̉ tn̄ ꝑtes duas. pͥº facit hͨ. 2º. qꝛ aliqn̄ glandule ſequuntur ꝯtuſiōeꝫ pōit curā taliū glādularū 2ª ibi(Glā dulaꝝ āt curatio) Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. pº ponit curā ꝯtuſiōis ⁊ attractōis qͣꝫtū ad vl̓ia.ſ. qͣꝫtū ad eūatiōeꝫ totius corꝑis. 2º ponit cur a ipſaꝝ qͣꝫtū ad localia. 3º oſtē dit qͣſis ligatura ⁊ qͣlis p̄paratio mēbri ꝯpetat in cōtuſiōe ⁊ attractiōe. 2ª ibi(Et qn̄ ſit flōmia) 3ª ibi(Ligatura āt q adminiſtrat̉ ⁊cͣ.) Qd̓ pº dicit Auic. pꝫ niſi ꝙ ē dubiū de il lo v̓bo qd̓ Aui. dicit hͦ ēt ſi ſit corpus mūdū. dices tu. ſi cor pus ē mūdū ad ꝗd gͦ īdigemus flōmia vel alia eūone cor poris. Ad hoc ē dd̓m ꝙ eūatio corꝑis ſit dupl̓r. q̄dā fit vt euētur ſuꝑfluus hūor ī corpore. ⁊ talis eūatio ſit in corpo re pletorico vel cachochimo. Alia eu̓atio ē q̄ fit n̄ pͥncipa liter rōne etonis: ſꝫ potius rōne deriuatiōis ⁊ attractiōis ad cōtrariā ꝑtē. ⁊ talis pōt fieri ī corꝑe mūdo: vt ſi in eo ac cidat ꝯtuſio. tūc qꝛ ꝑꝑ dolorē mēbri ꝯcurrūt ibi ſpūs ⁊ hu mores ꝗ ſūt poſtea ibi cā ap̄atis. idcirco ſit in eo flōmia: vt attrahant̉ hūores ad ꝯtrariā ꝑtē. dato ꝙ corpuꝫ ſit mu dū ⁊ hͦ ē qd̓ dicit Ga. 13ª ꝑticula de īgenio ſanitatis: ⁊ nō ſolū in plenitudine corꝑis: verū ēt eo temꝑato exn̄te pur gatio ꝯfert ꝑꝑ magnitudinē morbi. nam dolor ⁊ calor mē bri tumefacti ſunt cā trahēdi maͣm ad apa lꝫ corꝑi ſuperfluitas humoꝝ non ſit. Deinde cū dicit. ¶ Et qn̄ ſit flebotomia ⁊ feſtīat̉ ad ē pl̓a prohibentia oppilantia nō accidit ex eis illud qd̓ eſt neceſſarium ad curationem que multū ꝯuenit. Et eſt eoꝝ prohibitō cū īfrīdatōe ⁊ ſtipticitate: aut cū vno eoꝝ ¶ Auic. pōit curā ꝯtuſiōis ⁊ attractōis qͣꝫtū ad medicias locales: Et iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. pª on̄dit q̄ cura ſit erronea. 2º pōit curā rectā. 2ª ip̄i Cū āt tardat̉ id ⁊c̄. ¶Di cit gͦ pº. Et qn̄ ſit flōmīa ⁊cͣ. n̄ accidit ex eis id qd̓ ē necͣiuꝫ ad curatōeꝫ q̄ multū ꝯuenit.i. nō ē recta cura q̄ ꝯpetit.ſ. repellere ⁊ ꝓhibere cū īfrigidatiōe ⁊ ſtipticitate: aut cū īfrigidatōe ſolū aut cū ſtipticitate ſolū. Rō autē hꝰ qͣre hͦ nō ē cura recta ē habita ex p̄dictꝭ: eo ꝙ ī ꝯtuſiōe ſumit̉ cu ra a reſol̓one tal̓ ſanguīs ibi ꝯſtricti. Illa aūt que frigida ſūt vl̓ ſtiptica ꝯculcant ibi plꝰ ſanguinē. talis aut ſanguis ibi ꝯſtrictꝰ putrefit. putrefactꝰ aūt corrūpit ⁊ putre facit mēbꝝ. ⁊ iō talis cura non eſt cura recta. Dein̄ cū dicit. ¶ Cū aūt tardat̉ illud. ⁊ ꝓparat ſanguis ad diſpoſitionem ſol̓onis. ⁊ times nocu menta p̄dctā neceſſariuꝫ ē in curatōe eiꝰ extrahere ſanguinē illum vt non redeat apud continuatione ad diſpofitionē eiꝰ ¶ Aui. pōit curaꝫ rectaꝫ ꝯtuſiōis. ⁊ iſta pars diuidit̉ ī par tes duas. qꝛ prīo pōit que ē cura recta ꝯtuſiōis. pōit.n. ꝙ cura recta ē reſolutio ⁊ extractio tal̓ ſanguīs ꝯgelati. ſcd̓o qꝛ tal̓ reſolutio ⁊ extractio pōt fieri pl̓ibus modis. ponit duplicē modū reſol̓onis talis ſanguis. 2ª ibi(Ꝙ ſi fuerit tal̓r ⁊c̄. Dic̄ gͦ pº. Cū aūt tardat̉ id.ſ. qd̓ ꝯuēit ad curaꝫ re ctā: ⁊ ꝓper at ſanguis.ſ. ꝗ ē ibi ꝯſtrietꝰ ad diſpōnē ſol̓onis .i. ad hͦ vt ſoluat cōtinuū qꝛ qn̄ ſanguis ibi aggregat̉ ⁊ n̄ reſoluit̉: ⁊ plus ibi ꝯſtrīgit̉. tē putreſit: ⁊ ex putrefactione putrefit mēbꝝ ⁊ cācerat̉. ⁊ per ꝯn̄s ſoluitur continuitas mēbri: Et times nocumēta p̄dicta.ſ. ꝙ putrefiat mēbꝝ: vl cāceret̉: tūc nec̄ium ē in curatiōe eiꝰ extrahere ſanguinē illū: ⁊ hͦ vel ꝑ medicīas vel per aliū modū reſol̓onis ẜm ꝙ dicet̉ poſtea vt n̄ redeat apud ꝯtinuationē ad diſpōnē eiꝰ. hͦ ē dic ere. bn̄ dcm̄ ē ꝙ nec̄e ē extrahere illū ſaugui nē. ⁊ hͦ iō vt tal̓ ſāguis n̄ redeat ad diſpōnē eiꝰ.i. ad diſpō nē putre factiōis apud ꝯtinuatōem. ¶ Id pōt expōi du pl̓r vt mihi vr̄. vnoº apud ꝯtinuationē.i. ꝑꝑ ꝯtinuatiōem .ſ. appōnis taliū medicaminū frigidoꝝ vel ſtipticoꝝ q̄ ſā guinem ibi ꝯculcāt. Alioº pōt exponi apud cōtinuatiōeꝫ .j. apud vnitionem ſol̓onis ꝯtinuitatis que ſit in carne ex ꝯtuſiōe. ſi.n. non extraheret̉ pº talis ſanguis: ſed ſolum ponerent̉ ibi medicine ꝯſtrictiue vt ſol̓o ꝯtinuitatis vni ret̉: tunc apud talē cōſtrictionem ſanguis ille reuertereſ ad putrefactionem. ⁊ non ad īcaruationeꝫ ſicut fit in vul neribꝰ ꝑꝑ cās p̄dictas. vt gͦ talis ſanguis nō pulrefiat: ne neſſe eſt extrahere ipſum. Deinde cum dicit. Ꝙ ſi fuerit tal̓r ꝙ ſit pol̓e vt reſoluat̉ ꝓ pter raritatē poroꝝ cū embrocis aqua rum calidarū ⁊ ſimiliū eis fiat. Et fortaſ ſe adminiſtrat̉ ſuꝑ verberatos de illis q̄ diximus. Et iteꝝ cū medicinis carmina tibus ſanguinē mortuū ⁊ oleis reſoluēti bꝰ laxitudīeꝫ: ⁊ vt dent̉ ī potu deītus res adiuuātes ad reſolutiōeꝫ fiat illud: ⁊ ſis ꝯtētꝰ illo. iſta ⁊ mūdificatiua adiuuātia ad illud ſt̄ ſic̄ bdelliū iudaicū ⁊ coſtꝰ ⁊ cē .II. et attritionis Tractatus taurea maior cū ſyr. acetoſo. ⁊ vt adiuuet ſyrupꝰ acetoſus iteꝝ ad illud cū īciſiōe ¶Hic Auic. poſtqͣꝫ on̄dit qͥ ē cura recta ꝯtuſiōis. qꝛ ē reſol uere ⁊ aperire on̄dit modū reſol̓onis. ⁊ diuidit̉ h̓ parse partes duas ẜm ꝙ duplicē ponit modū reſol̓onis quoꝝ vterqꝫ ꝯpetit ī ꝯtuſione ẜm diuerſaꝫ diſpōnē ipſiꝰ: nā vnꝰ modꝰ reſol̓onis eſt ꝑ medicīas tepidas ⁊ lenis calidita tis. ⁊ iſte ꝯpetūt qn̄ ꝯtuſio ⁊ ſolutio ꝯtinui q̄ ē in ip̄a nō ē ꝓfunda: ſꝫ ē ſuꝑficialis ⁊ ſanguis ibi coadunatꝰ nō ē mul tus nec in ꝓfūdo ꝯſtrictꝰ. Aliꝰ ē modꝰ reſol̓onis ꝑ ſcarifi catiōem ⁊ aꝑitionē ⁊ reſolutiua fortia. ⁊ iſte ꝯpetit qn̄ cō tuſio ē ꝓfunda ⁊ multa ⁊ ſanguis ēt ꝯtuſus ē multꝰ ⁊ groſ ſus ⁊ in ꝓfūdo ꝯſtrictus. 2ᵐ modū reſol̓onis Auic. pōit cū dic̄.(Ꝙ ſi nō fuerit ita ⁊ fuerint reſol̓ones ⁊cͣ. Prima ps diuidit̉ in tres. In pͥª ꝑte ponit talē modū reſol̓onis. ⁊ in 2ª ꝑte cōnumerat aliqͣs medicīas ẜm illū modū. ⁊ vl̓i zat ēt cuiꝰ ꝯpl̓onis dn̄t eē. Et ī 3ª ꝑte on̄dit vbi ſufficit ta lis modꝰ reſol̓onis. 2ª ibi Medicīe v̓o. 3ª ibi.(Et h̓ fortaſ ſe mēſura) Dic̄ gͦ pͥº. ꝙ ſi fuerit ⁊cͣ. ⁊ fortaſſe admīſtrat̉.ſ. ſuꝑ ꝯtuſionem de illis.ſ. medicaminibꝰ q̄ diximꝰ ſuꝑ ver beratos. Dixit aūt fortaſſe. qꝛ nō oēꝫ medicīe que ꝯpetūt ibi ⁊ h̓ nec ēt ille q̄ ꝯpetūt? ⁊ pn̄t aliqn̄ admīſtrari ꝯpetūt ī oī ꝯtuſiōe: ſꝫ ꝯpetūt maxīe ī ꝯtuſiōe q̄ aſſil̓at̉ ꝯtuſiōi fcē a v̓beribꝰ ⁊ flagell̓ oleis reſoluētibꝰ laxitudine. ⁊ olea re ſoluētia laxitudinē ſūt olea cal̓a: ſꝫ nō ml̓tū tēꝑate reſol̓o nis: ſic̄ ē oleū d̓ aneto ⁊ oleū d̓ camō illa ⁊ ſil̓ia. Et vt det̉ ⁊c̄. id addit īcidētal̓r. qꝛ de hͦ magis loquet̉ ī ſequēti caº. ¶ Medicīe v̓o carminantes ſanguineꝫ mortuū ſūt ſic̄ farina ordei ⁊ iſopus hūi da ⁊ ſil̓ia ꝯfecta cū aqͣ. Et forte eſt ſic̄ cala mētū mōtanū ⁊ ſauic ⁊ ꝓprie qn̄ cadit in capite. ⁊ ad vltimū illud cui ē mollifica tio cū cal̓itate ſubtili r̄ſoluēte r̄ſol̓one ſb̓ tili: ⁊ ex eis q̄ exiccāt exiccatōe ſubtili: nā ea q̄ ſūt vehemētꝭ reſol̓onis ⁊ exiccatōis cū admiſtrant̉ in īpreſſione eiꝰ reſoluūt ſubtile ⁊ īſpiſſāt ſpiſſū cū exiccatōe ſua ⁊ opilant poros iterū cū exiccatiōe ſua. CHic Aui. cōnumerat aliqͣs medicīas in ſpāli reſoluētes ſanguinē. ⁊ on̄dit ēt gn̄al̓r cuiꝰ ꝯpl̓onis dn̄t eē. ⁊ pꝫ qd̓ di cit. Et videt̉ qꝛ Auic. nō ponit aliqd̓ empl̓m ꝯpoſitū in cō tuſiōe. ¶ Nos poſſumꝰ ponere vnū empl̓m valde cōe in ꝯtuſiōe ẜꝫ can̄. quē Aui. pōit in lr̄a. ⁊ ē id. Re. folioꝝ mal uaꝝ ⁊ paꝝ aſinthij. ⁊ elixēt̉ in aqͣ. deinde ꝯpreſſa terant̉: ⁊ poſtea cū ſua decoctōe cū farīa ordei. ⁊ puluere ſemīs lini: ⁊ fenugreci ⁊ folioꝝ camōille ad ſpiſſitudinē coq̄ in olla ⁊ vtere calefacto. ⁊ ſi pōis ibi paꝝ furfurꝭ ſubtil̓ erit et bonū. ⁊ ad ſil̓itudinē iſtiꝰ ē pl̓i potes ēt ml̓ta alia ꝯpōere ⁊ facere ea magꝭ vl̓ minꝰ r̄ſolutīa. hͦ n̄ ē niſi ẜꝫ diſcretōeꝫ medici ẜꝫ necͣitatē quā videt ſāguīs r̄ſoluēdi. d̓in̄ cū. dic̄. ¶ Et hec fortaſſe mēſura excuſat ſollici tudnem in eo cuius cōtinuitas ſoluit̉ ꝓ pe cutem: ⁊ in eo qd̓ apparet nō ꝓfunda ¶ On̄dij Auic. vbi ſufficit tal̓ modus reſol̓onis dictꝰ. Et hec fortaſſe mēſura.ſ. reſol̓onis q̄ ſit ꝑ cal̓a tēperate excu ſat ſollitudinē ⁊cͣ. planū ē qd̓ dicit. Deinde cum dicit. ¶ Q ſi no fuerit ita. ⁊ fuerint ſolutiones multe ⁊ ꝓfunde ⁊ lōginque ab eo qd̓ ap paret nō erit exuſatio a ſcalpellatiōe ⁊ re ſoluat̉ qd̓ reſoluit̉ in ap̄atibꝰ ⁊ vlceribꝰ malis ⁊ eiꝰ ꝗdē diſpō non eſt diſpō v̓be rati. in v̓berato eniꝫ trahit̉ ma ad cute. ⁊ cutis ē in via vlceratiōis. Et in hoc ſi ſol uit̉ cōtinuitas ꝓfunde ſubmerſe. tunc il lud nō ſperat̉: q̄ꝑꝑ necͣium ē admīſtrare attrahentia cū fortitudine ⁊ ventoſas ⁊ ſcalpellationē: ⁊ ſortaſſe erit res maxīa: ⁊ fiet ad ap̄ationē magnā exteriꝰ ⁊ aggre gabit. ⁊ tūc oportebit vt feſtinet̉ ad aꝑiē dū ⁊ reſoluēdū illud qd̓ aggregat ī eo ſa niē vt ſedet̉ dolor cū eo qd̓ facit pͥus: ⁊ re ſoluat̉ maͣ cū aꝑtione. illud.n. ē ẜꝫ diſpo nē aꝑientē: ⁊ vt aperiat̉ velociꝰ cū adiu torio curationis eſt ſaluius: ⁊ fortaſſe re ſoluūt eā medicīe aꝑiētes abſqꝫ ſanioſi tate proprie qn̄ adiuuant eas caliditas ī nata ⁊ pori. Amplius obſerua medicīas predictas in ca. caſus ⁊ offenſonis. ¶ In iſta ꝑte Auic. pōit 2ᵐ modū reſol̓oniꝫ ꝗ aliqn̄ ꝯpetit in ꝯtuſiōe. Dicit gͦ ꝙ ſi nō fuerit ita.ſ. ꝙ in cōtuſiōe ſit fcā ſol̓o ꝯtinuitatis ꝓpe cutī: ⁊ in eo ꝙ apꝑꝫ ⁊ ꝓ ſꝫ fuerint ſo lutiones multe. vt qꝛ ſit fcā magna ꝯqͣſſatio ⁊ ꝓfūde ⁊ lō ginque ab eo qd̓ apꝑꝫ nō erit excuſatio a ſcalpellatōe. ⁊ hͨ iō vt egrediat̉ ſanguis ibi ꝯſtrictꝰ ꝗ nō poſſet reſolui ſo luꝫ ꝑ medicias p̄dictas ꝑꝑ multitudine ⁊ ꝓfūditatē ipſiꝰ ⁊ reſoluat̉ qd̓ reſoluit̉.i. ⁊ fiat reſol̓o hūoris ibi ꝯſtrīcti pꝰ ſcalpellationē ẜm modū ẜꝫ quē ſit reſol̓o in ap̄atibꝰ. ⁊ vl̓ ceribꝰ malis. vt.ſ. pōant̉ vetoſe: ſꝫ ēt ꝙ ipſe bn̄ dicit. ⁊ em̄ plaſtra reſolutiua ꝯferūt ⁊ aperitiua. Et eiꝰ ꝗdē diſpō nō ē diſpō v̓berati. ⁊ dat cām qͣre iſta nō ſimilat̉ illi dicens. ī v̓berato.n. trahit̉ maͣ ad cutī: ⁊ cutis ē ī via vlcerationis: ⁊ in hͦ. i. in ꝯtuſiōe vel in mēbro vbi ſit ꝯtuſio ſi ſoluit̉ ꝯti nuitas ꝓfunde ſubmerſe: tūc id nō ſperat̉.i. tūc n̄ ſperai ꝙ trahat̉ maͣ ad cutē ſolū: ⁊ vlceret̉ ſolū cutꝭ: ſic̄ ſit in ver berato ⁊ ſic̄ fit qn̄ ꝯtuſio ē ꝓpe cutē qͦ aſſil̓at̉ diſpōni ver berati. īmo attrahit̉ maͣ: ⁊ cōculcat̉ in ꝓfundo: qͣꝑꝑ necͣiū ē hic admīſtrare attrahētia cū fortitudine: ⁊ hoc vt traha tur maͣ ad exteriora: ⁊ nō ꝯculcet̉ īteriꝰ: ⁊ putre faciat mē brū ⁊ ventoſas cū ſcalpellatōe: ſꝫ in ꝯtuſione in qͣ ſoluit̉ ꝯtinuitas ꝓpe cutī non ē hͦ necͣiū. qꝛ ſanguis ibi reſoluit̉ ꝑ ſolutiua tēperate cū attrahat̉ ibi ſanguis ad cutē ſolū: ſi cut ſit in v̓berato. ⁊ ꝑꝑ hͦ dicebat Auic. ſupra in ꝯtuſiōe ta li ꝙ fortaſſe admīſtrant̉ ſuꝑ eā medicīe qͣs diximꝰ ſuper v̓beratos. ⁊ hͦ ē iō. qꝛ talis ꝯtuſio aſſil̓atur diſpōni v̓bera ti: ſꝫ in ꝯtuſiōe de qͣ loꝗtur hic nō ſufficeret hͦ ꝑꝑ cām di ctā. Si gͦ alius modꝰ ē reſol̓onis ⁊ extractiōis ſanguīs in ꝯtuſiōe ſupra dicta: ⁊ ī ꝯtuſiōe de qͣ hic loquit̉. Et fortaſ ſe erit res maxīa.ſ. illa q̄ attrahit̉ ad iſtā ꝯtuſionem. ⁊ fiet ſupple maͣ ad apatione magnā exterius: ⁊ aggregabit.i. colliget ⁊ fiet exitura ⁊ dubelet: non tn̄ aggregabit ſaniē vera ⁊ bonā: ſꝫ aggregabit maͣm malā q̄ erit cā ad putre factionē mēbri niſi cito ſuccurrat̉: ⁊ ꝑꝑ hͦ ſubdit vlterius dicens. Et tūc oportebit vt feſtinet̉ ad aperiendū.ſ. ante maturationē. qꝛ in tali caſu.ſ. qn̄ maͣ ē multa oꝫ aperire ap̄a ⁊ exiturā ante maturationē ẜm ꝙ delcaratū fuit priꝰ in caº de curatōe exiturarū apparētiuꝫ. qꝛ ſi tu velles ex pectare maturationē: tūc priꝰ fieret putre factio mēbri vt dcm̄ fuit ibi. ⁊ reſoluēdū id qd̓ aggregat ī eo ſaniē. qꝛ ali quando pol̓e ē: vt reſoluat̉ talis materia: ⁊ hͦ cum fortit̉ Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic. l 2 III De caſu ⁊ offen. Fen reſolutiuis ⁊ aperitīs. vn̄ ſi pol̓e ē ꝙ talis maͣ reſoluatur: opꝫ feſtinare ad reſoluēduꝫ eā anteqͣꝫ membꝝ putrefiat eo ꝙ talis materia nō ꝯuertit̉ ad ſaniē bonā. vnde ſi tu expectares maturationeꝫ: tūc membꝝ putrefieret. Et iō qn̄ dicit Auic: id qd̓ aggregat in eo ſaniem. ſanies non ſu mit̉ hic ſtricte ⁊ ꝓprie pro ſanie bona ⁊ laudabili: ſꝫ lar ge ad bonā ⁊ malam: vt ſedet̉ dolor cum eo qd̓ facit pus. ¶ Dices tu id nō videt̉ veꝝ ꝙ dolor ſedet̉ cum medicina faciēte pus. qꝛ dcm̄ ē modo ī mediate ꝙ dꝫ feſtināter ape riri ⁊ non expectare maturationem: qm̄ mēbrum putre fieret. ¶ Id ſoluit̉ per expoſitionem lr̄e qꝛ qn̄. Auic. di cit vt ſedet̉ dolor cū eo qd̓ facit pus: nō refertur id ad me dicinā: vt ītelligat auctor ꝙ dolor debeat ſedari ī tali ap̄a te cū medicina faciente ſaniem. qꝛ cōtrarium huius dem ē ſupra. Sed dꝫ lr̄a ſic ītelligi. ⁊ conſtrui ſic. bene dictuꝫ eſt ꝙ oꝫ vt feſtinet̉ in tali ap̄ate ad reſoluendum illud ꝙ aggregat ſaniē: vt ſedet̉ dolor. ſupple qui ē cū eo in om tali apate qd̓ fac̄ pus.i. qd̓ aggregat ſaniē talē.ſ. illaudabꝰ lem: dolor.n. in tali apatione nō dꝫ ſedari per maturati ua: ſed per aperitione ⁊ reſolutionē et pōt ſieri cum me dicinis fortibꝰ. ¶ Poſſet etiam exponi alio mō ita ꝙ re feratur ad medicinā: vt ītelligat̉ ꝙ dolor ſedet̉ cuꝫ medi cina faciente ſaniem: ſed nō ſub iſta ītentione.ſ. qͦꝫtum re ſoluit tēperate. qꝛ cū in tali ꝯtuſione ⁊ apate ſit magnꝰ do lor oꝫ prius incipere a debiliter reſoluentibus. deinde ꝓ cedere ad fortia: nūc aūt ea que ſūt maturatiua cum hoc ꝙ ſūt maturatiua ſūt debilit̓ reſolutiua. quia ſunt calida temperate: eadē enī medicina pōt hr̄e plures v̓tutes ⁊ ef fectus. ⁊ iō in prīcipio dolor ſedet̉ cū talibus medicinis: nō tn̄ ſub iſta intentiōe quā maturāt: ſꝫ ſub illa et ꝓpter hoc nō oportet ea ꝯtinuare: ſed apponere ea in pͥncipio deinde ꝓcedere ad fortiora. nō ergo ꝯtradicit ei qd̓ dictū eſt ſupra ꝙ eadē medicina pōt apponi ſub pluribª intē tiōibus ꝓpter diuerſas intentiōes quas hꝫ. ⁊ reſoluatur materia.ſ. in tali ꝯtuſiōe cū apertiōe vel.ſ. cū ferro vl̓ cū medicinis. enī pro qꝛ iſtud.i. curatio iſtius ꝯtuſiōis ē ẜm diſpoſitionē aperientē.i. ẜm diſpofitionē apertiōis ⁊ reſo lutiōis: vel cū ferro vel cū medicinis. ⁊ tūc ꝯparat Auic. apertionē q̄ ſit cū ferro ad apertionē cum medicinis di cens: ⁊ vt aperiat̉ velocius cum adiutorio curationis.ſ. q fit cū ferro ē ſaluius.i. ē tutius qͣꝫ cū adiutorio curationis que fit cū medicinis. Et rō huius ē. qꝛ in tali materia mul ta cū medicina nō aperiat niſi in longo tꝑe poſſet mēbrū prius putrefieri. Aliqn̄ tn̄ bn̄ pōt reſolui cū medicinis ⁊ maxime in caſu quē Auic. ſubdit ī lr̄a dicēs. Et fortaſſe. reſoluūt eā medicine aperiētes abſqꝫ ſanioſitate: ⁊ ꝓprie qn̄ adiuuat caliditas innata: qꝛ ſit fortis: ⁊ pori: vt qꝛ ſint ampli. Et videte p̄ ceteris emplaſtris q̄ debeāt reſoluere ſanguinē multū vt quādo mēbrū ē quaſi totū denigratū. Ego fui exꝑtus illd̓ emplaſtrū. Re parū croci: ⁊ miſce̓ cū aqua calida: vt virtus egrediatur in hac aqͣ: ⁊ ꝯfice cū fa rina ordei ⁊ parū mellis: ⁊ coque ad ſpiſſitudi nē. de inde miſce ibi parū pulueris arſenici. Potes etiam ꝯponere alia emplaſtra ex alijs reſolutiuis fortibꝰ: hoc aūt dimit tatur bono ingenio ⁊ artificio medici ſciētifici. Amplius obſerua medicinas p̄dictas.i. dicēdas in capl̓o caſus ⁊ of fenſionis.i. dictū pōt referri ad medicinas locales q̄ po nuntur in illo capl̓o. qꝛ ibi ponūtur medicine reſolutiue que valēt etiā in ꝯtuſiōe. Et pōt hoc etiā referri ad medi cinas q̄ bibunt̉: vt.ſ. obſerua medicinas illas q̄ ibi dn̄r ſi cū tali ꝯtuſione magis accidit leſio in mēbris interioribꝰ qꝛ cū tali ꝯtuſiōe ml̓totiēs hͦ accidere p̄t. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs. ¶ Ligatura aūt que adminiſtrat̉ ſuꝑ cō tuſionē iam dictū eſt in modo ſuo: ꝙ qn̄ accidit attritio aut cōtuſio. tūc liga ipſam et ſit inſtr̄m tuū ſuꝑ locum ipſū ſtrictum valde: ⁊ vadat cū ligatura ad ſuꝑiora pro ceſſione plurima.ſ. ad ꝑtes epatis: ⁊ ad ī feriora parū ⁊ nō addas aſtellas neqꝫ pul uillos. lini ergo deſuꝑ aſtellas plurimas qm̄ ē neceſſariū reſoluere illū ſanguineꝫ mortuū: ⁊ eſt neceſſariū multū intende re vt vadat ligatura ad ſuꝑiora ne effun datur ad ipſā aliquid: ⁊ eiꝰ ꝓceſſio deſu per ſit mollior: ⁊ ſit pānus durus ſubtilis vt ſufferat ſtrictura ⁊ feſtinet cōtinuitas embrocarū cū ea: ⁊ p̄paret̉ mēbrū ad ſu periora: ſicut ſit in fluxū ſanguis. Et hec cura.ſ. ligatura oꝫ vt ſit anteqͣꝫ apet̉ mē brū qm̄ mēbrū qn̄ ap̄at̉ nō ſuffert niſi li gaturā equalē nedū a vehemētia cōpreſ ſionis: ⁊ ꝓpter illud medicet̉ cū empl̓is et cōtinuitate effuſionis aque calide de ſuꝑ. Glandularū aūt curatio que ſequun tur contuſionē eſt cū plūbo deſuꝑ poſito ne addētur ⁊ magnificent̉ ⁊ fortaſſe eua cueātur ⁊ ſit in eis contuſio. ¶ In qua parte poſtqͣꝫ poſuit curā cōtuſionis qͣꝫtum ad vl̓ia ⁊ qͣꝫtū ad medicinas locales oſtendit qualis ligat ra ⁊ qualis p̄paratio fit in ea. Dicit ergo ligatura aūt ⁊cͣ. Iam dictū ē.ſ. a ſapientibus ad partes capitis. i. ad par tes principij membri: ⁊ non addas aſtellas.ſ. nec puluiſ los: ⁊ hoc eſt vt nō conſtringant ſanguinē intus: nec etiā faciant dolorem qui eſt cauſa maioris attractionis. line ergo ſuꝑ aſtellas plurimas hoc eſt dr̄e. ⁊ dato ꝙ ſit neceſ ſe ponere ibi aſtellas: vt quia ſit ibi facta aliqua diſtoca tio vel fractura: tunc line.i. inunge plures taliū affellaꝝ ſ. cū oleo aliquo reſolutiuo: quoniā eſt neceſſariū ⁊cͣ. Et feſtinet.i. cōtinuetur vel multiplicetur ꝯtinuitas embro carum.ſ. reſoluentia ſicut eſt embroca ex camomilla ⁊ ſe mine lini et fenugreco ⁊ ſimilibꝰ. ⁊ hͦ cura ⁊cͣ. Et propi id medicetur.ſ. qn̄ eſt ap̄a cū emplaſtris.ſ. reſolutiuis: ⁊ cum quātitate effuſionis aque cal̓e deſuꝑ. aqua eī cal̓a eſ optima in mitigatiōe doloris tal̓ ap̄atꝭ. ⁊ hoc dicit Gal̓. ī de ingenio. Dicit enī aqua vero cal̓a que mitigat dolorē omnis ap̄atis fugienda ē ⁊cͣ. Tunc ſuꝑeſt illa ꝑs. Glādu larum autē curatio. In iſta ꝑte Aui. ponit curā glandula rum que aliqn̄ accidūt poſt ꝯtuſionē. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. ¶ De caſu ⁊ offenſione ad lapidem aut parietem aut aliud. Aſus ⁊ offenſio ledūt ⁊ impediūt cū cōtuſionē ⁊ attritiōe. Et eſt in eis timor ꝓpter ſol̓onem cōtinui tatis accidentē in viſceribꝰ.ſ. in pāniculis ſuis et neruis eorum et venis magnis que ſunt in eis. et eſt in eis timor iterum propter vehementiam doloris/ ¶ In p̄cedenti caº Aui. determinauit de cōtuſione ⁊ attri tione ẜm ꝙ leſio ipſa ꝑtinet ſolū ad membra exteriora. In hoc caº Auic. determinat de ꝯtuſione ⁊ attritiōe ẜm ꝙ leſio ip̄a ꝑtinet etiā ad membra interiora. ⁊ vocat Aui. ꝯtuſionem in hac intentione hoc noīe.ſ. caſū ⁊ offenſio nem. et iō Aui. intitulat hoc capl̓m de caſu ⁊ offenſione. .II. Tractatus Ad lapidē aūt parietē attritio ẜm ꝙ eius leſio ꝑtinet vſqꝫ ad interiora. ⁊ iſta ꝑs diuiditur in duas partes. primo determinat quedam de caſu ⁊ offenſione theorice. 2º. practice ponēdo curaꝫ ip̄a rum. 2a ibi(Si fuerit fractura) Prima pars diuiditur in partes ſex. in prima parte ponit nocumēta in generali q̄ accidūt ex caſu ⁊ offēſiōe. in 2ª ꝑte on̄dit ī qͦ corꝑe fac̄ ma ius nocumētū: ⁊ in quo minꝰ. In 3ª p̄te on̄dit ꝙ glandu le poſſūt etiā accidere ex caſu ⁊ offenſione. ⁊ remittit nos pro cura ipſaꝝ ad ea q̄ dcā ſūt priꝰ. in 4ª ꝑte ponit q̄daꝫ nocumēta in ſpāli q̄ p̄n̄t accidere ex caſu ⁊ offēſiōe. ī5ª ꝑ te pōit q̄dā ſigna ꝓnoſtica mortis in caſu ⁊ offēſione. ī 6ª ꝑte addit ꝗddā in quo docet diſtinguere locū ꝗ recipit ca ſū an ſit neruoſū vel carnoſū. 2ª ibi.(Et qͣꝫto plus corpus eſt maiꝰ) 3ª ibi.(Et glādule iteꝝ) 4ª ibi.(Et accit qn̄qꝫ) 5ª ibi.(Et ille ꝗ aduenit) 6ª ibi.(Et cū locꝰ illiꝰ ꝗ ⁊cͣ. Dicit gͣ pͥº. Caſus ⁊ offenſio ledūt ⁊ īpediūt cū ꝯtufiōe ⁊ attritōe ſ. q̄ ſit exteriꝰ. ⁊ ē in eis timor ꝑꝑ reſol̓onē.i. ꝑꝑ diſlocatio ne ꝯtinuitatis accn̄tē in viſceribꝰ.i. de mēbris īterioribꝰ. ⁊ ē in eis timor ꝑꝑ vehemētiā doloris. in caſu.n. ⁊ offēſio ne ſit vehemēs dolor: qꝛ fit leſio ī mēbris exterioribꝰ. ⁊ in terioribꝰ. magnus enī dolor timoroſus ē ꝑꝑ diſſolutionē virtutis quā facit ex qua aliqn̄ ſequit̉ mors. ¶ Et quāto plus corpꝰ ē maius tāto ē ti mor vehementior Et ꝓpter illud fit ꝙ nō accidit infantibus in caſibus eorū de le ſione quod accidit puberibus. ¶ In iſta 2ª ꝑte Aui. on̄dit in quo corꝑe eſt timor maioris nocumēti: ⁊ in quo mīoris. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. qꝛ qͣꝫto corpus ē maius tāto magis ledit̉. qꝛ ē magis pōderoſū: vn̄ maiorē caſū recipit. ⁊ ſil̓r etiā ītellige ꝙ qͣꝫto corpus ē maiꝰ ⁊ gra uius in motu tanto maiorē recipit leſionē ꝑꝑ eādeꝫ cam. ¶ Sed tu dices vr̄ ꝙ maior leſio debeat accidere infātibꝰ in caſibus ⁊ ī offēſionibꝰ ip̄oꝝ qͣꝫ iuuenibꝰ. qꝛ ſūt corꝑa debiliora ⁊ hn̄t oſſa ⁊ alia mēbra magis tenera. vn̄ citius ꝯquaſſātur qͣꝫ mēbra iuuenū que ſūt dicta. gͦ maiorē reci piūt leſionē qͣꝫ iuuenes. Et hoc ſignū vr̄ eē. qꝛ n̄ ſuſtinēt ita ꝑcuſſiones ⁊ verbera ſicut iuniores. ¶ Ad hoc dicen dū ꝙ offenſio q̄ accidit corꝑi pōt eſſe duplex. vna ē q̄ acci dit ex obuiatōe corꝑis ad rē ꝯtundētē: ſicut ē qn̄ corpꝰ ca dit ex alto loco ⁊ cadit ſupra lapidē vel aliꝗd alid̓. Alia eſt que accidit ex obuiatione rei ꝯtūdētis ad corpꝰ. ⁊ hoc ē ſicut qn̄ corpꝰ ꝑcutit̉ cū baculo ligneo vl̓ ferro vl̓ cū lapi de vl̓ cū aliquo tali. Modo dico ꝙ in pͥma offēſiōe magꝭ leditur corpus iuuenū qͣꝫ infātiū. Et rō huiꝰ ē. qꝛ ſūt gra uiora: ⁊ iō fortiꝰ cadūt. ⁊ ꝑ ꝯn̄s magis imprimit̉ in eis cō tuſio. ⁊ hoc mō intelligit Aui. ſed 2ª offenſiōe magis le duntur corꝑa pueroꝝ qͣꝫ iuuenū. ⁊ hoc mō ꝓcedit argu mentū ⁊ etiā ſignum. hoc autem non intelligit Auicēna. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et glandule iterū multiplicant̉ ī caſi bus ⁊ offenſionibus ⁊ verberationibus: et eſt neceſſarium vt ſuccurratur cum eo qd̓ narrauimus loco ſuo. ¶ Aui. oſtendit ꝙ glandule etiā poſſunt accedere ex caſu et offenſione. Et pꝫ qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et accidūt qn̄qꝫ ex caſu ⁊ offenſiōe no cumēta magna ex inciſione lateris ī cor de: aut ſtomaco ⁊ morit̉ ſtatim. ⁊ accidit quādoqꝫ vt retineant̉ vrina ⁊ egeſtio: et egrediūtur volūtarie. Et quādoqꝫ acci dunt vomitus ſanguīs ⁊ fluxus ſanguis nariū vehemēs ꝓpter inciſione vene in capite aut ep̄e: aut ſplene ⁊ aꝑtio vētris ⁊ ſtrictura āhelitꝰ ⁊ abſciſio vocꝭ ⁊ locutōis ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit quedā nocumēta ī ſpāli qͥ pn̄t ac cidere ex caſu ⁊ offenſiōe. ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. ¶ Deinde cū dicit. ¶ Et iſte cui aduenit offenſio: aut caſus aut aliud ⁊ abſcindit̉ ẜmo eiꝰ ⁊ inclinat̉ caput eiꝰ ⁊ areſcit anhelitus eius: ⁊ ſudat frons ipſius morit̉ ſtatī. Et qn̄ accidit ei aut pūctio: aut verberatio ꝑcuſſione cla moſa vomitus ſanguīs in hora ⁊ lenitas nature morit̉ ⁊ faciliꝰ ē ei vt euomat ip̄m ꝑmixtū cū cibo proprie. ⁊ ſi illud qd̓ ap paret iā ap̄atū fuerit: deinde occl̓tat̉ apa ⁊ quieſcit ap̄a: deinde euomat poſt ip̄m ſaniē morit̉ ſtatī. ⁊ ille ꝗ cadit ſuꝑ planiti em: deinde currit ex eo ſanguis plurimꝰ tūc neceſſariū ē vt ap̄etur ⁊ moriat̉ ⁊ ille ꝗ cadit ſuꝑ caput ſuū multotiēs nō loꝗt̉ ⁊ cū remanet vſqꝫ ad tertiū ⁊ nō minuit̉ neqꝫ addit̉. tūc laudat̉ ī tertio ⁊ expectat̉ vſqꝫ ad ſeptiⁿ ⁊ n̄mouet̉ an̄ illd̓ cū aliquo ¶ In ꝑte iſta Aui? ponit quedā ſigna ꝓnoſtica mortis ī ca ſu ⁊ offēſione. ⁊ dic̄. Et ille cui aduenit ⁊cͣ. ⁊ areſcit anhe litus eiꝰ.i. ⁊ deficit anhelitꝰ eiꝰ. ⁊ faciliꝰ ē ei.ſ. minꝰ malū eſt ei vt euomat ip̄m.ſ. ſanguinē ꝑmixtū cū cibo ꝓprie. ⁊ ſi id qd̓ apꝑet.i. locus exterior iā ap̄atū fuerit deīde.ſ. qͣſi ſubito occultat̉ ap̄a ⁊ ꝗeſcit: qꝛ vr̄ qͣſi delituiſſe. deinde.ſ. parū poſt euomit pꝰ illud ſaniē morit̉ ſtatim. Et rō huiꝰ eſt. qꝛ qn̄ ſit ap̄a exterius: ⁊ poſtea ſub eo occultat̉ ⁊ vr̄ de liteſcere. deinde eger poſtea euomit ſaniē. tūc hoc ē. quia maͣ que fec̄ ap̄a exterius ē tāta ꝙ redit ad interiora ꝑꝑ de bilitatē nature que nō p̄t reſiſtere. ⁊ iō deliteſcit ap̄a exte rius ⁊ fit interiꝰ apa magnū ⁊ exitura vi ſinthomatis erū pitur: vnde eger euomit ſaniē. ⁊ ex tali eruptiōe ſeꝗt̉ de fectio ſpirituū ⁊ ſuffocatio: vn̄ eger morit̉ ſtatim. Et ille qui cadit ſuꝑ caput ſuū multotiēs nō loꝗt̉. ⁊ cā huiꝰ ē: qꝛ tunc cerebrū ledit̉ ⁊ ꝑturbat̉. ex leſiōe aut cerebri ſeꝗtur leſio in motu volūtario: ⁊ in ſenſu ⁊ in toto corꝑe ꝑꝑ cō paſſionē neruoꝝ ꝗ ſūt inſtr̄a ſenſus ⁊ volūtarij motꝰ. ⁊ iō tales fine voce ⁊ ſine motu totiꝰ corꝑis eſſe vident̉ ſic̄ ē in apopleticis. ⁊ hͦ dic̄ Hy. in illo affoº. 7. ꝑticule. Quibuſcū qꝫ cerebrū motū fuerit ab aliqua occaſione neceſſe ē ſtatī ſine voce fieri. Et cū remanet vſqꝫ ad tertiū: ⁊ nō minuit̉ nec addit̉: tūc laudat̉ in. 3º. ⁊ expectet̉ vſqꝫ ad ſeptimū ⁊ nō moueat̉ an̄ id cūⁱ aliquo. hoc ē dicere ꝙ qn̄ appar et ta le accidēs ſupradictū: tūc n̄ debemꝰ aliꝗd agere an̄ ſepti mū diē: ſꝫ dimittere naturā oꝑari: ⁊ tūc ſi vſqꝫ ad tertiū di em̄ nō minuit̉: nec addit̉ eſt ſignū bonū. deinde oꝫ expe ctare vſqꝫ ad ſeptimū. qꝛ aut ſaluat̉. vt.ſ. ſi minuit̉: aut mo ritur ſi addit̉. Et rō huiꝰ ē: qꝛ cū talis morbus ſit ꝑacutus natura nō pōt ip̄m portare vltra ſeptimū diē: qꝛ ſeptim dies ē terminꝰ egritudinū ꝑacutaꝝ: ⁊ ī iſto aut ſaluat̉ au morit̉.i. ſeptimo. ¶ Ulteriꝰ aūt intellige ꝙ cū Aui. dicit ⁊ nō moueat̉ an̄ ſeptimū diē cū aliquo credo ꝙ intelligit maxīe de medicis q̄ aſſumūtur ꝑ os. qꝛ cū natura ſit vald̓ pugnās cū morbone diſtrahat̉ natura a tali pugna nil dꝫ dare an̄ ſeptimū: niſi forte daretur cibus ſubtiliſſimus ad ſuſtentationē virtutis: ſed circa locum ꝑcuſſionis bene poſſumus aliquid apponere: ſicut maxime redoleon te pidum qd̓ eſt bonū: qꝛ ꝯfortat cerebrū ⁊ virtutes ipſius Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Aui. 3 Fen De cura caſus et offen. .IIII. ẜm ꝙ ponit Aui. ⁊ etiam prohibet apoſtema calidum. Deinde cum dicit. ¶ Et cum locus caſus illius qui cadit nō rubet: tunc locus eſt neruoſus. ¶ Docet Aui. diſtinguere. locū caſus: ⁊ ꝑcuſſiōis qn̄ ē ner uoſus ⁊ qn̄ carnoſus dicēs. ⁊ cū locus illiꝰ ꝗ cadit nō ru bet.ſ. caſus: tūc locꝰ ē neruoſus.i. tūc ꝯtuſio ⁊ offenſio fa cte ſūt maxime in neruo. Et rō huiꝰ ē: qꝛ rubor cauſatur ex ſanguīe exn̄te in mēbro. nūc autē in neruis ē paꝝ ſan guīs. qꝛ ſunt creati ex humiditate quā ꝯgelauit frigus. et iō cū locus ꝗ ꝑcutit̉ nō rubet. tūc hoc ē qꝛ facta ē leſio ī ¶ De cura caſus ⁊ offe. Cap̄. v. neruo. I nō fuerit fractura ⁊ diſtocatio ⁊ fluxus ſanguīs oꝫ vt ſuccurrat̉ mēbro offēſo: aut leſo ꝑ caſū. qua re ponat̉ ſuꝑ ip̄ꝫ quod ſtringat ip̄ꝫ. Et cū hoc neceſſe ē curāti hoc capl̓m vt refir met donec videat̉ ei ꝙ īterius nō ē cā ꝓ perās ad ꝑditionē. Et ſi ē neceſſariū vt feſtinet plus ⁊ fecerit ē neceſſariū diſpoſi tio illd̓: oꝫ tūc vt ꝓperet ⁊ flebotomet et mīſtret cliſtere leue ſubtile: dein̄ ſi poſſi bile ē ei vt ſtrīgat locū ⁊ oppilet fiſſurā ſi accidit cū eis q̄ diximꝰ ꝓperet ad illud. ¶ In p̄cedēti ꝑte determīat Aui. de caſu ⁊ offenſiōe theo rice. hic determīat de eis practice. ⁊ diuidit̉ hec ꝑs ī par tes duas. In prīa ꝑte oſtēdit q̄ ſūt fienda in cura caſus ⁊ offēſionis. in 2ª ꝑte on̄dit qͣles medicine tā intertores qͣꝫ exteriores ꝯpetāt ī ip̄is. 2ª ibi.(Et medicīe q̄ necͣrie ſūt) Dic̄ gͦ pͥº. ſi nō fuerit fractura.ſ. ⁊ oſſis diſlocatio ⁊ fluxus ſanguis: eo ꝙ iſta hn̄t ꝓpriā curā ⁊ ꝓpria capitula in ꝗbꝰ determīant̉ de eis ẜm ꝙ pꝰ apꝑebit. ⁊ iō tāgere curā ip̄e rū hic nō ꝑtinet ad ꝓpoſitū. ſꝫ ad ꝓpoſitū ꝑtinet tāgere curā ꝯtuſiōis ⁊ diſlocatiōis q̄ ſit a caſu ⁊ offēſiōe. ⁊ iō ſub dit Aui. oꝫ vt ſuccurrat̉ mēbro offēſo: aut leſo: qͣre ponat̉ ſuꝑ ip̄m ꝙ ſtrīgat ip̄m.i. qd̓ ꝯglutinet ⁊ īcarnet. ſꝫ cū hoc ſit reſoluēs ⁊ mollificās: vt dicet ī ſeq̄nti ꝑticula. ⁊ cū hͦ. i. vltra hāc ītētionē nec̄e ē curāti hͦ capl̓m.i. curāti ẜm hͦ ca pitulū caſus ⁊ offēſiōis. ⁊ refirmet.i. vt reſpiciat ꝑ accn̄ tia dicta ī ꝑte pͥori donec videat̉ ei ꝙ interiꝰ nō ē cā ꝓpe rans ad ꝑditionē. Et ſi eſt talis leſio in īterioribꝰ nccriū eſt vt feſtinet plus.ſ. qͣꝫ priꝰ eo ꝙ ē maior timor: ⁊ fecerit diſpō ē nccͣriū illud.ſ. feſtinare oꝫ: tūc vt ꝓperet ⁊ flōmet ⁊cͣ. Deinde ſi pol̓e ē ei vt ſtringat.i. ꝯſolidet locū ⁊ oppi let fixurā ſi accidat ſupra ī mēbris īterioribus ꝓperet ad id cū eis q̄ dicemꝰ ſtatī poſt. Et videte ex hac ꝑte Aui. n̄ vult plus hr̄e niſi ꝙ ītētiōes ī cura iſtoꝝ reꝗͥrūtur qꝛ ī as intētōes oꝫ nos hr̄e. vnā ad leſionē mēbroꝝ interio ſicut ad priorem: eo ꝙ de ip̄a eſt maior timor: aliā ad le ſionem membrorum exteriorū. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et medicine q̄ ſūt neceſſarie ſūt opilā tes cōglutinātes et ⁊ reſoluētes materiā cū facilitate ⁊ mollificates ſicut ī cōtuſio ne ⁊ incarnatiue annexe deforis ⁊ intus. Et melior cibus eius ē mes ⁊ cicer. ¶ In ꝑte iſta Aui. on̄dit qͣles medicie ꝯpetūt ī vtriſqꝫ īten tiōibꝰ.ſ. tā ille q̄ ſumūtur īteriꝰ qͣꝫ ille q̄ ſumūt̉ exterius. Et iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. In prīa ꝑte on̄dit cuiꝰ oꝑa tionis dn̄t eē tales medicīe. ⁊ in 2ª ꝑte ponit tales medici nas ī ſpāli. 2ª ibi. De medicis aūt qͣs oꝫ ⁊cͣ.) In prīa ꝑte vult dicere Aui. ꝙ medicīe q̄ ſūt necͣrie in caſu ⁊ offenſio ne ſiue ſumātur ꝑ os ſiue ponātur exterius dn̄t hr̄e has oꝑatiōes. qꝛ dn̄t eſſe opilatiue ⁊ ꝯglutinatiue. ⁊ cū hͦ mol lificātes ⁊ reſoluentes ſic̄ ſūt in ꝯtuſiōe: ⁊ dn̄t etiā eſſe in carnatiue. Et videte in hoc ē dria inter medicias q̄ reꝗ runt̉ hic: ⁊ inter medicias q̄ reꝗͥrūtur ī ꝯtuſione ⁊ attri tione: qꝛ mredicie q̄ ponūtur ī ꝯtuſione ⁊ attritiōe dn̄t eē ſolū mollitiue ⁊ reſolutiue ſine opilatōe ⁊ ſtipticitate ꝓ pter cās ibi dictas. ſꝫ in caſu ⁊ offēſione dn̄t eē mollitine et reſolutiue. ⁊ cū hͦ dn̄t eſſe ꝯſolidatiue ⁊ ꝯglutinatiue. ⁊ iō ſūt cū aliqua ſtipticitate ⁊ opilatiōe. ⁊ hͦ ſiue oēs iſte v̓tutes reꝑiant̉ in vna medicīa ſiue cōponatur emplaſtꝝ ex medicis pl̓ibꝰ ī ꝗbꝰ ſūt iſte diuerſe v̓intes. Rō āt qͣre in caſu ⁊ offēſiōe dn̄t habere medicie v̓tutē opil̓onis et ī carnatōis ē ꝑꝑ fiſſurā q̄ īterius accidit q̄ indiget ꝯſolida tiōe. ⁊ ꝑꝑ fluxū ſanguīs ex illa ruptura euenientē vt re ſtrigat̉. Sꝫ nō dꝫ eē illa opilatio cū friditate. ſꝫ cū reſol̓e ne ⁊ mollificatiōe vt reſoluat̉ ſanguis. ⁊ maͣ ibi ꝯgelata ⁊ iō ſi ponerētur ſolū medicīe reſolutiue ⁊ mollitiue au geret̉ nocumētū ī mēbris īterioribꝰ: qꝛ augeret̉ fiſſura ⁊ fluxus ſanguis. ⁊ ſi ponerēt̉ ſolū opilotiue ⁊ ꝯglutinatīe augeret̉ nocumētū iteriª ⁊ exteriꝰ ⁊ ꝯgelaret̉ ibi maͣ. ⁊ iō dn̄t hr̄e vtraſqꝫ v̓tutes. ¶ Et addit Aui. Et melior cibus eiꝰ ē meſos.i. faxioli rubei ⁊cirini: qꝛ iſta nutriūt ⁊ ꝯſtrī gūt ⁊ ꝯſolidāt ⁊ mūdificāt īteſtina. ¶ Deinde cum dicit. ¶ De medicīs āt qͣs oꝫ ſumere illū ꝗ pa tit̉ cōtuſionē aūt offēſionē aūt caſū meli or: ⁊ an̄cedēs ē mumia pura cū oleo noīa to ſambucīo ⁊ vino: ⁊ qn̄qꝫ fiat cōſecutio cū aliquo cliſterioꝝ. Et det̉ ī potu reuſi ni cū aureo vno rubee tinctoꝝ in vino ⁊ bolumar. ⁊ pꝰ ip̄m allemū ⁊ armenū ⁊ ſu mac: ⁊ ſarcocolla cōfert valde cū īcarna tōe ſua ⁊ alumē ānexū ē iuuatiuū ꝯſtricti uū ⁊ ē de eis quoꝝ iuuamētū fit vehemēs ⁊ arſenico ē virtꝰ mirabil̓ ī oībꝰ q̄ ſtͣ neceſ ſaria de īcarnatiōe ⁊ reſolutōe ſanguīs ⁊ ꝓhibitōe nocumēti cū ī potu ſumit̉: ⁊ ſuc cus cetauree maioris ⁊ ariſtologia ⁊ bdel liū ⁊ coſtꝰ ebibita cū firupo acetoſo iuua tiua ſūt oīa. Et de illis qͥ ī potu dant̉ ad leniēdū ⁊ ſoluēdū ſūt caſſiafiſtū. ⁊ oleū amigda. Trociſcꝰ bonꝰ. ℟. reuſini. vij. lacce rubee an̄. iiij. terre ſigillatē. iij. fiant trociſci: ſūmatur in potū cū aqua ciceris. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit iſtas medicias in ipāli que ſūt ad caſū ⁊ offenſionē. ⁊ iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte ponit medicīas que aſſumūtur interiꝰ. in 2ª ponit me dicinas que ponūtur exteriꝰ. 2ª ibi.(Et demedicinis q̄ de ſuꝑ) Dicit gͦ pͥº. De medicis aūt ⁊cͣ. mumia eſt res q̄ inue nitur in terris vbi corpora mortuoꝝ aloe ꝯdiunt̉ a ꝗbus humor mortui cū aloe mixtus reſoluit̉: oleo nominato ſambucino.i. oſeo illius arboris que d̓r arbor gariofolo rū. alumē arme.i. auripigmētū vl̓ arſenicū citrinū: qd̓ idē ē. ⁊ alumē ānexū.i. alumē ſciſſū. ¶ Deinde cum dicit. Et de medicinis que deſuꝑ ponūt̉ ſūt althea ⁊ myrrha ⁊ maſtix ⁊ almugat qn̄ cū ea fit emplaſtrū aut bibit̉: nā eī ē ꝓprie Tractatus De offen. ſuꝑ ven. ⁊ vl. .II. 84 tas bona in fractura ⁊ diſtocatione ⁊ ītor ſionē ⁊ ꝯtorſiōe verberatiōe ⁊ caſu ⁊ offē ſione: ip̄ꝫ.n. ſanat ⁊ īcarnat velociter: ⁊ ſe dat dolorē: ⁊ ſi fuerit hn̄s vehemēteꝫ fra cturā indurat eā ⁊ fortē facit: ⁊ de medici nis oppilātibꝰ eſt acatia. eſt.n. mirabilis in algebra iterū ſicut aloēs ⁊ bolus ar. et alleū ⁊ ſumach ⁊ almes ⁊ gypſum ⁊ calx ambo extincta ⁊ rizi ꝯtritu: ⁊ de glutinā tibus eſt ſarcocolla: ⁊ de vaporatiōibus bonis ſunt folia cup̄ſſi decocta cū ſanſu co: ⁊ ſil̓r folia albetil. ⁊ ſil̓r ſi ponat̉ in eis lac acētoſum. ¶ Aui. ponit medicīas ſpāles q̄ ponunt̉ exterius: ⁊ pōt di uidi ꝑs illa in ꝑtes pl̓es: qꝛ in pͥma ꝑte videt̉ ponere ma gis medicīas reſolutiuas: lꝫ ēt hēant de alijs ꝓprietatibꝰ in ſcd̓a ꝑte ponit medicias opilatiuas. in 3ª ꝑte ponit me dicīas q̄ v̓tutē hn̄t īcarnād. iin qͣrta ꝑte pōit medicīas cō gelātes. in ꝗnta ꝑte ponit medicīas qͣſdā cū ꝗbus pōt fie ri euaporatio ſi volumꝰ ea facere. 2ª ibi. De medicinis. 3ª ibi. In Agebra ſunt.) 4ª ibi.(Et de ꝯgelātibꝰ.) 5ª ibi. (Et de euaporātibꝰ.) oēs tn̄ iſte ꝑtes exponant̉ ſil̓ vbi īdi get fieri expō. Dicit gͦ. Et de medicīs q̄ deſuꝑ ponūt̉.i. ſu ꝑ locū offenſionis exteriꝰ ſunt altererea. al̓s altea. vtraqꝫ lr̄a pōt ſaluari: ſꝫ credo ꝙ debeat potiꝰ dicere altea: ſi di cat altererea: tūc ītellexit ꝑ altererea ſpēs aromaticas: ſic̄ ſunt muſcus ⁊ xilloaloēs ⁊ gallia ⁊ calamꝰ aromaticus. iſta.n. bona ſunt in caſu ⁊ offenſione: qꝛ reſoluūt: ⁊ ēt ſti pticāt ⁊ ꝯfortāt locū ne recipiat ⁊ ꝯſolidāt: ⁊ hͦ cōfirmat̉: qꝛ Almāſor pōit has medicias in pͥº li. caº de caſu ⁊ ꝑcuſ ſione q̄ fiūt in capite: aut in alia ꝑte corꝑis. Si aūt dicat al tea: tūc ꝑ alteā ītelligit maluauiſcū ꝗ ꝗdē maluauiſcꝰ opti mus eſt in ꝯtuſionē: ⁊ ꝯtorſione ⁊ caſu ⁊ ſil̓ibꝰ ẜm ꝙ pōit Aui. in 2º li. caº de altea: eo ꝙ eſt reſolutiuꝰ cū mollifica tiōe. ⁊ almugat.i. bdelliū. in algebra.i. in fractura: ⁊ ſi iſte medicīe īcarnāt fracturā: incarnātqꝫ ēt alias fixuras: ale mū.i. ſordes vaſoꝝ apū: alemis.i. faxioli. Et de euaporā tibus bonis ſunt folia cup̄ſſi decocta cū ſambuco: qꝛ folia cup̄ſſi ſtipticāt ⁊ reſoluūt: ⁊ ſil̓r etiā ſambucꝰ reſolutiuus. ⁊ eſt arbor garrifollis. folia alethil.i. tamariſci maſculi. ¶ De offenſione ſuꝑ ventrē ⁊ vlcera. Capl̓m vj. Am diximus de hoc in lib. iij. in quo ē excuſatio. Et oportet vt ite retur ſuꝑ eam operatio. ¶ In iſto capl̓o Aui. determinauit deſcēdēdo in ſpāli ad offenſionē q̄ ſit ſuꝑ ventrē ⁊ viſcera: ⁊ ītelligo ꝑ ventrē ⁊ viſcera totā ꝯcauitatē mēbroꝝ nutritiuoꝝ q̄ eſt a furcula vſqꝫ ad os pectinis: p̄dictū: gͦ capl̓m qd̓ eſt magis ſic ut ge nerale ad offenſionē ⁊ caſum q̄ fiunt in oī ꝑte corꝑis: intd̓ aūt capl̓m eſt ſpāle ad offenſionē taliū mēbroꝝ. ¶ Sed ſtatim dices: qͣre nō deſcēdit ēt ip̄e in ſpāli ad offenſionē ⁊ caſū q̄ fiūt in mēbris ſpūalibꝰ ſic̄ deſcēdit ad offenſionē ⁊ caſum q̄ fiūt in mēbris nutritiuis. ¶ Ad hoc pōt dici ꝙ cā forte hec eſt: qꝛ in li. 3º ſatis poterat hēri cura ip̄oꝝ per ea q̄ dicūt̉ in cura ſputi ſanguīs ꝗ venit exꝑtibꝰ pectoris ⁊ pulmonis ẜm ꝙ accidit ex fiſſura vene ꝓpter cām pͥmi tiuā: ſꝫ de caſu ⁊ offenſione ſuꝑ ventrē: lꝫ aliꝗd dixerit: tn̄ parū dixit: ⁊ iō hic nō facit capl̓m ſpāle de offenſiōe ⁊ ca ſu vt accidit in ꝑtibus ſpūalibꝰ: ſꝫ ſolū cura ipſoꝝ cōpre hendit̉ ſub capl̓o gn̓ali p̄dicto: ſꝫ de offenſione ſuꝑ ven trē ⁊ viſcera vl̓tra ea q̄ dixit ī gnͣali in pͥori capl̓o fecit ali ud capl̓m ſpāle: ⁊ iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. in pͥma ꝑte on̄dit ꝙ de hac eſt dictū alibi: ⁊ qd̓ etiā oꝫ hic dici. in 2ª ꝑte ponit curā. 2ª ibi.(Et ſit cibus oē lenitiuū.) Dicit gͦ pͥmo. Iam diximꝰ de hͦ in li. 3º.ſ. fen. 17. caº vltīo de cura caſus ⁊ ꝑcuſſionis ſuꝑ ventre in quo eſt excyſatio.i. ſufficiētia. ⁊ oꝫ.i. vtile eſt vt iter et̉ ſuꝑ eā oꝑatio. j.modus curationis. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſit cibus oē linitiuū ⁊ infrīdatiuū: ſi cut volubilis ⁊ chriſolocāna ⁊ malue: Et de faciētibꝰ glutinationē iterū ſicut arna gloſſa: ⁊ det̉ in potū iteꝝ ī pͥncipio de ſue cis infrīdātibꝰ cū ꝑmixtiōe lenificatōis ſi cut eſt exp̄ſſio ſolatri: aut arnogloſſe: aut endiuie cuꝫ caſſiafiſt. Et de illis q̄ exꝑta ſūt iterū ī hoc ca. ē vt terat̉ pſiliū ⁊ ſumat̉ de eo ꝑs. j. ⁊ lacce ⁊ karabe amboꝝ an. 5. qͣrte ꝑtis vniꝰ ⁊ croci. vij. ꝑtis ⁊ potio eis ſit. 3. ij. cū aqͣ cal̓a. Et det̉ in potu trociſcꝰ hmōi. ℟. karabe. x. ro. v. acatie ablute. ξ j. ſpice inde. vj. ⁊ melliloti. x. ⁊ maſticis iiij. ⁊ corticū turis. iiij. ⁊ boli ar. vij. ⁊ cro ci. vj. ⁊ nucis cup̄ſſi. viij. fiāt trociſci cū aqͣ arnogloſſe: ⁊ hoc quidē ꝯuenit ꝓprie qn̄ egritudo ꝑtrāſierit pͥncipiuꝫ. Et ponat̉ empl̓m ex hmōi gn̄e: ſumant̉ mala alſce mia: decoquant̉ cum decocto odorifero donec ſint diſcocta: ⁊ fiat optīa ꝯtritio et ſumāt̉ de eis. 3. c. ⁊ laudani. xx. ⁊ ro. xxi. ⁊ ſpice maſticis ⁊ eupatorij abluti oīm an̄. xiiij. ⁊ ꝯficiāt̉ cū aqͣ cup̄ſſi exp̄ſſa cū oleo de lilio ⁊ emplaſtret̉ cum eis. ¶ Exeꝗtur curā ipſius. Et diuidit̉ pars iſta in duas. pͥmo on̄dit qͣles cibi cōpetūt: ⁊ etiā on̄dit medicīas q̄ intus de bēt ſumi. ſcd̓o ponit medicīas q̄ debēt poni exteriꝰ ſuꝑ lo cūº caſus ⁊ offenſiōis. 2ª ibi. Cōponat̉ empl̓m.) planū eſt qd̓ dicit. chriſolocāna.i. attriplex ſilueſtris: mala alſcenia id eſt mala arabica: ⁊ poſſunt dici iſta mala nr̄a ſilueſtria cū decocto odorifero.i. ſapa odorifera ⁊cͣ. ¶ Diſpoſitio verberati cum flagellis ⁊ eorum ſimilibus: ⁊ cura eius. Capl̓m Portet vt ſit cibus verberati cuꝫ flagellis ex cicere excorticato cō trito ⁊ ex faſiolis rubeis excorti catis. In potu ſumat loco aqͣ aquā cice ris infuſi. Et dent̉ in potu iteꝝ medicīe eiꝰ ꝗ offēdit ſe ⁊ eiꝰ ꝗ cecidit ⁊ ꝓprie bolū armenū. Et iteꝝ reū. ⁊ zinziber ꝯiūgant̉ ⁊ de ꝯiūctōe amboꝝ det̉ in potu. 3. j. 5. cū aqͣ calida. De eis vero q̄ ſupponūt̉ meli or res ei eſt: vt ſumat̉ pellis ouis excoria ta ſtatī: ⁊ dū ē calida ⁊ hūida īmiſceat̉ ſu ꝑ locū ⁊ dimittat̉ ſuꝑ eū ⁊ nō remoueat̉. fortaſſe.n. ſanāt ip̄m in die ſcd̓o ⁊ qn̄qꝫ re Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. De excoriatione Fen IIII ſoluit ap̄a ⁊ ꝓhibet putrefactionē ⁊ ꝓpͥe qn̄ puluerizat̉ ſub excoriata aliquantulū ſalis vehemēter ꝯtriti: ⁊ de illis q̄ deſuꝑ puluerizant̉ ſunt naſturtiū tritū ⁊ ſemen apij ⁊ his ſil̓ia: ⁊ iterū ſumant̉ merdaſen gi ⁊ ceruſe ꝑtes eqͣles: ⁊ fiat ex eis ceratū cū oleo. ro. ⁊ cera. ⁊ iteꝝ epithima ex dra gagāto ⁊ croco equali menſura: ⁊ ſi remā ſerit veſtigiū lini ip̄m cū arſenico ⁊ lapi de piperis: ⁊ nos iā diximus hic morteꝫ ſanguinis: ⁊ nos iam dicemus illud in li bro decorationis. ¶ In hoc caº Aui. determīat de cura ꝯtuſionis attritiōis qͥ fit a flagellis ⁊ verberibꝰ: ⁊ iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. Primo ponit hmōi. 2º ponit curā veſtigioꝝ q̄ remanēt ex talibꝰ ꝑcuſſionibꝰ ꝑꝑ ſanguinē ꝗ morit̉ ſub cute. 2ª ibi Et ſi remāſerit veſtigiū. Prima ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. qꝛ pͥº ponit curā ꝑ cibos ⁊ medicias q̄ ſumunt̉ interiꝰ. 2º ponit curā ꝑ medicīas locales q̄ ponunt̉ exteriꝰ ſuꝑ loca ꝑcuſſionis. 2ª ibi. De eis vero q̄ ſupponunt̉ ⁊cͣ. ¶ De torſione. Capl̓m Elior curatio torſionis iunctura/ m rū officialiū ſunt nuclei dactilo ruꝫ deſuꝑpoſiti: ⁊ dimittant̉ quo niam ipſi ſanant eam. ¶ In p̄cedet ꝑte determīauit Aui. de cōtuſione ⁊ attritiōe ⁊ cura ip̄aꝝ. In ꝑte iſta determīat de cura ꝯtorſionis: ⁊ in hͦ ēt cōprehēdit curā eguamen: qꝛ eguamen nō differt a ꝯtorſione niſi ẜm magis ⁊ minus vt ex dictis apꝑet: ⁊ iō qͣſi eadē cura eſt vtriuſqꝫ. ⁊ ꝓpter hͦ Aui. non fecit capl̓m ſpāle de cura eguamen: eo ꝙ ſub hͦ caº cōprehēdit̉ cura ipſius. ⁊ diuidit̉ hͦ capl̓m in ꝑtes duas: qꝛ in pͥª ꝑte Auiē ponit qd̓dā medicamē ꝯtorſionis. 2º remittit nos ꝓ alijs medicamībus ad capl̓m de medicīs fracture oſſiū. 2ª ibi Cū aūt accidit torſio. Dic̄ gͦ pͥº. Melior curatio torſionis iūcturaꝝ officialiū. dicit aūt officialiū nō: qꝛ ſint aliq̄ alie iūcture q̄ nō ſint officiales: ſꝫ ꝗdā modus loquēdi eſt ſic ēt qn̄ dicimus ſpōdiles dorſi ſunt. nuclei dactiloꝝ deſuꝑ poſiti ⁊ ſil̓ia: ſicut puluis myrti ⁊ corticū gͣnatoꝝ ⁊ alia ſti ptica. ¶ Eſt aūt hic intelligendū ꝙ qn̄ accidit torſio talis in iūcturꝭ: tūc ꝑfecta cura ipſius eſt pͥº euacuare ꝑ flōmiā ex ꝑte ꝯtraria: deīde ſi eſt ibi dolor īdigemus pͥus mitiga re cū reſolutiuis lenitiuis ⁊ mollitiuis. poſtea v̓o ꝓcede re cū iſtis ſtipticis vt īungat̉ talis iūctura cū oleo ro. vel mirtino vel albumīe oui: ⁊ deſuꝑ aſꝑgat̉ puluis rerū ſu pradictaꝝ vt nucleoꝝ dactiloꝝ vel mirti ⁊ ſil̓iū: deinde li get̉ cū faſſia ⁊ plumaꝫ eolis: qꝛ iſta ſtiptica ſunt q̄ ꝯfortāt ⁊ ꝯſtringūt iūcturā ⁊ faciūt eā redire ẜm ſitū ſuū: ⁊ ꝓpte rea multi errāt in tali torſione. qꝛ ꝓcedūt ſolū cū mulliti uis ⁊ ēbrocatiōe aqͥ cal̓e. ⁊ iā accidit mihi iſte error ⁊ nū qͣꝫ ꝑfecte liberabat̉ eger: nec poterat ꝑfecte ābulare: qꝛ le ſio erat in iūctura genu. poſtea v̓o recogitādo ꝓceſſi cuꝫ iſtis ſtipticꝭ: ⁊ ſtatī liberatꝰ eſt eger. ¶ Deinde cū dicit. ¶ Cū aūt accidit torſio nos iam diximus in ca. fracture oſſiuꝫ medicinas: que oēs rectificat torſionē: qͣre oēs ſumant̉ inde. ¶Hic Auic. remittit nos ſi volumꝰ copiā medicīaꝝ ad cu rā talis torſionis ad capl̓m de medicis fracture oſſiū: qꝛ ibi ponuntur multe medicine ſtiptice q̄ pn̄t hͦ admīſtrari q̄ aūt ſint ille apꝑet legēti id capl̓ꝫ: ⁊ eſt tertiū capl̓m in fi ne: vbi determīat de egritudinibꝰ oſſiū: vbi ponit medi cinā ad ꝯfortandū ⁊ īdurandū fracturā. Dicit gͦ. Cū autē accidit torſio nos diximꝰ iā ī caº fracture oſſiū medicīa ſcꝫ pl̓es q̄ oēs rectificāt torſiones.i. q̄ oēs pn̄t admīſtrari ad rectificandū torſionē: qͣre oēs ſumant̉ inde. ¶ De excoriatiōe: ⁊ ē ī ea excoriatio calciamēti. Capͥ. ix. xcoriatio eſt ruptio q̄ accidit in ſuꝑficie cutis per tactu laborioſuꝫ ⁊ qn̄qꝫ eſt cum apoſtemate: ⁊ qn̄ qꝫ eſt ſine apoſtemate. ¶ Suꝑiꝰ Aui. determīauit de ꝯtuſione caſu ⁊ offenſione ⁊ ꝯtorſione: in hͦ caº Aui. determīat de excoriatiōe: ⁊ diui dit̉ hͦ capl̓m in ꝑtes tres. In pͥª ꝑte Aui. on̄dit ꝗd ē excō riatio. in 2ª ꝑte ponit quandā diſtinctionē ipſius penes accn̄s qd̓ ip̄am ꝯſeꝗt̉. in 3ª ꝑte ponit curā ipſiꝰ. 2ª ibi. Et qn̄qꝫ eſt cū ap̄ate. 3ª. ibi. Et qn̄ eſt cutis. Dic̄ gͦ pͥº. Excoria tio eſt ruptio ⁊cͣ. ꝑ laborioſum tactū.i. ꝑ ꝯfricationē labo rioſuꝫ ſicut ad lapidē vel ſubtelares vel aliꝗd aliud tale. Tūc Auic. ponit aliā diſtinctionē q̄ eſt ꝑ accn̄s: qꝛ eſt pe nes ap̄a qd̓ eſt accn̄s reſpectu excoriatiōis. Et dicit ꝙ ta excoriatio ē cū ap̄ate: qn̄qꝫ eſt ſine ap̄ate. ¶ Eſt aūt h̓ intel ligendū ꝙ Aui. paꝝ tāgit poſtea de curatiōe excoriatiōis penes iſtā diuiſionē q̄ eſt ꝑ ap̄a. nihilominꝰ tn̄ hͦ valde at tendendū.ſ. ſi ſit cū ap̄ate vel ſine ap̄ate: qꝛ ſic̄ vulnus nō pōt curari ſi ſit cū ap̄ate niſi pͥus curet̉ ap̄a: ſil̓r nec excori atio pōt curari ſi cū ea ſit ap̄a aut mala cōplexio niſi pͥus ſedet̉ ap̄a vel mala cōplexio. Verū eſt tn̄ ꝙ aliqͦ medicīe ſunt q̄ pn̄t ꝓdeſſe excoriationi ⁊ ap̄ati: ⁊ aliq̄ ſunt q̄ ꝓſunt excoriatiōi: ſꝫ nō aꝑati: ſic̄ Aui. metponit in textu: ſi gͦ cuꝫ excoriatiōe ſit ap̄a: aut mala cōplexio: tūc ſedet̉ pͥus cum empl̓is frīdis ⁊ ſtipticis: ſicut eſt empl̓m qd̓ eſt ex roſis ⁊ farina ordei ⁊ arnagloſſa cū oleo ro. ⁊ ſil̓ia. poſtea v̓o cu ret̉ cū medicīs ꝓprijs qͣs Aui. ponit. ¶ Deinde cū dicit. ¶ Et qn̄qꝫ eſt cutis tota excoriata: aut in ciſa: aut pendens: ⁊ eſt neceſſariū inuiſca re ip̄am: quare curet̉ cū īuiſcatiōe q̄ dctā eſt in ca. vulneꝝ. Et opꝫ qͣꝫtū pol̓e eſt ne incidat̉ cutis: īmo dilatatio ſuꝑ eam fiat: etiaꝫ multotiens fiat: qm̄ inuiſcat̉ in fine rei. Et ſi nō adheret inuiſcat̉ cū empl̓is factis ad hanc rem. ¶ Aui. exeꝗt̉ curā excoriatiōis: qꝛ aūt excoriatio ē duplex q̄dā eſt in qͣ cutis nō eſt abſciſa total̓r: ſꝫ ē pēdēs. Alia eſt in qͣ cutis total̓r eſt abſciſa. Idcirco Aui. duo facit. pͥº po nit curā excoriatiōis pͥme. 2ª ponit curā excoriatiōis ſcd̓e 2ª ibi. Indetecta v̓o ⁊cͣ. Dicit gͦ primo. Et qn̄qꝫ eſt ⁊cͣ. qͣre curet̉ cū inuiſcatiōe.ſ. q̄ ſit ꝑ ligaturā: quedā eſt ⁊cͣ. ⁊ ſi nō adheret.ſ. cū tali ligatura: vt qꝛ nō ſufficit. Itē inuiſcet̉ cū empl̓is factis ad hāc rē.i. tūc cum ligatura imponant̉ ibi empl̓a q̄ ſūt ad excoriationē q̄ Aui. dicet poſtea in ſequē ti parte. ¶ Deinde cum dicit. ¶ In detecta v̓o eſt melius vt admīſtret̉ deſuꝑ medicamē abſqꝫ ligatura niſi ſi nō fuerit pol̓e. nā eius exiccatio cū medicīs cū adiutorio aeris eſt melior. ¶ Auic. ponit curā qn̄ cutis eſt ex toto abſciſa: ⁊ duo facit. Primo ponit curā ipſius ī generali magis cōparādo cu rā ipſius ad curā p̄dicte. ſcd̓o diſtinguit magis ī curā p̄di cte ẜm diſtīctionē ipſiꝰ. 2ª ibi In excoriatione aūt leui ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥº in de ecta v̓o.i. total̓r abſciſa eſt meliꝰ vt admi niſtret̉ medicamē deſuꝑ abſqꝫ ligatura: niſi ſi non fuerit poſſibile: qꝛ aūt aliqn̄ nō eſt poſſibile ꝙ ſtet ibi medicīa Tractatus .II. De pūctura ⁊ diſruptiōe ꝓpter ligaturā ꝓpter ſituationē mēbri vel loci. Sed in p̄ dicta excoriatiōe eſt melius vt admīſtret̉ medicina cum ligatura. Et cā hꝰ ē: qꝛ ibi q̄rit̉ īuiſcatio cutis q̄ ſit ꝑ ligatu rā: hͦ aūt dꝫ gn̓ari cutꝭ noua q̄ fit ꝑ ſicca ⁊ ſtiptica: exiceatio aūt iſta eſt melior cū adiutorio aeris: qꝛ non ita ſuꝑcale fit mēbꝝ: ſic̄ ſi ligaret̉: et iō in p̄dicta eſt melior ligatura. hic autem non. ¶ Deinde cum dicit. ¶ In excoriatōe āt leui d̓ medicīs bōis ex coriatōi ſingl̓ari ⁊ ꝓpͥe excoriatiōi calcia mēti eſt vt ſūmat̉ pulmo: ⁊ ꝓprie pulmo arietis ⁊ īuiſcet̉ d̓ſuꝑ ⁊ ſanat ip̄aꝫ. Et ſi n̄ fuerit ap̄a: tc̄ ꝯfert ei pānꝰ aduſtꝰ aūt oleū ro. ⁊ arſenicū rubeū ⁊ cucurbita aduſta ē valde mirabilis cū qͣ ē fidutia: ⁊ ꝓprie in excoriatiōe calciamēti. Et ex medicīs ſi gillatiuis īcarnatiuis ꝯſolidatiuis eſt oē illd̓ ī quo ē ſtipticitas leuis ſicut acatia ⁊ galle: ⁊ ꝓprie aduſta: ⁊ cū fit illd̓ ī excoria tōibꝰ leuibꝰ: ⁊ rarꝭ ſuffic̄. ⁊ fortaſſe ſufficit iteꝝ vnguētū albū ⁊ de ill̓ q̄ ſūt fortiora ē vt ſumāt ceruſa ⁊ āmoniacū ⁊ oleū roſatū ⁊ mythi aut oleū d̓ kerua et oleū de lilio: diſſoluat̉ āmoniacū cū aqͣ ⁊ vino: ⁊ fiat ex eis ampl̓m: ⁊ fortaſſe ſufficiēt myrrha: et merdaſengi ſola cū vino: ⁊ ſumach ē ex cās excoriatōeꝫ leuē ⁊ ꝓhibens ap̄a: ⁊ ex embrocis ꝓprie qn̄ accidūt fiſſure ex ex coriatōe ſūt lētes ⁊ d̓coctio herbi et lētes ⁊ aqͣ marꝭ tepida ⁊ empl̓atio cū fece ſicca. Si at deſtruit̉ cutꝭ tota nec̄ariū ē vt ꝓhi beat̉ ap̄a ex eis in ꝗbꝰ ē exiccatio ⁊ ſigilla tio fortis: ⁊ fit res in ea magis difficilis. ¶ Aui. āt diſtinguit in ſpāli magis cura p̄dicte excoriatōis ſcꝫ qn̄ cutꝭ ē ex toto abſciſa. Et iſta ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. qꝛ talis excoriatio ē duplex: q̄dā eſt leuis: ⁊ q̄dā eſt vehe mēs ⁊ magna excoriatio: leuis ē qn̄ excoriat̉ ſubtilis cutꝭ: ⁊ in ſuꝑficie q̄ eſt ſicut mēbranū oui. Excoriatio magna et vehemēs ē qn̄ excoriat̉ cutꝭ ſubtil̓ ⁊ groſſa vſqꝫ ad carnē. Primo gͦ Auic. determinat de cura excoriatiōis leuis. 2º ponit curā excuratiōis alteriꝰ. 2ª ibi. Si āt deſtruit̉ cutꝭ.) Qd̓ in pͥma ꝑte dicit planū eſt. In ſcd̓a ꝑte dicit. ſi aūt de ſtruit̉ cutis tota.ſ. ſubtilis ⁊ groſſa ⁊ penetret ad carnem. tūc neceſſe eſt vt ꝓhibeat̉ ap̄a. In hoc Aui. tāgi aliꝗd de cura excoriatiōis vt eſt cuꝫ ap̄ate. vel ſi timemꝰ de futuro apate: qꝛ d̓bet pͥus vitari ⁊ remoueri. deinde ꝓcedere ad curā excoriatiōis. Tetigit aūt Auic. hic magis de apate qͣꝫ in p̄dicta: eo ꝙ cū iſta excoriatione plus aſſociat̉ ap̄a qͣꝫ in p̄dicta ꝓpter maiorē dolorē ꝗ in ea accidit. nihilominꝰ tn̄ bn̄ pōt ꝯtingere cū p̄dicta: ⁊ cū quacūqꝫ accidat ſꝑ pͥus de bet ſedari apa. Et tūc Aui. on̄dit cū ꝗbꝰ oꝫ ꝓhiberi ap̄a in tali excoriatōe dicēs: ex eis ī ꝗbꝰ exiccatio eſt ⁊ ſigillatio.i. ſtipticitas fortis. hoc eſt dr̄e ꝙ illa q̄ ꝓhibēt ap̄a in tali ex coriatōe: cū hoc ꝙ ꝓhibēt debēt eſſe exiccatiua et ſtiptica fortiter. ⁊ hͦ iō vt ſedēt ap̄a: ⁊ ꝓſint excoriatiōi: lꝫ nō oīno curēt ip̄aꝫ. Sic̄ eēt empl̓m ex roſis ⁊ lentibꝰ ⁊ farina order ⁊ fabaꝝ cū oleo roſa. ſi miſceat̉ ibi pl̓uis gallaꝝ cōbuſtaꝝ Deinde ſedato ap̄ate ꝓcedat̉ ad fortiꝰ exiccātia. ſꝫ ī p̄dicta excoriatiōe oꝫ ſedari apa ſi cū ea accidat cū eis in ꝗbꝰ nō ē tanta deſiccatio ⁊ ſtipticitas ſicut eſt empl̓aꝝ: vt dictū fuit pͥus. ⁊ fit res.i. curatio in ea. i. in tali excoriatiōe magis dif ficil̓ ſupple qͣꝫ ī p̄dicta excoriatōe. ⁊ hͦ d̓ ſe ē manifeſtū ⁊cͣ. ¶ De pūctura ⁊ diſruptiōe ⁊ excoriatione eius qd̓ retinet̉ ex ſpinis ⁊ ſagittis ⁊ oſſibus. Capl̓m. x. Unctura et diſruptio vicīe ſūt ex pᵐ hoc ꝙ vnaq̄qꝫ eaꝝ eſt penetratio corꝑis acuti duri in corꝑe: ⁊ iteꝝ diuerſificāt̉ in qͣntitate corꝑis penetrātꝭ. ⁊ ſimilant̉ vt puctura ſit cū ꝑuitate pene tratiōis ſignificans ꝑuitatē penetratiōis qͣſi ip̄a nō ꝑtrāſeat cute ⁊ hmōi qd̓ ē leuis nocumēti ſi nō cōmoueat̉: et qn̄ dimittit̉ rectificat̉ ꝑ ſe quāuis īueniat malitiā car nis. niſi ī vehemēti malitia carnis: fortaſ ſe eniꝫ apoſtemat̉ locus eius ⁊ accidit ei pulſatio: et ꝓprie qn̄ eſt illa diſpō et pun ctura vehementior ⁊ facta eſt punctio ꝑ ueniens ad carnem. ¶ In ꝑte p̄cedēti determinauit Auic. de cētuſione ⁊ con torſione ⁊ excoriatione. hic determinat de punctura ⁊ diſ ruptione ratione extractiōis eius qd̓ retinet̉ in carne ex ſpinis ⁊ ſagittis ⁊ fruſtris oſſium ⁊ ſil̓ibus. ⁊ diuidit̉ hoc capitulū in ꝑtes duas. in prima parte ponit differentiā ⁊ conuenientiā īter pūcturā ⁊ diſruptionē. ⁊ per hoc oſten dit ꝗd eſt pūctura et ꝗd diſruptio. in ſecūda parte oſtēdit ꝗd dictū eſt in precedentibus de ipſis quantuꝫ ad curam ⁊ ꝗd oportet dici de ipſis. ſecunda ibi.(Et iam quidem di ctum ⁊cͣ.) Prima in duas. pͥmo ponit conuenientiā inter puncturā ⁊ diſruptionē. ſecūdo ponit differentiā. ſecūda ibi.(Et iteꝝ diuerſificat̉). Ꝙ pͥmo dicit patet. Tunc Aui. ponit differentiā inter ipſa. ⁊ duo facit. pͥmo oſtendit dif ferentias īter ipſa ⁊ in ſe: ⁊ a parte cauſarū: ⁊ a ꝑte accidē tium. ſecūdo oſtēdit differentiā inter ip̄a a parte curatio nis. ſecūda ibi.(Et plurimū quidē medicationis ⁊cͣ). In pͥma parte Aui. vult dicere ꝙ pūctura ⁊ diſruptio diuer fificant̉ in quātitate corporis penetrantis. et ideo ip̄a eſt parua penetratio: quia aut quaſi nō pertranſit cutim: ⁊ ta lis punctura eſt leuis nocumenti. ſi nō cōmoueat̉.i. dato ꝙ nō curetur. pͥmo quando dimittit̉ rectificatur per ſe. et dato ꝙ inueniatur malitia carnis ideſt corpus male com plexionatuꝫ: vel poſſumus intelligere per malitiam car nis. ideſt corpus repletum. dato enim ꝙ talis punctura inueniat corpus repletum: ita eſt parua ꝙ per ipſam re ctificatur et curatur. et hoc intellige extracto corpore qd̓ penetrauit in cutem: aut talis puctura pertranſit vſqꝫ ad carnem: ⁊ tunc fortaſſe accidit in ea apoſtematio et pulſa tio: ⁊ hoc maxime ſi obuiet malitie carnis. nihilominus tamen accidentia illa non multum intenduntur. ¶ Sic ergo habemus ꝙ pūctura eſt parua penetratio: ⁊ ex cor pore paruo penetrante vl̓ nullius nocumenti vel pauci. Sed diſruptio eſt maior penetratio ex maiori corꝑe pe netrante et eſt maioris nocumenti: eo ꝙ ad ipſam plus ſequitur apoſtema ⁊ dolor. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et plurimū ꝗdē meditōis huiuſmodi eſt vt ſedet̉ ap̄a eiꝰ ⁊ dolor ipſius ⁊ nō in diget regmīe vulneris. Diſruptio v̓o in diget regimīe vulneris ⁊ regimīe dolo De punctura Fen IIII ris apoſtematis. ¶ Aui. ponit dr̄iaꝫ iter pūcturā ⁊ diſruptionē. ⁊ dr̄ia hec ē ꝙ plurimū medicatiōis pūcture qn̄ eſt extracta res pun gens. ⁊ eſt vt ſedet̉ dolor ⁊ apoſtema. Sedato aūt dolore ⁊ ap̄ate nō īdiget regimīe vulneris: qꝛ eſt ita ꝑua ꝙ apo ſtema ꝑ ſe ſolidat̉. ſꝫ diſruptio īdiget pꝰ extractōeꝫ rei diſ rūpētꝭ vt ſedet̉ dolor ⁊ ap̄a: ⁊ etiā īdiget regimīe vulnerꝭ. qr ī ea ē facta maior ſol̓o ꝯtinui qͣꝫ ī pūctura. Dein̄ cū dic̄. Et iā ꝗdē dcm̄ eſt in regimīe vulnerū ⁊ in regimīe ap̄atū illd̓ ī quo ē ſufficiētia: et illd̓ qd̓ neceſſe ē nos remēorari in hoc loco de eſſe pūcture eſt regimē in extra hēdo illd̓ qd̓ retinet̉ in corꝑe de re pūgē te ⁊ diſrumpente ſiue ſit ſpina ſiue ſagit ta: ⁊ que ſunt ſimilia illis. ¶ In iſta ꝑte Auic. on̄dit ꝗd dcm̄ ē d̓ ip̄is in p̄cedētibꝰ qͣntū ad curā ⁊ ꝗd h̓ dicet̉. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. ¶ In pͥma ꝑte on̄dit ꝗd dcm̄ ē in p̄cedētibꝰ q̄ntū ad curā. in ſcd̓a ꝑte on̄dit ꝗd dicet̉ d̓ cura ip̄aꝝ in hͦ capl̓o. In 3ª ꝑte exeꝗt̉ de cura ip̄aꝝ in hoc capl̓o. 2ª ibi. Et illud qd̓ neceſſe eſt tertia ibi.(Et hec extractio qn̄qꝫ). Qd̓ in primis duabus ꝑtibus dicit planum eſt. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et hec extractio quādoqꝫ ſit cū inſtr̄is ꝯtinētibꝰ rē quā trahunt. Et quādoqꝫ fit cū expreſſiōe ⁊ q̄ ei ſimilant̉: ⁊ qn̄qꝫ fit cū ꝓprietatibus medicinaꝝ trahentiū que extrahunt illud a quo deſinūt forpices ⁊ reliqua inſtrumēta. Canon autem in eo qd̓ extrahit̉ cū inſtrumētis retinētibꝰ eſt ſicut extractio ſagittaꝝ cū forpicibꝰ hn̄ti bus capita vt lime vt vehemens fiat eaꝝ retētio. Canō ergo in ea ē vt caueat̉ ꝯfra ctio eiꝰ qd̓ ī eis cōprehēdit̉ vt ſit via eaꝝ ad illd̓ qd̓ auferendū eſt āpliata nō ꝓhi bēs bonitatē poſſibilitatis tenēdi illd̓. ⁊ vt inꝗrat̉ facilior via extrahēdi ip̄m. Et ſi fuerit pēetrās de duobꝰ lateribꝰ: tūc di latet̉ latꝰ qd̓ ē magis conueniens ad hoc vt egrediat̉ ꝑ ipſuꝫ. Ingēiuꝫ ꝟo ad hoc vt nō frāgat̉ ē vt nō moueat̉ motione ſu bita immo comp̄hēdat ſuꝑ ipſuꝫ ⁊ cōmo ueat̉ cōcuſſiōe qͥ ſciat̉ quantitas fixioni iꝰ: tunc capiat ipſuꝫ: aut ſuſpendat̉ in eo deīde trahat̉ tractiōe q̄ ē ẜm rectiudinē. Et multotiens ē nec̄ariū vt dimittat̉ ali qd̓ diebꝰ et ſuſpēdat̉ ī ea deīde extrahat̉. ¶ In ꝑte iſta exeꝗt̉ d̓ cura pūcture ⁊ diſruptōiꝫs ẜm ꝙ hͦ īte dit.ſ. de regimīe extractiōis eiꝰ qd̓ figit̉ in carne ſiue ſit ſa gitta ſiue aliud. ¶ Uerū eſt tn̄ ꝙ auctor fecit plurimā ꝑtē ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit modū extractōis ſagittaꝝ in ſpāli huiꝰ capl̓i circa ſagittas. ⁊ hͦ iō qꝛ maior labor ⁊ difficultas eſt in extrahēdo ip̄as qͣꝫ aliud. De regimine aūt vulneris ⁊ ap̄atꝭ pꝰ extractōeꝫ rei fixe. Aui. n̄ tetigit aliꝗd niſi ꝗddā in gnali: eo ꝙ hͦ dcm̄ eſt pͥus ſufficiēter. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. qꝛ pͥmo ponit quēdā canonē gn̓alē circa ex tractōeꝫ oīs rei infixe in carne: et in ſcd̓a ꝑte in ſpāli ponit modū extractōis ſagittaꝝ. ſcd̓a ibi.(Et iā dixerūt ꝗdā ⁊cͣ. Dicit gͦ pͥmo. Et hec extractio qn̄qꝫ ſit cū īſtrumētis: ⁊ qn̄ qꝫ ſit cuꝫ exp̄ſſiōe.i. expͥmēdo cū manibꝰ in circuitu vt res infixa exeat. Alio modo pōt exponi ⁊ meliꝰ cū exp̄ſſiōe.i. cū impulſiōe. Nā res infixa aliqn̄ extrahit̉ cū extractiōe ꝑ orificiū vn̄ ītrauit ſicut ſit cū inſtrumentis q̄ Auic. ponit Aliqn̄ aūt ſit cū īpulſione ad poſteriora qn̄ nō pōt egredi ꝑ illud orificiū pͥmū. cum forpicibꝰ hn̄tibꝰ capita vt lima. forpices hn̄tes lime capita ſunt in tali figura ſic̄ vides in margine ẜm ꝙ Albu. eas d̓ſcribit: aut ſuſpendat̉ in eo. i. in re fixa/ ſupple aliꝗd ſic̄ vncinꝰ. Deinde trahat̉.ſ. res in fixa cū tali vncino tractione q̄ eſt ẜm rectitudinē ꝙ nō de bet ꝯmoueri huc ⁊ illud vt nō frangat̉. Ei multotiēs ē ne ceſſariū vt dimittat̉.ſ. res īfixa aliquot diebꝰ. ⁊ hͦ eſt qn̄ ta lis ſagitta nō obedit ad exitū in hora in qͣ cadit: vt qꝛ orifi ciū ſit nimis ſtrictū: tūc enī dicit Albucaſis oꝫ vt dimittas ipſam aliquot diebꝰ donec putrefiat caro q̄ eſt in circuitu eſꝰ vt alleuiet̉ attractio ⁊ eiꝰ egreſſio. ⁊ hͦ eſt qd̓ ſubdit Aut Aut ſuſpendat̉ ī eo. i. iō oꝫ dimitti eā aliquot diebꝰ: qꝛ pu treſit caro q̄ ē ī circuitu: ⁊ āpliat̉ vulnꝰ: iūc p̄t meliꝰ ſuſpē di in tali fixo inſtr̄m cuꝫ qͥ extrahat̉. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et iā dixerunt ꝗdā ſapiētes huiꝰ artis ſermonē queꝫ attulimꝰ ẜm ſuuꝫ modū: ꝙ iſte ꝗ aufert ſagittas oportet vt ſciat ante illud ſpecies ſagittarū: naꝫ q̄dā eaꝝ ſunt ex ligno: ⁊ q̄dā ex arūdīe: ⁊ eaꝝ zugi ſt̉ ex ferro ⁊ ex ere ⁊ ex plumbo et alcalai ⁊ ex cornibꝰ ⁊ ex oſſibꝰ ⁊ ex lapidibꝰ: ⁊ qͥdā ea rū ſūt rotūde: ⁊ q̄dā hn̄t tres āgl̓os ⁊ qͥdā qͣttuor āgl̓os: ⁊ de eis ſūt q̇ hn̄t līguā vnā aut līguas duas aut tres: ⁊ d̓ eis ſūt q̇ hn̄t zugi: ⁊ illaruꝫ q̄ hn̄t zugi fortaſſe eſt zugi eaꝝ īclinatū retro vt qn̄ tēdit̉ ad exterio ra ſuſpēdat̉ cuꝫ carne: ⁊ ī ꝗbuſdā eaꝝ eſt zugi ad īteriora ⁊ īpellat: ⁊ q̄dā eaꝝ ſt̄ qͣꝝ zugi mouet̉ cū re ſil̓i turno: cūqꝫ extēdit̉ ad exteriora dilatat̉ ⁊ ꝓhibēt̉ ſagitte ab egreſſiōe. Et q̄dā ſūt q̇ hn̄t zugi magnū aut eſt ei extremitas qͣntitatē digiti vniꝰ ⁊ noīat̉ caudata. ⁊ q̄dā ſūt plane ⁊ q̄dā ſūt ſuꝑ qͣs addūt̉ ferra minuta: cū ergo extra hit ſagitta remanēt ferra illa in ꝓfundo ſagittaꝝ ⁊ quorūdā zugi ē fiſſura ī aſtula: ⁊ quorūdā hꝫ zugi cannulā in qͣ ingredit̉ aſtula: ⁊ q̄dā ſtringūt̉ ex cōpoſitōe ſua: ⁊ qͥdā nō ſtringūt̉ ex ip̄o: vt qn̄ extrahunt̉ ad exteriora ſeparatur aſtula a zugi: ⁊ re maneat zugi in corꝑe: quedaꝫ ſunt vene noſe: ⁊ quedam ſunt non venenoſe. ⁊ duo fac̄. qꝛ pͥº narrat ſpēs diuerſas fagittaꝝ. 2q pōit mo dū extractiōis eaꝝ. ſcd̓a ibi(Et ſagitte ꝗdē ⁊cͣ.) Dicit ergo primo. Et iam dixerunt ⁊cͣ. nam quedam earum ſunt ex ligno ſcilicet qͣntū ad haſtam. et quedam ex arundine.i. ex cāna: ⁊ earū zungi ideſt earum cuſpides cū ꝗbꝰ fii vul nus ſunt ex ferro et ex ere ⁊cͣ. et de eis ſunt qui habent Tractatus Et diſruptione II. 86 linguā vnā vl̓ duas: ⁊ iſte vocant̉ barbulace. ⁊ illaꝝ q̄ zū gi hn̄t fortaſſe ē zūgi earū inclinatū retro. hoc ē dicere ꝙ quedā ſūt ſagitte q̇ hn̄t in zūgi linguas īclinatas retro quedā vero āteriꝰ. q̄dā āt ſūt q̄ hn̄t ſic̄ iſtas linguas ſibi annexas que mouent̉ ⁊ dilatant̉ qn̄ ſagitta extrahit̉. ⁊ fꝫ credo ꝙ ſit qꝛ ſint ibi annexe cū gāgerijs: vt ita loqͣr: vn̄ fagitta ꝓhibeatur abegreſſiōe. ⁊ hoc credo ꝙ Aui. vult dicere cum dicit mouetur cum re ſimili turno. aliud qd̓ dicit planum eſt. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſagitte ꝗdē extrahunt̉ ẜm duos mo doc vnꝰ quoꝝ ē extractio: ⁊ alter ē īpul ſio: ⁊ illd̓ eſt: qm̄ cū ſagitte figūtur ī eo qd̓ apparet de corꝑe: tūc extractio eaꝝ fit cū attractōe ⁊ admīſtrat̉ iteꝝ cū attractōe: qn̄ figit̉ ſagitta ī ꝓfūdo corꝑis: ⁊ nos qui dē timem ex locis q̄ ſūt appoſita ſagittis ꝙ ſi extrahāt̉ accidet ex ei fluxuꝫ ſangui nis ꝗ īterficit: aut nocumētū vehemes fa ciet: ⁊ egredit̉ ſagitta cū īpulſiōe qn̄ figit̉ ī carne ⁊ ī corꝑibꝰ: ⁊ ī eis q̄ opponūt̉ ei nō ē aliꝗd quod ꝓhibeat a ſciſſiōe neqꝫ ner uus: neqꝫ os neqꝫ aliꝗd alid̓ ſimile eis re bus. Qd̓ ſi illd̓ quod extrahēdū ē fuerit os: tūc nos admiſtrabimꝰ attractōeꝫ. Qd̓ ſi fuerit ſagitta apparēs: tūc trahimꝰ ip̄aꝫ ⁊ ſi ē occl̓ta: tūc oꝫ ſicut dixit Hy. ſi poſſi bile ē vulneratus vt ponat ſe ip̄ꝫ ẜm figu rā ẜm quā fuit qn̄ ſuit vulneratꝰ: qͣre oꝫ vt ſignificet̉ ꝑ ip̄m ſuꝑ ſagittā: ⁊ ſi n̄ ē poſſi bile: tūc oꝫ vt reſupinet̉ ẜm ꝙ ē eī poſſibi le ex figura ⁊ vt admīſtrēt̓ inꝗſitio ⁊ ex preſſio: ⁊ ſi ē fixa ī carne: tūc trahat̉ cū ma nibꝰ aut cū ligno ſuo ſi non ceciderit p̄ci pue ſi nō fuerit ex arudine: ⁊ ſi iā cecidit lignū eiꝰ tūc extrahat̉ extractōe q̄ fit cum forpicibꝰ: aut cū īſtrumēto quo extrahūt̉ ſagitte: ⁊ oꝫ ī ꝗbuſdā horis vt findat̉ ca ro ſciſſiōe pl̓ima: qn̄ n̄ ē poſſibile vt egre diat̉ zugi exſciſſiōe prīa. Et ſi ſagitta ꝑue nit ad oppoſitionē mēbri vulnerati ⁊ n̄ ē poſſibile vt egrediat̉ ex latere ꝑ qd̓ ītra uit: tūc oꝫ vt fīdamꝰ illa loca q̄ opponūt̉ ei. Et extrahat̉ ex eis: aut ꝑ extractionē: aūt ꝑ īpulſionē cū re alia ⁊ īpellat̉ cū ea ferrū ad exteriora: ⁊ oꝫ vt īcidamꝰ cū nr̄a īpulſiōe neruū aūt arteriā. Et ſi fuerit zu gi cauda: tūc ſciemꝰ illd̓ ex īꝗſitiōe: ⁊ oꝫ vt ītromittamꝰ illā caudā: ī cannā inſtru mēti quo īpellūtur ſagitte ⁊ īpellamꝰ ip̄ꝫ cū ea. Cū ergo egredit̉ zugi ⁊ vides ī eo loca putrefactiōis. ⁊ ē pol̓e vt pōas ī ea fer ra alia mīuta: tunc admīſtra īꝗſitōeꝫ iteꝝ Qd̓ ſi īuenerimꝰ īſciſſurā ex iſtis ferris ex trahamꝰ eā cū hoc igenio. Qd̓ ſi zugi ha buerit ramos diuerſos ⁊ n̄ obedit nos ad egreſſionē: tūc neceſſe ē nobis vt dilate mꝰ ſciſſurā ſi n̄ fuerit ꝓpe ip̄ꝫ locū mēbꝝ de quo tīeamꝰ adeo: vt qn̄ dtexerimꝰ illd̓ zugi extrahemꝰ ip̄ꝫ cū facilitate: ⁊ d̓ hoī bꝰ ꝗ ponūt raos ī canā: vt n̄ r̄grediat̉ caro ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit modū extractōis ſagittaꝝ. ⁊ iſta pars diuidit̉ ī duas: nā ſagitta aut figit̉ ī mēbris q̄ nō ſūt mollia nec prīcipalia: ſic̄ ſūt mēbra exteriora ī ꝗbꝰ ẜꝫ pl̓i mū ſaluat̉ infirmꝰ niſi ſagitta tetigerit neruū: aut arteriā aut fuerit venenoſa. vt dic̄ Alb. aut figit̉ in mēbris nobili bus ⁊ pͥncipalibꝰ ſic̄ ſūt mēbra interiora vt cerebrū cor ⁊ pulmo vent̓ īteſtina ep̄ar veſica aut matrix. Prīo gͦ Aui. ponit modū extractōis ſagitte vt ē īfixa ī mēbris q̄ nō ſūt nobilia ⁊ prīcipalia. 2º pōit quēdā canonē circa extractō nē ſagittaꝝ vt infigūt̉ ī mēbris principalibꝰ. 2º ibi(Qd̓ ſi ſagitta fuerit infixa ⁊cͣ. Prīa in duas: qꝛ ſagitta qͦ figit̉ in mēbris exterioribꝰ. aut figit̉ in carne: aut ī neruo: aut ī oſ ſe. Prīo gͦ docet modū extractiōis ſagittaꝝ ẜm ꝙ īfigit̉ aut in carne aut in neruo. qꝛ idē ē modꝰ vtrobiqꝫ extra ctiōis. 2º ponit modū extractiōis ip̄aꝝ ẜꝫ ꝙ figūt̉ ī oſſibª 2ª ibi. ¶Si aūt ſagitta figat̉ ī os ⁊c̄) Prīa iduas. pº docet modū extractōis ſagittaꝝ. 2º ponit quēdā canonē gn̄alē curatōis vulneris qd̓ remanet pꝰ extractionē ip̄aꝝ. 2ª ibi Deinde ſi vl̓neratꝰ fuerit ꝗetꝰ ⁊cͣ) Dic̄ gͦ pº. Et ſagitte ꝙ dē ⁊cͣ. vnꝰ quoꝝ ē extractio ⁊ alt̓ īpulſio. Extractio ē mo dus extrahēdi ſagittā ꝑ lōcū vn̄ īrauit. īpulſio ē modꝰ ex trahēdi ſagittā pꝯtrariā ꝑtē eiꝰ vn̄ ītrauit. Et illd̓ ē. h̓ Aui. demōſtrat qn̄ ē nec̄riꝰ modus extractōis ſagitte ꝑ attra ctionē: ⁊ qn̄ ꝑ īpulſionē. ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. Et ſi ſagitta ē occl̓ta. Hic Aui. on̄dit ẜm quā figurā dꝫ ſituari vulnus vt meliꝰ ſignificet̉ nobis qn̄ ē occl̓ta ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. Et vt admīſtret̉ inꝗfitio ⁊ exp̄ſſio.ſ. ad ſignificādū ſagittā occultā: ⁊ ītel ligit ꝑ inꝗſitionē ⁊ oppͥſſionē tactū ꝗ ſit cū manibꝰ. qꝛ qn̄ ſagitta ē occultatu dēs palpare ⁊ ꝯſtrīgere cū manibꝰ lo ca q̄ ſūt ī circuitū: qꝛ aliqn̄ ſentit̉ⁱ ꝑ tale ꝯtactū ſagitta: et dato ꝙ ſit valde remota a loco ꝑ quē ītrauit. Et de hoībꝰ ſūt ꝗ ramos ponūt in canna vt nō egrediat̉ caro.i. qn̄ tal̓ figura hꝫ ramos diuerſos ⁊ nō pōt dilatari ſciſſura ꝓpt̓ timorē nerui vel arterie. xūc ꝗdā hoīes.ſ. medici ꝗ ponūt ramos illos inter canpalas eneas vel alias vt carni non adhereant: vt qn̄ extrahunt̉. ⁊ hoc ītendit cū dicit: vt non egrediat̉ caro.ſ. cū talibꝰ ramis qn̄ ſagitta extrahitur. ¶ Dein̄ ſi vulneratꝰ fuerit ꝗetꝰ n̄ hn̄s ap̄a calidū admīſtra ſuturā aūt ꝯple curatōeꝫ q̄ fac̄ naſci carne. Qd̓ ſi acciderit vulneri ap̄a calidū: tūc oꝫ vt curet̉ cū embrocis ⁊ emplaſtris. In ſagittis āt venenoſit: oꝫ vt concauetur caro ex alteratiōe ſua a carne ſana. Caro enī venenoſa eſt mali coloris fuſca: ⁊ quaſi ipſa ſit caro maligna. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit quendā canonē generalē curatio nis vulneris poſt extractionē ſagitte. ⁊ duo facit. qꝛ pͥmo ponit curationē vulneris poſt extractionē ſagitte nō ve nenoſe. 2º ponit curatione vulnerꝭ pꝰ extractionē ſagitte venenoſe: 2ª ibi. In ſagittis āt venenoſis) Dic̄ ergo pͥmo deīde.ſ. poſt extractionē ſagitte ⁊cͣ. admiſtra futurā: hoc Fen .IIII. eſt ſi vulnus ē ex incidēti ⁊ nō ſit ibi cōquaſſatio ⁊ dimi nutio carnis: aut cōpleāt curationē que facit naſci carnē et hoc ē ſi nō ſit vulnus ſimplex: ⁊ ītellige hoc qd̓ hic di cit in vulneribꝰ carnis: ſꝫ ſi fagitta vulnerat neruū: tunc bene eſt idē modus extractōis ip̄ius ī carne ⁊ neruo. ſꝫ cu ratio vulneris qd̓ remanet nō ē eadē ſicut cura vulneris neruoꝝ ⁊ vulnerū carnis. ⁊ iō illud qd̓ dic̄ hͨ Aui. dic̄ īcō plete. ⁊ hͦ iō: qꝛ illud qd̓ dic̄ h̓ nō dicit incidētal̓r ad quan dam rememoratione. qꝛ vt ip̄e met dixit priꝰ cura vulne ris vel ap̄atis qd̓ accit poſt extractionē rei īfixe dicta ē pri us qͣꝫtū ad mēbra carnoſa: ⁊ d̓r qͣꝫtum ad mēbra neruoſa. Ꝙ ſi acciderit vulneri cal̓ꝫ ap̄a: tūc oꝫ vt curet̉ cū embro cis ⁊ emplaſtris. intellige ꝙ ſi vulnus ſit ſolū in carne ⁊ accidat ei ap̄a: tūc curet̉ cū embrocis ⁊ emplaſtris q̄ dicta ſūt prius in caº de vulneribꝰ ẜm ꝙ eis aſſociat̉ ap̄a: ſi au tem vulnus ſit in neruo: tūc curet̉ ap̄a qd̓ ei accidit cum embrocis ⁊ emplaſtris que dicent̉ in tractatu de vulneri bus neruoꝝ ẜꝫ ꝙ eis accidūt ap̄ata. ¶ Deinde cū dicit. Si aūt ligatura figatur in os extrahe mus eā cū inſtrumēto. Si aūt prohibet ex hoc aliquid carniū tūc oportet vt con cauemus ip̄m: aut ꝑforemus illud. Qd̓ ſi ſagitta infixa fuerit in ꝓfundū oſſis tunc nos ſciemꝰ illud ex firmitudine ſagitte ⁊ paruitate motionis eius cū nouerimꝰ eā tūc neceſſariū erit nobis vt incidamus ī primis os qd̓ eſt ſupra ſagitta cuꝫ inciſo rio: aut ꝑforemus ip̄m cū terebello faciē do foramē in circuitu eiꝰ ſi os fuerit groſ ſum et euadit ſagitta per illud. ¶ Auic docet modū extractionis ſagitte qn̄ figitur in o ſ ſe et patet qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ ſi ſagitta fixa fuerit in aliquo mem broꝝ pͥncipaliū ſicut cerebro: aut corde: aut pulmone: aut vētre: aut inteſtiniſ: aut epate: eūt matrice: aut veſica: ⁊ apparent ſigna mortis: tūc oꝫ vt abſtineamꝰ ab at tractiōe ſagitte: qm̄ fiet inde inquietudo pl̓ima ne ſuꝑueniat nobis locus ſermōis ſtolidoꝝ cū hoc ꝙ paꝝ cōferimꝰ īfirmo. Si aūt nō apparuerīt ſigna mala alia ex quibꝰ timemª de accidētibus tūc p̄mitte mus ſermonē in ꝑditiōe que accidit plu rimū: deinde incipiemꝰ ī curatiōe. Mul totiens em̄ de illis quibꝰ accidit illud ſal uatur aliquis abſqꝫ ſpe mirabil̓r. Et mul totiēs egredit̉ ꝑs epati? ⁊ aliꝗd d̓ ſiphac qd̓ eſt ſupra vetrē et zirbo ⁊ matrix tota et nō accidit inde mors: verū tn̄ ſi nos di miſerimꝰ iterū in his mēbris pͥncipalibꝰ accidet mors ẜm oēm diſpoſitione et ꝓ portionabunt̉ ad paucitatē miſericordie ſi aūt abſtulerimus ſagittam fortaſſe ſalDe medicinis attrahentibus uahitur infirmus quandoqꝫ. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit quedā canone circa extractionē ſagittarū vt infigunt̉ in mēbris principalibus ⁊ nobilibꝰ et hec ſunt mēbra interiora que nobilia dicūtur ꝑ reſpe ctum ad exteriora. ⁊ interiora quedā ſūt magis nobilia ſi cut cerebrum cor ⁊ epar q̄ dicunt̉ a medicis mēbra prin cipalia: quedā autē ſut minus nobilia vt alia: ſigna autē qn̄ accidit ſagitta in aliquo iſtoꝝ ſunt poſita pͥus in quo dam capl̓o qd̓ intitulat̉ ſumma de vulneribꝰ in mēbris. et iō nolumꝰⁱ ea hͦ repetere: ſed ibi querāt̉. Dicit ergo ꝙ ſi ſagitta ⁊cͣ. ⁊ apparēt ſigna mortis. ſigna mortis ſūt qn̄ ī tendunt̉ illa ſigna que poſita fuerūt in illo capl̓o: ⁊ appa rent plura ex illis ſignis: tūc oꝑtet vt abſtineamus ab ex tractione ſagitte ⁊cͣ. ⁊ reddit tres cauſas. vna ē qꝛ fiet ma iōe inquietudo poſtea infirmo. puta ex fluxū ſanguīs et ſimilibus. vnde citiꝰ morirent̉: Secūda ē. qꝛ ſtolidi no bis imputabūt ip̄m interfeciſſe. ⁊ iō Gal̓. dicit alibi. Noli te medicari egritudines malas ne nominemī medici ma li. tertia qꝛ parnū iuuamētū accipiet ex hoc infirmꝰ. ⁊ iō in tali caſu nō debemꝰ ipſam extrahere. Si aūt nō appa rent ſigna mala in p̄ſenti vel timemꝰ ꝙ accidāt: tūc pͥus debemº dicere amicis ꝙ ẜm pl̓imū accidit inde mors. ⁊ poſtea cū cōſenſu amicorū extrahere. qꝛ multotiēs ſalua tur aliquis ex iſtis: abſqꝫ ꝙ medicus ſperet de eo ſalutē Uerūtamē ſi nos p̄dixerimꝰ iteꝝ ⁊c̄. Hic Aui. addit quid dam ad cautelā medici. ⁊ dicit. ſi nos extrahimꝰ ſagittaꝫ infixam in talibus mēbris ⁊ p̄dixerimꝰ ꝙ accidit mors ẜꝫ omnē diſpoſitionē.i. ſiue ſagitta extrahat̉. ſiue nō: ⁊ ſup ple accidat infirmū mori: ⁊ ꝓportionabimur ad paucita teꝫ miſcd̓ie.ſ. a vulgo. hoc ē licet p̄dixerimꝰ vulgo ꝙ acci dat mors ſiue extrahat̉: ſiue n̄: ſi nos extrahamꝰ ⁊ accidat mors vulgus parū miſerebit̉ nobis. qꝛ ſemꝑ dicet ꝙ nos interficimꝰ ip̄m. Si aūt abſtulerimus ip̄am ſagittā fortaſ ſe ſaluabit̉ infirmꝰ qn̄qꝫ. Ex hoc habet̉ cautela quā debꝫ medicus habere. quaſi vult dicere Aui. ꝙ qn̄ non appa rent tibi ſigna mortis: lꝫ tu timeas ꝙ in pluribꝰ ſeꝗtur mors: tamē meliꝰ eſt extrahere qͣꝫ nō extrahere: qꝛ aliqn̄ ſanatur infirmus: ſed debes extrahere cū hac cautela: qꝛ debes multotiēs predicere amicis anteqͣꝫ tu extrahas ſa gittam: mortē ⁊ debes te multotiēs facere rogari ab ami cis: ⁊ magnū ſalariū petere. qꝛ ſi tu n̄ facias ita: ⁊ ſequat̉ mors ex vulnere vulgus īputabit tibi ꝙ tu interfeceris ipſum ⁊ parum miſerebitur tibi. et hec verba ſunt valde notanda: ⁊ memorie cōmendanda. Cap̄. xi. ¶ Medic ine attrahentes. Portet vt ſuꝑ illū locū ponat̉ ar moniacū qm̄ eſt attractatiuū ſor te: aut ſumat̉ radix harūdinis: et iterat̉ ⁊ emplaſtret̉ cū ea: et fortaſſe confi cit̉ cū melle: et affodili iteꝝ et folia papa ueris nigri: ⁊ folia arboris fici cum ſanic: aut ſeme iuſquiami albi ꝓprie cum calca dis: ⁊ ſil̓r fructꝰ iuſquiamī albi cū diſpoſi tione ſua. Et iteꝝ alkeiri et ſpēs eius et ariſtologia ⁊ cepe narciſci. Et ex aīalibꝰ res plurime de quibꝰ ē rana excoriata: et eſt mirabilis valde fixis in oſſibꝰ: et ſimi liter eradicat dentes. Et cancer iterū cō tritus. Et vtriqꝫ lepores et coagula om nia. Et dicitur ꝙ lacerta eſt vehemen tis attractionis ad illud ſuper quod fin Tractatus De cura conbu. ignis ditur et de compoſitis caput lacerte ſtatī cum abſcinditur cum ariſtologia longa: et radix cāne ⁊ cepe narciſci. Illud vero qd̓ appropriatū eſt cū attractione oſſiuꝫ corruptorum de ſub vlceribus que con ſolidantur dicemus in capl̓o oſſium. ¶ In parte p̄cedenti docuit Aui. modū extractōis rei in fixe ꝑ attractionē ⁊ īpulſionē. In iſta ꝑte Auic. docet mo dum extractiōis rei infixe cū medicinis. Et iō in hac ꝑte aliud nō facit niſi ꝙ ponit diuerſas medicinas quarum proprietas eſt attrahere res infixas. ⁊ duo facit. Primo facit hoc. ſecūdo addit quiddā. 2ª ibi. Illud vero) Quod Aui. dicit in ambabus ꝑtibus patet. Et videte ꝙ Auic. videt̉ ponere medicinas valde extraneas ad extrahen duꝫ res infixas. Sed emplaſtra vſitata bona ſūt. Empla ſtrū atiractiuū fruſtulorū oſſiū ⁊ ſimiliū bonū. Re. fermē ti. z. vj. mell̓. Z. vj. viſci quercini. zͣ.i. armōiaci diſſoluti in aqua fenugreci. zͣ. ij. olei antiꝗ qd̓ ſufficit oīa inſimul mul tum terant̉ ⁊ fiat empl̓m. ⁊ ē o. ptimū. Itē aliud. R. armo niaci. zͣ. j. ratini. 3. ij. galbani. Zi. ⁊. 5. cere. gͣ. i. olei ātiꝗ ⁊ i. molliāt̉ armōiacū ⁊ galbanū in aceto. Itē aliud empla ſtrū cōe bonū. R. cepe lilij coctū in mellicrate ⁊ medul lam fermēti ⁊ mel aſungiā veterē oīa ſimul incorporent̉ et qn̄ vis ꝙ attrahatur ferꝝ pone in emplaſtris puluerē magnetis. ⁊ emplaſtra etiā qn̄ ꝯficiunt̉ nō conficiant̉ in aqua pura: ſed cum aqua mellita: quia attrahit ⁊ prodeſt vulneri cepe narciſci.i. cepe lilij vtriuſqꝫ lepus.ſ. animal quadrupes: et piſcis quidā qui vocatur lepus ¶ Canon curatiōis cōbuſtionis ignis. Cap̄. xij Ntentio in curatione cōbuſtiōis ignis eſt due intētiōes. Una ea rū eſt ſequi cū ꝓhibitione veſica tionis. Et ſecūda eſt rectificare qd̓ cōbu ſtum. Et ſunt neceſſarie in ꝓhibitiōe ve ficationis medicine infrigidātes preter qd̓ aſſocietur eis mordicatio. Et ſecūda vbi curatur qd̓ eſt cōbuſtum indiget me dicinis in quibus eſt abſterſio quedam cum exiccationē quadam nō magna: et preter qd̓ mordicetur cū hoc vt ſint tem perate in caliditate ⁊ frigiditate. ¶ Superius Aui. determinauit de contuſione ex contor ſione excoriatione pūctura ⁊ diſruptione. In parte iſta Auic. determīat de cura cōbuſtiōis: ⁊ qꝛ cōbuſtio pōt fie ri a duplicire ab igne vel ab aqua feruenti. idcirco iſta pars pōt diuidi in ꝑtes duas. In prima ꝑte determīat de cura cōbuſtionis ignis. In ſecunda determinat de cura combuſtionis aque. ibi.(Qn̄qꝫ accidit vt effundat̉) Pri ma pars diuiditur in duas: qꝛ prīo ponit canonē curatio nis cōbuſtiōis ignis. In ſecūda ꝑte ponit medicinas in ſpeciali ẜm illum canonem dictum. 2ª ibi Sumātur ſan dali ⁊ faufel ⁊cͣ. Prīa pars diuidit̉ in ꝑtes tres. In prīa parte oſtēdit quot intētōes requirant̉ ad curationē cōbu ſtionis ignis. In 2ª parte oſtendit cuius complexionis ⁊ proprietatis debent eſſe medicine locales ẜm vtramqꝫ intentionē qͦ reꝗritur. In 3ª ꝑte on̄dit a qͣ illarū intentio nū prius debemꝰ incipere qn̄ curatto cōbuſtiōis indiget vtraqꝫ intētiōe ſimul. 2ª ibi(Et qn̄ indiget regimīe ſiml̓ ⁊c̓.) Quod prīo dicit Aui. patet. Tūc Aui. on̄dit quales medicine requirūtur in vtraqꝫ ītētiōe. pͥma.ſ. ad ꝓhiben dum veficationē dicēs. Et ſūt neceſſarie in ꝓhibitiōe ve ficatiōis medicine infrigidantes. Et rō huiꝰ ē: qꝛ cā veſi catiōis ē mala ꝯpl̓o calida quā imprimit ignis in mēbrū que caliditas ē cā attractiōis ſpūs ⁊ ſanguis ad mēbruꝫ. vnde accidit ibi rubificatio nūc aūt oīs cura fit ꝑ ꝯtrariū calide aut cauſe frigida ꝯtraria ē. frigide vero calida. ⁊ iō ꝓhibitio veſicationis ſit cū medicis infrīdantibus. Sed quereret aliqs vlteriꝰ qualia infrīdātia debēt hec eſſe: vtrum.ſ. fortia vel debilia. ⁊ vr̄ ꝙ debeāt eſſe debiliter infrigidātia: quia maxima in locis ē ſi ꝯtrariū in ꝯtrario ⁊ ꝓpoſitū in ꝓpo fito. nūc aūt ſi aliqd̓ mēbrū infrigidet̉ fortiter a re frīda ſi cut accidit in extremitatibus in hyeme ⁊ iter agentibꝰ in frigore nō curat̉ nec prohibet̉ eiꝰ corruptio ꝑ fortiter ca lida. vnde vt auctores in cura taliū p̄cipiūt ꝙ extremita tes taliū nunqͣꝫ debēt igni approximari. imo debēt mitti in embrocis aquarū tēperate caliditatis. ergo ſimiliter ſi accidat aduſtio ⁊ calefactio mēbro ab igne ꝓhibet̉ eius corruptio ⁊ veſicatio nō ꝑfortiter infrigidantia ſicut per aquā fridam ⁊ aquā rōẜ. ⁊ hmōi: ſꝫ ꝑ debiliter infrigidā tia. ¶ In ꝯtrariū huiꝰ vident̉ eē auctores. dicit eī almā ſor. capl̓o de aduſtiōe ignis ⁊ aque buliētis ꝙ ſtatī cū hͦ accidit pͥus in aqua frigida vel roẜ. ſuꝑ niuē infrīdatā ma defiat ⁊ deſuꝑ ponat̉. ¶ Ad hͦ ē dd̓ꝫ ꝙ ꝓhibitio veſicatio nis ſit ꝑ medicinas fortiter īfrigidātes ſicut ponūt aucto res ⁊ rō huius eſt illa que dicta ē prius: nec ē ſil̓e oīno de frigiditate impreſſa in mēbrū ab aere frigido vl̓ aqua fri gida ⁊ de cal̓itate impreſſa ab igne: nā ꝓpter frigiditatem pori ꝯſtringunt̉ ⁊ opilant̉. vn̄ materia ibi ꝯſtricta euapo rare nō pōt: ⁊ iō curatio talis impreſſiōis ſūt cal̓a rarifi cantia poros: qꝛ ꝑ talia calefit mēbrū ⁊ materia ꝯſtricta euaporat: nunc aut cal̓a rarificātia poros ſūt q̄ ſūt calida temperate ⁊ nō cal̓a fortia: tum qꝛ calida fortia mitigati ua doloris nō ſūt: īmo mordicatiōe ꝑticipāt. ibi aūt indi gemus maxime mitigatiōe doloris: tum qꝛ calida fortia poros conſtringunt vt dixi ſupra in capl̓o de cura ꝯtuſio nis. ex hoc aūt ꝙ poros ꝯdenſant vehemētius ſūt cauſa vt cōdenſetur materia ibi ꝯtenta in loco. hoc aūt ē cauſa doloris: immo qꝛ rōne huiꝰ accidit ꝓpter caliditatē for teꝫ vt frigiditas eius in partibus leſis deueniat ꝓpter ap poſitionē taliū fortiū calidoꝝ ad partes circūſtantes ſa nas: nā ꝓpter ꝯtractionē maiorē que fit ibi: et quia vnuꝫ ꝯtrariū fugit aliud mala ꝯpl̓o frigida ſit in partibꝰ in qui bus prius nō erat. vnde accidit dolor intendi. tum etiaꝫ quia aliquādo fortia ſubito aꝑiunt. in tali aūt ſubita aper tione accide̓t nocumēta.ſ. dolor ⁊ reſolutio humoris ſub tilis ⁊ cōculcatio humoris groſſi. ⁊ ꝓpter hoc videmꝰ ꝙ iſti ꝗ habent extremitates leſas a frigore ſi eas approxi ment igni accidit dolor intolerabil̓ ⁊ accidit ſol̓o ꝯtinui. et hoc eſt ꝓpter ſubitā apertionē quā facit ignis: ſꝫ in im preſſione quā facit ignis in mēbrū cōpetūt fortiter infrigi dantia in prīcipio vt veficatio ꝓhibeat̉. ⁊ hoc iō qꝛ pͥma impreſſio quā facit ignis in mēbrū eſt mala ꝯpl̓o cal̓a q̄ ī diget ſola alteratiōe ⁊ nō īpedit hic ſicut ibi opilatio po rorū qꝛ caliditas q̄ imprimit̉ ab igne ampliat pͥoros: vn̄ frigida approximata īueniūt poros aꝑtos: ⁊ iō virtꝰ eorū penetrat vſqꝫ ad caliditatē ⁊ eā alterat: alterata aūt calidi tate ꝓhibetur veficatio. veꝝ ē tn̄ ꝙ iſta fortiter infrigidā tia nō cōpetūt. ⁊ hoc eſt qn̄ propter aduſtionē ignis attra hitur ibi materia multa cal̓a in mēbro. tūc ꝯtingit qn̄qꝫ ꝙ propter appoſitionē taliū frigidoꝝ opilat̉ ⁊ ꝯſtringit̉ ma teria ⁊ ꝯculcat̉ in loco. vn̄ accidit vehemēs dolor. ⁊ tunc apponēda ſūt frigida temperate que cum hoc ꝙ alterāt cōplexionē ſint alicuiꝰ reſolutiōis ⁊ rarefactōis materie et hͦ dicit Almanſor in capl̓o de cura cōbuſtiōis ignis. Dicit enim ꝙ ſi acciderit aduſtio cum igne tunc ſtatiꝫ ap ponatur ibt pānus infuſus in aqua frigida vel aqua rōẜ. Sed ſi dolor augmētetur ⁊ fiat fortiſſimus ⁊ non ceſſet ꝑ talia fortiter infrigidantia tūc̄ apponātur vitella ouoꝝ agitata cū oleo rōẜ. qꝛ tale mediū eſt tꝑatū in frigiditate ⁊ eſt alicuiꝰ rarefactiōis. ⁊ ē id medicamē valde notandū De cura cōbuſtionis .IIII. Fen qꝛ ego iam vidi fieri ꝑ ip̄m effecius mirabiles in ſedatōe doloris vehementis in cōbuſtiōe ignis. vidi.n. multotiēs aliquos hr̄e dolores vehemētes ex cōbuſtiōe ignis ⁊ me dici apponebāt vnguenta alba. ⁊ hmōi frīda ⁊ dolor plꝰ intēdebat̉. appoſito āt tali medicamine ſtatim ſedatus eſt dolor. ⁊ ꝑꝑ hoc qn̄ vocaris ad aliquē egruꝫ ex ꝯbuſtione ignis ⁊ tu vides ip̄m hr̄e dolorē fortiſſimū ſiue ſit facta v ceratio ſiue nō meliꝰ ē vt tu mitiges dolorē cū tali medi camine ⁊ ſil̓ibus. mitigato aūt dolore nō potes quaſi po ſtea errare. Sic gͦ apꝑet ꝙ aliqn̄ fortiter infrīdatiuū com petit. aliqn̄ aūt nō: ſꝫ temꝑatū. ⁊ ꝑꝑ hoc Aui. in cap. ſequē ti vbi ponit medicamen ad ꝓhibēdū veficatōeꝫ pōit me dicias diuerſas: quaꝝ vna eſt fortiter frīda: alia aut paꝝ: qꝛ qn̄qꝫ cōpetit vna qn̄qꝫ v̓o ꝯpetit alia ẜm diuerſam di ſpōnē egritudīs. vt dem eſt. ſed Auic. nō diſtinguit: eo ꝙ id relīꝗt bono arbitrio ⁊ ingenio medici. ¶ Ulteriꝰ no ta vnū qd̓ ponit Almaſor vltra dicta Auic.ſ. ꝙ ſi accidat magna ꝯbuſtio ignis. tūc eger flebotomet̉ ex ꝯtraria ꝑte vt deriuent̉ hūores a loco īfirmo ꝗ ſunt cā doloris ⁊ apa tis ⁊ regimē eſt ēt ſubtiliandū ⁊ infrīdantibꝰ eſt vtendū donec dolor ⁊ ap̄a ſedent̉. Et ſicut dcm̄ eſt in combuſtiōe ignis ita etiā ītelligas ī cōbuſtiōe aque buliētis: qꝛ quaſi cura vtriuſqꝫ eſt eadē. lꝫ Aui. diuerſa ponat capl̓a p̄ter ꝙ aſſociet̉ eis mordicatio. hoc eſt dicere ꝙ medicīe infrīdā tes ꝗbus vtimur ad ꝓhibitōeꝫ veficatōis debent eſſe fine mordicatōe. Et cauſa hꝰ eſt: qꝛ mordicatio ē cū dolore: do lor aūt eſt maxīe vitādus: qꝛ eſt cā apatis: īmo aliqn̄ acci dit tātus dolor in cōbuſtiōe ignis ꝙ ſpaſmat̉ eger ⁊ mori tur. ⁊ iō medicīe oēs cōbuſtiōis ignis debēt eſſe ſine mor dicatōe. ⁊ ꝑꝑ hoc bonū ē lauare oīa q̄ ponunt̉ ī vnguētis ad cōbuſtionē ignis ēt vſqꝫ adcerā: qꝛ ꝑ loturā mouetur oīs mordicatio a medicinis. Tūc Aui. on̄dit qͣles medici ne cōpetāt in intētiōe ẜa.ſ. qn̄ accidit ꝙ locꝰ vlceret̉ a tali cōbuſtiōe dicēs. Et ẜa.ſ. intētio vbi.i. ẜm quā curat̉ quod eſt combuſtū.i. qd̓ eſt veſicatū ⁊ vlceratū: vt qꝛ nō poſſit fieri ꝓhibitio veſicatōis ꝑ medicinas. Et intellige. qꝛ qn̄ curamꝰ locū veſicatū pͥus dꝫ fieri ꝑforatio in veſica vt in de egrediatur aqͣ q̄ ibi ꝯtinetur: dein̄ adminiſtrētur me dicine q̄ ſūt ẜꝫ intētōeꝫ ſcd̓aꝫ. indiget gͦ medicinis in ꝗbꝰ eſt abſterſio quedā cū exiccatiōe quādā non magna. Rō aūt hꝰ eſt: qꝛ cū iam factū ſit ibi vlcus ⁊ in omni vlcere. vt dcm̄ eſt ſit duplex hūiditas. vna groſſa que appellat̉ ſor des. ⁊ alia ſubtilis: duplici īdiget intētione.ſ. abſterſiōe ⁊ exiccatiōe. idcirco medicina q̄ adminiſtrat̉ ad curādū qd̓ ꝯbuſtū ē indiget abſterſiōe qͣdam ⁊ exiccatiōe qͥdam: ſed nō magna: qꝛ talis medicina dꝫ eē ſine mordicatiōe: mo dicatio aūt cauſat̉ ex mediciria fortit̉ abſterſiua ⁊ multuꝫ exiccatiua. ⁊ hͦ eſt qd̓ ſubdit Aui. ⁊ p̄ter hoc ꝙ immordicēt Et cū hͦ ſint tēperate in caliditate ⁊ frīditate. medicine in intētione ſcd̓a nō dn̄t eē frigide ſicut in intētiōe pͥª. Et ca hꝰ eſt hͦ qꝛ in ſecūda intentiōe ē ſcm̄ vlcus: in pͥma aut nō Nunc aūt ẜꝫ Hypo. in ꝗnta ꝑticula afforiſmoꝝ. vlceribꝰ frigidū eſt mordax ⁊cͣ. ⁊ iō in ſecūda intentiōe dn̄t eē me dicine temperate in caliditate ⁊ frigiditate ⁊ qͣꝫtum ad potētiā ⁊ qͣꝫtū ad actū ⁊ maxīe in hyeme. Deinde cū dicit ¶ Et qn̄ indiget regimīe ſil̓i regat̉ cū in frigidatiuis prius: deinde ſi īdiget ſcd̓a fiat. Si āt inuenitur ⁊ iā veſicatū ē: tūc ne ceſſariū ē regimē ſecūdū. Et medicīe eiꝰ ſt̉ ſic̄ chimolea ⁊ lutoꝝ gn̄a exiccātia ⁊ lē tes decocte ⁊ encauſtrū indū ⁊ ſil̓ia. Ea v̓o q̄ ſunt ſic̄ thus ⁊ glutinū ⁊ pīguia nō ꝯueniūt ad illud qͥm quedā eoꝝ ſunt calidiora qͣꝫ oꝫ: ⁊ nō carent virtute mordic tiua. ⁊ quedā eoꝝ ſunt humidiora qͣꝫ oꝫ. ¶ In parte iſta Aui. on̄dit a qͣ p̄dictaꝝ intētionū debem inciꝑe qn̄ ꝯbuſtio īdiget vtraqꝫ intētione. Et cū hoc ēt po nit quaſdā medicinas que ſūt vtiles in intētione ſecūda ⁊ quaſdā docet euitare. Dicit gͦ. Et qn̄ indiget.ſ. cūbuſtio ignis regimine ſil̓i.i. regimine vtroqꝫ puta prohibere ve ſicationē ⁊ curare veſicatū. ⁊ illud ē qn̄ ignis ab ipſo pͥnꝰ veficat ⁊ cōburit. tūc.n. indigemus vtraqꝫ intētiōe ꝓhi bere.ſ. ne vlteriꝰ veſicet̉ ⁊ curare veſicatuꝫ. regat̉ cū in frigidatiuis pͥus. Et cā huius eſt hͦ: qꝛ tum cauſet̉ ibi ma la ꝯpl̓o cal̓a ex ꝯbuſtione ignis ⁊ vlcus curari nō poſſit niſi prius remoueat̉ mala ꝯpl̓o q̄ eſt cum vlcere ſicut p̄t apparere declaratio hꝰ ex p̄dictis. ⁊ ēt hoc idem multo tiens dicit Aui. in tractatu de vlceribꝰ. idcirco necͣe ēpriꝰ adminiſtrare infrigidātia q̄ malā ꝯpl̓onē remouent. De inde ſi indiget ſcd̓a intentione fiat. Dicit aūt ſi indiget. qꝛ multotiens talia infrigidātia cuꝫ hͦ ꝙ remouēt malā co pl̓onē curant vlcus. Si antē nō curarēt. tūc necͣium eſt re gimē ſcd̓um ⁊ medicina eius.ſ. regiminis ſcd̓i ſunt ſicu chimolea ⁊ lutoꝝ gn̄a ſicut terra figillata bolus arme nꝰ lutum vaſoꝝ aq̄ ⁊ ſil̓ia. Et encauſtꝝ indum: encauſtꝝ in dum eſt qn̄ coꝗtur ſumac donec denigret̉ ⁊ tali decoctōi addit̉ alumen. ⁊ dr̄ talis decoctio īcauſtruꝫ: qꝛ denigrat coria ⁊ capillos(Ea v̓o q̄ ſunt ⁊c̄) Planum eſt. ¶ De medicinis ad combuſtionem que ſunt ẜm intentio Cap. nem primam. Umant̉ fandali ⁊ faufel ⁊ later al bus recens aut oſtracū ⁊ liniant̉ cū aqͣ ſolatri ⁊ aqͣ ro. aut vnguētū de vitellis ouoꝝ ⁊ oleo ro. Et iteꝝ endi uia ⁊ farina ordei abluta ⁊ vitelli ouoruꝫ ⁊ oleū ro. ⁊ lētes elixate cuꝫ roẜ. cū oleo ro. Et iteꝝ bolū ar. ⁊ acetū. et iteꝝ oleū ro. et cera ẜm ꝙ oꝫ: deīde pōat̉ ī eo de cal ce abluta ablutione integra cū ceruſa et opio et albumīe oui et aliquātulo lactꝭ. ⁊ iteꝝ ſumant̉ folia malue et ficle et elixen tur cū aqua dulci: deinde terant̉ et mun dent̉ a rebus filoſis q̄ ſunt in eis: deinde aggregēt̉ e is merdalegi ꝯditi cū climia et ceruſa de plumbo algalai amboꝝ an̄. ꝑtes. ij. et. 5. et olei ro. partes. iiij. et aque ſolatri et aq̄ coriandri amboꝝ an̄. ꝑs. jͣ. ¶ In iſta ꝑte Auic. ponit medicinas in ſpāli ad ꝯbuſtionē ignis ẜm intētiōeꝫ pͥmaꝫ.ſ. ad ꝓhibendum veficationē. ⁊ plāum ē qd̓ dicit. Faufel.i. auellana inda. later albus.i. paꝝ coctus. merdaſengi.i. litargiri cōditi. litargiꝝ condi tum dr̄ eſſe qn̄ terit̉ ⁊ abluit̉: deinde ducit̉ in mortario cū oleo roſa. tātum ꝙ ſit album ⁊ poſtea exicca ¶ De medicinis queⁱ ſunt ad combuſtionem ẜm intentio nem ſecundam. Elior reꝝ ad illud ē vnguētū de calce. Sumatur calx et abluatur ſepties donec ſe paret̉ eiꝰ acuitas tota: d̓īde ꝯqͣſſet̉ cū oleo ro. aut oleo oli ue ⁊ pauca cera ſi īdiget ea: et fortaſſe ad .II. Tractatus De cōbuſti. aque calide addunt̉ ſuꝑ ip̄m chimolea ⁊ albumē oui ⁊ paꝝ vini. Unguētū calcis cū mō alio. Abluat̉ calix ſicut ſciuiſti: ⁊ fiat ex ea cuꝫ aqͣ folioꝝ ſicle ⁊ cū aqͣ folioꝝ caul̓. ⁊ oleo ro. ⁊ cera. vnguētū. Et d̓ illis q̄ cōueniūt hic: ⁊ vbi nō timet̉ puſtulatio ⁊ veſicatō ē ligare deſuꝑ folia alhethil aduſta aut ſiliq̄ ꝯbuſte. Unguentū ꝯueniēs ad par uitatē caliditatꝭ: ⁊ ē longe ꝯpoſitiōis ex ptū ē ⁊ īuentū eſt bonū. ℟. ſtercoris vac ce paſcētis exiccati ⁊ corticū arboris pini ⁊ pulegij oīum an̄. x. merdaſēgi. iij. ſcorie argēti. ij. ſcorie plūbi. iiij. calcis ablute cū aqͣ frīda ml̓totiēs. v. ⁊ chimolee. v. ⁊ luti alcabruſij aut rōani aut armeni ⁊ ceruſe oīuꝫ an̄. vij. virge paſtor ꝯtrite. x. encau ſtri ꝑfici aūt ſirij. vj. tutie viridis. vij. ſter coris. ouis. vij. granoꝝ volubilis ⁊ folio rū eius amborū. xv. ſcorie ferri ⁊ ſucci fo lioꝝ maluauiſci ⁊ ſucci folioꝝ malue oī um ana. x. lilij domꝰ ⁊ cepe eius ⁊ lilij ce leſtis ⁊ croci oīum ana. v. cāphore. iiij. ce re faui ⁊ olei roſ. ⁊ medulle cerui. ⁊ adi pis eius quantū ſufficit. Et de illis qͥ ſūt fortitudīs vehemētioris ⁊ cōueniunt ei qd̓ eſt minoris caliditatis: ē vt ſumant̉ li mature eris ⁊ ferri: ⁊ ꝯficiant̉ cū luto aut cū luto rubeo: deinde cōburāt̉ in patella aut furno. ⁊ fiant inde trociſci ⁊ ſeruen tur ⁊ adminiſtrentur redacti in puluere vbi nec̄ia eſt exiccatio aut liniant cū oleo ro. ⁊ d hoc gn̄e iteꝝ ē illud: cōburat̉ fimꝰ colūbinꝰ in pāno lini donec accedat̉ ⁊ li neat̉ cū oleo aliquo: qm̄ ē mirabile. et lo cis vlceratꝭ ꝯferūt porri elixati aut portu laca cū ſauic ⁊ folia myrti ꝯtrita in pulue re redacta. Si āt fiat iobediēs: tūc folia alhethil aduſta aut folia algebūt aduſta. Et ſi fuerit magis inobediēs illo admī ſtrēt̉ medicie ꝯſolidātes vlcera maligna ¶ In parte iſta Auic. ponit medicinas ad ꝯbuſtionē igni ẜm ſcd̓am intētionem.ſ. ad curādū qd̓ cōbuſtū ē ⁊ vlce ratū. ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. Lilij domꝰ. liliū domꝰ ē liliū domeſticū Lilij celeſtis.i. yreos cū luto. lutū abſolute accipit̉ ꝓ luto qd̓ īuenit̉ ī vaſe fabroꝝ qn̄ acuūt ferramēta: aut luto ru beo.i. bolo armeno. folia algebre: ideſt pini maſculi ⁊c̄. ¶ De combuſtione aque calide. Cap. xv. Uandoqꝫ accidit vt effūdat̉ olla feruēs aūt aqua cal̓a ſuꝑ mēbruꝫ hoīs: ⁊ facito operationem ignis. Et cō ueniētiꝰ ei ē vt ſuccurrat̉ ſtatī an̄qͣꝫ veſice tur cū eis que ſunt ſicut ſandali ⁊ aqͣ roſa. ⁊ cāphora: ⁊ nō dimittātur exiccari: īmo cōſequenter adhibeat̉ oī hora pānus in fuſus in aqͣ frigida cōgelata: hoc.n. ꝓhi bet ip̄m veficari. Et quidā ꝓperant ⁊ ro rant deſuꝑ aquā oliuaꝝ aūt aquā cineriſ ⁊ melius ē vt terat̉ quodlibꝫ amboꝝ cū ſauic aut vnguentū de calce. ⁊ iteruꝫ me dicamen factū de fimo columbino predi ctum eſt mirabile valde. Et vlcera ꝗdeꝫ curantur cum poris elixatis aut exiccatꝭ contritis et eſt melius: ⁊ cū reliquis q̄ di ximus in capl̓o primo. ¶ In hͦ caº Auic. determiat de cura ꝯbuſtiōis aq̄ buliētꝭ. ⁊ diuidit̉ i ꝑtes duas. Prīo pōit medicīas ad ꝓhibēdū ve ſiccationē. lꝫ etiā aliqͦ illaꝝ curēt ēt locum veſicatū. In ſe cunda parte ponit medicias q̄ ſūt ad curādū locū vlcera tum. ſecunda ibi.(Et vlcera quidē ⁊c̄.) planū eſt qd̓ dicit. ¶ De ſtuxū ſanguis ⁊ retentione eius. Cap. xvj. Am ſcitū ē ī li. prio ꝙ qn̄ ſanguis egredit̉ a venis n̄ egredit̉ niſi aut ꝑꝑ aꝑtiōem orificioꝝ venaꝝ ꝑ debilitatē in venis: aut ꝑꝑ vehemētiam re pletōis: aut ꝑꝑ motū forteꝫ vſqꝫ ad vo cem ⁊ ſaltū: aut ꝑꝑ vapore accidente ve nic̄te deforis: aut ꝑꝑ diſruptioneꝫ eaꝝ ⁊ ipſaꝝ inciſionē ꝑ cam primitiuā inciden te ꝯtundente: aut ꝑꝑ cam corrodētē inte riª: aut vehemētia motꝰ cū repletiōe: aut ꝑꝑ reſudationē ab eis ꝑꝑ raritatem acci dentē corpori venarū ⁊ panniculo earū. ¶ Superiꝰ Auic. determinauit de pūctura ⁊ diſruptiōe ⁊ ꝯbuſtione ignis. In ꝑte iſta determīat de fluxū ſanguīs ⁊ eius retētione. Et diuidit̉ ꝑs iſta ī ꝑtes duas: qꝛ in prīa ꝑte determīat de fluxū ſanguīs theorice. In ſcd̓a ꝑte pra ctice: qꝛ pōit curā ipſiꝰ. ſcd̓a ibi. Opꝫ in curatione fluxꝰ ſanguīs ⁊c̄. Prīa ꝑs diuidit̉ in qͣttuor partes. In prīa ꝑ te on̄dit. vn̄ ſanguis egrediat̉. ⁊ ponit ēt in gn̓ali oēs cās fluxus ſanguīs. In ſecūda parte on̄dit ꝙ fluxuꝫ ſanguīs diuerſificat̉ in timore ẜm diuerfitatem mēbrorum ⁊ ar tariarum ex ꝗbꝰ exit. In tertia parte docet diſtinguere in ter fluxū ſanguis artarie ⁊ aliaꝝ vēaꝝ. In quarta parte ponit quedā ſigna ꝓnoſtica in fluxū ſaguīs. ſecūda ibi.( Nos vo dicimꝰ). tertia ibi.(Et differentia ꝗdē inter ſan guinē artarie) Et qͣrta ibi.(Et ſcias ꝙ oīs cui accidit) pri ma pars diuidit̉ ī duas. In pͥma parte facit qd̓ dictū eſt. In ſcd̓a parte on̄dit qͦꝝ venaꝝ fluxꝰ ſanguīs ē magis pe riculoſus. ſcd̓a ibi.(Et cōueniētior venaꝝ ad hoc) Dicit ergo iam ſcitū eſt in libro prīo ꝙ ſanguis egredit̉ a vēis. Intellige hic ꝙ ſanguis accipit̉ cōiter ad ſanguinem ge tum ꝗ eſt in venis ⁊ ad ſanguinē mobilē ꝗ eſt in artarijs. Etiam vena hic accipitur communiter ad venam ꝗetā: cuius principium eſt ep̄ar ad artariā inꝗetam: cuiꝰ pͥnci piū ē cor. ⁊ ſic ītelligendo ē veꝝ vl̓r ꝙ ſaliguis nō egre Fen .IIII. dit̉ niſi a vēis. Et rō hꝰ eſt: qꝛ ſanguis ſub forma ſanguīs non eſt niſi in venis: eo ꝙ extra venas in corꝑe aut ē ſub forma hōiditatis ſicut ē in mēbro: aut putrefit ⁊ ꝯuertit̉ ī ſaniem ſicut qn̄ effundit̉ innaͣl̓r ad aliqd̓ ſpacium. iuxta i lud afforiſmorum 5ᵉ ꝑticule. Si in ventre ſanguis effu ſus fuerit extra naͣꝫ nec̄e ē putrefieri ⁊ ī ſaniē vti. Qꝛ gͦ ſā guis ſub forma ſanguīs n̄ ē niſiī vēis idcirco fluxꝰ ſāgui nis nō eſt niſi ex vēis: ve l ex vēis ꝗetis vel arterialibꝰ: vl̓ ex magis vel ꝑuis(Et non egredit̉) Hic Auic. pōit mo dos ẜm quos egredit̉ ſanguis ex venis. ⁊ ponit Auic. ēt cās oīs fluxus ſang. in gnͣali. ⁊ tres modos īnuit Aui. ẜm quos ſanguis egredit̉ a venis. ⁊ Ga. 5º de ingeº ponit ſo lum tres modos ẜm qͦs ſauguis egredit̉ a venis. cāe aū iſtoꝝ modoꝝ ſunt pl̓es. nam ſanguis aut egredit̉ ex ve nis ꝑ aꝑtōem orificioꝝ venarum. ⁊ iſte ē vnꝰ modus: aut egredit̉ ex ipſis: qꝛ diſrūpit̉ pāniculus ⁊ corpus earum. ⁊ iſte eſt ſcd̓s modꝰ: aut egredit̉ ex ip̄is: qꝛ reſudat ab eis ⁊ iſte ē tertiꝰ modus. aꝑtio aūt orificiorum venarū ſit au ꝑꝑ debilitateꝫ ipſoꝝ: qꝛ qn̄ vene ⁊ ipſoꝝ orificia debilitā tur: tūc non pn̄t continere qd̓ eſt in eis aut ſit ꝑꝑ ſubitā ⁊ vehementē repletionem: aut tn̄ ꝑꝑ vaporē pūgitiuum de foras accn̄tem ꝗ aꝑit orificia venarum qualis ē ſapor ſul phuris ⁊ ſimiliū: aut ſit ꝑꝑ aliqd̓ corpus acutū qd̓ pungit ⁊ aꝑit orificia venaꝝ. diſruptio aūt pāniculi ⁊ corporis ip ſarum fit aut ꝑꝑ vehementiā repletionis ipſaꝝ ⁊ maxīe ſi ſit cum mortū: qꝛ extēdūtur corpora ipſaꝝ. vn̄ ſcīdunt̉ ⁊ credat aut ſit ꝑꝑ cām pͥmitiuā īcidētem ⁊ contūdentem corꝑa ipſaꝝ vl̓ ꝑꝑ alias cās pͥmitiuaꝫ qͦ pn̄t diſrumꝑe cor pora ipſaꝝ. Reſudatio aūt ab eiꝫ fit ꝑꝑ ſubtilitatē ſanguī ⁊ raritatem accidentem corpori venaꝝ ⁊ pāniculoꝝ ip ſarum. hi ſunt modi ⁊ cauſe omnes flluxus ſanguinis. Et conuēientior venaꝝ ad hoc vt cur rat qd̓ eſt in ea cū inuenit viā eſt arteria: naꝫ corpus eius eſt mobile: ⁊ qd̓ eſt in ea qn̄qꝫ contrahit̉ ⁊ qn̄qꝫ expanditur. ¶Hic on̄dit de qͣ vena fluxus eſt magis ꝑiculoſus. ⁊ pº on̄ dit hoc ex ꝑte ſubſtantie vene ⁊ artarie ⁊ ex ꝑte corporis ꝯtenti in ea. 2º on̄dit hoc rōne cuiuſdā accn̄tis. 2ª ibi(E qn̄ non deſuꝑ coartat̉ ⁊cͣ.) Dicit gͦ pº. Et ꝯuenientior ve narum ex hoc apꝑet ꝙ vena accipit̉ h̓ cōiter ad venam ꝗetam ⁊ arteriam ad hoc vt currat qd̓ eſt in ea cū inueni viā. qꝛ qͣꝫtū eſt ex ſe ⁊ ex ſua habitudine naͣli arteria non eſt magis apta ad fluxum ſanguinis qͣꝫ vena: qꝛ artaria ē ¶ In ꝑte iſta Aui. on̄dit cam. qͣre ad fluxū ſanguīs artarie cōpoſita ex duabus tunicis. vena aūt ſoluꝫ ex vna ẜm ꝙ auctores ponūt ex anathomīa: ſꝫ ſi fiat diſruptio in arta ria ⁊ vēa: tūc ꝯueniētior iſtarum venarum.i. magis apta ad fluxū ſanguinis eſt artaria. ⁊ in hͦ Auic. innuit timorē eſſe in fluxū ſanguīs arterie qͣꝫ vene. qꝛ arteria eſt magis apta ad fluxum ſanguinis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s pōt difficilius con ſtrigi. Et ꝙ arteria ſit magis apta ad fluxū ſanguīs qͣꝫ ve na cū ſcā ē in ea via Aui. ꝓbat hͦ ex duobus ex ꝑte ſubſtā tie vene artarie: ⁊ ex parte contenti in vena dicens: nam corpus eiꝰ.i. artarie eſt mobile: qꝛ artaria mouetur ꝓpi̓ motū ſpiritus ⁊ ſanguinis in ea ẜm ſiſtolē ⁊ diaſtolē. mo tus āt ē cā maioris fluxꝰ ſang. eo ꝙ īpedit ꝯſolidatione ſciſſure: qꝛ dilatat poros vel ꝑtes. Et qd̓ eſt in ea. i. ⁊ ſan gͣuis ⁊ ſpūs q̄ ꝯtinent̉ in ea. i. in artaria. qn̄qꝫ cōtrahit̉. ⁊ qn̄qꝫ exꝑādit̉.i. qn̄qꝫ mouet̉ ẜm modū ꝯtractionis ꝗ di modus ſiſtoles. ⁊ hͦ eſt qn̄ mouet̉ v̓ſus cor ad īteriora. qn̄ qꝫ āt mouet̉ ẜm motū expanſionis ꝗ dr̄ modus diaſtoles ⁊ hoc eſt qn̄ mouet̉ verſus mēbra ad exteriora. qꝛ gͦ cor pus tale ꝯtētū in artaria eſt mobile: ſi artaria eſt fixa qn̄ tale corpꝰ mouet̉ ad exteriora valde cito egredit̉ ꝑꝑ im pulſionē quā facit. ⁊ egredit̉ cum quodam ſaltū. vt po ſtea dicet Aui. Si gͦ tā ex ꝑte artarie. qꝛ eſt mobilis: qͣꝫ ex ꝑte ꝯtēti. qꝛ ēt ē mobile ſi ex ea accidat fluxus fang. diffi De fluxu ſanguinis cilius ꝯſtrīgit̉ qͣꝫ fluxꝰ ſanguīs vene: qꝛ vēa eſt quieta ⁊ ratione ſui ⁊ rōne ꝯtēti in ipſa. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ nō deſuꝑ coartat̉ locꝰ eiꝰ pꝰ ſolu tionē ꝯtinuitatꝭ eiꝰ: ⁊ īuēit vacuitatē ꝑue nit res ad ēboriſmū qd̓ noīat̉ mr̄ ſāguīs. ¶ In ꝑte iſta Aui. on̄dit ꝙ fluxus ſang. artarie eſt magis ꝑiculoſus rōne cuiuſdam accn̄tis qd̓ aliqn̄ ſeꝗt̉ ad fluxuꝫ hoc autē accn̄s eſt quoddam apa quod vocat̉ hyporiſma vel emboriſma: hyporiſma.n. vel emboriſm ſub hoc no mine eſt ap̄a quod accidit ex ruptura vene vel artarie qd̓ ꝗdē ap̄a ē valde malū, in fluxu ſang. qꝛ qn̄ hoc accidit di ficulter pōt ꝯſtringi. Auic. ergo in hac ꝑte vult on̄dere ꝙ fluxus ſang. artarie ē magis ꝑiculoſus: eo ꝙ ad ipſum ſe ꝗt̉ magis emporiſma. ⁊ cum hoc ēt pōit modos ẜꝫ quos pōt accidere emporiſma. Iſta ꝑs diuiditur in ꝑtes tres: qꝛ in prima ꝑte pōit vnū moduꝫ ẜm quem pōt accidere hyporiſma. In 5ª ꝑte on̄dit cām. qͣre ad fluxū ſanguinis artarie vt pl̓m ſequit̉ illud accn̄s emboriſma. In 3ª ꝑte vl̓r on̄dit ꝗd eſt hyporiſma. ⁊ quot modis pōt accidere ex fluxū ſang. ⁊ maxīe ex fluxū ſang. artarie. 2ª ibi.(Et arta ria. lꝫ ſit d̓ illis ⁊cͣ.) 3ª ibi.(Et ml̓totiēs ꝗdem īcarnat̉ ar taria) Dicit gͦ pº. Et qn̄ nō deſuꝑ coartat̉.i. ꝯſtringit̉ loc eiꝰ.i. locus fixure artarie poſt ſol̓onē ꝯtīuitatis eiꝰ.i. arta rte ⁊cͣ. hoc ē dice̓ ꝙ qn̄ fixura artarie nō ꝯſtringit̉ nec īcar nat̉. tūc ſiue aꝑtio cutis ꝯſolidat̉ ſiue nō remanēte ibi ſpa cio vacuo aggregatur ſub cute in tali ſpacio ſanguinis at tarie ⁊ fit ibi tumor qui dicitur hyporiſma. hyporiſma.n non eſt aliud ẜm ꝙ Galie. dicit. 5º de ingeº. niſi apoſtem molle tactui cedens accn̄s ex ſanguīe ꝗ exit ex vena ⁊ a gregatur ſub cute in ſpacio remanēte ibi vacuo. Dr̄ ēt ta le apa mater ſanguinis ad ſil̓itudinē: qꝛ ſicut mater ꝯſer uat ⁊ nutrit filiū: ita ēt qꝛ tale apa ꝯſeruat ⁊ ꝓlōgat fluxi ſan. iō dr̄ tale ap̄a ſil̓itudinarie mr̄ ſāguīs ꝯſeruat ⁊ ꝓlē gat tale ap̄a fluxū ſang. qꝛ īpedit īcarnatiōeꝫ artarie. īpe dit āt ꝑꝑ ſanguinē ibi collectū circa artariā: ⁊ qꝛ medicīa ēt incarnatiua ſuꝑ orificiū artarie nō pōt appōi. ⁊ ꝑꝑ hoc accidit in tali ap̄ate ſic̄ Gal̓. dicit. 5º. de īgeº. ꝙ qn̄ ligabi tur ſāguīs fluxꝰ ceſſabit. dū āt ſolutū fuerit mox fluet. ſic gͦ aꝑꝑet qͣl̓r p̄t hy poryſma accidere ex fluxū ſāg. artarie apꝑꝫ ēt aliqͣl̓r ꝗd ſit hyporiſma. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et artaria ꝗdē. lꝫ ſit de illis q̄ noīant̉ tn̄ eſt de illis quoꝝ difficile eſt īcarnatio vtpl̓ꝫ accidit hyporiſma. dcm̄.n. ē ꝙ hyporiſma accidit ex fluxū ſang. artarie qn̄ artaria nō īcarnat̉. nūc aūt artaria licꝫ aliqn̄ īcarnet̉ tn̄ ē difficil̓ īcarnatiōis ⁊ difficilioris in carnatōis qͣꝫ vēa. Et rō hꝰ ē. qꝛ artaria hꝫ duaꝫ pellicula qͣrū vna.ſ. iterior ē cartilagīoſa. cartilago āt de difficil ꝯſolidat̉. ⁊ iō artaria ē difficil̓ ꝯſolidatōis: ꝑꝑ qd̓ ad fluxi ſāg. artarie cito ⁊ ſepe vēit hyporiſma. ¶ Deīde cū dic̄ Et multotiens ꝗdē nō incarnat̉ arte ria ſꝫ incarnat̉ illud qd̓ continet arteri ⁊ coartat ſuper eam: quare ſanguis non pōt facere curſum ſuꝑfluū: īmo egredit̉ ex eo aliquid vſqꝫ ad fines cutꝭ.ſ. qͣꝫtitas quā capit. ⁊ qn̄ alleuiat̉ cū ꝯpoſitiōe re dit ⁊ occultat̉ ſic̄ accidit rupture: ⁊ fortaſ ſe remanet vēa ſola ſub cute: ⁊ ſentit̉ pul ſus eiꝰ ⁊ ipſiª ſucceſſio. ⁊ ml̓totiēs accidit illud arterijs deītꝰ ⁊ diſrūpūt̉ p̄ter ꝙ diſ rūpat̉ cutꝭ ⁊ cōgregat̉ ſub cute ē boriſma II Et retentione Tractatus ſcꝫ ap̄a leue ex ſanguine et vētoſitate qd̓ poſſibile eſt ꝗeſcere cuꝫ cōpreſſione. Et hoc ꝗdem multotiens accidit in collo et inguinibꝰ et curuaturis per ſe: et multoti ens accidit ex cā extrinſeca aut ex fl̓omia. ¶ In parte iſta Aui. quia fecit mentionē de hyporiſmate: oſtēdit vl̓r quid eſt hyporiſma. et quot modis pōt accide re. Et iſta pars diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥma parte facit quod dictū eſt. In ſecūda parte recitat opinionē quorun dam antiquoꝝ circa hyporiſma ẜm ꝙ accidit ex diſrupti on artarie ⁊ eā improbat. ſecūda ibi: Et multi medicoꝝ Iuxta primā partē eſt intelligendū ꝙ hyporiſma: vt dcm̄ eſt iupra: nō eſt aliud niſi apa lene ex ſanguine cū quadā vēto ſitate: qd̓ quidē apud cōpreſſionē occultat̉. poſt com preſſionē vero redit ſicut accidit rupture inguinis: qꝛ ru ptura inguinis qn̄ cōprimit̉ occuſtat̉: poſt cōpreſſionem vero redit. Sed hyporiſma pōt accidere duobus modis. vno mō cū ruptura cutis: ⁊ hoc eſt.ſ. qn̄ aliqua artaria diſ rumpit̉: tūc ſi nō incarnet̉ locꝰ artarie ⁊ ſit in loco vbi eſt vacuitas ſpacij: tūc ſanguis cōgregat̉ ibi in illo ſpacio va cuo ⁊ facit tale ap̄a. ⁊ tūc accidit ſicut dicit Gal̓. de ingen̄. Quia qn̄ ligat̉ ceſſat fluxus ſanguinis: dū autē diſſoluit̉ ſanguis fluit: aut pōt accidere hyporiſma ſine ruptura cu tis. ⁊ hoc eſt.ſ. qn̄ rūpitur artaria interiuꝫ ⁊ nō diſrūpitur cutis. vel ſi diſrūpatur cutis: tūc ſi cutis cōſolidetur et in carnetur ante incarnatōnē arterie vt.ſ. remaneat artaria nō incarnata ſub cute: tūc accidit hyporiſma: qꝛ qn̄ cutis eſt cōſolidatiua ⁊ artaria eſt ſciſſa tūc ſanguis egredit̉ ex artaria vſqꝫ adcutim: ⁊ cū nō poſſit egredi cutim dilatat̉ ſubcuti ⁊ capit ibi ſpaciuꝫ vbi aggregat̉ talis ſanguis: et ſit ibi talis tumor ⁊ apa qd̓ dicitur hyporiſma. multotiens vero cōtingit ꝙ qn̄ artaria eſt diſrupta ⁊ nō cutis ꝙ ſola vena remanet ſic nō incarnata ſub cute ⁊ nō egredit̉ ſan guis ita ꝙ faciat tale ap̄a: vt quia.ſ. forte nō eſt ibi vacui tas ſpacij in quo poſſit aggregari: ſed remanet ibi vena vel artaria ſub cute nō incarnata: ⁊ apꝑet manifeſte eius pulſatio ſub cute. Cauſe aūt hyporiſmatis aut ſunt a cau ſa interiori: qꝛ multotiēs ſcinditur artaria interiꝰ ex cau ſa intrinſeca ſicut ex humoribꝰ corroſiuis: vel ex nimia re pletiōe ⁊ ſimilibꝰ: ⁊ tn̄ nō ſcindit̉ cutis. aut ſunt extrinſece ſicut flebothomia ⁊ caſus ⁊ ꝑcuſſio: ⁊ ſimilia. hoc intelle cto potes intelligere ea que Aui. dicit in littera. ¶ Sed ē vlterius intelligendū ꝙ hyporiſma qͣꝫqͣꝫ accidat vtpluri mū ex fluxū ſanguinis artarie ꝓpter rationē quā poſuit Aui. nihilominꝰ tn̄ hyporiſma pōt accidere ex fluxu ſan guinis vene ⁊ ex fluxū ſanguīs artarie. ⁊ maxīme pōt ac cidere ex fluxū ſanguīs vene qn̄ vena diſrupta ē magna: qꝛ talis difficiliꝰ incarnat̉ qͣꝫ parua: ⁊ ꝙ hyporiſma poſſit accidere ex fluxu ſanguīs vene: ponit Albu. in quodam caº vbi determinat de cura ip̄ius apatis ꝑ inciſionē. dicit em̄ qn̄ diſrūpitur artaria ⁊ cōſolidat̉ cutis qͥ eſt ſuꝑ eam tūc multotiēs accidit inde ap̄a. ⁊ ſil̓r accidit vene etiaꝫ vt accidat in ea inflatio ⁊ ap̄a. ſigna aūt ⁊ dr̄ia ꝗbus cogno ſcitur ꝙ tale ap̄a ſit ꝓpter artariā vel venā. Albu. ponit ī iſto cap̄. ꝙ qn̄ tale ap̄a eſt ꝓpter artariā tūc eſt longū ag gregatū in ꝓfundo corꝑis. ⁊ qn̄ impellis tale ap̄a digitis tuis tunc ſentis quaſi ſit ibi ſtridor. Illud autem quod ac cidit ex ruptura vene eſt rotundum ⁊ in manifeſto corpo ris. ¶ Ulteriꝰ autē qꝛ Aui. in hoc ca. facit mentionē de hy poriſmate: ⁊ inſequēti cap̄. nō ponit curā hyporiſmatꝭ ex preſſe ſub hoc noīe: Iccirco in hoc cap̄. incidentaliter et breuiter eſt aliꝗd intelligēdū de cura ip̄ius: qͣꝫqͣꝫ non ſpe ctet pͥncipaliter ad hoc capl̓m ſed potiꝰ ad ſeq̄ns capl̓m. ¶ Cura ergo talis tumoris ⁊ eminētie qn̄ apparet ſub cu te factis prius vl̓ibus.ſ. flebotomia et diuerſione ꝑ ligatu ras doloroſas ⁊ alia. qn̄qꝫ ſit cū medicinis localibꝰ: qn̄qꝫ autē cū inciſionē. Cū medicinis autē localibꝰ ſit ſi ſuꝑ lo cātur emplaſtra in quibꝰ eſt ſtipticitas locus induret̉: ſi cut dicit Albu. capl̓o de flebothomia in quodā.§. vbi po nit curā talis ap̄atꝭ cū accidit cū medicinis vt fiat empla ſtrū ex roſis coctis in aqua ⁊ vino ſtiptico ⁊ balauſtijs et corticibꝰ granatoꝝ ⁊ ſandalis ⁊ puluere myrti ⁊ alōē et ſarcocolla cōfectis cū aqua ro. vel albumine oui. deinde accipiatur de hoc empl̓o ⁊ ponat̉ cū plumazolis de ſtu pa ſuꝑ locū: deinde ligetur ⁊ ſtringat̉ fortiter ⁊ remouea tur medicina de tertio die in tertiū diē. Si ergo curatur cū talibꝰ medicinis: tūc eſt valde bonū. Si autē nō valet̉ curatio cū hmōi: tūc curatio eiꝰ eſt ſectio ſuꝑtale ap̄a. Ue rūtamē vt dicit Albu. cap̄. de ſectiōe talis ap̄atis: ſectio ſu per hoc apa eſt timoroſa ⁊ p̄cipue qn̄ eſt in ſubaſcellis et inguinibꝰ ⁊ collo: ⁊ eſt magnū valde. ⁊ ſil̓r etiā qd̓ eſt ex eis in extremitatibꝰ: aut in capite. in talibꝰ em̄ oportet vt euitet̉ eius curatio cū ferro qͣꝫtū poſſumus. Modus aūt curatiōis talis ap̄atis ꝑ inciſione qn̄ ea indigemus eſt vt ſcindatur cutis ſectiōe ẜm lōgitudinē: deinde aperi ſecti onē cū vncinis donec videas artariā ⁊ libera eā ex tunicꝭ donec detegatur: deinde intromitte ſub ea acū ⁊ fac eaꝫ penetrare ad aliud latus ⁊ ſtringe artariā cū filo duplo: et hoc facias in duobꝰ locis: deinde punge locū qui eſt in ter ligamēta donec egrediatur ſanguis ꝗ eſt in eo totus ⁊ ſoluatur ap̄a: deinde adminiſtra curationē q̄ generat pus donec cadāt ligamēta: poſtea cura illud cū vnguentis et pulueribꝰ cōueniētibꝰ ad hoc donec ſanet̉. C Et ſil̓r pōt curari hyporiſma vene: lꝫ albuca. quodāmodo diuerſifi cet in curatiōe: al̓s inſectiōe vtriſqꝫ: ſed nō eſt ibi magna vis. Et hͨ ſit hͨ dcm̄ īcidētal̓r d̓ cura hꝰ ap̄atꝭ. Tūc ſeꝗt̉ il. ꝑꝫ Et multi medicoꝝ exiſtimāt ꝙ omnis diſruptio arteriaꝝ ꝑducit ad matrē ſan guinis: que quidē plurimū ſit ſi incarne tur illud qd̓ eſt in circuitu eiꝰ et fiat ap̄a notū: fed ipſamet nō incarnat̉ et res non eſt ita. Ille quidē qui negauit incarnati onē cōtrouerſatꝰ eſt cū cōſideratiōe ⁊ ex perimento. Cōſideratiōe vero: qm̄ vna duaꝝ tuuicaꝝ arterie eſt cartilaginoſa ⁊ cartilago nō incarnat̉. Experimento ve ro: qm̄ non viſa eſt incarnatio. ¶ In qua partę Aui. ponit opinionē quorūdā medicoruꝫ circa hyporiſma ẜm ꝙ accidit ex fluxū ſanguīs artarie. Et diuiditur iſta ꝑs in ꝑtes tres: qꝛ pͥmo ponit opinionē iſtoꝝ. ⁊ dicit eā eſſe falſam. ſecūdo ponit rōnes ꝑ quaꝫ iſti antiꝗ ꝯfirmabāt opinionē eoꝝ. tertio reprobat opiniōes illoꝝ ꝑ dicta Gal̓. 2ª ibi: Ille ꝗdē ꝗ negauit ⁊c̄. 3ª ibi: Et op poſuit ei Ga. ⁊cͣ. In pͥma ꝑte dicit ꝙ ml̓ti medici eſtimāt ꝙ oīs diſruptio artarie ꝑducat ad hyporiſma qd̓ hypoᵐª ſit qn̄ artaria nō īcarnat̉: ⁊ id qd̓ cōtinet ip̄aꝫ incarnat̉. mō iſti ſupponebāt ꝙ nunqͣꝫ aliqua artaria incarnaret̉. et iō iſti dicebāt ꝙ oīs diſruptio artarie ꝑducit ad matrē ſāgui nis. Sed res nō eſt ita.i. ẜm dictū iſtoꝝ nō eſt veꝝ. ⁊ tunc Aui. ponit ratiōes iſtoꝝ per quas ibi ꝓbabāt ꝙ nulla ar taria incarnaretur. ⁊ ptꝫ qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oppoſuit eis Gal. cū cōſideratōne et exꝑimēto. Cōſideratio vero ē rhetori ca et eiꝰ forma eſt ꝙ eſt inter incarnatū ſi cut caro et nō incarnatū ſicut oſſa: quare oportet vt ſit incarnata: ſed ē difficilis in Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. IIII De fluxū ſanguinis Fen carnatiōis. et teſtimoniū ꝗdem: qm̄ ipſe narrauit ſe medicaſſe plures arterias et fuerunt incarnate. et hec quideꝫ eſt res a qua nos iam expediti ſumus. CHic Aui. deſtruit et reprobat ratiōes illoꝝ ꝑ dicta Gal̓. et petet qd̓ dicit. Et hec quidem.ſ. diſruptio eſt res a qua nos iam expediti ſumus: quia de hoc expeditū fuit in pri mo capl̓o tractatus vulneꝝ. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Nos vero dicemꝰ nūc ꝙ diſpoſitio ꝓ ceſſiōis ſanguīs a mēbris diuerſificat̉ cū diſrūpunt̉ ſicut ē par et pulmo: et de illis ſunt a ꝗbus paꝝ ꝓcedit ſanguis: et ī vna quaqꝫ duaꝝ diuiſionū ſūt q̄ ſūt timoroſa et de eis ſūt q̄ ſūt abſqꝫ timore ſicut ema natio ſanguīs ex pulmone in qua ē timor et ab vtriſqꝫ emanat ſanguis plurimꝰ: et de illis ſūt ſicut veſica ⁊ matrix et renes: ab eis em̄ nō emanat ſanguis plurimus valde ſūmatim: īmo qn̄qꝫ multiplicatur cum longitudine ſpacij ⁊ peruenit ad ſuc ceſſiones illaudabiles. ¶ In qua parte Aui. oſtēdit ꝙ diſpō fluxus ſanguīs diuer ſificatur qͣꝫtū ad maiꝰ ꝑiculū vel minꝰ ẜm diuerſitatē mē broꝝ vel arteriaꝝ ex ꝗbus ꝓcedit. Et iſta ꝑs diuiditur in duaꝫ. pͥmo oſtēdit ꝙ diuerſificat̉ ẜm diuerſitatē mēbroꝝ. 2ꝰ ꝙ diuerſificatur ẜm diuerſitatē arteriaꝝ. 2ª ibi: Et di uerſificatur diſpō ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. ⁊ patet. Et videas bn̄ iſtū textū qꝛ aliqͣntulū eſt inuolutꝰ. Cōſtrue gͦ. Nos vo dicimꝰ nūc ꝙ diſpō ꝓceſſiōis fluxus ſanguīs a mēbris di uerſificatur cū diſrūpitur.ſ. mēbrū a membris.ſ. ſicut ſunt ep̄ar ⁊ pulmo: ⁊ ſupple alia mēbra ⁊ maxīe interiora: ꝗa Aui. hic maxīe vr̄ loꝗ de mēbris interioribꝰ cū de eis po natur exēplū. Bene etiā pōt id dictū extendi ad membra exteriora. Et intellige aut hic qd̓ dicit ꝙ diſpoſitio ꝓceſſi onis ſanguīs a mēbris diuerſificat̉ ⁊cͣ. ꝙ ſanguis nō ꝓce dit nec fluit a mēbris īmediate. Dixit em̄ sͣ Aui. ꝙ ſāguis nō egredit̉ niſi a venis. Et iō intellige qn̄ dicit ꝙ diſpō ꝓ ceſſiōis ſanguīs a mēbris diuerſificat̉.i. a venis exn̄tibꝰ in mēbris ⁊cͣ. ¶ Tūc Auic̄. oſtēdit quō diuerſificat̉ diſpō flu xus ſanguīs a mēbris dicēs. Et ꝓ quia: qꝛ de illis ſunt a o bus paꝝ ꝓcedit ſanguis: ⁊ ſupple de illis ſūt a ꝗbus pōt ꝓcedere multū ſanguīꝫ ⁊ paꝝ. Et in vnaquaqꝫ haꝝ diſpo ſitionū.ſ. exitꝰ multi ſanguīs ⁊ exitꝰ pauci ſanguīs ſunt.ſ. mēbra q̄ ſūt timoroſa: ⁊ de eis ſūt q̄ ſunt abſqꝫ timore: hoc eſt dicere ꝙ q̄dā mēbra ſūt in ꝗbꝰ ē timor: ⁊ in exitu multi ſanguīs ⁊ exitu pauci ſanguis. Quedā aūt ſunt mēbra in ꝗbus nō eſt timor: nec in exitu multi ſanguīs: nec in exitu pauci ſanguīs. niſi eſſet tantꝰ exitꝰ ꝙ duceret ad ſincopim. ſed dūmodo nō debilitet̉ nimis virtꝰ pōt eſſe ex aliꝗbus mēbris exitꝰ multi ſanguīs: ⁊ tn̄ nō ē timoroſus. ¶ Tunc Aui. oſtēdit mēbra in ꝗbꝰ nō eſt timor in multo exitu et in pauco exitu dicens: ſicut emanatio ſanguīs ex pulmone. ¶ Iſtud dictū Aui. ẜm cōtinuationē ad id qd̓ mō dixit vr̄ eſſe valde bonū. vr̄ em̄ dicere cōtinuādo hoc ad id qd̓ pre ceſſit ꝙ emanatio ſanguīsᶻ ex pulmōe ſit ſine timore. Dic̄ em̄ Aui. et de eis ſunt q̄ ſūt abſqꝫ timore ſic̄ emanatio ſan guinis ex pulmōe: hͦ aūt vr̄ falſum exp̄ſſe: qꝛ emanatio ſā guinis ex pulmōe ē valde timoroſa qꝛ eſt via in ꝑtiſim ẜꝫ ꝙ apꝑet ꝑ Aui. ⁊ ꝑ Gal̓. 6º de inge. ſa. Iſtud dubiū tollit̉ ꝑ expōnē ⁊ cōtinuationē dicti Aui. qꝛ hoc qd̓ dicit ſic̄ ema natio ſanguīs ex pulmōe nō refert̉ ad id qd̓ mō dixit īme diate: ⁊ de eis ſūt q̄ ſūt abſqꝫ timore: iō refert̉ ad id qd̓ di xit ante illud dictū.ſ. ad illud dictū. Et in vnaquaqꝫ harū diſpōnū ſūt q̄ ſt̓ timoroſa. Dixit em̄ ibi Aui. ꝙ ī ꝗbuſdam mēbris ē timoroſus ⁊ multꝰ exitꝰ ⁊ paucꝰ exitꝰ: in ꝗbuſdā āt nō. mō hic Aui. vult oſtēdere in ꝗbꝰ mēbris ē dubiꝰ mul tus exitꝰ ⁊ paucus. ⁊ cōtinuent̉ ſic dicta Aui. Et in vnaqͣqꝫ haꝝ diſpōnū ſūt q̄ ſūt timoroſa: ⁊ de eis ſūt q̄ ſunt abſqꝫ ti more: timoroſa ſupple ⁊ in pauco exitu ⁊ ī multo: ſic̄ ema natio ſanguīs ex pulmōe: ſupple ē timoroſa in pauco exi tu. qꝛ et dato ꝙ ex pulmōe exeat paucꝰ ſanguis tn̄ ē valde timoroſū. iō vt ponūt auctores timoroſior ē paucꝰ qͣꝫ mul tus. qꝛ ẜm ꝙ dicit Aui. paucꝰ egredit̉ ex ſub̓a pulmōis.i. ex venis ꝑuis pulmonis: qꝛ vt dictū fuit pͥus ſanguiꝫ non egredit̉ niſi ex veniꝫ: multꝰ autē ex vena magna pulmōis: quare aūt exitꝰ ſanguis ex ſub̓a pulmōiꝫ ſit timoroſior exi tu ſāguīs ex vena pulmōis: ſꝫ n̄ ſpectat ad ꝓpoſitū dicere Sic ergo nō vult hic Auic̄. dicere ꝙ exitꝰ ſanguīs ex pul mōe ſit ſine timore: īmo vult dr̄e ꝙ exitꝰ ſāguīꝫ ex pulmōe ſit timoroſus: ⁊ dato ꝙ ſit paucꝰ. Et eſt etiā ꝗdā timor qn̄ ab vtriſqꝫ.i. ab epate ⁊ pulmone emanat ſanguis pl̓imꝰ. Uidetis ergo ꝙ Aui. vult ꝙ exitꝰ ſanguīs ex pulmōe in vnaquaqꝫ diſpōne ſit timoroſus: ſed in epate ē timoroſus qn̄ ē multus. ſi aūt egredit̉ paucꝰ nō eſſet forte timor. ⁊ ꝓ pter hoc Aui. priꝰ dixit ſolū de pulmōe qn̄ fuit locutuꝫ de timore pauci exitꝰ cū dixit ſicut emanatio ſanguīs ex pul mone. qn̄ vero fuit locutꝰ de timore multi exitus dixit de epate ⁊ pulmōe. ¶ Tūc Aui. ponit etiā q̄dā mēbra in ꝗbꝰ pōt eſſe timor exitꝰ ſanguīs ⁊ dato ꝙ ſit paucꝰ dicēs. Et d̓ illis.ſ. mēbris in ꝗbꝰ pōt eſſe timor exitus ſanguīs: ⁊ dat ꝙ ſit paucꝰ ſunt ſicut veſica ⁊cͣ. ab eis em̄ non emanat ſan guis plurimꝰ. valde ſūmatim.i. ſubito ⁊ ſemel: īmo qn̄qꝫ ml̓tiplicat̉ abſqꝫ lōgitudīe ſpacij ⁊ ꝑducit ad ſucceſſiōes illaudabiles: qꝛ gn̄antur inde alie egritudines ſic̄ hydro piſis ⁊ vlcera veſice ⁊ renū. ⁊ alie egritudīes valde mole ſte. ¶ Et vidēte ꝑ dicta Auicēne hic poſſumꝰ duo habere: vnū ē ꝙ exitꝰ ſanguīs ab iſtis mēbris ſi ꝑduret ꝙ ē timo roſus. aliud ē ꝙ ſi nō ꝑduret nō ē timoroſus: ⁊ iō hͦ qd̓ die hic Aui. pōt referri ad timorē ⁊ nō timorē ẜm diuerſos re ſpectꝰ. ¶ Et videte vlteriꝰ ex dictis Aui. in hac ꝑte pōt eli ci q̄dā diſtinctio de timore in exitu ſanguīs: qꝛ exitus ſan guinis aut ē multꝰ aut ē paruꝰ. ſi ē multꝰ tūc in ꝗbuſdā mē bris ē timoroſus: in ꝗbuſdā aūt nō niſi eſſet valde ſuꝑfluꝰ: qꝛ tūc vbicūqꝫ eſſet timoroſus: ſi ē paucꝰ ⁊ ꝑdurat multo tꝑe tūc ē timoroſus. aut nō ꝑdurat: ⁊ tūc in ꝗbuſdā ē timo roſus in ꝗbuſdā autē non. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et diuerſificat̉ diſpō fluxꝰ ſanguīs ex arterijs: qm̄ fit ī ꝗbuſdā eaꝝ difficilis ⁊ valde timoroſus ſicut ex arterijs magniſ que ſūt ſuꝑ manꝰ et pedes: et hmōi īterfi ciūt ẜm pl̓m: ⁊ nō retinet̉. et in ꝗbuſdā fit facilis ſicut in arterijs cranei: retētio em̄ fluxus ſan. eaꝝ ē facilis: ⁊ ſufficit ī eis cō ſtrictio ſola: ⁊ multotiens quidē currit ex arterijs ꝑuis ſāguis: deinde retinet̉ ꝑ ſe. ¶ In ꝑte iſta Aui. oſtēdit ꝙ diſpoſitio fluxus ſanguinis qͣꝫ tum ad timorē diuerſificat̉ ẜm diuerſificationē arteriaꝝ. et patet quod dicit. ¶ Tunc ſequitur illa pars. ¶ Et differētia quidē inter ſāguinē arte rie ⁊ alioꝝ cognoſcit̉: qm̄ ſanguis arte rie egredit̉ cū ſaltū ⁊ īpulſiōe: et eſt vehe Tractatus De cura flux. ſan. et reten. 9o nat ad nigredinē ſāguīs vene ⁊ eꝰ eēntie. ¶ In ꝑte iſta Aui. docet cognoſcere fluxū ſanguīs qn̄ ē ex vena et qn̄ ex artaria. ⁊ patet qd̓ dicit. Et eiꝰ eēntie.i. eius ſub̓a ſb̓e: qꝛ ſāguīs artarie ē ſubtilis. Tunc ſeꝗtur illa pꝫ. ¶ Et ſcias ꝙ omnis cui accidit euacua tio proprie ſanguinea et proprie arteria lis et ſuperfluit et accidit ei ſpaſmus eſt malum. et ſimiliter ſi accidit ei ſingultꝰ eſt mortalis. Qd̓ ſi fuerit ſincopis cū ſin gultū tūc mors ē feſtina: et alienatio ⁊ ꝑ mixtio rōnis ſūt male. Qd̓ ſi fuerit ſpaſ mus tunc eſt mortale ẜm plurimum. ¶ In iſta ꝑte ponit quedā ſigna ꝓnoſtica in fluxū ſanguī Et tria dicit hic Aui. Unū eſt ꝙ in eūone ſpaſmus ſuꝑue niens ē malus. 2ᵐ eſt ꝙ maxime eſt ſignū malū in eūone ſanguinea. 3ᵐ eſt ꝙ maxime eſt ſignū malū in eūone ſan guinea arteriali. Ratio aūt iſtoꝝ manifeſta eſt: ⁊ pͥmo in eūone ſpaſmus ſuꝑueniēs eſt malū: eo ꝙ talis ſpaſmꝰ ac cidit ex inanitiōe humiditatis neruoꝝ: talis aūt ſpaſmus eſt mortalis. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Hypoc̄. 5ª particula afforiſ. Spaſmus ⁊ ſingultus poſt nimiā inanitionē maluꝫ: ſed peius ſignū eſt qn̄ accidit ex eūone ſanguīs qͣꝫ ex eūone alioꝝ hūoꝝ: eo ꝙ ſanguis ē hūor magis neceſſariꝰ ad vi tam qͣꝫ alij hūores. Sed adhuc peius ſignū eſt qn̄ accidit eūone ſanguīs arterialis: qꝛ ī ſpiritibꝰ ⁊ in tali ſanguine cōſeruat̉ calor naͣlis cōſeruās vitā. ¶ Sed intellige vlte rius qn̄ dicit Aui. ꝙ ſpaſmꝰ accidēs ex eūone eſt malū ſi gnū: ꝙ nō ſolū eſt malū ſignū abſolute īmo ſē ita malū ꝙ eſt mortale. Nā ſigna ꝓnoſtica pn̄t eſſe quattuor modo rū ẜm ꝙ pōt elici ex verbis Gal. in cōmēto illiꝰ afforiſmi ſecūde ꝑticule. In oī egritudine cōfortari mēte ⁊cͣ. q̄daꝫ em̄ ſunt ſigna ſalutis: alia ſunt ſigna mortis qͦ dn̄r morta lia. q̄dā aūt ſigna ſunt qͥ dn̄r bona: ⁊ iſta de ſe nō ſignificāt oīno ſalutē. Alia ſūt ſigna q̄ dn̄r mala: ⁊ iſta nō oīno ſigni ficatiua ſunt mortis. ⁊ hec ſigna ſe hn̄t ſicut ſuꝑius ⁊ infe rius. nā oē ſignū ſalutis eſt bonū: ſed nō ecōuerſo. ⁊ oē ſi gnū mortis ē malū: ſed nō ecōuerſo. Qn̄ ergo dicit Aui. ꝙ ſpaſmꝰ in eūone ē ſignū malū: intellige ꝙ eſt ita malū ꝙ eſt mortale. ⁊ nō intelligas vlteriꝰ ꝙ ſit mortale: qꝛ oēs inde moriant̉: aliꝗ tn̄ bene pn̄t euadere. ¶ Tūc Aui. pōit aliud ꝓnoſticū ſignū dicēs: Et ſimiliter ſi accidat ei ſice mortale. Et cā hec eſt: qꝛ ſignificat idē ꝙ ſpaſmus. Sicut em̄ ſpaſmus cauſat̉ ex īanitōe ⁊ repletiōe ⁊ ſingultꝰ ſicut dicit Hypo. ſexta ꝑticula afforiſmoꝝ: Hoc autē accidit ex īanitōe: ergo eſt mortale. Et ex hoc apꝑet cū dicat hic de ſingultū qd̓ eſt ſignū mortale. qd̓ ſuꝑiꝰ etiā intelligit mul to fortiꝰ de ſpaſmo ꝙ erat ſignū malū ⁊ mortale. ¶ Tūc Aui. ponit aliud ſignū ꝓnoſticū dicēs: ꝙ ſi fuerit ſincopi cū ſingultū: tūc mors ē feſtina. Signāter dicit Aui. cū ſin gultū. qꝛ ſincopis ſi accidit ſine ſingultū nō eſſet nccͣrio fi gnū mortis feſtine. Multotiēs em̄ accidit ſincopis cum fluxū ſanguīs ⁊ tn̄ eger nō morit̉: īmo aliqn̄ eſt vna cau ſa reſtrictiōis fluxus ſanguīs. ſed ſi acciddt ſincopa cum ſingultū: tūc eſt ſignū mortis feſtine. qꝛ ſingultus vt dcm̄ eſt accidit hic ex nimia inanitiōe. Si ergo cū ſingultū ſu ꝑueniat ſincopis tūc ſignū eſt ꝙ ſincopis venit ex vltima inanitiōe: ⁊ per ꝯn̄s ꝙ mors cito feſtinat. ¶ Tūc Aui. po nit aliud ſignū ꝓnoſticū dicēs: Et alienatio ⁊ ꝑmixtio rō nis ſunt male. alienatio ⁊ ꝑmixtio rōnis accidūt in fluxu ſan. qn̄ ſuꝑfluit: qꝛ ex nimio fluxū ſanguīs eūant̉ ſpūs ꝙͦ ſunt inſtr̄a virtutū cerebri: ⁊ iō ratio ꝑturbat̉ ⁊ fit diſſipiē tia. nihilominꝰ tn̄ diſſipiētia vtpl̓m accidit ex repletione magis qͣꝫ ex eūone. pōt tn̄ bene cōtingere ex īanitiōe: qꝛ ſi cut virtus motiua pōt impediri ⁊ debilitari in ſuo oꝑe exrepletiōe ⁊ inanitiōe: ita etiā ⁊ virtus rōnalis. Eſt etiam alienatio malū ſignū: qꝛ ſignificat ſuꝑ eūonē ſpirituuꝫ et defectionē virtutū cerebri. nihilominꝰ tn̄ ẜm ꝙ dicit Ga lie. in cōmēto illiꝰ affo. 7ᵉ ꝑticule: in ſanguis fluxū diſſipi entia aūt ſpaſmus malū. peius ſignū eſt ſpaſmꝰ qͦꝫ aliena tio. vnde alienatio ſine ſpaſmo in fluxuſan. aſt ſignū ma lum: ſed nō om̄ino mortale: ſed ſi ſit cū ſpaſmo tūc ē mor tale. ¶ Qd̓ ſi fuerit ſpaſmꝰ. Hic Auic̄. repetit quoddam ſi gnū p̄dictū.ſ. de ſpaſmo. ⁊ hoc ideo facit: qꝛ ſupra dixerat ꝙ etat ſignū malū. vt ergo on̄deret ꝙ nō ſolū ē ſignū ma lū ſed ē mortale repetit ip̄m dicēs ꝙ mortale eſt ⁊cͣ. ¶ De canone curatiōis fluxus ſanguīs. ⁊ retētōis. Ca. xvij. Portet in curatiōe fluxus ſangui nis vt incipiat̉ ⁊ retineat̉: deinde cures vlcus eiꝰ ſi fuerit. Et nō eſt tibi poſſibile ī eo cuiꝰ cā eſt fixa ex corro dente et ſil̓ibus niſi ita vt auferat̉ cauſa. ¶ Suꝑius Aui. determinauit de fluxu ſan. theorice: in ꝑte iſta determinat de fluxuſan. practice.ſ. qͣꝫtū ad curā. De terminat ergo hic Aui. de retētiōe fluxus ſan. qꝛ retētio ē cura eiꝰ. Determinat aūt hic Aui. de retētiōe fluxus ſang. nō gn̓aliter oīs fluxus ſanguīs: qꝛ.ſ. de cura fluxꝰ ſāguis a mēbris interioribꝰ Aui. nō determinat: eo ꝙ de hoc de terminatū eſt in tertio libro. Sed determinat hic pͥnc ipa liter de retētiōe fluxus ſanguīs ẜm ꝙ accidit fluxus ex ſo lutiōe cōtinui artarie vel vene mēbroꝝ exterioꝝ. licet er go Aui. in pͥori cap̄. poſuerit cauſas oīs fluxus ſanguīs: et dixerit etiā aliqua de fluxū ſanguīs mēbroꝝ interioꝝ: hic tn̄ nō ponit curā pͥncipaliter oīs fluxus ſanguīs: licet aliqua dicta poſſint applicari ad curā fluxus ſanguīs ex mēbris interioribꝰ. Sed intētio eiꝰ pͥncipalis ē determīa re de retētiōe fluxus ſanguīs ex vulnere ī mēbris exterio ribus. Et diuidit̉ iſta pars in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte det̓ minat de retētiōe fluxus ſanguīs ponendo oēs modos et oēs cauſas retētiōis ip̄ius. In ſecūda ꝑte narrat quaſdam medicinas tā ſimplices qͣꝫ cōpoſitas exꝑtas ad retētionē fluxus ſanguīs. 2ª ibi(Et de illis q̄ dixit Gal̓.) Prima ꝑs diuidit̉ in duas. In pͥma ꝑte oſtēdit ꝙ ſi vlcus ⁊ fluxuꝫ cō iungant̉ ſil̓ a cuiꝰ cura ſit incipiēdum. In ſecunda parte Aui. ꝓſequit̉ de cauſis retētiōis fluxus ſanguīs. 2ª ibi: Di co ergo ꝙ ille cauſe. Prima ꝑs diuidit̉ in duas. In pͥma ꝑte ꝓponit qd̓ intēdit.ſ. ꝙ pͥus eſt incipiēdū a retetiōe flu xus ſanguis: deinde curandū eſt vlcus. In ſecūda ꝑte: qꝛ hoc dictū maxime videbat̉ habere inſtātiā in vlcere cor roſiuo: oſtēdit qn̄ vlcus corroſiuū cōiungūtur ⁊ fluxꝰ ſan gninis a cuiꝰ morbi cura ſit incipiēdū: ⁊ oſtēdit quō etiaꝫ ibi eſt veꝝ ꝙ oꝫ inciꝑe a retētōe fluxus. ſecūda ibi: Et nō eſt tibi poſſibile. Qd̓ in pͥma ꝑte dicit planū eſt. In ſecun da ꝑte Aui. vult dicere dictū eſt ꝙ oꝫ vt pͥus retineat̉ flu xus ſanguīs: deinde curet̉ vlcus. Id tn̄ dictū nō vr̄ poſſi bile in fluxū ſanguīs ꝗ eſt ex corroſiōe vlceris: qꝛ cū cor roſio q̄ eſt ibi cū ſit cā fluxus ſanguīs: ꝓpter aꝑtionē quā facit in vena vr̄ ꝙ pͥus debeat auferri cā iſta.ſ. corroſio q̄ eſt cā fluxus: deinde retineat̉ fluxus: hoc vult dicere Aui cen. vſqꝫ ibi: Et ſi diſpoſitio. Un̄ qn̄ Aui. dicit: Et nō eſt ti bi poſſibile.) expone: et nō videt̉ tibi poſſite. Tūc Aui. ibi: ¶ Et ſi diſpoſitio nō tolerat vt auferatur cauſa: ē neceſſariū vt retineat̉ cū ſuis re tētiuis et ſūt in cauſis q̄ ſūt ei et abſcīdūt ſanguinē currētē: et ille cauſe ſunt ſcite in libro primo. Uerū ego narrabo eas ẜm modum feſtinationis. ¶ Oſtēdit qual̓r hic oꝫ etiā inciꝑe a cura fluxus dicēs: Et m 2 Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. Fen IIII De cano. flu. ſan. ⁊ ret. ſi diſpoſitio.ſ. fluxꝰ ſanguīs: nō tolerat vt auferat̉ cauſa.i. vt auferat̉ talis corroſio: pͥus ē neceſſarium vt retineat̉.ſ. fluxus ſanguīs pͥus cū ſuis retētiuis: ⁊ deinde curet̉ cor roſio. Et videte in hoc ꝙ Aui. dicit ⁊cͣ. et ſi innuit ꝙ qͣꝫtū eſt ad curā ꝑ ſe oꝫ pͥus inciꝑe a cura corroſionis: qꝛ ipſa ē cauſa fluxus ſanguīs. Sed multotiēs ẜm ꝙ ponūt aucto res oꝫ nos inciꝑe a cura accidētis ⁊ nō curare de morbo pͥncipal̓r ſicut ē de accn̄tibꝰ q̄ ꝓſternūt virtutē: vt ſunt ſin copis ⁊ dolor capitis ⁊ ſil̓ia. ⁊ ſil̓r ē hic. qꝛ em̄ accn̄s puta fluxus ſanguīs nō tolerat̉ dilatationē: iccirco oꝫ nos pͥus inciꝑe a cura talis accn̄tis. ¶ Ulteriꝰ etiā videte in hoc qd̓ dicit Aui. poſtea diſpō ⁊c̄. innuit̉ ꝙ qͣꝫtū ad talē diſpō nē pn̄tē oꝫ inciꝑe a cura fluxus ⁊ retinere ip̄m cū inuiſca tiuis vel opilatiuis vl̓ hmōi q̄ poſtea ponit Aui. Sed ad reſtringēdū ꝑfecte fluxū ſanguīs: vt qꝛ.ſ. nō recidiuet po ſtea oꝫ incipe a cura corroſiōis: qꝛ dato ꝙ reſtringat̉ fluxꝰ ſan. ⁊ nō auferat̉ corroſio tn̄ poſtea recidiuabit: qꝛ corro ſio eſt cā ip̄iꝰ. ⁊ iō qn̄ ſanguis incipit fluere oꝫ tūc ip̄m cō ſtringere quōcūqꝫ poſſumꝰ. poſtea v̓o debemꝰ intēdere ad corroſio nē ⁊ auferre ip̄am vt nō recidiuit fluxus ſan. ¶ Sed ē vlteriꝰ intelligēdū ꝙ lꝫ in intētiōe prior ſit cura vniꝰ morbi qͣꝫ alteriꝰ. ml̓toties tn̄ accidit ꝙ cura illiꝰ mor bi ſil̓is ē etiā alteriꝰ ſicut p̄dictū eſt in p̄dictis. ⁊ ſil̓r etiā ē hic: qꝛ qͣꝫqͣꝫ incipiamꝰ pͥus in intētiōe a cura fluxus vl̓ cor roſiōis: tn̄ poſſibile ē aliqn̄ ꝙ illa medicina q̄ curet fluxū curet ⁊ corroſionē. ⁊ ecōuerſo ſicut cauteriū. cauterium em̄ facit ceſſare fluxū: ⁊ etiā deſtruit corroſionē. ⁊ multe medicine ſunt q̄ ꝓſunt corroſioni: ⁊ fluxui ſil̓r: ⁊ ecōuerſo et ſunt.ſ. iſta retētiua in cauſis que ſunt ei.i. de nūero caꝝ q̄ ſunt ad hoc.i. ad retinēdū fluxū ſan. ⁊ abſcindunt.ſ. iſte cauſe ſanguinē: currētē.ſ. ex vena ⁊ artaria: ⁊ ille cauſe.ſ. retētiōis fluxus ſan. ſunt ſcite ex libro pͥmo ſup. in gn̓ali. Aui. em̄ in pͥmo can̄. fen qͣrta. ponit quoddā capl̓um vbi ponit in gnͣali oēs cauſas retētiōis eiꝰ qd̓ euacuat̉. Uerū ego narrabo eas.ſ. hic ẜm modū feſtinatiōis.i. ẜm modū abbreuiatiōis. Intellige aūt ꝙ iſtas cās dicit h̓ ẜm modū abbreuiatiōis qͣꝫtū eſt in gnͣali: ſed in ſpāli dicet eas ẜm modum declarationis: ⁊ nō ſolum ẜm modū compilatio nis. Tunc ſequitur illa pars: ¶ Dico ergo ꝙ iſte cauſe aut ſūt ꝓhiben tes in illo illud qͥd̓ egredit̉ ab exitu: aut ſunt aggregātes rem de illo aut res. ¶ In qͣ ꝑte ꝓſequit̉ de cā retētiōis fluxus ſanguīs. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte ponit iſtas cauſas re tētiōis fluxus ſan. in gnͣali. In ſecūda ꝑte explanat et de clarat vnāquāqꝫ illaꝝ cāꝝ in ſpāli. ſecūda ibi: Ampliꝰ di cemus de attractiōe ⁊c̄. Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. In pͥma ꝑte facit qd̓ dictū eſt. In ſcd̓a ꝑte oſtēdit q̄ illaꝝ carū cōpetūt ad reſtringēdū fluxū ſan. ex vulnere qn̄ cū vul nere eſt ap̄a: ⁊ q̄ illaꝝ cāꝝ nō cōpetūt. In tertia ꝑte on̄dit quot intētiōes vl̓r dꝫ medicus hr̄e circa vulnꝰ: vn̄ ē fluxꝰ ſan. ſcd̓a ibi: Et oꝫ vt ſcias. tertia ibi: Et oꝫ vt p̄paratio ſit aggregās inter duas res ⁊cͣ. Prīa ꝑs diuidit̉ in ꝑtes du as. In pͥma ꝑte ponit duas cās gn̓aliſſimas retētiōis flu xus fan. In ſecūda ꝑte ſubdiuidit etiā vnāquāqꝫ illaꝝ cā rū. Scd̓a ibi: Et diuiſio p̄ma ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. Dico gͦ ꝙ ille cauſe.ſ. retētiōis fluxus ſan. aut ſupple retinēt: ꝗa ſūt ꝓhibētes ab exitu id qd̓ egredit̉ in illo.ſ. curſu ſang. hͦ eſt dicere ꝙ iſte cauſe aut retinēt fluxū ſan. qꝛ diuertunt ad alias ꝑtes ⁊ ꝓhibēt ſanguinē venire ad locū vn̄ exit. ⁊ in hoc tāgit Aui. cās diuerſiōis q̄ non ſunt cauſe locales: aut ſunt aggregātes rē de illo: aut res.i. aut cauſe retētio nis fluxus retinēt ſanguinē: qꝛ ⁊ aggregāt ip̄m opilāt lo cum vn̄ exit. vnde Aui. in hoc tāgit cās retētiōis ſanguīs locales. cauſe em̄ locales retinēt ſanguinē: nō qꝛ diuertāt ad aliū locū ſed retinēt ip̄m in loco vn̄ exitr qꝛ opilāt illū tāgit vnā cām. Per hoc aūt qd̓ dicit aūt res: tāgit: qꝛ plu res ſunt tales cauſe retentionis ſanguinis ẜm ꝙ ipſe di cet poſt. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et diuiſio pͥma ē cōuerſio ad ꝑtē aliaꝫ q̇ aūt fit cū attractiōe ad cōtrariū preter qd̓ fiat exitꝰ aliꝰ ſicut ponunt̉ vētoſe ſuꝑ epar: et remouet̉ flu. ſan. ex nare dextra: aūt ita ꝙ accidit exitꝰ aliꝰ ſicut flebotoma tur patiens fluxū ſan. nariū ex manu ꝑti nente nari flebotomia ſtricta. ¶ In iſta ꝑte Aui. ſubdiuidit vnāquāqꝫ cāꝝ p̄dictaꝝ. ⁊ iſta pars diuidit̉ in ꝑtes duas: qꝛ pͥmo ſubdiuidit cās retētio nis fiuxus q̄ retinēt ip̄m ꝑ diuerſionē. ſcd̓o ſubdiuidit cās q̄ retinēt ip̄m in loco. ſcd̓a ibi. Cauſa aūt retinēs in locꝭ ⁊cͣ. Prima in duas. pͥmo ſacit qd̓ dictū eſt. ⁊ ſcd̓o ſubdiuidit vnū mēbrū diuiſiōis. ſcd̓a ibi: Retinēs aūt ſine exitu ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. Et diuiſio pͥma.i. pͥma ꝑs diuiſiōis p̄di cte cāꝝ retētiuaꝝ fluxus ſan. eſt cōuerſio ad ꝑtē aliā.i. iſta retētio fluxus ꝑ diuerſionē hūoꝝ ad ꝑtē aliā: q̄.ſ. diuerfio hūoꝝ aūt ſit cū attractiōe.ſ. hūoꝝ ad ꝯtrariū locū: preter ꝙ fiat exitꝰ aliꝰ.i. p̄ter ꝙ euacuemꝰ aliūde ſicut ponūtur vēto ſe ſuꝑ ep̄ar: intellige ſine ſcarificatiōe: qꝛ vētoſe cum ſcarificatiōe diuerterēt cū eūone: ⁊ remoueret̉ fluxus ⁊c̄. et ſi accidat fluxus ex nare ſiniſtra: tūc ponat̉ ſuꝑ ſplen: vt dicit Gal̓. 5º de inge. aut ſupple ſit iſta diuerſio ad locū cōtrariū ita ꝙ accidat exitꝰ alius.i. eūando ab iſta parte oppoſita ſicut flōmat̉ ⁊cͣ. ex manu ꝑtinēti nari.i. ex ma nū eiuſdē lateris cū nare: flōmīa ſtricta.i. fleōmia ſubtili. eſt dubitatio de vltīo dicto Aui. De hoceNIII de hoc ſ. dicto ꝙ patiēs fluxum ſanguinis ex nare fiebotomaret̉ ex manu ꝑtinēti nari vt hūores diuertant̉ a loco cū eūone. Sed hoc nō vr̄ veꝝ.ſ ꝙ debeat fiebotomari ex manu eiuſdē lateris cū nare: qꝛ deriuatio q̄ fit in alias ꝑtes dꝫ eſſe ad ꝑtē magis lōgīquaꝫ et nō ad ꝓpinquā ſicut ipſemet poſtea Aui. dicet. nūc aūt manus longinꝗor ē manꝰ alteriꝰ lateris: ⁊ ꝓpinꝗor ē ma nus eiuſdē lateris. gͦ deriuatio debet fieri ꝑ flebotomiam ex altera: ⁊ nō ex eadē manu. ¶ Ad diſſolutionē iſtiꝰ ⁊ ad maiorē etiā declarationē dictoꝝ Aui. eſt etiā intelligēdū ꝙ mutatio ve deriuatio fiuxus ad altera membra ẜm ꝙ apꝑet ꝑ Aui. pͥmo can̄. fen qͣrta caº 3º. ⁊ ꝑ Gal̓. 4º et 5º de inge. eſt duplex ſiue ſit cū euone ſiue ſit ſine alia eūone: q̄ dam ē deriuatio ad loca lōginqua: ⁊ talis mutatio appel lat̉ anriphraſis ⁊ iſta talis mutatio ſit in pͥnº. ⁊ qn̄ corpus eſt plectoricū. ⁊ talis deriuatio ſi ſit cū eūone debet eē cū multa eūone vt euacuet multitudinē ⁊ diuertat etiā a lo co fluxus. Sed alia ē deriuatio q̄ ſit ad loca ꝓpinqͣ: et iſta talis mutatio ſit poſt pͥnᵐ: ⁊ qn̄ in corꝑe nō ē alicuiꝰ mul titudinis repletio: qꝛ ſi fieret corꝑe repleto attraheret plꝰ qͣꝫ diuerteret. ⁊ talis deriuatio ſi fiat cū eūone debet eē cū eūone pauca ⁊ ſubtili: qꝛ talis eūo nō ſit cā eūandi: ſed ſo lū cā deriuādi. ⁊ cū talis diuerſio ſit ad loca ꝓpinqua cū pauca eione pōt fieri diuerſio. Qn̄ gͦ Aui. dicit ꝙ patiēs fluxū ſan. ex nare debet flōmari ex eadē manu: intelligit hoc nō exiſtēte alia plectoria in corꝑe: vt qꝛ vel corpus ſit de ſe mūdū vel ſit pͥus eūatū alia eūone. vn̄ iſta flōmīa q̄ ſit ex eadē manu nō ſit niſi ad diuertēdū ⁊ nō eūandū pͥn cipaliter. ⁊ ꝓpter hoc Auicē. dixit flōmia ſtricta.i. flōmia ſubtili vt innueret ꝙ talis flōmia nō ſit pͥncipal̓r ratione euacuatiōis ſed rōne deriuatiōis: ⁊ iō ſit cū pauca euacu atiōe ⁊ ex eadē manu. Sed qn̄ ſuꝑius dixit Aui. ꝙ dꝫ fieri deriuatio ad ꝑtē magis lōginquā: intelligit hoc in princi pio. ⁊ qn̄ in corꝑe ē abūdātia hūoꝝ. tūc em̄ bn̄ debet fieri ex altera manu ⁊ nō ex eadē: qꝛ ſi fieret ex eadē maior fie Tractatus Decu. fluxus ſan. ⁊ retē. 91 .II. ¶ Retinēs aūt ſine exitu eſt illud qd̓ ꝓhi bet motū ſanguīs et eiꝰ penetrationē: et ē aut ꝑ cām igniētē: aut ꝑ cām ſtupefaciētē ⁊ ſtupefaciens ꝗdem aūt eſt medicīa aut eſt diſpoſitio corꝑis ſicut in ſincopi. ipſa enim multotiens retinet ſanguinem. ¶ In ꝑte iſta Auicē. ſubdiuidit vnum membroꝝ diuiſiōis p̄dicte.ſ. cām retētiuā fluxus ſan. ꝑ diuerſionē ad alid̓ mē brū ſine alia eūone. Dicit ergo. Retinēꝫ aūt ſupple fluxi ſanguīꝫ ꝑ diuerſionē ad aliud mēbrū: ſine exitu.i. ſine alia eūone: eſt illud qd̓ ꝓhibet motū ſanguīs: ⁊ eiꝰ penetratio nē.i. eſt id qd̓ ꝓhibet ſanguinē penetrare ⁊ currere ad lo cū vnde exit: eo ꝙ diuertit ip̄m ad ꝑtē oppoſitā: et eſt.i. et ſit iſta talis diuerſio fine alia eūone: aut ꝑ cām igniētē.i. ꝑ cām calefacientē: ſed nō intelligas hoc aſſumēdo interiꝰ qꝛ ſi interiꝰ aſſumerent̉ calida ſiue cibi ſiue medicine tūc augmētaret̉ fluxus: eo ꝙ ſanguis calefactꝰ citius ebulit ⁊ fluit. Sed intelligit̉ hoc apponēdo eas extertꝰ in mēbris oppoſitis mēbro vn̄ fluit ſanguis: qꝛ ſi apponant̉ calida ſicut medicine veficātes vel cauterizātes: ⁊ ſil̓ia membri oppoſitis mēbro vnde fluit diuertūtur humores ad alia mēbra: eo ꝙ calidi eſt attrahere ad locū vbi ponit̉. ⁊ ſub iſtis cauſis cōprehēdunt̉ vētoſe ſine ſcarificatiōe ⁊ fricati dolorē efficit alteri mēbro: qꝛ oīa iſta diuertūt a loco fluxꝰ ad mēbra vbi ponunt̉ ꝓpter caliditatē quā inducūt in il lis mēbris oppoſitis. Aut ſupple fit iſta diuerſio ſine exi tu ꝑ cām ſtupeſacientē.i. per cām infrigidātē. Et tūc ſub diuidit illud mēbrū dicēs: Et ſtupefaciēs quidē aut ē me dicina: ⁊ intellige ſiue aſſumat̉ interius ſiue ponat̉ exteri us. Interius: qꝛ medicine infrigidātes aſſumpte interiꝰ infrigidāt ⁊ cōgelant ſanguinē in interioribꝰ: ⁊ per conſe quēs nō pōt ita curare ⁊ fluere: ⁊ iō diuertūt hūores a lo co vbi ſit fluxus exteriꝰ. Exterius ſicut ſi ponant̉ frigida in ꝑtibus circūſtātibꝰ: qꝛ tūc cōgelāt ibi ſanguinē ⁊ prohi bent ip̄m diſcurrere ⁊ fluere ad locū: aut ē diſpoſitio cor poris ſicut ſincopis. Sincopis em̄ eſt cā ſtupe faciēs reti nens fluxū ſanguīs ꝓpter diuerſioneꝫ humoꝝ quā faci ad alias ꝑtes ſine exitu. diuertit aūt ſincopis a loco fluxꝰ tū qꝛ retrahit ſanguinē ⁊ ſpirituꝫ ad cor. tū etiā qꝛ in ipſa corpus ⁊ ſanguis infrigidat̉: ⁊ per cōſequēs nō ita diſcur runt ⁊ fluunt ad exteriora: ⁊ ideo ipſa multotiens retinet ſanguinē per iſtū modū. ¶ Tunc ſequitur illa pars: ¶ Cauſa aūt retinēs ſanguinē in locis ē oppilās exitū: aut cū ligatura: aut cuꝫ re pulſione ex buccellatiōe: aut cū repulſio ne abſqꝫ buccellatiōe: aut eſcaria cū cau terio: aut medicina cauterizāte: aut cū cō gelatione rei retēte: aut cū inuiſcatione aut cū incarnatiōe: aut cū coartatiōe car nis circūdantis venas: quare oppilat ip ſumet claudit ip̄m clauſione vebementi. ¶ In qua ꝑte Aui. poſtqͣꝫ diuiſit cās retētiuas fluxus ſang. que retinēt ip̄m: qꝛ diuertūt hūores ad alia membra. diui dit cās retētiuas fluxus ſanguinis que retinēt ip̄m non ꝑ diuerſionē: ſed retinēt ip̄m ī loco: vt qꝛ oppilāt ⁊ claudūt locū vnde fluit ſanguis. Dicit ergo. Cā aūt retinēs in locꝭ eſt oppilans.i. claudēs: exitū.i. orificiū vnde exit ſanguis: et hoc ſupple fit: aut cū ligatura ſupple vene vel artarie: ẜm ꝙ ip̄e docebit poſtea: repletiōe cū buccellatione: aut abſqꝫ buccellatiōe ⁊cͣ. aut cū exiccatiōe autincarnatione: totū hoc eſt ſolū vnꝰ modus. Unde hic iſta dictio: aut: nō eſt nota diuerſitatis ſed potiꝰ copulatiōis. vn̄ aut exiccati one: aut ꝓ et: ⁊ incarnatiōe: ⁊ hoc apꝑebit ꝑ illud qd̓ dicet inferiꝰ. ⁊ hoc apꝑet ꝑ illud: qꝛ medicina exiccatiua nō cō petit ad retinendū fiuxū ſanguīs niſi intm̄ qͣꝫtū incarnat. vnde ſi eſſet exiccatiua vltra ſiccitatē que requirit̉ ad in carnationē nō cōpeterat niſi ilia exiccatio iūgeret̉ cū ad uſtione: aut cū coartatiōe carnis ⁊cͣ. Iſte eſt quidā aliᵈ mo dus ꝑſe. ⁊ oīa que dicit hic apparebūt ⁊ decla rabunt̉ me lius cū Aui. ꝓſequet̉ poſtea de vnoquoqꝫ modo iſtoꝝ mo doꝝ retētiōis fluxꝰ ſan. in ſpāli. Poſite ſunt ergo in gn̓ali oēs cauſe retētiōis f. uxus ſan. ¶ Tunc ſequit̉ illa pars. Et oꝫ vt ſcias ꝙ qn̄ aſſociatur vulneri ap̄a cū qͣntitate pl̓ima huiꝰ nō eſt poſſibi le ligare cū filis: neqꝫ ītromittere licinia neqꝫ ſtrictura laborioſa: et neqꝫ ē poſſibi le tūc niſi adminiſtrare glutinationem ⁊ ſtipticitatē et ſtupefactionē et inſpiſſatio nē ſanguīs: et ſi ē curatio ex ſtrictura: aut fiſſura: aut ꝓpinquitate medicine: quan do eſt dolor eſt mala valde: et omnis pre paratio doloroſa eſt mala. ones ⁊ ligatiōes ⁊ medicine rubificātes: ⁊ breuiter oē qd̓ ¶ In qua ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit oēs cauſas retētiōis fluxꝰ ſanguinis in gnͣali: oſtēdit que p̄dictaꝝ cauſaꝝ cōpetunt ad reſtringendū fluxū ſanguīs ex vulnere qn̄ cū vulnere eſt ap̄a: ⁊ que illaꝝ nō cōpetūt. Dicit ergo. Et oꝫ vt ſcias ⁊cͣ. nō eſt poſſibile ligare: tūc.ſ. venam cū filis. Et reddit cauſam eius cū dicit: Et ꝓ quia: ſi eſt curatio ex ſtrictura aut fixura aut ꝓpinquitate medicine.ſ. faciētis dolorē eſt. mala valde. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ iſta augēt dolorē: dolor autē auget fluxū: qꝛ oīs dolor exacuit reuma: vt dicit̉ in tegni. et oīs p̄paratio.ſ. curatiua doloroſa eſt mala. vel pōt intel ligere ſolū de p̄paratiōe ſitus mēbri: qꝛ mēbrū debet ſic ſi tuari vt dolor euitet̉ qͣꝫtū poſſibile eſt. ⁊ hoc eſt qd̓ Gali. dicit ꝗnto de ingen̄. Stude tn̄ vt mēbrū vulneratū taliter aꝑtetur vt vulnus ſemꝑ ſuꝑius ſit ita vt dolorem nō gene ret. A nullo enim adeo fluxus ſanguinis efficit̉ vel apo ſtema ſicut a dolore. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oꝫ vt p̄paratio ſit aggregans duas res quaꝝ vna ē defectꝰ doloris: ⁊ altera ē refrenatio ꝑtis curſus ſanguīs: qͣre nō ad iuuat̉ cū appēſatiōe ⁊ ſuſpeſiōe: ⁊ fiat fa cilis ꝓceſſio ſanguīs et eiꝰ exitꝰ: ⁊ cū ꝓhi bēt due intētiōes declinet̉ ad leuiore ẜm illud qd̓ p̄ſens eſt et ꝓpinquiª ad toleran dū in diſpōne. et ē neceſſariū vt narrem modū eiꝰ poſtqͣꝫ ſciueris ꝙ pͥmū qd̓ opꝫ cōſiderare ē vt cognoſcas an vena ſit ar teria: aut vena ꝑ ſigna ſua. quare agas cū arteria: et ſis ſollicitus plus qͣꝫ ſollicite ris et agas cum vena. ¶ In iſta ꝑte Aui. oſtēdit quot intētiōes vl̓r debet medicꝰ habere circa vulnꝰ vn̄ exit fluxus ſan. Dicit gͦ. Et oꝫ vt p̄ paratio ſupple curatiua retētiōis fluxus ſit aggregās du as ꝑtes: quaꝝ vna eſt defectus.i. euitatio doloris: ⁊ altera eſt refrenatio.i. cōfectio vel retētio. vn̄ nō ītelligas hic re frenatio.i. reꝑcuſſio: ſed intelligas hic refrenatio curſus ſanguīs.i. retētio curſus ſanguis: ſiue iſta retētio fiat cum frigidis vel cū alijs modis quos poſtea dicet. Quare nō m 3 Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. Fen De cura IIII. adiuuat̉ cū app̄hēſiōe ⁊ ſuſpēſiōe ſupple vene vel arta rie: quā app̄hēſionē vel ſuſpēſionē facimꝰ qn̄ volumꝰ eaꝫ ligare et incidere. ¶ Et intellige cū dicit Aui. quare non iuuat̉ ⁊cͣ. nō abſolute cū iſta app̄hēſio ⁊ ſuſpēſio ſit vnus modus reſtrictiōis fluxus ſanguīs: ſed intellige quare nō iuuat̉ cū app̄hēſiōe ⁊ ſuſpēſiōe.ſ. ī diſpōne doloris ⁊ ap̄a tis. ⁊ fiat facilis ꝓceſſio ſanguīs ⁊ eiꝰ exitꝰ: hoc ē dicere be ne qd̓ dictū eſt ꝙ nō iuuat̉: tūc app̄hēſio ⁊cͣ. nec ē tūc vtē dū ea vt nō fiat facilis ꝓceſſio ſanguīs ⁊ eiꝰ exitꝰ. Si enim tu vtaris ea qn̄ eſt dolor ⁊ ap̄a cū iſta augeāt dolorē: ⁊ do lor augeat fluxū: vt dictū eſt pͥus: fiet fluxus ſan. facilior ⁊ maior. ¶ Et cū ꝓhibent̉ due intētiōes ⁊cͣ. Iſta lr̄a poteſt duobꝰ modis exponi. Unoº. Et cū ꝓhibent̉ due intētiōe ſcꝫ intētio appheſiōis ⁊ intētio ſuſpeſiōis: ⁊ ꝓhibet̉ ꝓpter dolorē ⁊ apa: declinet̉ ad leuiorē.i. tūc debemꝰ declinare ad leuiorē cām retētiuā fluxus ſan. vt.ſ. q̄ ſit retinēs cū fa cilitate ⁊ ſine dolore: ⁊ hoc eſt qd̓ ſubdit ẜm id qd̓ p̄ſens ē et ꝓpinquū ad tolerādum: in diſpōne.ſ. doloris ⁊ ap̄atis. Alioº pōt exponi ſic: Et cū ꝓhibent̉ due intētiōes.ſ. inten tio doloris ⁊ intētio fluxus ſan. hoc eſt dicere ꝙ qn̄ in vul nere vn̄ fluit ſanguis habemꝰ duas intētiones.ſ. ꝓhibere dolorē ⁊ ap̄a ⁊ ꝓhibere fluxū ſan. declinet̉ ad leuiorē ⁊cͣ. ideſt tūc debemꝰ declinare ad cām retētiuā fluxus ſan. q̄ ſit leuior: ⁊ cū minori dolore ẜm ꝙ id eſt p̄ſens ad ꝓpin quū ad tolerādū in diſpōne.ſ. doloris ⁊ apatis. qꝛ vt dcm̄ eſt pͥus: qn̄ in tali vulnere eſt dolor ⁊ ap̄a: tūc nō cōpetunt oēs cauſe retētiue fluxus: ſed ſolū q̄dā illaꝝ: q̄.ſ. retinent ꝓhibēdo dolorē ⁊ ap̄a ſicut fuit cōglutinatio ⁊ ſtipticitas et ſtupefactio ⁊ inſpiſſatio ſanguīs: ⁊ eſt nccͣium vt narre mꝰ modū eiꝰ.ſ. modū reſtrictiōis ſanguīs: tā illū ꝗ cōpe tit in caſu doloris ⁊ ap̄atis: qͣꝫ illū ꝗ cōpetit qn̄ nō eſt dolor et ap̄a. ⁊ narrabit iſtos modos in ſpāli. ſuꝑius em̄ naͣrra uit oēs modos retētiōis fluxus in gnͣali. mō vero poſt iſtā ꝑtē narrabit eos in ſpāli: poſtqͣꝫ ſciuerimꝰ ⁊cͣ. planum eſt qd̓ dic̄. ⁊ iō ēt eiꝰ qd̓ dic̄ ea q̄ dicta ſūt priꝰ. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs: ¶ Ampliꝰ dicemꝰ ꝙ de attractōe vera ad cōtrariū nō ad exitum eſt neceſſe mēbro cum fricatione aut ligatione et ſtrictura aut cum ventoſis. ¶ In qua ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit oēs cauſas retētiōis flux ſan. in gnͣali: exponit ⁊ declarat vnāquāqꝫ illaꝝ in ſpāli.ꝰ Et diuidit̉ iſta ꝑs in ꝑtes duas. In pͥma ꝑte exponit ī ſpe ciali et declarat cās retētiuas fluxus ſan. q̄ retinēt ꝑ diuer ſionē ad aliū locū. In ſecūda ꝑte declarat in ſpāli cauſas retētiuas q̄ retinēt in loco oppilādo exitū. ſcd̓a ibi: Mo dus aūt p̄dictus in diuiſiōe alia. Prima ꝑs diuidit̉ in du as. In pͥma ꝑte Aui. declarat ⁊ exponit cās retētiuas flu xus ſan. ꝑ diuerſionē ſine exitu. ſcd̓o declarat ip̄as qͣꝫtum ad quādā ꝑtē diuiſiōis ip̄aꝝ: qꝛ declarat illas q̄ diuertūt per cām calefacientē. ⁊ declarat etiā cās retētiuas per di uerſionē ſine exitu ꝑ cām ſtupefaciētē. ſcd̓a ibi: Unꝰ autē duoꝝ modoꝝ ⁊c̄. Prima in duas. pͥmo facit qd̓ dictū eſt. fecūdo addit quiddā. ſcd̓a ibi: Et oꝫ vt nō expectet̉. Prīa in tres. pͥmo exponit cās retētiuas ꝑ diuerſionē ſine exitu per cām calefaciētē oſtēdēdo q̄ ſint iſte cāe. in ſcd̓a ꝑte on̄ dit ad qd̓ mēbrū oppoſitū debeat fieri diuerſio cū exitu. ī tertia ꝑte oſtēdit ad qd̓ membrū debeat fieri diuerſio ſine exitu. ſcd̓a ibi: Et oꝫ vt ſit mēbrū cōicans ⁊c̄. tertia ibi: Et oꝫ vt ſit extēſio. Dicit gͦ pͥmo. Ampliꝰ ſupple p̄ter ea q̄ di cta ſūt pͥus in gn̓ali de cauſis retētiuis fluxus ſan. dicemꝰ ſupple de eis in ſpāli. ⁊ pͥus dicet de cauſis retētiuis ꝑ di uerſionē ſine exitu per cām calefacientē oſtēdendo q̄ ſint iſte cāe dicēs. de attractiōe vero ad cōtrariū ſupple ꝑ cau ſam calefaciētē: nō ad exitū.i. ſine exitu. alioº ſupple dice mus ꝙ eſt neceſſe nocere alij mēbro cō fricatiōe: aut liga tione ⁊ ſtrictura.i. in alio mēbro aut cū vētoſis aut ſupple cum medicinis rubificātibus vel cauterizātibus. omnia em̄ iſta attrahunt aꝑte fluxuꝫ ad mēbra oppoſita propter dolorē ⁊ caliditatem quā inducunt in illis membris ẜm ꝙ dictū eſt prius. ¶ Deinde cum dicit: Et oꝫ vt ſit mēbrū cōicās poſitū ex me bro cognito ſuꝑ extremitatē linee vnius cōtinuitatis inter ea ambo cū lōgitudīe et latitudine: et eligit̉ de diuerſificato in ſitu lōgitudīs ⁊ latitudīs qd̓cūqꝫ ambo rū ē lōginquū et dimittit̉ qd̓ ē ꝓpinquū ſicut fit in duobꝰ lateribꝰ capitis: aut duo bus lateribꝰ manꝰ. nā logitudo inter iſta duo ē ꝓpinquior qͣꝫ illa ex qua oꝫ timeri nocumētū cōpletū: et hec res exigit vt re memoremur illud quod in ea diximꝰ vbi locuti fuimus in libro primo de canoni bus euacuationis. ¶ In iſta ꝑte oſtēdit ad qd̓ mēbrū oppoſitū debeat fieri di uerſio cū exitu. ⁊ dicit: Et oꝫ vt ſit mēbrū cōicās ſupple ad qd̓ debet fieri diuerſio humoꝝ ꝑ eūonē: poſitū.i. ſituatuꝫ ſupple in diſtātia: ex mēbro cognito.i. ex mēbro vnde ſan guis fluit ſuꝑ extremitatē ſinee cōtinuātis inter ea ambo in lōgitudine ⁊ latitudine. hoc eſt dicere ꝙ mēbrū ad qd̓ debet fieri diuerſio hūoꝝ debet eſſe diſtās ẜm vnā lineaꝫ vel lōgitudīs q̄ eſt ẜm ſurſum ⁊ deorſum. vel latitudinis que eſt ẜm dextrū ⁊ ſiniſtrū a mēbro vnde fluit ſanguis. Et eligit̉ de diuerſificato in ſitu lōgitudīs ⁊ latitudīs qd̓ cunqꝫ amboꝝ eſt lōginquū. nō intelligas hic ꝙ diuerſio. debet fieri ad mēbrū magis lōginquū qd̓ diſtat ẜm longi tudinē ⁊ latitudinē ſil̓. Dicit em̄ Aui. in pͥmo fen qͣrta caº tertio. Et nō oꝫ vt inter duas diamētros ꝓlōgationē faci as: ſed in vnā tm̄ ⁊c̄. Sed intelligit̉ ꝙ debet fieri diuerſio ad mēbrū qd̓ ſit magis lōginquū ẜm lineā vnā ẜm quam volumꝰ diuertere. vn̄ ſi volumꝰ diuertere ad mēbrum qd̓ diſtet ẜm lōgitudinē debemꝰ diuertere ad illud qd̓ ē ma gis lōginquū ẜm lōgitudinē. Si vero volumꝰ diuertere ad mēbrū qd̓ diſtet ẜm latitudinē debemꝰ diuertere ad il lud qd̓ magis diſtat ẜm latitudinē. ⁊ dicit̉.ſ. mēbrū qd̓ eſt ꝓpinquū.ſ. mēbro vn̄ fluit ſanguis: ſicut fit in duobꝰ late ribꝰ capitis: qꝛ ſi eſſet fluxus ſan. ex ꝑte dextra capitis nō diuerteremꝰ ip̄m ad ꝑtē ſiniſtrā capitis ẜm ꝙ dicit Aui. ī pͥº lib. p̄allegato loco. ſed trahemꝰ eā vel ad infimū ꝑtis dextre ſicut ad pedē dextrū: ſi volumꝰ facere diuerſionem ẜm longitudinē vel ad manū ſiniſtrā ſi vellemꝰ facere di uerſionē ẜm latitudinē: qꝛ manꝰ ſiniſtra ſufficiēter diſtat a parte dextea capitis: ſed nō trahemuꝫ eam ad pedē ſini. ſtrum: eo ꝙ diſtat nimis: qꝛ diſtat ẜm duas lineas: aut in duobus lateribus manus ⁊c̄. dubitabit de hoc qd̓ dicit h̓ Auic̄. Sed aliquis videt em̄ dicere ꝙ ſit nimia ꝓpī quitas de vna manu ad alterā vt ſi fluxus ſan. ſit ex manu dextera vr̄ dicere ꝙ nō debet fieri diuerſio ꝑ fl̓omiā ad ſi niſtrā. Sed hoc nō vr̄ veꝝ. vr̄ em̄ ꝙ ſufficiens diſtātia ſit de vna manu ad alterā ꝑdicta auctoꝝ. ponit em̄ Raſis ī tractatu de morbis iūcturaꝝ qn̄ tractat de cura ip̄oꝝ ẜm ꝙ fiūt ex maͣ ſanguinea: Ꝙ ſi talis egritudo fuerit in ma nu poſſumꝰ deriuare maͣm duobꝰ modis: aut ad alteram manū: aut ad pedē oppoſitū eiuſdē linee. gͦ ſi volumꝰ di uerſionē facere: ſil̓r in luxu ſan. ex manu poſſumꝰ diuer tere ad alteraꝫ manū ⁊ multa etiā alia dicta auctoꝝ de hͦ poſſent adduci. Ad hoc poſſumus rn̄dere dupl̓r. vnoº ex ponēdo lr̄am ſic: vt ſcꝫ qn̄ Aui. dicit: aut etiā in duobus Tractatus .II. yluxus ſan. lateribꝰ manꝰ nō referat̉ hoc dictū ad alterā diuerſarum manuū: vt.ſ. ꝙ ſi fiuxus ſan. ſit ex latere manꝰ ſiniſtre nō debeat fieri ex latere dextro. Sed Aui. intelligit referēdo id dictū ad latera vniꝰ manꝰ: vt ſi finxus ſan. ſit ex latere exteriori manꝰ ſiniſtre nō debet fieri ex latere īteriori flō mia eiuſdē manꝰ. vel ſi fluxus ſit ex latere ſurſū vniꝰ ma nus nō debet fieri flōmīa ex latere deorſū illiꝰ manꝰ: īmo debet fieri ex latere alteriꝰ manus: qꝛ diſtātia duoꝝ lateꝝ vniꝰ manꝰ eſſet nimis ꝓpinqͣ: vn̄ fieret maior attractio ad locū qͣꝫ diuerſio: ⁊ ſic intelligēdo obiectio p̄dicta ceſſat: qꝛ nō eſt ad ꝓpofitū. Alioº poſſumꝰ ītelligēdo rn̄dere ꝙ illud dictū referat̉ ad latera diuerſaꝝ manuum: vt.ſ. qꝛ ſi fluxus ſan. ex manu dextra eſt nō dꝫ fieri flōmia ex manu ſiniſtra. ⁊ hoc pōt ſaluari intelligēdo ꝙ ſit veꝝ aliqn̄: ſed nō ſy. nā ſi in corꝑe eſſet magna pletoria ⁊ eſſet magnꝰ flu rujs hūoꝝ ad locū. tūc diuerſio ad alterā manū eſſet forte nimis ꝓpinqua: qꝛꝰ qͣꝫ qͣꝫ manꝰ vna diſtet ab altera ꝑ vnaꝫ diamētrū q̄ eſt ẜm latitudinē: tn̄ eſt q̄dā alia ꝑs q̄ diſtat ab eis plꝰ ẜm vnā diamētrū: ſic̄ pes dexter diſtat a manu de xtra y vna diametrū. nihilominꝰ tn̄ magis lōginqͣ diame ter ē de pedē ad manū qͣꝫ de manu ad manū. ⁊ iō qn̄ eſſet magna pletoria in corꝑe ⁊ magnꝰ fluxus tutiꝰ eſſet diuer tere ad pedē qͣꝫ ad manū: tn̄ vt in pl̓ibꝰ ſufficit diuerte̓ ad aliā manū. ⁊ hec dicta pn̄t trahi ex dictis Aui. in pͥº can̄. fen qͣrta ca. iij. Dicit em̄. Et nō qpꝫ ꝗdē vt inter duas dia metros ꝓlongationē facias: ſed in vnā tm̄ q̄ ſit diametro magis lōginq. Nā ſi fuerit in ſup̄mo dextre ꝑtis non erit trahēdū ad infimū finiſtre: īmo ad infimū dextre: ⁊ hͦ ꝗdē eſt id qd̓ ē magis neceſſariū.i. et hec diſtātia q̄ ē.ſ. de infi mo dextre ad ſup̄mū dextre ē diſtātia maior qͥ poſſumuꝫ vti in qͣcūqꝫ ncc̄itate diuerſiōis qͣꝫtūcūqꝫ ſit corpꝰ pletori cū. aut.ſ. ſi poſſumꝰ diuertere ad ſiniſtꝝ a ſupͥmo.ſ. dextro ſcꝫ ſi fuerit tm̄ lōginqͣ.ſ. ſiniſter a ſupͥmo dextre qͣꝫtū ē ab hūero ad hūeꝝ. ꝑ hec gͦ verba videtis ꝙ bn̄ poſſumꝰ di uertere de vna manu ad aliā. Sꝫ tn̄ diuerſio q̄ ē de ſupre mo ad inſimū ē id qd̓ ē magis nccͣiū. ⁊ iō dico ꝙ aliqn̄ eſ ſet timor diuertere ad aliā manū: vtpl̓m tn̄ ſufficit. Nam lōgitudo inter illa ē ꝓpinꝗor ⁊c̄. Iſta lr̄a pōt dupl̓r expo ni Unoº referēdo hoc qd̓ dicit: illa duo ſil̓ ad illa duo late ra capitis. ⁊ tūc exponit̉ ſic: Bn̄ dictū eſt ꝙ in diuerſione faciēda dicit̉ qd̓ ē mēbrū ꝓpinquū ſicut ſit in duobꝰ lateri bus capitis. nā lōgitudo inter illa duo.i. inter duo latera capitis ē ꝓpinꝗor qͣꝫ illa.ſ. q̄ ē inter duo latera manꝰ: ex qͣ ſcꝫ lōgitudine q̄ eſt inter duo latera manꝰ oꝫ timere nocu mētū cōpletū.i. oꝫ timere nocumētū maioris fluxꝰ: quaſi vult dicere Aui. ꝙ ſi ex diſtātia inter duas manꝰ nos time re aliqn̄ oꝫ ne augeat̉ fluxꝰ: vt qꝛ plꝰ attrahat̉ ad locū flu xus qͣꝫ diuertat̉ ꝑꝑ diſtātiā nō ſufficiētē. multo gͦ fortiꝰ oꝫ nos timere in duobꝰ lateribꝰ capitis cū diſtātia inter ea ꝓ pingor ſit qͣꝫ illa q̄ ē īter duo latera manꝰ. Et iſto mō in ex ponēdo intelligeremꝰ de lateribꝰ diuerſaꝝ manuū: nō au tē de lateribꝰ vniꝰ manꝰ: qꝛ nō maior ē diſtātia inter ſatera vniꝰ manꝰ qͣꝫ inter latera capitis. Alioº pōt exponi iſta lr̄a referēdo hͦ qd̓ dicit inter illa duo ad duo latera capitis et duo latera manꝰ. ⁊ tūc exponit̉ ſic: Bn̄dictū ē ꝙ dimittit̉ mēbrū qd̓ ē ꝓpinquū ſic̄ ſit in duobꝰ lateribꝰ capitis ⁊ ī du obꝰ lateribꝰ manꝰ. Nā lōgitudo.i. diſtātia q̄ ē īter illa duo latera manꝰ ē ꝓpinꝗor qͣꝫ illa diſtātia quā nos oꝫ eligere: qꝛ oꝫ nos eligere maiorē diſtātiā ex qͣ.ſ. diſtātia nimis ꝓ pinqͣ q̄ ē inter duo latera capitis ⁊ duo latera manꝰ: opꝫ nos timere nocumētū cōpletū.i. oꝫ nos timere ne cōplea tur ⁊ augeat̉ nocumētū: qꝛ cū ſit nimis diſtātia ꝓpinqͣ plꝰ attraheret̉ ad locū qͣꝫ diuerteret̉. ⁊ ſic expone. Nā poſſu mus ītelligere de lateribꝰ vniꝰ manꝰ ⁊ diuerſaꝝ manuū: nihilominꝰ tn̄ vt plus ⁊ magis apparēter ē veꝝ ī lateribꝰ vniꝰ manꝰ qͣꝫ diuerſaꝝ manuū: vt dictū ē pͥus: lꝫ in aliquo caſu poſſit ſaluari de lateribꝰ manuū diuerſaꝝ. ⁊ hec res ſcꝫ qͥ ē de attractiōe ad ꝯtrariū ꝑ eūonē: exigit.i. reꝗrit ſuꝑ ple ad ꝑfecte ſciēdū qͣliter ⁊ qn̄ oporteat fieri vt rememo remur id qd̓ diximꝰ in ea in libro pͥª ſupple fen 4ª de ca nonibꝰ eūonis. ponit em̄ Aui. ī li. pͥº fen 4ª qd̓dā capl̓m qd̓ eſt capl̓m ſecūdū: vbi oſtēdit gn̓al̓r qn̄ ⁊ qͣliter oporte at fieri euo. Et iō ad ꝑfecte intelligēdū ea q̄ dicunt̉ oꝫ re memorari eoꝝ q̄ dicta ſunt in illo capl̓o. Deinde cū dicit: ¶ Et oꝫ vt ſint extēſio ⁊ fricatō ⁊ his ſil̓ia aſſidua ex eo qd̓ ē ꝓpinquiꝰ mēbro ſcd̓o: deinde deſcēdat̉ ab eo: ⁊ oꝫ vt non expe ctet̉ in diſruptiōibꝰ arteriaꝝ ⁊ eis ſil̓iū ꝙ ſit hoc artificiū ſufficiēs in retinēdo flu xū ſanguinis ⁊ adiuuās. ⁊ ſil̓r eſt iudiciū in flebotomia lateris cōis longinqui. ¶ In iſta ꝑte Aui. oſtēdit ad qd̓ mēbrū debet fieri diuerſio fine exitu dicēs. Et oꝫ vt ſit extēſio ⁊ fricatio: ⁊ his ſil̓ia aſ ſidua ex eo qd̓ ē ꝓpinꝗus mēbro ſcd̓o. ꝑ mēbrū ſcd̓m ego intelligo mēbrū poſitū in extremitate linee q̄ cōtinuat ip ſum cū mēbro vn̄ ſanguis fluit. ⁊ id eſt mēbrū qd̓ diſtat a mēbeo vn̄ fluit ꝑ vnā diamētrū etiā. vn̄ extēſio ⁊ fricatio in pͥnº: debet fieri in tali mēbro ſcd̓o: vel in eo qd̓ eſt ꝓpe ip̄m. Deinde.ſ. poſt pͥnᵐ deſcendat̉ ab eo.i. fiat fricatio et extēſio: ⁊ ſil̓ia mēbro magis ꝓpinqͥ mēbro vnde ē fluxus. ¶ Eſt aūt hic ītelligēdū circa ꝑtē p̄dictā ꝙ qn̄ Aui. dicit ꝙ fiat diuerſio ad mēbrū qd̓ ē magis lōgiquū ⁊ dimuttat̉ mēbrū ꝓpinquū ꝙ hoc ē veꝝ in pͥnº.ſ. qn̄ corpꝰ ē pletori cū ⁊ hūores ſunt influxū: ſed poſt pͥnᵐ. ⁊ factis iſtis diue ſionibꝰ ad mēbra lōginqͣ nō eſt malū diuertere ad mēbra ꝓpinqͣ: īmo ē bonū ⁊ auctores p̄cipiūt. ⁊ hoc eſt etiā de ī tētiōe Aui. qͦꝫqͣꝫ hic hoc nō dicat tn̄ hoc dixit in libro pͥmo caº p̄allegato ad qd̓ nos hic remittit: ⁊ hoc etiā multotiē dicit Gal̓. 4º ⁊ 5º de inge. ¶ Si aūt vis ſcire ꝑfecte qn̄ dꝫ diuerſio fieri ad mēbrū lōginquū ꝑ vnā diametrum: ⁊ qn etiā debeat fieri diuerſio ꝑ duas diametros: ⁊ qn̄ debeat fieri diuerſio ad mēbra ꝓpinqͣ recurre ad ea q̄ dicta ſunt in caº de cura ap̄atū emūctorioꝝ. qꝛ de hac maͣ latius fuit ibi tractatū. ⁊ iō circa hoc hic ampliꝰ nō inſiſto. ¶ Deīde cū dicit: Et oꝫ vt nō expectet̉ ⁊cͣ. ꝙ ſit artificiū.ſ. de fricati on ⁊ extēſiōe ⁊ de diuerſiōe: ⁊ nō ꝑ exitū ſufficiēs ſupple ſemꝑ: qꝛ ml̓totiēs p̄ter iſtas diuerſiōes. oꝫ etiā facere, alia remedia localia q̄ Aui. ponet. ⁊ adiuuās. ¶ Sꝫ tu dices. hic vr̄ Aui. dicere falſum: qꝛ nōne hoc ē adiuuās ad retē tionē ſanguīs: īmo multotiēs adiuuat. ¶ Ad hͦ rn̄dēdū ē ꝑ expōnē lr̄e. vn̄ pōt exponi dupl̓r. vnoº ſic ꝙ ſit hoc arti ficiū ſufficiēs: ⁊ adiuuās ſupple ſufficiēter ⁊ ꝯplete. Alioᶜ pōt exponi. Et oꝫ vt nō expectet̉ ⁊cͣ. ꝙ ſit hoc artificiū ſuf ficiēs. et ꝓ ſed: ſed ſupple eſt adiunāꝫ. ⁊ ſic ceſſat obiectio. et ſil̓r eſt iudiciū de fiebotomia q̄ eſt diuerſio cū exitu ⁊cͣ. ſupple ꝙ nō eſt etiā artificiū multotiēs ſufficiēs: ſed bn̄ ē adiuuās. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Unꝰ aūt duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſcd̓e: et ē: cā ſtupefaciēs ē: ꝟbi gr̄a: vt cibet̉ ille cuiꝰ fluxus ſanguīs nariū multiplicatur aūt aliꝰ ab illo cibi groſſi chimi īgroſſan tibꝰ ſanguinē ſicut ſūt lētes ⁊ iube: et eis ſil̓ia. Modꝰ aūt ſcd̓s ē: v̓bi gr̄a: vt in po tu dent̉ ſtupefaciētia. Frigida v̓o expo nūt corpꝰ frigori: ⁊ fortaſſe accidit ſinco pis ⁊ retinetur fluxus ſanguinis. ¶ In iſta ꝑte Aui. declarat ⁊ exponit in ſpāli cauſas diuer tētes ſine exitu ꝑ cām ſufficiēte. ⁊ dicit: Unꝰ aūt duoꝝ mo doꝝ: diuiſiōis ſcd̓e ſupple cāꝝ retinētiū fluxū ꝑ diuerſio ne. Nā diuiſio ſcd̓a iſtaꝝ cāꝝ erat diuiſio cāꝝ retinētium m 4 Dinus ſuꝑ ſen ⁊cͣ. Auic̄. Fen IIII. ꝑ diuerſionē ſine exitu alio. Prīa em̄ diuiſio cāꝝ retinen tiū ꝑ diuerſionē ē ꝙ q̄dā retinēt cū exitu aliqͦ: q̄dā aūt ſi ne exitu aliqͦ. ⁊ ſcd̓ā diuiſio ē cāꝝ retinētiū ſine exitu ali quo: qꝛ q̄dā retinēt ꝑ cām calefaciētē: q̄dā aūt ꝑ cām ſtu pefaciēte. ſed modꝰ ꝗ retinet ꝑ cām calefaciētē declaratꝰ eſt. Primꝰ modus aūt ꝗ retinet ꝑ cām ſtupe faciētē decla rat̉ hic. ⁊ iō dicit Aui. Unꝰ aūt duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſe cūde: q̄.ſ. diuiſio erat cāꝝ retinētiū ꝑ diuerſionē ſine exi tu: et eſt..i. ⁊ ſit ſupple iſte modꝰ retētiōis: cā ſtupefaciēs.i. ꝑ cām ſtupefaciētē: eſt ſupple qͣꝫtū ad vnū modū eius: qꝛ vt dictū ē pͥus iſte modus diuerſiōis diuertēdo ꝑ cām ſtu pefaciētē: diuidit̉ etiā in duos modos: qꝛ q̄dā eſt cā ſtupe faciēs ſicut medicina. alia ſicut diſpō corꝑis. mō Aui. de clarat pͥmū modū iſtiꝰ ꝗ ſit ꝑ medicinas. ⁊ iō expone: ⁊ eſt ſcꝫ iſte modus ꝗ ſit ꝑ cām ſtupefaciētē ſupple qͣꝫtū ad vnū modū eiꝰ ꝗ ſit ꝑ medicamē. vbi gr̄a: vt cibet̉ ⁊c̄. ¶ Modᵍ aūt ſcd̓s ſupple iſtiꝰ modi: ꝗ modus fit ꝑ cām ſtupefaciētē ꝗ ē: diſpō corꝑis ē. v̓bi gr̄a ⁊c̄. hoc ē dicere ē facere accide̓ ſincopim ꝑ ſtupefacientia ⁊ ꝑ frigida: qꝛ qn̄ accidit ſinco pis multotiēs retinet̉ fiuxus ſan. ꝑ modū ꝗ dictꝰ ē prius. vn̄ hoc qd̓ dixit Aui. hic: modus aūt ſcd̓s non refert̉ ad hͦ qd̓ dixit: vnꝰ aūt duoꝝ modoꝝ: ita ꝙ ſit ſenſus reſpectu il liꝰ: ſed refert̉ ad id qd̓ dixit: v̓bi gr̄a: vt cibet̉ ⁊c̄. qꝛ ille eſt pͥmꝰ modus illiꝰ modi duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſcd̓e: ⁊ ille eſt ſcd̓s modus illiꝰ modi. vn̄ dicit̉ ſcd̓s ꝑ reſpectū ad vnū modū illiꝰ modi: cū ille modus diuiſiōis ſcd̓e diuidat̉ in duos modos: vt dictū eſt prius. Tūc ſequit̉ illa pars: ¶ Modꝰ aūt p̄dictꝰ ī diuiſiōe alia ē: qm̄ opꝫ vt obſeruet̉ in eo capl̓m vnū et ē qm̄ fortaſſe arteria nō ē vna duaꝝ q̄ ꝯtinuāt̉ cordi: īmo duoꝝ lateꝝ eiꝰ ita vt cū ſtrin xeris eā inuenies eā firmiorē: īmo fortaſ ſe cōtinuat̉ cū latere altero ramꝰ alterius arterie qͥ accidit in eo: et adducit ad eam ſanguinē p̄ter viā quā ſtrinxiſti qͣre indi ges ſtricturis duabꝰ. Et an̄ illd̓ oꝫ vt co gnoſcas ꝑtē q̄ ē pͥncipiū vene. in ꝗbuſdā em̄ locis ē inferiⁱ ⁊ in ꝗbuſdā ē deſuꝑ: ⁊ ī ꝗbꝰ ē ſuꝑiꝰ ſūt ſicut ī collo: ⁊ in ꝗ bꝰ deſuꝑ ſūt ſicut ī coxa ⁊ pedes. et qn̄ cognoueriſ ꝑtē adminiſtra in ea ligaturā ⁊ ſtricturā. ¶ In qͣ ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit ⁊ declarauit in ſpāli cās re tētiuas fluxus ſan. q̄ retinēt ꝑ diuerſionē: in iſta ꝑte Aui. incipit exponere ⁊ declarare in ſpāli cās retētiuas fluxꝰ ſan. q̄ retinēt ip̄m in loco oppilādo ip̄m exitū: ⁊ iſte cauſe ſūt remedia localia. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes octo. In pͥª ꝑte Aui. declarat cāꝫ retētiuā localē q̄ ſit ꝑ ligatur ā vene. 2º declarat illā q̄ ſit ꝑ impletionē cū bucellatiōe. 3ª decla rat illā q̄ ſit ꝑ impletione ſine bucellatiōe. 4º declarat il lā q̄ ſit ꝑ cōgelationē rei retēte. 5º declarat illā q̄ ſit ꝑ coar tationē carnis circūdātis. 6º declarat illā q̄ ſit ꝑ eſcaram cū cauterio vel medicina. 7º declarat illā q̄ ſit ꝑ inuiſcati onē ⁊ cōgelationē. 8º declarat illa q̄ ſit ꝑ exiccationē ⁊ in carnationē. 2ª ibi: Reſrenatio cū bucellatiōe. 3ª ibi: Im pletio v̓o fine bucellatiōe. 4ª ibi: Impletio v̓o cū refre natiuis. 5ª ibi: Aut ꝓpterea ꝙ caro coartat locum. 6ª ibi: Strictura aūt cū eſcare ⁊cͣ. 7ª ibi: Medicine v̓o retinen tes cōglu. ⁊cͣ. 8ª ibi: Medicine v̓o retinētes cū exic. ⁊ in car. ⁊cͣ. ¶ In pͥª gͦ ꝑte Aui. docet modū reſtrictiōis fluxuꝫ ſan. ꝗ ſit ꝑ ligatur ā vene aut artarię. Et duo facit: qꝛ pͥmo anteqͣꝫ doceat talē modū oſtēdit Aui. ꝙ duo ſūt can̄. attē dēdi ī tali ligatura cū extractiōe artarie vl̓ vene. ⁊ 2º Aui. De cura docet modū ⁊ regimē talis ligatiōis. 2ª ibi: Et de regimi ne in illo. Prīa in duas ẜm ꝙ Aui. ponit duos can̄. vl̓ re gulaꝫ obſeruādas in tali mō. 2ª ibi: Et ante illud oꝫ vt cogͦ ſcas ⁊c̄. Dicit gͦ pͥmo. Modus aūt ſupple pͥmꝰ retētōnis ſanguīs p̄dictꝰ: in diuiſiōe alia.i. in vltima diuiſiōe q̄ erat diuiſio cāꝝ retinētiū fluxū ſan. ī loco opilationis exitꝰ: ⁊ modus pͥmus ẜm ꝙ apparuit in illa diuiſiōe ē modus re tētiōis ꝑ ligaturā vene vel artarie: ⁊ iſte talis modꝰ ē: qm̄ ſupple anteqͣꝫ dicat̉ de ip̄o in ſpāli oꝫ vt obſeruet̉ in eo ca pitulū vnū.i. can̄. vel regula vna. ⁊ tunc Aui. ponit iſtum can̄. cū dicit: Et ē qm̄ fortaſſe. Et intēdit Aui. dicere ꝙ in tali mō reſtrictiōis ꝗ fit ꝑ ligaturā: tu debes attēdere an ī digeas ſolū facere vnā ligaturā ſicut ſufficit vna ligatio ī vna duaꝝ arteriaꝝ: q̄ cōtinuant̉ cordi.i. q̄ ſunt ꝓpe cor in vno duoꝝ lateꝝ eiꝰ: qꝛ cū tu ligaueris eā: inuenies eā fir miorē.i. firmā: qꝛ nō fluet ampliꝰ ſanguis: ⁊ hoc iō ē: qꝛ ꝓ pe cor ſanguis vadit ad artariā ꝑ vnā viā: ⁊ iō ſufficit ibi vna cōſtrictio q̄ ꝯſtringat illā viā. aut debes attēdere an indigeas facere duas ligatiōes: qꝛ aliqn̄ cōtingit ꝙ cum artaria ab alio latere ſuo ꝯtinuat̉ ramꝰ cuiuſdā alter ius artarie ⁊ ītrat ī eā ⁊ iō adduc̄ ſāg. ad eā ꝑ aliā viā qͣꝫ ꝑ illā quā ſtrinxiſti: qͣre tūc ibi oꝫ te facere alia̓ ligatur ā p̄ter il lā quā feciſti: ⁊ ſic tūc indiges duabꝰ ligaturis: ⁊ hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. iō fortaſſe ꝯtinuat̉ cū alio latere.ſ. ar tarie.i. ab alio latere qͣꝫ ſit illud latꝰ vbi ē orificiū vn̄ fluit ſanguis ⁊c̄. ¶ Tūc Aui. ponit aliā regulā q̄ ē obſeruāda in tali mō etiā. ⁊ dicit: Et ante illud.i. ⁊ an̄ etiā qͦꝫ facias li gaturā: oꝫ vt cogͦſcas ꝑtē q̄ ē pͥnᵐ vene. ꝑ venā intelligit hͨ cōiter venā ꝗetā ⁊ artariā. in ꝗbbſdā em̄ locis ē inferiꝰ.ſ. pͥnᵐ vene. ⁊ in ꝗbuſdā ē deſuꝑ: ⁊ in ꝗbuſdā inferiꝰ ſicut in collo ⁊c̄. Ad intelligēdū hec debes ſcire ꝙ ꝑ pͥnᵐ vene ī telligit mēbrū a qͦ orit̉. mō membrū a qͦ orit̉ vena ꝗeta eſt epar: ⁊ iō ep̄ar ē pͥnᵐ ip̄aꝝ. mēbrū v̓o a qͦ oriunt̉ artarie ē cor: ⁊ iō cor ē pͥnᵐ ip̄aꝝ. pͥnᵐ venaꝝ ⁊ artariaꝝ q̄ ſūt ī col lo ⁊ in capite ⁊ in ills ꝑtibꝰ ē inferiꝰ: qꝛ ep̄ar ⁊ cor ſūt infe rius ꝑ reſpectū ad collū ⁊ caput. pͥnᵐ vero venaꝝ ⁊ arte riaꝝ q̄ ſūt in pede ⁊ coxa ē deſuꝑ: qꝛ ep̄ar ⁊ cor ſūt ſuꝑius ꝑ reſpectū ad pedē ⁊ coxā: ⁊ qn̄ cognoueris ꝑtē.ſ. pͥncipij adminiſtra ſtricturā ⁊ ligaturā: qꝛ niſi tu cogͦſceres pͥus hoc tu neſcires vbi adminiſtrares ſtricturā ⁊ ligaturam vtrū.ſ. ſuꝑ orificiū vn̄ fluit ſanguis: vel infra ip̄m. ī venis em̄ et artarijs qͣꝝ pͥnᵐ eſt deſuꝑ ſicut in venis colli oꝫ vt faciat ligaturā infra orificiū: qꝛ ſanguis venit ad illas ve nas deſuꝑ. Sic ergo in tali mō ligatiōis oꝫ obſeruare iſtū canonē et predictū. Et ideo Aui. poſuit eos pͥus qͣꝫ doce ret illū modū in ſpeciali. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de regimine in illo ē vt ꝑuenias ad extrahēdā venā cū vncino et etiā cū inci ſiōe pauce carnis que velat eā et occultat ip̄am: deinde inuolue eā: poſtea admini ſtra medicinas qͣs dicemus. Qd̓ ſi fuerit pulſatilis tūc meliꝰ ē vt veles eā cū filiſ li ni. Et ſimil̓r ſi fuerit nō pulſatilis verūtn̄ multotiēs eleuat̉ ſāguis eiꝰ. Cū ergo fe ceris illd̓: deīde annexueris ei medicīas: tūc dimitte ligaturā vſqꝫ ad diē tertiū et qͣrtū. Qd̓ ſi videris medicinā glutinati uā faciēte adherētē loco eiꝰ: tūc nō eradi ces eā oīno: ſꝫ pone in circuitu eiꝰ de gn̄e ipſiꝰ aliꝗd qd̓ madefaciat ip̄am parum per. Qd̓ ſi accidat ei proceſſio ex ſeipſo 9 3 II Fluxus ſanguinis Tractatus qn̄ tu auferes illud quod eſt ſuper ipſum tūc tene quod ē ſub loco ī via ītineris ve ne ⁊ p̄me p̄ſſionē cū qͣ fiat ſecuritas de ſal tu ſanguīs ⁊ eradica illud qd̓ eleuatur de eo ī loco ſuo ⁊ ꝑmuta illud cū alio. ⁊ ſi pre paratio tua quā facit mēbro ī iſta hora ẜꝫ ꝙ oꝫ: ⁊ ē vt ſit orificiū eius magis īmū qͣꝫ principiū ita vt qn̄ ē ꝟbi gr̄a ī īferioribus īteſtini ⁊ matricij tō ſternat̉ ſtratū aliqd̓ qd̓ eleuet īferiora ⁊ depoat ſuperiora ẜꝫ maiorē elongationē q̄ eſt ex dolore: de in de dimitte ip̄ꝫ tribꝰ diebꝰ: deīde annecte ei hūc modū vſquequo eleuetur ſāguis. ¶ In ꝑte iſta Auic. docet in ſpeciali modū ⁊ regimē liga tionis vene vel arterie. ⁊ oſtendit etiā ꝗd eſt faciēdū poſt ligaturā. Et dicit. Et de regimine ⁊cͣ. deinde īuolue ideſt liga eā poſtea.ſ. poſt ligationē. adminiſtra medicinas.ſ. reſtrīgētes ſanguinē. ⁊ maxīe debēt admīſtrari medicīe retētiue q̄ ſūt ꝯglutīatiue ⁊ viſcoſe. que autē ſint iſte dicet poſtea. ⁊ nos ēt dicemꝰ q̄ illarū ſint meliores. Uerūtn̄ ꝓ qꝛ. qꝛ multotiēs abbreuiat̉.i. reſtringit̉ ſanguis eiꝰ ꝙ ſi accidat ei.i. ſanguini ꝓceſſio.i. fluxꝰ ſanguīs ex ſeipſo qn̄ tu aufers id qd̓ eſt ſuꝑ ip̄m.i. qn̄ tu diſſoluis vulnꝰ tūc te ne ⁊cͣ.i. tūc eleua illā medicinā ⁊ cōprime cū medicina ⁊ ſuꝑ orificiū vene ⁊ ſub orificio in via vn̄ venit ſāguis: de ī de renoua medicinā ſuꝑ locū. ⁊ hoc eſt qd̓ dic̄ Gal. 4º de īge. Oꝫ tn̄ vt nō feſtines ad hāc medicinā. ſic̄ ſtulti medi ci faciūt. ſed pͥmitꝰ digito in vulnꝰ īducto cōprimat̉: dein̄ cū altera manu medicinā īpone ⁊ ſic dimitte eū.ſ. cū hac medicina tribꝰ diebꝰ. de īde ānecte ei ẜm hūc modū.ſ. ꝙ ſi nō fluit qn̄ diſſoluis nō remoueas pͥmā medicinā. ⁊ ſic fiat quouſqꝫ eleuet̉.i. retineat̉ ſanguis eiꝰ. ⁊ hoc ē qd̓ Aui. vult dicere in hac parte. Tunc ſequitur illa pars. Refrenatio aūt cū bucellatōne non eſt poſſibilis niſi in arterijs magnis: fac er go liciniū ex pilis leporꝭ: aut tela aranee aut ſubtili cotto: aut panno lini veteri: de īde pulueriza ſuꝑ ip̄ꝫ medicias ꝓhibēteꝫ ſanguinē. Et mitte ī ip̄aꝫ artaria ſicut bu cellā: deīde ſtrīge ſuꝑ ip̄aꝫ ligaturā: ⁊ for taſſe admīſtra liciniū ex pilis leporꝭ ſolū ⁊ excuſat ſollicitudinē. ⁊ oꝫ vt ſtrigas ſtri ctura adherēte q̄ n̄ ſe ꝑet̉ dōec incarnet̉: ¶ In ꝑte iſta Auic. declarat ī ſpāli cāꝫ retētiuā fluxꝰ ſāgui nis q̄ ſit ꝑ īpletionē artarie cū bucellatiōe ⁊ dic̄. refrena tio āt.i. ꝯſtrictio ⁊ fluxº ſāguīs cū bucellatiōe nō ē pol̓is niſi ī artarijs magnis. ⁊ ca hꝰ ē. qꝛ īpletio cū bucellatiōe ē īmittere liciniū ītinctū ī medicīa reſtrictiua ī orificiū ar tarie. mō hͦ nō ſit niſi qn̄ orificiū ē magnū ita ꝙ ſit capax illiꝰ licinij. hoc aūt ē in artarijs magnis non in paruis. ¶ Liciniū v̓o ex ſe naͣ regit in extractiōe eiꝰ paulatī ⁊ expulſiōe eiꝰ aūt alijs ab hoc ¶ In iſta ꝑte Auic. remouet qd̓dā dubiū qd̓ dcm̄ ē: īmedia te ꝙ oꝫ vt ſtrigas ſtrictura adherēte q̄ nō ſeꝑat̉ donec in carnet̉ artaria. ¶ Sꝫ aliꝗs diceret quō īcarnabit̉ artari ⁊ an̄qͣꝫ ſeꝑaret̉ talis ligatura cū tale ſit ī orificio artarie. illd̓ n. liciniū īpediet ī ꝯſolidatiōe ipſiꝰ. hͨͦ dubiū Auic. remouet dicēs. licinij v̓o eē naͣ regit ī abſtractōe eiꝰ paulatim ⁊ expulſiōe ⁊cͣ. qͣſi vult dicere Aui. ꝙ bn̄ p̄t ꝯſolidari arta ria an̄qͣꝫ ſeꝑat̉ ligatura. Nec obſtat tale liciniū īmiſſū in orificiū artarie. qꝛ naͣ ipſa dū īcarnat artariā expellit lici niū ex orificō paulatieue ſic̄ paulatīe īcarnat. ⁊ iō artaria qn̄ ē ex tot o īcarnata ē illd̓ liciniū expulſū extra orificiū Et ꝙ naͣ poſſit hͦ face̓ ē māifeſtū. videmꝰ.n. ad ſēſū ꝙ ip̄a expellit fruſtra oſſiū multotiēs ex vulnere. ⁊ multotiens ēt exreſlit illa q̄ ſunt ītus īfixa nec inirū. dic̄. n. Gal. ī ꝯmē to affo. 7ᵉ ꝑticule. Forti naͣe nihil reſiſtere pōt. videmus enim ꝙ maͣ ap̄atis cū natura a ꝗbuſdā locis eā expellat: oſſa etiā tranſeunt ⁊c̄. Tunc ſequiturⁱ illa pars. ¶ Impletio v̓o ſine bucelatiōe ē vt īpo niat̉ verbi gr̄a illa res in orificiū eius ⁊ li getur deſuper p̄ter penetratiōeꝫ eiꝰ ī ve nas ⁊ vt retieat̉ cū eis que ſunt ſicut pul uilli. ⁊ ꝓprie ſpōgia ⁊ cū vittis fortis ſtri cture ſtrīgētibꝰ ip̄m cū cōuerſiōe ſtrictu re q̄ ē trahēs. Strictura v̓o prīa oꝫ vt ſit ppe orificiū: deīde īuoluat̉ vadēs retro ⁊ ſolue ſtricturā gradatī. ⁊ ſcias ꝙ ſtrictu ra puluilloꝝ ⁊ vittaꝝ qn̄ eſt debilis vēit ex ea nocumētū ſtricture ⁊ eſt attractio: ⁊ nō ꝓuenit ex ea nocumētū ſtricture ⁊ e retētio ⁊ īpletō: oꝫ ergo vt ſubtiliet̉ ī hoc capl̓o. Cū ergo ſtrīgit̉ ſtrictura bona ⁊ ſtrigit̉ iteꝝ ex latere diuerſo ꝯclīat maͣ ⁊ reſiſtit attractiōi ex ſtrictura. ⁊ non oꝫ vt ꝑueniat̉ cū ſtrictura ⁊ ꝓhibitōe niſi q̄ ſit infra dolore niſi ſi illud fuerit neceſſariū in primis: deinde molifica eā paulatim. ¶ In qͣ ꝑte Auic. d̓termīat ī ſpāli d̓ cā retētiua fluxꝰ fāguīs q̄ ſit ꝑ īpletionē ſine bucellatōe. ⁊ duo fac̄. pº fac̄ hͦ. 2º addit q̄dā. 2ª. ibi ¶Ampliꝰ ſtrīge ſuꝑ medicīas) Prīa ī duas. qꝛ tal̓ modꝰ p̄t fieri dupl̓r. vnoº. ſine ſutura. alioº. cū ſutura. prīogͣ pōit pͥmū modū. 2º 2ᵐ. 2ª. ibi(Et ml̓totiēs ꝗdē ē ne ceſſariū ⁊cͣ.) ¶ Dic̄ gͦ pº. īpletio v̓o ⁊cͣ. vt ponat̉ illa res.i. id liciniū īuolutū cū medicīa viſcoſa ꝯglutinatiua ī orifi ciū eiꝰ.i. ī orificio vulneris ſupra venā poſt penetrationē eiꝰ ī venas poſtqͣꝫ mittat̉ illd̓ liciniū ītꝰ ī orificio vene. vn̄ iſte modꝰ ꝯpetit ſpāl̓r ī artarijs q̄ nō ſūt multū magne. p̄ dictꝰ v̓o ꝯpetebat pl̓s ī venis ⁊ artarijs magnis. ⁊ ſupple fac vt retineat̉.ſ. id tale liciniū ītꝰ ī vulnere cū eis q̄ ſūt ſic̄ puluilli.i. plumazoli ⁊ ꝓpͥe ſpōgia.i. ⁊ ꝓpͥe cū plumazo lis factis ex ſpōgia ⁊ cū vittis fortis ſtricture ſtrigētibꝰ ip̄ꝫ cū ꝯuerſiōe.i. cū ꝓhibitiōe ſtricture q̄ ē attrahēs. qͣſi vult dicere ꝙ tu d̓bes facere ſtricturā q̄ ꝓhibeat hūores flue re ad locū. ⁊ tūc Auic. on̄dit qͣlis ſtrictura ē illa q̄ dꝫ fieri ad hͦ vt ꝓhibeat̉ fluxꝰ hūoꝝ dicēs. ſtrictura gͦ oꝑꝫ pͥº vt ſit ꝓpe orificiū ſuꝑ. ſtrictura. deīde īuoluat̉ ſupple ligatura vadēs retro.ſ. orificiū ſu. a ꝑte vie. vn̄ vēit fluxꝰ. qꝛ ſi pͥnᵐ vene ſit ſuꝑiꝰ tūc oꝑꝫ vt ſtrictura ꝓcedat retro orificiū v ſus īferiora. ⁊ ſtricturā gͣdatiꝫ.i. relaxa ſtricturā gͣͦdatī. dꝫ n. eē ſuꝑ orificiū ⁊ ꝓpe orificiū ligatura ſtricta. ⁊ qͣꝫto ma gis elōgat̉ ab orificio tāto magis relaxet̉. ⁊ rō hꝰ ē. qꝛ ſtri ctura q̄ ē ſuꝑ orificiū fac̄ adherere ꝑtes ⁊ expͥmit ſangui nem a loco fluxꝰ v̓ſus alias ꝑtes. ⁊ hec ſunt q̄ faciūt maxi me ad retētionē fluxꝰ ſanguis. Sꝫ ſi ligaturaⁱ ſuꝑ orificiū eſſet debilis elōgata ab orificio ⁊ ſtricta tūc īpediret̉ inū De cura fluxus ſanguinis Fen .IIII. ret̉ fluxꝰ. Et hoc eſt qd̓ ſubdit Auicē. Et ſcias ꝙ ſtrictura puluilloꝝ ⁊ vittaꝝ qn̄ eſt d̓bilis ſupple ſuꝑ orificiū venit ex ea nocumentū ſtricture: ⁊ eſt attritio.ſ. humoꝝ ad totū ⁊ nō ꝑuenit in ea iuuamētū ſtricture. ⁊ eſt.ſ. id iuuamētū retētio.ſ. fluxꝰ ſanguis ⁊ īpletio. oꝫ gͦ vt ſubtiliet̉.ſ. medici na in hoc capl̓o.ſ. ligatiōis. dꝫ.n. ſubtiliari medicꝰ in liga tiōe vt eā faciat ẜm ꝙ ꝯpetit: qm̄ eſt magnū iuuamētū ſi fiat vt opꝫ ⁊ nocumētū ſi fiat vt nō dꝫ. Cū gͦ ſtringit̉.ſ. vul nus ſtrictura bona ⁊ ſtringit ip̄m ex latere diuerſo ſupple relaxādo ſtricturā d̓clinat maͣ.i. derinat̉ maͣ a loco flux ⁊ reſiſtit attractōi hec ſtrictura. Et tūc qꝛ Aui. dixit ꝙ li. gatura ſuꝑ orificiuꝫ dꝫ eē fortis ſtricture on̄dit ꝙ ē ītelli gendū cū q̄dā ꝯditiōe dicēs. Et nō opꝫ vt ꝑueniat̉ cū ſtri ctura ⁊ ꝓhibitōe.ſ. q̄ ſit ꝑ ligaturā niſi q̄ fit īfra dolorē. dꝫ gͦ fortiter ꝯſtrīgi: ſꝫ nō ītantū vt dolorē gn̄et. Inꝗt. n. Ga. 4º. de inge. a nullo.n. ſanguīs fluxꝰ efficit̉ vl̓ ap̄a ſic̄ dolo re niſi iſtud fuerit necͣiuꝫ in pͥmis. deīde mollifica eā pau latim. hͦ eſt dicere dcm̄ ē ꝙ ligatura dꝫ ſic ꝯſtringi vt do lorē nō generet niſi eēt aliqn̄ necͣiuꝫ in pͥmis ita ꝯſtringe re vt dolorē faceret: ⁊ hͦ eēt vt qn̄ flueret fortiter ſanguis: tūc īdigeremꝰ in pͥnº fortiter ꝯſtrīgere adeo vt dolor ide gn̄et̉. ſꝫ nō debemꝰ ꝑſeuerare in illa ꝯſtrictiōe: īmo ſtatiꝫ ſedato fluxū debemꝰ eā mollificare ſic vt dolor nō gn̓et̉. qꝛ ſi tu ꝑſeuerares in tali cōſtrictiōe: tūc ꝑſeuerat dolor ⁊ fieret ſanguīs fluxꝰ ad locū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s vltimo augeret̉ flu xus ſanguīs ſꝫ ſi tu nō ꝑſeueras in tali ꝯſtrictiōe tūc nō ē malū facere eā. qꝛ ꝯſtringit̉ fluxꝰ ⁊ nō ſit ꝑꝑ hoc ibi attri tio cū dolor ille nō ꝑſeueret. ⁊ ꝑꝑ hoc addit Auicē. Deīde mollifica eam paulatim. Deinde cum. dicit. ¶ Et multotiens quideꝫ oportet vt ſuas figuraꝫ carnis ⁊ colligas labia eius ⁊ vit tis tegas. multotiens enim ſufficit colle ctio labiorum ⁊ poſitio puluillorū ſeruat ea colligendo venas ipſorum. ¶ In iſta parte oſtendit Auicen. ꝙ iſte modus retentio nis aliquando ſit cum ſutura ⁊ non ſufficit ſola ligatura. ⁊ paret quod dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Amplius ſtringe ſuper medicinas puluerizatas rare. Et īclina an̄ alguide gi quando cōtrahitur vbi coartat̉ apud principium ſuum cuꝫ digitis vniꝰ duaꝝ manuū: deīde annecte ei medicīas ⁊ pul uillos apud orificiuꝫ eius cū manu altera ¶ Hic Auic. addit ꝗddā dicens. Amplius ſtringe ſuꝑ me dicinas puluerizatas rare. hoc eſt qn̄ tu admīſtraſti me dicinas retētiuas ſanguīs ⁊ admīſtraſti ēt ligaturā vt di ctū ē: tūc ſtringe rare ꝑmutes ligaturā ⁊ tales medicinas qꝛ qn̄ tu reſtrigis ſanguinē nō debes diſſoluere ligaturā ſepe nec remouere medicamē ſepe niſi cogeret necͣitas. Et debes diſſoluere ligatur ā rare.ſ. de tertio in tertiū: de qͣrto in qͣrtū. Tunc Auic. addit ꝗddā aliud.ſ. ꝙ ſi ſanguis fluit ex venis q̄ ſunt in collo dices. ⁊ īclina. ſtringe.ſ. cuꝫ digito vl̓ alia cōſtrictiōe alguidegi.i. vena colli qn̄ ꝯtra hit̉.i. qn̄ retrahit̉ magis a fluxu vbi.i. qn̄ coartat̉.ſ. talis vena cū digitis vniꝰ duaꝝ manuū apd̓ pͥncipiū ſuū. ⁊ hͦ ē qn̄ ꝯſtringit̉ an̄ ſe. qꝛ pͥncipiū ſuū īferiꝰ vt dictū ē pͥus. ſꝫ ſi fluxus eēt ex venis q̄ ſunt in pede vel coxa tūc ꝯſtrictio dꝫ fieri poſt ſe.ſ. v̓ſus pͥncipiū ſuū. qꝛ pͥncipiū ſuū ē ſuꝑiꝰ qꝛ cōſtrictio ⁊ ligamētū nō debēt duci niſi v̓ſus initiū ve ne qͣtenꝰ ſanguis ꝓhibeat̉: vt Gal. dicit 4º de inge. ſani. Un̄ hic hꝫ locū illud qd̓ Auic. dixit ſupra in mō ligatiōis in illa ꝑte. Et an̄ id oꝫ vt cognoſcas pͥncipiū vene ⁊c̄. qꝛ li gatio ⁊ ꝯſtrictio ſemꝑ debent ire v̓ſus pͥncipiū vene. qꝛ il la ē via fluxꝰ. Deīde.ſ. poſt ꝯſtrictionē cuꝫ digito ānecte ei ⁊cͣ. Qd̓ ergo Auicē. vult dicere in hoc addito eſt ꝙ an̄ qͣꝫ adminiſtres medicinā retentiuā tu d̓bes venā ꝯſtrīge re qͣcūqꝫ ꝯſtrictione potes ab illa parte q̄ eſt verſus pͥnci pium ſuum eo ꝙ illa ē viā fluxus: deinde medicinam im ponere. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Impletio ꝟo cū refrenatiuis prouenit aut cum ſtrictura implentis in facie orifi cij eius cum manu altera non ceſſante re tinere donec congelet̉ ſanguis ⁊ fiat im pletio: aut cū re īfridāte valde q̄ infrīdat ſangnineꝫ ⁊ cōgelat ipſuꝫ in orificio ei ¶ In qͣ parte Auicē. determiat d̓ cā retētiua fluxꝰ ſāguis q̄ fit ꝑ cōgelationē rei retēte ſuꝑ orificiū vene. Dicit ergo Impletio v̓o cū refrenatis.i. cū ꝯgelatiuis ſuꝑ orificiū ar tarie. dicit tn̄ cū refrenatiuis. qꝛ iſta cōgelatio aliqn̄ fit cū refrenatiuis ⁊ ꝑcuſſiuis: lꝫ ēt ſit alio mō ſicut cum reten tiōe digiti ſuper faciē orificij vene. aliud qd̓ Auicē. dicit manifeſtum eſt. Tunc ſequitur illas pars. ¶ Aut ꝓpterea ꝙ caro coartat locū ſicut ſi incidat̉ vena in latitudīe ⁊ ſuſpēdat̉ ad duo latera in prima vice: quare claudit ſuper eam caro ex latere ex quo currit. ⁊ hoc nō ſit niſi ī loco carnoſo. ⁊ multotiēs ꝗdeꝫ accidit ꝙ neceſſariū eſt incidere ra mum extremitatis vue vt ſit introitus eiꝰ in ꝓfundum vehemētior: deīde ponunt̉ deſuꝑ medicine. ⁊ multotiens accidit in carnatio meatꝰ abſqꝫ matre ſanguini s. ¶ In qua ꝑte Auic. determīat de cā retētiua ſanguis q̄ fit per coartationē circūdātis venā ⁊ dicit. aut ſupple fit retē tio fluxꝰ ſanguīs. ꝓpterea ꝙ caro coartat.i. īplet ⁊ ꝯſtrī git locū.ſ. orificiū vn̄ fluit ſāguis. Et videte Auic. qͣꝫtū ē ex mō loquēdi cōtinuato videt̉ inuere ꝙ iſte modꝰ ſit ꝗ dam modꝰ p̄dicti modi. qꝛ dicit. Aut ꝓpter ea ⁊c̄. videt̉.n. ꝙ iſta aut referat̉ ad illa aut q̄ pͥus dixit. Sed iſte modꝰ eſt ꝗdā modus ꝑ ſe diſtīctus. ⁊ dꝫ ſic legi vt expoſitū ē. ni hilominꝰ tn̄ Auic. ſic fuit locutꝰ: qꝛ iſte modꝰ ꝯuenit cum p̄dicto ⁊ cū alijs p̄dictis in hoc. qꝛ vterqꝫ eſt modꝰ ꝑ īple tionē. vn̄ qͣttuor ſūt modi retētiui ꝯueniētes ī hoc ꝙ oēs fiūt ꝑ īpſetionē. ſꝫ vnꝰ ſit ꝑ īpletionē ex licinis ſicut bucel lis. alius ſit ꝑ īpletionē liciniꝝ ſine bucellatiōe. tertiꝰ fit per īpletionē cū re cōgelata. aliꝰ aūt ſit ꝑ īpletionē carnis circūdātis venā. Et tūc Auic. oſtēdit qͣliter fit iſta coar tatio carnis ſuꝑ venā cū dicit. Si īcidat̉ vena in latitudīe per trāuerſuꝫ ⁊ ſi ſuſpēdat̉.ſ. cū vncio in pͥma vice a duo bus lateribꝰ. deīde īcidat̉ ex vtroqꝫ latere ꝑtrauerſuꝫ ex toto: qͣre claudit ſuꝑ eā caro ex latere ex quo currit. qꝛ ca pita venaꝝ īciſa retrahunt̉. ⁊ iō cooperiūt̉ ſub carne ⁊ ſic ceſſat fluxus. ſed id nō p̄t fieri niſi in loco carnoſo. Et multotiēs ꝗdē accidit ꝙ necͣiuꝫ ē īcidere ramū extremi tatis vene vt ſit introitus eiꝰ in ꝓfundo.i. vt ꝑs inciſa re trahat̉ in ꝓfundo ⁊ cooperiat̉ carne ⁊ multotiēs accidit deſuꝑ incarnatio meatꝰ.ſ. ꝑ talē curā abſqꝫ matre ſanguīs qꝛ qn̄ artaria eſt ſic cooꝑta: tūc ſāguis nō pōt currere ex tra ī ſpacio vacuo. ⁊ iō īcarnat̉ artaria ſub carne abſqꝫ ꝙ accidat mater ſanguīs. tūc ſequitur illa pars. Strictura āt cū eſcara fit cū igne ipſo qn̄ magnificat̉ timor: ⁊ ſit cum medicīs cauterizatibus ſic̄ calce. ⁊ flore eris ⁊ gn̄i bꝰ draganti ⁊ gn̄ibus arſenici ⁊ cymino 9 4 Fluxus ſanguinis II Tractatus etiam ⁊ ſimilibꝰ ⁊ cū eo qd̓ eſt debilius quando puluerizat̉ ſuper locum ⁊ ſtrin gitur ⁊ retinet. Uerūtimor in illo eſt ꝙ eſcara eſt velocis eradicatiōis ex ſe ⁊ ex quolibet reſiſtente ex eruptione ſangui nis ⁊ qualibet aliarum cauſarum. ⁊ quā do cadit eſcara redit timor nouus. ¶ In qua ꝑte Auic. determināt de cā retētiua fluxus ſan guīs q̄ ſit ꝑ eſcarā cū cauterio vel cū igne vel cū medicis cauterizātibꝰ. Et iſta ꝑs diuidit̉ in qͣttuor ꝑtes. In pͥma on̄dit quō dꝫ fieri iſta cauterizatio: ⁊ ꝙ p̄t fieri cū igne ⁊ cū medicina. in ẜa ꝑte ꝯparat iſtū modū ītētōis ad alios modos. ī tertia ꝑte ꝯparat cauteriū forte ad cauteriū de bilius. ī qͣrta ꝑte pōit medicinas aliqͣs cauterizātes. ⁊ on̄ dit ēt q̄ cauterizātiū medicinaꝝ ſint meliores. 2ª ibi(Ue rum timor eſt in illo ⁊c̓.) 3ª.(Et ꝓpter id qd̓ preceptum eſt ⁊c̄.) 4ª ibi(Etde cauterizantibꝰ bonis tēperati regi minis) ⁊c̄ Qd̓ in pͥma ꝑte dicit pꝫ. in ẜa ꝑte dicit ꝙ modꝰ retētiōis ꝑ cauteriū eſt timoroſior qͣꝫ alij modi. qꝛ eſcaria vt dicit Gali. 4º d̓ inge. ē ſicut qd̓dā corpus retentū ſuper faciē orificij vene. nūc aūt talis eſcara eſt velocis eradi catiōis ⁊ ex ſe ⁊ ex quolibꝫ reſiſtēte ⁊ ex qͣlibet illaꝝ cāꝝ ⁊ qn̄ cadit eſcara: tūc redit nouꝰ timor: īmo maior qͣꝫ pͥor vt dic̄ Gal. 5º. de īge. Et rō hꝰ eſt. qꝛ cauterizatio nō gene rat carnē: īmo diminuit. ⁊ iō cū caro vulneris minuat̉ ẜm qͣꝫtitatē illoꝝ corticū pꝰ ꝑꝑ qͣꝫtitatē ⁊ abſciſionē illoꝝ cor ticū: vt pl̓m cōtingit fluxꝰ ſanguīs īceſſabilis. ⁊ iō lauda bilior eſt medicīa glutinatiua ⁊ viſcoſa qͣꝫ cauterizatiua Aliqn̄ tn̄ eſt necͣiuꝫ cauteriū vt.ſ. qn̄ cōſtrictio nō pōt fie ri cū alijs modis. Aliqn̄ enī cōtingit ꝙ an̄qͣꝫ abſcindat̉ cortex caro ſub cortice eſt nata. vt qn̄ cauteriū ē forte: vt poſtea dic et Auic̄. ⁊ tūc ceſſat fluxꝰ. ¶ Eſt tn̄ vlteriꝰ ītelli gendū ẜm ꝙ dicit Gal. ꝗnto de ige. ꝙ in quodā caſu bn̄ ꝯtīgit ꝙ meliꝰ ē vti cauterio qͣꝫ alijs medicis hoc eēt ſic̄ qn̄ fluxꝰ eſt ex putrefactiōe ⁊ corroſiōe. tūc.n. vtile eſt vt īcēdant̉ cū igne aut cū medicia īcenſiua. Et rō hꝰ eſt. qꝛ cauteriū tūc duo bōa facit. remouet.n. putre factōeꝫ ⁊ cor roſionē a mēbro qͥ erāt cāe fluxꝰ ſanguīs ⁊ ꝯſtringit flu xum ſāguīs. alie aūt medicīe nō facerēt niſi vnū iſtoꝝ.ſ. ꝯſtrictionē fluxꝰ: nec ēt iſtud ita bn̄ tūc faciūt cū nō abſcī dant cām ſic̄ cauteriū. Et iō dic̄ ibi Gal. ꝙ ꝑꝑ hoc ī veren doꝝ ⁊ ani paſſiōe coacti cū medicīa īcēſiua ⁊ foco feſtina mus eo ꝙ putredo ī his locis feſtinat. qꝛ naͣliter calor eis dominat̉ ⁊ ſūt vie ſuꝑfluitatū exeuntiū. In hoc gͦ can̄. me lius eſt vti canterio. in alijs āt nō vti debemꝰ niſi magna neceſſitate cogente. Deinde cum dicit. t ꝑꝑ illud preceperūt vt fiat cauteriū cum ferro vehemēter ignito ꝓfunde ita vt faciat eſcaras ꝓfundas groſſas: quaꝝ caſus nō ſit facilis ⁊ cadant ī tꝑe lōgo in quaꝝ ſimili caro iā eſt nata. ex cauterio nāqꝫ debili ꝓueniūt eſcare debiles q̄ ca dunt ex qͣlibet cā ⁊ cū hoc facit accidere ſaniē ⁊ calefacit vehemēter: Cauterium v̓o forte īplet cū eſcarꝭ fortibꝰ ⁊ remouet rupturā ⁊ detūeſcere eā fac̄ ⁊ ꝯtrahit eā. ¶Hic Aui. ꝯparat cauteriū debile ad cauteriū forte. oſtē dit.n. ꝙ eſt meliꝰ cauteriū forte. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. ¶ Sꝫ hͦ eſt vnū ītelligēdū ꝙ cauteriū ſiue forte ſiue debile eſt meliꝰ ſi fit ꝑ ignē qͣꝫ ſi fiat ꝑ medicinā. Dicit.n. Albucaſis ꝙ cauteriū cū igne eſt meliꝰ qͣꝫ cauteriū cū medicīa eo ꝙ ignis eſt ſimplex cuiꝰ actio nō ꝑuenit niſi ad mēbroꝝ qd̓ caute rizat̉ ⁊ nō nocet alteri mēbro ꝯiuncto cū eo niſi nocumē to ꝑuo. Et rō hꝰ eſt: qꝛ eiꝰ oꝑatio eſt ſubita ⁊ in tꝑe paruo medicīe v̓o cōburētis actio ꝑuenit ad illud qd̓ elōgatū ē ex mēbris ⁊ fortaſſe facit accidere in mēbro egritudinem difficilis ſanatiōis. ⁊ fortaſſe īterficit. Et rō hꝰ eſt. qꝛ eius oꝑatio eſt lōgior ⁊ in maiori tēpore. ⁊ iō ē cū maiori ⁊ ma gis cōtinuo dolore. ⁊ ꝑ ꝯn̄s cū maiori attractiōe humoꝝ ad locū ⁊ ad ꝑtes circunſtantes. Deinde cum dicit. ¶ Et de cauterizantibus bonis temper a ti regimīs ē vt ſumatur albugo oui ⁊ ag gregetur cū calce non extincta. ⁊ īuoluā tur cum eo pili leporis aut ei ſimilia ⁊ po nat̉ ſuꝑ locum ⁊ ſtringat̉. Et de bonis ꝑ uenientibus ad vltimū multotiens ē vt ſumatur cyminū ⁊ calx ⁊ ponat̉ ſuper lo cum ⁊ ſtringat̉. ⁊ qn̄qꝫ ſuꝑaddit̉ eis col cotar. ⁊ genera dragāti in hac ſūma ſunt hn̄tia ſtipticitatem cū cauterio. Calx ꝟo eſt cauteriū ī quo nō ē ſtipticitas de qua ſit curādū. ⁊ illud qd̓ generat̉ de eſcaris cū cauterio in eo quod hꝫ ſtipticitate eſt lōgioris fixiōis ⁊ ꝓfūdiꝰ: ⁊ ſuccꝰ fimi aſini ni ⁊ ſubſtantia ſtercoris aſinini ſunt de il lis que aggregant ad cauterium acuita tem ⁊ glutinationem. ¶Hic Auicen. ponit qͣſdā medicinas cauterizātes. ⁊ oſtē dit ēt cū hoc q̄ medicina cauterizās eſt melior. Et dic̄. Et de cauterizantibꝰ bonis tēperati regimīs hoc eſt. qꝛ nō ē multū forte. vel expone tēperati regimīs. qꝛ illud eſt me dicamē cōmixtū ex medicīs viſcoſis ⁊ glutinatiuis. ⁊ ex medicīs cauſticis. vn̄ eſt ſicut tēperamētū inter illa duo Et qn̄qꝫ addit̉ eis colcotar. Auic. oſtēdit q̄ medicina cau terizatiua eſt melior. ⁊ vult dicere ꝙ cauteriū cuꝫ quo eſt ſtipticitas eſt melius. Et rō hꝰ ē. qꝛ pl̓s morat̉ eſcaria fuꝑ locū qn̄ eſt ex medicina ſtiptica cauterizatiua. quāto aūt pl̓s eſcara ſtat ſuper locū tāto eſt meliꝰ. qꝛ caro gn̄at̉ tūc pͥus qͣꝫ cortices cadant. mō cauteriū qd̓ ſit ex calce eſt for tius ceteris. vt dicit Gal. ꝗnto de. īge. nō tn̄ eſt ſtipticū. iō cortices qͦs gn̄at ſuꝑ vulnꝰ cito cadēt. ſꝫ calcātū ⁊ zegi ſti ꝑticitatē hn̄t. cū cauterio. ⁊ ideo meliora ſunt ⁊ debent cū alijs adminiſtrari. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Medicine v̓o refiſtentes cōglutinatō ne ſunt ſicunt gypſum ablutuꝫ ⁊ glutinū decoctum: ⁊ amilum: ⁊ puluis molendi ni: ⁊ gūme: ⁊ thus: ⁊ reſina: ⁊ iteruꝫ paſſe de vuis ipſis. Et rane ſunt huiꝰ generis ẜm ꝙ dicitur: ⁊ iterum ſtella ſenis: ¶ In qua ꝑte Auic. determiat de cā retentiua fluxꝰ ſāgui nis q̄ ſit ꝑ inuiſcationē ⁊ glutinationē. ⁊ nō facit alid̓ Aui. niſi qꝛ cōnumerat aliquas medicinas q̄ cōglutināt ⁊ īui ſcant. ⁊ thus. per thus Auicen. intelligit hic thus gūmo ſum ⁊ album. In thure enim ſunt tres ꝑtes. eſt eniꝫ thus gummoſum ⁊ albuꝫ qd̓ eſt groſſuꝫ. ⁊ ē ibi thus qd̓ eſt mi nutū qd̓ priuſqͣꝫteratur ex cribello ceciderit vt Gali. di cit. 13. particula de īgenio ſanitatis. ⁊ eſt ibi coriex thuris modo thus groſſum gumoſum eſt minus deſiccatiuum ⁊ De cura fluxus ſanguinis Fen .IIII. ⁊ ſtipticum qͣꝫ puluis thuris ⁊ cortex eius. Et ꝑꝑ hoc di cit Gal. in ꝗnta particula de ingēio. ꝙ cū vis medicamē oppilatiuū ⁊ viſcoſum facere elige thus gūmoſum ⁊ al bum: qd̓ dentibus non frangitur cum ipſis cōprimitur ſꝫ glutinari videt̉ ſicut maſtix. qꝛ ergo hic Auic. pōit medi cinas glutinatiuas ⁊ viſcōſas. ideo ponit īter eas thus ī telligens per thus: thus gūmoſuꝫ album. ſed īferius po nit corticem thuris. qꝛ ibi ponit medicias deſiccatiuas. cortex aūt thuris ⁊ puluis eius magis deſiccatiui ⁊ ſtipti ci ſunt qͣꝫ thus. Tunc ſequitur illa pars. ¶ Medicine vero retinentes cuꝫ exicca tione ⁊ īcarnatiōe ſunt ſicut aloēs: ⁊ cor tex turis: ⁊ ſicut interiora paſſularuꝫ vue contrita valde. ⁊ galle cum oleo aliquo. ⁊ comburantur: ⁊ quando completur in flāmatio earum extinguantur: ⁊ papy aduſtus ⁊ reſina: ⁊ ſcoria ferri: ⁊ ſtercus equi. ⁊ ſtercus aſini aduſta: ⁊ cinis oſſiuꝫ non ablutorum: qm̄ abluta ꝓhibent glu tīationē: ⁊ ſpōgia noua ſubmerſa in oleo aut vino deinde aduratur: ⁊ pili aduſti. ¶ In qua parte Auic. determinat de cauſa retentiua flu xus ſanguinis que fit per exiccationeꝫ ⁊ incarnatiōeꝫ. qꝛ ambo hic faciunt vnum modū vtdictum fuit prius. ⁊ nō facit aliud Auicē. niſi ꝙ ponit aliquas medicinaꝫ hec ha bentes facere: quaꝝ vna eſt ſiccior alia. ⁊ hoc facit reſpe ctu ad cōcluſiones diuerſas. qꝛ in corpore ſicco competit medicina magis ſicca. in corpore autem humido minꝰ. ⁊ ratio huius apparet ex prius dictis. ⁊ patet quod dicit. ¶ Tunc ſequitur illa pars. ¶ De narratione medicinarum ſimplicium ⁊ compoſita rum ſpecierum diuerſarum fortium in prohibitione flu xus ſanguinis. Cap. T de illis que dixit Ga. ⁊ narra uit bene ⁊ experta ſunt poſt ipſuꝫ ⁊ inuenta ſunt plurimi iuuamen ti eē vt ſumātur de colcotar: xx. ⁊ de mi nuto ture. xvj. ⁊ d̓ aloe ⁊ glutino ſicco an̄. viij. ⁊ de arſenico. iiij. ⁊ de gypſo vehe menter trito puluerizato vt atomi poſt cribellationem. xx. curetur cum eo pul uerizando ſuper licinia ⁊ ſpargendo ſu per locum: quoniam eſt mirabile. aut ſu matur ſarcocolla de mecha ⁊ aloēs ⁊ ſan guis dra. ⁊ ponatur ſuper liciniuꝫ ⁊ ſtrin gatur ⁊ aloēs ⁊ tus ſolum cum pilis ſecū dum ꝙ ſciuiſti. ⁊ iterum ſpongia aduſta ſicut diximus ⁊ later aduſtus ſumantur ſpongia ⁊ ſcoria plumbi ⁊ tutia ⁊ aloēs: aūt ſumantur tus ⁊ aloēs ⁊ ſulfur aūt tus ⁊ ſulfur: ⁊ fiat puluis: aut adminiſtret̉ li cinium cum albumine oui: aut ſumātur de colcotar. xx. ⁊ de ture aut minuto tu ris. viij. ⁊ reſine. viij. ⁊ de gypſo aduſto. viij. aut ſumāt̉ colcotar ⁊ de gypſo adu ſto. viij. Aut ſumātur colcotar eris vſti ⁊ calcadis ⁊ draganti aduſti partes equa les. Et de bonis ad fluxum ſanguinis ⁊ proprie ex draganto eſt vt ſumatur aloēs pars. jͣ. ⁊. 5. primum amborum in corpore graui: ⁊ ſecundum eorum in corpore leui ⁊ corticum turis in corpore graui. dra gma. j. ⁊ turis ipſius groſſi pinguis ī cor pore leui pars. jͣ. ⁊ ſint contenti ſuper ea ambo: aut ſanguis dracōis. ⁊ ſarco colla conficiantur cum albumine oui ⁊ pona tur ſuꝑ pilos leporis. ⁊ p̄parent̉ ẜꝫ locū. ¶ In qua parte Auic. poſtqͣꝫ determinauit de omnibus cauſis ⁊ modis retentiuis fluxus ſanguīs determinat ſi ue narrat quaſdam medicīas ⁊ ſimplices ⁊ cōpoſitas va lētes ad fluxum ſanguinis: quaꝝ quedā ſunt cauterizan tes. quedam aūt non. ⁊ de illis ēt vna eſt magis ſicce com plexionis qͣꝫ alia. ⁊ hoc facit habendo reſpectū ad diuer ſa corpora. narrat ergo quādam medicinā que eſt cōpo ſita ex medicinis cauterizantibꝰ ⁊ medicis incarnatiuis: pꝫ qd̓ dic̄. aut ſumat̉ ſarcocolla ⁊cͣ. Iſte ſunt medicīe ⁊c̄. cōglutinatiue ⁊ incarnatiue aloes ⁊ thus cum pilis.ſ. le poris madidatis in albumīe oui ẜm ꝙ ſciuiſti ſupple eſt medicina bona ad retentionē fluxus ſanguinis. ¶ Eſt āt hic aduertenduꝫ de hac medicina que fit ex thure ⁊ aloe ꝙ eſt medicina ẜm ꝙ Gal. dicit quinto de ingenio lauda bilior omnibus alijs ad reflringendū fluxum ſanguīs. ⁊ docet ibi Gal. qualem ſubſtātiam debet habere. ⁊ etiam modū compoſitionis eius quantū ad pondus ſuaꝝ par tium. Dicit enī ꝙ iſta duo puluerizata cum albumīe oui temperentur vt ad mellis ſpiſſitudinem veniant ⁊ in vel lere leporis inducta ſuper vulnera imponant̉: ita tamē vt multe quātitatis ſint: deinde ligamentū quater vel ꝗn quies in loco vulneris inuoluatur. ⁊ tunc Gal. oſtendit modū cōpoſitionis ipſius. Dicit enim. verū hanc medi cinam diuerſe facio. nam aliqn̄ pono parteꝫ vnā aloēs ⁊ duas thuris aliqn̄ equale pondus. aliqn̄ v̓o duas parteꝫ aloēs ⁊ vnā thuris. nam in corporibus ſiccis ⁊ membris ſiccis maius pondus aloēs inducat̉. in humidis vero ecō uerſo. in medijs v̓o equaliter. Item aliquando vice pul ueris pono puluerē ⁊ cortices eiꝰ. nā puluis thuris ⁊ cor tices eius ſtipticiores ſunt thure. thus tamē melius eſt in inuiſcādo ⁊ ꝯglutinando. Et ideo cum vis medicamen viſcoſum ⁊ oppilatiuum facere elige thus gūmoſū ⁊ al bum. ⁊ maxime etiā cū vis hoc facere in corporibus lēi bus. Sed cū vis medicamen ſtipticum ⁊ maxīe deſicca tiuuꝫ facere fac ſic̄ ī fluxū ſanguinis ex artaria. qꝛ artaria indiget magis ſiccis ⁊ ſtipticis qͣꝫ vena pone puluerem thuris ⁊ cortices eius. ⁊ maxīe ſi etiā hoc ſit in corporibꝰ duris ⁊ ficcis. Et addit Galie. ꝙ ideo de hac medicina ꝓ lixe diſputauit. qm̄ meliorē inuenire nullatenus potui. miror quoqꝫ fi aliquis eā inueniat meliorem. vidiqꝫ cuꝫ ea ſanguinem de pelliculis cerebri fluentem ſemper cu rari: ⁊ eum qui de vulneribus colli fluebat. illum etiā ꝙ de faucibus egrediebat̉ nullū in eis ligamē īponens. Et de bonis ad fluxum ſanguinis proprie ex draganto qd̓ eſt ex medicis cauſticis ē vt ſumat̉ dragāti aut aloēs ꝑs vna: ⁊. 5. pͥmū amboꝝ ī corpore graui. ſcd̓m eorū ī corꝑe leui. ¶Hoc dcm̄ pōt dupliciter expōi: vno mō ſic. primū eoꝝ.ſ. dragantū ſupple ſumat̉ in corꝑe graui.ſ. in corpo re ſicco. ſcd̓m eorum puta aleos ſupple ſumat̉ in corpore De vlce. in vl̓i Tractatus III Ieui ideſt humido. Et ratio huius eſt: qꝛ medicina ficca cōpetit corpori ficco: ⁊ minus ſicca corpori humido: mō dragantum ē ſicciꝰ aloe. Alio mō poteſt exponi vt refera tur hoc ad pondera: ⁊ exponitur ſic. Primū eoꝝ ideſt pͥ mum pondus iſtarum medicinaꝝ.ſ. que eſt pars vna ſu matur in corpore graui. ⁊ ſcd̓m eoꝝ ideſt ſcd̓m pondus quod eſt pars media ſumatur in corpore leui: vnde ſi vis adminiſtrare dragantum: vt quādo.ſ. vis facere medici nam cauſticā ⁊ cōponere eam cum thure adminiſtra par tem.i. ipſius in corpore ſicco: ſed in corpore hūido admi niſtra partem.5. ⁊ thuris partem.i. Si autem vis admini ſtrare aloe ⁊ thus: vt qꝛ velis facere medicinam incarna tiuam ⁊ cōglutinatiuam: tūc adminiſtra aloēs in corpo re ficco partem.i. ſed in corpore humido partē. 5. ⁊ cauſa huiꝰ apparet ex dictis: ⁊ corticis thuris: ſupple ſume cuꝫ medicinis predictis in corpore graui: ideſt ſicco partem vnam: thuris ipſiꝰ groſſi pinguis in corpore leui: id eſt hu mido pars vna. Et cauſa huius eſt: quia cortex ē ſiccior thure vt dictū eſt: ⁊ ideo in corpore ſicco competit cortex in humido autem thus: ſint contenti ſemper ea ambo.i. ſint contenta ambo corꝑa.ſ. ⁊ ſic cuꝫ ⁊ lene: ⁊ ex tali com poſitione medicinaꝝ ſiue velis facere medicinā cauſticā ſiue velis facere medicinaꝫ glutinatiuaꝫ: ⁊ viſcoſam: ꝗa in vtroqꝫ corpore fit cōpoſitio medicinarum reſpiciēdo complexionem naturalem ipſorum: aliud quod Auicē. dicit patet ⁊cͣ. ¶ Explicit tractatus ſecundus de vulneribꝰ. Incipit tra ctatus tertius de vlce ribus. ¶ Sermo vniuerſalis de vlceribus. Cap̄..i. Icera generātur a vulneribus et ab exituris eruptis ⁊ a puſtulię: ⁊ ſolutio cōtinuitatis in carne quā do facit ſanieꝫ ⁊ pus noīat̉ vlcuſ. ¶ In precedentibus tractatibus Aui. d̓dit modū curatio nis ſolutionis cōtinuitatis q̄ eſt attritio ⁊ cōtuſio ⁊ ſimili um ipſi ẜm ꝙ accidūt in mebris carnoſis. In parte iſta q̄ eſt tractatus tertiꝰ. Fen quarte dat modū curationis ſolū te cōtinuitatis in mēbris carnoſis q̄ dicit̉ vlcus. Et diuidi tur hec pars in partes duas. In pͥma parte determinat d̓ vlceribus oſtēdendo modū generatiōis eoꝝ ⁊ differen tias ⁊ diuerſitates q̄ in eis cōtingūt. in ſcd̓a docet moduꝫ curationis eorū ẜm oēs illas diuerſitates. ſcd̓a ibi. Sci as ꝙ oīa vſcera īdigent exiccatiōe quadā. Prima in du as. pͥmo ponit modū ẜm quē generant̉ vlcera ⁊ cās eoꝝ: oſtēdit etiā quid eſt vlcus: ſcd̓o on̄dit diuerſitates que ca dunt in vlceribus ⁊ cauſas etiā accidētiū quorūdā q̄ ī eis cōtingunt. ſcd̓a ibi.(Et vlcera ſunt apparētia ⁊ ſūt habē tia ꝓfunditatē. Prima in duas. pͥmo oſtendit cās ⁊ mo dos generationis vlceris: ⁊ oſtēdit etiā quid eſt vlcus. ſe cundo: quia ad vlcus conſequitur ſanies ⁊ pͥus oſtendit cauſas propter quas generatur pus ⁊ ſanies in vlceribꝰ. ſecunda ibi.(Et non facit pus ⁊cͣ.) ¶Circa pͥmam parteꝫ intelligi debet vt habeatur intentio Aui. ꝙ differētia ē in ter vulnꝰ ⁊ vlcus: qꝛ vulnus dr̄ eē ſolutio cōtinuitatis ſen ſibilis: cū nōdū ſit in ipſo generatio ſaniei: ſꝫ vlcus dr̄ eē ſolutio cōtinui manifeſta ⁊ ſenſibilis: cuꝫ in ipſa ſit gene ratio ſaniei large ſumēdo ſaniē ſiue ſit bona ⁊ laudabilis ſiue mala: ſed vlcꝰ dr̄ eſſe ſolutio cōtinuitatis manifeſta: ⁊ iō vulnus dr̄ cōmuniter ſolutio cōtinui ex recēti tꝑe fa cta abſqꝫ ꝙ ibi ſit aggregatio ſaniei: vlcus aūt eſt ſolutio cōtinui: verbi gr̄a: ſicut quādo iā in vulnere ꝑꝑ aliqd̓ acci dens ſit aggregatio hūiditatis q̄ cōſolidationē eiꝰ ꝓhibꝫ ⁊ hinc eſt etiā ꝙ vulnera trāſeūt in vlcera: nō aūt ecōuer ſo. Ex quo vlteriꝰ manifeſte apparet ꝙ cuꝫ generatio ſa niei fiat ex aliqͣ materia defluete ad mēbꝝ: vel aggregata in mēbro q̄ perfecte cōuerti nō pōt. Iſta aūt materia cum diſruptiōe carnis eē nō pōt niſi aut in vulnere aut in ap̄a te qd̓ aggregat ſaniē: qꝛ tūc in ipſo facta eſt manifeſta di ſruptio in carne aut cū humoribꝰ acutis ex ꝗbus accidit carnē corrodi ⁊ diſſolui ex ꝗbus humoribꝰ fiunt puſtule corroſiue: hoc ē qd̓ Aui. dicit: vlcera tm̄ generātur ex tri bus.ſ. aut a vulneribꝰ aūt a b exituris cū ſūt corrupte aut ex puſtulis ſupple a ꝗbus accidit ambulatio ⁊ corroſio in mēbro: qͣlia ſunt pruna ⁊ ignis ꝑſicus ⁊ ſil̓ia: ⁊ illud cō cordat ei qd̓ ipſe dixit etiā in ſcd̓a fen. pͥmi canonis: ꝙ cāe vlceꝝ aūt ſunt ap̄ata q̄ aperiunt̉ aut plaga aut bothor q̄ ſe comedūt ex ꝗbꝰ vlteriꝰ manifeſte apparet ꝙ vlcera a cā pͥmitiua īmediate generari nō poſſūt ſicut vulnera qꝛ in pͥmo occurſu cāe diſrūpētis ſolutiōeꝫ cōtinui nō ē poſ ſibile ſaniē generari: ſꝫ.ſ. vlcera oīa generant̉ a cāis cor poreis. ¶ Scd̓o vlteriꝰ apparet ꝙ in vlceribꝰ ꝓprie dictꝭ ſemꝑ ē aliꝗd cū ſolutiōe cōtinui cōiūctū qd̓ indicat diuer ſum modū curatiōis a curatiōe q̄ debet̉ ſolutiōi cōtinui: vn̄ eſt ſolutio cōtinui: ſꝫ cū vulneribꝰ nō eſt alia diſpoſi tio cōiuncta q̄ indicet aliud medicamen debere admini ſtrari qd̓ ſit alteriꝰ nature ab illo qd̓ curat ſolutionē conti nui: ⁊ propterea vulnꝰ cū quo ē deperditio carnis cū ſolū in eo intēdit̉ generatio carnis adhuc dr̄ vulnꝰ. Cū aūt ꝑꝑ aliqd̓ accidēs accidit multiplicari humiditatē in loco rō ne cuiꝰ cōuenit poſtea ſibi mūdificatio ⁊ abſterſio q̄ non cōpetit ſolutiōi cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui eſt dicit̉ vlcus. ¶ Et propterea ē ītelligēdū vlteriꝰ ꝙ vlcus non īmerito pōt dici ſolutio cōtinui manifeſta cōpoſita: vulnus aūt ſo lutio cōtinui ſimplex manifeſta: ſimplex nō ꝗdē: qꝛ in ip̄o non poffit cadere cōpoſitio alterius morbi: qm̄ in vulne re a quo facta ē deperditio carnis ꝑꝑ īciſioneꝫ eſt cōpoſi tio alteriꝰ morbi: ſicut dicit Gal̓. in teg. ⁊ 3º de īge. ſani. ſꝫ dicit̉ ſimplex: qꝛ ꝑꝑ talē eōpoſitionē nō indicat̉ diuerſus modus medicaminū adminiſtrari debere: nā lꝫ ꝓpter cō poſitionē ſit ibi diuerſa ītētio: hāc tamē diuerſaꝫ ītētionē vnus modus medicamē cōplet. Ulcus aūt dicit̉ hoc mō eſſe ſolutio cōtinui cōpoſita: ⁊ ꝓpterea ſub tractatu vlce rum cōprehendit̉ modus curationis fiſtulaꝝ cauernarū ⁊ vlcerū putridoꝝ: ⁊ vl̓r omniū cū ꝗbꝰ alia diſpoſitio eſt cōiuncta: rōne cuiꝰ iudicat̉ diuerſuꝫ medicamen admini ſtrari debere: ⁊ hec ē ītentio Aui. ſiquis ſubtiliter aduer tat. 4ª fen. pͥmi canonis ca. de ſolutiōe cōtinui. Iſta etiaꝫ poſſunt extrahi ex his q̄ dicunt̉ 3º. ⁊ 4º de inge. ſani. Et ꝓ ꝯpleta declaratione iſtoꝝ recurras ad ſcriptū qd̓ ibi fe cimus putans non minus eē vtilius iſto. Scd̓o intellige ꝙ qn̄ Auic. dicit. ⁊ qn̄ facit ſaniem ⁊ pus noīat̉ vlcꝰ: ꝙ fa nies vr̄ hͦ referri ad ſaniem laudabilē: pus āt refert̉ ad il laudabilē. Ueꝝ ē ꝙ aliqn̄ auctores cōiter vtroqꝫ mō vtū tur ad vtrumqꝫ. Deinde cum dicit. ¶ Et non facit pͥus niſi ꝓpterea ꝙ cibus qui venit ad ea cōuertitur ad corruptio ne propter debilitatem mēbri: ⁊ quoniā p̄pter debilitatē ſuā reſoluūtur ad ipſuꝫ ⁊ attrahuntur verſus ipſum ſuperfluita tes membroꝝ vicinātiuꝫ ei: aut propter vnguēta mollificantia membꝝ ⁊ liniētia ipſuꝫ cū hūiditate ſua ⁊ vnctuoſitate ſua ¶ In iſta ꝑte qꝛ in vlceribus gn̓atur ſanies aut pus on̄dit cauſas ꝑ qͣs gn̓atur ſanies ⁊ pͥus in vlceribus. ⁊ duo facit pº ponit cām gn̄alem ꝑꝑ qua gn̓atur ſanies in vlcere. 2º in ſpāli on̄dit cām gn̄ationis ſaniei illaudabilis: ⁊ on̄dit diuerſitates que in ipſa ꝯtingunt. 2ª ibi.(Et ꝙ eſt de gn̄e pus ſubtile ⁊cͣ.) ¶ Circa primam parteꝫ ē intelligendum ꝙ duplicem ponit cauſam per quam ſanies generatur in membro. vnam ꝗdem cauſam ponit q̄ eſt ſicut princi De vlceribus Fen .IIII. palis cā. aliā v̓o cāꝫ ponit ſic̄ coadiuuaē ad hͦ. Cā ꝗdem pͥncipalis ē debilitas v̓tutis nutritiue. q̄ quidem propter duo eſt cauſa generationis ſaniei. nam in ſanie duo con tingunt vel concurrunt: vnum quidem eſt humiditas q̄ ſubijcitur ꝓ materia ipſa. ſcd̓m eſt alteratio diminuta cuꝫ putrefactione permixta: nunc autem debilitas virtutis ē cauſa quare multiplicentur in mēbro hūiditates īqͣꝫtū d̓ bilitas mēbri eſt cā vt ad ipſū expellant̉ ſuꝑfluitates alio rum mēbroꝝ: inquantū etiaꝫ eſt cā vt in ipſo mēbro deti neatur ſuꝑfluitas nutrimēti: ⁊ inquātuꝫ etiā eſt cā vt nu trimētum totū qd̓ venit ad mēbrū nō poſſit ẜm ſui totuꝫ cōuerti in ip̄m: vn̄ remanēs in ip̄o multiplicant̉ humidi tates in eo. Debilitas autē virtutis ē cā vt in tali hūidita te ꝑfecta non fiat cōuerſio: ⁊ qꝛ ꝓpter debilitatē humidi tates q̄ fiunt in mēbro nō poſſūt regi ꝑfecte a calore natu rali cōuenit ꝙ in talibꝰ humiditatibꝰ inſit calor extrane us ꝓpter quē aliꝗs modus putre factōis exiſtat ex quo cō uenit ꝙ humiditates in ſaniē cōuertant̉: cā aūt cōadiu uans ad gn̓ationē ſaniei eſt medicina mollificās ⁊ lenifi cans membrū cum humiditate ⁊ vnctuoſitate: hec enim coadiuuant ad hoc vt humiditas cōtenta in mēbro effici atur ſanies ꝓpterea qꝛ ſaniatio vt dictū eſt cuꝫ quadam putrefactiōe conſiſtit: putrefactio aūt ſicut dicit̉ quarto de ingenio ſanitatis fit cū calido hūido: quia que putrefi unt vt ſic ſūt calida ⁊ hūida ꝓpter qd̓ cū talia medicami na caliditate ⁊ hūiditate ꝑticipēt diſponūt hūiditatē vt in ip̄a īducatur alteratio q̄ in gn̓atiōe ſaniei cōcurrit: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gal̓. quarto de inge. ſanita. qd̓ in vulneribus cōtuſiuis ī quibus ſanies debet generari tetra farmacuꝫ ⁊ oīa cal̓a ⁊ hūida ī eiꝫ ſaniē feſtināt. Ex ꝗbus v̓bis poſſu mus accipe̓ qd̓ medic īa gnͣans ſaniē: ē duplex: q̄d a ē ge nerās ſaniē qꝛ calorē naͣlē ī mēbro ml̓tiplicat ⁊ ip̄ꝫ ꝯẜuat ꝑꝑ caliditatē tꝑatā ⁊ viſcoſitatē ſuā. Et iſte ꝗdē ſūt que ad miniſtrātur in ap̄atibus cum maturatiōe īdigēt de ꝗbus facta eſt mentio multotiens ſupra in ca. de medicinis ma turatiuis. Alia vero ē medicina generāſ ſaniem: qꝛ diſpo nit humiditatē ad alterationē ſimilē illi que ſit in genera tione ſaniei q̄ alteratio ē cuꝫ putrefactiōe ꝑmixta: ⁊ tales medicine adminiſtrantur in vulneribꝰ vel in vlceribꝰ in quibus indiges ſaniem generare: ⁊ de talibꝰ medicinis hic ſit mētio que ſūt mollificātes ⁊ lenificātes mēbrū ⁊ q̄ ſunt humide vnctuoſe: vn̄ ⁊ tales in omnibus vlceribus multiplicant ſaniem. Deinde cum dicit. ¶ Et qd̓ eſt de genere pͥus ſubtile noīat̉ virus: ⁊ qd̓ eſt groſſuꝫ noīat̉ ſordities: ⁊ eſt reꝫ ſpiſſa coagulata alba: aut ad nigre dinem decliuis aut ſicut fex. ¶ In iſta parte in ſpeciali oſtēdit cauſas ꝓpter quas cōtī git ſaniē generari ī vlceribus que ē ſanies illaudabilis: ⁊ oſtendit etiā diuerſitates talis ſaniei illaudabilis: ⁊ pri mo facit hoc. ſcd̓o ponit quoddā incidēs in quo oſtendit diuerſum modū curatiōis penes diuerfitatē ſaniei illau dabilis in vlcere exiſtentis. ſcd̓a ibi.(Et virus quidē indi get ⁊cͣ.) ¶ Circa primā partē intelligendū eſt ꝙ Auicen. in his verbis vult oſtendere diuerſitatē que competit in ſanie illaudabili: hec aūt diuerſitas eſt ex parte coloris ⁊ ex parte ſubſtātie. Ex parte coloris quia quedā eſt alba non habēs verā albedinē: quedā autē eſt nigra: quedam autē eſt habēs colorē fecis: ⁊ ſimili modo ītellige de alijs diuerſitatibus que poſſunt fieri ex parte colorſs illauda bilis. Ex parte autē ſubſtātie eſt: qꝛ q̄dā eſt ſubtilis valde ⁊ iſta ꝓprio noīe vocatur virus: quedam aūt ē groſſa val de coagulata ⁊ ſpiſſa valde: ⁊ iſta ꝓprio nomīe vocatur ſordes: ſicut dicit Aui. Et ꝗbus verbis habet̉ ꝙ ſanies. tenet mediū īter oīa iſta dicit̉ ſanies noīe abſolū. Diffe rentia aūt ē inter virus ⁊ ſordē ſicut hic innuitur ab Aui. ⁊ ex parte materie ⁊ ex parte agētis. Ex parte ꝗdē mate rie qꝛ ſordi ſubijcitur ꝓ materia hūiditas groſſa ⁊ viſco ſa flegmatica: materia aūt virus ē humiditas calida ſub tilis. Ex parte aūt agētis ē dr̄ia: qꝛ ad virus cōcurrit mul ta caliditas putredinalis: in ſorde aūt eſt diminuta calidi tas ꝓpter materiā frigidā ex qua cauſat̉. ¶ Aduertēduꝫ tamē vlteriꝰ ne errare cōtingat ꝙ qn̄ dictuꝫ eſt ꝙ ſanies laudabilis tenet mediū īter virus ⁊ ſordē: nō ſic en ītelli gendū qui ibi nulla cadat diuerſitas. Nam dictū eſt ī 3º de īgenio ſanitatis: ꝙ in quolibꝫ vlcere qͣꝫtumcūqꝫ ſit lau dabile generant̉ due ſuꝑfluitates: quarū vna ē groſſa et altera ſubtilis. Et ꝓpter ea dictū ē ibi ꝙ in omni vlcere ī digemus medicina exiccante ⁊ etiā abſtergēte. Cuꝫ ergo iſta duplex ſuperfluitas ſubijciatur etiā ꝓ materia ſaniei laudabili manifeſtū ē ꝙ in ſanie laudabili adhuc eſt ali quid ſubtile ⁊ aliꝗd groſſuꝫ: ſed tn̄ ſubtile ⁊ groſſuꝫ qd̓ in ipſa ē nō ꝓprie dr̄ virus nec ſordes de ꝗbus hic intelligit Aui. qꝛ in virū ⁊ ſorde ſupponit̉ aliꝗd ꝓ maͣ cui nōduꝫ eſt dominiū calidi naͣlis: ſꝫ oīno eſt maͣ extranea ipſi. Pro ꝑ fecta aūt de claratiōe iſtoꝝ recurras ad ſcriptum quē feci ſuper libro de ingenio ſanitatis. Deinde cum dicit. ¶ Et virus quidē non generatur niſi ex ſubtilitate humorū aquoſorū: ⁊ ipſorum calido: ⁊ ſordities generatur ex groſſitie humorū. Et virus quidē multiplicat̉ cū generatiōe apoſtematis: ⁊ virꝰ egēt exic cante: ⁊ ſordities abſtergente. ¶ In ꝑte iſta ipſe ponit quoddā īcidēs in quo oſtendit di nerſitatē modi curationis ꝗ debet̉ vlceri rōne virulentie ⁊ ſordis: qm̄ in vlcere rōne virulētie debet̉ vehemēs exic catio vl̓tra illā que debet̉ vulneri vnde vulnuꝫ. rōne aūt ſordis debet̉ vehemēs abſterſio vltra illā que debet̉ vul neri vn̄ vulnus eſt. Ratio aūt qͣre vlceri debetur exicca tio rōne virulentie eſt: qꝛ virulētia ꝓhibet cōſolidationeꝫ ⁊ naſcentiā carnis īqͣꝫtū humiditas cui cōtraria ē exicca tio: ſordes aūt ꝓhibet cōſolidationē ⁊ naſcētiaꝫ carnis in quātū adheret ⁊ cōglutinat̉ orificiis pororū carnis: huic aūt eſt cōtraria abſterſio: ꝓpter quod in vlcere rōne virū lentie debet̉ exiccatio. rōne vero ſordis abſterſio. ¶ Et vlcera ſūt apparētia et ſūt habētia ꝓfunditatē. ⁊ vlcus qd̓ ꝓfunditatē habꝫ nō euacuat̉ ꝗn aūt iā īdurata ſit caro cir cundans ip̄ꝫ et noīat̉ fiſtula et eſt ſicut cā na penetras ī mēbrū: aut nō īdurat̉ aliꝗd ⁊ noīat̉ abſconſio ⁊ cauerna Et quādoqꝫ dicūt ꝗdā abſconſionē illd̓ qd̓ elongatuꝫ eſt ſub cute ⁊ ſeparat̉ ab ea cutis: ⁊ cauer nā illd̓ qd̓ inflectit̉ ſub carne ⁊ dilatat̉ in ea. Dicūt quidā: īmo dilatatū ē cauerna ⁊ ſtrictū ꝓfunduꝫ fiſtula. ⁊ nō eſt contra rietas in nomīationē. Et qn̄ eſt durities ſuper vlcus apparens noīat̉ vlcūs oſtra cinū. Et fiſtula quidē mala eſt illa q̄ non ſentit: ⁊ ẜm quātitatē elongationis eius a ſenſu erit eius malitia. Et de ipſa quedā eſt equalis et de ea eſt quedam obliqua. ¶ In ꝑte iſta vt dicebat̉ pͥus on̄dit diuerſitates ⁊ differen In vniuerſali III Tractatus curationis eoꝝ ⁊ cōparat vlcera in bonitate ⁊ malitia ẜꝫ illas diuerſitates. ¶ Circa quā ꝑteꝫ vt ītelligat̉ intentio Aui. ītelligēdū eſt ꝙ iſte diuerſitates quas ponit h̓ Aui ſic̄ declarat Gal̓. 3º de īge. ſani. finali ca. nō ſunt ꝓpͥe dr̄ie ſolutionis cōtinui vnde ſolutio cōtinui eſt: ꝓpterea qꝛ ta les diuerſitates ſumunt̉ ex cōpoſitiōe morboꝝ alioꝝ cuꝫ vulnere accidētiā q̄ nō ſūt ꝓpria ſolutioni ꝯtinui: vel cō poſitiōe cārum aliquaꝝ hūoraliū cū ſolutiōe cōtinui ſine quaꝝ curatiōe ſolutio cōtinui curari nō pōt. Et ꝓpter ea inicatio curatiua q̄ a talibꝰ ſumit̉ eſt īdicatio q̄ nō ꝑtinet ad īdicationē curatiuā q̄ ſumit̉ ab eēntia vulneris vnde vulnꝰ ē vel vn̄ ſolutio cōtinui eſt: ſolū.n. ille dr̄ie ſunt pro prie dr̄ie ſolutiōis cōtinui: vn̄ ſolutio cōtinui ē: q̄ ſumunt̉ a pprijs accidētibꝰ ſolutiōis cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui ē que nō īdicāt aliud eēntialiter in curatiōe ab eo qd̓ ſolu no cōtinui īdicat: lꝫ qͣndā diuerſitatē īdicēt ī curatiōe ip ſius: tn̄ diuerſitas illa eēntialiter nō ē ſicut ſūt dr̄ie ſūpte a magnitudine ⁊ paruitate ſolutiōis cōtinui ⁊ figura ipfi us ⁊ ꝓfunditate: qꝛ.ſ. ſit ꝓfunda ⁊ ſuꝑficialis ⁊ ab eqͣlita te ⁊ īeqͣlitate ipſiꝰ. Iſte.n. diuerſitates aliquo mō diuerſi ficāt curationē ſolutiōis cōtinui: ſicut apparuit ſupra ī ca pi. de curatiōe vulneꝝ: ⁊ tn̄ hec diuerfificatio nō ē penes aliud qd̓ debet̉ ſolutiōi cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui ē: iō to ta hoc diuerſificatio ē ſolū ī mō curatiōis q̄ debet̉ ſolutio ni cōtinui vn̄ ſolutio cōfinui ē. Sꝫ dr̄ie ⁊ diuerſitates vul neꝝ que ſumunt̉ ex cōpōne alteriꝰ morbi cū eo vel acci dētis alteriꝰ ſicut doloris vel cōpoſitiōe alicuiꝰ cāe hūo ralis. Iſte ꝗdē nō ſūt ꝓprie ſolutiōis cōtinui: ab eis ſumi tur alia īdicatio curatiua qͣꝫ illa q̄ debet̉ ſolutiōi cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui ē: ⁊ qꝛ vt habitū ē pͥus in iſto tractatu tradit̉ modus curatiōis ſolutiōis cōtinui rōne eoꝝ q̄ cō ponūt̉ cū ipſa que ꝓhibēt ſanationē eiꝰ. Idcirco in hͦ ca. ponunt̉ tales diuerſitates ⁊ differētie ſol̓onis cōtinui: ſꝫ in ca. curatiōis vulnerū in quo tradit̉ modus curationis ſolutionis cōtinui vt cū ipſa nō aliud ꝓhibēs eiꝰ ſanatio nem cōiungit̉: poſuit dr̄ias ⁊ diuerſitates q̄ fiūt in vulne ribꝰ que ſūt ꝓprie dr̄ie vulneris vn̄ vulnus ē ſicut ibi ap paruit. ¶ Scd̓o ē ītelligēdū ꝙ Aui. lꝫ ml̓tas diuerſitates vlceꝝ ponat penes talia que cōponūtur cū ſolutione cō tinui que īdicāt aliꝗd diuerſuꝫ a ſolutione cōtinui: tn̄ oēs tales dr̄ie ⁊ diuerſitates ī gnͣe ſicut extrahit̉ ex his q̄ ha bētur 3º de īge. ſa. Gal̓. pͥmo ca. pn̄t reduci ad tres. Nam ea que cōponunt̉ cū vulnere a ꝗbꝰ ſumunt̉ tales diuerſi tates aut ſumunt̉ ab ipſis que ſūt ſicut cauſe nec eſſarie ī curatiōe vulneris ⁊ ex corruptiōe ipſarū auget̉ vlcus et ꝓhibet̉ ſanari: aut ſumunt̉ ab his que cōponunt̉ cū vul nere ſine quorū curatiōe vulnus curari non pōt. Aut ſu munt̉ ab his que ſuꝑueniūt vulneri rōne quorum vulnꝰ dr̄ eē periculoſum ⁊ magnū: vnde ex magnitudine ⁊ pe riculoſitate īdicat̉ ibi alia intētio curatiua qͣꝫ illa que cō petit vulneri vn̄ vulnꝰ ē. Si ꝗdē tales dr̄ie ⁊ diuerſitates ſumunt̉ a primis tūc iſte videntur ſumi ex duobꝰ ẜm ꝙ duo vident̉ cōcurre̓ vt cauſe īmediate ad ſanationē vlce ris quorum vnū eſt ſicut agens ⁊ hec ē cōplexio: naꝫ ſine cōplexione laudabili nō pōt cōſolidatio que eſt actio na ture fieri. Aliud vero cōcurrit ſicut materia: ⁊ hoc ē vt ſā guis ſit laudabilis ī quāto ⁊ ī qͣli ꝓpter qd̓ tales differētie ſumunt̉ aut ex modo cōplexiōis: vtputa: qꝛ cū vlcere cō iungat̉ mala cōplexio vel calida vel frigida vel ficca ve quecūqꝫ ſit illa. Aut ſumunt̉ ex diſpoſitione ſanguinis qͥ venit ad vulnera: vtputa: ꝙ in vlcere d̓fluat ſanguis pec cans vel in quāto vel in qͣli. Et ẜm pͥmū modū dicimus qd̓ vſcerū quedā ſūt dura quedā calida quedā frigida et quēdā mollia ⁊cͣ. ẜm aūt ſcd̓m moduꝫ dicimus ꝙ vlcerū quedā ſunt mūda quedā īmunda quedā virulēta ⁊ que dam ſordida. Si aūt tales differētie ⁊ diuerſitates ſumā tur ex his ſine quorū curatiōe vulnus curari nō pōt: ⁊ il ſa ſunt multa ſic ut ſūt multa que cōiungi poſſunt cū vlce re ſine quoꝝ curatiōe vlcus curari nō pōt quoꝝ quedaꝫ ſunt accidētia ſicut dicimꝰ iſto mō ꝙ vulnerū quedā ſūt cuꝫ dolore quedā vero priuata dolore ⁊cͣ. Quedaꝫ vero ſunt egritudines alie ſicut dicimus ꝙ vulnerū quedam ſunt apoſtemata ⁊ quedā priuata apoſtemate ⁊ quedam ſunt cōtuſiua ⁊ quedā nō: ⁊ quedā ſunt cū puſtulis malis ⁊ quedā nō: ⁊ quedā ſūt cuꝫ quadā cauſa vel ad modum cauſe humoralis: vt dicimus ꝙ vlcerū quedā ſunt putri da: ⁊ quedā virulēta: ⁊ quedā corroſiua ⁊c̄. ¶ Si autē ta les dr̄ie ſumant̉ ex his rōne quarū vlcera dicunt̉ pericū loſa ⁊ magna: ſic hoc eſt tripl̓r ẜm ꝙ vulnus pōt dici ma gnū ⁊ periculoſū tripl̓r vt apparet qͣrto de īgenio ſanita. ¶ Nā aūt eſt periculoſū ⁊ moleſtū rōne nobilitatis mēbri in quo ſit: ⁊ iſto mō ſumit̉ diuerſitas in viceribꝰ penes mē bra nobilia in ꝗbꝰ cū accidūt vlcera ſūt ſuſpecta ⁊ timoro ſa: ſicutꝰ cū vulnera accidūt ī mēbris neruoſis aut ī ſiphac aut dyafragmate ⁊cͣ. ¶ Aut vulnus vel vlcus ē ꝑiculoſū rōne magnitudinis eiꝰ: ⁊ iſto mō ponit̉ infra ꝙ vlcera ro tūda ſunt ꝑiculoſa ⁊ peiora alijs: qꝛ quodāmodo qͣꝫtum ē ad hoc ſunt maiora alijs ſicut apparet īferius: ⁊ ſicut etiā vlcera qͣꝫto ſūt magis ꝓfunda in mēbro tanto ſūt peiora. Aut eniꝫ vlcus ē ꝑiculoſū rōne malignitatis ⁊ peſſimita tis. Sic iſto mō dicimus quedā eē vlcera canceroſa: ⁊ q̄ dam ſunt cū putrefactiōe ⁊ corruptiōe mēbri: ⁊ q̄dam ſūt corroſiua ⁊ ſimilia: ſicut herpes heſtionicꝰ ⁊ ſimilia. Ta les ergo diuerſitates vlcerū hic ītēdit ponere Aui. ſꝫ ip ſas Aui. per iſtū modū ordinate nō ponit: ſed eas ītermi ſcet. Oēs tamē qͣs ponit poſſūt reduci ad aliquā iſtarum diuerſitatū ſicut hec oīa d̓clarata ſunt perfecte in ſcripto quē fecimus ſuꝑ libro de igenio. CHis gͦ premiſſis dice mus ꝙ in iſta ꝑte ī qua Aui. ponit tales diuerſitates ⁊ dif ferētias vlcerū Aui. ſic ꝓcedit. In pͥma parte tāgit diuer ſitates que accidūt vel cōtingūt in vlceribꝰ maxime rōne eoꝝ que ſunt vt cauſe faciētes ad ſanationē eoꝝ ſine quo rum curatiōe vlcera curari nō poſſūt: ⁊ etiam rōne eoruꝫ que vlcera faciunt moleſta ⁊ timoroſa ex ꝑte peſſimitatis ⁊ malitie vlceris ⁊ ex parte membri in quo eſt vlcus. Se cūdo oſtēdit que vlcera proprie ſunt ſuſpiciora: ⁊ mole ſtiora rōne quātitatis eius ⁊ precipue in ꝗbus corporibꝰ ſunt moleſtiora. ſcd̓a ibi.(Et vlcera ꝗdē praue curatiōis ſunt rotunda. Prima in duas. pͥmo ponit illas diuerſita tes ⁊ differētias. ſcd̓o qꝛ in ponēdo illas diuerſitateꝫ ⁊ dif ferētias oſtēderat que ſūt cauſe ꝓpter quas vlcera ꝓhi bētur a ſanatiōe ipſoꝝ illas reducit ad ordinē ⁊ in ſūma oſtēdit que ſunt cauſe in genere ꝓpter quas vlcera diffi cilis curatiōis exiſtūt. ſcd̓a ibi.(Et cauſe que cū accidunt corrūpunt vlcera. ¶Prima in duas. Primo premittit il las cauſas ⁊ diuerſitates q̄ contingunt in vlceribus. ſcd̓o reddit cām quorūdā accidētiū cōtingētiū in vlceribꝰ pe nes aliquā illaꝝ diuerſitatū. ſcd̓a ibi.(Et quādo ſanāt̉ vl̓ cera: deinde redeūt. Prima in tres. Primo p̄mittit illa? diuerſitates ⁊ differētias. in ſcd̓a parte ponit quoddaꝫ ſi gnum ꝓpriū ꝑ quod cognoſcimꝰ quādo in vlceribꝰ p̄di ctis in ꝗbus eſt malitia ⁊ corruptio ⁊ rectificatio cōuenit in tertia oſtēdit in ꝗbus corporibus vlcera ſunt bone con ſolidationis ⁊ in quibus ꝓhibetur cōſolidatio ipſoꝝ: ſed apta vt in vlceribꝰ eoꝝ coniungatur aliqua ex predictis cauſis facientibus vlcera difficilia ad ſanādum. ſcd̓a ibi. (Et de ſignis bonis.) 3ª ibi.(Et corꝑa ſuſceptibiliora cu rationis. Prima in duas. Primo premittit diuerſitates ⁊ differētias vlceꝝ q̄ diuerſitates ⁊ differētie ſumunt̉ ma gis rōne cauſaꝝ a quibꝰ depēdet ſanatio vlceris ⁊ que di uerſitates ſumuntur etiam ab eis que cōponuntur ſine qͦ rum curatiōe vlcera curari nō poſſunt. ſcd̓o ponit diuer ſitates ⁊ differētiasⁱ in vlceribꝰ rōne eoꝝ que reddūt ea ſu ſpecta ⁊ moleſta ꝓpter malitiā eoꝝ vel ꝓpter nobilitatē membri in quo fiunt. ſcd̓a ibi. Uulnera autem que accide re faciūt ſpaſmū. Prima in duas. Primo ponit differē tias ⁊ diuerſitates vlcerū. ſcd̓o ponit quedā ſigna ꝑ q̄ do cet cognoſcere vlcera ī ꝗbꝰ ē malitia ⁊ corruptio: ⁊ in qui Fen De vlceribus .IIII. bus nō eſt malitia neqꝫ corruptio. ſcd̓a ibi.(Et vlcera qui dem dura īcipiētia. Prima īduas. pͥmo ponit vnū mo dum diuerſitatis in vlceribꝰ. ſcd̓o ponit aliuꝫ. Et oēs iſti modi p̄dicti diuerſitatis accipiunt̉ penes predicta q̄ poſ ſunt cōponi cum vlceribus a quibꝰ ꝓhibetur ſanatio vl ceris ſicut dictū nſt ſuperiꝰ. ſcd̓a ibi.(Et vlcera ꝗdem di uidunt̉.) Prima in tres. pͥmo ponit illū modū diuerſita tis in vlceribꝰ. ſcd̓o qꝛ in illo modo diuerſitatis in vlceri bus ẜm oppoſita eſt vlcus qd̓ dicit̉ fiſtula: ⁊ hoc ē vlcus ꝓfundū qd̓ peruenit ad mēbra poſita īfundo docet diſtī guere per ſigna ad qd̓ mēbrū poſitum in ꝓfundo perue nit vlcus. tertio penes cognitionē talis vlceris docet cer tificare quoddā ambiguū. ſcd̓a ibi.(Et que vadit ad ner uum.) tertia ibi.(Et multotiēs ſunt fiſtule.) Prima pars hꝫ plures partes: ſꝫ nō eſt hic curandū de diuiſioec par tiuꝫ minutaꝝ dūmodo habeātur pͥncipales intētiōes to tius capituli. Dicit ergo pͥmo. Et vlcera ⁊cͣ. ⁊ nominatur fiſtula: ⁊ eſt ſicut cāna ⁊cͣ. ¶ Circa hoc verbū eſt intelligē dum ꝙ hoc nomē fiſtula dupliciter accipit̉: vno mō com muniter ⁊ large ⁊ iſto mō fiſtula vr̄ eē qd̓cunqꝫ vlcus dif ficilis ſanatiōis ⁊ cōſolidatiōis: ꝓpter qd̓ īueter aſcit cuꝫ antiquatur. Alio mō accipit̉ fiſtula ꝓprie: ⁊ iſto mō fiſtu la eſt vlcus difficilis ſanatiōis cū quo eſt caro infiltrata ⁊ durā hn̄s cōcauitatē ⁊ ꝓfunditatē in mēbro ad modū cā cri: ⁊ has duas ſignificatiōes fiſtule vr̄ inſinuare Albuca ſis cū diffinit fiſtulā dicēs. Scias ꝙ oē vlcus aut ap̄a qd̓ ī ueteraſcit cū antiquatur fit vlcus ⁊ nō ſolidatur ⁊ emittit pus ſemꝑ ⁊ nō abſcindit̉ tūc nominat̉ ī quocunqꝫ mēbro fuerit fiſtula. Et nos nominamꝰ ęūchemē ip̄m. Et hoc di xit qͣꝫtū ad pͥmā acceptionē eius ⁊ ſubdit loq̄ndo de fiſtu la ẜm ꝓpriā ⁊ ſtrictā acceptiōeꝫ eiꝰ. Et fiſtula ꝗdeꝫ ẜm ve ritatē ē nodatio inſiltrata dura ⁊ alba cuiꝰ cōcauitas ē ſi cut cōcauitas pēne anſeris: ⁊ ꝑꝑ hoc noīant ꝗdā eā vſa. i. pēnā: ⁊ Aliab. loq̄ndo de fiſtula ẜm largā acceptiōem et cōeꝫ eiꝰ dicit. Qn̄cūqꝫ vlcus trāſit. xl. diē ⁊ nō ſanat̉ ſit fi ſtula. Et qn̄qꝫ dicūt ꝗdaꝫ: ponit intētionē quorūdā.ſ. me dicoꝝ veterū circa ſignificationē p̄dictoꝝ nominū qͥ ītē tio reuertit̉ in eodē cū illa quā dixit vel dixerat. Et iō ſub dit qd̓ nō ē cōtrarietas in hac nominatiōe. Et qn̄ ē duriti es ſuꝑ vlcꝰ apparēs.i. manifeſtatur in ꝑtibus circunſtāti bus eē in ipſo vlcere noīatur vlcꝰ oſtrachinuꝫ: ⁊ dicit̉ ab oſtraca qd̓ ē cōcula marina: vn̄ qn̄ in tali vlcere ē duriti es multa ſicut in oſtraco: idcirco tale vlcꝰ dr̄ oſtrachinū. Et fiſtula ꝗdē mala ē q̄ nō ſentit ꝓpterea qꝛ ſignificat̉ eē fcā corruptio ⁊ mortificatio in carne. Et de illa q̄dā ē eqͣ lis.i. recta īcidēs in carnē ẜm lōgū ⁊c̄. Deinde cū dicit. Et que vadit ad neruū dolet vehemen ter ⁊ ꝓprie qn̄ tangit eiꝰ inferius cū tenta ⁊ fortaſſe difficilis fit operatio illiꝰ mem bri ⁊ ē humiditas ſubtilis tenuis ſicut fit ad illa que ꝑuenit ad oc: ⁊ qn̄ ꝑuenit ad li gamētū ē illud qd̓ currit ꝓpinquū illis. Ueꝝ dolor ī oſſuoſa ⁊ ligamētali fortaſ ſe nō magnificat̉ ⁊ humiditas que vadit ad oc eſt ſubtilior ⁊ decliuior ad citrinita te: ⁊ ex ꝑueniēte ad venas ⁊ arterias mul totiens egredit̉ fex. ⁊ qn̄qꝫ ſi fuerit tēdēs ad venā ſanguis plurimꝰ ⁊ ad arteriā ſan guis ſubalbidus cū fluxū ſanguis ⁊ ꝓceſ ſiōe: ⁊ ex ea q̄ ꝑuenit ad carnē currit hūi ditas viſcoſa groſſa turbida cruda. ¶ In parte iſta qꝛ ſiſtula eſt vlcus ꝑueniens ad ꝓfundū do cet diſtinguere ad qd̓ membrū ꝓfunduꝫ poſitū ꝑuenit vlcus: docet diſtīguere maxime ex modo humiditatis q egrediuntur ex vlceris orificio. Nā quādo ꝓfunditas fi ſtule ſolū eſt in carne tunc ex orificio vlceris egredit̉ hu miditas viſcoſa groſſa turbulēta: qn̄ vero ad venas ꝑue nit egredit̉ humiditas quedā ad modū ſeris: ⁊ qn̄qꝫ egre ditur ſanguīs habēs colorē purpureū: ſꝫ ex illa q̄ perue nit ad artariā egredit̉ ſanguis ſubalbidus vel tendēs ac quādā flaueitatē cū quadā impulſione ⁊ ſaltū. Ex illa ā que ꝑuenit ad oſſa ⁊ ligamēta ⁊ neruos egreditur hum ditas ſubtilis ⁊ tenuis. Sed hec ē differētia: qꝛ qn̄ peru nit ad neruos tunc ē cū vehemēti dolore ⁊ p̄cipue qn̄ tar gitur ītrinſecū eius aut cū ferro aut cū tenta intus in tali vlcere: membrū autem ꝓhibetur a motu: aut nocumēta habet in operatiōe motiua precipue ſi neruus ad queꝫ ꝑ uenit orificium fiſtule ſit ex neruis motiuis: ſꝫ in illa que peruenit ad oſſa ⁊ ligamenta nō eſt dolor. Diſtātia auteꝫ inter illam que peruenit ad oſſa ⁊ que ꝑuenit ad ligamē ta eſt: qꝛ ab illa que peruenit ad oſſa egreditur hūiditas magis tenuis qͣꝫ illa que peruenit ad ligamenta ⁊ magis tendēs ad citrinitatē qͣꝫ ſit illa que peruenit ex illa q̄ per uenit ad ligamēta: ⁊ hec ē ītētio Aui. in hoc. qꝛ ip̄e ponit Sed aliquis dubitabil ꝙ ex fiſtula ꝑueniēte ad neruos ⁊ oſſa ⁊ ligamēta egredit̉ humiditas magis tenuis qͣꝫ ex illa que ꝑuenit ſolū ad carnē. Nā iſtd̓ videt̉ falſum: qꝛ humiditas que egredit̉ ex vlcere videſ magis generari ex ſuꝑfluitate nutrimēti illiꝰ ꝑticule vel ꝓportionati ei. aut generat̉ ex nutrimento qd̓ nō pōt cō uerti in illa particula: nūc aūt nutrimētū ⁊ ſuꝑfluitas nu trimēti oſſium ⁊ ligamentoꝝ ⁊ neruoꝝ ſunt viſcoſa ⁊ vi ſcoſiora: ⁊ groſſiora qͣꝫ carnis ⁊cͣ. Et per ſimilem ratio nem videtur falſuꝫ eē quod ex fiſtula perueniente ad os egrediatur humiditas tenuior qͣꝫ ex illa que ꝑuenit ad li gamēta: qm̄ nutrimētū ⁊ ſuperfluitas nutrimēti oſſis vi ſcoſior ⁊ groſſior eſt qͣꝫ ſit ligamēti ⁊c̄. ¶ Preterea falſuꝫ dicere videt̉ cū dicit ꝙ in illa que vadit ad neruū ꝑcipit̉ vehemēs dolor ⁊ p̄cipue ſi tangatur eius inferius cuꝫ ten ta. Nam videt̉ ꝙ quando ſit tactus partis īterioris ꝙ tūc minor aut nullus fit dolor: qꝛ neruus ponit̉ eſſe organuꝫ tactus. Nūc aūt philoſophus vult ꝙ ſenſibile poſituꝫ ſu pra ſenſum nō cauſat ſenſuꝫ. Sic̄ res viſibilis ſupra ocu lum nō videt̉: ergo etiā ſi tangibile perueniet interiꝰ ad neruū non dꝫ ſentiri: ⁊ per ꝯn̄s nec dolorē facere neduꝫ ꝙ augeat̉. ¶ Solutio ⁊ pͥmo. ad primū dd̓m: ſicut dicit Aui. qd̓ qn̄ fiſtula peruenit ad carnem ſolā egreditur hu miditas groſſa ⁊ viſcoſa: minus autē groſſa ⁊ tenuior qn̄ ꝑuenit ad neruū: tenuior aūt qn̄ ꝑuenit ad ligamēta. ⁊ ad huc tenuior quādo ꝑuenit ad oſſa. Et cā huius eſt multi plex. Nā humiditas que multiplicat̉ ⁊ reſudat ab vlcere aut ipſa ꝑuenit aliunde ad vlcus: ⁊ tunc venit ꝑ poroſita tem mēbri in quo eſt vlcus. A membris ergo q̄ pͥoros ha bent latiores pōt ex pͥoris eius reſudare ad vlcus humi ditas groſſa ⁊ ſubtilis: ſꝫ a membris q̄ habēt poros dep̄ſ ſos ⁊ ſtrictos: iō nō poteſt reſudare ex poris ad vlcus niſi id qd̓ ſubtile ē ⁊ virulentuꝫ: ⁊ quāto hꝫ pͥoros ſtrictiores tanto id quod reſudat ex poris eiꝰ ad vlcus eſt ſubtilius ⁊ tenuius: ⁊ per ꝯn̄s illd̓ quod egreditur ex vlcere ē ſub tilius ⁊ tenuius: qꝛ ergo caro hꝫ poros latiores ⁊ eſt ſub ſtantie laxioris ⁊ rarioris: ideo humiditas que ꝓuenit ad vlcus eius poteſt groſſior reſudare. Ex vlceribus auteꝫ quę ꝑueniūt ad membra depreſſa ⁊ ſolida: qꝛ ex poris eo rum ad orificium vlceris nō reſudat niſi id quod ē tenue ⁊ ſubtile: idcirco ex talibus vlceribus egreditur ſolū ali quid ſubtile ⁊ virulentū: ⁊ ꝓpterea qꝛ os eſt depreſſioris ſubſtantie qͣꝫ ligamentū ⁊ ligamentum qͣꝫ neruus ⁊ ner uus qͣꝫ caro: idcirco ex fiſtula que ad os peruenit egredi tur humiditas ſubtilior: deinde ex illa que peruenit ad li 9 7 Tractatus In vniuerſali .III. ſigaturam. deinde ex illa que ꝑuenit ad neruos. Adiuuat aut adhāc cauſam predictus modus diſpoſitionis vlce ris qd̓ eſt fiſtula. qꝛ fiſtula: vt dictum eſt. eſt vlcus in quo eſt caro infiltrata dura. ⁊ ꝓpterea in vlcere fiſtuloſo qͣꝫtū ad partes circunſtantes eius eſt durities multa ita ꝙ ex partibus eius circunſtantibus nil reſudat etiam propter duritiem niſi aliquid tenue ⁊ ſubtile. Et quāto membrū ad quod continuatur eſt durius tanto erit tenuius id qd̓ poterit reſudare. ſed iſta durities terminet̉ ad membruꝫ ſub̓e laxe ⁊ rare ſub̓e puta ad carnē tunc ex tali vlcere li cet rōne loci ⁊ partiū circūſtantiū eius non egrediatur niſi hūiditas tenuis ⁊ ſubtilis tamē rōne fūdi eiꝰ ex quo pōt reſudare hūidias groſſa ⁊ turbulēta ⁊ viſcoſa. Egre ditur hūiditas groſſa viſcoſa ⁊ turbulenta. ⁊ ꝓpter ea qn̄ orificiū fiſtule peruenit ad carnē ſoluꝫ tūc ex fundo vlce ris egreditur talis humiditas groſſa. Sꝫ qn̄ peruenit ad membra depreſſa egredit̉ humiditas tenuis ⁊ ſubtilis ⁊ magis tenuis quāto membrū ad quod ꝑuenit eſt depreſ ſius ſicut os. Aut iſta humiditas ī vlcere multiplicat̉ ꝓ pter defectū partis digerentis nutrimentuꝫ ⁊ ſuꝑfluitatē nutrimenti quod ꝑuenit ad mēbrū. ⁊ tunc quāto eſt ma ior defectus ꝑtis tanto humiditas remanet magis tenuis qͣꝫtuꝫ eſt ex ſe: qꝛ minus ſimilatur membro quod hꝫ ſub ſtantiā groſſam. Nūc aūt quādo vlcꝰ ꝑuenit ad os ⁊ ner uos ⁊ ligamēta peruenit ad membrū cuiꝰ virtus eſt de bilis ẜm naͣm ꝓpter frīditatem ꝯpl̓onis ꝓpter qd̓ in egri tudine plus deficit in eis virtus qͦꝫ in membris carnoſis. vnde hūiditas ad ip̄m perueniēs que mutari nō pōt qua ſi nullā alterationeꝫ recipit vn̄ geredit̉ ſanies ſꝫ ī mēbris carnoſis. qꝛ nō ſic in eis eſt virtꝰ hec debilitata. talis hu miditas ſicꝫ nō poſſit cōuerti in carnē tamē aliquē modū retinet alieratiōis ꝑꝑ quē aliquā ingroſſationē retinet. vn̄ egredit̉ hec hūiditas groſſior. ⁊ qꝛ qͣꝫto membrū ē duriꝰ ⁊ dep̄ſſius tāto hec v̓tꝰ eſt in eo debilior: ſic̄ eſt in oſſibus. Idcirco ꝯtingit ꝙ qͣꝫto vlcus ꝑuenit ad membꝝ depreſ ſius tāto humiditas ex orificio vlceris ſubtilior ⁊ tenuior egredit̉. Coadiuuat aūt p̄cipue ad vtrāqꝫ iſtarū cārū qꝛ ī vlcere fiſtuloſo cū vlcus fiſtuloſuꝫ ſic̄ dictū eſt ſit vlcus in quo ſit īfiltratio dura humiditas q̄ eſt groſſa ⁊ terreſtris retinet̉ īuiſcata in car ne. ⁊ iō tenue ⁊ ſubtile ſolū egredi tur. ⁊ ꝓpter ea qͣꝫto ī hoc vlcere ē maior duritiēs ⁊ magis occupat̉ durities in ꝓfundo. tāto magis eſt ſignuꝫ ꝙ reti net̉ maͣ terreſtris ⁊ groſſa in carne: ⁊ ſolū id qd̓ tenue eſt egredit̉. Nūc aūt qn̄ vlcus hoc peruenit ad oſſa ꝓfūdio rē hꝫ duritiē ⁊ maiorē. deinde qn̄ per uenit ad ligamēta. deide qn̄ ꝑuenit ad neruos minorē āt qn̄ ſoluꝫ fundꝰ eiꝰ terminat̉ ī carnē ꝓpter qd̓ hūiditas q̄ egredit̉ ex vlcere te nuior egredit̉ qn̄ ad os ꝑuenit. dein̄ qn̄ ad ligamēta. dein̄ qn̄ ad neruos. groſſior aūt p̄t egredi qn̄ ſolū peruenit ad carneꝫ. Dixit aūt ꝙ qn̄ peruenit ad os ꝙ hūiditas egre dit̉ d̓cliuior ad citrinitatē. Et rō ē ꝓpterea: qꝛ vt dcm eſt. Quāto peruenit ad mēbꝝ dep̄ſſius tanto ē aptiꝰ egredi id qd̓ d̓ hūiditatē ē ſubtile. nūc aūt id qd̓ ī hūiditate ē ſub tiliꝰ ē id qd̓ colericū ē vl̓ qd̓ ꝓportionat̉ col̓e. qͣre cū tale d̓ clinet ad citrinitatē. idcirco ex tali fiſtula id qd̓ egredit̉ ſubtile d̓cliue ad crinitatē. Sꝫ ex illa q̄ peruenit ſoluꝫ ad carnē egredit̉ hūiditas groſſa ꝓpter caꝫ dictaꝫ: ē ēt viſco ſa qꝛ ē groſſior vl̓ ēt ē viſcoſa qꝛ talis hūiditas n̄ ē digeſta cū hͦ vlcꝰ nō ſit laudabile. Eſt ēt turbida.i. hn̄s obſcurita tē quandā. tū qꝛ hec hūiditas nō ē ꝑfecte digeſta. tū ēt qꝛ ex tali vlcere p̄t egredi hūiditas oīs mōi q̄ permixta ex diuerſis hūiditatibꝰ hꝫ colorē turbidū. Ex his hō dilige tē hn̄s ītellꝫ poterit ſoluere pͥmā dubitatōeꝫ ⁊ eiꝰ argu mētū. ¶ Ad ẜꝫ duᵐ dd̓m ē ꝙ ī illa que ad necͣiuꝫ peruenit ē vehemēs dolor. Et rō hiuꝰ ē ꝓpterea qꝛ pus tūc ꝑuenit ad ſenſibiliꝰ mēbrū. quāto aūt pͥus ē in mēbro ſēſibiliori tanto dolor plus augmētat̉. Et iō Gal. ī tegni pōit ꝙ pū ctura ī neruo ꝓpter pl̓m dolorē: ꝗ tūc ſeꝗt̉ ē parata aduo care ſpaſmū. Auget̉ āt dolor in hͦ ꝓprie ſi tangant̉ eiꝰ īte rius ꝯtēta: vt dicit Auic. Et rō ē. qꝛ hec ē regula gn̄alis: ſi cut apparet ī libro de accidēti ⁊ mēbro. ꝙ ī motu auget̉ paſſio ī mēbro magis qͣꝫ ī ꝗete: ꝓpterea: qꝛ ī motū ſit ino uatio paſſiōis. ¶ Iterū videmꝰ multotiēs aliquā maͣꝫ ꝗe ſcentē in mēbro nō facere paſſionē in ipſo mēbro. Sꝫ cuꝫ mouet̉ per ip̄ꝫ īgerit paſſionē ⁊ dolorē ī eo. Et ꝓptere a qꝛ ex tacto talis vlceris ẜm partē īteriorē accidit ꝙ ī par te neruoſa paſſio augeat̉. hoc ē ꝙ tūc dolor auget̉. ⁊ qͣꝫto iſta pars neruoſa ē ſenſibilior tanto ī tali vlcere qn̄ tāgi tur eiꝰ īferiꝰ ꝯtēta fit maior dolor qͣꝫ vlcere alio. ¶ Intel lige aūt totū hͦ qd̓ dic̄ Auic. eē veꝝ ſuppoſito ꝙ ī tali vlce re nō accidat ī neruo corruptio ⁊ putrefactio. tūc eniꝫ qꝛ ſenſus deſtruitur ⁊ dolor ī tali nō percipit̉. Argumētum aūt qꝛ vt dic̄ paladinꝰ: pͥma pars prudentie eſt ad quam locuturus es cōſiderare perſonā cū iſtud ſcriptum fiat ꝓ illis qui nō tantē perſcrutationi alte adherent ſicut exi geret ſolutio argumenti. idcirco hic ſoluere nō curamꝰ. ¶ Dixit aūt Auic. vlterius ꝙ ex fiſtula que ad venaꝫ per uenit egreditur humiditas ſicut fex. ⁊ hoc ē ꝓpterea: qꝛ ex orificijs venaꝝ ſanguis reſudans etiā cōtētus in venis permixtus cum humiditate vlceris aſſimilat eam quaſi feci. Si autem cōtingat ꝙ ſic perueniat ꝙ vlcus ſcinda tur vel corrodatur tūc egredit̉ ſanguis in forma ſanguīs a venis. Et ſi ꝗdeꝫ ſit ſanguīs venalis tūc ſanguis eſt pur pur eus obſcurus. Si aūt arterialis tūc eſt clarus qͣſi ſub albidus ⁊ egredit̉ cū īpulſione ⁊ ſaltū. Deinde cū dicit. Et multotiēs ſūt fiſtule orificia pl̓ima cuius eſſe ambigitur ⁊ non ſcitur an ſit fi ſtula vna. ⁊ multotiens effunditur in qd̓ dam orificiorum eius humiditas hn̄s tī cturā ⁊ tūc ſi fuerit fiſtula vna egreditur ex orificijs alijs color vnꝰ qui ē fiſtule.ſ. diuerſus albus ⁊ tenebroſus ⁊ alius ¶ In iſta parte quia multotiens in vlcere fiſtuloſo eſt ābi guitas: vt puta qn̄ ſunt plura orificia in membro ambigi tur an ſit tantum vnum vlcus fiſtuloſum in membro. vel plura docet per quandam experientiam hoc certificare ⁊ diſtinguere. ⁊ pꝫ qd̓ dicit. Deinde cum dicit. ¶ Et vlcera ꝗdē diuidunt̉ in ſpēbus di uiſionū. ⁊ dr̄ ꝙ vlcerū quedā ſunt que ſūt doloroſa. ⁊ quedā ſūt que ſūt pͥuata dolo re: ⁊ quedā ſūt apoſtemoſa: ⁊ quedā ſunt pͥuata apoſtemate: ⁊ quedā ſunt munda: ⁊ quedam ſunt īmunda: ⁊ immunda qui dem ꝓpterea ꝙ in eis ſuperfluit humor plurimus ⁊ humiditas copioſa qͣꝫuis nō ſint mala. Et de eis ſunt ſordida: ⁊ de eis ſunt minorata: ⁊ de vlceribus ſunt putri da. Et de rebus magis nociuis eis ſunt meridies ⁊ humiditas aeris cum calidi tate ipſiꝰ. Et de is ſūt corroſiua ⁊ d̓ eis ſt̄ ābulatiua: ⁊ de eis ſt̄ mollia aut dura aut frigida aut cal̓a. ⁊ mollia ſt̉ de vlceribus facientibus cadere pilos ab eo quod ſe quitur ea. Et ſunt quandoqꝫ de vlceribꝰ quēdaꝫ reſudantia ex quibus reſudat vi rus citrinum calidum. Et fortaſſe eſt ca Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. IIII De cura Fen lidum comburens quod eſt in circuitu eius ⁊ eſt malum mortificās. ⁊ de eis ſūt difficilis conſolidationis. ¶ In parte iſta ponit aliū modum diuerſitatis in vlceribꝰ qui etiam modus diuerſitatis attenditur ẜm ea que di cta ſūt. ⁊ duo facit. Primo ponit iſtas differētias ⁊ diuer ſitatēs. ſecundo quia quedam ex diuerſitatibus quas po ſuerat videbantur eſſe eadem oſtendit differentiam īter illas. 2ª ibi.(Et putre factio eſt p̄ter corroſionē). Dicit er go primo. ⁊ vlcera ꝗdem ⁊cͣ. ⁊ de eis ſunt minorata a ſor dicie ⁊ de vlceribus ſunt putrida hoc eſt in ꝗbuſdaꝫ ē pu tre factio. ꝓpterea ſicut ipſe ſubdit. talibus vlceribus ma xime nocet aer calidus ⁊ hūidus: qꝛ coagulat putre fa ctionē in eis. ſicut enī id quod putrefit eſt cal̓m ⁊ hūidū. ita que maxime putre faciūt calida ſunt ⁊ humida. ⁊ ſicut iſtis noc et maxime talis diſpoſitio aeris etiā eis maxime nocent oīa que eis approximant̉ calida ⁊ humida exiſtē tia. Et p̄cipue quelibet que de eis ſunt maxime vnctuoſa Et de eis ſunt corroſiua. In quo differat corroſio putrefa ctio ⁊ ambulatio dicetur in ſequenti. Et de eis ſunt mol lia. Ulcera mollia ſunt illa in quibus caro tendit ad laſſi tudinem ⁊ mollitiem. vnde caro in talibus vlceribus eſt ſqualida mollis ſuperflua ⁊ hoc precipue fit in vlceribꝰ in quibus ſit aggregatio multe humiditatis frīde que iā incipit tendere in viam putreſactionis. videmus enim ꝙ ea que tendunt in viam putre factionis molleſcunt pͥmo Et ꝓpterea etiam competit ꝙ in talibus vlceribus a par tibus circunſtantibus vlceri cadunt pili. Nā preter mol litiem carnis ⁊ ſuperfluā humiditatē ipſiꝰ deſtruit̉ mate ria pilorū ⁊ radix etiā ipſorum corrumpitur. neqꝫ etiam pori ſtant erecti: per quos dꝫ egredi mapilorū. vnde ⁊ pi lus exiſtens deſtruit̉ neqꝫ etiam oritur. cum ſuperflua. i. mollitie ⁊ humiditate carnis ꝓhibeat̉ generatio piloꝝ ſi cut oſtenſum eſt a Galie. 3º. de complexionibus quemad modū in terra paludoſa ſuperflue nō oriunt̉ herbe. ¶ Et de eis ſunt difficilis conſolidationis.i. ad diuerſitates ha rum vlcerū etiā reducūtur vlcera que ſunt difficilis ꝯſo lidationis ſiue ſint difficilis cōſolidationis ꝓpter malitiā que eſt in predictis vlceribus. ſiue ꝓpter malitiā aliam q̄ componit̉ cū vlcere. Unde Aui. īferius determinato mō curationis iſtoꝝ vlcerum ponit quoddam capituluꝫ ge nerale vlcerum que difficilis conſolidationis exiſtunt. Deinde cum dicit. ¶ Et putrefactio eſt preter corroſionem ꝙ ſi fuerit erunt ambe ambulatiue. ⁊ for taſſe corrodens eſt corrodās illud quod continuatur ei proprie propter acuitateꝫ ⁊ abſqꝫ putrefactione ⁊ neqꝫ ē febris om nino. Uerum cum ambulatiuo putrefa ctiuo multiplicatur feb. aut non ſeparat̉ ab eo. Et Galie. quidem nominauit hu iuſmodi vlcera corroſiua ignem perſicū ⁊ formicam ambulatiua: ⁊ poſt vlcus pu trefactū ē cōpoſitū ex vlcere ⁊ ex egritu dīe putrefcā: ⁊ vnicuiqꝫ eoꝝ ē diſpoſitio. ¶ In parte iſta qꝛ poſuerat ꝙ quedā vlcera ſūt putrefacti ua quedā ambulatiua q̄dā corroſiua. Cū iſta qͣſi videant̉ eſſe idē: aſſignat dr̄ias īter iſta. ¶ Iuxta qd̓ intelligēdum ē ꝙ corroſio ambulatio ⁊ putrefactio dr̄nt ſicut dr̄nt cor rodēs putrefaciēs ⁊ ambulās vel faciēs corroſionē vl̓ pu trefactionē vel ābulationē in mēbro. Nūc aūt putrefaciens dr̄ eē illud qd̓ corrūpit ſpūm exiſtēteꝫ ī mēbro illo et cōplexionē ēt humiditatis illiꝰ mēbri: ſic qd̓ nō ē cōueni ens vt ampliꝰ ſit pars illius mēbri nō tn̄ ꝑuenit eiꝰ actio ad hoc vt reſoluat humiditatē illiꝰ mēbri ⁊ ipſā cōſumat immo dimittit eā corruptā in mēbro inqͣꝫtum agit calor extraneus: ⁊ ꝓpterea putrefactio ē diſpoſitio tn̄ qua hūi dum membri abſqꝫ reſolutiōe ipſiꝰ ē corruptū in mēbro ſic ꝙ nō eſt cōueniens ad receptionē vite illiꝰ membri et operatiōis eius ꝓpter corruptionē ſpūs ꝗ eſt in eo. C Et ex hoc vlterius pꝫ cū id qd̓ putrefactū ē per cōtactuꝫ cor rumpat ⁊ ſit aptū putrefacere id qd̓ ſibi eſt vicinū: ꝙ ⁊ vt cus putrefactu per accidēs eſt ambulatiuum. Sed corro dens dr̄ eſſe id quod ꝓpter acuitatē quā hꝫ reſoluit ⁊ con ſumit humidū. ſic ꝙ ꝓpter reſolutionē humidi minuit d̓ ſubſtātia carnis ⁊ ipſā vlcerat. Et iō corroſio eſt diſpoſi tio in qua humiditas terminans inter partes membri ēt reſoluit̉: ita ꝙ partes mēbri remanēt diſcōtinuate abſqꝫ hoc ꝙ humiditas que remanet in mēbro ſit corrupta: ⁊ ꝓpter ea in membro in quo eſt corroſio eſt ſenſus ſuppo ſito ꝙ ibi nō ſit alia corroſio: ſed in mēbro putrefacto ſen ſus non eſt. Id aūt quod facit ꝑ ambulationē in mēbro ē quod ꝓpter ſui acuitatē ⁊ ſubtilitatē multā in mēbro am bulat: ita ꝙ in membro facit ꝑuenire ſeparationē in cōti nuitate ipſius plurimi numeri ⁊ ſitus inordinati ⁊ parue quātitatis: vnde nulla illaꝝ eſt ſenſibilis ſingulariter. Et iō in ꝑambulatiōe in mēbro nō eſt ſolutio cōtinui manife ſta: ſꝫ inſenſibilis ⁊ occulta: qualē ſolutionē cōtinui ꝑue nire facit id quod mordicat ⁊ facit pruritū: ſꝫ in corroſio ne eſt ſolutio ſenſibilis ⁊ manifeſta: ⁊ ꝓpterea qn̄ hūor ē hūor mordicās multe ſubtilitatis tūc in mēbro fit ꝑambu latio ab ipſo abſqꝫ corroſiōe ipſiꝰ. ¶ Ex quo pꝫ differētia inter vlcus putrefactū ⁊ corroſiuū: qꝛ alia diſpoſitio ē pu trefactio: ⁊ alia ē corroſio. Et apparet differētia inter vl cus corroſiuū ⁊ ambulatiuū. Nam ambulatio pōt eſſe in membro abſqꝫ corroſiōe: verū eſt tamē ꝙ oīa vlcera cor roſiua ſunt ambulatiua: nō tamē ecōuerſo: ſicut apparu it ſupra in ca. de formica: vbi oſtenſum eſt ꝙ q̄dā ſpecies formice eſt ambulatiua ſola: quedam aūt eſt ambulatiua ⁊ corroſiua: ⁊ hic etiā aliquid īnuit Aui. lꝫ tamē putrefa ctio ⁊ corroſio ſint diuerſe diſpoſitiōes: tamē poſſūt adin uicē ſic cōponi. Et quādo putrefactio cōponitur cuꝫ cor roſiōe: tunc putrefactio ⁊ corroſio perambulant in mē bro: ⁊ hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. cū dicit. Et putre factio ē p̄ter corroſionē: ꝙ ſi fuerint.ſ. ambe ſimul erūt ambulati ue.i. tūc putrefactio ꝑambulabit in mēbro: ⁊ rōne putre factiōis que ꝑ accidens in membro ꝑambulat: ⁊ rōne co roſiōis: qꝛ vt dictū eſt vbi eſt corroſio ibi eſt perambula tio: licet non ſemper ecōuerſo.(Et fortaſſe corrodēs ⁊cͣ. Planū eſt quod dicit ex eo qd̓ dictū eſt.(Et neqꝫ ē febris oīno. Cā qͣre multiplicat̉ plus febris ī vlcere corroſiuo quādo cū ipſo cōiungitur putrefactio qͦꝫ quādo ſolum ē ibi corroſio. Et qꝛ in putrefactiōe remanet humiditas a qua pōt ſumꝰ putredinalis ꝑuenire ad cor aut caliditas extranea ipſius humiditatis īprimi in ſpiritū: ⁊ ſic mani feſte ſpiritus vſqꝫ ad cor ꝑuenire pōt: hmōi aūt ē cauſa fe bris: in vlcere aut corroſiuo non ſic remanet hec humidi tas quare ad ipſū non ſic ſequitur febris. ª Et Galie. qui dem nominauit ⁊cͣ..i. ẜꝫ Gal̓. Corroſio ⁊ ambulatio abſ qꝫ putre factione maxime apparēt in vlceribꝰ que ſequū tur ignē perſicū ⁊ formicā ambulatiuā: ⁊ poſt vlcus pu trefactū dictū eſt quō fortaſſe corrodens eſt corrodens id qd̓ continuatur ⁊cͣ. Et ꝓ ſed vlcus putrefactū eſt compoſi tum ex vlcere ⁊ ſanguine ⁊c̄. ſed in vlcere putrefacto ē in membro putrefactio ⁊ ſeparatio cōtinui cum remanētia humiditatis membri putrefacti abſqꝫ reſol̓one ⁊ cōſum ptiōe ipſius. qd̓ qualiter intelligat̉ dictuꝫ eſt in notabili. Et vnicuiqꝫ eorum eſt diſpoſitio.ª Hoc pōt dupl̓r exponi vno modo. ⁊ vnicuiqꝫ eorum.ſ. predictorum vlceruꝫ eſt 9 8 In vniuerſali Tractatus .III. diſpoſitio.i. modus curandi.ſ. alius ⁊ alius: vel aliter: vni cuiqꝫ eoꝝ eſt diſpoſitio.i. predictoꝝ vlcerū eſt diſpoſitio ideſt ex dictis manifeſtū eſt ꝙ in vnoquoqꝫ eoꝝ.ſ. tā vlce re putrefacto qͣꝫ etiā in corroſiuo eſt alia ⁊ alia diſpoſitio: ideo ſunt alie ⁊ alie differētie vlceris: ⁊ nō eadem. Et vlcera ꝗdē dura incipiētia ire ver ſus viriditate ⁊ nigredine ſunt mala: ⁊ vl cera frigida ſunt mollia alba quieſcētia ꝓpter medicinas calefacientes ⁊ calida ad rubedinē decliuia delectātur frigore Et quādo vlceribus malis aſſociat̉ color corporis malus ſicut albus plūbeus aut citrinus: tunc illud eſt ſignificatio ꝓpter corruptionē cōplexionis epatis ⁊ corru ptioneꝫ ſanguinis qui venit ad vlcus qͣ re fit difficilis eius conſolidatio: ⁊ vlce quibus eſt pruritꝰ ſuꝑfluitates ſūt acute ⁊ quoꝝ radices ſunt late albe pauci pru ritus illoꝝ cōplexiones ſunt frigide. ¶ Superiꝰ Aui. pͥmint diuerſitates ⁊ differētias quaſdam vlcerū. In ꝑte iſta vult ponere ſignificatiōes ꝑ quas doce mur cognoſcere malitiā vlcerū ⁊ bonitatē vl̓ rectificatio nem eorum. Et duo facit. Primo ponit ſigna ex ꝗbꝰ co gnoſcitur malitia in vlceribꝰ ⁊ ipſoꝝ rectificatio. Scd̓o declarat quare ex illo ſigno quod poſuit maxime on̄dere bonitatē ⁊ rectificatione vlcerū on̄ditur maxime bonitas ⁊ rectificatio eius repetēdo id ſignuꝫ. ſcd̓a ibi. Et melio res ſignificatiōes. Prima pars diuidit̉ in partes plures ẜm ꝙ plura ponit ſigna ex quibꝰ hec cognitio accipitur Primo ergo ponit quedā ſigna que ſumunt̉ ex qͣlitate ſē ſibili apparēte in partibꝰ vlceris. ſcd̓o ponit quedā q̄ ſu munt̉ ex diſpoſitiōe totius. tertio ponit quedā ſigna que ſumunt̉ ex diſpoſitiōe radicis ⁊ cuiuſdā alteriꝰ quod ſe quitur vlcus rōne materie ipſius. quarto ponit quoddaꝫ ſignum qd̓ ſumitur ex modo generatiōis eius. quinto p nit quoddā ſignū quod ſumitur ex quibuſdam que ſunt vniuerſaliter partes corporis noſtri puta ex pilis. ſexto ponit ſignū quod ſumit̉ ex modo humiditatis que egre ditur ex vlcere. ſeptimo ponit circa hoc quoddā ſignum ꝓnoſticō incidēter. octauo ponit ſigna que ſumuntur ex quibuſdā cauſis que precedūt vlcus. nono ponit ſigna q̄ ſumunt̉ ex diſpoſitionibꝰ cōſequētibꝰ vlcus. Similiter ēt ex approximatiōe rerū ⁊ medicinaꝝ iuuantiū vlcus. 2ª ibi. Et quādo cum vlceribus malis. tertia ibi. Et vlceruꝫ quidē. quarta ibi. Et vlcera generata. quinta ibi. Et vlce ra deijcientia pilos. ſexta ibi. Et meliores ſignificationeꝫ. ſeptīa ibi. Et dicitur in ſignis mortis velocis. octaua ibi. Et malignorum quidem vlcerū. nona ibi. Et ſignificant malignitatē vlceris. Totū quod dicit in iſtis.§. planum ē niſi ꝙ ſunt quedā litteraliter exponēda. ¶ In pͥma ergo parte Aui. ponit ſigna que ſignificant malitiā vlceris ra tione male cōplexiōis exiſtentis in membro in quo ē vl cus quaꝫ ſignificat durities ⁊ mollities ⁊ albedo ⁊ rube do in partibꝰ vlceris apparens ratiōe putrefactionis vel corruptionis exiſtentis in vlcere ſuper quā ſignificat ni gredo ⁊ viriditas. In ſecūda parte ponit ſignū qd̓ ſumi tur a diſpoſitiōe totius corporis ex quo ſignificatur ſan guis qui abundat in epate ⁊ in venis eſſe corruptꝰ: ⁊ ex hoc accidit vt ſanguis qui ad vlcus peruenit ſit corrupiꝰ Cum ergo ex ſanguine debeat fieri cōſolidatio hoc auteꝫ fieri nō pōt ſanguine exiſtente corrupto: accidit ꝙ in tali corpore vlcus difficile ⁊ malū exiſtit. ¶ Et vlcerum ꝗdē quorū radices ſūt acute.i. quorū baſis eſt in mēbro acuta ſuderfluitates.i. humores ſuperflui ex ꝗbus fiunt ſūt acu ti. Et ideo qm̄ tales humores ſunt apti pruritū facere ꝓ pter acuitatem ⁊ ſubtilitatē corporis etiā tales humores ſunt apti declīare verſus mēbri ſuprema: vn̄ accidit ꝙ ba ſis vlceris in quo colligitur ē acuta: ſed humores frigidi nō ſūt puritū generāteꝫ: qꝛ nō participāt ſubtilitate ⁊ acu itate ⁊ ꝑꝑ groſſitiē ⁊ grauitatē nō tēdit baſis vſceris ī quo colligit̉ ī acutū: ſꝫ potiꝰ in latū: qͣre ⁊ vlcera q̄ generātur ab eis ſunt radicis late ⁊ pauci pruritus. ¶ Et vlcera generata ſucceſſione egritu dinuꝫ ſūt mala: qm̄ natura expellit ad ea reſiduū corruptiōis ſuꝑfluitatū. THic ponit fignū qd̓ ſumit̉ ex quodā mō gnīatiōis vlcerꝭ qꝛ generat̉.ſ. ꝑ viā criſis hꝫ malitiā ī ſeipſo. Et cām huiꝰ reddit Aui. ⁊ planum eſt quod dicit. ¶ Et vlcera deijciētia pilos ab eo quod ſequitur ea ſunt mala. rum quideꝫ quoꝝ radices ſūt acute: ⁊ cū Choc manifeſtum eſt ex eo quod eſt prius dictū: ⁊ que eti am ſint talia vlcera in quibus accidit caſus pilorum ma nifeſtum eſt ex dictis. ¶ Et meliores ſignificatiōes ſignifican tes ſaluteꝫ vlcerū ⁊ vulnerū ſunt cū ſuc cedētia eorū decliuia ſunt ad ſaniem. ¶ In ꝑte iſta ponit ſignificationē q̄ ſumit̉ ex mō hūiditatꝭ q̄ creſcit ex vlcere: ⁊ ītellige ꝑ hoc qd̓ dr̄ hͦ ꝙ ſicut bona ſi gnificatio in vlcere ē cū ſuccedētia eoꝝ q̄ ſūt decliuta ad ſaniē.i. ꝙ accidit ꝙ in ipſo ſit ſanies laudabilis: ⁊ etiam ſuccedit in ipſo gn̓e in ꝓceſſu ſanies laudabilis: ita mala ſignificatio eſt cu in ipſo apparet generatio ſaniei illau dabilis puris vel virus vel ſorditieī groſſe aut cū in ipſo nulla apparet generatio ſaniei: ſꝫ remanet vlcus ſic cum ⁊ crudū ⁊ p̄cipue cū eſt in membris in quibus vlcus ē ſu ſpectum ſicut eſt in membris neruoſis ⁊ nobilibus. Cau ſam autem hoꝝ dicet inferius Aui. ¶ Et dicitur in ſignis mortis velocis cū ſunt homini ap̄ata ⁊ vlcera lenia ⁊ deſtru itur eius ratio moritur. ¶ In parte iſta Aui. incidētaliter ponit qd̓dā figuū prouo ſticum auctoritate Hyp. qd̓ ſumit̉ ab apparitiōe quorun dam vlcerū ꝓprie cū febre acuta: ⁊ dicit. Et dr̄.ſ. ab Hy. in ſigno mortis velocis.i. in libro: in quo tractat de ſigni mortis velocis: ⁊ iſtū credo eē librū ſecretoꝝ. Hyp. ī quo tractat de ſignis ꝓnoſticis: ꝑ viā experientie cū ſut homi ni.i. cū apparēt in hoīe.ſ. febricitāte feb. acuta ⁊ ap̄ata ē vlcera lenia ⁊c̄. id verbū ẜm ꝙ ſufficit ad preſens pōt du pliciter exponi: vno mō ꝙ eſt cū homine febricitantē fe bre acuta apparēt ap̄ata ⁊ vlcera lenia.i. ap̄ata ⁊ vlcera q̄ leniunt̉.i. in ꝗbꝰ nō eſt tumor manifeſtus in mēbro exte riori: ſꝫ ītro tendit ac ī in mēbro exteriori qͣſi non ſit ali quid ſuꝑeminēs: ⁊ deſtruit̉ eius rō ſignificat mortē ꝓpte rea qꝛ ex hoc ſignificat̉ ꝙ materia regredit̉ ad īteritus et habēs regreſſu ad īteriꝰ cū vertitur ad mēbrū nobile. pu ta ad cerebruꝫ: hmōi autem eſt ſignū mortis q̄ in ꝓximo accidit. īmo hoc eſt gn̄a: ē oī ap̄ati: qd̓ accidit ꝑ viā alicu ius criſis in febricitāte febre acuta ſi ītus redeat ⁊ nō pro cedat ad exterius qd̓ ē ſignificatio mala ſic ut apparet. 2 ꝓno. idē ēt in cō. ¶Uel pōt exponi alio mō. Et cū ſūt hor ideſt apparēt in hoīe febricitante febre acuta ap̄ata.i. pu ſtule ⁊ vlcera lenia.i. vlceratiōes molles ſqualide: qꝛ ſcꝫ ſint ex materia quaſi tēdente in viā putrefactionis ⁊ cor ruptiōis: vn̄ mēbrū ex eis molleſcit ⁊ deſtruit̉ cuꝫ hoc rō i 2 Dinus ſuꝑfen ⁊cͣ. Auic̓. IIII Ulceribus Fen ſignificatur ſuꝑ mortē egri: nā iſte puſtule ⁊ vlcera appa retia nō accidūt ꝑ viā mudificationis facte a natura: qꝛ ſi ẜm hūc modum acciderent nō accideret rōne īfirmi de ſtrui: ſed accidūt ꝑ viā ſinthomatis. vnde ſignificāt ꝙ in corpore abūdat materia multa ſil̓is illi ex qua fint iſte pu ſtule ⁊ vlcera: q̄ ꝗdeꝫ cōuerſa ad cerebrum eſt generans in ipſo apoſtema litargicum qd̓ aptuꝫ eſt ex tali materia mollia ⁊ humida generari mortē inducit. ¶ Et malignoꝝ ꝗdeꝫ vlcerū cāe ſūt qn̄qꝫ vulnera obuiātia ſuꝑfluitatibꝰ maligniſ corporis aut regimini corrupto: ⁊ qn̄qꝫ ſūt ſequētia puſtulas malas: qͣre fiunt ab eit feſtinātia: ad vlceratiōeꝫ poſt puſtulas ¶ Hic ponit ſigna q̄ ſumunt̉ a cauſis que antecedunt ge nerationē vlcerū: ⁊ manifeſtū eſt quod dicit. ¶ Et ſignificat malignitateꝫ vlceris eius putrefactio ⁊ ipſius ambulatio ⁊ corru ptio eius quod eſt in ipſius circuitu: ⁊ dif ficultas ſanationis in ſeipſo cum rectifi catione curationis exhibite ei. ¶ In iſto.§. ponit ſigna q̄ ſumunt̉ a diſpōne quorūdā ac cidētiū ſequētiū vlcera: ⁊ ēt ī approximatiōe reꝝ iuuātiū ẜm ſe ad vlcꝰ: ⁊ pꝫ qd̓ dicit: niſi illd̓ qd̓ dicit. Et difficultas ſanationis eiꝰ ī ſeipſo cū rectificatiōe ⁊c̄. qd̓ dꝫ ſic exponi qd̓ ſignū ēt malignitatis vlceris ē: qꝛ difficulter ſanat̉: ēt dato ꝙ adhibeat̉ ſibi medicatio recta ⁊ cōueniēs: ſi eniꝫ tūc difficulter cōſolidat̉ hoc nō ē niſi ꝓpter multā maliti am eius q̄ difficulter remouetur. Deinde cū dicit. ¶ Et meliores ſignificatiōes ſignificātes ſalteꝫ vlcerū ⁊ vulnerū ſūt cū in ſucceſſio nibus eoꝝ eſt ſanies que eſt cuꝫ medici na faciente pus ⁊ ex operatiōe nature: il la eniꝫ operatio nature ē ẜm curſum na turaleꝫ ⁊ non generat̉ ſanies niſi a dige ſtione naturali: ⁊ nō aſſociatur ei malum ex accidentibus vlceꝝ malorum. ¶ In ꝑte iſta: qꝛ ipſe dixerat ꝙ oe melioribꝰ ſignificatiōi bus apparētibꝰ in vlceribꝰ ē ſignificatio q̄ ſumit̉ ex appa ritiōe ſaniei laudabilis ī eo vult dicere cām iſtiꝰ. Et hēt iſtd̓ tres ꝑtes. Primo reſumit ſignificationem iſtoꝝ. ſcd̓o reddit cām iſtiꝰ. tertio declarat cōditiōes ſaniei laudabi lis. ſcd̓a ibi. Illa.n. op̄o naͣe ē ẜm curſū ⁊c̄. tertia ibi. Et ꝓ prie ē laudabilis ⁊cͣ. Quod in pͥma ꝑte dicit planū eſt. ī ſcd̓a ꝑte vult dicere. rō qͣre apparitio ſaniei ⁊ ꝑſeuerātia in vlceribꝰ ē ſignū bonū eſt: qꝛ ſignificat̉ ex hoc ꝙ oꝑatio nature ꝓcedit ī illo ẜm curſū naturalē: nam ſanies lauda bilis generat̉ a digeſtiōe que fit a calore naturali: neqꝫ ſa nies fit mala niſi ꝓpter aliqd̓ accidēs ex accidētibꝰ malis que in vlcere cōiūgūtur: vel qꝛ ibi ē mala materia nō obe diens calori naturali: vel qꝛ ibi ē mala cōplexio rōne cu ius nō ſit operatio naturalis: vel qꝛ ē putre factio vel ali quod alid̓ accidēs malū: quare ſanies laudabilis ſignifi cat bonitatē virtutis nutritiue cuiꝰ ē cōſolidare: ⁊ materi am eiꝰ eē laudabilē: qd̓ eſt ſuperfluitas materie laudabil̓ ex qua natura ipſa carneꝫ generat: ⁊ ſignificat ꝙ ibi nō ē aliud accidēs malū: idcirco ſanies laudabilis in vlcere apparens ſalutem ipſiꝰ ſignificat. Intellige autē cū Aui. dicit: ꝙ ſanies fit a digeſtiōe naturali nō vult ꝙ fiat ſanies a digeſtiōe que ē ſimpliciter naturalis: naꝫ alteratio que ſit in ſanie nō eſt ſimpliciter naturalis: ſicut eniꝫ apparet quinto de ſimplici medicina: ⁊ a Galie. in cōmēto ſecun do ꝓnoſticoꝝ. Alteratio que fit ī humano corpore q̄dam eſt ſimpliciter naturalis: ⁊ iſta fit in nutrimēto qd̓ in ſub ſtantiam corporis cōuertitur. Quedā autē ſimplicit̓ con tra naturā. ⁊ iſta alteratio ſit in putre factione humoris. Altera eſt partim a calore naturali ⁊ partim a calore ex traneo: ⁊ iſtiꝰ quidē quedam ē in qua operat̉ calidū natu rale minus: multū aut extraneū: ⁊ iſta alteratio eſt q̄ ſit ī ſanie illaudabili. Alia aūt eſt in qua multū operat̉ calor naturalis. parū autē extraneuꝫ: ⁊ iſta eſt que fit ī ſanie lau dabili. in ſanie enī laudabili ẜm ꝙ ē operatio caloris ex tranei cū maͣ ſaniei non ſit aꝑta cōuerti in membrū ⁊ per fecta alteratiōe alterari: per hoc ſanies nō euacuatur ꝗn in ipſa aliꝗs modus putredinis exiſtat: vnde ⁊ in ip̄a ali quis fetor exiſtit. Qꝛ tamē plus eſt cū ea operatio calidi naturalis: qd̓ declarat aſſimilatio multa quā hꝫ ad huidi tates naͣles in ſubſtātia ⁊ in calore. Iccirco dixit Aui. ꝙ ſa nies laudabilis nō ſit niſi a calore naͣli: ⁊ hec eſt ītētio eiꝰ in ſequēti.§. ſi quis aduertat. Deinde cū dicit. ¶ Et ꝓprie ſanies laudabilis alba lenis eqͣlis q̄ ꝯſecuta ē cōplemētū digōnis: et neqꝫ aſſociat̉ ei fetor cū ī ea nō ſit putrefa ctio: ⁊ fortaſſe nō euacuat̉ a fetore paruo ſanies cui accidit cū adiutorio caliditatꝭ innate ⁊ alteriꝰ extranee. Et nos quideꝫ iaꝫ locuti fuimus de ſanie in locis alijs. ¶ Oſtendit que ē ſanies laudabilis. Iuxta qd̓ intellige ꝙ cā quare ſanies laudabilis dꝫ eē alba duplex reddit̉ rō. Una ē quā ponit Gal̓. in fine cōmēti ſcd̓i ꝓnoſt. Nā ſicut dictū eſt virtꝰ alteratiua membroꝝ agēs in maͣm ipſaꝫ di gerēdo ẜm ꝙ pōt cōuertit eam in ſanic̄: ⁊ qꝛ ī alteratiōeꝫ ⁊ digōne hec virtus inqͣꝫtū pōt aſſimilat id qd̓ digerit mē bris ipſis ⁊ precipue radicalibꝰ cū membra radicalia ſint alba: iō ſanies fit coloris albi. ¶ Et ſi quis dicat cuꝫ vlcus ſit aliquādo in mēbro carnoſo ⁊ caro ſit coloris rubei: vt pꝫ: ad ſenſuꝫ videt̉ ꝙ tūc virtus illiꝰ mēbri agēs in talem maͣm aſſimilās mēbro cuiꝰ eſt illa virtus ⁊ ſuꝑfluitas nu trimēti ex qua fit ſanies debeat facere ſaniē coloris rubei ¶ Dd̓m eſt ad hoc ꝙ dato ꝙ vlcꝰ ſit in carne ſanies in ta li vlcere generata eſt coloris albi. pͥmo ꝗdem qꝛ ſubſtan tia, carnis in ſe: lꝫ videat̉ coloris rubei exiſtere recens cū ſanguine ſuo tamē in ſeipſa plus declinat ad colorē albū qͣꝫ rubeū: quod apparet qꝛ ſi caro mollificet̉ in aqͣ ⁊ ab luatur a ſanguīe ſuo vr̄ albeſcere. ſcd̓o etiā: qꝛ ꝑ quālibet carnē ſunt diſperſi villi venaꝝ ⁊ arteriaꝝ ⁊ neruorū que ſunt membra radicalia alba: ⁊ ꝓpterea virtus carnis nō ſic agit in illā. maͣm quin etiā agat virtus illoꝝ membro rum ſpermaticoꝝ: qꝛ talia membra vt multū in corpore ſuperant. Idcirco plus accidit aſſimilatio taliū mēbroꝝ ad ipſa. Alia cauſa: qꝛ ſanies ē coloris albi ⁊ que pōt ex trahi ex dictis ph̓i ſcd̓o de gn̓atiōe aīaliuꝫ. Nā ponit ibi ꝙ cā quare ſperma ē albū ē: qꝛ habēs ſpiritū multum cū ex corpore egreditur ſpumoſuꝫ aut aereū ꝑmixtuꝫ cum aquoſo albedinē facit ſicut videmꝰ in niue que ē alba. Si mili ergo modo talis humiditas fit coloris albi: cā quare ſit lenis ⁊ equalis dicta eſt pͥus in tractatu apoſtematum calidorū in capl̓o de iudicijs ſaniei ad qd̓ capituluꝫ ipſe hic nos remittit. Et iſta q̄ h̓ nos diximus de ſanie non di ximus niſi: qꝛ ibi perfecte dictū nō erat ⁊cͣ. ¶ Ulcera autē q̄ accidere faciūt ſpaſmū ⁊ vlcera putrefacta ſcroffuloſa ⁊ algero mati ⁊ corroſiua ⁊ canceroſa: ⁊ q̄ eoꝝ cur 99 In vniuerſali .III. Tractatus ſu currūt ſunt ī ꝗbꝰ non generat̉ ſanies: īmo qn̄ apparet in vlcere ſanies ⁊ apoſte ma eſt ſignū bonū cum quo non timetur ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio rōnis ⁊ his ſimilia: qͣꝫuis ſint in loco qd̓ facit illud neceſſari um ſicut ſunt mēbra poſteriora ⁊ anteri ora ⁊ niſi res pertranſierit terminū: Qd̓ ſi apoſtema occultet̉ ſubito ⁊ redeat non ſoluetur per pus aūt ei ſimilia. ¶ Prius Aui. ponit modos ⁊ diuerſitates vlceꝝ q̄ vtpluri mum ſumunt̉ ex his que cōſequūt̉ vlcera ſicut cāe faciē tes ad ſanatione corꝑis cuꝫ tales cauſe ꝑmutant̉ ⁊ que ſu munt̉ ex his que cōponūtur cū vlcere ſint quoꝝ curatio ne vlcus curari non pōt. In ꝑte iſta tangit diuerfitates qͥ cadūt in vlceribꝰ: que diuerſitates cōſiderant̉ in vlceribꝰ inqͣꝫtum vlcera ſint ſuſpecta ⁊ magna ⁊ mala vl̓ rōne ma ſitie ⁊ peſſimitatis vlcerū: vel rōne mēbrorū in ꝗbꝰ fiunt vlcera. Et diuidit̉ parsⁱ iſta in duas. Primo ponit hmōi diuerſitates ⁊ dr̄ias vlcerū rōne quoꝝ vlcera dicunt̉ ma gna ⁊ timoroſa: ⁊ cū hoc oſtēdit quid in talibꝰ vlceribꝰ ap parens eſt ſignificatio mala: ⁊ ꝗd eſt ſignificatio bona. in ſcd̓a parte: qꝛ vnus modus iſtius diuerſitatis ſumitur ex ꝑte membroꝝ rōne quoꝝ cū in eis accidūt vlcera dicunt eſſe ſuſpecta ⁊ timoroſa: idcirco oſtendit que ſūt maxime tales ꝑtes in ꝗbus cū accidūt vlcera ſunt ſuſpecta ⁊ timo roſa: ⁊ on̄dit ꝓpter ꝗd accidētia in talibꝰ mēbris ſunt ſu ſpecta ⁊ timoroſa. ſcd̓a ibi. Amplius vicinātia ei ſūt ī mē bris neruoſis. ¶ Circa pͥmā ꝑte ē ītelligendū ꝙ vult no bis inſinuare duo Aui. Et eſt pͥmū que ſunt vlcera ſuſpe cta ⁊ timoroſa ex peſſimitate ⁊ malitia eoꝝ que ſūt vlcera putrefacta ⁊ ſcroffuloſa ⁊ corroſiua ⁊ canceroſa ⁊ algero mati q̄ dicta ſūt iſto noīe a quodā ph̓o dicto algeromat ꝗ curabat vlcera hmōi peſſima ⁊ maligna. Ulcera auteꝫ maligna rōne mēbroꝝ in ꝗbꝰ fiunt ſūt vlcera facta in mē bris ad qͦ eſt aptus cōſequi ſpaſmus: aut permixtio rōnis aut aliud accūs malū ꝓpter qd̓ timet̉ de morte ſicut ſunt vlcera facta in membris neruoſiꝫ in parte anteriori vl̓ po ſteriori. vlcera facta in mēbris pectoralibꝰ: ⁊ ſil̓ia. Aliud quod vult Aui. īſinuare eſt ſignificationes ꝑ quas cogno ſcimus bonitatē ⁊ rectificationē vlcerū iſtoꝝ ⁊ malitiam ⁊ timorē mortis in eis. Iſta aūt ſigna maxīe ſūt duo: vnū eſt quod ſumit̉ a ſanie. Nā qn̄ in eis ē apparitio ſaniei: ⁊ cōtinuatio ipſiꝰ laudabilis eſt ſignū bonum: qꝛ tunc ē ſi gnum rectificatiōis vlceꝝ: ⁊ ꝙ nō eueniāt ſpaſmꝰ ⁊ ꝑmix tio rōnis q̄ ſunt apta accidere ī talibꝰ vlceribꝰ. Aliud qd̓ ſumit̉ ab apoſtemate.i. tumore apparēte in partibꝰ circū ſtantibꝰ vulneri. Naꝫ qn̄ etiā hoc apparet ē ſignū bonuꝫ preſeruās ab accidētibus illis? qn̄ aūt in iſtis vlceribꝰ ſa nies nō apparet: īmo remanent cruda ⁊ indigeſta: nec ēt apparet tumor in ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ: īmo apparent labia detumēfacta: aut ſi in eis tumor īcipiat apparere ſubito tamē diſpar eat eius aduētus: ⁊ ſil̓r etiaꝫ diſparet ſubito aduētus ſaniei: tūc ſignificatio ē mala ſignificās aduētuꝫ ſpaſmi aut permixtiōis rōnis ſequētis ad vlcera talium membroꝝ. Rō aūt ⁊ cā quare aduentꝰ ſaniei ⁊ apparitio tumoris in partibus circunſtantibus vulneribus talibus ſunt ſigna bona eſt: quia apparitio ſaniei duo ſignificat: vnum ē quia ſignificat: ꝙ humiditas non diſpargitur in tus ad mēbra nobilia: ſed ꝑuenit ad mēbra exteriora. vn de tollit̉ ſuſpitio ⁊ timor de paſſiōe in membro interiori. Aliud eſt ꝙ ex hoc ꝙ ſanies eſt laudabilis ſignificat̉ ꝙ hͨ humiditas alterationē recipit ⁊ digōneꝫ a calido naͣſi: et per cōſequēs ſignificat̉ ibi eē dominiū calidi naͣlis cuꝫ qͥ vlcus cōſolidat̉ ⁊ curat̉. Apoſtematio ⁊ tumor qn̄ eſt ī ꝑti bus circunſtātibꝰ talibꝰ vlceribꝰ ⁊ labijs vlcerū eſt ſigni ficatio ꝙ ēt materia ⁊ humores ꝓfluunt ad exteriꝰ ⁊ non ad membra īteriora nobilia: ⁊ per ꝯn̄s ſignificat corpus p̄ſeruari a ſpaſmo ⁊ ꝑmixtiōe rōnis q̄ cōtigunt ex hoc ꝙ paſſio ⁊ cā hūoralis nō diſpargit̉ ad membra nobilia. Si aūt vlcus ſit crudū ⁊ˡ ſiccū ⁊ tumor iſte in partibꝰ vel la bijs vulneris ⁊ partibꝰ circūſtātibꝰ vulneri nō appareat ſignificat̉ ꝙ ma virulēta ad neruos diſpargitur ⁊ ad mē bra nobilia ducit̉ paſſio: ⁊ per ꝯn̄s ſignificat̉ aduētꝰ ſpa ſmi aut ꝑmixtiōis rōnis. Aut ſi cōtingat ꝙ in iſtis appare at tumor ⁊ ſanies tamē ſubito diſpar eat: ſignificat̉ etiam ꝙ maͣ que īcipiebat ad exteriora ꝓpelli virtute deficiēte ſubito ad īteriora reuertit̉: vn̄ ēt eſt ſignificatio mala: ⁊ hͦ eſt qd̓ dixit Hyp. ꝗnta ꝑticula afforiſmoꝝ. Quibꝰ tumo res in vlceribꝰ apparēt nō valde ſpaſmātur vel īſaniūt. His gͦ deficiētibꝰ repēte ꝗbuſdā ꝗdē retro ſpaſmi fiūt ⁊c̄. Et in alio afforiſmo ēt dixit. In vulneribꝰ malis ⁊ fortibꝰ tumor nō appareat magnum laxa bona: cruda vo mala. ¶ Ex his q̄ dicta ſūt apparēt duo. Unū ē ꝙ ſicut ī vlceribꝰ taliū mēbroꝝ apparitio ſaniei ⁊ tumoris ē ſignū bonum cōtrariū v̓o malū: ita ēt ē in vlceribꝰ recētibꝰ taliū mem broꝝ.ſ. neruoſoꝝ: ⁊ iſtd̓ hītū fuit ſupra ī tractatu de vulne ribꝰ. 2º ca. ꝑꝑea ſicut apꝑebit īferiꝰ ī tractatu de vulneri bus neruoꝝ: curatio iſtoꝝ vulneꝝ qn̄ ī eis timet̉ accn̄ꝫ n̄ eſt ꝑ vnitionē ⁊ īcarnationē: ſicut ē cura alioꝝ vulneꝝ: ſꝫ eſt alio mō. ¶ Scd̓o apꝑet ꝙ qn̄ Auic̄. dixit ꝙ apparitio apatisⁱ ī talibꝰ ē ſignū bonū nō ītelligit̉ hic ꝑ apa ꝙ apet̉ circa id vulnꝰ qͣꝫtū ad mēbꝝ ītrīſecū qd̓ ap̄a fit ēt cū exce catiōe ⁊ obſtruſiōe orificij ipſiꝰ vulneris. Nā id ap̄a ſuꝑ ueniēs in talibꝰ vulneribꝰ ē mortale ⁊ cā ſpaſmi: ſicut dr̄ in illo afforiſmo. In vulnere ſpaſmꝰ ſuꝑueniēs ē mortale vn̄ ēt tota intētio medici in cura taliū dꝫ eē circa ꝓhibitio neꝫ ⁊ ſedationē talis ap̄atis: ſic̄ apꝑebit īferiꝰ: ſꝫ ītelligit̉ hͦ ꝑ ap̄a.ſ. tumor apparēs ī labijs vulneris cum remanētia aꝑitōis orificij vulneris: vn̄ pōt humiditas reſudare ad extra: ⁊ iſto mō tumor apparēs ī his ē ſignificatio bona ꝓ pter cāꝫ p̄dictā: ⁊ hoc ē: qꝛ h̓ vult dicere. Aui. ⁊ de hac maͣ fuit ēt dcm̄ ſupra ī tractatu de vulneribꝰ ca. p̄dicto. ¶His ergo p̄miſſis facile ē ītellige̓ lr̄aꝫ Aui. Dicit gͦ: vlcera aūt ⁊c̄. Algeromati dicunt̉ vlcera algeromati ab illo ph̓o ꝙ curabat illa vlcera peſſima ī ꝗbꝰ erat multa malitia qͣꝫuis ſint ī loco: ꝙ illud facit necͣiū hoc ē dicere ꝙ dato ꝙ vlce ra ſint ī loco ī quo cū accn̄t ſunt apta facere accidere ſpaſ mum ⁊ ꝑmixtionē rōnis: ⁊ alia accn̄tia mala: tn̄ ſi apꝑet aduētꝰ ſaniei ⁊ tumor p̄ſeruat̉ īfirmus ab euētu ſpaſmuet ꝑmixtiōe rōnis ſicut ſunt mēbra poſteriora: ſupple talia mēbra in ꝗbꝰ cū accidūt vlcera ē timor de aduētu ſpaſmi: ⁊ itelligit ꝑ mēbra poſteriora ꝑtes poſteriores q̄ vicinan tur nūche ⁊ alijs mēbris neruoſis: tales.n. ꝑtes maxime neruoſe ſunt: qꝛ multitudo neruoꝝ ex ꝑte poſterioꝝ ꝓce dit. Et anteriora.i. ⁊ ſic ēt ſūt mēbra anteriora.ſ. neruoſa ſicut ſūt vulnera facta ī genu vel ꝓpe. Nā cū ī iſtis accidit vlcus ē aptū ꝯtīgere īde ſpaſmꝰ ⁊ ꝑmixtio rōnis vl̓ ſicut mēbra āteriora.ſ. circa pectꝰ ⁊ mēbra ſpūalia ex ꝗbꝰ cum vulnus ī eis accidit ē in eis aptitudo vt eueniat ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio rōnis vel alid̓ accn̄s malū vt dr̄ in ſequēti.§. Et ſubdit Aui. niſi res ꝑtraſierit terminū.i. qn̄ maͣ ē tāte quā titatis ꝙ nō ſolū vulnus apatū replet̉ ex ipſa: immo ēt ex ea fluit ⁊ diſpargit̉ ad mēbra interiora: vn̄ qn̄ cōtigerit ꝓ pter magnitudinē ap̄atis nocumētū repletionale nō ſolū fieri ī ꝑtibꝰ exterioribꝰ veꝝ ēt ī īterioribꝰ. Tūc ēt tali tuore apparēte poſſet p̄uenire ſpaſmꝰ. tn̄ qꝛ hͦ raro accidit iō hͨ raro cōtingit. Et iō dixit Hy. in p̄dicto affo. Quibꝰ in vul neribus tumores apparēt nō valde ſpaſmant̉ vel īſaniūt. Dicit.n. nō valde vt dicit Gal̓. in cō. qꝛ ēt his apparētibꝰ aliqn̄ pol̓e ē ꝙ ſpaſmēt ⁊ inſaniēt: ſed tn̄ hoc raro accidit ⁊ id idē vult dice̓ Aui. h̓. Et ſubdit Aui. h̓ poſtea ꝙ ſi ap̄a ideſt tumor apparēs ī vulnere occultet̉ ſubito.i. diſpar e at ſubito ⁊ redeat.i. qꝛ retrocedat maͣ.ſ. ad interiora nō re Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. De vlceribus Fen .IIII. ſoluet̉ ꝑ pus ⁊ ei ſil̓ia.i. nō accidet: tūc reſolutio illiꝰ tumo ris ꝑ gn̓ationē ſaniei vel hūiditatꝭ ſimilis ſibi: immo ſi ac cidit ꝙ diſꝑgat ⁊ occultet̉: ꝑꝑea: qꝛ maͣ ad interiꝰ retroce dit: hoc a̓t.ſ. ē ſignificatio mala. Et ꝓpter ea dictū ē pͥus ꝙ dato ꝙ tumor appareat: ſi tn̄ ſubito diſpareat talis diſpa rētia ſubito nō accidit ꝓpter reſolutionē maͣe: aut qꝛ maͣ ī ſaniē cōuertit̉: qꝛ tales oꝑatiōes nō eſt pol̓e fieri ſic ſubito idcirco ē ſignificatio mala cū ſignificet maͣm regredi ad mēbra nobilia: ⁊ hͦ ē qd̓ dicit Hyp. ī p̄dicto affoº. his vero ſcꝫ tumoribꝰ nō apparētibꝰ repēte.i. repēte diſparētibꝰ ꝗ buſdam ꝗdē retro ſpaſmꝰ ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Amplius ſūt vicinātia mēbris neruo ſis ſicut vlcera dorſalia: qm̄ ſunt in vicini tate dorſi ⁊ uuche: ⁊ vlcera que cadūtⁱ in anteriore parte coxe ⁊ genu: qm̄ ip̄a iteꝝ ſunt ſicut lacerti neruoſi ī ꝗbꝰ res ꝯuerti tur ad ſpaſmū ⁊ ꝑmixtioneꝫ rōnis ēt. Si aūt euenit in mēbris neruoſis plurimuꝫ quoꝝ ē in antecedēte extēſionis corꝑis ti met̉: aut curſus ſanguinis ſi ceciderit ī medietate inferiori extēſionis: ſil̓r timet̉ ex eis qn̄qꝫ ꝑmixtio rōnis: ⁊ timet̉ ꝙ ca dit pleureſis ⁊ ſanioſitas poſt ipſā: aut ꝙ ꝓueniat ſputū ſanguīs ſi ceciderit in me dietate ſuꝑiore eiꝰ: ⁊ tu iā ſciuiſti intētio qn̄qꝫ timet̉ in eis iteꝝ ꝑmixtio rōnis. ¶ In ꝑte iſta: qꝛ vidcm̄ eſt ſuſpitio ⁊ timor in vulneribus vnomō cōtīgit rōne mēbri in quo fit on̄dit q̄ maxime ſūt mēbra exteriora in ꝗbꝰ cū accidūt vlcera ſūt ſuſpecta ⁊ ti moroſa: ⁊ ꝓpter ꝗd ſūt ſuſpecta ⁊ timoroſa: ⁊ duo facit. pͥ mo oſtēdit in ꝗbꝰ ꝑtibus vulnera cōtingētia ſūt apta pro uocare ſpaſmū ⁊ ꝑmixtionē rōnis: qꝛ.ſ. ea q̄ cōtingūt ī mē bris multū neruoſis ex ꝗbꝰ.ſ. cito nocumētū ꝑuenit ad ce rebrū. ſcd̓o on̄dit in ꝗbꝰ ꝑtibꝰ vulnera cōtingētia ꝓuocāt hec accn̄tia: ⁊ ēt alia accn̄tia q̄ ſunt timoroſa ⁊ ſuſpecta. ſcd̓a ibi. Si aūt euenirēt ī mēbris. Qd̓ in pͥma ꝑte dic̄ ma nifeſtuꝫ ē. In ſcd̓a parte dicit ꝙ ſi euenirent.ſ. vulnera in mēbris neruoſis: quoꝝ plurimū ē in anteriori ꝑte corpo ris.i. q̄ ſunt poſita ī anterioribꝰ ꝑtibꝰ corꝑibus incipien do.ſ. a ꝑtibꝰ vētris ꝓcedēdo vſqꝫ ad terminū mēbroꝝ ſpi ritualiū ſi acciderit.ſ. vulnus ī medietate īferioris extēſi onis.i. circa ꝑtes mēbroꝝ īferioꝝ: vtputa qꝛ accidat circa ꝑtes vētris timet̉ curſus ſanguinis: aut.i. egritudo ⁊ flu xus ſanguīs per ꝑtē īferiorē: hoc eſt qn̄ maͣ q̄ debebat ꝓ cedere ad exteriꝰ defluit ⁊ deriuat̉ ad epar. i. ad īteſtina: tūc.n. egredit̉ egeſtio ſanguinea: ⁊ qͣſi epatica: ⁊ p̄cipue hoc accidit ſi in vulnere prius apparet tumor coloris ru pei: ⁊ iſte tumor poſtea diſpareat ſubito: ⁊ ſil̓r timet̉ ex eo ideſt ex iſto ēt vulnere exn̄te.i. accn̄te ī partibꝰ regionis ī ferioris qn̄qꝫ ꝑmixtio rōnis: ⁊ hoc eſt qn̄ maͣ ⁊ paſſio deri uatur ꝑ neruos ad cerebrū: ⁊ ſi vulnus accidat ī medieta te ſuperioris eiꝰ.i. in regione mēbroꝝ ſuperioꝝ ſpūaliuꝫ timetur.ſ. qn̄qꝫ ꝙ accidat pleureſis: ⁊ hoc qn̄ maͣ deriuat̉ ad pāniculū tegentem coſtas ⁊ faceret egritudinē reple tionalē in ipſo ex quo accidit ap̄a ⁊ ſanioſitas: ⁊ hoc acci dit: vel qꝛ ex pleureſi poſtea cauſet̉ empima ⁊ ſanioſitas in pectore: ꝓpter ea: qꝛ ꝯuertit̉ maͣ pleureſis in ſaniē que poſteaⁱ coadunat̉ in ꝯcauo pectoris: ⁊ hoc accidit forte: qꝛ ſanies exn̄s in vlcere apato detumeſcēte vulnere ſubito recurrit ad pectꝰ ⁊ fit empima. aut ꝑuenit īde ſputum ſan guinis: ⁊ hoc ꝗdē cōtingit ſi ꝓpter recurſum maͣe ad ꝑtes pectoris accidat venas extēdi ⁊ ſcīdi: vnde ſanguis egre ditur ⁊ accidit ſputū ſanguīs ex quo accidit vt iſti poſtea ſint parati ad ptiſim. Subdit aūt: qꝛ fecerat mētionē d̓ ſa nioſitate ī pectore ꝓ cōpleta d̓claratiōe iſtiꝰ remittit ad ter tiū canonem vbi determinat de ſanioſitate ⁊ empimate. Et qn̄qꝫ timet̉ ī eis iteꝝ.i. in talibus vlceribꝰ taliū ptium ꝑmixtio rōnis: ⁊ hͦ ꝗdē eſt ſi maͣ ad cerebrum ꝑducat̉: aut nocumētū ad ip̄m ꝑueniat. Si gͦ ex dictis cōſideremuꝫ re greſſuꝫ maͣe q̄ ē cā nocumēti magni triplicē pōt hr̄e reg onē ad quā ꝯuertit̉ ꝗ regreſſus denotat̉ nobis ꝑ pͥuatiōeꝫ ſaniei ⁊ tumoris: aut ſubitā diſparētiā ip̄oꝝ. Nam aut re gredit̉ ad mēbra ſuperioris regiōis: ⁊ tūc cauſat ſpaſmuꝫ ⁊ ꝑmixtionē rōnis. Aut regredit̉ ad mēbra inferioris regi onis: ⁊ tūc maximū fluxū cauſat vel egeſtionē ſanguineā aut reuertit̉ ad regionē mediā: ⁊ tūc cauſat vel pleureſiꝫ vel ſanioſitatē ī pectore vel ſputū ſanguīs. Cā āt diuerſi tatis ipſiꝰ maxime vr̄ ſumi ex duobuꝫ.ſ. ex aptitudine mē bri recipiētis: hec āt eſt debilitas mēbri recipiētis: naꝫ ad locū debiliorē maͣ defluit. Scd̓a cā pōt ſumi ex aptitudīe mēbri mittētis vel a qͦ maͣ cōfluit.ſ. ex ꝑte loci diuerſi vul neris apati. Nā ſi vulnꝰ apatis ſit magis circa ſuperiora vr̓ ꝙ qͣꝫtū eſt ex hͦ ꝙ maͣ ſit magis apta recurrere verſus cerebrū: vn̄ gn̓at̉ ꝑmixtio rōnis vel ſpaſmꝰ. Si vero ſit ī mēbris inferioribꝰ: vr̄ ꝙ ſit magis apta recurrere ad mē bra īferiora: vn̄ cauſat̉ egeſtio ſanguis. Si aūt ſit in parti bus medijs: vr ꝙ ſit magis apta recurrere ad pectus: vn̄ cauſat̉ aut pleureſis aut empima aut ſputū ſanguinis: et hec eſt intentio Aui. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et de ſignis bonis in vlceribus ē vt in circuitu eoꝝ naſcant̉ pili ꝗ ceciderunt. nē ſanioſitatis ī pectore ex lib. tertio. Et ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit quoddā ſignū per qd̓ cognoſcim qn̄ in vlceribꝰ malis accidit ꝙ ipſa rectificat̉: lꝫ id ſignuꝫ melius fuerit poſitū ſupra inter p̄dicta: ⁊ dicit ꝙ bonuꝫ ſi gnū eſt in vlcere vt renaſcant̉ pili in ꝑtibꝰ circunſtātibus a ꝗbus ceciderūt. Et cā huiꝰ eſt: qꝛ vt dcm̄ fuit pͥus caſus piloꝝ accidit maxime in vlceribꝰ mollibꝰ in ꝗbus mult humiditas corrupta exit corrūpēs radices pilorum. S ergo incipiant pili renouari ſignificatur exiccatio humi ditatis ſuperflue ⁊ reetificatio eiꝰ: vnde ſignificatur per hoc fit ſanatio taliū vlceꝝ: ⁊ ꝙ talia vlcera in via ſanatie nis procedunt. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et corpora ſuſceptibiliora curationis vlceꝝ ſunt que ſūt melioris cōplexionis ⁊ paucioris hūiditatis ſuꝑflue cū inuen tione ſanguinis boni in eis. Illa vero q̄ ſunt multe humiditatis aut ſiccitatis ſūt tarde ſuſcipiētes rectificationē vlcerum quāuis humida ſicut infantiū ſint ſuſce ꝑtibiliora qͣꝫ ficca ſicut ſenū ⁊ ꝓpͥe qn̄ cō plexio ē radicalis ſicca priuata ſanguine mundo ⁊ accidētalis hūida mollis ſicut in ſenibus iteꝝ: ⁊ ꝓpter illud iterū fit in hydropicis curatio vlcerum eoꝝ diffici lis: ⁊ in pregnātibus iterū propter reten tionem ſuꝑfluitatū earū: propterea ꝙ ip ſarum menſtrua retinent̉. Sꝫ in ſenibus non ſanant̉ eorum vlcera ꝑꝑ illud: ⁊ pro pter paucitatē ſanguinis eoruꝫ boni. ioo In vniuerſali Tractatus III In parte iſta Aui. docet in ꝗbꝰ corporibꝰ rōne cōplexio nis vlcera facl̓r ſānant̉: ⁊ in ꝗbꝰ difficil̓r. Nā ī illis corpori bus in ꝗbꝰ virtꝰ alteratiua ē fortior: hūiditas ēt q̄ ſubijcit̉ per gn̓ationē carnis ē melior: ſuperfluitas ēt accn̄talis: made faciēdo vulnꝰ ꝯſolidationē ꝓhibet ē paucior in ta libꝰ vlcera meliꝰ ꝯſolidant̉: qꝛ ibi oēs cāe faciētes ad ſa nationē eiꝰ cōcurrūt: hec aūt ſunt corꝑa melioris cōple riōis. In corporibꝰ aūt ſuperflue hūiditatis: ꝓpterea qꝛ ſuperfluit in corpore maͣ hūida.ſ. made faciēꝫ vulnꝰ nō ſic facil̓r ſanant̉ vlcera: in ſiccis aūt: qꝛ d̓ficit maͣ bona q̄ ſubi icidꝫ per viā gn̓atiōis carnis: tū ēt qꝛ virtus alteratiua ⁊ nutritiua in talibꝰ ē debilis: difficiliꝰ accidit ſanatio ipſo ruꝫ vlceꝝ: ⁊ adhuc accidit in eis vlcus difficilis ſanatiōis ſi in talibꝰ corporibꝰ cuꝫ ſiccitate cōplexiōis naͣlis abun det humiditas multa extranea: tunc.n. d̓ficit maͣ bona naͣ lis ⁊ auget̉ humiditas impediens: ſicut accidit in corꝑibꝰ q̄ ſūt in vltima ſenectute: ⁊ hͦ ē qd̓ dicit: lꝫ alia in modum correlarij immiſceat q̄ ſunt manifeſta ⁊ plana. ¶ Et qn̄qꝫ ſanant̉ vlcera: deinde reſcin dunt̉: qm̄ nō generat̉ in eis caro niſi an te mūdificationē: qn̄ ergo retinet̉ in eis ſuꝑfluitas nō munda oportet inde vt cor rumpat̉ cōtinuitas proueniens ſecūdo. Et quādoqꝫ exiſtimātur fiſtule propte rea ꝙ accidit eis diſpoſitio exiccationis ⁊ retentiōis ꝓhibetis reſpirationē ꝙ ip ſe ſunt ſanate: qm̄ eaꝝ diſpoſitio ē ſimiliſ ſaluti ſicut diximus: deinde reſcindunt̉ ꝑꝑ quēlibet motuꝫ ⁊ cōmotionē et tuſſiꝫ ⁊ offenſioneꝫ ⁊ malitiā iacendi ⁊ alia. ¶ Superiꝰ Aui. declarauit modos ⁊ diuerſitates que ſūt in vlceribꝰ rōne eoꝝ a ꝗbꝰ ſumit̉ alia īdicatio ⁊ intētio cu ratiua qͣꝫ illa q̄ ſumit̉ a ſol̓one ꝯtinuitatis. In ꝑte iſta vult oſtēdere cām quorūdā accn̄tiū que accidūt circa vlcera: ⁊ tria facit. Primo reddit cām cuiuſdaꝫ accn̄tis qd̓ acci dit poſt cōſolidationē quorūdā vlceꝝ nō verā: puta red dit cām huius accn̄tis: qͣre aliqn̄ accidit mēbrū reſcindi: poſtqͣꝫ vr̄ eē ſanatū ab vlcere. ſcd̓o reddit cām cuiuſdā ac cidētis qd̓ aliqn̄ accidit: dū vulnus ꝯſolidat̉: puta qͣre ī ꝗ buſdā vlceribꝰ: dū ſunt in viā cōſolidatiōis naſcit̉ caro ſu perflua nō bona. tertio reddit cām cuiuſdā alteriꝰ accidē tis qd̓ remanet ī mēbro. ſcd̓a ibi. Et de vlceribꝰ in quibꝰ naſcitur caro mala q̄dā ſunt. tertia ibi. Cū ꝓlongat̉ ſpac um. Prima in duas. pͥmo facit qd̓ dcm̄ eſt. ſcd̓o on̄dit ꝙ a duplici cā pōt id cōtingere. ſcd̓a ibi. Et qn̄ eſtimant̉ fiſtu le. Prima gͦ cā quā ponit ꝑꝑ quā accidit mēbrū reſcindi: qd̓ vr̄ eē ſanatū ab vlcere ē: qꝛ in talibus vlceribꝰ admini ſtrata ē medicina gn̓atiua carnis: aut dimiſſa eſt fieri gn̓a tio carnis: anteqͣꝫ ꝑfecte ſint mūdificata a putredine vel ſordicie exn̄te ī eis ex quo ꝯtingit ꝙ ſuꝑfluitas eiꝰ rema nens q̄ mūdificata nō ē ꝙ ipſa poſt tēpus putrefit ⁊ putre facta ē neceſſe vt ꝓpter putredinē q̄ etiā fit in carne ꝑtes carnis reſcīdant̉ de nouo. ſcd̓a cā quā ponit eſt: qꝛ vr̄ ali qn̄ ꝓpter medicinā que fortiter exiccat humiditatē vlce ris que ex ꝓfundo veniebat: ⁊ mō nō venit ⁊ partes vlce ris ſunt quaſi vnite ꝙ vlcera ſunt ſanata: ſicut accidit ī fi ſtulis. Sed malitia que in carne vel mēbro fiſſa eſt vel re mota non ē: immo remanet: accidit poſtea ꝙ ꝓpter aliqͣꝫ leuem cauſaꝫ partes que ꝑfecte vnite non erāt reſcindūt̉: ⁊ redit etiā multiplicatio humiditatis: ſicut prius que ꝓ pter putrefactionem. quā facit partes abinuicem ſeparat ⁊ diſtinguit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et de vlceribus ī ꝗbꝰ naſcitur caro que daꝫ ſunt in ꝗbꝰ naſcit̉ caro addita ⁊ que dam in ꝗbus non naſcit̉ illud: et illa in ꝗ bus generat̉ caro addita ſunt illa in qui bus fit feſtinatio naſcētie carnis ante mū dificationem: et illa in quibus non naſci tur illud ſunt illa in quibus nō naſcitur caro: niſi poſt mundificationem. ¶ Reddit cām ꝓpter quā in ꝗbuſdā vlceribꝰ cū ſunt i viā ꝯſolidatōis gn̓atur caro ſuꝑflua ⁊ mala ex qua poſtea nō accidit vera cōſolidatio ſed mēdoſa. In ꝗbuſda aūt hͦ nō accidit. Et cauſa huiꝰ tota nō ē alia niſi imperfecta mūdi ficatio aut ꝑfecta. In ꝗbus.n. nō ſit ꝑfecta mūdificatio pu tredinis accidit ꝙ maͣ putredinis q̄ ſubijcit̉ gn̓ationi car nis non ē naͣlis perfecte: vn̄ caro gn̓ata ab ipſa nō ē natu ralis: ſed mala ⁊ ſuperflua. Sed in ꝗbus ſit perfecta mū ficatio accidit ꝙ materia que ſubijcitur gn̓ationi eſt bo na ⁊ munda: vnde ⁊ caro generata ab ipſa eſt bona ⁊ na turalis. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cum ergo ꝓlongat̉ ſpaciuꝫ vlceris et corrodit̉ et putrefit et deſtruit̉ d̓ ſubſtā tia eius res plurima: tūc nō expectat̉ con ſolidatio eius niſi ẜm profundū. Et ꝓpͥe qn̄ vlcus ē antiquū retinens ſpacio anni ⁊ ꝓprie qn̄ ē diſruptū ⁊ incipit ex eo diſ ruptio ſcꝫ fiſtula: ⁊ antiquū neceſſe eſt vt educat os ex oſſibus que eis ſunt vicina. ¶ In parte iſta reddit cām cuiuſdā accn̄tis: qꝛ ī mēbro re manet poſt perfectā ꝯſolidationē quorūdaꝫ vlceꝝ: puta qͣre poſt cōſolidationē quorūdā vlceꝝ remanet cicatrix cōcaua: ⁊ duo facit. Primo on̄dit ī ꝗbus vlceribꝰ hoc ac cidat. ſcd̓o in ſpāli vr̄ exprimere quedā ex illis vlceribus ſcd̓a ibi. Et vlcera ꝗdē melācolica. In pͥma ꝑte non vult aliud dicere Aui. niſi ꝙ in vlceribꝰ qͥ antiqͣ ſunt in ꝗbuꝫ ꝓ pter antiꝗtatē ꝑuenit corruptio ad os: īmo corruptio oſſi eſt cā antiquatiōis ipſoꝝ cum talia vlcera cōſolidari nō poſſint niſi auferatur aliqͣ pars ex oſſe: neceſſe ē vt ꝓpter ablationē ꝑtis oſſis poſtea fiat cōſolidatio ẜm cōcauitatē ⁊ ꝓfunditatē mēbri. Et ex hoc ſeꝗtur ꝙ quāto pars oſſis eſt maior q̄ egredit̉ tanto cicatrix poſtea remanet magis cōcaua: quāto aūt minus ꝑs oſſis egredit̉ tāto cicatrix mi nus remanet cōcaua. Et idē dicit Hyp. in ſcd̓a ꝑticula af foriſmoꝝ. Uulnera quecunqꝫ annua fiunt neceſſe eſt os emittere ⁊ cicatrices cōcauas fieri. it ꝓpter ꝗd eſt ed aliquis dubitaV. neceſſe: ꝑpt ablationē oſſis fieri cicatricē cōcauā: nam aliqꝫ dicet que naͣ poterit tantā carnē gn̓are que replebit locū ꝑtis oſſis deꝑditi. Nā nos videmꝰ ad ſenſum ꝙ aliqn̄ in vlceribuꝫ in naſcētia carnis gn̓atur caro bona que ſuꝑfluit in quan to: vn̄ ē neceſſe diminuere eaꝫ vt cicatrix nō fiataltior cu te: ergo loco oſſis deperditi multiplicari poterit tāta quā titas carnis ꝙ replebit̉ locus ille. Itē Gali. in tegni dicit ꝙ loco oſſis deperditi gn̓atur porus ſarcoydes. Si ergo loco ꝑticule deꝑdite gn̓at̉: alia ꝑticula: vr̄ ꝙ nulla conca uitas debeat fieri vel debeat remanere. ¶ Dd̓m eſt omiſ ſa cā quā alij ſolēt cōiter dicere que cānulla eſt: qꝛ cā eſt hec ꝓpterea qꝛ qn̄ aliqͣ particula oſſis deperdit̉ iaꝫ labia vulneris īcipiūt depͥmi ad īferius: qm̄ os eſt ſuſtētamētū carnis ⁊ cutis. Unde videmus ad ſenſum in vulnere cra nei in quo amittit̉ aliqͣ particula cranei. qꝛ ēt dato ꝙ ẜm mediū vlceris gnetur ⁊ augmētet̉ aliqn̄ caro ſuper cutē: n 4 Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auic̄. De cura vlcerum Fen .IIII. ſemper remanent tn̄ depreſſa īferius labia vulneris cir cūſtātia que debēt vniri: vnde qꝛ inferius depͥmunt̉ non pōt fieri conſolidatio ⁊ vnitio inter ea niſi ẜm cōcauitatē ⁊ depreſſionē. Et hec ꝗdem maxime apparet qn̄ particu la oſſis que eleuat̉ ē ſenſibilis quantitatis: ⁊ maxime hec cōtingunt qn̄ ſic eleuatur particula ꝙ os vſqꝫ ad ꝓfundū eleuat̉ ita ꝙ remanet ꝑforatū ex ꝑte vtraqꝫ ſicut apparet in vulneribus cranei qn̄ ex ipſis aufertur aliqua particu la oſſis ſic ꝙ detegat̉ dura mater: tūc.n. in eis maxime ac cidūt cicatrices cōcaue fieri: cōuenit etiā ꝙ hec ꝓfundi tas ⁊ cōcauitas in cicatrice dlus apparet in proceſſu poſt cōſolidatoneꝫ qͣꝫ in pͥmis: ꝓpterea qꝛ pͥorus ſarcoydeꝫ ꝗ generat̉ in loco oſſis deperditi tēpore ꝓcedente exicca tur cū pͥmo eēt mollis ⁊ tener: ẜm qd̓ dicit Gal̓. in tegni. ⁊ ꝓ tāto: qꝛ iſte pͥorus tēpore ꝓcedēte exiccatur: ad exiccati onem aūt ſuā minuitur tumor: hinc ē ꝙ tunc manifeſtior apparet depreſſio: ⁊ ex his apparet ſubtiliter intuenti ſo lutio ad predicta. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et vlcera quidem melancolica non ſa nantur niſi ab eis auferat̉ tota eorum cor ruptio vſqꝫ ad carnem ⁊ oſſa ſana. ¶ Quia oſtēderat in gn̓ali in ꝗbꝰ vlceribus poſt cōſolida tionem perfectā remanet cicatrix cōcaua: hic exdrimit ali qua in ſpāli ex illi vlceribꝰ: ⁊ dicit ꝙ vlcera melancolica non ſanātur ⁊c̄. Aui. vult dicere ꝙ vlcera melācolica vi dent̉ eē ex vlceribus talibꝰ in ꝗbus neceſſe ē auferre plu rimā ſub̓am: ita ēt ꝙ auferatur particula oſſis que eſt ibi corrupta vſqꝫquo perueniamus ad oſſa ſana. Et qꝛ aliter non ſanātur: idcirco in talibꝰ remanet poſt cōſolidationē cicatrix concaua ⁊ depreſſa. Intelligo autem hic per vl cera melancolica non vlcera quecunqꝫ facta a melanco lia: ſed vlcera melancolica hic intelliguntur que carneꝫ habent ſclirotizatam ⁊ induratam vſqꝫ ad os. In talibus enim vlceribus caro illa rectificari non poteſt: īmo opor tet eam abſcindere: ſicut etiam quādo labia vlceris ſunt vehemēter īdurata oportet ex toto ea abſcīdere: ita ēt qn̄ caro vſqꝫ ad os tota ē ſclirotizata opꝫ eaꝫ ex toto abſcin dere: ⁊ qꝛ hoc non accidit fleri ī carne vſqꝫ ad os ꝗn etiaꝫ in oſſe ſit aliqua corruptio qd̓ ſupponit̉ illi carniˢ īmedia te pro tanto ēt auferre oportet ex illo quouſqꝫ veniamus ad partem ſanam. ¶ Deinde cum dicit. Et cauſe bue cum accidūt corrumpūt vlcera ſunt debilitas virtutis membri: quare recipiunt omneꝫ materiam: ⁊ ma litia complexiōis membri: ⁊ malitia ei quod aduenit ei de ſanguine: aut in qua litate: aut in quantitate. In qualitate ve ro plurimum eius eſt propter malitiam complexionis epatis ⁊ color eſt in eo de cliuis ad albedinem plumbeaꝫ: aut citri nitatem: aut propter ſplenem ⁊ eſt color ad nigredinem ⁊ alterationem decliuis ⁊ lentiginoſitatem: quare eſt cum eo ma litia omnium humorum in corpore. Et huiuſmodi quidem preter hoc ꝙ ex ip̄o non acquiritur quod conuertatur in car nem nocet per illud quod cōuertitur ad ipſum de ſuperfluitatibus. In quantita te vero quia additur aut diminuit̉: qua re non inuenitur cuꝫ quo caro vlceris ge neretur. Et eſt vlcus clarum mundum properans ad eſcaram: ⁊ naſcitur ſi ē cor pus mundum pauci ſanguinis. ¶ In parte iſta poſtqꝫ Aui. poſuit diuerſitates que fiunt ī vlceribus reddit cau az quorundā accidētiū cōtingenti um in ꝗbuſdam illoꝝ: ⁊ in his ipſe oſtēdit cauſas diffici lis ſanatiōis vlcerum: ⁊ reducit illas cauſas ad ordinem ⁊ ad quorūdam ſummam: vt oſtēdat in genere quot ſunt cauſe vtplurimū ꝓpter quas vlcera ꝓhibentur a cōſoli datiōe que difficilis ſanatiōis exiſtunt. Et diuidit̉ i duas Primo ipſe enumerat cauſas que ſumunt̉ ex parte eoꝝ que ſunt ſicut ꝓhibitio cōſolidatiōis vlcerum quādo co tingit ꝙ ille cauſe corrumpunt̉. ſecūdo cōnumnerat cau ſas que ſumunt̉ ex parte mēbroꝝ vel accidētiū que com ponunt̉ cum vlcere rōne quoꝝ prohibetur vlcus ſanari: qꝛ ſine curatiōe illoꝝ vlcus ſanari nō pōt. ſecūda ibi. Aut eſt ꝓpter oſtrachoſitatē que accidit. Circa pͥmā partē ītel lige ꝙ lꝫ diſtinguat debilitatē membri a mala cōplexiōe tamen iſta cauſa ad illam reducitur: propterea: quia de bilitas virtutis non niſi ex malitia complexionis accidit. Eſt tamen differentia quantum ad hoc ꝙ Aui. per debi litatem membri intelligit complexionem malam que ē in membro propter quaꝫ debilitatur virtus expulſiua ſic ꝙ nullum ſuperfluum ad ipſum tranſmiſſum poteſt ex pellere: ſed quodcunqꝫ recipit: per malitiam autem cō plexionis intelligit malitiam complexionis ẜm ꝙ ex ip̄a acerdit virtutem attractiuam in membro debilitari: vn de non poteſt ex ſanguine generare carnem bonam ī vl cere. Sic ergo vtraqꝫ iſtarum reducitur ad eandem cau ſam generalem: puta ad malitiam complexionis: lꝫ ī ſpe ciali referatur ad cauſam diuerſam. Et propterea poſſi mus dicere ꝙ cauſe difficilis ſanationis vlcerum que ſu muntur ratione eorum que faciunt ad conſolidationem vlceris ſunt in genere duo ẜm ꝙ duo concurrunt ad ſa nationem eorum: vtputa complexio que eſt ſicut agens cum ſit inſtrumentum virtutis: ⁊ ſanguis qui eſt materia. Et ideo. cauſe que ſummūtur ex parte iſtoruꝫ: aut erit ma la complexio exiſtens in membro vlcerato. aut erit mali tia ſanguinis qui peruenit ad membrum. Sanguis autē peccare poteſt dupliciter: vel in qͣli vel in quanto: vtrūqꝫ enim peccatum impedit conſolidationem eius. Id autē peccatum in quanto in genere eſt duplex: aut quia ſuper fluit: aut quia eſt diminutus: vnde non eſt in vlcere mate ria ex qua generetur caro in ipſo: ⁊ hoc eſt quod vult di cere. Auicen. licꝫ ipſe intermiſceat alia verba que ſūt ma nifeſta. Id autem verbum quod ſubdit Auicē. in iſta par ticula circa finem: ⁊ eſt vlcus clarum mundum preparās eſcaram: ⁊ naſcitur fi eſt corpus mundum: debet ſic expo ni: vult enim dicere Auicen. ꝙ quando cauſa in prohibi tione conſolidationis vſceris eſt diminutio ſanguinis q̄ ad vlcus profluit: tu cum ignoras vtrum corpus ſit mun dum in ſe habens paucum ſanguinem: tunc cognoſces ex iſto ꝙ videbis vlcus clarum: ⁊ mundum ſcꝫ a virulētia ⁊ ſordicie preparans ad cicatricem: quando enim ſic eſt ⁊ tamen non conſolidatur non eſt alia cauſa: niſi quia in corpore iſtius aqundat paucus ſanguis ille tamen ē bo nus: quia ſi ille eſſet malus ſanguis iam perueniēs ad vl cus generaret ſordiciem: aut virulentiaꝫ in ipſo: vnde vl cus illud non eſſet clarum ⁊ mundū: ⁊ hoc eſt quod vult dicere Aui. ⁊ maſtica bene verba Aui. ⁊ non expectes ꝙ tibi vnumquodqꝫ exponatur. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Aut eſt propter oſtrachoſitatem que accidit parieti eiꝰ ⁊ margini ipſiꝰ aūt ꝓ pter dilatationē venarū que adueniunt In vniuerſali III Tractatus IoI ei: aut ꝓpter corruptionē eius incipientē verſus tenebroſitatem et viriditatem et nigredinem: aut propter membrū male cōplexionis quod vicinatur ei. ¶ In parte iſta Aui. ponit cauſas alias difficilis ſanatiōis vſceꝝ que ſumuntur ratiōe eoꝝ que coniūgūtur cum vl cere ꝓhibentia ſanationē eius: aut ratiōe peſſimitatis et malignitatis vlceris. ⁊ dicit. Aut ꝓpter oſtrachoſitateꝫ.i. duritiem multā que parieti marginisʸ ip̄ius.i. in labijs ip ſius vlceris et partibus eius: aut propter dilatatione ve narum: intellige de venis varicibus. Nam iſte quādo di latant̉ ī mēbro vlcerato: reddūt vlcus difficilis ſanatōis. propter ea quia ſubminiſtrāt materiā male qualitatis vl ceri: aut propter membrū male cōplexiōis: quod vicina ret ei: quia ex iſto ſubmergitur mala materia in membro in quo eſt vn̄ prohibet̉ cōſolidatio eiꝰ. ¶ Deinde cū dicit: Et vlcera quidē praue curationis ⁊ eiſ ſimilia ſunt interficientia infantes nō to lerātes vehementiā dolorū ⁊ vlcerum: et difficultatem curationis eorum et ipſo rum prauitatem. ¶ In parte iſta poſtqͣꝫ Aui. oſtendit diuerſitates ⁊ differē tias que cadunt in vlceribus ratione eorū que ſunt cauſe ſanationis eorū ⁊ ratione eorū que cōponūtur cum eis: et ratione malignitatis eoꝝ: ⁊ ratiōe membrorū in quibꝰ accidunt innuit diuerſitatē que cadit in vlceribus ratiōe quātitatis eoꝝ. Uult em̄ oſtēdere que inter vlcera ratiōe quātitatis vlcerationis eoꝝ ſunt peiora ceteris alijs par tibus: ⁊ dicit ꝙ vlcera rotunda inter alia ſunt peiora: q iſta vlcera ſunt difficilis cōſolidattōis. Et cauſa huius eſt propterea quia conſolidatio vlceris ſit per vnitionē par tium vel immediate vt in vulnere ſimplici: vel mediante carne que regeneratur inter duas partes ſicut in vulne re a quo caro eſt deperdita: qͣꝫto.ſ. partes vulneris plus diſtant abinuicem ⁊ elongātur tanto inter eas poteſt fieri vnitio difficilius. Nūc aut partes vlceris rotundi abinui cem plus elongantur ⁊ diſtant. ⁊ propterea etiā maioris capacitatis ponit̉ eſſe aliquod corpus in figura rotunda qͣꝫ in alia figura: ſicut declaratū eſt in ſcientia geometrie: propter qd̓ difficilius eſt vniri ꝑtes vlceris qd̓ eſt in figu ra rotūda: propter maiorem quantitatem diſtātie que eſt inter cauſas qͣꝫ inter partes vlceris alterius figure. hec igitur eſt cauſa quare vlcera rotūda difficilis ſanationis exiſtunt. Subdit aūt Aui. ⁊ ſunt interficiētia infantes om nino nō tolerātes dolorē eoꝝ. Cauſa aūt quare ſunt plus interficientia infantes: eſt: qꝛ corpora infantiū ſunt reſolu biliora qͣꝫ corpora alioꝝ: vnde calor ⁊ ſpūs in eis ex modi ca cauſa reſoluūtur. Corpora em̄ talia propter pl̓imam euaporationē que ſit in eis ex ſeipſis reſoluunt̉. ⁊ propte rea qꝛ reſo lubiliora ſunt: nō ſic continuū dolorē tolerant iſtorum vlcerū ſicut alia corpora. ⁊ non tāto tempore tole rare poſſunt vt in eis tardetur cōſolidatio ſicut ſuſtinere poſſunt corpora quibus ex daſſione que in eis accidit cō tinua non ſic accidit virtutē diſſolui ⁊ deijci. Et hec ē cau ſa quare hec vlcera ſunt plus interficiētia infantes: ⁊ hoc generale: eſt enim ꝙ qͣꝫtumcūqꝫ vlcus magnū fuerit rati on quātitatis diſtantie plus interficit infantes qͣꝫ alios: propterea quia citius accidit talia corpora reſolui qͣꝫ alia et hec eſt intentio Auicenne. ¶ Canon curationis vlcerum. Capl̓m. ij. Eias ꝙ oīa vlcera indigent exic catiōe quadā p̄ter facta ex attritione lacertoꝝ ⁊ ip̄oꝝ cōtuſione. Iſta em̄ indigēt in pͥmis vt mollificent̉ et hume ctentur. Et cum hoc: quia indigent vlce ra in domīatiore diſpoſitionū exiccatio ne quādoqꝫ diſpoſitionibꝰ alijs mūdifi cationis et abſterſionis et aliorum cōſe quētibus vlcera p̄ter ip̄a vlcera. ¶ In p̄cedēti capl̓o Aui. oſtēdit diuerſitates ⁊ differentias que cadūt in vlceribus ratione eoꝝ que poſſunt cōiungi cum vlcere a quibus ſumitur alia intētio curatiua qͣꝫ ſit il la que ſumitur ab ip̄o vlcere vnde ſolutio cōtinui ſolum eſt. In iſta parte Aui. vult oſtēdere modū curationis vl cerum ẜm omnes illas diuerſitates ⁊ differētias. Et diui ditur iſta pars in duas. Primo oſtēdit modū curationis iſtorum vlcerū. ſecūdo docet modū curationis quorūdā accidentiū ſequentiū ad vlcera: vtputa modū curationis diſruptionis que accidit in vlceribus cum vidētur conſo lidata. ⁊ docet etiā modū curationis veſtigioꝝ que in mē bro remanent poſt conſolidationē vlcerum. ſecunda ibi: Curatio poſt eorū diſruptionē. Prima in duas. Primo ponit canones generales curationis ẜm predictas diuer ſitates vlcerū. Secūdo docet modū curationis eorum in ſpeciali ẜm iſtas diuerſitates. ſecūda ibi: Neceſſariuꝫ eſt vt in eis adminiſtrētur medicine. Prima in duas. primo ponit canones generales modi curationis predictorum vlcerū. ſecūdo dat quendā canonē generalē per quē do cet cognoſcere in quolibet vlcere cōuenientiā medicami nis qd̓ approximat̉ vlceri ⁊ incōuenientiā ipſiꝰ. ſecunda ibi: Et oportet vt audias ſermonē cōmunē ⁊ eſt ꝙ de ill̓. Prima in duas. primo ponit canōes generales modi cu rationis p̄dictorū vlcerū qͣꝫtum ad ea que cōueniunt cu rationi corporis. ſecūdo ponit quoſdā canōes generales in predictis qͣꝫtum ad ea que debent caueri ⁊ ꝓhiberi in curatione eorū ſecūda ibi: Et de illis que recta ſunt ī cu ratione vlcerū. Prima in duas. pͥmo ponit canones cura tionis vlceꝝ ẜm ꝙ indicatio curatiua ſumit̉ ab eſſe vlce ris ⁊ ab eſſe eoꝝ que cōponunt̉ cū vlcere que faciūt vlce ra difficilis ſanatiōis. ſcd̓o in gnͣali aliꝗd innuit de modo curatiōis eoꝝ ẜm ꝙ indicatio curatiua ſumit̉ a diuerſita te mēbroꝝ in ꝗbus ſunt vlcera. 2ª ibi: Et cū ibi nō eſt niſi vlcus tūc oꝫ vt alleuiet̉. Prima in duas: pͥmo ponit illos canones modi curatiōis vlcera p̄dictoꝝ. 2º ponit quoſdā canones gn̄ales ꝑ quos doc et rectificare modū ⁊ vſū ap roximatōis medicaminū que adminiſtrātur ī vlceribꝰ. a ibi: Et medicamē quidē vnū ẜm quedā corꝑa ⁊c̄. Pri ma in duas. pͥmo ponit quēdā canonē gn̓alē in quo oſten ditur q̄ indicatio curatiua ſumit̉ ab vlceribꝰ ⁊ rōne vlce ris vt ē vlcus: ⁊ rōne eoꝝ q̄ cōponūtur cum vlcere q̄ alid̓ indicāt ab eſſe vlceris. 2º ponit canones gn̓ales curatio nis vlceꝝ vt diuerſificant̉ rōne diuerſoꝝ que cōſiderātur in vlceribus que cū ip̄is poſſunt cōponi ꝓhibētia ſanati onē eoꝝ. 2ª ibi: Et qͣꝫto vlcus plus eſt maius. Dicit ergo ī pͥma parte. Scias ꝙ oīa vlcera. ¶ Iuxta qd̓ intelligēdū ꝙ in iſtis verbis vult Aui. inſinuare qual̓r indicatio cura tiua gn̓alis ſumatur ab vlcere ratōne eſſentie vlceris ẜm ꝙ ex illa indicatiōe curatiua cognoſcimus virtutē medi caminū que adminiſtrari debēt in vlceribus. 2º qꝛ cū vl cere accidit quedā cōponi q̄ ꝓhibēt ſanationē eiꝰ ⁊ vult ī gnͣe inſinuare qualis modus indicatiōis curādi ſumit̉ ab eis. pͥmū ꝗdē inſinuat cū dicit: Scias ꝙ oīa vulnera. ſcd̓ꝫ Aui. inſinuat cū dicit: Preter facta. ¶ Circa pͥmū ē intel ligendū qd̓ Aui. inſinuat ꝙ medicami naͣ que ꝯueniūt vl ceri vn̄ vlcus ē debēt eſſe exiccatiua. Et rō iſtius eſt ꝗa in om̄i vlcere vt declarat̉ in 3º de inge. ſa. propter debilita tem partis aggregat̉ hūiditas ſuꝑflua remolliēs ſub̓am yen De cura II II. ꝑtis ⁊ ip̄am putrefaciens. ⁊ ideo in om̄i vlcere ꝯiungitur aliꝗd: qd̓ ſi nō remoueatur ꝓhibet̉ cōſolidatio eiꝰ. Et ꝗa hoc eſt aliqd̓ humidū ſuꝑfluum. iccirco om̄e vlcus inqͣꝫ tum vlcus eſt indiget adminiſtratiōe medicaminū exic cantiū. Et ex his manifeſtat duo. vnū eſt ꝙ exiccatio nō eſt indicatio curatiua q̄ directe ſumat̉ ab eſſe vlceris vnd̓ vlcus. nā vlcus rōne ſue eēntie cū ſit quedā diſpō ſol̓onis ꝯtinui: ⁊ ſol̓o ꝯtinui pͥmo indiget vnitione ⁊ ꝯſolidatōne: vlcus vn̄ vlcus ē rōne ſue eēntie vnitionē ⁊ cōſolidatiōeꝫ partiū indicat: ſed exiccatio ē indicatio gn̓alis curatiua q̄ ſumit̉ ab eſſe vlceris indirecte: qꝛ ē indicato q̄ ſumit̉ ab eo qd̓ gn̄aliter cū oī vlcere cōiungit̉ vel eſt aptū ꝯiungi qd̓ ſanationē ꝓhibet: qd̓.ſ. eſt humiditas ſuꝑflua. Et quia vnitio ꝑtiū ⁊ regnatio carnis nō eſt opus medicaminis ſed eſt opus factū a naͣ mediāte virtute naͣli ip̄ius. vt dr̄ 3 de inge. ſed exiccatio ⁊ remotio illiꝰ humiditatis ſuꝑflue ꝑficit̉ mediāte medicina. hinc ē ꝙ auctores loquentes de pͥma intētiōe curatiua q̄ hr̄ in vlcere: ex qua intētione ſu mitur indicatio de adminiſtratiōe medicaminū. dicūt ꝙ pͥma intētio curatiua in vlcere ē exiccatio nō curātes face re mentionē de intētiōe ſcd̓a: qꝛ illa nō ꝑficitur medicina ſed natura. ¶ Scd̓o ex dictis eſt manifeſtū ꝙ illud ratōe cuiꝰ indicat̉ ꝙ in oī vlcere inqͣꝫtū ē vlcus cōpetit exicca tio nō eſt mala cōpl̓o humida: qꝛ illo mō quelibet ſol̓o cō tinui eſſet cōpoſita ⁊ nulla eſſet ſimplex: ſed ē ſuꝑfluitas que de neceſſitate generat̉ in parte que hꝫ rationē cāe ꝓ hibētꝭ ꝯſolidatione eiꝰ rōe cuiꝰ īdicat ꝙ cōpetat exicccatō dicet quare Aui. non di Sed tunc aliquiSxit ſic. Oīa vicera indi gent exiccatiōe quadā ⁊ abſterſione quadā. nā declaratū eſt 3º de inge. ꝙ in oī vlcere ē aptitudo gn̓ationis dupli cis ſuꝑfluitatis: quaꝝ vna ē ſubtilis: alia ē groſſa. ſubtilis indiget exiccatiōe: groſſa vero abſterſione. ¶ Dd̓m ē ꝙ ꝓpter duplicē cām nō dixit de abſterſiōe ſed ſolū de exic catiōe. nā hic loquebat̉ de intētiōe generali que ſumitur ab vlcere inqͣꝫtū vlcus ē ſolutio cōtinui quedā. Nūc aūt exiccatio eſt quedā ītētio magis gn̓alis qͣꝫ abſterſio. lꝫ em̄ generet̉ ibi illa duplex ſuꝑfluitas: illa tn̄ duplex ſuꝑflut tas inqͣꝫtū vnaqueqꝫ quedā humiditas ſuꝑflua eſt īdicat debere exiccari: ſed abſterſionē non indicat debere fier niſi illaꝝ altera que eſt groſſa adherēs. ergo ſi exiccatio eſt in intētiōe curatiua cōior: ⁊ hic loquebat̉ de intētione cōmuni: iccirco de abſterſione mentionē non fecit. Scd̓a cā eſt: qꝛ vt dictū eſt hic loꝗtur de intētione curatiua q̄ ſu mitur ab vlcere inqͣꝫtū ſolutio cōtinui: quedā eſt in qͣ inte tione debet eſſe cōueniēs oīs ſolutio ꝯtiuui ſiue ſit vulnꝰ ſiue vlcus: ſine ſit cū deꝑditiōe ſiue abſqꝫ deꝑditiōe partꝭ. nūc aūt exiccatio ē intētio curatiua in qua cōuenit oīs ſo lutio ꝯtinui: qꝛ cuilibet debetur exiccatio. Sed abſterſio nō eſt indicatio curatiua in qua ꝯueniat quelibet intētio curatiua: qꝛ ſolū in illis cōuenit in ꝗbus accidit ſaniē gn̄a ri. vn̄ in vulnere ſimplici a quo nulla facta eſt deperditio ꝑtis: ⁊ nondū facta eſt generatio ſaniei nō ꝯuenit abſter ſio ſicut apparuit ſupra in capl̓o de vulneribus. ¶ Et ſi dicatur: īmo ꝯuenit ſibi abſterſio: quia id dictū Galie. in tertio de ingen. videtur applicari ad oēm ſolutionē conti nui. ¶ Dicendū ꝙ illud dictū Galieni debet ſic intelligi ꝙ in om̄i ſolutione cōtinui eſt aptitudo vt in illa duplex ſuꝑfluitas generet̉: nō tn̄ accidit ſemꝑ ip̄am generari. nā in illis in ꝗbus ꝓpter ſubitā exiccatione ⁊ bonitatem car nis accidit ꝙ vnitio labioꝝ ſit ſubito: qꝛ nō generatur ſu ꝑfluitas groſſa que putrefaciat vulnus: qꝛ pͥus fit conſoli datio qͣꝫ ibi aggregetur illa ſuꝑfluitas groſſa. Sed ſi non accidit ꝙ in eis nō fiat ſubita exiccatio ⁊ vnitio labiorum tūc bene generat̉ ibi illa ſuꝑfluitas rōne cuiꝰ poſtea indi gemus medicamine abſterſiuo. ⁊ ꝓpterea in oī ſol̓one cō tinui a qua facta eſt deꝑditio carnis ſenſibilis: quia in tali nō pōt fieri ſubita vnitio: qꝛ indigemus in ea regn̓atione carnis accidit ſaniem gn̓ari ⁊ putredinē rōne cuius indi gemus medicamine abſterſiuo. Sed in illis in ꝗbus nō eſt facta deꝑditio aliqua: qꝛ nō debet fieri regeneratio ali qua pn̄t partes vulneris ſubito vniri. Un̄ pōt fieri cōſoli datio anteqͣꝫ ſanies gene̓t̉: ꝓpter qd̓ nō indigemꝰ ibi me dicamine abſterſiuo: ſed tm̄ exiccatiuo. ¶ Et ꝓpterea ſo lutio continui vn̄ ſol̓o cōtinui eſt ſolū indicat ꝙ exiccatio debet fieri: nō aūt de intētiōe gn̓ali indicat ꝙ debeat fieri ebſterſio. Et iō licet in om̄i vlcere ſanies gnetur qͣꝫtū eſt ex hoc cōpetit abſterſio: ⁊ non ſolū exiccatio: ſicut poſtea dicetur. qꝛ tn̄ hic loꝗtur de intētione curatiua gn̓ali q̄ ſu mitur ab vlcere vt ſolutio ꝯtinui eſt. Iccirco mentionem fecit ſolū de exiccatione ⁊ nō de abſterſiōe dicens: Scias ꝙ omnia vlcera indigēt exiccatiōe quadā. ¶ Scd̓o eſt in telligendū ꝙ Aui. dixit ſignāter quedam vt oſtēderet ꝙ oīa vlcera: licet inqͣꝫtū ſunt quedā ſol̓o cōtinui indigeat exiccatiōe: tn̄ iſta exiccatio nō eſt fienda equaliter in quo libet vlcere. Et iſta diuerſitas in exiccatiōe pōt eſſe ex ꝑte viceꝝ ẜm ꝙ inter ſe diuerſificant̉: ⁊ ex ꝑte corpoꝝ ⁊ mē broꝝ in ꝗbus fiūt. Ex ꝑte quidē vlceꝝ ẜm ꝙ diuerſifican tur inter ſe: qꝛ quedā vlcera indigēt exiccatiōe multa ſic̄ ſunt illa in ꝗbus aggregat̉ multa humiditas: quedā aūt modica ſicut vlcera in ꝗbus modica aggregant̉. Ex par te aūt corꝑis ⁊ membroꝝ. Nā in quibuſdā corꝑibus indi gemus plus exiccare ſicut in corporibꝰ duris ⁊ ſiccis. In quibuſdā aūt minus: ſicut in corporibꝰ mollibus ⁊ humi dis. Et eodē modo de mēbris eſt ſed hec oīa declarabun tur inferiꝰ. quare ergo nō oīa indigent exiccatiōe equali ꝓ tanto dixit quedā. ¶ Circa ſecandū qd̓ ip̄e inſinuat: vt puta qꝛ inſinuat ꝙ cū in vlceribus accidat quedā cōponi que indicāt aliā intētionē curatiuā qͣꝫ ſit illa que ſumitur ab eſſe vlceris: oſtēdit qualis modus indicationis curati ue ſumat̉ ab alijs. ¶ Intelligendū ꝙ duoꝝ modoꝝ in ge nere funt illa q̄ cōponunt̉ cum vlcere a ꝗbus ſumit̉ alia indicatio curatiua qͣꝫ ſit illa que ſumit̉ ab vlcere. quedaꝫ em̄ ſunt qͥ cōponūtur cū vlcere a ꝗbus ſumitur alia indi catio curatiua qͣꝫ ſit illa q̄ ſumit̉ ab eſſe vlceris que nō ſo lum ē diuerſa ab illa: ſed eſt ſibi cōtraria. Nā ſic ut vlcus indicat ꝙ debeat fieri exiccatio: ita illa diſpoſitio indicat ex parte ſui ꝙ debeāt adminiſtrari mollitiua ⁊ humecta tiua ſicut eſt in vlcere qd̓ eſt cū cōtuſione. nā vlcuꝫ indicat exiccationē: ſed cōtuſio indicat debere adminiſtrari mol litiua ⁊ humectatiua: ⁊ hoc ꝓpter dupliceꝫ cām. vna eſt: qꝛ in talibus vlceribꝰ eſt caro cōtuſa: ⁊ id qd̓ cōtuſum eſt neceſſe ē putrefieri ⁊ in ſaniē cōuerti: vt dicit̉ 4º de inge. Gn̄atio aūt putre factiōis ⁊ ſanatiōis per calida ſit humi da ⁊ mollitiua. Scd̓a cā eſt: qꝛ illa que mollificāt ⁊ hume ctant ſunt maxime ſedatiua doloris ⁊ reſolutiua humorꝭ cōſtricti in loco. hoc aūt maxime oꝫ attēdere in contuſio ne ⁊ attritione: vt habitū fuit ſupra in capl̓o cōtuſionis ⁊ attritiōis. Quapropter in vlcere cōtuſiuo eſt aliꝗd adiū ctum cū vlcere: qd̓ indicat aliud ab eo qͣꝫ vlcus. et ſicut ē in vlcere cōtuſiuo ita eſt etiā in ꝗbuſdā alijs: ſicut qn̄ con iungitur mala cōplexio cū vlcere. ⁊ ſicut etiā qn̄ cōiungi tur apa cū vlcere: aut veniēs dolor. oīa em̄ hec indicant ꝯtrariū debere fieri ei qd̓ indicat vlcus: ſicut apꝑebit infe rius. Et in talibus quidē vlceribus in modo medicatiōis id obſeruari oportet: cū vlcus nō poſſit curari ſine curati on illoꝝ ꝙ prius debēt illa curari deinde vlcus: ſic tn̄ in cura oportet ꝓcedere vt qn̄ curamus illa om̄ino nō habe amus negligentiā vlceris ſi poſſimus. Unde Aui. inferiꝰ dicit: Et cura qd̓cunqꝫ ap̄a fuerit cum obſeruatione vlce ris. ⁊ ꝓpter ea mollitiua q̄ adminiſtrātur in talibꝰ debent eē minꝰ mollitia qͣꝫ poſuimꝰ. Et ꝓpterea cyrugici talia ex quibus fit emplaſtrū mollitiuū qd̓ vlceri debet admīſtra ri: faciūt decoqui nō in aqua pura ſed in aqua mellita vl̓ lixiuio: vt ex hoc iſta aliquā virtutē acꝗrāt: ꝓpter quā cō ueniāt mō aliquo vlceri: ⁊ nō oīno noceāt ſibi: ⁊ iſta q̄ ſic cōponunt̉ cū vlcere ⁊ modū indicatiōis curatiue que ab eis ſumit̉ Aui. inſinuat cū dixit: Propterea facta ex attri i02 Tractatus Ulcerum III rione lacertoꝝ. alia aūt ſunt que cōponunt̉ cū vlcere a ꝙ bus ſumit̉ indicatio alia qͣꝫ ſit illa que ſumit̉ ab eſſe vſcerꝭ vnde vlcus eſt. illa tn̄ indicatio nō eſt cōtraria indicatiōi vlceris ſicut eſt in vlcere ſordido: in quo rōne ſorditiei in dicat̉ ꝙ veniēs debeat fieri abſterſio ſicut eſt etiā in vlce re in quo eſt mala cōplexio calida: in quo rōne caliditatis indicat̉ ꝙ debeat fieri infrigidatio. ⁊ ſimili mō eſt in alijs multis q̄ ſequunt̉ vlcera q̄ indicāt aliud debere in curati que fieri qͣꝫ indicet ſolū vlcus. ⁊ iſta q̄ ſic componunt̉ cum vlcere ⁊ modū indicatōis curatiue q̄ ſumitur ab eis Gal̓ indicat cū dicit: Et indiget qn̄qꝫ diſpoſitionibus alijs ⁊cͣ. ¶ Sed aduertēdū eſt circa iſta ꝙ iſtoꝝ q̄ ſic cōponuntur cū vlcere q̄ diuerſum indicāt: nō tn̄ ꝯtrariū ei qd̓ indicat vlcus: quedā ſunt quoꝝ curatio ſimul pōt fieri cū curatio ne vlceris: ⁊ tūc idē medicamen habēs diuerſas virtutes curat vtrūqꝫ: ſicut vlcus habēs malā cōpl̓onē calidā me dicamē frīdū ⁊ ſiccū cōfert ⁊ male cōpl̓oni ⁊ vlceri. Que dam que priꝰ oꝫ oīno remoueri cū medicaminibꝰ ꝓprijs: deinde vlcus curare: ſicut ſi ad vlcus ſit fluxus humorum maloꝝ pͥus oꝫ illos abſcindere ꝑ eūonē: ⁊ alia. deinde vl̓ cus euare ⁊ exēpla oīm iſtoꝝ apparebunt inferiꝰ. ¶ His ergo p̄intellectis facile eſt intelligere qd̓ Aui. dicit. ⁊ que etiā in toto capl̓o intēdit qͣꝫtū ad pl̓imā partē corꝑis. Dic̄ ergo. Scias ⁊cͣ. Et cum hoc indigēt vlcera in dominātio ri quidē diſpōnū exiccatiōe. Iſtud verbū pōt dupl̓r expo ni. vno mō referatur ad vlcera cōtuſiua de ꝗbus fecit ſer monē. ⁊ tunc erit ſenſus ꝙ iſta vlcera contuſiua licet indi geant mollificari ⁊ humectari: tn̄ iſta qͣꝫtum ad maiorem partē ⁊ diſpoſitionē indigent exiccatione. Nā ſolum iſta indigēt humectari in pͥncipio ⁊ tm̄ ꝙ recedat caro contu ſa ⁊ mitiget̉ dolor. poſtqͣꝫ autē receſſit caro cōtuſa ſemper indigent adminiſtratiōe exiccantium vſqꝫ ad finē conſoli datiōis. ⁊ iō etiā in iſtis eſt veꝝ ꝙ vlcera indigēt exiccatio ne. Uel pōt exponi vt refertur ad ſequētia. ⁊ tunc erit ſen ſus ꝙ vlcera ẜm pl̓imas diſpōnes etiā q̄ cōponuntur cuꝫ eis exceptis paucis indigēt exiccatiōe: ⁊ cū exiccatiōe ad huc indigēt alijs diſpōnibꝰ ⁊ intentionibꝰ curatiuis: ſicut mūdificatiōe: abſterſiōe ⁊ alioꝝ cōſequētibꝰ vlcera p̄ter ip̄a vlcera. ⁊ indigēt etiā alijs diſpōnibus curatiuis que ſumūtur ab his que cōſequūtur vlcera q̄ diſpōnes curati ue ſunt p̄ter ip̄a vlcera.i. ſunt alia ab eis q̄ indicāt vlcera vnde vlcera ſunt: ſicut indigemus in vulneribus aliquā do remouere malā cōplexionē: aliqn̄ malā carnē: ⁊ ſil̓ia d̓ quibus poſtea apꝑebit. ⁊ iſte modus exponēdi eſt etiā ve rus: qꝛ vt in pluribꝰ vlceribus cū ꝗbus cōponuntur alie diſpōnes dato ꝙ ratione illaꝝ diſpōnum indicaret aliud adminiſtrari debere qͣꝫ indicet vlcus: tn̄ indiget adhuc ꝙ illa q̄ adminiſtrant̉ ſint deſiccatiue virtutis q̄ indicant vlcus inqͣꝫtū vlcus eſt: ſicut apꝑet ſatis cōſiderādo diſpo ſitiōes ſingulas q̄ cōponunt̉ de qͥbus faciet mētionē: quia in pluribus etiā illaꝝ cōpetit medicamē exiccās. ¶ Sed aliquis dicet quō dic et Aui. ꝙ vlcera indigēt qn̄qꝫ diſpo ſitionibꝰ alijs ſicut mūdificatiōe ⁊ abſterſione: īmo ſemꝑ hec indigent.ſ. abſterſione: qꝛ in vlcere rōne ſaniei ſemꝑ indigēt vt medicamen ſit abſtergēs. ¶ Et dicendū eſt du pliciter. vnoº ꝙ dixit qn̄qꝫ referēdo hoc ad intentionē cō munē q̄ habet̉ in vlcere. vn̄ vlcus ſolū quedā ſolutio cōti nuitatis eſt: loquēdo ſolū de intētione que ſumit̉ ſolū ab vlcere. vnde ſolutio ꝯtinuitatis q̄dā ſpālis eſt: qꝛ hoc mō nō indicat̉ ꝙ debeat fieri abſterſio: qꝛ ſolutio ꝯtinuitatis vt ſolutio cōtinnitatis eſt hoc nō ſemꝑ indicat. Sed indi cat iſtud qn̄qꝫ: puta qn̄ cū ipſa ꝯiungit̉ ſanies ratiōe cuiꝰ indiget fieri abſterſio: ſicut dictū eſt. Un̄ licet vlcus ratio ne qua differta vulneree ſemꝑ indigeat abſterſiōe: rōne tn̄ qua ſolutio ꝯtinuitatis q̄dā eſt non ſemꝑ hoc indicat ¶ Uel dr̄ aliter ꝙ hic nō loꝗtur Auiē̄. de abſterſione qua cūqꝫ: qꝛ non loqͥtur de abſterſiōe q̄ ꝯuenit in vlcere rōne humiditatis groſſe q̄ neceſſario in vlcere generat̉. Sed loꝗtur hic de abſterſiōe q̄ ꝯuenit in vlcere qn̄ cum ip̄o cō iūgitur ſordes groſſa q̄ non neceſſario in vulnere gene ratur: ſed ꝓpter aliqd̓ accidēs malū adueniens vlceri qd̓ ꝯſtituit ip̄m vlcus humidū. vn̄ licet abſterſio ꝯueniat ī ge nere om̄i vlceri: tn̄ hoc mō abſterſione non ſemꝑ indiget vlcus ſicut exiccatione: ſed hoc indiget pͥncipiū cum ē vl cus ſordidum. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qͣꝫto plus eſt vlcus maius et ꝓfun dius indiget exiccatiōe vehemētiore et vt aggregent̉ labia eiꝰ vehemētiori per ſcrutatione: et fortaſſe eſt tibi neceſſariū ſuere ea. Et cōſidera ex diſpoſitionibus neceſſitatis ad perſcrutandū ī illo et eis ſil̓ibus illud qd̓ diximꝰ in capl̓o vulner ¶ In ꝑte iſta oſtēſo in quodā gn̓ali qualis indicatio ſuma tur ab vlcere vn̄ vlcus eſt: ⁊ qualis indicatio ī genere ſu matur ab his q̄ cōponūtur cum vlcere q̄ indicāt diuerſū ab eo qd̓ indicat vlcus. Ponit canones gn̓ales curatiōis vt diuerſificatur rōne diuerſoꝝ q̄ ꝯtrariatur in vlceribus a ꝗbus ſumitur diuerſa indicatio curatiua. Et diuiditur iſta pars in duas. pͥmo ponit canonē gn̄alē in quo oſtēdi tur gnͣaliter modus curatiōis vlceꝝ vt habēt cancrenas ī mēbris abſqꝫ alia malitia ſpeciali.ſ. ꝙ vlcera habent ꝓfū ditatē in mēbro: ⁊ in hoc oſtēditur modus curatiōis vlce rum que habēt moleſtiā rōne quātitatis eoꝝ. ſcd̓o tradit canones gn̄ales in ꝗbus oſtēditur modus curatiōis vlce rum rōne eoꝝ que pn̄t cōponi cū vlcere que ꝓhibent ſa nationē vlcerꝭ. ſcd̓a ibi: Si nō eſt poſſibile vt ꝓhibeas ⁊cͣ. Prima in duas. pͥmo facit qd̓ dictū eſt. 2º qꝛ curatio iſtoꝝ vlceꝝ depēdet ex mō ligature cōueniēti: oſtēdit ꝑꝑ quas cauſas vlcera indigēt ligatur a ⁊ diuerſo mō ligature pe nes illas cauſas. 2ª ibi: Et ſcias ꝙ vlcera indigent ligatu ris. Prima in duas. pͥmo ponit modū illū in gn̓ali curati onis taliū vlceꝝ: in quo oſtēdit qualia medicamina ſunt cōueniētia eisᶠ qͣꝫtū ad virtutē eoꝝ. ſcd̓o oſtēdit qualia ſūt eis cōueniētia qͣꝫtū ad modū ſubſtātie eoꝝ ⁊ qn̄ debet ap proximari talibus vlceribꝰ. 2ª ibi. Et ſcias ꝙ vlcera for taſſe ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo. Et qͣꝫto vlcus ⁊cͣ. indiget exicca tione vehemētiori. ⁊ rō ꝓpterea. qꝛ qͣꝫto vlcus ꝓfundiꝰ ⁊ maius ē: tāto plus humiditas ibi ſuꝑflue aggregatur rō ne cuiꝰ indiget maiori exiccatiōe ⁊ vt aggregentur labia eiꝰ veniēti ꝑſcrutatiōe.i. ⁊ īdigēt vt ꝑtes ꝯducātur adinui cem maiori ingenio. Et rō qꝛ cū ſit ꝓfundū vlcus oꝫ ꝙ ſi debeat ꝑfecte fieri ſanatio ſiue vnitio vt fiat vnitio ꝑtium vſqꝫ ad ꝓfundū. hoc aūt fieri nō pōt niſi cū aliquo bn̄ ag gregāte labia adinuicē: vt cū ligatione que bene vniat: ⁊ aliqn̄ oꝫ facere: vt ip̄e ſubdit etiā ſil̓i mō qn̄ vlcus eſt ma gnū ⁊ ꝑtes abinuicē diſtāt magis: ꝓpter qd̓ eſt difficilius ea cōducere ſil̓. vn̄ indigēt vniēti ꝑſcrutatione ad hoc vt adinuicē bene vniātur. ⁊ qꝛ ad hoc nō ſufficit ſolū modꝰ ligature aliqn̄. iō ſubdit. Ei fortaſſe eſt tibi nccͣium fuere ea: ad hoc vt labia aggregētur adīuicē ⁊ ꝑmaneāt aggre gata. Sꝫ tu dices ꝗd ē hoc qd̓ ponit Aui. hic: qꝛ vr̄ ponere curā iſtoꝝ ac ſi eſſent vulnera ſimplicia. nā vnitio labioꝝ et ſutura cōpetit vulneri ſimplici a quo nō eſt facta deꝑdi tio carnis neqꝫ dū facta eſt generatio ſaniei in vlcere: aut facta eſt deꝑditio partis ⁊ etiā gn̓atio ſaniei. ¶ Dicēdū eſt ad hoc ꝙ id qd̓ dicit hic Aui. eſt cōmune ad vulnera ⁊ vl cera. Nam oſtēdit in cōmuni ſolū modū curationis q̄ cō uenit vlceri rōne qua magnū eſt ⁊ ꝓfundū ī mēbro abſqꝫ alio mō malitie ſpāli. ¶ Nūc aūt exquo ꝓfūdū ⁊ magnū eſt nō iudicatur niſi ꝙ medicina exiccans ſit vehemētius exiccans. ⁊ ꝙ ſit pl̓is illa aggregatio labioꝝ cū maiori ī genio qͣꝫ ſi nō eēt magnū ⁊ ꝓfundū. ⁊ ꝓpterea in vlceribꝰ ſimplicibꝰ ꝗbꝰ nō ē alia intētio hoc ſimpl̓r obſeruamus De cura Fen .IIII. nihil̓ aliud ſic̄ apꝑuit ſupra in ca. de curatiōe vulneꝝ ſer mone vl̓i. Sed in vlceribus in ꝗbus facta eſt aggregatio ſaniei obſeruamꝰ hoc. ⁊ qͣꝫto ſunt ꝓfundiora tanto magis adminiſtramꝰ medicinā exiccatiuā. ⁊ obſeruamus etiam hoc qn̄ ſunt mūdificata ⁊ nitimur ad cōſolidationē eoruꝫ ꝙ cū mō ligature aggregamꝰ ꝑtes eoꝝ vehemētiꝰ qͣꝫ poſ ſumꝰ vſqꝫ ad ꝓfundū vt citiꝰ ſiat conſolidatio: īmo in tali bus cauernis ⁊ abſcōſionibꝰ cyrugici edocti qn̄ vidēt eaꝫ mūdificatas ꝑfecte nō apponūt tentas ampliꝰ interiꝰ. Sꝫ cū mō ligature aggregat ꝑtes ad inuicē: ⁊ tūc quaſi ſubi to accidit aggregatio ip̄oꝝ ⁊ cōſolidatio: qꝛ ſi imponere tur tēta accideret valde ꝓlōgari cōſolidationem eoꝝ. Et rō quare hoc facimꝰ in talibꝰ vlceribꝰ: eſt: qꝛ in talibꝰ vlce ribus precipue ẜm ꝓfundū facta eſt modica deyditio car nis: vn̄ ꝑtes ẜm ꝓfundū qn̄ nō eſt ibi ſuꝑflua humiditas impediēs pn̄t adinuicē aggregari abſqꝫ generatiōe car nis ſenſibiliter inter eas. de ſutura aūt nunqͣꝫ obſeruamꝰ in eis. Et certe dicēdū eſt ꝙ raro ſuturā in eis obſeruamꝰ: ſed tūc obſeruaremꝰ qn̄ hoc vlcus ꝓfundū nō eſſet ml̓tū diſtans a natura vulneris ſimplicis. tūc em̄ nō exiſtent ſuꝑflua humiditate in tali vlcere: qꝛ exiccata eſt vnimus partes eius adinuicē ⁊ ſuimꝰ ac ſi eſſet vulnꝰ ſimplex. Et tūc cyrugici hoc obſeruāt: qꝛ ſcarificāt labia eiꝰ de nouo vt egrediat̉ ſanguis ab eis vt cū illo ſanguine exiſtēte in ter labia accidat cōſolidationē fieri ſicut fit in vulneribꝰ ſimplicibꝰ: tn̄ hec ſuitio raro in eis ſit. Nā ꝓpter hūidita tes que aggregant̉ in hoc vlcere vtpl̓m eſt ꝙ ꝓpter ſuiti onē nō pōt fieri ſubdita vnitio ſicut ſit in vulnere ſimpli ci: ⁊ nō facta ſubdita vnitione neceſſe eſt ſuitionē diſrūpi. qꝛ ergo hoc raro facimꝰ: Iccirco Auicē. dixit: fortaſſe. Et dixit etiā ſubdens. Et cōſidera de diſpōne neceſſitatis ad ꝓfundandū in illo ⁊ ſil̓ibus.i. cōſidera bene qn̄ vides hoc eſſe neceſſariuꝫ: ⁊ cū ſuitione ⁊ cū modo etiā ligature tu poſſis hoc agere. Qm̄ nō ſemꝑ hoc eſt poſſibile ſed ſolū qn̄ dictū eſt: ⁊ illud qd̓ diximꝰ in capl̓o vulneꝝ.i. ⁊ modū ſuitionis: ⁊ talia faciūt ad incarnationē labioꝝ conſidera ex his que diximꝰ in capl̓o de vulneribꝰ: qꝛ ibi dictū ē de his ſufficiēter: qꝛ hic modus curatiōis ꝓprius magis ꝑti net vulneribꝰ qͣꝫ vlceribus. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſcias ꝙ vlcera fortaſſe indigēt in cu rationibꝰ ſuis adminiſtratiōe medicina rū quarū quedā ſunt currētes penetran tes et q̄ inijciunt̉ ꝓfundātes: ⁊ tūc neceſ ſariū eſt vt ſint vnguēta ⁊ eis ſil̓ia: quare oꝫ tūc vt ſit illud qd̓ aꝑꝑet humidū: ⁊ qd̓ occultū eſt ſiccū: ⁊ ꝓprie in illis q̄ ſūt ad fiſtulā oꝫ vt ſit ſiccitas orificioruꝫ eiꝰ vin cens hūiditatē ſubſtātie eiꝰ vehemēter. Et eſt quidē qn̄qꝫ neceſſariū vt earū me dicīe ꝑmiſceāt̉ cū eo qd̓ currit vt fiāt vi ſcōſe adherētes. ſcias ergo illd̓ iterū ī eiſ. ¶ In parte iſta oſtēdit qualia medicamina ſunt cōuenien tia p̄dictis vlceribꝰ ẜm ſub̓am in medicaminibꝰ q̄ admi niſtrant̉ interiꝰ: ⁊ qn̄ ip̄a indigemꝰ adminiſtrare interiꝰ qͣꝫ etiā in medicaminibꝰ q̄ adminiſtrant̉ exteriꝰ ſuꝑ orifi ciū vulneris. Dicit gͦ. Et ſcias ꝙ vlcera ⁊cͣ. Ulcera quidē q̄ his indigēt ſunt vlcera ꝓfunda in ꝗbus nō pōt ſieri exio catio hūiditatis ſuꝑflue ẜm ꝓfundū niſi mnijciant̉ medici ne vſqꝫ ad ꝓfundū. hoc aūt fieri nō pōt niſi ſint in ſub̓a lio da ⁊ penetratiua: ⁊ tūc neceſſariū eſt vt ſint vnguenta: ꝗa vnguēta ꝓpter mollitiē pōt ex eis inūgitenta ⁊ ſic īmitti vſqꝫ ad ꝓfundū in eis ⁊ ſil̓ia: ſicut lotiones facte ex aquis in ꝗbus decoquunt̉ medicine cōueniētes talibꝰ vlceribꝰ que loture poſtea inijciant̉ interiꝰ in vlcere: quare oꝫ ſcꝫ vt tūc ſit illud qd̓ apparet humidū: ⁊ qd̓ occultū ſit ſiccum ideſt ⁊ tūc neceſſariū eſt in talibꝰ medicinis illud quod ē apparēs in eis ſit in ſub̓a ipſa humida cū debeāt eſſe liꝗ de currentes: ⁊ qd̓ occultū eſt in eis.i. virtus eaꝝ ſit ſicca. vnde licet iſta medicina ẜm ſub̓am ſit humida: tn̄ ẜm vir tutē debet eſſe multū exiccatiua. id vult dicere Aui. Et oꝫ vt ſit ſiccitas orificioꝝ vincēs humiditatē ſubſtātie eiꝰ ve hementer. hoc vult dicere Aui. qd̓ oportet ꝙ medicamen qd̓ adminiſtrat̉ in talibꝰ ẜm orificiū vlceris ſit ſub̓e valde ſicce: qd̓ aūt adminiſtrat̉ in ꝓfundū ſit magis humidū vt poſſit.ſ. penetrare: vſqꝫ ad ꝓfundū.ſ. ꝑ orificiū ſtrictū. ⁊ hͦ eſt qd̓ vult dicere Aui. cum dicit: Et oportet vt ſit ſiccitas orificioꝝ.ſ. medicaminis qd̓ adminiſtrat̉ ſuꝑ orificiū eius vincēs humiditatē ſub̓e eius.i. ſube medicaminis eiꝰ qd̓ adminiſtrat̉ intus in cōcauo ⁊ ꝓfundo: vehemēter.i. val de. Et ex hoc apparet ꝙ iſtud dictū refert̉ ad ſub̓am me dicaminis. qͣꝫtum em̄ ad hoc medicamīa que adminiſtrā tur in ꝓfundo debent eſſe plus humida. ſed referendo hͦ ad virtutē medicine que adminiſtrat̉ in ꝓfundo dꝫ tunc medicina eſſe magis exiccans: vt dictū eſt prius. Et ſub dit poſtea: Et eſt quidē quādoqꝫ neceſſariū vt eoꝝ medi camina miſceant̉ cum eo qd̓ currit ⁊cͣ. hoc eſt dicere ꝙ ēt in talibus vlceribus medicina dure ſub̓e ⁊ ſicce ſicut ſunt pulueres: neceſſariū eſt vt miſceātur cū aliquo humido: vtputa cū aliquo oleo ⁊ cum cera vt fiāt viſcōſa adheren tia: ⁊ hoc eſt vt plus poſſit virtus eaꝝ ꝑmanere ⁊ ꝓfūda ri in membro vel in loco. Et per hoc Auic̄. vult dicere ꝙ qn̄ tu nō adminiſtras in talibus medicinis in ſubſtantia liquida intus: quia adminiſtras ſolū ea extra ſupra orifi ciū: tn̄ adhuc in talibus eſt neceſſitas vt medicine ſubſta tie ſicce ꝑmiſceant̉ cū aliquo liquido vt ſaltē fiant viſcoſe adherētes in loco. Ueꝝ ꝙ illud dictū poſſet eſſe dictū ge nerale ad medicamina que adminiſtrātur in quocūqꝫ v cere. Quia hoc etiā in alijs vlceribꝰ qn̄qꝫ eſt neceſſarium facere in medicinis eoꝝ. tn̄ quia hoc maxime adaptatur talibus vlceribus. ideo maxime refert̉ hoc dictū ad vlce ra de quibus fecit mentionē. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſcias ꝙ vlcera indigent ligaturis ⁊ ſtrictura ꝓpter tres modos. Quorū vn eſt vt currat ſordities: quare oportet vt ſit fortitudo ſtricture eiꝰ apud eius orifi ciū vt ip̄ius expreſſio bona fiat. Et ſecur dus eſt vt ſeruet̉ medicamē incarnatiuū ſuꝑ vlcus: ⁊ nō indiget ſtrictura veheme ti. Et tertiꝰ eſt ad incarnationē labiorum et oportet vt nō ſit ſtrictura in ip̄o mollis apud duo labia: īmo cōplicata cōplicati on vehemēti: et nō oꝫ vt cū ligatura per ueniat̉ ad leſionē ita vt apoſtemetur. Et oportet vt ſit adiuuās in ꝓhibendo apo ſtema: quoniā non eſt poſſibile cum apo ſtemate vt curetur vlcus. ¶ In parte iſta quia modus ligature eſt vnꝰ ex modis cu rationis p̄dictoꝝ vlceꝝ gr̄a huiꝰ on̄dit ꝓpter qͣs cās fit li gatura in vlceribꝰ: ⁊ ꝑꝑ qͣs intētiōes. ⁊ pꝫ qd̓ dic̄. qꝛ etiā d̓ mō ligature dcm̄ fuit. s. in caº de vlceribꝰ. Et oꝫ vt ſit liga tura. qꝛ dixerat ꝙ ligatura q̄ fit ad incarnādū nō debet eē mollis apud duo labia: īmo cōplicata vt melius extēdat vnū labiū v̓ſus alteꝝ ⁊ ip̄a vniat ⁊ ī vnū ꝯducat: modifi cat iſtud dictū. ⁊ patet qd̓ dicit. Et ꝓ ſed: ſed oꝫ vt ſit ſup III 103 Tractatus Ulcerum ture adiuuās in ꝓhibēdo ap̄a: ⁊ nō ſit attrahēs ap̄a: ⁊ hoc quidē facit modus ligature talis: qn̄ ita fit ꝙ eſt potēs ex primere humiditates a loco vulnerisᶠ verſus alias partes et nō ſit cū hoc ita fortis vt dolorē faciat ꝓpter qd̓ genere tur ap̄a in loco: qm̄ nō eſt poſſibiſe vt cū apate curet̉ vlcꝰ et ratio eſt ꝓpter dolorē qui in ip̄o cōiungit̉ qui impedit actionē omniū virtutū: ⁊ ꝓpter malitiā cōpl̓onis que eſt in ip̄o: ratione cuius virtus nō poteſt operari actionē na turalem: mediante qua fit vlceris conſolidatio. ¶ Et ſi nō eſt tibi poſſibile vt ꝓhibeas et apparet apoſtema: tūc occupatꝰ ſis cum apoſtemate et cura eiꝰ qd̓cūqꝫ apoſtema fuerit cū obſeruatiōe ip̄ius vlceris vſqꝫ/ quo ſeꝑaueris ex curatiōe apoſtematis: et tūc remanebit ſola obſeruatio vlceriſ. Et ſil̓r qn̄ corrūpit̉ qd̓ eſt in circuitu vl ceris et virideſcit et nigreſcit: cura illud cū ſcalpellatiōe et extractōne ſanguinis: et ſi etiā cū vetoſis. deinde adhere ei ſpō giā ſiccā: poſtea medicinas exiccāteſ. Et cū ſeꝑat̉ vlcus: aut inuenis vlcꝰ puꝝ: tūc oꝫ vt obſerues in pͥmis an ex corpore ali quid ad vlcus effundat̉ aut nō effundat̉ īmo iā ſit abſciſſum. Qd̓ ſi nihil effūdat̉ ad ip̄m ſit intētio tua in medicādo ip̄m: et ſi aliꝗd effundat̉ ad ip̄m ſis ſollicitus ineo qd̓ ad ip̄m effundit̉ ex flōmia: aut ſolutiōe vetris aut vomitu: qm̄ vomitus qn̄qꝫ confert etiā in hoc. et Hypo. teſti ficat̉ de eo: et in vlceribꝰ fuerint fruſta oſ ſiū et pāniculi aut alia: nō ꝓperes ī extra hēdo ea: ſed fac illud qd̓ diximꝰ ī ca. oſſiū ¶ Cū dedit canonē generalē modi curatiōis vlceꝝ vt vlce ra ꝓfundātur ⁊ fiūt cauerne in mēbris: dat canones gene rales modi curatiōis aliaꝝ diſpoſitionū que cū vlcere cō iungūtur. et poſſet diuidi in tot ꝑtes quot ſunt diſpoſitio nes quas exprimit que cū vlcere cōiungunt̉: quaꝝ dat ca nones generales curatiōis. ſubintelliges in hoc modum etiā generalē omniū aliaꝝ diſpoſitionū quaꝫ nō expͥmit: tn̄ artificialiꝰ diuidēdo poſſumꝰ dicere ꝙ iſta ꝑs diuidit̉ in tres. In prima parte ponit modū generalē curationis quarundā diſpoſitionū que cū vlcere generāiur vel con iungūtur: ſine quaꝝ curatione vlcus curari non pōt. In ſecūda ꝑte in generali ponit canonē generalē omniū tali um diſpoſitionū que cū vlcere cōiungūtur: ⁊ reddūt ip̄m difficilioris ſanatiōis. In tertia parte adhuc illū modum generalē ſpecificat in quibuſdā diſpoſitionibꝰ que poſſūt cōiungi cū vlcere ⁊ ꝓhibēt ſanationē eiꝰ. ſecūda ibi: Et oꝫ vt remoueas cauſas. tertia ibi: Et multotiēs eſt vlcꝰ mol le. Prima in duas. primo facit qd̓. dictū eſt. oſtēdit enim modū remotionis illaꝝ diſpoſitionū. ſecūdo ponit cano nem generalē quē obſeruare oportet in curationibꝰ vlce rum cū remote ſunt diſpōnes ille. ſecūda ibi: Et primuꝫ quidē oꝫ te ꝓperare de eſſe vlceris. Prima diuiditur in quattuor ẜm ꝙ quattuor ſūt diſpōnes quas explicat que poſſunt cōiungi cū vlcere: quaꝝ oſtēdit canones curatio uis generales. ſecūda ibi: Sil̓r qn̄ corrūpit̉ qd̓ eſt in circuitu. tertia ibi: Et cū ſeꝑatur vlcus. quarta ibi: Et ſi in vl ceribus fuerint fruſta oſſiū. Que dicit tn̄ oībus iſtis par tibus ſunt manifeſta. Et cū ſeꝑatur vlcus ab oībus malis diſpōnibus que ꝓhibent ſanationē eius. Aut inuenis vl cus puꝝ.i. ſine malis diſpōnibus exiſtētibus in loco vlce rato que ꝓhibent ſanationē eius: tūc oꝫ ⁊cͣ. Et ſi in vlceri bus fuerint fruſta oſſiū ⁊ pāniculi: nō ꝓperes extrahere ea.ſ. ſubito: vel cū manu vel cū alio inſtrumēto: hoc enim poſſet eſſe cauſa vehemētis doloris: ⁊ per cōſequēs ap̄a tis: Sed fiat illud qd̓ diximus in capl̓o oſſium.i. obſerua modū de his que d: cemus in capl̓o de modo curationis oſſium corruptoꝝ.ſ. inferius. ¶ Deinde cum dicit: Et primū quidē qd̓ oportet te p̄parare de eſſe vlceris eſt aꝑtio cū medicinis ſu is: deinde mūdificatio cū medicinis ſu is: deinde naſcētia carnis ⁊ cōſolidatio: Et ſi inueneris vlcus mundū equale qd̓ nō habet ꝓfunditatē: tūc cōſolidatio tm̄ fiat cū eo qd̓ nō hꝫ mordicationē. In ſor didis vero neceſſariū ē abſtringes mor dicās. Et in pͥmis curant̉ ⁊ indiget mor dicatiōe: qm̄ ſenſus nō ſentit ip̄m: deīde gradatim perueniat̉ ad illud quod eſt le uioris mordicatiōis vſqꝫ quo ſentiat ho ra naſcentie carnis. ¶ In parte iſta ponit quendā canonē generalē quē obſer uare oportet in vlceribes qn̄.ſ. vlcera in via rectificatōis exiſtūt ⁊ nō ſunt cum eis he diſpōnes ⁊ accidētia mala p̄ dicta: ⁊ vult dicere illud quod obſeruare oportet in tali bus vlceribus. Primū eſt aꝑtio cū medicinis ſuis.i. ſtu dere vt orificiū ſit apertū: ita ꝙ orificiū etiā ſit latiꝰ ſi poſ ſibile eſt qͣꝫ ſit funduꝫ eius. et rauo eſt: qꝛ tūc a tali vlcere humiditates melius ⁊ latius poſſunt per fluere ad extra. Neqꝫ tale vlcus eſt tūc aꝑtū vt faciat ſinū ⁊ cōuertatur in ſiſtulā. Scd̓m qd̓ oportet cēſeruare eſt mūdificatio. Naꝫ in vlceribꝰ vt in pluribꝰ ⁊ p̄cipue in his que aliqualē hn̄t cōcauitatē aggregat̉ hūiditas ⁊ ſordes ſuꝑflua vltra etiā illā q̄ gn̓at̉ de neceſſitate in ſolutiōe cōtinui vn̄ ſolutio cō tinui eſt: tum ꝓpter cōcauitatē: tū etiā qꝛ plus debilitatur mēbrū qͣꝫto plus remanet ſolutio cōtinui in ip̄o: ſic ut acci dit in ſolutiōe cōtinui q̄ eſt vlcus q̄ plus ꝑſeuerat in mem bro qͣꝫ ſimplex vulnus: ꝓpter quā debilitatē attrahit̉ plꝰ de ſuꝑfluitatibꝰ ad mēbrū: ⁊ qꝛ iſte remanēies ibi cōſoli datōnē impediūt ⁊ gn̓ationē carnis. Iccirco eas oportet mūdare ab vlcere. Si quidē ſunt ſubtiles cū exiccātibus ſi aūt groſſe cū abſtergētibꝰ: deinde remotis iſtis cū vlc eſt paruū. Sequit̉ tertia intētio.ſ. gn̓atio carnis ⁊ conſoli datio. que quidē cōplet̉ cū medicina carnis regn̓atiua q̄ abſterſione ⁊ exiccatione participat. Iccirco Aui. ſubdit differētiā inter medicinā abſterſiuā ⁊ exiccatiuā q̄ debet̉ vlceri mūdo in quo la intētio eſt regn̓atio carnis. ⁊ me dicinā abſterſiuā ⁊ exiccatiuā q̄ debet̉ vlceri ſordido di cens: Et cū inuenis vlcus mūdū equale ⁊cͣ. hoc ē dicere: medicina que debet̉ vlceri in quo ſola intētio eſt conſoli datio ⁊ regeneratio carnis eſt medicina participans exic catione ⁊ abſterſione ſine mordicatione: quoniā mordi catio prohibet regeneratōnē carnis: quia ē cauſa doloris vn̄ attraherent̉ ſuꝑfluitates ad locū que conſolidatiōem ꝓhiberēt: ſed in vlceribꝰ ſordidis.ſ. que non ſunt munda equalia eſt neceſſariū medicamē mordicās: ⁊ abſtergēꝫ.i. eſt neceſſariū medicamē ꝑticipās forti abſterſione ita ꝙ mordicet vlcus: ſed mundū ſi ei approximaret̉: ſed illud De cura .III. Fen vlcus ſordidū ꝓpter multā ſorditiē ex qua caro defendit̉ ab actiōe illiꝰ medicaminis nō multū mordicat: immo ſi mordicaret eſſet nimis abſterſiuū ⁊ eſſet ſignū ꝙ nō ſolū actio medicaminis ꝑueniret ad ſorditiē: verū etiā ad hūt ditatē bonā ip̄ius carnis. Et ꝓpterea ſubdit Aui. ꝙ iſta vl cera cuꝫ curant̉ in pͥmis indigēt mordicatōne.i. indigent forti medicamine: abſterſionē multā habēte: qd̓ eēt mor dicatiuū qͣꝫtū eſt ex ſe: tn̄ hic nō mordicat: qm̄ ſenſus non ſentit ip̄m ꝓpter multā putredinē in quā agit ⁊ agit ī car nem. deinde gradatim ꝑuenitur ad illud qd̓ eſt lenioris mordicatiōis. ꝓpterea qꝛ in ꝓceſſu minorat̉ ſordes vſqꝫq ſentiat̉ naſcētia carnis: qꝛ tūc oꝫ adminiſtrare medicamē qd̓ adeo modica abſterſiōe participet ꝙ mordicatiuū nō ſit. Et ſicut dictū eſt de abſterſiuo medicamīe reſpectu vl ceris ſordidi: ſimili mō intelligendū eſt de exiccatiuo me dicamine reſpectu vlceris virulenti ⁊ reſpectu vlceris eqͣ lis mūdi. De virtute aūt medicine gn̓atiue carnis: ⁊ diffe rentiā eius inter medicinā gn̓atiua carnis ⁊ abſter ſiuā q̄ debetur vlceri ſordido: ⁊ exiccatiuā ꝗ debet̉ vſceri virule to: ꝑfecte diximꝰ ſupra. Iccirco hic dice̓ āpliꝰ nō curamꝰ. ¶ Et caue in oībus illis ne dolere facias qͣꝫtū potes et ꝓprie quando eſt illic cali ditas et inflammatio. Hic quia dixerat ꝙ in vlceribus ſordidis debetur medi camē mordicāꝫ: modificat dictū ſuū vt ꝑ hoc det intellige re ꝙ nō debet eſſe ſic mordicās vt dolorē faciat in illis vl̓ ceribus: ⁊ iō dixit: caue in oībus illis.ſ. medicaminibus qͣ adminiſtrātur etiā in ſordidis ne dolorē facias qͣꝫtum po tes. ideo qm̄ nihil eſt adeo tā cauſa apatis cito ſicut dolor et ꝓprie qn̄ illic eſt caliditas: qm̄ ex dolore multiplicatur in loco caliditas: ⁊ etiā ex dolore ⁊ ex caliditate ſil̓ accidit multa attractio ⁊ infiatio ⁊ ap̄a: qm̄ ex dolore augebitur ap̄a: ſic ut dictū eſt. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oꝫ vr remoueas cauſas ꝓhibentes a cōſolidatiōe: et ſūt cāe quas numeraui mus ⁊ diximꝰ que declināt cū vlcere ad maliciā. nā ſi tu curaueris eas in primis nō eris vacās ad curationē vlceꝝ ſicut oꝫ īmo nō erit tibi poſſibile. Et multotiens quidē rectificata eſt cōplexio mēbri: ⁊ ſuf ficit in rectificatione vlceris. ¶ In ꝑte iſta dat canonē generalē in modo curatiōis om̄i um diſpoſitionū que cū vlceribus cōiungūtur ⁊ ponunt ip̄a difficilis ſanatiōis. ⁊ patet quod dicit. ¶ Et mullotiēs eſt vlcus molle ſuper qd̓ orit̉ caro mala q̄ eſt in ſe ipſa ad rubedi nē ⁊ calefactione decliuis: ergo curet̉ cū epithimatibꝰ infrigidātibꝰ carne circun dantē ip̄m ſicut ſuccꝰ ſolatri cū boloar. ⁊ acēto ⁊ epithimata de ſandalis ⁊ cāpho ra infrigidata cū niue: quare nō ceſſat cō ſolidari vulnꝰ ⁊ cōſtringi: ⁊ oꝫ vt in vlce ribꝰ doloroſis que ſūt vehementis dolo ris ſis occupatꝰ in pͥmis in ſedando dolo rē: et illud cū mollificatiuis que tu ſciſ ꝓ culdubio: ⁊ qͣꝫuis ſint cōtraria vlceri: ve rū tn̄ cū nō ſedat̉ dolor nō p̄parat̉ nobis vt curemʰ. cū ergo ſedauerimꝰ cōſeq̄mur Et vlcera ꝗdē ſordida indigēt vt mūdēt̉ et ſūt illa quoꝝ hūiditas: ⁊ qd̓ ex eis cur rit eſt pl̓imū. ⁊ forſitā mūdificant̉ cū mel le: et fortaſſe mūdificant̉ cū pulueribus ⁊ vnguētis. et qn̄ nō mūdificat̉ nō ē poſſi bile vt obuiet eis medicamen puꝝ vſqꝫ ad corpꝰ eoꝝ et ꝓprie puluere. quare oꝫ vt mūdificent̉. deinde naſcat̉ caro: et in mūdificāte ꝗdē ē abſterſio plꝰ ſicut ſciui ſti ante: et fortaſſe orit̉ caro mala: quare ē neceſſariū vt corrodat̉ cuꝫ medicamine acuto et liniat̉ deforis cū infrigidātibus: deinde eradicetur cū eo quo eradicatur eſchara: deinde curetur. In parte iſta adhuc illum canonē generalē applicat ad diſpōnes quaſdā generales que in vſcere cōiungūtur. ꝓhibent ſanationē docens modū generalē curationis il laꝝ. Primo ergo hoc facit in diſpoſitiōe que cōiungitur cum vlcere que eſt mala cōplexio calida. ſecūdo hoc fac̄ in dolore quādo cū vlcere cōiugitur. tertio in ſorditie qn̄ ſcꝫ vlcus eſt ſordidū. quarto hoc facit quādo cū vlcere cō iungitur caro mala ſuperflua. ſecūda ibi: Et oꝫ vt in vlce ribus doloroſis. tertia ibi. Et vlcera quidē ſordida. quar ta ibi: Et fortaſſe oritur caro mala. Qd̓ in om̄ibus iſtis ꝑti bus dicit manifeſtū eſt ⁊ planū. ⁊ nō eſt niſi neceſſaria ex poſitio lr̄alis. Dicit ergo pͥmo. Et multotiēs ⁊cͣ. qn̄ nō ceſ ſat cōſolidari vulnꝰ.ſ. tale in quo orit̉ caro mollis: rubea. et cōſtringi.ſ. qn̄ adminiſtrātur in circuitu talia frigida: et hoc iō: quia cū per iſta epithimata ꝓhibetur illa mala cōplexio calida que erat in carne rectificata cōplexione oritur caro bona: ⁊ tūc cōſolidatur vlcus ſi occuꝑatur ī pͥ mis ad ſedandū dolorē. ⁊ ratio: qꝛ dolor ꝓhibet cōſolida tionē: eo quia ꝓſternit virtutē in qualibet ſua actiōe. ratio eſt: qꝛ dolor eſt cauſa attractōis humoꝝ ad locū: ⁊ illud i. ſedatio doloris fit cū mollificatiuis que tu ſcis. hec autem mollificatiua ſunt ea que calida ſunt ⁊ humida. nam talia ſunt ꝓprte que ſunt ꝓprie mitigātia doloris inqͣꝫtū eſt do lor. ¶ Iuxta qd̓ eſt intelligēdū ſicut apparet ꝑ Serapio. ſuo libro de ſimplicibus: ⁊ Gal̓. 5º de ſimplici medicina: Medicine ſedatiue doloris ſunt duoꝝ modoꝝ. quedam quidē ſunt ꝓprie ſedatiue doloris. ⁊ iſte ſunt que debētur dolori inqͣꝫtū dolor eſt. quedā autē ſunt que nō ſunt ꝓprie ſedatiue doloris inqͣꝫtū eſt dolor. ⁊ iſte ſunt que ſedāt de lorē remouēdo cām doloris vt ſi dolor fit a cauſa calida hͦ modo ſedatur ꝑfrigida. Et ſi dolor ſit a frigida remouet̉ ꝑ calida. iſte em̄ nō ſunt proprie ſedatiue doloris qꝛ nō cō trariātur dolori vt dolor eſt: ſed cōtrariant̉ ſue cauſe. ⁊ iō tales medicine nō ſedāt quēcūqꝫ dolorē: ſed ſolū doloreꝫ factū a materia cui cōtrariant̉ he medicine. Sed medici ne proprie ſedatiue doloris dicte ſunt que debent̉ ſolum dolori rōne doloris: ⁊ iſte oēm dolorē ſedant. Et he ſunt duoꝝ modoꝝ. quedā quidē ſunt q̄ nō vere ſedāt dolorē: quia nō ſedāt dolorē. niſi qꝛ pͥuant operationem ſenſus a mēbro ſicut ſūt ſtupefaciētia: ⁊ iſte dicunt̉ ſedatiue dolorꝭ equoce ⁊ ẜm nomē ſolū: ſicut hō mortuus dicit̉ hō equo ce ⁊ ſolū ẜm nomē. quedā aūt ſūt ſedatiue doloris q̄ vere dolorē ſedāt: ⁊ iſte ſunt ille q̄ in mēbro calorē naͣlē multi plicāt ⁊ ꝯfortāt. Nā color multiplicatus īpugnat om̄i rei nocēti: ⁊ que etiā diſponit oēm modū materie cauſantis ad euaporationē ip̄ius ex mēbro ſiue cā fuerit frigida ſi Ulcerum Tractatus III 10 4 ne calida. talia aūt mollitiua ⁊ humectatiua exeunt: ſicut ſunt calida ⁊ humida. Quia ergo iſta dicunt̉ vere ſedatꝭ ua doloris inqͣꝫtū dolor eſt ⁊ omī dolori cōpetūt. Iccirco Aui. dixit ꝙ doloris ſedatio fit cū mollificatiuis q̄ tu ſcis. et iſta ſunt que ſunt cōtraria vlceri qn̄ vlcus indiget his que exiccant. veꝝ cuꝫ non ſedat̉ dolor non p̄parat̉ nobiꝫ vt curemus.ſ. vlcus. ⁊ cā iſtiꝰ eſt dicta. ¶ Cū ergo ſedaue ris.ſ. dolorē: cōſeq̄mur.ſ. curā vlceris: ⁊ qn̄ nō mūdificāt̉ ſcꝫ vlcera ſordida: nō ē poſſibile vt obuiet eis medicamē puꝝ: vſqꝫ ad corpus eoꝝ i. nō eſt poſſibile vt veniat vſqꝫ ad fundū eoꝝ.ſ. ad carnē medicamen puꝝ ⁊ medicamē ericcatiuū qd̓ facit naſci carnē. ꝓpterea qꝛ ſordes ꝓhibet hoc Ut ergo poſſit medicamē id ꝑuenire ad carne debet ſordes mūdari: ⁊ ꝓprie pulueres.i. maxime medicine q̄ ſunt in ſubſtātia puluerulēta ꝑuenire nō poſſunt: ꝓpter qd̓ medicina in ſubſtātia dura a terreſtri nō ſic penetrat vt in ſubſtātia liquida: vt dictū eſt pͥus. ¶ Et intellige ꝙ ſordes ꝓhibet peruētū medicaminis exiccatiui qd̓ gene rat carnē ⁊ ſubſtantiā ⁊ ẜm virtutē: ẜm ſub̓am quidē: qm̄ ſordes ſtans in medio inter talē medicinā ⁊ carnē prohi bet peruentū talis ſub̓e medicine ad earnē. ẜm virtutem quidē: qꝛ medicamē exiccatiuū generatiuū carnis nō eſt ſufficiēs in abſterſiōe talis vlceris: nec etiā in exiccatione ip̄ius vn̄ virtus eius nō ſufficit ad remouēdū in tali vlce re id qd̓ ꝓhibet generationē carnis: ⁊ ideo oꝫ pͥus vt talis ſordes mūdificet̉. deinde adminiſtret̉ medicamē faciens naſci carnē. Et in mūdificatiōe.i. in abſterſione talis ſor dis eſt abſterſio plus.i. maior.ſ. qͣꝫ ſit abſterſio medicine generatiue carnis ſicut ſciuiſti: ante.ſ. in capl̓o iſto eodē. ¶ Et primū qd̓ oportet te p̄parare ⁊c̄. ſicut ſciuiſti pͥus in capl̓o vbi locutꝰ eſt de medicina gn̓atiua carnis. ⁊ de hac medicina ſatis dictū eſt ꝑfecte.ſ. intractatu de vulneribꝰ. et iō ibi recurrat̉. Et fortaſſe orit̉ caro mala: ī ſeipſa.i. ma le ſub̓e: vn̄ oꝫ vt corrodat̉ cū medicamine acuto: ⁊ liniat̉ de foris cū infrigidātibꝰ.ſ. appoſito illo muedicamine acu to: qꝛ illud medicamē facit accidere malā ꝯpl̓onē calidā. vt ergo remoueat̉ debet liniri de foris cū his que infrigi dant. deinde eradicet̉.ſ. caro cauſticata cū eo quo eradica tur eiꝰ eſcara: ſicut cum butyro ⁊ his que mollificāt cum quibus eſcara facta cum medicamine acuto cadit. ¶ Et medicamē quidē vnū ẜm q̄dā cor pora facit naſci carnē: et ẜm quedā eoruꝫ eſt corroſiuū vehementis abſterſiōis cu corꝑa illa ſint leuia valde: aut eſt ẜm q̄dā eoꝝ nō abſterges neqꝫ faciēs naſci: et ꝓ pter illud eget medicamīe vt ꝯfortet̉ aut fragēdo cōmixtione eiꝰ: aut minuēdo ei vnctuoſitatē: aut iniūgēdo ei medicamē aliud in quo ſint exiccatio ⁊ abſterſio ⁊ ī corꝑe alio eſt ꝑ cōꝑationē ad ip̄m corro ſiuū indigens vt minuat̉ de pondere eiꝰ aut addatur in vnctuoſitate eius: aut ad iungantur ei ſtiptica aliqua. ¶ Suꝑius Aui. poſuit quoſdā canones gnͣales ꝑ quoꝫ do cuit modū curatiōis in gn̓e eoꝝ que cōponunt̉ cū vlcere que ꝓhibēt cōſolidationē eius. et poſuit etiā canonē gn̓a lem modi curatiōis vlceꝝ. In ꝑte iſta ponit quoſdā cano nes gn̓ales docētes nos rectificare vſum approximatōis eoꝝ medicaminū que vlceribꝰ approximant̉. Et diuidi intres ꝑtes ẜm ꝙ ponit tres canones. primꝰ quidē canon docet rectificationē vſus medicinaꝝ que adminiſtrantur ad gn̓ationē carnis qͣꝫtū ad modū ꝑmixtōnis eaꝝ. ſcd̓us aūt canon docet qͣntitatē tꝑis in quo pōt haberi experien tia de iuuamēto ⁊ vtilitate medicine. tertiꝰ aūt canon ē do cens rectificare vſum approximationis cuiuſdā medica minis ſpālis puta olei. 2ᵐ canonē ponit ibi: Et de illis q̄ ſunt nccͣria. 3ᵐ canonē ponit ibi: Et oꝫ vi elōget̉ ⁊cͣ. Prīa in duas. pͥmo ponit illū canonē. 2º ex dictis infert qd̓daꝫ correlariū: ibi: Digniora quidē vlcera. Circa pͥmā partē intelligendū eſt ꝙ Aui. in iſto can̄. vult oftēdere ncc̄itatē diuerſe mixtiōis medicaminū facientiū naſci carneꝫ ẜm diuerſitatē corpoꝝ i cōpl̓one. ſicut em̄ habitū fuit ſupra: vbi de hac maͣ fuit lōgiꝰ diſputatū. medicine facientes na ſci carnē: lꝫ ex ꝑte diſpōnis vlceris in quo debet̉ ſola gn̓a tio carnis ⁊ nihil aliud: nō diuerſificent̉ in exiccatione ⁊ abſter ſiōe: tn̄ oꝫ eas diuerſificari rōne diuerſitatis corpo rū in quibꝰ fiūt vlcera. ⁊ hoc iō: qꝛ vt dicit Aui. Medicīa quedā in vlcere cuiuſdā corꝑis in quo debet̉ ſola gn̓atio carnis faciet naſci carnē: in vſcere vero alteriꝰ corꝑis ſuꝑ poſita qͣꝫtū eſt de ſe eadē diſpōne vlceris ſi adminiſtratur eorrodet carnē. in vlcere vero alteriꝰ nedū ꝙ faciat naſci carnē: īmo nō abſterget neqꝫ exiccabit ſufficiēter: immo multiplicabit ſaniē ⁊ humidilatē in loco. Et rō huiꝰ ē: ꝓ pterea qꝛ ſicut habitū fuit pͥus medicina gn̓atiua carnis debet excedere in ſiccitate in pͥmo gradu: ⁊ dꝫ eſſe modi ca abſterſio in eo. Nūc aūt eadē medicina in reſpectu ad corꝑa diuerſaꝝ cōpl̓onū nō pōt eandē habere oꝑationē in exceſſu exiccatiōis ⁊ abſterfiōis. Nā medicina que re ſpectu corꝑis ſicci exceſſus habebit in exiccatōne in pͥmo gradu ⁊ etiā in abſterſiōe. vn̄ in illo corꝑe ſolū exicēabit ſuꝑfiuitatē ⁊ abſterget vt cōpetit gn̓ationi carnis reſꝑcū corꝑis mollis ⁊ humidi habebit exceſſū in exiccatione et abſterſiōe ſatis plus qͣꝫ in pͥmo gradu. ⁊ ꝓpterea nō ſolū in ip̄o exiccabit ſuꝑfluitatem q̄ eſt in vſcere: ſuppoſito ꝙ vlcus ſit eiuſdeꝫ diſpōnis ī eo: īmo exiccabit et abſterget humiditatē bonā ⁊ iuuatiuā vn̄ accidet diminutō carnis. Eode mō ſi cōparat̉ ad corpꝰ valde ſiccū nō hēbit exceſ ſumⁱ in exiccatiōe reſpectu illiꝰ: vn̄ tūc in illo nec exicca bit hūiditatē vlceri ſufficiēter: ꝓpter qd̓ nō gn̓abit carnē īmo multiplicabit̉ hūiditas ⁊ ſanies in loco cū vſu illius medicaminis: qꝛ ergo ſic accidit ꝙ eadē medicina cōꝑata ad corpus hꝫ diuerſam oꝑationē. Iccirco oꝫ ſi illud me dicamē debeat fieri gn̓atiua carnis in diuerſis corꝑibus diuerſam facere ꝑmixtionē eiꝰ cū his q̄ diminuūt exiccati onē abſterſionis eiꝰ ſi ſuꝑflue exiccaret vel abſtergeret: vel cū his que augēt ſi diminute hoc ageret. Et iō Auicē. ſuadit: Et ꝓptet id eget vt medicamē cōfortet̉.i. vt tēpere tur.ſ. cū ꝑmixtiōe eiꝰ cū altero ſic ꝙ abſtergat ⁊ exiccet ẜꝫ ꝙ debet. et iſtud quidē: qꝛ ſi paꝝ deficcat vel abſtergit in corꝑe iſto cōfortet̉ iſto mō qd̓ ſubdat: aut frāgēdo cōmix tionē eiꝰ: vt.i. qd̓ a dat̉ in qͣntitate illiꝰ medicaminis exic catiui: ⁊ nō ſit ſic mixtū cū alijs q̄ remittēt exiccationē eiꝰ: aut minuēdo eiꝰ vnctuoſitatē: vt.ſ. qꝛ ponit̉ minꝰ de oleo in illo medicamine cōpoſito de oleo: qm̄ ſi minꝰ apponit̉ de oleo: ⁊ tūc nō ſic remittit̉ virtus deſiccatiua illiꝰ medi caminis: aut adiūgēdo ei aliqd̓ medicaminis ī quo ſit ex iccatio ⁊ abſterſio: qꝛ tunc vigorabit̉ virtus exiccatiua et abſterſiua. Et ſil̓i mō docet remittere exiccatōnē ⁊ abſter ſionē eiꝰ ſi ſuꝑfluat in corꝑe alio ꝑtres modos contrarios p̄dictos. ¶ Et intellige circa hoc: ꝙ ſicut diuerſitas com plexiōis corꝑis ē cā vt medicamē diuerſo mō cōfortet̉ in ſui cōmixtiōe. ſil̓i etiā mō ſi vlcera diuerſificant̉ in hūidi tate eſt eā huiꝰ vt medicamē diuerſo mō debeat cōfortari in ſui ꝑmixtiōe: ⁊ ẜm cām humiditatis ⁊ diuerſitatē vlce ris cōurenit ꝙ medicamē aut plus aut minus exiccet: ꝗa tn̄ hic loquebat̉ Aui. de medicamine gn̓atiuo carnis: qd̓ quidē p̄ſupponit eandē diſpoſitione eſſe in oībus vlceri bus vt declaratū fuit pͥus. iccirco ſolū fecit mētionem hic de diuerſitate que accidit ex parte complexionis corpo ris. ¶ Deinde cum dicit: 1 De cura .IIII. Fen ¶ Digniora ergo vlcera vt confortetur eorū medicamen ſunt illa quorum diffi cilis eſt conſolidatio. THic ex p̄dictis. infert quoddā correlariū qd̓ correlariū ſic ex dictis infert̉. Si em̄ cōfortatio medicaminis ſit in ꝑ mixtione eius ratiōe diuerſe cōꝑatiōis quā habet medi camen ad diuerſa corꝑa cū vlcera que difficulter conſoli dant̉ poſſunt habere diuerſas cauſas ꝓpter quas ꝓhibē tur a cōſdlidatione: manifeſtū eſt ꝙ medicamē qd̓ in eis adminiſtrat̉ debet maxime cōfortari cū ꝑmixtione diuer ſa ẜm diuerſitatē illaꝝ cauſaꝝ: ⁊ ita per hoc apponit̉ vni cuiqꝫ cauſe difficultas cōſolidatiōis vlceris. ⁊ ſic vnū me dicamē nō poteſt cōuenire oībus cū nō poſſit habere ean dem cōꝑationē ad oīa ꝓpter multas diuerſitates eoꝝ: q̄ re manifeſtū eſt ꝙ in eis medicamē indiget maxime con fortari ex ꝑmixtione ẜm diuerſitatē eoꝝ. Que autem ſint cauſe diuerſe ꝓpter quas vlcera difficulter ſanātur: hoc ex dictis manifeſtū exiſtit. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de illis que ſunt neceſſaria eſt vt di mittat̉ medicamē ſuꝑvlcus tribꝰ diebus: deinde diſſoluat̉. nā ſi ip̄m tūc nō oꝑatū fuerit nō faciet ſuam operationem. ¶ In parte iſta ponit aliū canonē de quātitate tēporis in quo poteſt haberi experiētia de iuuamēto ⁊ vtilitate me dicaminis. Ponit aūt Aui. hūc canonē ꝓpterea quia co gnitio medicaminis nō eſt ſemper oīno certa. cognoſce re em̄ per ratōnem ꝙ illud medicamen ad punctum tm̄ exiccet vel tm̄ abſtergat vel aliā operatione faciat: hͦ cer te om̄ino cognoſcere nō poſſumꝰ: ⁊ ꝓpterea ad certifica tionē cognitionis medicine oportet ſubſequi experiētiā manifeſtā. ⁊ hoc vult Gal̓. in cōmēto illiꝰ ſecūde ꝑticule decimiſeptimi afforiſmi. vbi cibus preter naturā intrat ⁊c̄. ꝙ in his que recte excognita ſunt teſtimoniū ſumitur ab euētū: Propterea quia ad certificationē medicamīs vtrū ſit recte approximatū vel nō oportet hͦ accipe ex ex perētia. Iccirco Aui. nobis hic determinat tempꝰ in quo per experientiā poteſt haberi cognitio de vtilitate aut ī utilitate medicaminis. ⁊ ꝓpter ea Aui dicit. Et de illis q̄ ſunt neceſſaria.ſ. ad habendū ꝑfectā cognitionē medica minis eſt vt dimittat̉ medicamē tribus diebus ſuꝑ vlcus nō intelligas ꝙ tu debeas ponere ſuꝑ vlcus ⁊ dimittatur ip̄m tribus diebus ꝑſeuerare abſqꝫ alia ꝑmutatiōe: quia hoc nō eſſet cōueniēs: neqꝫ etiā exꝑientia illud docet: im mo cū contrarie videamus bis aut ſaltē ſemel renouare medicamina ſuꝑ vlcera: qd̓ ſi nō fieret aggregaret̉ mate ria ⁊ ſanies in vlcere ex quo cōtingeret vulnus vel vlcus nimis putrefieri. Sed intelligo ꝙ debeat medicamen di mitti tribus diebus: hoc eſt debet medicus experiri me dicamē ad minus tribus diebus. Si em̄ in hoc tēpore iu uamentū nō facit nō ſperat̉ de iuuamēto medicamīs: vn de oportet illud medicamē permutare: ⁊ rō quare opor tet experiri tribus diebus ē: qꝛ in minori tēpore nō poſſet perpedi operatio manifeſta illius medicaminis: ⁊ per cō ſequēs nec iuuamē nec nocumētū ip̄ius. Et hoc ꝗdē qd̓ dicit de tribus diebus: nō intelligas ſemper ꝙ ad pūctū debeat medicus experiri trihꝰ diebus. Sed intelligit ꝑ hoc tempꝰ latū qd̓ eſt ſpaciū triū dieꝝ vel circa id. In ꝗ buſdā em̄ citius perpēdit̉: ⁊ in quibuſdā forte tardiꝰ pa rum. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oportet vt elonget̉ oleū quodlibet ab vlceribus: qd̓ ſi fuerit neceſſariū: tunc oleum de kerua ⁊ oleum myrtinuꝫ ⁊ ole um maſticinum. ¶ In ꝑte iſta dat canonē in rectificationē vſus cuiuſdamꝰ medicaminis: qd̓ adminiſtrat̉ in vlceribꝰ: quod medica men eſt oleū. ⁊ dicit: Et oportet ꝙ elonget̉ quodlibet ole um ab vlceribꝰ: intelligit de oleo ſolū adminiſtrato: quia de oleo ꝑmixto cū alijs medicinis nō intelligit cū ꝯtinue oleū adminiſtret̉ in medicinis ⁊ vnguētis que in vlceri bus adminiſtrātur. oleū em̄ in talibus nō noc et: quia acc rit virtutē medicaminū que cū eo miſcent̉: ſed oleū ſolū nocet vlceri ratiōe vlceris. nam om̄e oleū inqͣꝫtū voctuo ſitate participat addit in putrefactionem ip̄ius vlceris ⁊ putre factionē humiditatis. hec aūt eſt cauſa corruptiōis ip̄ius: Ꝙ ſi fuerit neceſſariū adminiſtrare oleū.ſ. vel ali ud medicamen qd̓ apud nos nō haberemꝰ: tunc.ſ. eſt ma gis cōueniēs oleū de kerua: aut oleū myrtinū: aut oleuꝫ maſticinū: qꝛ iſta olea ſiccitate ⁊ ſtipticitate ꝑticipāt rati on eorum a quibus virtutem accipiunt hec olea. ¶ Tunc ſequitur illa para: Et cum ibi nō eſt niſi vlcus: tunc opor tet vt alleuiet̉ inſenſibili mēbroꝝ nō to lerantiū ip̄m et caueat̉ a doloratiōe eius cū medicamēto forti. In illo vero quod eſt parui ſenſus nō abſtineat a neceſſaria medicatiōe. Et intrinſeca quidē et ſubli mia p̄cioſa et multi iuuamēti et ſuſcipiē tia nocumēta velociter ſunt de capitulo ſenſibili et iudicio eius: et eoꝝ contraria ſunt de capitulo inſenſibili: aut quorum ſenſus eſt debilis. Et ꝓpter huiuſmodi cauſam nō ſufferūt vlcera intrinſeca ea que ſunt ſicut flos eris et eis ſimilia: et ꝓ prie ea que bibūtur: et indigēt illis que faciūt glutinatione plus ſicut dragantuꝫ et gummi: et illa quibus cliſterizatur in digent eo ꝙ eſt inter duas res. ¶ In parte iſta que diuiſa fuit prius cū dedit canones ge nerales curatiōis vlceris rōne diſpoſitionū que cōiūgū tur cum vlcere que ꝓhibent ip̄m a ſanatione eiꝰ. dat que dam canonē generale in curatiōe vlceꝝ ẜm ꝙ indicatio curatiua accipit̉ ex diuerſitate mēbroꝝ in quibꝰ ſunt vlce ra. Et iſte quidē canon eſt qͣꝫtū ad medicamina que ad miniſtrant̉ in vlceribꝰ ẜm diuerſitatē mēbroꝝ. Et vult di cere ꝙ qn̄ vlcus ſit in mēbro vehemētis ſenſus: tūc quan to plus poſſibile eſt caueat̉ a medicaminibꝰ fortibus: et hoc ideo: quia ex adminiſtratōne taliū in talibus mēbris fieret vehemēs dolor ex quo accidit virtutē ꝓſterni et at tractio multoꝝ humoꝝ ad locū vlceris ⁊ generatio apo ſtematis in eo. Sed in mēbris qui ſūt modici ſenſus poſ ſumus ꝓcedere cū forti medicamine ſi neceſſaria ē adm niſtratio eius ꝓpter cauſam cōtrariā. Iteꝝ etiā in mēbri: que ſunt interiora ⁊ ſablimia aut multi iuuamenti debes cauere a talibꝰ medicaminibꝰ: ꝓpterea quia timor eſt de diſſolutiōe virtutis eoꝝ: ⁊ por cōſequēs de cōſtructione oꝑationis eoꝝ ex quo totū corpus ſedet̉. ⁊ ideo Auic ē. ex dictis inſinuat ꝙ ꝓpter hāc cauſam vlcera intrinſeca nō ſufferūt ea que ſunt ſicut flos eris ⁊ ſil̓ia. ⁊ maxime in me dicaminibꝰ que bibunt̉: quaſi vult dicere Aui. ꝙ in talibꝰ vlceribus nō adminiſtrant̉ mēdicamina fortia. ⁊ ratio ē: quia talia medicamina fortia ꝑueniunt pͥus ad ſubſtātiā: et percōſequēs ad mēbra ſenſibilia ⁊ multi iuuamenti ti mor eſſet de leſione ip̄oꝝ nimia ab illis. Sed ſi talia me dicamina mittant̉ per partē exteriorē in medicamine ad talia vlcera: ſicut eſt vlcus in pectore qd̓ penetrat ad exte De cura vlcerū .III. Tractatus rius: tunc talia medicamina nō ꝑueniūt ad alia membra nobilia: ſed īmediaie ꝑueniūt ad locū: lꝫ adhuc talia nō debeāt eſſe fortia vt ea q̄ adminiſtrant̉ in alijs: ⁊ hoc eſt qd̓ Ani. ſubdit cū dicit: ⁊ illa.ſ. medicamina qͦ adminiſtra tur ꝑ cliſtere.ſ. ꝑꝑ vlcera facta interiꝰ: ⁊ iſta ſunt illa quo rū orificiū vſqꝫ ad interius ꝑuenit: indigēt eo qd̓ eſt īter duaꝫ res.i. debēt eſſe v̓tutis medie īter duas res: qꝛ.ſ. pn̄t eſſe v̓tutis fortioris qͣꝫ ſint medicamīa q̄ bibunt̉ vel acci piunt̉ ꝑ os: tn̄ debēt adhuc eē debilioris v̓tutis qͣꝫ ſint me dicamina q̄ admīſtrant̉ in vlceribꝰ mēbroꝝ exterioꝝ ⁊ ignobiliū: ⁊ hec eſt intētio Aui. Et cā huius dicta eſt. ¶ Et de illis que recta ſunt in curatione vlcerū eſt vt quieta ſint mēbra eoꝝ ⁊ nō moueant̉ ⁊ ſi mouent̉ in principio motu paruo minus nocumentū eſt qͣꝫ ſi moueā tur poſt principiū motu laborioſo ⁊ pro prie in corꝑe maloꝝ humoꝝ. ¶ Suꝑius Aui. dedit canones gn̓ales curatiōis vlcerum ẜm oēs diuerſitates eoꝝ qͣꝫtū ad ea q̄ ꝯueniūt in curatio ne ip̄oꝝ vlcerū. In ꝑte iſta dat quoſdā canones gn̄ales in curatiōe vlcerū qͣꝫtū ad ea q̄ debēt caueri in curatione ip̄oꝝ. Et diuidit̉ ꝑs iſta in qͣtuor ẜm ꝙ qͣtuor ponit cano nes: in ꝗbus docet cauere q̄dā q̄ nocet vlceri. 2ᵐ canonē ponit ibi. Et oꝫ vt timeat̉.) 3ᵐ ponit ibi.(Et caue in ab ſterſione. 4ᵐ ponit ibi.(Et vlcera ꝗdē.) In pͥma ꝑte nō vult dicere aliud niſi ꝙ ꝗdā canō in curatiōe oīm vlcerū eſt vt ꝓhibeat̉ motus mēbri vlcerati ⁊ p̄cipiat̉ ꝗes. Et cā eſt: qꝛ cū de rōne motus mēbri ſit diſtrahere ꝑtes abinui cē: de rōne eius eſt īpedire vnitionē ip̄aꝝ: ⁊ ꝑ ꝯn̄s de rō ne eius eſt impedire ꝯſolidationē: qͣre in qͦlibet eſt ꝓhi bēdus motus ⁊ p̄cipiēda eſt ꝗes. Et ſubdit Aui. ꝙ ſuppo ſito ꝙ mēbrū vlceratū moueat̉: meliꝰ eſt.i. minus maluꝫ eſt a pnº ipſius vlceris mouere ip̄m ꝑ totū tp̄s ꝑduratio nis vlceris qͣꝫ facere ip̄m ꝗeſcere a pͥnº aliꝗbꝰ diebus: ⁊ deinde īp̄m ſubito mouere ⁊ precipue in vlcere qd̓ ſit in corꝑe maloꝝ humoꝝ: ex qͦ ſignificat̉ ꝙ illud vlcus ē quo dāmō malignū: ⁊ iō qd̓ hic dr̄: dr̄ ēt ab Hypo. pͥmo regi minis acutoꝝ. Et cā huius nō eſt aliud: niſi qꝛ ꝑmutatio ſubita a ꝯſuetudine eſt nociua. In ꝯſuetudine aūt ⁊ da to ꝙ ꝯſuetudo ſit mala nō ſic corpus ledit̉ ꝓpter ea: qꝛ cō ſuetudo quodāmō diſpōni naͣli ꝓpinqͣ eſt. Cū gͦ membrū vlceratū ꝗeſcit a pͥnº ⁊ poſtea ſubito mouet̉ accidit: ꝙ ꝓ pter ſubitā mutationē mēbrū vlceratū valde ledit̉ ⁊ p̄ci pue ſi illud vlcus ſit in corꝑe maloruꝫ humoꝝ: qꝛ ſubita mutatio ad motū facit accidere attractionē maloꝝ humo rū ad locū vlceratū: vn̄ nocumentū multiplicat̉ in vlce re: ſꝫ ſi ab ip̄o pͥncipiomoueat̉ membrū vlceratū: tūc qꝛ mēbrū aſſueſcit ad motū ex motu nō recipit paſſionē: ꝓ pter qd̓ nō ſic nocet̉ ab ip̄o. ¶ Deinde cum dicit. ꝙ cadat ex Et oꝫ vt timeat̉ in vlceri vicinitate eoꝝ incarnatio inter duo mē bra vicinātia ſicut adherētia q̄ accidit in ter palpebrā ⁊ oculū ⁊ inter duas palpe bras ⁊ inter duos digitos. ¶Tunc ponit ſecundū canone in quo on̄dit medicū cura re debere qd̓dā nocumentū qd̓ aliqn̄ accidit in ꝯſolida tiōe vlceris: ⁊ pꝫ qd̓ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et cauerne ⁊ abſconſiones ſunt velo cis cōuerſionis ad fiſtulas. ¶ Nūc ponit 3ᵐ documētū ſiue canonē in qͦ docet alid̓ no cumētū cauere Et vult ꝙ cū vlcera cauernoſa ⁊ hn̄tia ab ſconſiones velociter ꝯuertant̉ ad fiſtulas: medicus dꝫ eē valde attētus in modo curatiōis earū vt ad fiſtulas non ꝑueniāt. Quis aūt ſit modꝰ curatiōis earū ſupra: poſitus eſt in generali ⁊ ī ſpāli ponet̉. ¶ Deinde cuꝫ dicit. ¶ Et vlcera quidē vicinātia arterij? ⁊ ve nis magnis ꝑducūt ad ap̄a illud qd̓ vici natur eis de carne molli ſicut teſticuli ⁊ ſubaſcelle ⁊ qd̓ eſt poſt aurē ſicut ꝑducit ſcabies ⁊ eis ſil̓ia de his q̄ dixim ꝓpter illā eandē cām ⁊ ꝓprie qn̄ corpus eſt ple nū mala ſuꝑfluitatē: ⁊ tūc ꝗdē vehemes ſit dolor ⁊ ꝑuenit ad vlcꝰ: qͣre oꝫ vt curet̉ illud cū mudificatiōe corꝑis ⁊ cuꝫ eo qd̓ eſt dictū in cap. ⁊ dū mūdificat̉ ap̄a non ſperat̉ eiꝰ curatio: ⁊ eſt neceſſariū in hu iuſmodi vt tuearis vlcus ex nocumento cū baſili cō ⁊ ei ſil̓ibꝰ ſi corpus fuerit mū dificatū: ⁊ ponas inter ip̄m ⁊ inter mem brū qd̓ diſtinguat ⁊ ꝓhibeat nocumētū ꝑuenire ad vlcus in omni diſpoſitione. In ꝑte iſta ponit canonē 4ᵐ in quo canone intēdit do cere ꝓhibere euentū cuiuſdā accn̄tis ad vleera facta in ꝗbuſdā mēbris: ⁊ docet remotionē ẜm aliꝗd illius accn̄ tis: ⁊ iſtū canonē ad lr̄am Gal̓. ponit 3º de inge. ſani. Eſt em̄ ꝙ aliqn̄ ad vlcera q̄ fiunt in artareis ⁊ venis ꝗbus ap propinqͣt caro mollis glādoſa ſeꝗtur apa in illis locis: ſi cut etiā dictū fuit pͥus in cap. de curatiōe apatū locoꝝ glā doſoꝝ: ꝙ ad ſcabiē vel vlcera exiſtētia ſuꝑ extrema vel ſu per mēbra appropiquātia illis locis ꝯſeꝗtur tumefactio ⁊ ap̄a in illis locis ꝓpter cām q̄ dicta fuit pͥus: ⁊ p̄cipue hͦ ꝯtingit qn̄ corpus eſt repletū malis hūoribus: ⁊ qn̄ ſit ve hemēs dolor in vlcere: ⁊ ꝓpter dolorē plus ſūt aꝑte maͣe male attrahi: q̄ veniētes ad illa loca vacua ꝓpter debili tatē illorū locorū: ⁊ etiā vacuitatē eorū retinent̉ ille maͣe in illis locis: ⁊ ap̄ant ipſa: ⁊ hͦ eſt qd̓ vult dicere Aui. cum dicit. Et tūc ꝗdē vehemens ſit dolor ⁊ ꝑuenit ad vlcus.i. ⁊ tunc ꝗdē maxīe qn̄ fit dolor in ꝑte in qͣ eſt vlcuꝫ: tunc.n. maxīe talia vlcera attrahūt h̓ ap̄ata ī locis p̄dictis: in hu iuſmodi gͦ vt ꝓhibeat̉ hoc apa ⁊ ēt vt curet̉ ap̄a in illis lo cis ſi incipiat gn̄ari eius corpus mundificare ⁊ ꝓcedere ſuꝑ illa loca aꝑata cū his q̄ dicta ſunt in cap. p̄dicto de cu ra ap̄atū glādoſoꝝ: ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit Aui. qͣre oꝫ vt curetur ⁊cͣ. dū nō mūdificet̉ ap̄a.i. ⁊ dū in tali ap̄ate qd̓ timet̉ ge nerari nō ſit mūdificatio corꝑis nō ſperat̉ ꝙ ꝓhibeat̉ bn̄ aduētus eiꝰ niſi corpus mūdificet̉ pͥus: illud vult dicere Aui. qͣꝫtū ad partē vlceratā: neceſſariū eſt ꝓcedere cū his q̄ dolorē nō faciūt neqꝫ fiat attractio maͣe ad loca in ꝗbus ſunt: ſꝫ ad loca pone empl̓a mollificetiua mitigatiua do loris. Sꝫ qꝛ nocēt talia vlceri: idcirco oꝫ ponere ſuꝑ vlcꝰ vnguētū mundificatiuū qd̓ ꝓhibeat ꝑueuire molliciē ad vlcus: ⁊ deinde ponere ſuꝑius talia empl̓aˡ: ⁊ hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. hic: lꝫ obſcure loquat̉ dicēs: ⁊ eſt neceſſa riū in hmōi diſpōne.ſ. qn̄ ītēdis ad mitigādū dolorē vlce ris: ⁊ in vulnere iſto ꝓpter qd̓ eſt aptū accidere apa in lo cis p̄dictꝭ vt tuarꝭ vlcꝰ.ſ. a no eum̄to.ſ. iſtoꝝ mitigatiuorū doloris. Baſilicon eſt vnguentū conueniēs vlceri cū ſit vnguētū mūdificatiuū: ⁊ tn̄ hoc baſilicon eſt vnguentū qd̓ nō multū nocet dolori: ꝓpterea qꝛ pauce exiccatiōis exiſtit: vn̄ ponit̉ quaſi digeſtiuū ſicut apꝑet ẜm Serap̄. in ſuo antidotario in quo docet ꝯſtructionē talis vnguē ti. Et ſubdit poſtea Aui. dicēs modū quo tu debes caue re ꝑ baſilicon nocumentū illoꝝ mitigatiuoꝝ doloris di Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. IIII Fen De cura vlcerū tens. Et ponas īter ip̄m ⁊ inter mēbrū qd̓ diſtinguat̉ ⁊cͣ. id eſt ⁊ ponas inter mēbrū vlceratū ⁊ tale empl̓m molli tiuū aliꝗd.ſ. tentā inūctā baſilicō qd̓ ſeꝑationē faciat īter tale empl̓m ⁊ vlcus ita vt ꝓhibeat̉ ꝑ hoc ꝑuenire nocu mentū illoꝝ ad vlcus: id gͦ vult dicere qd̓ ꝑfecte extrahit̉ de verbis Gal̓. 13. de inge. ſani. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et pꝫ vt audias ſermonē cōem ⁊ eſt ꝙ de illis q̄ ſunt neceſſaria eſt vt ſit illd̓ quo curat̉ vlcus aūt ꝯueniēs aut incōueniēs Et cōueniēs: lꝫ non ꝯferat in diſpōne tn̄ nō aſſociat ei nocumentū: ⁊ incōueniētie diuerſificatio aut eſt: qm̄ ip̄m eſt debiliꝰ ⁊ ſignificat illud additio eius qd̓ eſt con trariū ei qd̓ ex ipſo expectat̉ de exiccati on aut mūdificatiōe aut alijs p̄ter corru ptionē aliā: quare oꝫ vt addat̉ in virtute eius: aut eſt diuerſitas ꝓpter modos ali os: ſicut qꝛ ip̄m calefacit vltra qͣꝫ neceſſe ſit ei qͣre facit accidere rubedine ⁊ inflā mationē: quapropter oꝫ vt minuat̉ d̓ for titudine eius ⁊ extinguat̉ de inflāmatio ne eiꝰ cū empl̓o infrigidāte: aut declinat cū eo ad nigredineꝫ ⁊ obfuſcationē: q̄re ſcit̉ ꝙ infrigidat ip̄m aūt nō calefacit ip̄ꝫ mēſura qua indiget: ergo oꝫ vt addat̉ in virtute calefactiōis eius. Aut mollificat ip̄m: quare īdiget vt addat̉ in virtute ſti ptici ⁊ exiccatiuoꝝ ſicut ſunt balauſtie ⁊ galle ⁊ ei ſimilia q̄ exiccāt vt ſuccurratur cū exiccatiōe eoꝝ de illis de ꝗbus dixi mus tibi. Aut corrodit ⁊ ꝓfundat ipſum ſicut oſtenſum eſt: quare oꝫ vt frangatur fortitudo abſterſionis. ¶ In ꝑte iſta Aui. ponit quēdā canonē gn̓alē de cognitōe medicamīs qd̓ approximat̉ vtꝝ ſu ꝯueniēs ex mō appro ximatiōis eiꝰ qd̓ apꝑet: ⁊ duo facit. pͥmo ponit hūc cano nē. 2º ip̄e explicat vnā ex cāis ꝓpter quā ꝯtingit ꝙ medi camē eſt incōueniēter admīſtratū. 2ª ibi.(Et muliotiēs ꝙ dē. ⁊cͣ. In pͥª ꝑte nihil aliud dicit Aui. niſi ꝙ on̄dit quē dā can̄. in gn̓e ẜm quē tu potes cognoſcere ꝙ medicamē admiſtratū in vlcere ſit cōueniēs vel nō. Et iſte modus cognitiōis accipit̉ ex eo qd̓ impͥmit medicamē in ꝑte iſta in qͣ eſt vlcus naͣ medicamē qͦ curat̉ vlcus ꝯuenit vlceri aut nō ꝯuenit. Si ꝗdē ſit ꝯuentēs: tūc ex approximatiōe talis medicamīs: lꝫ nō apꝑeat ſtatim ⁊ ſubito iuuamētū: tn̄ ex approximatiōe eius nullū apꝑet nocumentū: gͦ ſi ex approximatiōe medicamīs nō apꝑeat nocumentū ſignū eſt ꝙ nō eſt incōueniēs neqꝫ nocitiuū. Sꝫ qͣre nō ſic cio iuuat eſt vel ꝓpter iuuamēti debilitatē illiuꝫ medicamīs vel ꝓpter maliciā vlceris. Si aūt ſit incōueniēs: tunc aut eſt incōueniēs in deſiccatiōe ⁊ mudificatiōe aut in alijs diſpōnibꝰ eius. Si ꝗdē ſit incōueniēs in deficcatiōe ⁊ ab ſterſione: aut hͦ eſt: qꝛ eſt debilis deſiccatiōis ⁊ abſterſio nis: ⁊ tūc ſignū huius eſt ꝙ aꝑꝑet ꝯtrariū eius qd̓ expe ctat̉ de exiccatiōe ⁊ abſterſione preter aliqͣꝫ corruptionē quā facit in vlcere. Na ⁊ tu expectares ꝙ exiccaret hūiditatē vlceris ⁊ abſtergeret ſaniē ⁊ apꝑet contrariū: qꝛ fit multa hūiditas ⁊ ſanies in vlcere: ⁊ tūc oꝫ addere virtu tē deficcatiōis ⁊ abſterſionis eiꝰ: aut ꝯtingit ꝙ nimis exio cet ⁊ abſtergat: ⁊ tūc ſignū eſt ꝙ ꝓfundat̉ ⁊ cōcauat̉ vlcꝰ. ⁊ ſicut etiā dicet̉ in ſequēti capl̓o. Eger ſentit maximam mordicationē ⁊ fit etiā in vlcere calefactio q̄dā: ⁊ tūc opꝫ dimittere de exiccatiōe ⁊ abſterſione eiꝰ. Si aūt hͦ medi camē ſit incōueniēs in alijs diſpōnibꝰ: ⁊ tūc aut hͦ eſt: qꝛ calefacit mēbrū vltra qͣꝫ oꝫ. Et huiꝰ ſignū eſt rubedo ap parēs in loco ⁊ inflāmatio ſine malicia aliqͣ. ⁊ tūc oꝫ mi ſcere ſecū ea q̄ infrigidāt. Aut hͦ eſt qꝛ nimis infrīdat: ⁊ ſi gnū eius tūc eſt: qꝛ accidit nigredo ⁊ obfuſcatio quedaꝫ in mēbro. Aut medicamē nō calefacit mēbrū vlceratū tm̄ qͣꝫtū dꝫ: dictū eſt.n. pͥus ꝙ cal̓o valde debet̉ cal̓m valde ⁊ frīdo valde frīdū valde: ⁊ tūc oꝫ vt in ambobꝰ his caſi bus ꝑmiſceas cū medicamīe aliꝗd qd̓ addat in calefactio ne ipſius ſic ꝙ calefaciat cū menſura. Aut hͦ: qꝛ medica mē mollificat vlcus: ⁊ ſignū eius eſt mollicies apparens in vlcere: ⁊ tūc oꝫ vt adiungant̉ ei ea q̄ ſunt ſtiptica: ſicut galle balauſtie ⁊ ſil̓ia: ⁊ hoc eſt qd̓ vult docere Auicēna. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et multotiens ꝗdem nō ꝯuenit medi camē ꝓpterea ꝙ compl̓o infirmi eſt ſuꝑ flua in cal̓o eius cuius medicamen opꝫ eſſe fortius in contrahendo illud calidū adeo donec reducat ip̄m ad cōplexionē ſuā: aut debilis in cal̓o cōueniēte ei. ¶ In ꝑte iſta: qꝛ dictū eſt ꝙ medicamē aliqn̄ eſt in cōueni ens: aut qꝛ nimis vel debiliter exiccaret: ⁊ ſic de alijs ꝯdi tionibus: vult on̄dere vnā de cauſis ꝓpter quā hoc acci dit vt ꝑ hoc on̄dat ꝙ nō ſolū hoc pōt ꝯtingere ex ꝑte diſ poſitiōis vlceris: verū etiā ex ꝑte diſpōnis mēbroꝝ ⁊ cor poꝝ in ꝗbus fiunt vlcera. Et dicit. Et multotiēs ꝗdē non cōpetit medicamē ꝓpterea ꝙ cōplexio infirmi eſt valde ſuꝑflua in cal̓o eius ⁊cͣ.i. ꝓpterea ꝙ compl̓o infirmi eſt multū excedēs in illa intētione: vn̄ oꝫ medicamē eſſe for tius ad hoc vt ꝯueniat cōpl̓oni illius corꝑis. Eſt.n. aliqn̄ ꝙ qꝛ compl̓o infirmi eſt valde ſicca: ⁊ medicamē qd̓ ap proximat̉ illi corꝑi nō ſufficienter exiccat neqꝫ abſtergit. Sil̓i modo: qꝛ cōplexio infirmi eſt valde calida medica men nō ſufficiēter calefacit: vn̄ oꝫ ip̄m facere fortius ac hͦ ꝙ ꝯueniat in cōpl̓one talis infirmi: ⁊ hoc eſt qd̓ vult di cere Aui. cū dicit. Cuius medicamē vult eſſe fortius in at trahēdo id cal̓m adeo vt reducat ip̄m ad cōplexionē ſuā ⁊cͣ. qn̄ debilis in cal̓o ꝯueniente ei.i. aut medicina eſt ei incōueniēs ꝓpterea: qꝛ compl̓o infirmi eſt debilis reſpe ctu illius medicamīs: qꝛ illud medicamē nimis excedit vel in ſiccitate vel in abſterſione vel in alijs diſpōnibus reſpectu cōpl̓onis infirmi: quare oꝫ minuere virtutē eiꝰ vt reducat̉ ad cōueniētiā illius: ⁊ de hoc dictū fuit ſupra in illo.§. Et medicamē ꝗdē vnū ẜm q̄dā corꝑa facit naſci carnē ⁊cͣ. Hic finit̉ expō dicti capl̓i: in quo capl̓o ⁊ p̄dicto ſicut fecimus amplā expōnem: qm̄ intellectis his q̄ dicta ſunt in iſtis capitulis facillimū eſt intelligere oīa ea que dicunt̉ in hoc tractatu de vlceribꝰ: ⁊ iō q̄ ſequūtur quodā mō ꝑcurremus: cū tanta expōne non egeant. ¶ De curatione vlcerū virulentoꝝ. Capl̓m iij. Eceſſariū eſt vt in eis admini ſtrent̉ medicine exiccatiue vt mūdificet̉ virus. deinde ſit oc cupatio in naſcētia carnis. Q ſi fuerint mollia: tunc admīſtrent̉ ſuꝑ ea medicīe ad faciēdū naſci eoꝝ ꝓfundita III Io 6 virulentorū Tractatus tē ⁊ ip̄oꝝ margines ꝓpter debilitatē cor poꝝ illoꝝ vlcerū: ſꝫ oꝫ vt exiccēt̉ in pͥmiſ deinde admīſtrent̉. Et cū tu admiſtra ueris medicamē ⁊ nō īueneris humidi tatē minui aut videris eā augeri: tūc ſci as ꝙ medicamē ẜm illud corpus non eſt exifcatiuū: quare adde in ꝯfortatiōe eius ⁊ ipſius exiccatione ⁊ adiuua ip̄m cū ab ſterſiōe pauca: ſicut ē mel: verbigr̄a: ⁊ me dicinis ſtipticis ſicut ſunt balauſtie ⁊ alu men: ⁊ minora de virtute olei ⁊ pone ip̄ꝫ oleū in quo ſit exiccatio. Q ſi videt̉ vlcꝰ iā ſuꝑfluere iterū ī exiccatiōe: tūc minue de virtutibꝰ oībus.ſ. exiccatiōe ⁊ abſterſi on ⁊ ſtipticitate: et ſerua hoc p̄ceptū in mediciſ faciētibꝰ naſci carnē vlcerū ⁊ nō faciat te errare ꝗdā: ⁊ eſt vt ſit medicamē magis abſterſiuū qͣꝫ oꝫ: qͣre corrodit me brū ⁊ reſoluit carnoſitatē eius ad hūidi tatē currentē quā exiſtimas virus ⁊ ad dis in virtute abſterſionis: ⁊ hmōi ꝗdeꝫ medicamē ponit vlcus ꝓfundius ⁊ cali dius ⁊ magis ſimile cū apoſo ⁊ ſentit in firmus mordicationē manifeſtam. ¶ Suꝑius Aui. dedit can̄. gn̄ales in mō curatiōis vlcerū rōne oīm diſpōnū q̄ pn̄t ꝯiūgi cū vlceribꝰ ꝓhibētibꝰ ea a ſanatiōe eoꝝ. In ꝑte iſta in ſpāli dat canones ꝑ qͦs docet modū curatiōis vniuſcuiuſqꝫ diſpōnis qͥ ꝯiūgi pōt cū vl̓ cere q̄ reddit eū difficilis ſanatiōis: ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta in tot ꝑtes qͥt ſunt capl̓a q̄ pōit de mō curatiōis taliū vlcerū cū ꝗbus ꝯiungunt̉ he diſpōnes qͦ ꝓhibēt ſanationē ipſoꝝ pͥmū.n. qꝛ virtus eſt vnū ex his q̄ aliqn̄ cōponit̉ cū vlce re ⁊ ꝓhibēt ſanationē eiꝰ: dat modū curatiō is vlcerū vi rulētoꝝ q̄ ſunt vſcera in ꝗbus aggregat̉ maͣ multa ⁊ ſub tilis īdigeſta ſuꝑflua vltra illā q̄ gn̓at̉ in vlce̓: vn̄ ſol̓o cō tinui q̄dā eſt. Et duo facit pͥº dat modū curatiōis taliū v cerū. 2º explicat medicamīa ſimplicia ⁊ cōpoſita ꝑ q̄ ille modus curatiōis ꝑficit̉. 2ª ibi.(Et ſcias ꝙ medicinarū ex iccantiū.) pͥª in duas. pͥº on̄dit ꝗs eſt modus curatiōis ta liū vlcerū. 2º dat canonē ꝑ quē docet cogͦſcere incōueniē tiā admīſtratiōis medicamīs: ⁊ id medicamē qn̄ eſt incō ueniēs docet corrigere. 2ª ibi.(Et cū tu admīſtraueris.) ⁊ iſte canō quē ponit ī iſta ꝑte fuit poſitꝰ sͣ in p̄cedēti caº in jͣ ꝑte Aui. tria facit: qꝛ pͥº ponit hūc can̄. in talibꝰ medicis ꝰ āpliat ip̄m ad medicīas gn̓atiuas carnis. 3º docet ex di ctis cauere quēdā errorē ꝗ poſſet ex dictis ꝯtingere in co gnitiōe ⁊ curatiōe vlceris virulēti. 2ª ꝑs īcipit ibi.(Et ob ſerua hͦ p̄ceptū.) 3ª ibi.(Et nō faciat te errare ꝗdā.) Que dicit in oībus iſtis ꝑtibꝰ qͣſi oīa ſunt manifeſta ex p̄dictis. Dicit gͦ neceſſariū eſt ⁊cͣ. vt mūdificet̉ virus alia lr̄a hꝫ vt exiccet̉: ⁊ eſt melior: qꝛ in virū cōpetit exiccatio ſic̄ in ſor de abſterſio vt pͥus: tn̄ qꝛ in vlcere virulento qͣꝫtūcūqꝫ ſit virulētū adhuc ꝯuēit aliqͣlis abſterſio: qꝛ nō eſt pol̓e ꝗn ibi ſit aliqͣ hūiditas q̄ abſterſione īdigeat: ⁊ iō pōt ſaluari vt mūdificet̉ ⁊cͣ. Ꝙ ſi fuerīt mollia.ſ. corꝑa in ꝗbus fiūt ta lia vlcera virulēta: tūc admīſtrabunt̉ ſuꝑ ea medicīe ad faciendū naſci eorū ꝓfunditatē.i. ad faciendū repleri eo rū ꝓfunditatē carne ⁊ eorū margīes ꝓpter debilitatē cor poꝝ in ꝗbus ſunt illa vlcera: ⁊ ꝑ hͦ vult dicere id qd̓ dc̄m̄ eſt multotiēs ꝙ ſi talia vlcera fuerīt in corꝑibus mollibꝰ ⁊ debilibꝰ dꝫ cauere ab admīſtratiōe ſuꝑflue exiccātiū: ſꝫ admiſtra illa ẜꝫ ꝙ ꝯuenit cōpl̓oni illoꝝ corpoꝝ hͦ eſt qd̓ vult dicere Aui. ⁊ oīa alia q̄ ſequūt̉ plana ſunt ad lr̄am ⁊ ex poſita in p̄dictis. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſcias ꝙ medicinaꝝ exiccātiū vlcera q̄dā ſunt q̄ ſunt vehemētis infrīdatiōis ſi cut iuſꝗamū albū ⁊ opiū ⁊ radix mādra gore: ⁊ q̄dā ſunt vehemētis calefactionis ſicut reſina ⁊ pix: qͣre ieſt vt tēperes vnā eaꝝ cū alia: ⁊ ẜm oppoſitionē alicuiꝰ cō pl̓onū ꝑticularū: ⁊ medicīe ꝗdē mūdifi cātes virus ſunt iſte medicie exiccatiue ſicut alumē ⁊ galle ⁊ cortices gͣnatoꝝ et cortex turis ⁊ merdaſengi ⁊ farina ordei ⁊ eiꝰ ſauic ⁊ flores papaueris ruffi ⁊ folia arboris ſalicū. Cū ergo ſit empl̓m cū fo lijs nucis recētis ⁊ ſit empl̓m cū nūce ſi cut eſt aut de cocta cū vino ꝯfert valde ⁊ exiccat hūiditates abſqꝫ nocumēto. Em pl̓m bonū: ſumat̉ merdaſēgi ⁊ imbibat̉ aceto vice vna et vice alia oleo dōec albe ſcat: dein̄ ſumat̉ ātimōij ⁊ calcuce caume nō ⁊ venaꝝ ⁊ gallaꝝ ⁊ balauſtiaꝝ: ⁊ ſan. ora. ⁊ alumīs ⁊ climie argēti oīm ꝑtes eqͣ les: terant̉ bn̄: ⁊ ſit de vnoquoqꝫ ſexta ꝑs eius qd̓ p̄paratū eſt de merdaſengi: ⁊ mi ſceant̉ oīa ⁊ admīſtrēt̉ medicīe qͣs dice mus in antidotario in vlceribꝰ ꝓundis ⁊ de illis eſt aqͣ maris. Aqͣ v̓o alumīs ab luit ⁊ reꝑcutit ⁊ exiccat: ⁊ oēs iſte medi cine p̄dicte nūc nocēt ſi cū vlcere ē ap̄a: ⁊ aqͣ in qͣ decocta ſunt ciꝑi eſt bona ad ex iccationē: ⁊ decoctio myra. citr. ⁊ belyri coꝝ ⁊ emblicoꝝ ⁊ d̓coctio cetarach ⁊ fo lia aſedre ſunt bona in illo. ¶ In ꝑte iſta in ſpeciali ponit medicamīa ꝑ q̄ ꝑficit̉ mo dus curatiōis p̄dictis: ⁊ pͥº qꝛ cū talibꝰ vlceribꝰ aliqn̄ cō iungit̉ modus malitie cōpl̓onis cal̓e vel frīde explicat medicamīa q̄ ꝯueniūt in talibꝰ vlceribꝰ: ⁊ cū hͦ repugnāt male cōpl̓oni exn̄ti ī vlcere ⁊ docet ēt modū admiſtratio nis taliū medicaminū ꝑ ꝑmixtionē eoꝝ. 2º explicat medi camīa q̄ abſolute ꝯueniūt talibꝰ vlceribꝰ virulētis. 2ª ibi. (Et medicamē ꝗdē mūdificatiuū. In ꝑte iſta duo facit. pͥ mo explicat medicamīa iſta. 2º on̄di: qn̄ eſt ꝯueniēs eoꝝ additio ⁊ addit q̄dā aliamedicamīa. 2ª ibi. Et oēꝫ medicīe p̄dicte nocēt. Qd̓ dicit ī oībꝰ iſtis ꝑtibꝰ notū ē. merdaſen gi..i. litargirū. Sauic ſit qn̄ decoꝗtur ordeū in aqͣ ſicut eſt vſqꝫ ad ſpiſſitudinē: nā aliud eſt ſauic ⁊ aliud eſt farīa or dei: lꝫ qn̄qꝫ vnū accipiat̉ ꝓ alio folia arboꝝ culicū: arbor culicū pōt eſſe q̄dā ſpēs ſalicis ⁊ alio noīe dr̄ arbor eda licū ad dirdar aut arbor culicū vt ꝗdā dicūt ē vulnꝰ ꝗdā Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. IIII Fen De cura vlce. ſordi. dicūt ꝙ ſit fraſinꝰ venarū terre: abſolute ītelligunt̉ radi ces: ꝗdā aūt dicūt ꝙ ītelligunt̉ rubee tinctoꝝ radices ſic̄ hꝫ alia lr̄a q̄ dicit rubee tinctoꝝ: ꝗdā aūt dicūt ꝙ intelli gunt̉ radices celidonie ſꝫ dicēdo vene terre intelligunt̉ lūbrici terreſtres: ⁊ dicēdo vene cūcume ītelligunt̉ radi ces cūcumeris aſinini: ⁊ iō dicēdo vene intelligunt̉ tunc aꝑte ꝙ ſint radices celidōie. Climia argēti eſt illud qd̓ ꝑ fumū reſolutū adheret parieti in loco ī quo fundit̉ argē tū ⁊ ſil̓i mō climīa auri: ⁊ oēs p̄dicte medicīe nocēt. Si cū vlcere eſt apa: qm̄ ap̄a īdiget his q̄ mollificāt ⁊ q̄ mitigā tia ſunt doloris: talia aūt valde exiccatiua exiſtunt acce drac ⁊ aſſedre arbores ſunt quaruꝫ folia ſunt exiccatiua valde ⁊ iſte arbores nō bn̄ apud nos ſunt note. ¶ De curatione vlcerū ſordidoꝝ. Capl̓m iiij. Portet vt ī eis admiſtrent̉ medi cine abſtergēteꝫ: ⁊ īcipiat̉ ī pͥmis ab eo qd̓ ē fortꝭ mordicatiōis ẜm ꝙ diximꝰ ī canōe. dein̄ gͣdatī ꝑueniat̉ ad illd̓ qd̓ ē ſicut tapſia ⁊ ariſtologia cū mel le ⁊ pauco acēto: ⁊ iteꝝ glutinū albotī cū eqͣli mēſura ſui olei ro. aut butiri. ⁊ iterū radix lilij cū melle: ⁊ iteꝝ farina herbi ⁊ herba opo poaci. Et de cōpoſitꝭ ēpl̓m in dū ⁊ vnguēta viridia oīa cū flore eris et ſimplicia aūt ꝑmixta cū āmoniaco ⁊ ſil̓i bus: ⁊ epl̓a corticalia ⁊ empl̓a facta cū fa rina herbi: ⁊ empl̓m de ſale: ⁊ trociſcꝰ ni ger ⁊ trociſcꝰ viridis ⁊ medicīe ex exicca tiuis ſumant̉ fecis olei ⁊ mellis ⁊ alumis iameni ꝑtes eqͣles ⁊ ſumāt̉ ceruſe ⁊ polij ꝑtes eqͥles ⁊ qn̄ vehemes fit ſordities ſu mat̉ praſſiuꝫ cū melle. Et de ē pl̓is boniſ ſūt oliue ſalite: ⁊ qn̄qꝫ accidit nec̄itas hic iteꝝ admiſtrādi aliꝗd de currētibꝰ quo abluat̉ ẜm ꝙ dicemꝰ in cap. ꝓfundoꝝ et oīa ledūt ea ſi fuerit apoſtema. ¶ In iſto caº. qꝛ ſordes eſt vnū ex eis ēt qͥ ꝓhibet ſanatio ne vlceris pōit modū curationis vlceꝝ ſordidoꝝ. Quid aūt ſit ſordes ⁊ ī qͦ differat a virū habituꝫ fuit sͣ: ⁊ iō duo facit. Primo dat modū curatiōis taliū vlceꝝ ſordidoꝝ ⁊ explicat medicīas ꝑ qͣs ꝑficit̉ ille modꝰ curatiōis ⁊ on̄dit ordinē admīſtratiōis illaꝝ mediciaꝝ. 2º on̄dit in ꝗbꝰ cō ueniēter fit admīſtratio taliū mediciaꝝ. 2ª ibi.(Et oīa le dūt ea.) Que dicit in iſtis ꝑticulis plana ſunt ex p̄dictis: glutinū albotin ē terbētina: vnguēta viridia cū flore eri fiunt ſicut vnguentū apl̓oꝝ: qd̓ ponit̉ 5º can̄. qd̓ eſt ī iſtis vlceribus ꝑutile de qͦ facta fuit intētio. cap. de curatione ſcroffolarū. ⁊ pl̓a corticalia dicunt̉ eē vnguēta vel empl̓a q̄ fiūt cū cortice eris vel ferri: qm̄ iſti cortices v̓tute abſter ſiua ꝑcipiāt multotiēs ſic ut apꝑet ꝑ Gal̓. 5º de ſimplici me dicīa: trociſcꝰ niger eſt trociſcꝰ andronij. Cuiꝰ deſcriptio fuit ſupra poſita: trociſcus viridis eſt trociſcꝰ in qͦ ingre dit̉ flos eris alumē iamenū.i. alumen ſiſum. De cura vlceꝝ ꝓfūdoꝝ ⁊ cauernaꝝ ⁊ abſcōſionū. Ca. v. Sta īdiget in curatiōe ſua vt car ne repleāt̉. Et illd̓ ꝗdē nō ſit niſi cū vbertate cibi ⁊ ſanguīs. Et ſūt neceſſarie in hoc medicīe vehemētis exiccationis ⁊ mundificationis ſimul. ¶ Quia ex vlceribꝰ q̄ difficult̓ ſanāt̉: ⁊ hn̄t aliū modū cu ratiōis vlceris qͣꝫ ſit ille ꝗ debet̉ vlceri ſolū vt ſolutio cō tinui eſt: qͥdā.n. ſunt vlcera q̄ hn̄t cauernas ⁊ abſconſio nes in mēbris vt aꝑꝑet ex p̄dictis: idcirco in hͦ caº Auie. docet modū curatiōis vlcerū taliū q̄ dicunt̉ cauerne ⁊ ab ſcōſiones: ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta ī duas. pͥmo ponit modū cura tionis hoꝝ vlcerū. 2º qꝛ dcm̄ eſt ꝙ vnꝰ modus curatiōis eorū eſt gn̄atio carnis dat can̄. de mō regn̓atiōis carnis in his vlceribꝰ ⁊ in alijs. 2ª ibi.(Opꝫ vt creet̉ caro. jpͥma in duas. pͥº ponit modū curatiōis hoꝝ vlcerū. 2º qꝛ in vl ceribꝰ ⁊ maxīe in talibꝰ accidit gn̓ari v̓mes ponit modū deſtructiōis ip̄oꝝ. 2ª ibi.(Et ex rebꝰ ꝯferētibꝰ.) pͥª ꝑs diui dit̉ in duas. In pͥma ꝑte on̄dit q̄ eſt intētio curatiua ī his vlceribꝰ ⁊ ẜm quē modū ꝑficit̉ illa intētio in gn̓ali. In 2º ꝑte doc et illū modū ī ſpāli. 2ª ibi. Et oꝫ vt ſitꝰ eoꝝ. In pͥª ꝑte nō vult aliud dicere niſi ꝙ intētio curatiua in talibꝰ vlceribꝰ eſt ꝙ ꝯcauitas in eis repleat̉ carne: ⁊ hͦ iō: qꝛ ꝓ pter hͦ ꝯſolidatio iſtoꝝ ſit: hec aut ꝑficit̉ cū duobꝰ. pͥmo ꝙ dē cū aliqͦ qd̓ maͣm gn̓at laudabilē ipſius carnis: ⁊ illuc ſit cū cibo laudabili ex qͦ gnͣat̉ ſanguis laudabil̓ ꝗ eſt maͣ carnis. 2º ſit cū his q̄ remouēt id qd̓ ꝓhibet gn̓ationē la dabil̓ carnis: id aūt qd̓ ꝓhibꝫ ē hūiditas ml̓ta ⁊ ſordes q̄ aggregat̉ in talibꝰ vlceribꝰ ꝯcauis ⁊ ꝓfundis: ⁊ ꝓpterea oꝫ vt medicie q̄ admiſtrant̉ in talibꝰ ſint vehemētis exic cationis ⁊ mūdificationis. Tunc cum dicit. ¶ Et oꝫ vt ſit ſitꝰ eoꝝ talis ne ī eis retinea tur virus: īmo currat: ⁊ ſi īuenis hūc ſitū ꝯuenientē ⁊ eſt ī eo radix vlceris mēbri ad ſuꝑiora ⁊ orificiū eius ad īferiora tūc iſte eſt. Q ſi fuerit diuerſuꝫ illiꝰ: ⁊ fuerit pol̓e hoī vt alteret ſitū ꝓfundi cuꝫ eo qd̓ pōt facere de p̄ꝑatiōe ⁊ alteratiōe naͣli fa ciat: ⁊ ſi nō eſt ei pol̓e nō eſt excuſatio ꝗn ſecet̉ vlcuꝫ vſqꝫ ad radice ſuā ſectiōe exqͣ ſitiſſima q̄ nō relinqͣt cauernā aūt ꝗn fiat vt accidat curſus aut meatꝰ in radice ſua p̄ter eiꝰ orificiū talis vt recipiat ſalutē: et obſeruet̉ ī hoc diſpō mēbri ⁊ an accidat ei timor ex illo. Cū ergo factū fuerit illd̓ ſtringat̉ vlcꝰ cū ligatura īcipiēdo ab ori ficio eiꝰ ⁊ ꝑueniēdo ad radicē a qͣ dete ctio facta eſt: ⁊ in pͥncipio ecōtrario illiuſ ⁊ ponat̉ ſtrictura in ꝑte ſuꝑiore ī duobꝰ modis ſil̓. Et nō oꝫ vt ꝑueniat̉ cum liga tura ad dolorem. ¶Hic in ſpāli docet ẜm quē modū ſit exiccatio hūiditatis iſtiꝰ vlceris q̄ ꝓhibꝫ ꝯſolidationē: ⁊ qꝛ iſte modus exicca tiōis hūiditatis fit dupl̓r. vnoº ꝑ p̄ꝑationē mēbroꝝ vlce ratorū ſic ꝙ hūiditas ad exteriora ꝓfluat ⁊ ꝑ modū liga ture. 2º mō ſit ꝑ medicīas q̄ ponunt̉ interiꝰ. Idcirco Aui. pͥmo on̄dit qͣl̓r hͦ fu ẜm pͥmū modū. 2º on̄dit qͣl̓r id fit ẜm modū ſcd̓m. 2ª ibi. Et qn̄ nō eſt tibi pol̓e. Dicit gͦ pͥº. Et or ⁊cͣ. tūc ille ē ſitus ꝯueniēs ꝙ ſi fuerit ſitus.ſ. mēbri naͣlis incōueniēs: vtqꝛ orificiū ſit ī ꝑte ſuꝑiori ⁊ fundū in ꝑte in feriori: tūc ſi pol̓e eſt vt ꝑmutet̉ mēbrū illud ⁊ ſituet̉ artifi cial̓r ꝙ orificiū ſit decliue: ⁊ ſi nō eſt illud pol̓e: tūc vel ſe cet vel ſcindat totā cauernaꝫ vſqꝫ ad fundū vt ſtatim fiat orificiū in fundo vt poſſit hūiditas ad exteriora ꝑfluere ⁊ nō retineat̉ in vlcere ⁊ obſeruet̉ in hͦ diſpō mēbri. Diē̄ .III. De cura vermiū vlcerū Tractatus 107 gͦ ꝑꝑ artarias ⁊ neruos vt.ſ. nō incidant̉ vt nō accidat ex hͦ maior timor: puta ſpaſmꝰ ⁊ fluxus ſanguīs. Cū gͦ factū fuerit illud.ſ. orificiū aliud in fundo ſtringat̉ vlcꝰ cū liga tura īcipiēdo ab orificio eiꝰ ꝑueniēdo ad radicē.i. ad ori ficiū qd̓ factū eſt ī radice: ⁊ hͦ vt fiat exp̄ſſio hūiditatū ꝑ id orificiū. Et in pͥnº ecōtrario illius.i. ⁊ iſta ligatura in pͥnº an̄qͣꝫ illud orificiū eēt factū ſit ecōtrario mō: qꝛ an̄qͣꝫ illud orificiū eēt factū oꝫ vt ligatura īcipiat a fūdo vlceris ſtri cta vt fiat exp̄ſſio hūiditatū v̓ſus orificiū vlceris ſic̄ hītū fuit ⁊ ponat̉ ſtrictura in ſuꝑiori ꝑte a duobꝰ modis ſil̓. i. cū ligatura illa ꝑuenit ad illa duo orificia vlceris oꝫ vt ſit magͣ ſtrictura a ꝑte ſuꝑiori: ⁊ maior mollicies ſit in ea cū ad orificiū vtrūqꝫ ꝑuenit: ⁊ cā eſt vt ꝑ vtrūqꝫ orificiū acci dat exp̄ſſio hūiditatū illiꝰ vlceris: vn̄ opꝫ ꝙ ligatura fiat mollior ſuꝑorificia ⁊ ſtrictior ſuꝑ ꝑtes q̄ ſunt ſupra orifi cium vtrūqꝫ. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ nō eſt tibi pol̓e vt ſcindas admī ſtra ablutionē ⁊ ītromitte tētas faciētes naſci ⁊ mūdificātes qͣrū mūdificatio nō deſtruit eiꝰ natiuitatē ꝓpter virtutē dua rū rerū in eis. ⁊ nos ꝗdē iā exꝑti fuimus empl̓ꝫ apoſtolicō: ⁊ fuit bonū vltimū cō fere? ꝑ medicationē: ⁊ cetaurea qn̄ ab ea implet̉ eſt mirabilis valde: deīde ſuſotō poſtea ireos. deinde farīa herbi. Et ab ſconſionibus qn̄ nō ſuccurrit̉ nō adheret cutis ꝯglutinatiōe bona. Uerū eſt pol̓e vt exiccet̉ cutis ita vt ꝯglutinet̉ conglu tinatione ſimili ſane. ¶ On̄dit qͣl̓r ſint exiccatio ⁊ mūdificatio taliū vlceꝝ ꝑ me dicīas qn̄ nō eſt pol̓e facere ꝑ īciſionē. ⁊ duo facit. pͥmo fa cit hͦ. 2º on̄dit qd̓ eſt ſignū ſanatiōis talis vlceris ꝑ medi cīas p̄dictas: ⁊ illd̓ qd̓ dixerat ꝯfirmat ꝑ modū ẜm quē ali qn̄ curant̉ hec vlcera cū talibꝰ medicis ⁊ cū mō ligature dicto. 2ª ibi. Et ſignificatio ꝙ ip̄m ꝯglutīat̉ ⁊cͣ. pͥma ī du as. pͥº on̄dit qͣles medicīe ꝯueniūt ī talibꝰ vlceribꝰ qͣꝫtū ad v̓tutē ip̄aꝝ. 2º on̄dit qͣles eis ꝯueniūt qͣꝫtū ad moduꝫ ſub̓e ip̄aꝝ. 2ª ibi. Et vlcera ꝗdē ꝓfunda ⁊ abſconſiones. Prima ī tres. pͥº on̄dit qͣles medicīe iſtis vlceribꝰ ꝯueni unt qͣꝫtū ad v̓tutē eaꝝ. 2º enūerat aliqͣs medicias q̄ ſūt tal v̓tutis. 3º on̄dit nocumētū qd̓ ſeꝗt̉ qn̄ nō recte admīſtrāt̉ medicis ī talibꝰ. 2ª ibi. Et nos ꝗdē iā exꝑti fuimus. 3ª ibi. Et abſcōſionibꝰ qn̄ nō ſuccurrit̉. Qd̓ dicit ī iſtis ꝑticulis qͣſi māifeſtū ē. Dic gͦ. Et qn̄ ⁊cͣ. qͦꝝ mūdificatio n̄ deſtruit natiuitatē eiꝰ.i. carnis ꝑꝑ v̓tutē dictarū reꝝ.i. ꝑꝑ ſuꝑfluita tē duplicis v̓tutis q̄ eſt in medicīa deſiccatiua ⁊ abſterſi ua: qͣſi velit dicere ꝙ debēt eē tales medicīe deſiccatiue ⁊ abſterſiue: ſed nō ſuꝑflue vt ꝑ hͦ diſtrahat̉ gn̓atio carnis. Empl̓m apoſtolicon ītelligit qd̓dā empl̓m apl̓oꝝ qd̓ eſt exiccatiuū ⁊ mūdificatiuū bonū in talibꝰ vlccribꝰ ⁊ abſcō ſionibꝰ qn̄ nō ſuccurrit.ſ. ꝑfecte exiccādo ⁊ mūdificando cū p̄ꝑatione mēbri ⁊ medicis nō adheret.ſ. cutis cū car ne ꝯglutinatiōe bona.i. ꝑfecta. Ueꝝ ē pol̓e.i. ſꝫ pol̓e eſt vt ꝓpter aliqͣlē exiccationē videat̉ ꝙ fiat ꝯglutīatio ac ſi eēt ꝯſolidatū ⁊ ſanatū ꝑfecte: tn̄ nō fit. vn̄ poſtea reſcindit̉: ⁊ de hͦ hītū ē sͣ in pͥº ca. ⁊ qn̄qꝫ ſanāt̉ vlcera ⁊cͣ. De in̄ cū dic̄ ¶ Et vlcera ꝗdē ꝓfunda ⁊ abſcōſiones ⁊ cauernas nō mudificāt medicīe mūdifi catiōe vltīa: neqꝫ faciūt in eis naſci carnē niſi fiāt currētes lauātes q̄ in ea inijciunt̉ cū iniectorijs aūt mittunt̉ cū tētis ⁊ ꝓpͥe qn̄ eoꝝ figura nō eſt figura in mudificati on quoꝝ ſufficiāt p̄paratio ⁊ exp̄ſſio li gature ẜm ꝙ on̄dimꝰ. ⁊ mel ꝗdē eſt ex la uatiuis ⁊ ꝓprie mixtū cū vino. ⁊ in aqͣ ci neris ē ablutio fortꝭ quā nō ſuffert qd̓ ex vlceribꝰ paꝝ eſt ſordidū: ⁊ aqͣ marꝭ ꝓpin qua eſt illi: qm̄ ip̄a lauat ⁊ exiccat. Et aqͣ alumīoſa eſt lauatiua ⁊ cū hoc ē ꝓhibiti ua eiꝰ qd̓ attrahit̉ ad mēbrū: ⁊ qn̄ eſt ap̄a nō ꝯuenit aliꝗd de illis neqꝫ vnū: ⁊ oꝫ vt ponant̉ ſuꝑ iſta vlcera sͣ medicias ī liga turis eaꝝ pāni liniti ex eis ꝗbꝰ īdiget mē brū in rectificatiōe ſue cōpl̓onis et ꝗbus īdiget ad rectificādū empl̓is q̄ interiꝰ ad mīſtrant̉: ⁊ ſuꝑ orificiū vlceris pānus ali us linitꝰ cū eo qd̓ oꝫ ex medicamīe. Et ſi gnificatio ꝙ ip̄m ꝯglutīat̉ ē paucitas ei qd̓ currit ⁊ deſcēſio eiꝰ ad inferiora. ⁊ for taſſe expͥmunt̉ ab eo cū ligatura ⁊ virtu te medicie hūiditates plurime ſubito: de inde exiccatur ⁊ conglutinatur. ¶ In ꝑte iſta on̄dit qͣles medicīe cōpetāt p̄dictis vlc eribꝰ qͣꝫtū ad modū ſub̓e ipſoꝝ. on̄dit ꝙ ille ſunt bone q̄ ſūt in ſub̓a liꝗda ita vt cū ip̄is talia vlcera poſſint lauari. ⁊ pͥº fa cit hͦ. 2º explicat nob̓ aliqͣs ex loturis ꝯueniētibꝰ talibus vlceribꝰ. 3º qꝛ ex ꝗbuſdā loturis ē aptū accide̓ alid̓ nocu mentū ī mēbro: puta ſuꝑcalefactio ex acuitate eaꝝ docet ꝓhibere ne accidat illud nocumētū. 2ª ibi. Et nihil ꝗdeꝫ eſt. 3ª ibi. Et oꝫ vt ponat̉ deſuꝑ. Qd̓ dicit in oībus iſtis ꝑ ticulis notū ē ex his q̄ dicta ſunt pͥus. Et mel ē ex loturis ꝓprie qn̄ miſcet̉ cū vino. Uinū.n. mellitū. vt dicit Albu caſis eſt optīa medicīa in lauādo: qm̄ rōne mellis mūdi ficat ⁊ abſtergit: rōne aūt vini exiceat ⁊ ſtipticat: vn̄ facit adhere̓ ſil̓: oīa q̄ dicit in hͦ capl̓o ſūt ſatis ītelligibilia ⁊cͣ. ¶ De curatione vermiū vlcerum. Capl̓m vj. Erebus ꝯferētibꝰ ad illud eſt ſuc cus calamēti fluuialis ⁊ medicīe qͣs dixim in capl̓o vermiū auris in libro tertio. ¶ Quia aliqn̄ in vlceribꝰ ⁊ p̄cipue in cauernis ⁊ abſconſi onibꝰ accidit ꝓpter putrefactionē hūiditatis vmes gn̓a ri ponit curā eoꝝ: ⁊ pꝫ qd̓ dicit: qꝛ ꝓ cura iſtoꝝ ꝑfecta re mittit nos ad tertiū canonē in capl̓o de v̓mibus aurium. ¶ De naſcentia carnis in vlceribus. Capl̓m vij. Sortet vt nō trahat̉ caro donec mūdificet̉: aut trahat̉ ad ip̄m nu trimentū ſi minorat̉: ⁊ nō ꝑuenit ad ip̄ꝫ. Cū ergo mūdificatiua eſt: tūc elō get̉ oē mordicatiuū. ⁊ abſterſiuū cū forti tudīe qͣliacūqꝫ ſint vlcera: ⁊ vbicūqꝫ ſint ⁊ oꝫ vt admīſtratione obſeruēt̉ medici Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. De cura Fen .IIII. narū facientiū naſci carnē p̄cepta p̄dicta de eo qd̓ oꝫ ex ſuꝑfluitate hūiditatis: aut ſuꝑfluitate exiccatiōis: fac ergo illud qd̓ diximus in cap̄. vlcerū virulentoꝝ ⁊ nō inqͣꝫtū remanet vlcera hūida aut fuerīt ficca exiccatiōe vehemēti: īmo quātū ad carnē̄ q̄ creat̉ cū eſt vehemētis hūidita tis: aut pauce exiccatiōis. Et de illis que minorāt exiccationē eiꝰ eſt additio in ce ra eiꝰ ⁊ ipſius oleo ſi eſt empl̓m: ⁊ de eis q̄ addūt in eius exiccatiōe eſt vt ingroſſe tur ⁊ inſpiſſet̉ ⁊ minoret̉ eiꝰ vnctuoſitas ⁊ multitudo medicinaꝝ: aut addatur in eis ſicut mel. ¶ In iſto capl̓o: qꝛ in p̄dictis vlceribꝰ intētio erat regene ratio carnis on̄dit modū ẜm quē debēt admīſtrari medi cine gn̓atiue carnis in p̄dictis vlceribꝰ ⁊ in alijs in ꝗbꝰ indiges carnē generari. Et diuidit̉ in ꝑtes duas. Primo facit qd̓ dictū eſt. 2º in ſpāli expͥmit quaſdā medicinas iu uatiuas in vlceribꝰ p̄dictis ad generationē carnis ꝑ hoc ꝙ exiccāt illa vlcera ⁊ abſtergūt. 2ª ibi.(Nos quidē iam diximus medicinas. Prima in tres. pͥmo dat canon̄. de tꝑe adminiſtratiōis taliū medicinarū q̄ adminiſtrant̉ ad generandū carnē. 2º dat canonē circa admīſtrationē ip̄a rū quantū ad virtutē ip̄aꝝ. 3º dat canonē admiſtrationis eaꝝ qͣꝫtū ad modū ſub̓e in qua debēt adminiſtrari. 2ª ibi. Cū ergo mūdificatū eſt: tūc elōget̉). 3ª ibi. Et creatio ꝙ dē carnis in eis cū empl̓is. Dicit gͦ pͥº. oꝫ vt nō creet̉ caro donec mūdificet̉ vlcus ſuꝑ. a vtrulēta ⁊ a ſante groſſa: qꝛ ꝑfecta mundificatio eſt cā vt poſſit gn̓ari caro bona. S aūt admīſtrent̉ medicīe gn̓atiue carnis ante ꝑfectā mun dificationē: tūc caro q̄ regenerat̉ nō eſt laudabilis: ꝓpte rea qꝛ nō ſubijcit̉.ſ. ꝓ materia ſanguis mūdus: ſed īmun dus ⁊ attrahit̉ nntrimentū ad ip̄m ⁊cͣ. Et rō: qm̄ hec eſt materea ex qua generat̉ caro: attrahit̉ aūt nutrimētū cuꝫ multiplicatiōe boni chimi ⁊ laudabilis ⁊ fricatione illiꝰ mēbri ⁊ ſil̓ibus q̄ ſanguinē attrahūt ad locū aliquē. Tūc cum dicit. Cū ergo.) dat canonē in admīſtratiōe ipſaruꝫ qͣꝫtū ad virtutē eaꝝ. ⁊ pͥmo on̄dit qͣli abſterſiōe debet ꝑti cipare: ⁊ docet cognoſcere qn̄ medicamē eſt abſtergens ſuꝑflue. 2º on̄dit qͣli exiccatione debet ꝑticipare: ⁊ docet cognoſcere ēt debilē aut ſuꝑfluā exiccationeꝫ remittens nos ad p̄dicta. 3º docet modū ẜm quē cognoſci pōt medi camē qn̄ ſuꝑfluit aut debile eſt in exiccatione vel abſterſi one. 2ª ibi.(Et oꝫ vt obſeruet.) 3ª ibi. Fac gͦ id qd̓ diximꝰ. Qd̓ in pͥma ꝑte dicit eſt maniſeſtū ex eo qd̓ dictum fuit ſu pra in capl̓o gn̓ali. In ſcd̓a ꝑte vult dicere ꝙ ad cognoſcē dum vtrū medicamē qd̓ adminiſtrat̉ ſit ſuꝑflue humidū ⁊ parū ſiccū obſerua p̄dicta p̄cepta ⁊ p̄dictos canones ꝙ ſupra ſunt dicti multotiens. In 3ª ꝑte vult dicere ꝙ qn̄ tu vides medicamē aut ſuꝑfluere in exiccatiōe aut diminui fac illud qd̓ dictū eſt in capl̓o vlcerū virulentoꝝ. vn̄ ipſe dicebat ſupra. Et obſerua hoc p̄ceptū in medicis facien tibus naſci carnē ⁊cͣ. inqͣꝫtū remanēt vlcera hūida aut fi unt ſicca ex exiccatione vehemēti ⁊cͣ. q. d. Aui. ꝙ id p̄ce ptū dꝫ hic obſeruari de diuerſitate medicinarū in exicca tione pauca vel ſuꝑflua nō inqͣꝫtū vlcera ſunt hūida aut ſicca.i. nō rōne diuerſitatis vlcerū in humiditatē multa vel pauca. In vlceribus aūt virulētis ꝯtingit ꝙ medica mina exiccet ſuꝑflue aut debiliter ꝓpter debilitatē vlceꝝ in modica hūiditate vel multa: ſꝫ in vlceribꝰ in ꝗbus ſo lū attendit̉ gn̓atio carnis nō eſt hec diuerfitas in humiditate multa vel pauca. vn̄ rōne vniꝰ nō accideret ꝙ hec medicina id vlcus ſuꝑflue exiccaret: ⁊ id diminute: ſicut declaratū fuit ſupra de vulneribus in ꝗbus cōpetit ſolū generatio carnis nō eſt diuerfitas penes hūiditatē mul tā vel paucā: īmo in eis eqͣl̓r eſt hūiditas. Sꝫ id p̄ceptum qd̓ dictū eſt in vlceribus virulētis obſeruat̉ in talibꝰ vl ceribꝰ in ꝗbus ꝯuenit ſola generatio carnis rōne diuer ſitatis carnis q̄ generat̉ ẜm ꝙ etiā ⁊ diuerſa eſt caro que p̄exiſtit in vlcere: puta ẜm ꝙ caro q̄ gn̓atur dꝫ eſſe mollis ⁊ hūida aut pauce ſiccitatis ſic dꝫ gn̓ari caro mollis: aut ẜm ꝙ caro q̄ gn̓atur dꝫ eſſe caro ſicca ⁊ dura ſic̄ eſt caro q̄ dꝫ gn̓ari in corꝑe duro ⁊ ſicco. Scd̓m em̄ hanc diuerſita tē carnis in vlcere in qͦ dꝫ tm̄ caro gn̓ari pōt diuerſificari meᵐ in ficcitate. vn̄ ſuꝑflue exiccat vlcꝰ in hͦ corꝑe: debiliꝰ aūt in illo: gͦ rōne iſtius diuerſitatis carnis q̄ pōt eſſe in vlcere in quo eſt gn̓atio carnis obſeruandū eſt p̄ceptum predictū in caº vlcerū virulentoꝝ: puta ꝙ ſi mediū ſuꝑ fluat ī exiccatiōe dꝫ diminui exiccatio: ſi aūt diminuit̉ dꝫ augeri ⁊ addi vt etiā dicit ibi. gͦ ille canon ꝗ dictus eſt ibi obſeruādus ē hic. Sꝫ ꝓpter aliud obſeruat̉ ibi: ⁊ ꝓpter aliud hic: qꝛ ibi obſeruat̉ ex eo ꝙ medicia deficit vel ſuꝑ fluit ꝓpter diuerſitatē hūiditatis vlceris: hic aūt obſerua tur ex eo ꝙ medicīa deficit vel ſuꝑfluit ꝓpter diuerſitatē carnis q̄ dꝫ gn̓ari. Et hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. cū dicit. īmo qͣꝫtū ad carnē q̄ creat̉ cā eſt vehemētis humiditatis aut ꝓ vel pauce exiccationis aut multe ſiccitatis: alid̓ aūt qd̓ dicit planū eſt. Deinde cum dicit. ¶ Et creatio ꝗdē carnis in eis cū empl̓is ꝯueniētior eſt ⁊ tardior ⁊ cū pulueribus difficilior ⁊ velocior: ⁊ qn̄qꝫ indurat̉ ca ro ⁊ eſt tunc de rectificatiōe vt pulueri: tur puluere? ⁊ circūdet̉ cū empl̓is ⁊ vino ⁊ ꝓprie ſtiptico. Medicamen bonū ad oīa vlcera cū eo qd̓ lauat ⁊ ex iccat. ¶ Dat canonē de admiſtratione taliū medicinaꝝ qͣꝫtū ad modū ſub̓e in quo admiſtrat̉: ⁊ vult dicere ꝙ creatio car nis ⁊ ꝯſolidatio q̄ ſit cū vnguētis eſt ꝯueniētior ⁊ ꝑfecti or: ſꝫ eſt tardior illa q̄ fit cū medicina q̄ admīſtrat̉ in ſub̓a pulueris ip̄a eſt citior. ip̄a eſt difficilior.i. nō ſic cōueniēs ⁊ ꝑfecta. Rō aūt huius eſt hec qͣre.ſ. ꝯſolidatio ſit ꝑfectior cū vnguētis: qꝛ vnguēta p̄dicta meliꝰ penetrāt in quācū qꝫ ꝑtē qͣꝫ pulueres: ⁊ ꝓpterea caro q̄ gn̓atur ſimpl̓r eſt bo na ſiue laudabilis: pulueres aūt ꝓpter ſub̓am terreſtrē in qͣ admīſtrant̉ nō ſic: ſꝫ oēm ꝑtem mūdificāt. Sꝫ credo ꝙ ꝯſolidatio eius citius fiat in ſub̓a pulueris qͣꝫ in ſub̓a vnguēti: ⁊ hoc ꝓpterea qꝛ vnguentū rōne vnctuoſitatis qua hꝫ ab oleo quodāmō ꝓhibet ꝯſolidationē ⁊ coagu lationē ſanguis ī carnē faciēdo ſanguinē fluidū. in ſub̓a aūt puluerulēta plus ad hoc adiuuat: qͣꝓpter citior fit cō ſolidatio a medicīa in ſub̓a puluerulēta qͣꝫ in ſub̓a vngu ti lꝫ nō ſic ꝯueniēs. Et ſubdit poſtea. Et qn̄qꝫ indurat̉ ca ro: qͣſi ꝑ hoc voles innuere Aui qn̄ maxīe cōpetit admi niſtratio medicamīs in ſub̓a pulueris: qꝛ qn̄ accidit ꝙ ca ro indurat̉: ⁊ hoc eſt qn̄ iā vleus incipit ꝑuenire ad cica cricē.i. tūc eſt neceſſariū vel rectū vt puluericent̉ pulue res.i. vt admīſtrent̉ medicie in ſub̓a pulueris. Et hoc iō qꝛ plus indigemus eo qd̓ ſtipticat ⁊ carnē indurat: hoc aūt medicamē plus facit in ſub̓a pulueris qͣꝫ in ſub̓a vn guenti. Et iō tunc eſt melius puluerizare pulueres ītus ⁊ exterius circūdare empl̓a ⁊ vinū ſtipticū que faciūt ad jrationē carnis ⁊ vlceris ⁊ cicatrizationē. ¶ Nos ꝗdē iā diximus medicīas creati uas carnis in. c. vulnerū. ⁊ fortaſſe remēo rabimur de electoribꝰ eaꝝ hic aliꝗd: ⁊ ē Ulcerū corrodentiū 1og Tractatus .III. dignius in hoc loco ⁊ eſt antimoniū adu ſtum ⁊ ſarco colla ⁊ glutinū piſciū ⁊ lima cie aduſte ⁊ ſcoria ⁊ aſcerebachā ⁊ plum bū adu̓ſtū ⁊ acorus ⁊ bereniaſif ⁊ dracon tea ⁊ ciperi ⁊ ꝓprie ad ſordida: ⁊ polium eſt forte: ⁊ centaurea eſt vltimū: ⁊ nitrum aduſtū eſt mirabile in exiccatione eoꝝ ⁊ ipſorum conſolidatione. ¶ In iſto.§. Aui. expͥmit quaſdā medicinas in ſpāli que vt in pluribus vlceribꝰ ⁊ p̄cipue ꝓfundis ſunt vtiles ad de ficcandū ⁊ in regeneratiōe carnis in eis: enumerat has medicinas ⁊ pꝫ. Et intelligo ꝙ iſte medicine ſunt diuer ſarum virtutū. Tu aūt iam ſciuiſti ex p̄dīctis qn̄ cōuenit adminiſtrari id qd̓ magis exiccat: ⁊ qn̄ id qd̓ minus exic cat ⁊ in talibus nō eſt amplius īmorandum. ¶ Curatio vlcerū corrodentiū ſe. Capl̓m viij. Anon vl̓is in curatiōe corroſiuo rū ⁊ fraudulētoꝝ eſt vt mūdifice tur corpus ⁊ mēbrū ſi fuerit cor pus mundū cuꝫ ventoſis ⁊ miſſione ſan guiſugarū ſuꝑ ip̄m ⁊ ꝑmutatiōe compl̓o nis eius cū epithimatibus ⁊ rectificatiōe cibi abſqꝫ tarditate ⁊ dilatatiōe: naꝫ dila tatio in hoc eſt ex eis q̄ addūt in malitia eoꝝ. ⁊ qn̄qꝫ facit eſſe neceſſariū ambula tio corroſionis vt incidat̉ membrū. Quia in vlceribus q̄ difficilis ꝯſolidationis exiſtunt: ⁊ in ꝗbus ē alia intētio curatiua qͣꝫ illa q̄ debet̉ ſolū vlceri vn̄ vlcꝰ ē ſūt vlcera corroſina ⁊ putre factiua: idcirco Aui. hic tradit modū curatiōis ip̄oꝝ vlcerū: ⁊ pͥmo tradit mo dū curatiōis ip̄oꝝ vlcerū in ꝗbus eſt corroſio. 2º vlcerū in ꝗbꝰ eſt putrefactio fiue ſūt tēdētia ad putrefactionē. 2 ibi. Hoꝝ maloꝝ vlcerū. Prima in tres. pͥmo on̄dit mo dū curatiōis iſtoꝝ vlcerū qn̄ in ipſis nō eſt veniēs corro ſio ambulās vehemēter in mēbro: neqꝫ etiā eſt in eis pu trefactio ꝑmixta. 2º ponit modū curatiōis eorū qn̄ eſt ve niens corroſio in mēbro ⁊ cū putre factiōe ꝑmixta. 3º epi logat medicīas in ſpāli ꝑ qͣs ꝑficit̉ modus curationis ta liū vlcerū in ꝗbus nō eſt vehemēs malitia q̄ pol̓ia ſunt ꝑ medicias curari. 2ª ibi. Et qn̄qꝫ facit neceſſariū. 3ª ibi. Et ꝯfert corroſiuis in ꝗbus nō eſt putrefactio. Dicit gͦ. Canō ⁊cͣ. vt mūdificet̉ corpus.ſ. pͥus cū his qͥ euacuāt humoreꝫ in qͦ eſt acuitas ⁊ calefactio ꝓpter qd̓ ad mēbrū ꝑueniēs ip̄m corrodit ſicut habitū fuit ſupra in caº de formica ⁊ pruna ⁊ igne ꝑſico. ⁊ etiā in heriſipilla: qꝛ talia ap̄ata fi unt ex maͣ ꝓportionali maͣe corroſiue: ⁊ ſicut dictū eſt de eūone cū farmaco ⁊ cū flōmia ꝓportionali. Et hic intel lige ⁊ mēbrū eius.ſ. mūdificet̉ vel eūet̉ etiā mēbrū a tali humore corrodēte cū his que ex mēbro eūant ſiue ven toſe ſiue alie qͥ ponent̉. gͦ oꝫ pͥus corpus eūare deīde mē brū. oꝫ.n. in his vlceribꝰ eūonē facere qm̄ cū his vlceri bus eſt cā hūoralis ꝯiūcta. Gal̓. aūt dicit in tegni vnū cō mune p̄ceptū: ⁊ eſt pͥmo cām abſcindere deinde venire ad egritudinē qͥ facta eſt ab illa cā: ſꝫ pͥuꝫ oꝫ eūare corpu qͣꝫ mēbrū: qm̄ eūatio qͣꝫto cōior eſt tanto magis p̄cedere dꝫ ſicut declaratū eſt pͥmo can̄. fen 4ª capl̓o 3º. ¶ Itē etiā eūo qͥ euat ex toto corꝑe eſt eūo reſpectu cae an̄tis: ſꝫ eūo ex mēbro eſt eūo magis reſpectu cauſe cōiuncte: pͥus aūt oꝫ cām an̄tem abſcindere deinde ꝑuenire ad ꝯiuctā. qm̄ cā an̄s eſt ſic̄ cā reſpectu cāe ꝯiūcte ſicut apparēt hec oīa ex canonibꝰ vl̓ibus in lib. pͥº fen 4ª qꝛ gͦ oꝫ corpus pͥus eūare ⁊ deinde ꝑuenire ad mēbrū. Idcirco ſubdit Auic. Et ꝓpter ea ſi corpus fuerit mundū cū venioſis ⁊cͣ. Sub dit aūt ꝙ oꝫ atiendere poſt eūonē cū ꝑmutatiōe cōplexi onis cū epithimatibꝰ ſil̓ibus ſupra mēbrū: ⁊ hoc iō qm̄ re ctificatio cōpl̓onis eſt cā faciens ad cōſolidationē iſtorū. In iſtis tn̄ vlceribꝰ ꝓpter acuitatē ⁊ ebulitionē hūoꝝ fit mala cōpl̓o cal̓a in carne q̄ ꝓhibet ꝯſolidationē eoꝝ ⁊ cū hoc etiā hūiditates q̄ ſunt in loco exacuunt̉ qͦ exacute ad dunt in corroſionē vlceris. Et rectificatiōe cibi vt gene ret̉ ſanguis laudabilis hn̄s malā qͣlitatē. Et maxīe intel ligo ꝙ cibi ꝗ admīſtrant̉ debeāt habere ꝯtrariā qͣlitatem qͣlitati humoꝝ a ꝗbus corroſio fit. vn̄ debēt eſſe infrigidā tes ⁊ inſpiſſantes vt generet̉ in ſanguine infrīdauuo ⁊ coagulatiuo q̄ ſunt oppoſite qͣlitatis qͣlitati humoris cor roſiui. Et qn̄qꝫ facit neceſſariū ābulatio corroſiuis vt in cidat̉ mēbruꝫ. Et hoc ꝗdē eſt qn̄ in mēbro ītantū imp̄ſſa eſt malitia vt ꝑ medicinas rectificari nō poſſit: tūc em̄ vt nō ledant̉ alia mēbra melius eſt vt totū illud mēbrū inci datur. Deinde cum dicit. ¶ Et cōfert corroſiuis cū ꝗbus nō eſt pu trefactio embrocatio cū aqua frā ⁊ aqua myrti ⁊ aqua ro. ⁊ aqua virge paſtoris ⁊ vino ſtiptico ſi nō fuerit caliditas ⁊ ace to ꝑmixto cū aqua ro. ⁊ aqua pura pluri rima ſi fuerit caliditas ⁊ ſil̓ibus ex aquis infrigidātibus exiccātibꝰ. Et ſi fuerit illic putrefactio tūc aqua maris ⁊ reliqua de illis q̄ dicemus in capl̓o putridoꝝ. Am plius melior curatio eoꝝ eſt admiſfratio ſtipticoꝝ exiccantiū infrigidantiū ſicut cortices granatoꝝ ⁊ lētes ⁊ folia maſticis ⁊ ſemē rōſaꝝ ⁊ ſpina egyptiaca: ⁊ grana myrti ⁊ embroce harū medicinaꝝ: ⁊ con fortent̉ huiuſmodi cū alumīe: ⁊ ſil̓ibus: ⁊ ſil̓r emplaſtratio cuꝫ folijs acetoſe ⁊ ra mis eius bulitis cū vino: ⁊ emplaſtratio cū boloarmēo ꝯfecto: aut ſirupo acetoſor aut cucurbita ſicca aduſta aut arnogloſſa cum ſauich aut folijs oliuarum. ¶ In parte iſta explicat in ſpeciali locales medicinas ꝯfe retes vlceribus corroſiuis in ꝗbus eſt poſſibilis curatio cū medicinis q̄ medicīe in hoc ꝯueniūt ꝙ ip̄e exiccatiue ſunt vt humiditatē retentā in vlcere corroſiuo cōſumāt ⁊ infrigidatiue vel alteratiue cōpl̓onis male exiſtant vt ꝓhibeāt ne ī vlcere amplior fiat ambulatio ⁊ corroſio: ⁊ cum hoc etiam ſtipticitate participēt vt per ſtipticitatem ꝓhibe ant fluxum humoꝝ ad locū ſiue ad vlcus. Et duo facit. Primo cōnumerat aliquas medicinas conferētes talibus vlceribus: vt hec vlcera comparant̉ ad putre fa ctionē. 2º explicat in generali que medicine ſunt maxīe conferētes talibus vlceribus abſolute. ſcd̓a ibi.(Ampliꝰ melior curatio eoꝝ. Dicit ergo cōfert coroſiuis in ꝗbus non eſt putrefactio embrocatio cum aqua frigida. Et in tellige ꝙ Auicē. nō intelligit ꝙ aqua frigida intus appo natur in vlceribꝰ: qꝛ in oībus inqͣꝫtum vlcera ſunt nocet frigidū ⁊ precipue frigidū intenſum ſicut frigidū aque. Unde Hyp. Frigidū in vlceribꝰ mordax. Sed intellige ꝙ embrocato fiat in circuitu. ⁊ id p̄cipue debet fieri qn̄ o 4 Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. IIIT Fen De cura vlce. putre. ⁊ ma. in mēbrū eſſet veniens caliditas: ita vt ꝑ veniētē cal̓itatē qͥ eſt ī mēbro cōtingat ꝙ humiditates q̄ ſunt in mēbro fi ant acute ⁊ corroſiue. ¶ Tamen intelligo ꝙ vt plurimū nō eſt cōueniēs adminiſtratio aque frigide pure ꝓpter id ꝙ ipſa nocet vlceri inqͣꝫtū vlcus eſt ꝓpter id ꝙ ex ip̄a nimia infridatione pͥoros conſtringit. Dixit etiā fignan ter Aui. in ꝗbus nō eſt putrefactio ꝓpterea qꝛ ſi cū tali vl̓ cere corroſiuo cōiungeret̉ p̄uire factio nō eſt ꝯueniens: nam putrefactio maxīe auget̉ ex humido cū putrefactio in humido incipiat: vnde videmus ꝙ qn̄ membrū inci pit putrefieri in mollitiē tendit: ⁊ ꝓpterea qꝛ aqua hume ctat nō eſt cōueniēs qn̄ eſt putrefactio: ſed tunc cōueniūt ea q̄ maxime exiecāt adeo ꝙ in putrefactione quando iā̓ eſt in vlcere qꝛ magis curamus de exiecatione admini ſtramus ea que vehementer exiccāt: ⁊ dato ꝙ caliditate participēt ſicut eſt aqua maris ⁊ ſil̓ia vt ip̄e dicit. ¶ Am plius melior curatio.ſ. que ꝯuenit vlceribus corroſiuis vnde corroſiua ſunt eſt adminiſtratio ſtipticoꝝ ⁊ exiccā tiū ⁊ infrigidantiū: ⁊ hoc iō qm̄ ex hoc aggregāt oēs intē tiones que ꝯueniūt in curatiōe vlceris corroſiui. ſunt.n. hec ꝑmutiua male cōpl̓onis mēbri ⁊ humoris: ꝓpter quā accidit corroſio: etiā rōne exiccatiōis ſunt ꝯueniētia vlce ri ⁊ cōſumātia etiā humiditatē que corrodit: ſunt etiā ꝓ hibentia fluxus humoꝝ ad mēbrū rōne ſtipticitatis quā habet. ⁊ ideo iſta inter oīa medicamina talibus vlceribꝰ ſuppoſito ꝙ ī his nō iūgant̉ alia accn̄tia ſūt magis vtilia ¶ Curatio vicerū putridoꝝ ⁊ maloꝝ. Capl̓m ix. Oꝝ malorū vlcerū curatio me lior eſt mudificatio corꝑis aut membri ipſius ſi corpus fuerit mundū cū eo qd̓ mudificat ip̄ꝫ ſolū ex vetoſis ſanguiſugis ⁊ epithimati bus rectificātibus cōplexionē ẜm ꝙ dixi mus multotiens ⁊ ſimilibus ⁊ cibo. Et nō oportet vt ſit dilatatio in curatiōe eo rū: nam eoꝝ putrefactio addit ipſoꝝ ma litiā: ⁊ oportet vt ꝓhibeant̉ eis ap̄ata ca lida: ⁊ de illis que eā ſedāt eſt ſemen iuſꝗ ami albi cū ſauich: ⁊ iterū cū huiuſmodi vlcera ſuꝑfluūt in corruptione fit neceſſa riū vt eleuetur cū cauterio: cū igne aut cū medicamīe acuto: aut cū inciſione: vt nō remāeat niſi caro ſana cognita ꝑ bōitate ſanguīs eius aut coloris ipſius ⁊ os ſanū albū mundū. Et medicamē ꝗdē acutum accipit oēm oſtracitatē ⁊ extrahit ipſaꝫ ⁊ ſuccurrit̉ cōplemēto eius cum butyro ponēdo deſuꝑ vice vna poſt aliā. iſta em̄ lꝫ nō ſint fiſtule neqꝫ oſtracata: tn̄ ſunt ma la fraudulēta. Et fortaſſe ſit neceſſariuꝫ incidere mēbrū vt ſaluet̉ ex putrefactiōe ſua: ⁊ embroce̓ q̄ conueniūt eis ſunt ſicut aqua maris ⁊ aque predicte in capitulo fiſtularum: ⁊ cum ſuper iſta vlcera ⁊ alia adminiſtrantur medicine oportet vt dimittantur diebus aliquot ⁊ nō ſoluant̉. ¶ In iſto caº Aui. on̄dit modū curationis vlcerū in ꝗbus eſt putrefactio: ⁊ diuidit̉ ꝑs iſta in duas. In pͥma ꝑte oſtē dit modū curatiōis iſtoꝝ vlcert. In 2ª ꝑte explicat nob̓ medicias in ſpāli: ꝑ quas ille modus curationis ꝑficit̉. 2 ibi.(Et embroce q̄ ꝯueniūt eis. Prima in duas. primo ponit modū curationis vlcerū in ꝗbus incipit apparere putrefactio ⁊ adhuc eſt modica putrefactio. 2º ponit mo dū curarionis vlcerū qn̄ in eis eſt putrefactio. 2ª ibi. Et iterum cum huiuſmodi vlcera.) Que dicit in oībus par ticulis nota ſunt ex predictis: ⁊ ꝓpter ea nō curamus eas ſingulariter exponere. Tunc cum dicit. Et embroce ex plicat in ſpeciali medicinas que iſtis cōueniūt: ⁊ duo fa cu. pͥmo oſtendit quales embroce ſunt eis ꝯuenientes ⁊ qn̄ in eis neceſſarie ſunt embroce̓: ⁊ hoc eſt qn̄ vlcera cū hoc ꝙ ſunt vlcera putrida habent cauernas ⁊ abſconſi ones in mēbro. 2º oſtendit quales ſunt eis cōuenientes que adminiſtrant̉ in ſubſtantia vnguenti vel pulueris. 2ª ibi.(Et ſuꝑ vlcera iſta ⁊ alia.) Qd̓ in prima parte dicit manifeſtū eſt: quia embroce que eis cōueniunt ſunt que vehementer exiccant quoniam he remouenti humidita tē a membro in quo inducitur putrefactio: vnde ⁊ tales preſeruant a putrefactione ⁊ remouent putrefactionem. Et intellige ꝙ ex talibus embrocis ſuccederet ſuꝑcale fa ctio: tunc oꝫ ſuccurrere cū his q̄ membrū alterāt ⁊ exic cant ⁊ impugnāt caliditati eoꝝ. Secūda pars diuidit̉ in duas: quia primo oſtendit quanto tempore debeant p̄ſe uare tales medicine que adminiſtrant̉ in talibus vlceri bus. 2ª ibi. Medicine quās ⁊cͣ. Dicit gͦ primo.ſ. vlcera iſta ſunt in ꝗbus eſt putrefactio ⁊ alia in ꝗbus eſt ſimul melancolia opꝫ vt dimittant̉ medicine diebus aliquot ⁊ nō ſoluant̉. ⁊ hoc ideo. Nam ex talibus medicinis cū ha bent acuitatē aliquā ⁊ fortē exiccationē accidit in mem bris ex eis fortior impreſſio vnde accidit humiditati me lior exiccatio in ꝗbus attendit̉ putrefactio: ſed in vlceri bus in ꝗbus eſt ſola intentio regeneratio carnis non eſt bonū dimittere medicamina tot diebus ⁊ nō ſoluere: qꝛ cum talia medicamina non ſint fortis virtutis accideret nimia multiplicatio humiditatis in loco ex quo plus vl cus cōcauatur. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ēt putrefieri poſſet. Tūc cū dicit̉. ¶ Et medicine quas oꝫ adminiſtrare in iſtis ſunt ſicut farīa ordei ⁊ farina herbi cum aliquatulo aluminis aūt caro piſciū ſalita ſicca cum aliquantulo medulle pa nis ⁊ ariſtologia ⁊ radix caulis ⁊ radix ſi cle ⁊ radix cucumeris aſi. ⁊ ſemen lini cō tritum cum calcadis ⁊ baſce cum paſſis aut ficubus cum melle aut emplaſtra cuꝫ cepa muris decocta cum melle aut cauli bus aut cucurbita ſicca combuſta ⁊ folijs oliuarū recētibus. Compoſitū. Re. ariſt. ⁊ ſucci folioꝝ alkerua amboꝝ ana. ꝑteꝫ jͣ. flos eris ꝑte. 5. fiat ex eo linimentū cum aqua inſpiſſitudine mellis: ⁊ fortaſſe eſt neceſſariū vt confortet̉ cum ſucco cucu meris aſini. ⁊ alſurie ⁊ ponant̉ deſuꝑ pā ni ſicci. ⁊ iterū ariſt. ⁊ gallarū ⁊ olei eqͣles ꝑtes: fiat ex eis linimētū vlceri ⁊ ī circui Tractatus De cura vlce. diffi. cōſo. 109 .III. nici ꝑteꝫ. 5. Et iteꝝ alſurie ꝑtes. xxij. col cotar. x. draga. iiij. fiat ex eis linimentuꝫ: decoquātur in aceti fortis media cōtilla donec cōſumatur acetū: deinde ſumatur ex eis infrātis ⁊ poſtea liniat̉ cū eis vlc Et iteꝝ ſūmant̉ colcotar dragāti ambo ruꝫ an̄. xx. corticū ferri. xvj. gallaꝝ ꝑfora taꝝ. x. aut ſūmat̉ ſalis ꝑs. jͣ. aluminis vſti ⁊ corticū eris abrotani vſti ꝑs. 5. Empla ſtrū bonū ſarcocolla calcuce caumeno et gallaꝝ ⁊ flos eris ⁊ ariſto. aggregent̉ cū aliquatulo glutini vt medicinis ſit cōglu tinatio ⁊ admiſtret̉ poſt mundificationē vlceris. Medicamen vltimū expertuꝫ: draganti rubei. xxiiij. calcis viue. xvj. alu minis. xvj. corticum granatorū. xvj. thu ris et gallarum amborum ana. xxxij. ce re. cxx. olei antiqui cōtilla. j. Aliud bo num: plumbi vſti cum ſulfure eris vſti ce ruſe plumbi thuris merdaſengi climie āmoniaci oppoponaci maſticis omniuꝫ ana. 3. iij. adipis renuꝫ vacce raſine gluti nis alimbat olei myrtini cere omnium ana. 3. ij. ſoluantur que ſoluenda ſunt in quantitate equa ⁊ cōficiantur ea que ſol uuntur ⁊ queteruntur cōficiantur. Me dicamē cōferens quod Gal. ⁊ alij aggre gauerūt Re. ſcorie eris. 3. j. floris eris fri cati. 3. j. cere lib. 5. paruā lindris. 3. j. 5. fiat ex eis emplaſtrum ẜm deſcriptionē ſuaꝫ ſoluantur ea que ſoluunt̉ ⁊ terant̉ ea que eruntur et addatur cera et minuat̉ ẜm qͣntitatē neceſſitatis ⁊ diligunt vt miſceā tur cum eo. ⁊ quando fuerint vlcera diffi cilis ſanatiōis adminiſtrētur in eis char te combuſte. ⁊ medicamen andronij ⁊ cu curbita ſicca combuſta aut lana ſordida combuſta aut emplaſtrum foliorum cu preſſi aut foliorum dulb aduſtorum. ¶ In ꝑte iſta ponit has medicinas vtiles p̄dictis vlceribꝰ Circa qd̓ ītellige ꝙ ip̄e ponit diuerſa medicamīa īter ip̄a in gn̓e. ⁊ hec eſt diuerſitas. qꝛ qͥdā exiccationē forteꝫ hn̄t abſqꝫ hͨ ꝙ cauſticēt vl̓ corrodēt. Quedā aūt ſunt que acui tate multa ꝑticipāt ita vt cauſticent vel corrodant. primis. ꝗdē vtendū eſt p̄cipue quādo mēbrū vlceratū īcipit ten dere in viā putre factiōis: nō tn̄ in ip̄o corroſio eſt multū ꝑfecta. Scd̓is aūt vtendū eſt qn̄ carnē putrefactā a mem bro remouere oꝫ ⁊ times ne perambulet putrefacto. Et iſta ꝑs poſſet diuidi in tot ꝑtes qͦt ſunt medicamina q̄ ip̄e on̄dit. ⁊ ꝯſidera virtutē medicaminū ẜm virtutē ſimpliciū q̄ ip̄a cōponunt: ⁊ tu ſcies modū rectū oīm ip̄oꝝ. Nō enī itendimꝰ examinare qd̓libet medicamē ſingularuer. ꝓlongaret̉ enī opus nr̄m vltra ꝓpoſitū Dicit g. Et medi camē ⁊cͣ. calcadis.i. vitriolū albu. haſce.i. yſopꝰ alij expo nūt.i. ſantonicū. cepe.i. cepe ſquile: folioꝝ alkerue. dr̄ ꝙ eſt tornaſole magnū. alſurie.i. vitriolū rubeū. colcotar. i. vitriolū citrinū. dragaganti.i. vitriolū vir ide ⁊ zezi vitrio lum ⁊ calcantū idē eſt folioꝝ dulba i. neſpili. ¶ Curatio eoꝝ que ſunt difficilis ꝯſolidationis ⁊ aliorum que ſunt in vltimo malitie. Capl̓m. x. Cias ꝙ vlcera difficilis cōſoli datiōis abſolute ſūt p̄ter corro ſiua ⁊ p̄ter putrida ſicut eſt cōe p̄ter ꝓpriū. ip̄a.n. ābo ſunt ābu latiua: ⁊ cū iſtis qn̄qꝫ nō ē ābulatio et ſtāt ẜm diſpōnem ſuam ꝑ aliqd̓ ſpaciū. ⁊ iſta ſunt p̄ter fiſtulas iterū: qm̄ oꝫ vt ip̄a ſint incidētia. ⁊ ad vltimū corroſiua putrida. ⁊ fiſtule ſūt ex ſūma difficilis ꝯſolidatio nis abſqꝫ ꝯuerſiōe. Alierenati v̓o ſūt vl tīa ī corruptiōe ī elōgatiōe ⁊ ꝯſolidatiōe. ¶ Prius Auic. docuit modū curatiōis vlcerū rōne quorū daꝫ qͥ pn̄t cōponi cū vlceribꝰ ⁊ reddūt ip̄a difficilis ꝯſoli datiōis. in iſto caº qꝛ ſūt ēt alie diſpōnes q̄ reddūt vlcera difficilis ꝯſolidatiōis ꝓhibētes ip̄a a ſanatōe eoꝝ vult da re canōes in mō curatiōis ip̄oꝝ rōne oīum aliaꝝ diſpoſi tionū q̄ poſſunt ꝯiungi cū vlceribꝰ ⁊ faciunt ip̄a difficilis ꝯſolidatiōis. ⁊ ſic ꝓcedit. In pͥma ꝑte ip̄e ponit modū cu ratiōis taliū vlcerū. In ſcd̓a ꝑte circa quādā illaꝝ cauſaꝝ puta circa fiſtulā: qꝛ ſiſtula eſt vnū ex vlceribus difficilis ꝯſolidatiōis ponit capl̓m ſpāle de modo curatiōis illius ª ibi. In fiſtulis ⁊ earum iudicijs.) Prima in duas. In pͥma ꝑte on̄dit ꝙ p̄ter corroſiua vlcera ⁊ putrefactiua ēt ſunt alia vlcera que ſunt difficilis ſanatiōis ⁊ cōſolidatio nis lꝫ corroſiua ⁊ putrida ſint etiā de nūero difficulter cō ſolidabiliū. In ſcd̓a ꝑte on̄dit modū curatiōis taliū vlce rū q̄ ſunt p̄ter corroſiua ⁊ putrida ⁊ ſunt etiā de nūero vl cerū difficilis ꝯſolidatiōis. 2ª ibi.(Et can̄. in curatiōe vl̓ cerū. In pͥma ꝑte vult hoc dicere Auic. ꝙ vlcera difficilis cōſolidationis gn̄aliter non ſunt ſolū corroſiua ⁊ putri da: īmo ad q̄dā alia ſe extēdunt. ⁊ ꝓpterea vlcera diffici lis ꝯſolidatōis ſe habēt ad vlcera corroſiua ⁊ putrida ſi cut cōe ad ꝓpriū. ⁊ ſicut ſuꝑiꝰ ad īferius. Oīa gͦ corroſiua ⁊ putrida ſunt difficilis ꝯſolidatiōis: ⁊ tn̄ nō conuertit̉ ꝙ oīa vlcera difficilis cōſolidatōis ſint corroſiua ⁊ putrida nā ſunt q̄dā vlcera difficilis ꝯſolidatiōis q̄ n̄ ſunt corroſi ua ⁊ putrida. Nā in vlcere putrido ⁊ corroſiuo ē ambula tio: ſꝫ aliqͣ vlcera ſunt difficilis cōſolidatiōis in ꝗbꝰ nō eſt ambulatio. ⁊ iō vlcera difficilis conſolidatiōis cōꝑantur ad corroſiua ⁊ putrida ſic̄ cōe ad ꝓpriū. ſicut v̓bi gr̄a. oīs hō ē aīal. n̄ tn̄ oē aīal ē hō. qꝛ ē aliqd̓ aīal qd̓ nō ē hō. ita ēt oīa vlcera corroſiua et putrida ſunt vlcera difficilis con ſolidatiōis. nō tn̄ oīa vlcera difficilis ꝯſolidatiōis ſūt cor roſiua ⁊ putrida: qꝛ pn̄t eſſe alterius maneriei. ⁊ hoc ē qd̓ vult dicere Auic. in pͥnº cū dicit. Scias ꝙ vlcera difficilis. ꝯſolidatiōis abſolute ſūt p̄ter corroſiua ⁊cͣ. Et ſubdit po ſtea. ⁊ iſta ſunt p̄ter fiſtulas qͣſi ꝑ hoc vult dicere ꝙ etiā vl cera difficilis ꝯſolidatiōis coꝑant̉ ſil̓i mō ad fiſtulas ſicut cōe ad ꝓpriū. nā oīs fiſtula eſt vlcus difficilis cōſolidatio nis. nō tn̄ oē vlcus difficilis ꝯſolidatiōis eſt fiſtula. qꝛ nō oꝫ ꝙ in oī vlcere difficulter ꝯſolidabili fiant accn̄tia q̄ ap parent in fiſtula. ⁊ hoc eſt qd̓ ip̄e ſubdit. O m̄ nō oꝫ vt ſint īcidētia. ⁊ iſtud pōt dupl̓r exponi. vnoº ꝙ nō oꝫ vtvlcera III De cura Fen difficilis cōſolidationis oīa ſint īcidētia i. ꝓfundantia ſe in mēbro ⁊ habētia ꝯcauitatē in mēbro ſic̄ hꝫ ſiſtula. Uel aliter vt ꝗdā habēt aliā lr̄am. Cum̄ nō oꝫ vt ſint ſudātia. ⁊ tūc exponit̉.i. ꝙ n̄ oꝫ vt q̄libet vlcera difficilis ꝯſolidatio nis ſint ſudātia.i. ab eis reſudet ml̓titudo virulētie ſic̄ re ſudat ex fiſtulis. ſꝫ hn̄t ī ſe aliā diſpōnē ꝓpter quā difficu ter ꝯſolidant̉. ſicut gͦ vlcera difficilis ꝯſolidatiōis in plus ſe habēt qͣꝫ vlcera corroſiua ⁊ putrida ⁊ fiſtule. oīa.n. iſta ſunt difficilis cōſolidatiōis. nō tn̄ qd̓libet vlcus difficilis ꝯſolidatōis c̄ aliqd̓ iſtoꝝ. qꝛ pōt eſſe p̄ter iſta. ⁊ hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. cū ſubdit. Et ad vltimū corroſiua ⁊ putr da ⁊ fiſtule ſunt ex ſumma difficilis ꝯſolidatiōis abſqꝫ cō uerſiōe.i. abſqꝫ hoc ꝙ n̄at ꝯuerſio. puta ꝙ oīa vlcera diſ ficilis ꝯſolidatiōis ſint aliqd̓ illoꝝ ſicut nos diximꝰ ꝙ oīꝫ hō eſt aīal: nō tn̄ econuerſio. qꝛ nō omne aīal eſt hō. ita ꝙ ibi nō ſit cōuerſio. qꝛ nō oē vlcus difficilis ꝯſolidationis eſt aliqd̓ iſtoꝝ. Et totū hoc Auic. nō dixit ob aliud niſi vt on̄deret ꝙ p̄ter iſtas diſpōneꝫ ſunt etiā alie diſpōnes que faciūt vlcera difficilis cōſolidatiōis. vn̄ oportebat capl̓m facere de mō curatōis illoꝝ p̄ter capl̓m ī qͦ tradit̉ curatio vlcerū corroſiuoꝝ ⁊ etiā putridoꝝ ⁊ etiā fiſtulaꝝ. Et ſub dit poſtea. Algeromati ſunt vltima in corruptione ⁊cͣ. qͣſ velit dicere ꝙ illa vlcera q̄ curabant̉ ab illo Algeromati philoſopho erant vltima in corruptiōe et vltima in diffi cultate cōſolidatiōis. cauſa aūt difficultatis cōſolidatiōis eoꝝ nō erat niſi aliqua cauſaꝝ qͣs hic Aui. ponet ⁊ doce bit modū curatiōis eoꝝ qn̄.ſ. illa cauſa eſt valde in mali tia vltimata. ⁊ hec eſt ītentio Auic. in iſto.§. licet dicantur verba obſcura. Deinde cum dicit. ¶ Et canō in curatiōe hoꝝ vlcerū eſt vt ſi cauſa fuerit malitia cōpl̓ōis rectificet̉: aūt ſi fuerit malitia ſanguinis ponat̉ cibꝰ ꝗ generet ſanguinē bonū ꝯtrariū illi aut paucitas eius ml̓tiplicatio eiꝰ ⁊ dilatatio in cibo bono. Q ſi cā fuerit mollificatio ⁊ ſordidatio: tunc cura curatiōe mollis ⁊ ſordidi. Et ſi cauſa fuerit exiccatio ſuper flua ⁊ nō fuerint fiſtule adhuc: tunc cura cū hūectatiōe equali. Et de eo qd̓ bonuꝫ eſt ī illo eſt vt facias ea ſudare cuꝫ aqua calida vſqꝫ quo ſudet mēbrū et rubeat et infletur: deinde abſtine et nō pertrāſeas illā qͣꝫtitatē: qm̄ attrahes cū eo maꝫ plu rimam ⁊ nocumentū maximū ad mēbꝝ Et fac vt medicamen poſt illud ſit mino ris exiccatiōis. ⁊ fortaſſe ꝯfert ponere pā nos infuſos aqͣ tepida. Et qn̄qꝫ ē neceſſa riuꝫ fricare vlcus ⁊ fricare mēbrū eius ⁊ adminiſtrare emplaſtra attractiua picea Et ſi cauſa fuerit malitia diſpoſitionis accidentis ei quod continetur cum eode carne: cura cū eo quod ſciuiſti ex ſcalpel latiōe ⁊ extractione ſanguinis ⁊ ſuccurſu cū exiccatiuis. ⁊ ſi cā fuerit vitis ambula tiua incide eā ⁊ fac currere ſanguinē eiꝰ aut extrahe eam: qm̄ multotiēs facit ꝗcſcere illud ⁊ ſi fuerit repletio tunc inciꝑe cum flebotomia ⁊ eūonē hūoris eiꝰ melā colici ſi fuerit: deinde obuia viti ⁊ fac cur rere ex ea ſanguinē quātū tibi pol̓e eſt vt nō accidat ex obuiatiōe tua adinuicē qd̓ eſt deterius vlcere pͥmo. de inde cura vul nus qd̓ accidit ex vite: poſtea vlcus diffi cile. ⁊ ſi cā fuerit debilitas mēbri et illud eſt ꝓpter malitiā cōpl̓onis ſuꝑflue elon ga te ab equalitate quā exiſtimamꝰ ex ca lore ⁊ frigore: et qd̓ ſequit̉ cōplexiōes ex raritate ſuꝑflua: aut ſpiſſitudine vehemē ti: ⁊ pͥmū eſt vt ſeqͣtur cal̓itas ⁊ hūiditas: ⁊ ſcd̓m frīditas ⁊ ſiccitas oportebit vt cu retur faciens illud cum cōtrario. Et mul totiens quidem cōtingit ꝙ cauſa eſt a ca liditare attrahēte materiā ⁊ mittente eaꝫ ⁊ ſunt neceſſaria in curatiōe eius infrigi dantia ſtiptica. Q ſi cauſa fuerit fiſtula tunc cura curatione fiſtule. ¶ In ꝑte iſta tradit canones in modo curatōis taliū vlceꝝ difficilis ꝯſolidatiōis ⁊cͣ. Et duo facit. pͥmo tradit hos ca nones in mō curatiōis vlcerū hoꝝ ẜm quālibet diſpōnē ī p̄t cōiūgi cū vlcere q̄ reddit ip̄m difficilis cōſolidatiōis In ſcd̓a ꝑte Auic. explicat in ſpāli medicamina ꝯferentia vlceribꝰ difficilis ꝯſolidatiōis ẜm pl̓imas diſpōnes etia que pl̓m fiunt. 2ª ibi.(Et medicīe p̄ꝑate ad difficultatē ⁊cͣ. Prima ꝑs diuidit̉ in tot quot ſunt canones qͦs dat in mō curatiōis iſtoꝝ ẜm diuerſitatē diſpōnū q̄ ꝯiūgūt̉ cū vlce ribus que faciunt ip̄a difficilis ꝯſolidatōis. Primo gͦ da canoneꝫ in modū curationis eoꝝ qn̄ cā ip̄oꝝ eſt malitia cōpl̓onis mēbri. ſcd̓o qn̄ cauſa ip̄oꝝ ē corruptio q̄ accidit in ſanguīe cōtento in carne ꝓpter quā corruptionē caro incipit denigrari vel liueſcere. 3º qn̄ cauſa ip̄aꝝ ſunt var ces que ſunt in mēbro. 4º qn̄ cā eſt debilitas mēbri. 5º ꝙ in cauſa eſt fiſtulatio eiꝰ. 6º qn̄ in cauſa eſt corruptio oſſis 7º qn̄ in cauſa huiꝰ eſt putrefactio venaꝝ ꝓpter quā vlce ra antiquant̉ in mēbro. 2ª ibi.(Et ſi cauſa fuerit malitia diſpōnis. 3ª ibi.(Et ſi cauſa fuerit virꝰ.) 4ª ibi.(Et ſi cā fuerit debilitas.)5ª ibi.(Et ſi cauſa fuerit fiſtula.) 6ª ibi.( Et ſi cā fuerit corruptio oſſis.)7ª ibi.(Et dixit hͦ ꝙ quādo putrefiunt vene. Prima in duas. primo ponit canones curationis iſtoꝝ quando in cauſa eſt mala complexio ab ſolute cōtenta in carne. ⁊ cum hoc etiam quando ſangui eſt malus vel paucus. ſcd̓o in ſpanli dat canones quam do in cauſa eſt mala complexio ſicca vel humida. 2ª ibi. Et ſi cauſa fuerit mollificatio. Prima diuiditur in duaꝫ. pͥmo ponit modū curatiōis quādo in cauſa eſt mala com plexio humida. 2º quādo in cauſa eſt mala compl̓o ſic ca 2ª ibi. Et ſi fuerit cauſa exiccationis. Quod in omnibus iſtis particulis dictū eſt quaſi ꝑ ſe manifeſtuꝫ eſt: qꝛ ſem per docet modū curatiōis vlcerū ꝑ oppoſitionē cauſe qͥ facit vlcus difficilis cōſolidatiōis. Dicit gͦ. ⁊ can̄. ⁊c̄. Ꝙ fi cauſa fuerit mollificatio.i. humiditas vtrulenta ⁊ pro vel ſordidatio.i. ſordes tunc curet̉ curatione vlceris virulen ti vel ſordidi. ⁊ iſtoꝝ curatio eſt pͥus habita. ⁊ ſi cauſa fue rit exiccatio plurima ⁊ non ſunt adhuc fiſtule addit illud ſignificatū Aui. qꝛ quādo caro eſt exiccata ſicut eſt fiſtul la tunc non pōt amplius rectificari qm̄ iam facta eſt dura fiſtularum Tractatus .III. i io vel oſtracuꝫ. vnde ibi nō eſt cura alia niſi remotio vt ap parebit in curatiōe fiſtulaꝝ. Sꝫ quādo adhuc nō eſt exic cata neqꝫ indurata tunc pōt adhuc rectificari ⁊ reduci ad diſpōnē naͣleꝫ: Et ſi cauſa fuerit diſpōnis malitia accidētꝭ ei qd̓ ꝯtinet̉ cū ea de carne. vt v̓bi gr̄a. ſi caro denigrat̉ vel incipit nigreſcere vel liueſcere ꝓpter mortificationē ſan guinis cōtenti in carne. Et ſi cauſa fuerit vitis.i. varices exiſtētes in mēbro. nā in mēbro ī quo ſunt varices ſi acci dat vlceratio difficilis eſt ꝯſolidatiōis. et hoc ꝓpter ea qꝛ ex varicibus mīſtrat̉ ſanguis malus melācolicꝰ ad vlcus qui ꝯſolidationē īpedit. ⁊ ꝓpterea ponit curaꝫ vlceris vt pͥus euacuet̉ ſanguis ille melancolicus ex corꝑe ſi fuerit repletio ⁊ ex venis illis varicibꝰ qͣꝫtuꝫ pol̓e eſt vt accidat effuſio ſanguinis corrupti melancolici ad vlcus ꝗ impe diat ꝯſolidationē ipſius. Et pͥmū eſt vt ſequat̉ caliditas ⁊ huiditas. ⁊ 2º frigiditas ⁊ ſiccitas.i. pͥmū eſt rarefactio q̄ ꝯtigit mēbro ꝓpter quā virtus mēbri debilitat̉ ſeꝗtur cōpl̓onē cal̓aꝫ ⁊ hūidā in ip̄o: ⁊ ſcd̓m.i. ſpiſſitudo ſuꝑflua que eſt in mēbro cōſeꝗtur cōplexionē frigidam ⁊ ſiccam. quoniā frigidi ⁊ ficci eſt inſpiſſare ſicut calidi et humidi ē rarificare. De inde cum dicit. ¶ Et ſi cā fuerit corruptio oſſis qd̓ ſeꝗtur ip̄m īcidemꝰ ⁊ detegemꝰ ab oſſe. Et ſi fue rit pol̓e auferre illud qd̓ eſt ſuꝑ ip̄m cum fricatiōe faciemꝰ et ſubtiliſſime inꝗremꝰ: ⁊ ſi nō īcidemꝰ ⁊ faciemꝰ illud cuiꝰ expō ē in ca. corruptiōis oſſis. Inꝗt Gal. Fuit adoleſcēs hn̄s fiſtulā in pectore ſuo qͥ iaꝫ ꝑuenerat ad os qd̓ eſt in medio caſſi ſui. deteximꝰ ergo ab oſſe caſſi totū illd̓ ꝯtīet ip̄m ⁊ īuenimꝰ iā adueniſſe corruptionē: ⁊ fuit nobis neceſſariū īcidere ip̄m ⁊ fuit corruptus ex eo locus ſuꝑ quē figitur ſu ſpēſoriū cordis. poſtqͣꝫ ergo vidimꝰ illud ſtetimꝰ ſtatiōe vehemēti in ablatōe oſſis corrupti ⁊ fuit finis noſter dimittere pā niculū tegētē ip̄m deitus ⁊ ẜuare ip̄ꝫ ẜm ſalutē ſuā: ⁊ fuit illud qd̓ ꝯtinuat̉ de hoc pāniculo cū caſſo iā putrefactū. Iterū in ꝗt: ⁊ nos aſpeximꝰ ad cor aſpectu manife ſto ſicut illd̓ qd̓ vidimꝰ cū deteximꝰ ab eo cū volūtate cū anatomia. Inꝗt. Sanatꝰ eſt ergo iſte adoleſcēs ⁊ nata ē caro ī illo mēbro qd̓ inciſimꝰ ex caſſo donec repletū eſt. ⁊ ꝯtinuatū eſt adinuicē ⁊ factū ē ſtan īter velamē cordis ⁊ velamē ip̄ꝫ ſic̄ ſtetit cū eo an̄ illd̓ caput capſule cordis. Inꝗt: et nō ē hoc maiꝰ qͣꝫ vulnera ī ꝗ bª reſpirat pectꝰ ⁊ hic dixit ꝙ qn̄ putre fint vene ⁊ an tiquāt̉: tūc de eo qd̓ ē rectū ē vt currat ex eis ſanguis ẜm quātitatē q̄ licita ē in eis. ¶ In ꝑte iſta oſtēdit modū curatiōis quādo in cauſa diffi cultatis ꝯſolidatiōis vlceris eſt corruptio oſſis. ⁊ primo facit hoc. ſcd̓o qd̓ dixit declarat in quodā exemplo Gali. 2ª ibi. Inquit Gal.) ⁊ planū eſt quod dicit. Et dixit hic.ſ. Gal. quādo putrefiunt vene ⁊ antiquant̉.i. quādo eſt pu trefactio vſqꝫ ad venas ⁊ antiquant̉ tunc vlcera de eo qd̓ rectū eſt vt currat ſanguis ex eis ẜm qͣꝫtitatē multam que poſſibilis eſt ꝓpter ea qꝛ ſanguis contentus in venis illis tunc putrefactus eſt ⁊ corruptus. et ex ātiꝗtate vlceris ſi gnū eſt etiaꝫ ꝙ corruptio illa ꝑuenit ad multitudinē ſan guinis que eſt circa illa loca. et ꝓpterea exiſtēte ſanguine illo impoſſibile eſt cōſolidationeꝫ fieri. vt ergo remouet̉ in vlcere ſanguis laudabilis debet euacuari ſanguis ille malus. Deinde cum dicit. ¶ Medicīe v̓o p̄ꝑate ad difficultatē ꝯſo lidatiōis ī dn̄antibꝰ diſpōnibꝰ ſūt ſicut ſco ria eris ⁊ flos eris aduſtus ⁊ nō aduſtus ⁊ ſcoria alcheſebran: ⁊ ſcoria reliꝗ ferri ⁊ ꝯglutinatio auri: fiant ex eis cerata ⁊ col cotar ⁊ dragantum ⁊ que ſunt eis ſimilia cum rebus ꝓhibentibus attractione ad mēbrū ſi fuerit ſicut ſunt alumē ⁊ galle. ⁊ de illis quibus curant̉ ea que ſunt diffici lis cōſolidatōis eſt illud qd̓ Re. climie ⁊ cōſolidatiōis auri ⁊ alumis omniū ana. viij. floris eris et corticū eris ana. jͣ. gūmi cupreſſi. iiij. cere ⁊ olei alicuius qͣꝫtū ſcis ⁊ iterum ſumant̉ cere gūmi pini ana. vij. climie. iij. ⁊ colcotar. vj. ⁊ olei mertī qͣꝫ tum ſufficit. ⁊ iterū decoquātur colcotar ⁊ climia cū aqua maris: aut aqua acreſte. aut aqua in qͣ decocta ſunt alchali et calx dectione pauca ẜm cōmixtionē nutritio nis eoruꝫ in ſole in eſtate: deinde coletur ab eis preter ꝙ fiat ſal deſuꝑ ⁊ aqua ma ris: aut aqua alchali. ⁊ iterū ſumatur eris vſti ⁊ reſine et ſalis gēme omniū an̄. ξ. ij. cere olei myrtini qͣꝫtū ſufficit. ⁊ cōferunt eis medicine fiſtulares qn̄ exiccant̉ ⁊ te runt̉. ⁊ ex eis ſunt farine herbi ⁊ yreos: ⁊ ariſtologia aduſta ⁊ es vſtuꝫ ⁊ terra thu ris ẜm diuerſitatē quā meretur om̄e cor pus ex cōpōne. Medicamen bonum ſu mantur limatura eris et limatura ferri et cōficiant̉ cum aqua aluminis et argillē cum argilla rubea ⁊ adurantur in furno: deinde extrahantur et terantur et admī ſtrent̉ puluerizata aut fiat ex eiſ ⁊ ex mer daſengi empl̓ꝫ. Modꝰ empl̓i aurei boni Reci. merdaſengi aurei boni minā. jͣ. ce re ⁊ radicis almezeriō an̄. aur̄. xxxvj. floris eris aur. xviij. līature auri trite: līature al merdaſēgi an̄. au. xl. olei ātiꝗ li. iij. ponāt̉ De cura Fen.IIII. I. ſuꝑ ip̄m in pͥmis merdaſengi ⁊ aurum et flos eris: deinde reliq̄ medicie. ⁊ iteꝝ ſu māt̉ oſtracū furnoꝝ ⁊ cinis venaꝝ ⁊ plū bū cōbuſtū ablutū ⁊ fiat ex eis empl̓m cū oleo myrtino. Et oportet vt ſit illud oleū inſpiſſatum cum merdaſengi. verbi gr̄a .5. j. ⁊ ex aceti acuti triplo ipſius ⁊ ex oleo aūt olei myrtini aut oleo anetini. ξ.j. mo ueantur cum facilitate donec reſoluatur merdaſengi ⁊ inſpiſſetur et non adurat̉ et aliereuati de eis cortices eris et fios eris: ⁊ calx abluta ſine exꝗſitōe. fiat ex eis puluis ⁊ an̄cedat ⁊ lineat ea cū melle: inde puluerizet ſuꝑ ea hūc puluerē ꝯtri tū. eris ꝑtes. ij. cere. x. diſſoluant̉ digitis in ſole ⁊ admīſtrent̉ aut ceruſe ⁊ alumīs ana. viij. corticū eris ſalgēme thuris flo ris eris corticū granatoꝝ oīꝫ an̄. ꝑtes. ij. calcis ꝑs. jͣ. cere. x. olei myrtini qͣꝫtū ſuffi cit. ⁊ iteꝝ merdaſengi olei an̄. lib. j. galla rū nō ꝑforataꝝ ariſto. ana. 3. j. āmoniaci. ξ. j. minuti thuris. 3. ij. fiat ex eis linimētū ſuꝑ ignem ⁊ moueat̉ cum radice̓ canne. ¶ In ꝑte iſta Aui. explicat in ſpāli medicinas tā ſimplice qͣꝫ cōpoſitas q̄ iuuatiue ſunt vlceribꝰ difficilis cōſolidatio nis ẜm plurimas diſpōnes eoꝝ ⁊ his q̄ vtpl̓m ꝯtingunt: et omnia quidem medicamina q̄ ponit in genre aut vir tute exiccatiua multum precipuat aut virtute exiccatiua ⁊ abſterſiua aut aliqua v̓tute corroſiua ꝑticipant. et hoc ꝓpterea qꝛ vt in pluribꝰ vlceribꝰ difficilis ꝯſolidationis aut eſt aggregatio ml̓te hūiditatis q̄ īdiget exiccatiōe for ti aut exiccatōe ⁊ abſterſiōe forti aut eſt carnis corruptio et hūiditas in loco vel corroſio q̄ īdigent medicaminibꝰ acutis auferentibꝰ qd̓ in mēbro eſt corruptꝰ. q̄ aūt ſint iſta medicamina examina ꝑteip̄m vidēdo v̓tutē ſimpliciū ex ꝗbus ip̄a ſunt cōpoſita. Et poſſet iſta ꝑs diuidi in tot ꝑtes quot ponit medicamina. et pꝫ. Scoria aſeruecan.i. ſcoria ferri de cōtrata illa qd̓ ē ferrū forte. Cōglutinatio auri eſt id qͦ auꝝ ꝯglutinat̉. hͦ aūt vt dr̄ ab Aui. in ſuo. 2º canone. qn̄qꝫ ſibi ꝯuenit armoriacū. ⁊ qn̄qꝫ ꝯuenit cuidā rei q̄ fit ex vrina infantiū mota in mortario eneo cuꝫ aceto in ſole dōec accidat ꝯglutīatio etꝰ. ⁊ qn̄qꝫ gn̓at̉ ex mīera ex vape ⁊ reſoluit̉ in aqͣ cal̓a: ⁊ deinde coagulat̉. ⁊ de iſto maxime hic ītelligit Aui. Naꝫ vt dr̄ hoc medicamē eliquat carnē. ⁊ eſt medicamē bonū in vlceribꝰ difficilis ꝯſolidationis. olei qͣꝫtū ſcis.i. qͣꝫtū vides eē necͣiuꝫ. in corꝑe enī hūido et in vlcere minus hūido poſſumꝰ plus ponere de oleo. in corꝑe vero ſicco ⁊ vlcere humido minꝰ oꝫ opponere. Al kili eſt ſal alkrili cuiꝰ diſpō ſcit̉ ab allrimiſtis. argillet̉ cuꝫ argilla.i. terra rubea. radicis almecereō ideſt laureole. oſtracū furnoꝝ i. cortices muri fornacis. cinis venarū.i. cinis ꝯculaꝝ marinaꝝ aduſtaꝝ. oīa alia q̄ dicit patēt. ¶ Curatio fiſtulaꝝ ⁊ corioꝝ q̄ nō ꝯglutinant̉. Capl̓m. xj. fiſtulis vero et eaꝝ iudicijs et ſpēbꝰ ip̄arū iā eſt dictū qd̓ dcm̄ ē Ueꝝ qd̓ neceſſariū ē de regimīe curſuꝫ virꝰ ⁊ hūiditatū corruptaꝝ ab eiſ cū p̄paratione aūt ꝑforatiōe iā declaraui mus iteꝝ in locis ante hunc locum. ¶ Suꝑius Aui. on̄dit modū curatiōis vlcerū difficilis cō ſolidatiōis rōne cuiuſlibet diſpōnis q̄ pōt ꝯiūgi cū vlcere q̄ facit ip̄m difficilis ſanatiōis. In ꝑte iſta qꝛ fiſtule ſunt ex vlceribꝰ maxime difficilis ſanatiōis ⁊ p̄cipue cura īdigēt: vult docere modū curatiōis ip̄oꝝ vlceꝝ fiſtulatoꝝ. Et di uidit̉ iſtud capitulū in duas ꝑtes. Primo on̄dit ꝙ ex p̄di ctis quodāmodo in gn̄ali pōt haberi modus curationis eaꝝ ẜm ꝙ fiſtule ꝯueniūt in multis cū p̄dictis vlceribus: qͦꝝ poſita eſt curatio. in ſcd̓a ꝑte ponit ꝓpriū modū cura tionis earū. 2ª ibi. Cura aūt ꝓpria fiſtulaꝝ. Dicit gͦ pͥmo. in fiſtulis vero ⁊ eaꝝ iudicijs ⁊ ſpēbus iaꝫ dictū eſt ꝗd eſt neceſſariū facere in fiſtulis ad hoc vt hūiditates ꝓfluant extra ⁊ nō retineant̉ in ꝓfunditate vlceris ⁊ cū p̄paratōe mēbri ⁊ cū mō īciſiōis ⁊ ꝑforatōis iā dictū eſt in locis ſuis ante hunc locū.ſ. in capl̓o de cura cauernarū ⁊ abſconſio num. Deinde cum dicit. ¶ Curatio aūt ꝓpria fiſtulis diuerſificat̉ iteꝝ. Fiſtule.n. aut ſunt recētes currētes aut ſunt antiq̇: quaꝝ ꝯcauitates iā ꝓfun date ſunt in carne vehemēter. ⁊ iſte ꝗdē ſunt difficilis curationis. nā illud qd̓ ne ceſſariū eſt in hoc eſt acceptio illiꝰ ꝯcaui tatis totiꝰ cuꝫ īciſiōe eradicāte ex lateribꝰ cū nouacula aūt alijs: aut ꝑ cauteriū cum igne: aut cū medicamīe: ⁊ illud eſt ꝑuū et inꝗetū ⁊ ꝓprie qn̄ eſt in vicinitate nerui aūt mēbri ſublimis. Et fortaſſe eger eſt decliuior ad hoc vt remoueat illud cū eo ⁊ tolleret illud qͣꝫ vt patiat̉ eiꝰ curam. Et fortaſſe ē pol̓e vt exiccet̉ et corrodat̉ eiꝰ caro vnctuoſa fraudulēta ītra ip̄aꝫ ⁊ exic cet̉ reſiduū carnis eiꝰ mortue et ꝯſolidet̉ et remaneat ꝗeta ſpacio longo p̄ter ꝙ ſit adhuc ꝯſolidata ītegre. ⁊ ꝗ vult illd̓ oꝫ vt mūdificet fiſtulā a carne fraudulenta vn ctuoſa que eſt in ea: deinde impleat eam medicinis exiccatiuis ⁊ dimittat eam cū diſpone exiccatiōis eius quoniā ipſa re manet dū nō cadit timor in repletiōe aut hūiditatē cōpl̓onis aūt aduētu aq̄ aūt ſi tu iacēdi ſuꝑ eaꝫ doloroſo: aut offenſiōeꝫ aut verberatiōe: aut tuſſi: aut tremore. In ꝑte iſta ponit modū ꝓpriuꝫ curatiōis vlcerū q̄ vlcera ſunt fiſtule. Et duo facit. in pͥma ꝑte Aui. ponēdo diffini tionem fiſtulaꝝ oſtendit difficultateꝫ ſanatiōis fiſtulaꝝ. ⁊ p̄cipue illaꝝ q̄ ſunt antique. in ſcd̓a ꝑte ponit modū cura tiōis. 2ª ibi.(Et fortaſſe erit eger.) qd̓ in pͥma ꝑte dic̄ mani feſtū eſt. Scd̓a ꝑs diuidit̉ in ꝑtes duas. nam modus cura tiōis fiſtulaꝝ eſt duplex. ꝗda eſt mēdoſus ⁊ nō ꝑfectꝰ. ꝗdā aūt ē ꝑfectꝰ ⁊ verꝰ. Duo gͦ facit. pͥº.n. oſtēdit ẜm quē modū ꝑficit̉ modus curatiōis pͥmus. 2º on̄dit ẜm quē modū ꝑfi cit̉ ſcd̓s modus curatiōis ip̄arū. 2ª ibi. De rōne vero era dicatiōis. Prima in tres. pͥmo on̄dit necͣitatē in ꝗbuſdā corporibꝰ ꝑꝑ quā aliqn̄ ī fiſtulis oꝫ vti tali modo curatio III Tractatus Fiſtularum. III nis ꝗ ē mēdoſus ⁊ nō ꝑfectº. In 2ª ꝑte on̄dit talē modū cu ratiōis eē pol̓eꝫ. in 3ª ꝑte doc et iſtū modū curatiōis. 2ª ibi Et foriaſſe eſt pol̓e vt exiccet̉.) 3ª ibi.(Et ꝗ vult id opꝫ vt mūdificet fiſtulā a carne ⁊cͣ.) que dic̄ in oībꝰ iſtis ꝑticulis plana ſūt ītelligēti q̄ in p̄dictis ſūt hita. Deinde cuꝫ dicit. ¶ De curatiōe v̓o eradicatiōis eiꝰ et ipſi euulſiōis ſcias ꝙ cū ip̄a eſt fraudulenta putrida antiqͣ nō eſt medicamen niſi ab ſciſſio cū aduſtiōe: aut cauterizare eaꝫ cū igne ẜm ꝙ oſtēdimꝰ cū ꝑforatiōe meatus tortuoſi iter meatꝰ eiꝰ vt ſciat̉ ītentio cau terij ⁊ penetratio cū cautela ītētiōis eius donec coqͣt vl̓ cauterizet ⁊ abſcindat̉. Et cauteriū cuꝫ medicis acutis eſt ſicut ſunt ſal ammoniacū ⁊ arſenicū ⁊ ſulfur et flos eris: ⁊ argentū viuū eſt de ſūma eoꝝ. ex tinguat̉ argentū viuū ⁊ miſceat̉ cū tāto limature ferri qͣꝫtū ip̄m ē ⁊ alchaliqͣꝫtū ē eiꝰ medietas ⁊ calcis qͣꝫtū ē eiꝰ medietas ⁊ ſublimet̉ in aluchel aūt ꝓfocet̉ in chi mīa ẜm ꝙ ſciūt illi ꝗ occupati ſūt cū hoc ca. ⁊ ſublimet̉ ſic̄ ſal. Cū ergo pōit̉ ex eo ſuꝑ fiſtulā ⁊ īflāmat̉ craſſat̉ ⁊ ſeꝑat a car ne qd̓ recipit̉ cum forcipibꝰ ⁊ extrahat̉ ⁊ aſſiduet̉ cibatio membri ex butyro vna hora poſt aliaꝫ vt quieſcat dolor: deinde curet̉ curatiōe vlcerū. De fiſtulis vero q̄ eſt recēs currēs oꝫ vt abluat̉ cū medicīs fortibꝰ ſicut kitrā ⁊ aqua cinerū ⁊ aqͣ marꝭ ⁊ ſicut ſalſa ⁊ aqͣ ſaponis ꝑmixtis cū ea ar ſenico ⁊ ſale āmoniaco et aqͣ ſublimata et calcuce caume nō ⁊ ſale āmoniaco ſicco ⁊ ex ſanſuco nō currēte ⁊ aqͣ in qͣ d̓coquūt̉ allali ⁊ calx corticū ouoꝝ ⁊ calx. ¶ In ꝑte iſta docet veꝝ ⁊ ꝑfectū modū curatiōis harū fiſtu laꝝ poſt quē modū curationis nō accidit ipſaꝝ reditio. ⁊ diuidit̉ ī qͣttuor ꝑtes. In pͥª ꝑte docet remouere diſpōnē ꝓpter qua in fiſtulis ē difficultas ꝯſolidatiōis eaꝝ. In 2 ꝑte on̄dit ꝗd agēdū ē cū remota ē diſpō mala ꝓhibēs ꝯſo lidationē eoꝝ. z0 qꝛ aliqn̄ in tali vlcere cā addēs ad mali tiā ē oſſis corruptio. dat canōes ⁊ modū curatiōis eiꝰ quā do cū ip̄a ꝯiūgit̉ oſſis corruptio. 4º on̄dit vnū ex ſignis q̄ ſignificāt ſuꝑ rectū modū curatiōis eaꝝ. ⁊ qn̄ ipſe ꝓcedū: in viā ſanatōis. 2ª ibi.(Et cū apꝑet caro bona.) 3ª ibi.(Et qn̄ ē ꝓpe eā os.) 4ª tbi.(Et cū videris hūiditates virulē tas.) Prīa ꝑs diuidit̉ ī duas. In pͥª ꝑte qꝛ modꝰ curatiōis vlceris ꝙ ē fiſtula ē ꝑablationē eiꝰ qd̓ in ip̄a ē corruptum de carne docet modū ablatiōis eius qd̓ corruptū in ipſa de carne. ⁊ docet medicamīa q̄ hͦ ꝑficiūt. In 2ª ꝑte oſtēdit medicamīa q̄ ꝯueniūt qn̄ caro corrupta ē mūdificata ab ip̄a. 2ª ibi. Cuꝫ gͦ mūdificata fuerit ponat̉ ſuꝑ ip̄aꝫ. ¶Prīa in duas. pͥº on̄dit ꝑ q̄ oꝑꝫ remouere corruptionē carnis q̄ eſt ī fiſtula ātiqͣta. 2º on̄dit ſufficiēter remouere corruptio nē eiꝰ ī fiſtula q̄ ē recēs. 2ª ibi. De fiſtulis v̓o q̄ eſt recēs. Prīa ī duas. pͥº on̄dit qͣl̓r fit remotio illiꝰ cū cauterio ſcō cū igne. 2º on̄dit qͣl̓r remouet̉ cū cauſticatiōe fcā cū medi cinis ⁊ cū ꝗbus medicīs. 2ª ibi.(Et cauteriū cū medicis. q̄ dic̄ in iſtis ꝑticl̓is qͣſi oīa ſunt manifeſta. ¶ Intelligēdū ꝙ ex his q̄ Aui. dic̄. apꝑet ꝙ n̄ eſt drn̄s in alio modꝰ cura tiōis fiſtulaꝝ antiqͣꝝ a mō fiſtularū recentiū niſi qꝛ ad re mouēdū corruptōeꝫ q̄ ē in carne. in fiſtulis antiꝗs oꝫ vti medicis acutioribꝰ ⁊ fortioribꝰ. in fiſtulis vero recentibꝰ ſufficiūt ad remouēdū corruptionē illarū ea q̄ ſunt debi liora ⁊ leuiora. vn̄ in eis nō ē nec̄itas vti cauterio. ⁊ igne ſic̄ ē nec̄itas ī illis vti. Et cā huiꝰ nō ē ob alid̓ niſi qꝛ ī fiſtu lis q̄ antiqͣte ſunt corruptio eſt magis imp̄ſſa ī carne ⁊ in eis et ē maior obſtracatitas ⁊ durities qͣꝫ ſit in fiſtulis rece tibꝰ: ꝓpter quā in illis ad remouēdū ꝑfecte totū id qd̓ cor ruptum eſt oportet vti acutioribus qͣꝫ in recentibus. dubitabit circa hͦ. qꝛ Gali. Sed tūc aliquis ponit 3º. ⁊4ª d ige. ſanita. ꝙ tp̄s in curatiōe nihil īſinuat. nō enī ſic̄ dicit vlcꝰ rōne qͣ vetuſtū ē ⁊ ſub rōne qͣ recēs ē īdicat alid̓ in curatiōe debe re fieri. gͦ ſi tp̄s nihil in caratiōe diuerſuꝫ īdicat tūc fiſtula ſub rōne qͣ ē recēs nō alid̓ īdicabit in curatiōe debere fie ri. male gͦ vr̄ Aui. diuerſificare medicamīa in fiſtula anti qͣ ⁊ recenti. ¶ Scd̓o aliꝗs dubitabit ꝑ quē modū cauſtica medicamīa rēouēt ab vlce̓ id qd̓ corruptū ē. ſi.n. remouēt illam ꝑtē ſeꝑando ⁊ diuidendo a ꝑte ſana: ꝓpter ꝗd eſt ꝙ ſtatī qn̄ oꝑatū ē cauſticū in carne illa ꝑs carnis q̄ cauſtica ta ē nō decidit ab alia ꝑte carnis q̄ cauſticata nō eſt: ſꝫ ſtat ibi ꝑ aliqd̓ tp̄s? ¶ Ad pͥmū dd̓m ē ꝙ tp̄s pōt dupl̓r cōſide rari. Unoº vt tp̄s dicit ſolū mēſura quādā mēſurātē extē ſionē ⁊ ꝑdurationē ipſiꝰ morbi. ⁊ iſto mō a ꝑte in morbo nulla ſumit̉ īdicatio curatiua. et iſto mō dicebat Gal̓. ī 3º ⁊ 4º de īge. ſani. ꝙ vlcꝰ cui accidit corroſio ex malis hūo ribus nō īdicat aliud a pͥncipio ſui ⁊ trāſactis qͣttuor mēſi bus. ꝓpter ea qꝛ iſto mō eadē ē diſpō eiꝰ in pͥnº ⁊ trāſactis qͣttuor mēſibꝰ. Alioº p̄t ꝯſiderari ẜm ꝙ ī tꝑe īcludit̉ aliqͦ diſpō morbi: ſic̄ iſto mō dicimꝰ ꝙ morbꝰ diuidit̉ in qͣttuor tꝑa ẜm diuerſas diſpōnes q̄ attendunt̉ in morbo ꝓut eſt in pͥncipio augmēto ſtatu vel declinatiōe. et iſto mō a tꝑe ſumit̉ indicatio curatiua. vn̄ iſto mō nos dicimꝰ ꝙ aliud ꝯuenit in pͥncipio morbi: ⁊ aliud ī augmēto ⁊cͣ. Et hͦ mō ītelligendo tēpus dicimꝰ ꝙ alius modus cōuenit vlceri recenti: ⁊ alius vlceri antiquo. nō ꝗdē rōne tꝑis vn̄ tēpus ē ſꝫ qꝛ ex tꝑe ſumimꝰ īdicationē ꝙ diſpō q̄ eſt ī vlcere qn̄ antiqͣtur peior ē in mēbro qͣꝫ in vlcere qd̓ nō ē ātiquū. ⁊ ꝓ pterea fortior mūdificatio eſt q̄ debet̉ fiſtule antiq̄ in me bro qͣꝫ recēti: n̄ ꝗdē rōne tꝑis. vn̄ ſuppoſito ꝙ vlcꝰ eēt eiuſ dē diſpōnis qn̄ antiqͣtū ē: ⁊ qn̄ ē recēs: idē modꝰ curatiōis poſitꝰ dēt̉: ſꝫ dēt̉ aliꝰ modꝰ medicamiꝫ. qꝛ ex ꝑte ſumit̉ īdi catio de maiori ⁊ mīori corruptiōe ipſius. ꝓpterea Gal. 4º de īge. ſani. dixit ꝙ ex ꝑte ꝓprie nulla ſumit̉ īdicatio curatīa. tn̄ tp̄s aliqn̄ ē notitia morbi.i. diſpōnis morbi ꝑꝑ quā diſpōnē morbi diuerſā in diuerſis tꝑibꝰ debet̉ diuer ſus modꝰ corruptiōis. ⁊ hͦ mō hͦ īnuit Aui. aliū modū me dicatōis fiſtulaꝝ rōne tꝑis eiꝰ. ſꝫ Gal. 3º d̓ īge. ſa. ītellexit eo mō qͦ dcm̄ ē. ⁊ iſta ꝑs ſufficiētiſſime ⁊ late d̓clarata fuit in expōne quā īcepimꝰ facere ſuꝑ quartā fen. pͥmi canōis Aui. quā d̓o ꝯcedete adhuc cōplere ītēdimꝰ. ¶ Ad 2ᵐ du biū dd̓m ē ꝙ medicīa cauſtica remouet ꝑ hūc modū ꝑteꝫ carnis corruptā ab alia ꝑte. ¶ Iuxta qd̓ ē ītelligendū ꝙ tria ſt̉ gn̓a medicīaꝝ ꝗbꝰ maxīe vtīur ad rēouēdā aliquā ꝑtē ſub̓e mēbri.ſ. corroſiua putrefactiua ⁊ cauſtica. Diffe rūt āt he medicīe. qꝛ medicīa corroſiua dr̄ eē illa d̓ cuiꝰ ꝓ prietate: vt dcm̄ fuit pͥus: ē ꝙ ꝑꝑ acuitatē quā hꝫ reſoluit ⁊ ꝯſumit hūidū mēbri ſic ꝙ ꝑꝑ reſol̓onē hūidi dimiiuit de ſub̓a carnis ⁊ vlcerationē auget ī mēbris: ſic̄ ē flos eris. ⁊ ꝓpte̓a tales medicīe ſūt ſub̓e ſubtilis. qꝛ ꝑꝑ ſubtilitatē pe netrāt in hūidū mēbrū ⁊ ip̄m reſoluēdo diminuūt: ad cꝰ diminutionē ſeꝗt̉ eliqͣtio ⁊ diminutio carnis. Medicīa āt putrefactiua dr̄ eſſe illa q̄ ex ſui obuiatiōe ad mēbꝝ corrū Fen De carne addita IIII. illius membri ita vt caro que cōtinuatur ab illo humido nō amplius conueniens eſt vt ſit pars illius membri: nō tamen ad hoc peruenit vt illam humiditatem reſoluat ⁊ conſumat: immo dimittit in membro illam humiditatem in qua accenditur calor extraneus ⁊ putreſit: ſꝫ medicina cauſtica d̓bet eſſe illa que ex ſui vehementi caliditate ha bet vt adurat carnem ⁊ cutem ⁊ faciat ip̄am eſcaram: quē admodū facit igniis. ⁊ iſta eſt que vehementem calidita tem habet: cū groſſitie ſubſtātie ſicut carbo ignis: ꝓpter quam caliditatem vehementem et ſubſtantie groſſinem accidit vt illud quod obuiat inflammetur ⁊ aſſatur ⁊ cō ſumitur humidum ſubtile. ⁊ reliquum remanet groſſuꝫ aduſtum ad modum eſcare ſicut facit calx ⁊ dragantum ⁊ colcotar. Sic ergo apꝑet quomodo corroſiua ꝑulre facti ua ⁊ cauſtica remouent partem aliquā a membro. ⁊ Aui. non diſtinguit inter has medicinas ſed eas ſimul com miſcet vtplurimū ad remouēdū carnem corruptaꝫ. ¶ Sꝫ ergo dicatur ꝓpter quid caro cauſticata non amplius eſt habens vitam illius membri. neqꝫ eſt pars illius mēbri. neqꝫ ſtatim decidit a membro illo. ¶ Dicendum ꝙ cauſa eſt qꝛ iſte medicine nō remouēt partē a mēbro ſicut facit gladius ꝑ inciſionē talē. ſed hoc faciunt. alio modo vt vi ſum eſt. vn̄ adhuc pars cauſticata vel putrefacta vel cor roſiua quia nō ex toto in ipſa eſt conſumptio humidi ꝓ pter humiditateꝫ quam habet que ꝯtinuat̉ quoquo mo do cum humido alterius partis. adhuc cum mēbro adhe ret donec accidit in proceſſu ꝙ non amplius regatur hu midum eius a calore naturali quod humidū finitur cum quo cōtinuationem habet cum altera parte. ⁊ tunc cadit. Ad hoc autē mollificatio adiuuat ꝓpter quā lubricat citiꝰ hec pars corrupta. Propterea auctores poſt oꝑationem horum medicaminū precipiunt apponere ea que molli ficant ⁊ humectāt ſicut butyrū ⁊ ſimilia. et precipue quia valentia ad illud adiuuat etiam ad ſedationem doloris. Deinde cum dicit. ¶ Cuꝫ ergo mūdificata fuerit ponat̉ ſuꝑ eam medicamē de kerua. ⁊ empl̓m de ar ſenico reiterato ī medicis algarab ē mira bilis iuuamēti. ⁊ medicamē Gal. alcartu ſin: ⁊ medicīe cōpoſite ex dragagāto ⁊ cal cadis ⁊ ere vſto ⁊ flore eris et q̄ ſunt ſil̓ia illis ⁊ ex cētaurea ⁊ farina herbi ⁊ yreos ¶ Quia ml̓totiens in vlceribꝰ ſuꝑexcreſcit caro ꝓpter cuiꝰ ⁊ ſuructas. ⁊ iā exꝑta ē radix ſcolopēdrie nā ip̄a cuꝫ fiſtula īplet̉ ex ea ſanat ipſam: ⁊ ſil̓r cū fiſtula īpletur ex elleboro iteꝝ et dimittit̉ tribꝰ diebꝰ ſanat ip̄aꝫ. ſil̓r alſenij. ⁊ ſil̓r ſuccus cucumeris agreſtis cū gluti no albotuꝫ aut ſuccus radicis almaroch aut flos eris aut armoniacū ⁊ calcadis et dragantū colcotar et gummi cum aceto. Aut ſumat̉ vrina infantiū ⁊ ſine ceſſatiōe teratur in mortario plū beo donec inſpiſ ſetur ⁊ exiccet̉ et adminiſtret̉. Medica men quo vtunt̉ illi d̓ alexādria. oppopo naci dragāti aſſari ⁊ colcotar ⁊ floris eris ⁊ alumīs oīm ana pars vna cantaridarū ꝑs. 5. fiat puluis aut emplaſtrū aūt aggre gat̉ cū aceto ī quo decocte ſūt cātarides ⁊ fortaſſe ponit̉ cū eo mel. ⁊ iterū ſuman tur aloēs ⁊ flos eris ⁊ merdaſengi ⁊ cor tices ouoꝝ calcinati quod eſt eis fortius pl̓m ⁊ ꝑmiſceant̉. ⁊ iteꝝ medicine fortes qͣs diximꝰ in capl̓o eoꝝ que ſūt difficilis ꝯſolidatiōis. Et cū apꝑet caro bona ad miniſtra ꝯglutinātia faciētia naſci carnē Et ādo eſt ꝓpe eā os corruptum tunc oꝫ v. rectificet̉ ⁊ curet̉ curatione ſua. E cū vides hūiditates virulētas minorari aut ſanioſas redire tunc iā curatio ꝯfert In parte iſta oſtendit qualia medicamina ꝯueniunt cuꝫ eſt ablata ⁊ mundificata caro corrupta. et iſta medicamī ꝯueniunt: ⁊ oīa que forti abſterſione et exiccatione ꝑtici pant: vt ſi quid corrupti remanſerit remoueat̉ ab ipſo: et etiam humiditates ſubtiles groſſe que profluunt ad vlo cōtinuo abſtergant̉ et exiccentur ab eis: quouſqꝫ ſit hora naſcentie carnis. ⁊ patet qd̓ dicit in medicinis algherabꝫ ideſt fiſtule lacrimalis ſuroctos: id eſt cathimia que adhe ret fundo vaſis abſtruit: id eſt quedā ſpecies cathimie ra dicum almoroch: ideſt ſingue bouis. omnia alia que d cit ſunt manifeſta ex dieris. Capl̓m. xij. ¶ De carne addita ſuper vlcera. N curatiōe illiꝰ ſunt nec̄ie me dicīe abſterſiue ⁊ exiccatiue et quāto magis ſunt mīoris mor dicatiōis tanto ſunt meliores Et oꝫ vt n̄ expectet̉ hic de adiutorio nae qd̓ expectat̉ in naſcētia carnis: naſcentia eniꝫ carnis eſt opꝰ naͣe. Et oē qd̓ naͣ naſci nō facit ſiue ſit cū adiutorio medicīe aut abſqꝫ eius auxilio ē ꝯtrariū oꝑatiōi naͣe. propter illud igitur opꝫ vt ſit plurimum ſuſtentationis ſuper medicinam. cremētū īpedit̉ ꝯſolidatio eiꝰ. Idcirco Aui. in hoc capl̓o vult dicere modū ablationis et remotionis iſtius carnis ſuꝑflue. et duo facit. In pͥma ꝑte on̄dit qͣlis v̓tutis in gn̄e debēt eſſe medicine q̄ hͦ ꝑficiūt. et cōꝑat in hac cōꝑation opꝰ naͣe ad opꝰ medici vel ad opꝰ qd̓ faciūt medicine oēs qꝛ in hac actiōe.ſ. diminutiōe carnis pͥncipale operans ſunt medicīe ⁊ nō naͣ. In 2ª ꝑte explicat medicīas que ſūt ꝯuenientes ad hͦ opꝰ. 2ª ibi(Et ſciat ꝙ trociſci facti ad hoc Dicit gͦ pͥmo. In curatiōe illiꝰ ⁊cͣ. Et quāto ſunt minoris mordicatiōis tāto ſūt meliores. ꝓpt̓ea qꝛ dolor eſt vnū ex his q̄ ꝓhibēt ꝯſolidationē vlcerū. ⁊ eſt cauſa ap̄atis eius ⁊ ꝓpter ea quāto minꝰ mordicāt qꝛ minorē dolorē faciunt tanto ſunt meliores. Et oē qd̓ naͣ non facit naſci: ideſt oīs oꝑatio in qͣ naͣ nō facit naſci carnē. ſꝫ eſt ꝯtraria naſcenti carnis ſicut ē diminutio ⁊ ablatio carnis ſiue iſta oꝑatio fiat cū auxilio medicine vel abſqꝫ eiꝰ auxilio ſicut cū ferro vel cū igne eſt ꝯtraria.ſ. iſta talis oꝑatio oꝑatiōi naͣe. Nā oꝑatio naͣe in vlcere eſt alteratio ſanguīs ⁊ ꝯuerſio ip̄iuꝫ in mēbrū qͣꝫtū eſt poſſibile. ſꝫ oꝑatio in qua fit ꝯtrariū hꝰ eſt oꝑatio ꝯtraria oꝑationi pͥncipali naͣe. quapropter v iſta oꝑatio pͥncipalis fiat ab oꝑatiōe medicine vl̓ ab alia re extrinſeca ⁊ non a naͣ. Et h̓ eſt qd̓ dicebat Galie. tertio de ingenio ſanitatis. Carnem creare ⁊ conſolidare cum actione fiunt naͣe. medicine enim in his nihil agunt niſi III Tractatus 2 Super vlcera ꝙ ea q̄ naͣm īpediunt expellūt. Amputare vero ⁊ incide re ſupfluā carnem nō fiunt actiōe naͣe. ſed cum medicinis fortiter exiccantibus ⁊cͣ. Deinde cum dicit. ¶ Et ſcias ꝙ trociſci facti ad hoc nō ꝯfe rūt illi qd̓ ex es antiquū eſt: īmo recentꝭ. Q ſi ex eis fuerit aliꝗd neciū tūc oporte bit vt ī faciēdo trociſcos ſit ꝯẜuatio ⁊ re ponant̉ in loco quē nō corrumpat aer. In ꝑte iſta Aui. explicat medicinas qͥ ſunt ꝯueniētes ad hāc oꝑatiōeꝫ. ⁊ tria facti. In pͥma ꝑte on̄dit in qͦ ꝯferūt he medicie q̄ ꝯſueuerūt fieri ⁊ ꝯẜuari in qͣdā forma trociſci. 2º on̄dit d̓ qͦdā medicamīe ſpāli qd̓ ꝯſueuit laudari: ⁊ on̄ dit ꝗd in ip̄o ſit obẜuādo. 3º in ſpāli explicat medicias q̄ ad hͦ ſūt vtiles. 2ª ibi(Et iā laudate ſūt ad hͦ feces aceti): ib i¶ Et medicamē ꝗdē qd̓ ē groſſiꝰ. In pͥma ꝑte vult dre ꝙ trociſci ꝗ fiūt ad talē ꝯſūptionē carnis reſeruent̉. verbi gr̄a. ſic̄ ſūt trociſci calidichō: qͦs ponit Almāſor: ad carnē minuēdā nō ꝯferūt vtplurimū niſi ad carnē ſuꝑfluā īdu ratā. ꝑ hͦ vult dr̄e Aui. ꝙ iſte medicie dimintīe carnis qn̄ cōponūt̉ adinuicē ⁊ reẜuant̉ in aliqͣ forma ſic̄ forma tro ciſci. ic̄ qꝛ v̓tꝰ eaꝝ alterat̉ ⁊ corrūpit̉ ab aere tales trociſci reſeruati v̓tutē hn̄t debilē. vn̄ nō remouēt niſi carnē mol lē ſuꝑfluā: Et ꝓpter ea qn̄ volumꝰ ꝙ remoueat̉ caro du ra antiqͣ debes acciꝑe medicias ⁊ ip̄as de nouo cōponere ⁊ apponere in loco vbi v̓tutē habuerint fortiorē. et hͦ eſt qd̓ vult Aui. h. Et ſubdit ꝙ iſti trociſci tāto hn̄t maiorem vtutē quāto ꝯſeruant̉ in loco in qͦ minꝰ ab aere corrūpūt̉. ⁊ hͦ ſit vt reponant̉ in vaſe vitreo et in loco ficco: qm̄ vas vitreū ꝓhibet eos a reſolutiōe q̄ fit ab aere. qꝛ nō ſic ip̄m penetrat ⁊ n̄ accipit aliꝗd ex vtute ip̄oꝝ ſicut vaſa fictilia nec commiſceat eis aliquid aliud ſicut faciunt vaſa facta ex ligne. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Etiā laudate ſūt ad hoc feces aceti: ſꝫ illd̓ nō ē apd̓ me penitꝰ ſanū: ⁊ facere eos trociſcos ⁊ formas ſil̓es auellanis eſt ma gis ꝯſeruās v̓tutē: Q v̓o dr̄ ꝙ ip̄a īdiget vt ībibat̉ aqua calida de arſenico et alijs eſt illd̓ qd̓ p̄parat eā ad reſolutione v̓tutꝭ ⁊ adiuuat aerē corruppentem eam. ¶ In ꝑte iſta d̓ qͦdā medicamīe in ſpāli qd̓ adhuc ꝯſueuit laudari on̄dit ꝗd eſt obſeruādū. ⁊ dicit ꝙ iā laudate ſunt ad hͦ feces aceti.ſ. ad minuēdū carnē ſuꝑfluā. ſꝫ illd̓ me nō eſt ſanū. ¶ Iuxta qd̓ ītellige ꝙ de fecibꝰ vini eſt ꝯueniēt̓ traditū a Serapiōe ī ſuo libro de ſimplicibꝰ: ⁊ ab alijs: ꝙ cū ip̄e adurunt̉ hn̄t v̓tutē putrefactiuā ⁊ diminutiuā car nis. ſꝫ de fecibꝰ acēti nō ſic īuenit̉. Ueꝝ eſt qd̓ dicit de feci bus vini ꝙ debēt admīſtrari cito. poſt modicū tp̄s reſol uit̉ v̓tus eaꝝ. Tunc gͦ id qd̓ dicit apud me nō eſt ſanū du plicit̓ pōt exponi. Uno modo vt dicat ꝙ feces aceti forte nimia mordicatiōe ꝑticipāt. ⁊ p̄cipue ſunt nociue ſi vlcus eſſet in neruis: qm̄ neruis maxime nocet acetū. Aliter p̄t illud dictū exponi.ſ. ꝙ illud apud me nō eſt ſanum. h̓ eſt ꝙ tales feces nō ſunt cōueniētes qꝛ nō hn̄t v̓tutē ſufficiē teꝫ ꝓpterea qꝛ cito deſtruitur eaꝝ oꝑatio ⁊ v̓tus. iō tales feces reſeruate ſicut reẜuabāt̉ ab illis nō faciebāt oꝑatio nem de qua eſſet curandū. Unde ſi tales feces dum ſunt aduſte ſtatim adminiſtrent̉ bene hoc faciunt. ſed ſi reſer uentur hoc non faciūt. ⁊ iſta expoſitio videtur concorda re ei qd̓ ſubditur. Et facere eos trociſcos ⁊cͣ. quaſi velit dicere Aui. ꝙ ſi conſeruetur aliquo modo virtus earum: tunc cōſeruatur melius vt ex eis fiant trociſci ⁊ forme ſi miles auellanis qͣꝫ alio modo. nec ꝯſeruant̉ illo modo qͦ aſiꝗͥ faciebant.ſ. ꝙ pͥus ībibebāt eos aqua arſenici. ⁊ alijs aquis fortibꝰ. Nam hoc ꝓperabat poſtea ad reſol̓onē vir tutis eoꝝ. ⁊ ad hoc vt corrumperent̉ citius ab aere qͣꝫ ad derent in virtute eoꝝ. ⁊ hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. Et cā quare tales feces melius reſeruant̉ in hac forma eſt. qꝛ fi gura hec.ſ. trociſciplus p̄ſeruat rem a corruptiōe v̓tutis qꝛ ſub hac figura reꝫ minꝰ diuidit̉ ⁊ dimiuit̉ qͣꝫ ſi res hr̄ et figurā angl̓arē. et ſub hac res plus p̄ſeruat̉ a putre factio ne ⁊ corruptōe qͣꝫ ſub figura retūda oīno ſpica. qꝛ mediū qd̓ eſt in rotundo ſperico ꝓpter elōgationē nimiā a ſuis ꝑtibꝰ extremis cuiꝰ putrefit ī corꝑe. Et hec eſt cauſa quare ex carnibus viperarū fiunt trociſci. qꝛ in hac figura meliꝰ ſeruantur virtules eoꝝ. ⁊ hec ſunt verba Andromaci in ſuo libro quē fecit de tyriaca. ¶ Deiude cum dicit. ¶ Et medicamē ꝗdē qd̓ ē groſſius ⁊ fixi oris v̓tutis ē magis iuuatiuū in hoc capi tulo nō ex ꝑte v̓tutis qm̄ fortaſſe ſubtile eſt fortiꝰ: ſꝫ ꝓpterea ꝙ paſſio eiꝰ ex aere ⁊ hūoribꝰ cōmixtis ē minor: ⁊ fixio eiꝰ cum diſpōne ſua eſt maior: ⁊ iſte medicine ſūt ſicut cortices eris ⁊ oſtraca aduſta ⁊ due ſpēs eritioꝝ aduſtoꝝ cū carnibꝰ ſuit: v̓m ericij remanēt ⁊ cōſtrigūt carnem pluſqͣꝫ oporteat. ⁊ fortiꝰ de illis q̄ nūerauimꝰ eſt flos lapidis nominati eſie. et fortiꝰ eo eſt ſcorie ⁊ glutinū auri ⁊ colcotar. ⁊ dragan tū aduſtōis minorat v̓tutē eoꝝ ⁊ ē mordi catiōis ſil̓is ⁊ addit eoꝝ ſubtiliationē. ⁊ flos eris eſt fortis et n̄ ē ſic̄ ziniar ⁊ ꝓprie factū ex corticibꝰ eris. Et ex eis q̄ corro dunt carne additaꝫ eſt vt ſumant̉ alcha lai ⁊ calx nō extincta ⁊ dimittāt̉ in ſexcu plo ſui aq̄ in ſole ſepteꝫ diebꝰ ⁊ moueant̉ om̄i hora donec īgroſſent̉ ⁊ fiāt ſic̄ lutū: ⁊ fiant ex eis trociſci et admīſtrent̉. ⁊ ſil̓r trociſcus fiet licus. ⁊ vnguetuꝫ viride eſt mirabile ⁊ viride ſactū cum ſal gema. et vnguentū qd̓ noīat̉ aleſcorexerin corro dit carne fine mordicatiōe ⁊ medicamen dudume ⁊ medicamen dianor ⁊ medica mē factū ex corticibꝰ eris et minuti turis eſt ꝯueniēs carni male ⁊ accipit humidi tateꝫ ſicut coctū ⁊ omnes medicine facte ad hoc vt mittantur in naſum. ¶ In ꝑte iſta Aui. explicat in ſpeciali medicinas qͥ ſunt vti les ad diminēdū carnes ſuꝑfluas molles recētes ⁊ duras ⁊ antiqͣs. ⁊ duas facit. Primo oſtēdit in quo modo ſub̓e medicie diminutiue carnis fortius hoc oꝑant̉. in ſecūda ꝑte explicat tales medicinas. īª ibi(Et iſte medicine ſūt. Que dicit in iſtis ꝑtibꝰ ſūt manifeſta. ⁊ due ꝑtes eritiorū aduſtoꝝ.ſ. ericij feri ⁊ terreſtris. ⁊ oēs medicīe facte ad hoc vt mittant̉ in naͣſum.i. oēs medicine q̄ fiunt ad remo uendū carnē ſuꝑfluā qͥ oritur in naſo: ſicut ſunt medicine que fiunt ad remouendū polippū. ⁊ oēs etiā iſte ſunt vti les ad remouēdū carnē ſuꝑſlua q̄ orit̉ in vlceribus. De vulneribus neruorū ⁊ Fen.IIII. ¶ Regimē vlcerū diſruptoꝝ poſt cōſolidationē. Cap̄. xiij. Uratio poſt eorū diſruptione eſt vt accipat̉ caro mala: et os quidem ſequitur eam: deinde occuperis in deſiccatione eius ẜm ꝙ ſcis. Et extrahētia oſſa fortaſſe ſūt caū medicis attractiuis ſicut ſt̉ folia pa paueris nigri emplaſtar cuꝫ folijs fici ⁊ ſauich: aut ſemen hiuſquiani albi ⁊ calca ¶Tractatus quartus de ſolutione cōtinuitatis neruoꝝ. ⁊ dis equātibus partibus emplaſtra. ¶ Auicē. pus docuit modū curatiōis vlcerū rōne eoꝝ que pn̄t cōponi cū vlceribus que ꝓhibēt ip̄a a ſanatiōe ip̄oꝝ. in ꝑte iſta docet modū curatiōis: quorūdā accn̄tiū q̄ cōſe quunt̉ poſt curationē eoꝝ. ⁊ iſta ꝗdē ſunt duo accidentia vnū accidens eſt ꝙ ꝯſequitur vlcera poſt curationē eoꝝ que nō eſt curatio perfecta. nam quādo nō curant̉ vlcera ꝑfecte ita ꝙ ex toto remoueat̉ eoꝝ malitia accidit ꝙ poſt cōſolidationē iterū poſt tp̄s aliqd̓ diſrūpunt̉ vt dcm̄ fuit pͥus. Alid̓ accn̄s eſt qd̓ cōſeꝗtur vlcera pꝰ ꝑfectā curatio nem eoꝝ: ⁊ illud accidens eſt turpitudo ⁊ defedatio colo ris que remanent in loco cōſolidationis vlceris. qd̓ ꝗdeꝫ accidēs remanet. tum qꝛ cutis inficit̉ ex applicatiōe cōti nua medicaminū. tum etiam ꝓpter humiditates aliquas que retinentur in cute ex quibus defedatur color ipſius. Duo ergo facit. Primo oſtendit modū curatiōis quādē accidit ꝙ vulnera diſrumpunt̉ poſt cōſolidationē eoruꝫ ſcd̓o oſtendit modū ẜm quē eradicant̉ veſtigia talia que remanent poſt ſanationeꝫ vlcerū. 2ª ibi Indigēt) Qd̓ in pͥma parte dicit notū eſt. qꝛ modus curationis illoꝝ nō eſt aliud niſi vt reditio fiat ſuper vlcus ⁊ auferat̉ tota ca ro corrupta. ⁊ qꝛ vtplurimū hoc accidit quādo eſt corru ptio in oſſe. Idcirco oportet auferri corruptioneꝫ ex oſſe in talibus ⁊ vſqꝫ ad os diſcooperire. ¶ Eradicatio veſtigioꝝ vlcerū ⁊ vulneꝝ. Capl̓m. xiiij. Ndiget eradicatio veſtigioꝝ vlcerū ⁊ vulnerum medicinis abſterſiuis fortis abſterſionis mundificatiuis: et ſint virtutes earum ꝓxime virtuti eius quod abſter gūt: ergo curet̉ forte cū forti: et qd̓ eſt mi nus eo cum eo qd̓ eſt minꝰ eo. Medicīe aut mundificatiue fortiuꝫ virtutum ſunt verbi gratia: vt ſumat̉ ſquama ferri cum lacca ⁊ trifera et lintatur deſuper calx et niel ⁊ ſuccus calamēti ⁊ albugo oui ⁊ ar ſenicum ⁊ lapis piperis. Medicine aūt leues leuibus ſunt ſicut fabe ⁊ farina cice ris ⁊ ſemen raphaſii ⁊ lutum molle rarū ⁊ cortices melōis. Et adeps aſini eſt bo na valde ⁊ ꝓprie quando aſſociantur ei quedam predicta. Ueſtigia autē vlcera tionis aut verberationis abſterſio cum oleo de lilio delet velociter. Ampliꝰ tro ciſci quos ego dicā in capl̓o decoratiōis. ¶ In illo capl̓o. vt dicebat̉ dat modū curationis alterius accidentis: puta veſtigioꝝ q̄ remanēt in cute poſt cōſoli dationem vlcerum. ⁊ duo facit. Primo docet remotionē taliū accidentiū ⁊ veſtigioꝝ que remanēt poſt vlcera. 2 qꝛ etiā talia veſtigia. poſſent etiā fieri in cute ex verbera tione: ⁊ caſutangit aliꝗd de mō curatiōis illoꝝ remittens nos ꝓ ꝑfectiori doctrina taliū veſtigioꝝ ad aliuꝫ locū. 2ª ibi(Ueſtigia autem ⁊cͣ(Prima in duas. Primo oſtendit qualis virtutis debent eſſe medicine que hoc ꝑficiunt. et ſcd̓o explicat illas medicīas que ad hoc ſunt vtiles. ſcd̓a ibi(Medicine aūt mundificatiue) Que dicit in omnibus iſtis particulis ſunt manifeſta. non indigentia expoſitiōe ⁊ declaratione. quod non pendet cum reſtauratione de ſolutione conti nuitatis neruorum. ¶ De vulneribꝰ neruoꝝ ⁊ q̄ currūt curſu eoꝝ. Capl̓m. j. Eruis propter ve hemen tiam ſenſus eorum ⁊ con tinuitatem ſuam cum ce rebro accidēt ex vulneri bus dolores ve hementes valde et leſiones valde magne ſicut ſpaſmus ⁊ permixtio ratio nis. ⁊ multotiens perducunt ad ſpaſmū abſqꝫ anteceſſione leſionis praue: ⁊ nō ſit in eis excuſatio ꝗn illic ſic apoſtema ma gnum abſqꝫ dolore magno. ¶ In p̄cedentibus tractatibꝰ Auic. determinauit modum. curatiōis ſol̓onis cōtinuitatis vt eſt accidēs in membris carnoſis: in iſto tractatu quarto qui eſt tractatus vltimus iſtius fen quarte. eſt ītentio Auic. docere modū curatio nis ſol̓onis ꝯtinuitatis ꝓut eſt cōtingens mēbris neruo ſis: qm̄ curatio eius diuerſificat̉ ab ip̄a vt eſt accidens in membris carnoſis: ſicut inferius apꝑebit. ⁊ ſic ꝓcedit. In pͥma parte dat modū curationis ſol̓onis ꝯtinuitatis qu accidit in neruis. in ſcd̓a ꝑte docet moduꝫ curatiōis: qua rundā diſpoſitionū que ip̄aꝫ aliquādo cōſequunt̉. 2ª ibi Qn̄qꝫ accidit in neruis corruptio) Prima in duas. pͥme docet modū curationis ſolutiōis que eſt manifeſta ſicu eſt vulnus. ſcd̓o dat modū curatiōis ſol̓onis cōtinuitatie in neruis que non eſt manifeſta ſicut eſt attritio ⁊ torſio 2ª ibi. Cuꝫ neruis accidit attritio ⁊cͣ. Prima pars diuidi iiiduas. in pͥma parte manifeſtat ꝙ modus curatiōis ſo lutiōis cōtinuitatis in neruis dependet ex cognitione d̓ uerſitatis que eſt in ſolutiōe cōtinuitatis accidēte in ner uis: ⁊ dependet ex cognitiōe accidentiū que ſequunt̉ ad hanc ſolutionē cōtinuitatis ꝓpter que accidentia ip̄a red dunt̉ ſuſpecta ⁊ timoroſa. et quot modis pōt accidere ſo lutio cōtinuitatis in neruis. in ſcd̓a ꝑte ponit modū cur tionis ſolutionis continuitatis in neruis. 2ª ibi. Medica mē vulnerū neruoꝝ. Primuꝫ capl̓m diuidit̉ in tres ꝑtes in pͥª ꝑte on̄dit ꝓpter ꝗd vulnera que accidunt in neruis ſunt moleſtia ⁊ timoroſa. 2º oſtendit quotꝭ modis pōt acc dere vulnus in neruis. tertio cōparat velnera illa adin uicē oſtendendo que ſunt ſuſpiciora ⁊ que minus ſuſpe cta. ⁊ cōparat etiaꝫ ip̄a ad vulnera que fiunt in ꝗbuſdam alijs mebris que ſimilant̉ neruis. 2ª ibi. Et omne vulnuꝫ qd̓ ſit in neruis. tertia ibi. Et omnia vulnera cadētia ẜm longitudinē. Prima pars diuidit̉ in partes tres. in pͥma ꝑte oſtendit ꝓpter quid vulnera que fiunt in neruis ſunt ſuſpecta ⁊ moleſta: oſtendendo que accidentia ſunt apta cōſequi ad hec vulntra accidentia in eis: et que ſunt mo leſtiora qͣꝫ accidentia in alijs accidentibus exterioribus III que currūt curſu eorū I3 Tractatus Scd̓o oſtēdit qͣre eſt ꝙ alie diſpoſitiōes accidentes in eis ſunt moleſtiores ⁊ difficiliꝰ remouentur qͣꝫ accidenteꝫ in alijs mēbris ſcd̓a ibi. Et qn̄ ꝗ ex eisᶠ vulneratꝰ eſt ap̄atur. Prima ꝑs diuidit̉ in duas. In pͥma parte ipſe on̄dit que accn̄tia ſunt apta cōſeꝗ ad vulnera facta in mēbris neruo ſis ꝑ q̄ vulnera iſta ſunt moleſtiora qͣꝫ facta in mēbris car noſis. in ſcd̓a ꝑte on̄dit ipſe ex ꝗbꝰ maxime aduenit nocu mentū vulneribus neruoꝝ. ſcd̓a ibi. Et qn̄ ap̄ant̉ nerui ⁊ que ſunt eis ſil̓ia. Prima in duas. in pͥma ꝑte on̄dit q̄ ac cidentia ſunt apta cōſequi ad hec vulnera fcā ī neruis ꝓ pter que ſunt ſuſpecta ⁊ moleſta. ſcd̓o quod dixerat apta ad vulnera facta i chordis ⁊ in lacertis ẜm partē neruo ſam. ſcd̓a ibi. Et ſil̓r eſt diſpō vulnerū chordaꝝ. Prima ī duas. pͥmo oſtēdit q̄ accn̄tia ſunt grauiora ⁊ peiora q̄ ap ta ſunt conſeꝗ ad hec vulnera fcā in neruis. ſcd̓o on̄dit o ſunt accn̄tia q̄ nō ſunt ita moleſta eoꝝ q̄ ſunt apta conſeꝗ ad ipſa. ſcd̓a ibi. Et faciliores eoꝝ diſpōnes. In pͥma ꝑie dicit Aui. Neruis ꝓpter vehemētiā ſenſus ⁊cͣ. Et iſtd̓ di ctū eſt idē cuꝫ illo qd̓ dcm̄ eſt in tegni a Gal̓. Nerui.n. et tenantos pūctura ꝓpter pl̓m ſenſum eoꝝ parati ſūt aduo care ſpaſmū: ⁊ ꝓpter hoc ꝙ cōtinua eſt ꝑticula ad pͥnci piū parata ē aduocare ſpaſmos. ¶ Iuxta quā partē eſt ī telligēdū qd̓ Aui. ī hac ꝑticula duo inſinuat. Unū ē q̄ ſūt accn̄tia moleſta ⁊ praua q̄ ſunt apte cōſeꝗ ad vulnera fcā in neruis. ¶ Secūdū ē ꝓpter ꝗd eſt ꝙ illa accn̄tia ſūt ap ta cōſequi ad vulnera neuoꝝ: ⁊ quis ēt eſt modus ẜꝫ quē talia accn̄tia ꝯſequunt̉: accn̄tia ꝗdem que ſunt moleſta q̄ ſunt apta cōſeꝗ ad hec vulnera ſunt maxime tria.ſ. dolor vehemēs valde ⁊ ſpāſmus ⁊ ꝑmixtio rōnis. ¶ Qd̓ dolo: vehemēs valde ſit addēs moleſtū apparet: tū qꝛ eſt aptū virtutē ꝓſternere: tum ēt qꝛ dolor ē cā ap̄atis in loco ſicut dictum ē pͥus. ¶ Sil̓r ꝙ ſpaſmꝰ ſit accidēs moleſtū mani feſtū eſt: qm̄ ſpaſmꝰ eſt egritudo in qͣ ꝓhibet̉ operatio an helitus que ē neceſſaria in vita: ⁊ ſpaſmꝰ in toto non acci dit abſqꝫ leſiōe pͥncipalis mēbri qd̓ eſt cerebrū: leſio autē mēbri pͥncipalis eſt ſuſpecta ⁊ moleſta: ſil̓r ēt ꝑmixtio rō nis qd̓ ſit accidēs moleſtuꝫ eſt manifeſtū: nō eniꝫ contīgit abſqꝫ veniēti ⁊ magna leſiōe facta ẜm cerebrū ꝑꝑ qd̓ vul nera neruoꝝ apta ad illa accn̄tia ſunt. ſuſpecta ⁊ ſuſpitio ſa. ⁊ hinc ē ꝙ eorū curatio diuerſificatur a curatione vul nerū q̄ fiunt in mēbris carnoſis. Nā qꝛ ad ipſa eſt aptitu do vt ſuꝑueniāt accn̄tia moleſta magis qͣꝫ ſit vulnus alte rius mēbri: hinc ē ꝙ oꝫ eis attendere pͥmo ad curationeꝫ que ē ꝓhibere vulneri ſuꝑ aduētū illoꝝ accn̄tiū. Nā ſicut apparet 3º de inge. ſani. Qn̄ ē cōpoſitio duoꝝ morborum opꝫ pͥmo ītendere ad id qd̓ ē moleſtius ⁊ ſuſpicioſiꝰ: ⁊ ꝓ pterea: qꝛ hec vulnera ſunt apta cōſeꝗ acn̄tia ſuſpecta et timoroſa: hinc ē ꝙ in eis nō opꝫ intendere pͥmo ad cura tionē vulneris vn̄ vulnus: ſed ad curationē q̄ ꝓhibet ſu peruentū illoꝝ accn̄tiū. Sed in vulneribꝰ carnoſis: qꝛ hͦ non timemꝰ ſufficit curatio que debetur vulneri vn̄ vul nus eſt. ¶ Scd̓o Aui. īſinuat modū ẜꝫ quē hec accn̄tia cō ſequūt̉ vulnus factū in neruo ⁊ ꝓpter quid: ⁊ inſinuat id Aui. cū dicit: ꝓpter vehemētiā ſenſus eoꝝ ⁊ cōtinuatio neꝫ eoꝝ cuꝫ cerebro. ¶ Sed aduertēdū eſt ꝙ vehemen tia ſenſus eſt cā vt veniens dolor accidat in vulneribus neruoꝝ. Nā ſicut apparet pͥmo de accn̄ti ⁊ morbo. Quan to mēbrū eſt magis ſenſibile tāto multiplicat̉ in ipſo paſ ſio a cā nocitiua. Quāto aūt auget̉ magis paſſio in mem bro ſenſibili tanto fortiꝰ vel vehemētius ītendit̉ dolor. Et propterea accidit ꝙ in vulneribꝰ neruoꝝ ſit maximꝰ do lor ꝓpter vehementiā ſenſus in neruis: cū a pluribꝰ au ctoribꝰ medicine ponatur neruꝰ eſſe pͥncipale organum tactꝰ mediāte quo diffunditur ſenſus tactꝰ ipſius nerui. ¶ Sed cā ſpaſmi ē dolor ipſe vehemens: ⁊ ēt cōtinuatio cum cerebro: dolor ꝗdē vehemēs facit ad ꝓuocādū ſpaſ mum ꝓpter duo. Primo qꝛ vehemēs dolor ē maxima cā apatis in neruo: hͦ aūt.ſ. ap̄a factū in neruo ex cā ſpaſmatiōis ꝑꝑ cōtractionē q̄ accidit ī neruo repletione apante. Scd̓o dolor ē cā aduētꝰ ſpaſmi ꝓpter qd̓ ex dolore accidit ꝙ neruꝰ fugit reꝫ ledētē ⁊ refugiēs cōtrahitur ī ſeipſo ad qd̓ ꝯſeꝗt̉ ſpaſmꝰ in mēbro. ¶ Cōtinuatio aūt neruoꝝ cuꝫ cerebro facit ad hoc vt paſſio attingat vſqꝫ ad cerebrū: et qꝛ cerebro cōicant oēs nerui ipſo patiēte accidit ꝙ paſſio peruenit vſqꝫ ad oēs neruos ex quo cōtingit ꝙ ſpaſmus nō ſolū euenit in lacerto illius mēbri: veꝝ ēt ⁊ in lacertis totius corꝑis: vn̄ ⁊ totū corpꝰ ſpaſmat̉. Permixtio ēt rō nis accidit ꝓpter cōtinuitatē nerui ad cerebrū nō ex con tinuatiōe aptitudo ē vt cerebrū patiatur ⁊ ad ipſū ꝑueni at de nouo ex neruo aliqͣ maͣ vaporalis ⁊ fumoſa cal̓a ex caliditate cuiꝰ accidit in cerebro rōneꝫ ꝑmiſceri: ⁊ p̄cipue ex aduētu eiꝰ ad vētriculos qͣꝫtum fit ex doloris vehemē tia in neruo cal̓m ap̄a ad qd̓ febris cōſeꝗtur: tūc enim ꝓ pter cōtinuationē nocumēti ad cerebrū accidit rōne ꝑmi ſceri. ¶ Subdit āt poſtea Aui. Et multotiēs perducit ad ſpaſmū. In quo Aui. ēt inſinuat aliū modū ẜm quē ī vul neribꝰ nerui ē aptitudo vt ꝑueniat ſpaſmꝰ. Sed vt ītelli gatur illud qd̓ hic dicit Auicē. ⁊ ēt quod dictum eſt prius eſt hic dubitatio ꝗs ſit ſpaſmꝰ iſte ꝗ conſeꝗtur ad vulnera facta in neruis. ſcd̓o ē dubitatio ꝓpter ꝗd potiꝰ conſeꝗtur ſpaſmꝰ ad hec vulnera qͣꝫ ꝑaliſis: ⁊ nunꝗd aliqn̄ poſſit cō ſeꝗ paraliſis. ¶ Ad pͥmū dubiū aliꝗs dicet: videtur ꝙ iſte ſpaſmus ſit de repletiōe: qꝛ cura ipſiꝰ ē per eūonē hūidi tatis cōtente in neruo. Et iō cā ipſiꝰ vr̄ eſſe retentio hūidi tatis virulēte in neruo: talis aūt ſpaſmꝰ vr̄ eē ſpaſmus d̓ repletiōe. ¶ In oppᵐ argr̄: qꝛ iſte ſpaſmꝰ eſt accidens in toto: mō nō videt̉ pol̓e ꝙ ſubito oēs nerui repleantur ex humiditate cōtenta in loco vulneris p̄cipue cū illa humi ditas modica ſit que nō vr̄ poſſe ſufficere ad replendum oēs neruos: qꝛ iſte ſpaſmꝰ nō vr̄ eē de repletiōe. ¶ Pro pterea ponitur ꝗnta particula afforiſmoꝝ: ꝙ ſpaſmus ſu per ueniēs vulneri ē mortale: nūc aūt ſpaſmꝰ ꝗpōitur eē mortalis non ē ſpaſmꝰ de repletiōe: ſed ſpaſmꝰ ꝗ eſt de in anitione ponit̉ eſſe mortalis: quare iſte ſpaſmuꝫ ꝗ ſequit̉ vulnera facta in neruis cū ſit mortalis nō videtur eſſe de repletiōe. ¶ Dd̓m eſt ad hoc: ad cuiꝰ ſol̓oneꝫ opꝫ videre ẜm quē modū cōſeꝗtur ſpaſmꝰ vl̓is in toto ad vulnus fa ctum ī neruo: lꝫ de hoc aliꝗd tactū ſit: nō tn̄ cōplete eſt ta ctū. ¶ Nota ergo in genere ꝙ ſpaſmꝰ vl̓is in toto nō acci dit ad vulnꝰ nerui niſi ꝓpter cōtractioneꝫ nerui ad cere brum ex quo cauſat̉ ſpaſmꝰ in toto: tūc aūt duplici modo pōt cōicari nocumētū cerebro: ꝓpter qd̓ accidit ſpaſmus in toto: vno ꝗdē mō pōt cōicari nocumētū cerebro qd̓ no cumentū ex repletiōe nō accidit circa cerebrū: ſed accit aut participatiōe ſolius nocumēti ad cerebrū: aut ex par ticipatiōe alicuiꝰ maͣe vaporalis ad cerebrū q̄ ipſi nocet non rōne qͣꝫtitatis replendo: ſed rōne male qualitatis: ex participatiōe ꝗde nocumēti ſolius ad cerebrū accidit ſpaſ mus in toto ꝓpter vehemētiā doloris qui cōſequit̉ vul nus nerui: nā ꝓptet vehemētiā doloris cōtingit vt h̓ paſ ſio nocitiua vſqꝫ ad cerebrū perueniat: cerebrū aūt per cipiēs nocumentū mouet̉ ad expulſionē ipſius: in tali āt motu expulſiōis accidit ꝙ cerebrū ipſū cōtrahitur: quia motꝰ expulſionis fit cū cōtractiōe mēbri: cōtracto autem cerebro ẜm ſubſtātiā cū oēs nerui ſibi cōicent accidit ſu bito fieri motꝰ cōtractiuꝰ in oībus mēbris corporis: ⁊ per ꝯn̄s ēt facta cōtractiōe in neruis ſit motus cōtractiuus in omnibus lacertis corporis verſus ſuam origineꝫ: hic au tem eſt ſpaſmus vniuerſalis in toto. Qd̓ autē iſto modo ex participatiōe ſolius nocumenti ad cerebrum cauſetur ſpaſmus eſt auctoritas ipſius Aui. tertio canone. capitu lo de ſpaſmo: vbi ponit ẜm iſtum modum ſpaſmuꝫ ex do lore cauſari. Sil̓i mō ēt accidit ſpaſmus aliquādo ex par ticipatiōe alicuius materie vaporalis ad cerebrū pertin gētis. Nam quādo accidit vulnus in neruo ⁊ retinetur in neruo humiditas virulēta ⁊ nō extra egreditur: tūc ꝓpter Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui. Fen De vlneribus .IIII. ꝯtinuationeꝫ nerui ad cerebrum poſſibile eſt ꝙ aliꝗd hu miditatis eius illiꝰ ſub forma vaporis ad cerebrū perue niat: ⁊ ille eſt vapor quidam ad cerebrum perueniens: exiſtens etiā male qualitatis ⁊ nocens cerebro propter malitiam qualitatis ē cauſa: vt cerebrū etiam moueatur motu cōtrario ad expulſioneꝫ eius ad cuius motum con tractiuū cōſequit̉ etiā motus contractiuꝰ in lacertis totiꝰ corporis qui eſt ſpaſmus in toto. Accidit ergo eſſe in toto ſpaſmū ex illa materia perueniēte ad cerebrū ſub forma vaporis nō qꝛ illa materia noc eat replēdo: ſed ſolū ꝙ no ceat rōne ſue male qualitatis: ⁊ ꝙ per iſtū modū poſſit ac cidere ſpaſmꝰ in toto declarant verba huiꝰ auctoris in p̄ dicto cā. ⁊ etiā verba Gal̓. tertio ⁊ qͣro de īterioribꝰ ⁊ ſcd̓ꝫ iſtū modū maxime cauſat̉ ſpaſmus in vulnere nerni qꝛ eſt pūctura: qꝛ in tali vulnere maxime ꝓhibetur exitꝰ hu miditatis virulente ꝓpter exiccationē orificij eius. Alio mō pōt nocumentū cōicari cerebro ꝓpter qd̓ ſpaſmꝰ con uenit in toto ex materia replēte cerebrū ẜm originē ner uorū ex qua repletiōe accidit cōtractio in origine neruo rum: ⁊ ad cōtractionē factā in origine neruoꝝ conſeꝗtur cōtractio in oībus neruis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s etiā cōſeꝗtur cōtractio in oībus lacertis corporis: ⁊ ſic fit ſpaſmus in toto. Et id ꝗdem cōpetit qn̄ accidit ꝙ ꝓpter debilitatē virtutis ī me bro pͥncipali tota materia qͦ erat replēs neruū ⁊ apatꝭ lo cum vnlneratū ſubito deriuat̉ ad cerebrū ⁊ replet ipſuꝫ ex repletiōe facta p̄cipue ẜm originē neruoꝝ accidit ſpat mus in toto. Et id vides accidere qn̄ ſubito tumor ꝗ appa rebat in vulnere diſparet: propterea: qꝛ materia redit ad mēbra nobilia magis. Et iō dictū fuit ſupra ꝙ in vulner bus talibus nō apparere tumorē aut ſubito diſparere il lum ꝗ pͥus apparebat in loco eſt etiā ſignū malū: ⁊ illud Hyp. dixit in ꝗnta particula affo. ī illo afforiſmo. Quibuſ cūqꝫ tumores in vulneribꝰ apparēt non valde ſpāſmant̉ ⁊c̄. Sic ergo ex dictis apparet ẜm quē moduꝫ accidit ad vulnus factū in neruo cōſeꝗ ſpaſmū in toto. Et ex hic pōt apparere expō iſtiꝰ verbi Aui. qd̓ dicit. Et multotiens ꝑ ducit ad ſpaſmū.ſ. vulnꝰ neruoꝝ abſqꝫ anteceſſiōe leſiōi: praue.i. abſqꝫ anteceſſione vehemētis doloris: ⁊ illud ml̓ totiens ꝑcipitur ad ſenſuꝫ ꝙ nō exiſtēte dolore magno in vulnere: īmo ille ꝗ prius erat receſſit infirmꝰ ſpaſmatur: quēadmodū viſuꝫ fuit in ruſtico quodā ꝗ habuit vulnus in dorſo pedis ꝑtingens ad neruos: poſtqͣꝫ dolor receſſit vehemēs quē habuit accidit ei ſpaſmꝰ: ⁊ illud ꝗdē cōtin git: aut qꝛ ſubito deriuat̉ materia ad cerebrū: ⁊ tūc delite ſcit tumor in ap̄ate: vel aliꝗd ex humiditate cōtenta i ner uo ſub forma vaporis hn̄tis malā qualitatē ꝑuenit ad ce rebrū: ⁊ hoc ē qd̓ vuli dicere Aui. cū dicit. Et non fit ī eis ideſt in talibꝰ vulneribꝰ excuſatio ꝗn ſit illis ap̄a magnū abſqꝫ dolore magno: iſta verba vident̉ eē peruerſa: quō enī ē poſſibile ꝙ in neruis ſit ap̄a magnū ⁊ nō ſit cum do lore magno. ¶ Dd̓m ē ꝙ ap̄a factū in mēbro neruoſo cō ſeꝗtur dolor vehemēs: vt habitū fuit ſupra in cap. de fle gmōe. Sed intelligit ꝑ ap̄a hic vulneratū qͣꝫcūqꝫ repleti onem: vult eniꝫ dicere ꝙ qn̄ accidit ſpaſmus abſqꝫ ante ceſſiōe leſionis praue ideſt abſqꝫ anteceſſiōe doloris: tūc non fit excuſatio quin illic in neruo ⁊ in loco vulneris vbi eſt neruus ſit apoſtema magnū.i. repletio multe hūidi tatis virulēte q̄ retinet̉ in neruo ⁊ non egredit̉ ex vulne re: ex qͣ humiditate ibi retēta accidit ꝙ fit ſpaſmꝰ aut quia ipſa ſubito deriuatur ad cerebrū: aut qꝛ ex ipſa ſub forma vaporis aliꝗd ꝑuenit ad cerebrū ledēs: ⁊ tūc ſpaſmꝰ iſte fit abſqꝫ dolore magno: ⁊ hoc ē qd̓ vult dicere Aui. lꝫ ob ſcure loquat̉. ¶ Et ex p̄dictis apꝑere p̄t ꝙ magna differē tia eſt īter modos ſpaſmi ꝗ cōſequūtur ad vulnus factum in neruo: nā in illis ꝗ cōſequunt̉ vulnus factū in nerno ꝓ pter participationē nocumēti ad cerebrū vel ſoliꝰ nocu menti vel cū vapore male qͣlitatis. Principiū motꝰ ſpaſ mi ē natura cerebri q̄ cū ē ſentiēs nocumentuꝫ mouet̉ ad expulſionē eiꝰ ⁊ cōtrahitur cerebrū ex qͦ cōtractiōe accit cōtractio in oībꝰ lacertis corꝑis: ſed in ſpāſmo qͣ cōſequi tur vulnꝰ nerui ꝓpter ſubitā mutatione ſeu deriuationē materie ad cerebrū ē ipſū replētis. Principiū pͥmū ē ma replens ex qua repletiōe accidit cōtractio ẜm neruoruꝫ originē: lꝫ adhuc forte ītercidat motꝰ cōtractiōis cerebri factꝰ a natura inqͣꝫtū etiā cerebrū mouet̉ ad expulſionem materie nocitiue repſentis: tn̄ pͥncipalis cā ſpaſmi eſt re pletio q̄ fit ex materia. ¶ Ex quo pꝫ ꝙ iſte modus ſpāſ mi ſatis ē peior qn̄ ſic accidit ꝙ pͥmꝰ modus. cū pͥncipiuꝫ motꝰ in ipſo ſit res cōtra naturā: ibi vero ſit pͥncipiuꝫ na turale. Et hec ꝗdc̄ verba extrahunt̉ ex his que habetur in quinto de accidenti ⁊ morbo. poſſumus rn̄dere Tunc his premiſſis aadubiū pͥmiū qn̓ q̄ritur vtrū ſpaſmuꝫ ꝗ accidit in vulnere neruoꝝ ſit ſpaſ mus de inanitiōe vel de repletiōe: ¶ Dd̓m eſt ꝙ iſte ſpaſ mus aut refert̉ ad totū corpꝰ: aut ad ꝑtem illā q̄ ſolū vul nerata ē. Si ꝗdē referat̉ ad totū corpꝰ tūc aūt iſte ſpaſmꝰ accidit ex alicuius ſube participatiōe vaporalis qͥ nocet cerebro ꝓpter malitiā qͣlitatis tm̄: aut iſte ſpaſmꝰ accidit ꝓpter ſubitā deriuationē materie ad cerebrū. Si primō mō cōtingat iſte ſpaſmꝰ ſic dd̓m vt Aui. dicit tertio can̄. ca pi. de ſpāſmo ꝙ iſte ſpaſmꝰ ꝓportionat̉ ad ſpaſmū qui nō fit a ma: qm̄ iſte ſpaſmus hꝫ ꝓ pͥncipio motū cerebri con tractū ꝗ motꝰ fit a naͣ cerebri refugiēte nocumentū factū in ipſo: ⁊ ꝓpter ea: qꝛ pͥncipiū illiꝰ cōtractiōis in membro nō ē maͣ replēs vt replēs eſt hinc ē ꝙ iſte ſparmꝰ dr̄ ꝓpͥor tionari ſpaſmo ꝗ nō ſit a maͣ: nō tn̄ ſpāſmꝰ iſte dr̄ eē de iani tiōe: qꝛ motus cōtractiuus nō accidit ibi ꝓpter inanitiōeꝫ factā in neruis: ⁊ iō iſte ſpaſmꝰ ꝓprie loquēdo: qꝛ pͥncipi um eiꝰ nō ē maͣ neqꝫ pͥuatio maͣe: ſed ē ꝓprius motꝰ natu re ꝓprie loquēdo neqꝫ ē de īanitiōe neqꝫ de reꝑletiōe. Et qn̄ Ip̄o. dixit ꝙ ſpaſmꝰ aūt ē de repletiōe aut de manitio ne retulit ſermonē ſuū ad ſpaſmū cuiꝰ motꝰ pͥncipiū ē res extra naͣm: nō aūt ad ſpaſmū cuiꝰ pͥncipiū motus naͣe pōt eſſe. Si aūt ſpaſmꝰ iſte accidit ꝓpter ſubitā deriuationeꝫ materie ad cerebrū. Tunc dd̓m ē ꝙ ſpaſmꝰ iſte ē de reple tiōe. nō aūt ītelligo ꝙ ſit de repletiōe: qꝛ accidat repletio in oībꝰ partibꝰ cerebri: ⁊ in oībꝰ neruis corporis vel ī oī bus neruis ꝗ ſūt in medio inter ꝑteꝫ vulneratā ⁊ cerebrū ſed eſt de repletiōe qͣꝫtū ad cerebrū p̄cipue ẜm loca origi nis neruoꝝ ex qͣ repletiōe ſit cōtractio ī illis partibꝰ cere bri ad quā cōtractionē factā in illis ꝑtibꝰ cōtractio ſequūt̉ in omnibꝰ neruis corꝑis abſqꝫ ꝙ maͣ repleat oēs neruos Si aūt iſte ſpaſmꝰ referat̉ ſolū ad ꝑtē q̄ eſt vulnerata: ſic dd̓m eſt ꝙ aut cāſpaſmi facti in ipſa ē cōtractio fcā in ip̄a ꝓpter doloris vehemētiā. Tūc iudicādū ē de iſto ſpaſmo ſicut dcm̄ eſt de illo ꝗ accidit ꝓpter motū cerebri cōtracti uum: aut eſt cā iſtiꝰ ſpaſmi apa in ꝑte factū: ⁊ repletio in neruo: ⁊ tunc iſte ſpaſmꝰ ē de repletiōe ⁊ maͣlis ſicut ſpaſ mus qui ſit ex apate ⁊ repletiōe facta in neruo ex humo re. ¶ Ad rōnē pͥmā dd̓m ꝙ nō opꝫ ꝙ ſpaſmꝰ ꝗ curat̉ per eūonē ſit de repletiōe: qꝛ lꝫ ad ſpaſmū cōcurrat aliqͣ maͣ: tn̄ qꝛ illa maͣ nō ſemꝑ ſpaſmū facit inqͣꝫtuꝫ eſt replēs non dr̄ eē ſpaſmꝰ de repletiōe: ⁊ ſic ē hic: licet eniꝫ in vulnere nerui cōcurrat ſemꝑ cōgregatio alicuiꝰ virulentie male rōne cuiꝰ debet̉ ibi eūo: tn̄ iſte ſpaſmꝰ ꝙ conſequit̉ nō ſem per iudicādū eſt de repletiōe niſi inqͣꝫtuꝫ. ſit in ꝑte illa ex hoc ꝙ maͣ repleat parte illā: ſed ſpaſmꝰ factus in toto ex materia illa ex hoc ꝙ noceat cerebro ſit a mala qͣlitate n̄ dicit̉ eſſe de repletiōe: īmo potiꝰ eſt ſpaſmꝰ ꝗ ad maͣteriaꝫ non ꝓportionatur: vt dictū ē auctoritate Aui. tertio. can. ⁊ ꝓpter ea poſſumꝰ dicere ꝙ aliquē ſpaſmū eē de repleti on pōt dupl̓r ītelligi: vno mō ꝙ eſſet ex maͣ ex hoc ꝙ re plet: ⁊ iſto mō non opꝫ ꝙ ſpaſmꝰ cōſequēs vulnꝰ ſit de re pletiōe. Alio mō pōt dici eſſe de re pletiōe: qꝛ ad ipſuꝫ cō currat preſentia alicuius materie. ⁊ iſto mō iſte ſpāſmus IIII Neruorum II4 Tractatus qͣꝫtū ad vnaꝫ cām. qꝛ ſemper ꝯcurrit aliqͣ virulētia mala poſſet dici de repletiōe: ſed cōparādo ip̄m ad cām que eſt paſſio doloroſa ꝓpter quā accidit cōtractiuus motꝰ neqꝫ ē de repletiōe neqꝫ de īnanitiōe vt dictū ē pͥus. ¶ Ad ſcd̓aꝫ rōnē dd̓m ē ꝙ ſpāſmus in vulnere pōt eſſe mortalis non ſub rōne q̄ eſt de repletiōe vel inanitiōe neruoꝝ: ſed qꝛ ꝑ ipſuꝫ ſignificatur ꝙ nocumentū ꝑuenit vſqꝫ ad loca ⁊ me bra nobilia.ſ. ad cerebrū ⁊ neruos: nocumentū autem fa ctum in talibꝰ mēbris eſt cā mortis vt in pluribꝰ: non tn̄ ſemper eſt: ⁊ precipue: vt dictū eſt ſpaſmꝰ eſt mortalis qn̄ do contingit ex ſubita deriuatione materie replentis ce rebrum: tunc enim ſignificatur eſſe maius nocumentuꝫ in principio. Aa ſecundam dubitationem dicēdū ē ꝙ ad vulnera facta ī mēbrisˡ neruoſis vel in ner uis pōt cōſeꝗ paraliſis: ⁊ pōt cōſequi paraliſis in tota: ⁊ ēt paraliſis in parte que tantū eſt vulnerata. Accidit quidē in parte que tantū ē vulnerata qn̄ in vulnere multiplica tur intātu humiditas replens ꝙ opl̓lat poros nerui: ita vt per hoc ꝓhibeatur trāſitꝰ ſpūs ſenſibilis ⁊ motiui: tūc enī illud mēbrū mollificatur. Accidit aūt paraliſis in to to aūt ſi ex loco vulnerato deriuat̉ tanta maͣ verſus cere brum vt in origine neruoꝝ accidat cōpleta clauſio ⁊ opi latio: ita vt nequeāt d̓ſcēdere ſpūs ſenſibiles ⁊ motiui ac mēbra īferiora tūc mollificant̉ mēbra: aut hoc contīgit ſi adeo vehemēs nocumentū ꝑtingat ad cerebrū ꝙ ex mo tu cōtractiōis in cerebro vehemēter accidat ꝑfecta clau ſio in vijs per quas deſcēdit ſpūs ſenſibilis ⁊ motiuꝰ: tūc mēbra paraliticātur ⁊ mollificant̉: ex hoc.n. ſcꝫ ꝙ motuꝫ fortē cerebri cōtractiuū clauſio accidit ꝑfecta viarum per quas deſcēdit ſpūs ſenſibilis ⁊ motiuus poſſibile eſt acci dere ſicut expreſſe pꝫ ꝑ Aui. tertio can̄. capi. de apate aut hoc pōt accidere ſi accidat vulneratio in loco aliquo ner uoſo a quo deriuet̉ ſpūs ſenſibilis ⁊ motiuꝰ ad plura mē bra ⁊ ibi īcidat̉ ex toto neruus aut origo: ⁊ principiū a qͦ deriuatur virtꝰ in plura mēbra vel repleat̉ ex hūiditate illud pͥncipiū ſic vt ex toto fiat opilatio ſi iſto mō poſſet eē ſi accideret circa nuchaꝫ ex vulneratiōe ibi facta ap̄a aut repletio hūiditatis ex qua cōtingeret opilatio tūc omnia mēbra mollificant̉ ad q̄ virtus dirigitur ab illa ꝑte nuche Sic egro ſpaſmꝰ ⁊ paraliſis cōſequunt̉ vulnera neruoꝝ ſed ſpaſmus cōſeꝗtur qn̄ nō accidit ꝑfecta opilatio ꝓpter quā ꝓhibeat̉ aduentus oīno ſpūs ſenſibilis ⁊ motiui ⁊ p̄ cipue qn̄ accidit circa cerebrū motus cōtractiuus. Sꝫ pa raliſis ſeꝗtur qn̄ accidit opilatio cōpleta ex repletiōe hu miditatis q̄ aggregat̉ ꝓpter vulnꝰ ⁊ nō eſt ibi motus cere bri cōtractiuus: ⁊ ꝓpterea ē pol̓e ꝙ ad vulnera facta in qͥ dam loco cōtingat ſpaſmus ex vna ꝑte ⁊ paraliſis ex alia ꝑte ſicut ponit̉ tertio can̓. ab Aui. ca. de plaga ⁊ īciſiōe ī ca pite: qꝛ vulnera q̄ ꝑtingūt ad pāniculos cerebri q̄ ſūt me bra neruoſa cōſeꝗtur laxitas ⁊ mollificatio in latere vul neris ⁊ ſpaſmus in oppoſito eius. Et cā eius ē: qꝛ in late re cerebri in quo ē vulnꝰ nō accidit motus cōtractiuus ce rebri ꝓpter multitudinē repletiōis cerebri ẜm illam exꝓ pinquāte ad vulnus. Sed ex repletione facta ibi ꝓhibet̉ deſcenſus ſpūs ſenſibilis ⁊ motiui ad membra: vnde ip̄a paraliticant̉ ⁊ mollificant̉: ſed in latere oppoſito: qꝛ cere bruꝫ nō ſic recipit nocumentuꝫ ex maͣ illa vt replens: ſed magis accidit nocumentū ſibi ex cōpaſſiōe ad alterū la tus accidit ei vt poſſit moueri motu cōtractiuo ⁊ fugiēdo nocumentū ex quo motu cōtractiōis facto in ipſo accidi ꝙ mēbra illi ꝑti ſuppoſita cōtrahunt̉ verſus cerebruꝫ iō ſpaſmatur: nec eſt hoc īpol̓e vt cerebrū ẜm diuerſas ꝑtes diuerſuꝫ modū recipiat paſſiōis: īmo pol̓e eſt ꝙ cerebru in vna ꝑte ſit ſanū ⁊ ī alia leſuꝫ ꝓpter diſtinctionē partiū cerebri. Et ſicut hoc poſſibile ē circa cerebrū: ita pol̓e eſt liceꝫ aūt paraliſis poſſit cōſeꝗ ad vulnera facta in neruis ſicut ⁊ ſpaſmꝰ: tn̄ vtplurimū ē qd̓ cōſequit̉ ſpaſmꝰ: tuꝫ qꝛ vtplurimū cerebrū neruis cōpatit̉ refugiēs nocumentū qd̓ ab eis ꝑuenit ex quo accidit vt fiatꝭ in ipſo motꝰ cōtra ctiuus ad quē cōſeꝗtur ſpaſmus: tū etiā qꝛ raro ē vt ex vul nere tāta humiditas ad ipſū cerebrū ꝑueniat vt ex ip̄a ac cidat opilatio cōpleta ex qͣ ꝓhibeatur deſcenſus ſpūs ſen ſibilis ⁊ motiui: ⁊ ꝓpterea: qꝛ raro hoc accidit idcirco au ctores vtplurimū dicūt ꝙ ad vulnera facta in membris neruoſis cōſeꝗtur ſpaſmꝰ: ⁊ nō faciūt mētionē de parali ſi. bene aūt cognoſcitur ꝙ iſta verba q̄ ſunt dicta nō ſunt ꝓ illis ad quos pͥncipaliter ſit hec expō. Sed tn̄ qꝛ credi mus ꝙ nō ſolū ad iſtos ꝑueniet ſed ad alios: ⁊ qꝛ ītellectꝰ noſter neſcit ab inquiſitiōe deſiſtere pro tanto hec verba hic appoſuimus. Deinde cum dicit. ¶ Et faciliores eoꝝ diſpōes ſūt febres: ⁊ ap̄ata ml̓ta apꝑent ī alijs locis qͣꝫ ī vlneri bͨ ⁊ ſitis ⁊ vigilie et deſiccatio lingue et ꝓprie quādo accidit illic apoſtema. In parte iſta on̄dit q̄ ſūt accidētia magis moleſta que ſūt apta cōſeꝗ ad vulnera facta in neruis: on̄dit etiā alia acci dētia q̄dam cōſequētia vulnera fcā in neruis: ſūt tn̄ ī ma lttīa īfra p̄dicta. Et dicit. Et faciliores eoꝝ diſpōnes.i. ac cidētia q̄ ad ipſas ſequūtur ſūt febres: febres ꝗdē dicunt̉ facilioris diſpoſitiōis q̄ ipſa cōſequūtur: tū qꝛ febris non ſic ē accidēs ſuſpectū vt ſpaſmꝰ ⁊ ꝑmixtio rōnis. Nō eniꝫ ſignificatur ex febre tātū nocumentū adueniſſe pͥncipali mēbro ſic̄ ſignificat̉ ex ſpaſmo ⁊ ꝑmixtione rōnis ꝓpterea qꝛ ex leuiori nocumēto cōtingit feb. qͣꝫ cōtingat ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio rōnis. Nā feb. cōtingit de quacūqꝫ ſuꝑcal̓e facti on: ⁊ ēt ex dolore cito cōſeꝗtur febris: ēt dr̄ febris facilior diſpō: qꝛ facilius accidit ex vulnere nerui qͣꝫ ſpaſmꝰ ⁊ per mixtio rōnis: ꝓpterea: qꝛ vt dictū ē: febris ex leuiori ⁊ mi nori nocumēto cōtingit qͣꝫ ſpaſmꝰ ⁊ ꝑmixtio rōnis: hͦ non accidit̉ niſi qn̄ nocumētū grāde vſqꝫ ad cerebrū peruenit ¶ Sed mō aliꝗs q̄ret nunꝗd ſi ſuꝑuenit febris ſit bonum in vulnere nerui ⁊ p̄cipue qn̄ eſt ſpaſmus vel timetur de ſpāſmo. Et vr̄ ꝙ ſic: qꝛ ad ſpaſmū febris adueniēs videt̉ curare ſpāſmu. ponitur enī ſcd̓a particula affo. ꝙ bonuꝫ eſt vt ſebris ſuperueniat ſpaſmo ⁊ p̄c ipue ſpaſmo cū quo eſt aggregatio humiditatis: ſicut ē in ſpaſmo ꝗ vulnꝰ cō ſequitur. Si aūt timetur euētus ſpaſmi vr ꝙ febris p̄ſer uabit ab euētu ſpaſmi: ꝓpter ea: qꝛ cōſumet humiditatem virulētaꝫ ex qua cauſatur ſpaſmꝰ. Et certe dd̓m ē ad hoc ꝙ febris cōſiderata vt ē accidens qd̓dā vulneri nerui eiꝰ ſuꝑuētus bonꝰ eſt ſiue ſit ſpaſmus ſiue nō ſit: ſed timetur euetus eius. Et cā huius ē ꝓpterea qꝛ tūc febris nō acci dit niſi ꝓpter apationē q̄ fit in neruo: ꝓpter qd̓ euētus fe bris ſignificat ꝙ iā neruus incipit ap̄ari: ad hoc aūt conſe quitur ſpaſmus: ꝓpter qd̓ iſto mō cōiungi febrē cuꝫ ſpaſ mo nō eſt aliud niſi ml̓tiplicare duo accidētia moleſta: hͦ aūt peius eſt qͣꝫ ſi ſit vnū ſolū ⁊ iſto mō euētus febris ē ma lum ſignū: qꝛ ſignificat neruū ap̄ari ⁊ ē mala cā inqͣꝫtuꝫ ipſa eſt accidēs qd̓dā moleſtum egrum affligēs: ſed alio mō pōt ſuꝑuenire febris in vulnere nerui nō vt accidens vulneris: ſed ſuꝑuenit ꝑ accn̄s: vtputa ex aliqua materia putre facta in venis vel extra venas: ⁊ iſto mō qꝛ febris n̄ ſuperuenit ex malitia vulneris nō ſignificat de ſe aliquā malitiā vulneris: ⁊ eius ſuꝑuentus pōt eē bonus ad euita tionē ⁊ p̄ſeruationē ſpaſmi inqͣꝫtum febris deſiccat ⁊ con ſumat hūiditates vulneris ⁊ alias: ⁊ hoc mō Hyp. intelli git ꝙ bonū ē febrē in ſpaſmo fieri qn̄ iſta duo non conſe quunt̉ vnam egritudinē moleſtā ⁊ ſuſpicioſam: ſed ſunt duo accidētia ꝑ ſe diſtincta nō dependētia ab alia radice vel cā: ⁊ ap̄ata multa apparēt ī locis alijs: hoc ē dicere ꝙ ex accn̄tibꝰ ꝯn̄tibus vulnera neruoꝝ eſt: qꝛ ī locis alijs Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui. Fen .IIII. De vulneribus qͣꝫ in loco vulnerato apparēt̉ multa ap̄ata.i. multi tumo res: qd̓ nō accidit ī vulnere mēbri carnoſi. Et rō huius ē. ꝓpterea: qꝛ ad vulnus nerui cōſeꝗtur vehemēs dolor vt dictū ē. ex vehemēti dolore attrahitur maͣ ad locū vt dcm̄ eſt: ⁊ nō ſolū ad locū vulneratū: verū ēt ad loca vicina ex quo accidit vt multi tumores fiant ī locis vicinis: ⁊ hͦ con tingit qn̄ multa maͣ ad extra ꝓpellitur. Sed ſi ad interio ra deriuaretur id nō accideret: ſitis vigilie ⁊ exiccatio lin gue.ſ. ſunt ēt ex accidētibꝰ huiꝰ vulneris: ⁊ p̄cipue quan do illic eſt ap̄a: ꝓpter ea: qꝛ qn̄ eſt apa conſeꝗtur febris ad quā hmōi accidētiā ꝓpter caliditatē febrilem conſeꝗtur ſicut de ſe eſt notum. Deinde cum dicit. ¶ Et ſimiliter ē diſpoſitio vulnerū chor darum lacertorum ⁊ proprie in latere ca pitis earum. ¶ In ꝑte iſta qꝛ dixerat de vulneribꝰ neruorum: aptat etiā ꝗbuſdā alijs mēbris ⁊ dicit. Et ſil̓r eſt diſpō.ſ. in talibꝰ ac cidentibꝰ vulnerū chordarū ⁊ lacertoꝝ ⁊ ꝓprie in latere capitis eoꝝ: ⁊ ꝓprie ſi cadat ad ꝑteꝫ qͥ eſt verſus caput.i. verſus extremitates eoꝝ: nā in qͣcunqꝫ extremitate cadit eſt ſimilis diſpō eius: muſculus.n. habꝫ duas extremita tes: vna eſt verſus mēbra q̄ mouet a qͣ orit̉ chorda. Et iō ſi ibi cadit vulnꝰ: tūc eius iudiciū ē ſicut de vulnere cadē te in chorda: alia ē extremitas eius verſus cerebrū: ⁊ ī il la īgreditur neruuꝫ ⁊ incipit ibi ſpargi: ꝓpter qd̓ ſi cadat vulnus eſt iudiciū eius ſic ut de vulnere cadēte in neruis Intellige aūt cuꝫ Aui. dicit. Et ſimiliter eſt diſpoſitio vul neꝝ chordaꝝ ꝙ iſta ſimilitudo ē larga: nā licet ad vulne ra facta in chordis ſit aptꝰ cōſequi ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio rō nis ⁊ accn̄tia: alia tn̄ nō ſic ſicut ad vulnera facta in neruis ꝓpterea: qꝛ nerui ſunt mēbra plus ſenſibilia qͣꝫ chorda: nam chorda ē mēbruꝫ cōpoſitum ex villis neruoꝝ ⁊ liga mentoꝝ ꝗ ſenſuꝫ nō habēt: ꝓpter qd̓ vulnera q̄ fiūt ī chor dis medio mō ſunt ſe hn̄tia inter vulnera neruoꝝ ⁊ vul nera ligamētoꝝ: nō eniꝫ ſic ſunt ſuſpecta et vulnera ner uorū: ſunt tn̄ ſuſpecta plus qͣꝫ vulnera ligamētoꝝ inquā tum chorda ꝑticipat multo ſenſu per admixtionem villo rum nerui ꝗ ſunt in ea. vt vult Gal̓. ſexto de inge. ſanita. ⁊ Aui. infra ⁊ hic inſinuat. Deinde cum dicit. ¶ Et quando apoſtemantur nerui ⁊ que ſunt eis ſimilia aut aduenit eis frigus ſpaſmantur: ⁊ ſi aduenit eis putrefactio corrumpitur membrum ⁊ augmentatur ⁊ putrefactio quideꝫ feſtinat ad eos quo niam ipſi ſunt creati ex humiditate quā congelauit ⁊ coagulauit frigus: ⁊ ad hu iuſmodi quidem properat putrefactio ex humiditate ⁊ ex caliditate humida et decoquitur in eo. ¶ In parte iſta on̄dit ex ꝗbus maxime nocumētum fit vul neribus neruoꝝ: ⁊ pͥmo in gnͣali on̄dit q̄ ſunt nocitiua eis ſcd̓o hoc in ſpāli D quibuſdā rebus. ſcd̓a ibi. ſil̓r aqua. In prima parte Auic. vult dicere ꝙ ea q̄ ſunt frigida in actu nocent neruis ⁊ p̄cipue qn̄ aꝑantur: ſunt.n. cā vt cito ſpaſ mentur: ⁊ hoc dicit pͥmo Aui. cū dicit. Et qn̄ ap̄antur ⁊c̄. Contingit aūt ꝙ frigidum qd̓ aduenit neruis vulneratis ipſos ſpaſmat ꝓpter duas cauſas. Una cā eſt: qꝛ frigiduꝫ ipſius de ſe eſt cā ſpaſmi: vt dr̄ ꝗnta ꝑticula afforiſmorum illo affo. Frigidū vero ſpaſmos: ꝓpterea: qꝛ vt Aui. pōit tertio can̄. in ca. de ſpaſmo. Ex frigido cōgelatur ⁊ tn̄ſpiſ ſatur ſub̓a nerui ⁊ ſacerti ꝓpter que accidit cōtractio ver ſus pͥncipiū: ⁊ qꝛ talis modus paſſiōis ꝑducit̉ vſqꝫ ad cerebrū: ꝓpter cōtinuitatē cū eo accidit ꝙ iſte ſpaſmus po ſtea cōicatur toti corpori. Alia cā ē: qꝛ frigidū ē cā vt ſuper fluitates re tineantur in ipſo: ⁊ nō reſoluantur ab eo: hec autē ipſū ſpāſmāt: ⁊ ēt hec hūiditas retēta ad cerebruꝫ ꝑ ducitur. vn̄ cōtīgit ex paſſiōe fcā in cerebro ſpaſmus ī to to. Sil̓r ēt ea q̄ ſūt maxime nociua neruis ſūt ea que ſūt putre factiua ſicut calida ⁊ hūida. Un̄ ſi iſta approximēt̉ in vulneratiōe ipſoꝝ ſūt cā putrefactiōis in mēbro: ⁊ iſtd̓ Aui. tāgit ſcd̓o cum dicit. Et ſi aduenit eis putrefactio.i. res putrefaciēs ſicut ē res calefaciēs ⁊ hūectās. Talia.n. ſunt putrefactiua cū putrefactio fiat a cal̓o ⁊ hūido: ſic ut pluries dcm̄ eſt pͥus. Reddit tn̄ Aui. cām quare talia pu trefactiua maxime nocēt neruis ꝓpterea: qꝛ nerui gn̓ati ſunt a maͣ aliqua humida q̄ cōgelata eſt a frigido: nūc au tem humidū qd̓ cōgelatū ē a frigido eſt aptū diſſolui ca lido ⁊ p̄cipue humido qd̓ auget ſenſibilitatē ⁊ humecta tionē eiꝰ: q̄propter neruis ſūt maxime nociua ea q̄ calida ſunt ⁊ humida ſicut pultes mollitiue ⁊ ſil̓ia q̄ ignari ciru gici in vulneribꝰ neruoꝝ approximāt. ⁊ hoc eſt qd̓ Aui. vult dicere cū dicit: ⁊ ad hmōi ꝓperat putrefactio ex hu mectatōe ⁊ caliditate humida ⁊ decoquat̉ in eo.i. taliꝫ ca liditas decoctionē.i. caliditatē extraneā putre factionē fa cientem in neruo: vn̄ ex talibus cito putrefit neruus ⁊ au getur putre factio eius. de hͦ qd̓ dicit Sed aliquis dubitabit ꝙ nerui ſum creati ex maͣ humida quā coagulauit frigus. pͥmo.n. non vident̉ nerui creari ex maͣ humida: īmo ex maͣ ſicca ⁊ ter reſtri: qꝛ nerui ponunt̉ eſſe frigidi ⁊ ſicci in naͣ mēbroruꝫ etiā ſub̓a eoꝝ eſt terreſtris ⁊ ſicca: gͦ materia ꝓportiona bilis eis eſt maͣ ficca ⁊ terreſtris: ꝓpterea nō videt̉ eſſe co agulata a frigido: qꝛ Aui. pͥmo can̄. Fen pͥma. ponit ꝙ fri gidū nullū opus nature ingredit̉: ergo nō ingredit̉ opꝰ virtutis informatiue: ꝓpterea Ari. in ſcd̓o de gn̓atiōe aīa liuꝫ ad lr̄am dicit. Ab iteriori aūt caliditate fiunt nerui et oſſa deſiccata: quō enī fiūt a frigido cū illic videat̉ pone re ꝙ fiāt a caliditate aſſante ⁊ deſiccāte. ¶ Dd̓m ē: ⁊ pͥmo ad pͥmū qn̄ Aui. dicit hic ꝙ nerui ſunt creati ex maͣ humi da nō ītelligit ꝙ in gn̓e mēbroꝝ materia neruoꝝ ſit hūi da: īmo reſpēctū materie ex qͣ generatur caro ē ſiccior et denſior. Sed ītelligit ꝙ ſunt creati ex materia humida.i. ſunt creati ab hūiditate aliqua. Corpori.n. noſtro ⁊ oībꝰ mēbris eius ſupponitur pro materia aliꝗd humiduꝫ liꝗ dum ſicut ſperma ⁊ ſanguis mēſtruꝰ: vt dictt Aui. ī tertia Fen pͥmi can̄. dicit ꝙ materia cōdenſatur ꝑ actionē factā in ipſa a virtute cōuertente ipſā. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ē ꝙ per frigidū Aui. hic nō ītelligit frigidū puꝝ eē. tale.n. frigidū non ē cōſtituēs aliqd̓ mēbrū cū oīa mēbra ſint cōſtituta a virtute īformatiua cuiꝰ inſtr̄m eſt cal̓m naturale incluſuꝫ in ſpermate: ſic ut declarat phūs: ⁊ ēt medici: ſꝫ intelligit hic ꝑfrigidū cal̓m diminutū qd̓ ꝗdē cōparatur ad id qd̓ cōſtituit mēbra carnoſa: reſpectu illius dr̄ eſſe frigidum. ¶ Ad tertiū dd̓m ē ꝙ verba phī nō cōtradicūt verbiꝫ Aui. ꝓpter qd̓ intelligidꝫ ꝙ ſic accidit in mēbris corports hu mani ſicut in rebꝰ exterioribꝰ. Uidemus enī in rebꝰ exte rioribus quedā ꝗdem fieri a calido: ⁊ ꝑfici etiā a calido ⁊ talia remanēt calida: q̄dā aūt que qͣꝫtuꝫ ad fieri in eis do minatur actio calidi qͣꝫtū ad factum eſſe ipſa cōplet frigi dū: ⁊ hoc ꝓpterea: qꝛ euaporat ab eis humiditas ſubtili cum calidiiaie: vn̄ remanēt coagulata ⁊ cōdenſata a fri gido ⁊ remanēt etiā frigida ſicut ſimili mō ē in quibuſdā mēbris interioribꝰ: qm̄ licet ipſa qͣꝫtū ad fieri generētur a calido: tn̄ in fine ꝓpter ml̓ta euaporationē humidi: eua porat etiā calidū vn̄ remanēt a frigido cōdenſata: ꝓpter qd̓ quātū ad cōplemētū eoꝝ dicūtur fieri a frigido: ⁊ iſto mō nerui ⁊ oſſa dicuntur coagulata eē a frigido: ⁊ hec eſt ītētio ph̓i ſcd̓o de gn̓atiōe aīalium ꝓpter qd̓ nō contradi II5 Neruorum IIII Tractatus ¶ Et ſimiliter aque quidem frigide no cent ex parte ſpaſmi ⁊ calide ex hoc ꝙ pu trefaciunt: ⁊ ſimiliter oleū: veꝝ oleū quā doqꝫ eſt neceſſarium ſcilicet illud quod eſt calefactum propter neceſſitatem ſedā di dolorem aut propter ſubtiliandas me dicinas ⁊ facere eas currere: ⁊ ſunt medi cine reſiſtentes qualitati humectanti: et pungentes ſole quandoqꝫ perficiūt hāc operationem. ¶ In parte iſta in ſpeciali oſtendit de quibuſdam rebuꝫ q̄ maxime ſunt nocitiue vulneribus neruorum: ⁊ duo facit primo facit quod dictum eſt. ſecūdo quia dixerat ꝙ ole um eſt nociuum vulneribus neruorum ratione vulneris oſtendit ratione cuius intentionis aliquādo ipſo vtimur ſecunda ibi: Uerum oleum quandoqꝫ eſt neceſſariuꝫ: ꝗd dicat in prima parte ſatis eſt notum ex his que dicta ſunt in precedenti.§. In ſecunda parte vult dicere ꝙ oleum quandoqꝫ eſt neceſſarium adminiſtrare duplici de cauſa ſcꝫ aut gratia ſedationis vehementis doloris: quoniā ve hemens dolor ſedatur per ea que mollitiua ſunt haben tia caliditatem ſicut eſt dictum prius quare ipſum eſt iu uatiuum in ſedatione doloris. ¶ Sed tunc intellige cir ca hoc ꝙ oleum non debet adminiſtrari intus in vulne re: ſed ſuper neruum: propterea: quia eſſet cauſa putre fa ctionis nerui: ſed debet adminiſtrari in circuitu: ⁊ hoc di co quando neruus eſt diſcoopertus in vulnere: ſed ī vul nere in quo non eſt neruus diſcoopertus ſicut in punctu ra non cures apponere ipſum in orificio vulneris: pro pterea: quia tunc oleum non immediate ad ſubſtantiam nerui peruenit ⁊ eſt aperitiuum ⁊ mitigatiuum doloris. Et ideo Galie. in. ſexto de ingenio ſanitatis dixit ꝙ alid̓ facit in neruo diſcooperto ⁊ aliud in neruo cooperto: vul nus enim diſcoopertum putre facit ⁊ maculat. Alia cauſa propter quam poteſt oleuꝫ adminiſtrari eſt vt per admi niſtrationem eius cum alijs medicinis que ſunt groſſe ⁊ terreſtres poſſint medicine penetrare ⁊ virtus earuꝫ cur rere vſqꝫ ad profundum: quoniam ex adminiſtratiōe olei fiunt ſubſtantie ſubtilioris: vnde poſſunt vſqꝫ ad neruuꝫ qui poſitus eſt in profundo in ſubſtantiam etiam nerui que ſolida eſt ⁊ denſa melius penetrare: ⁊ iſto modo ole um admiſcetur in vnguentis vulnerum neruoruꝫ: ⁊ hāc cauſam Auicē. tangit cum dicit. Aut propter neceſſitateꝫ ſubtiliandi medicinas ⁊ faciendi eas curare. Et tunc me dicine cum quibus oleum admiſcetur debent habere vir tutem per quam reſiſtant qualitati humectāti ipſius olei vt ex ipſis ⁊ oleo fiat medicina que ſit conueniens in vir tute exiccatiua ipſius: ⁊ hoc eſt quod dicit. Et reſiſtentes qualitati humectanti. Subdit Auicen. Et pungentes ſo le quoniam perficiunt hanc operationem: hoc eſt dicere ꝙ ſi medicine ſine adminiſtratione alterius rei eſſent pū gitiue ⁊ mordicatiue ipſe perficiunt hanc operationem quia ſcꝫ ipſe ſi adminiſtrantur cum oleo reſiſtunt quali tati humectanti ipſius olei ⁊ ex oleo tollitur mordicatio iſtarum medicinarum: ⁊ propterea compoſitum ex iſtis duobus erit conueniens ī vulnere nerui. ¶ Et ex hoc ap paret vna alia vtilitas ipſius olei. Nam adminiſtratio ip ſius interdum cum aliqua medicina facit vt ſit conueni ens compoſitio ex eis: cum neqꝫ illa medicina neqꝫ oleuꝫ per ſe conueniant in vulneribus neruorum ſicut quādo aliqua medicina ſola adminiſtrata eſſet pungitiua ⁊ mor dicatiua nerui non eſſet conueniens de ſe vt adminiſtra retur in vulnere nerui: quia medicamen vulneris neruo rum debet eſſe remotum a mordicatione vt inferius ap parebit: ipſum tamen ſi adminiſtratur cum oleo ſit cōue niens: propterea: quia adminiſtratione ipſius olei tolli tur eius virtus mordicatiua: ⁊ ip̄a etiam mixta cum oleo tollit ⁊ remouet id propter quod oleum nocet quoniam reſiſtit qualitati humectatiue ipſius olei propter ſui vir tutem fortem exiccatiuam: quare medicamen ex illis cō poſitum erit virtutis temperate ẜm ꝙ eſt conueniens in vulnere nerui: propter quod ex his apparet triplicem eſſe cauſam: quia vtimur oleo in vulneribus neruorum. De inde cum dicit. ¶ Et quandoqꝫ qui ex eis vulneratus ē apoſtematur etiam: ⁊ eſt eius operatio tardior: ⁊ ſimiliter eius maturatio ⁊ cura tionis ſuſceptio eſt tardior. Et quādoqꝫ vlcerantur nerui: ⁊ ſunt vlcera tardioris conſolidationis ⁊ tardioris maturatiōis ¶ In parte iſta Auicē. oſtendit ꝙ etiam alie diſpoſitioneꝫ accidentes neruis ⁊ non ſolum vulnera difficilioris cura tionis exiſtunt in eis qͣꝫ in alijs membris. Si eniꝫ apoſte matur neruus tunc reſolutio apoſtematis ſi debeat reſol ui tardius fit in neruo qͦꝫ in carne. Et ratio eſt propterea: quia neruus eſt denſioris ſubſtantie qͣꝫ ſit caro. Et ſimili ter eſt maturatio eius ſi debeat procedere per viam ma turationis fit tardius: propter ea quia neruus eſt ſubſtan tie dure. Et ideo dico ꝙ maturatio difficilius ſit in talibꝰ membris. Similiter etiam ſi vlcera fiant in neruis diffici lioris conſolidationis ⁊ digeſtionis exiſtunt qͣꝫ in mēbriꝫ carnoſis: propter cauſam vtranqꝫ que dicta eſt: ⁊ ad has etiam cauſas adiuuat vehementia doloris que conſequi tur amplius tales diſpoſitiones in membro neruoſo qͣꝫ ī membro carnoſo: quoniam vehemens dolor ē prohibēs virtutem ab omni ſua operatione cum ipſam proſternat ⁊ hoc eſt quod vult dicere Auicen. cū dicit. Et quandoqꝫ ⁊c̄. Et eſt eius operatio ideſt reſolutio ſi apoſtema debe at reſolui: ⁊ ſimiliter eius maturatio ſcꝫ ſi apoſtema debe at procedere in viam maturationis: vult ergo in hoc di cere ꝙ apoſtema difficilius reſoluitur ⁊ difficilius matu ratur in hoc membro qͣꝫ in membro carnoſo ⁊c̄. ⁊ planuꝫ eſt per ea que dicta ſunt. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et omne vulnus quod fit in neruis aut eſt punctura aut ſciſſio. Et fiſſura quideꝫ aut ſit eum detectione nerui aut ſine eius detectione: ⁊ illud quidem aūt ſit in lon gitudine aūt latitudine. ¶ In parte iſta Auicen. oſtēdit quot modis poteſt accide re vulnus in neruis: nam curatio vulnerum neruorū di uerſificatur ẜm diuerſitatem ipſorum ſicut poſtea appa rebit: ⁊ vult dicere ꝙ vulnus quod ſit in neruo aut ē pun ctura aut eſt ſciſſura que eſt manifeſta ⁊ vulnus apertum ⁊ illa ſciſſura aliquando ſit cum detectione nerui ita ꝙ videtur neruus: aliquando vero ſine detectiōe: ⁊ iſta ſciſ ſura aliquando ſit per longitudinem perui aut per latitu dinem: ⁊ hoc etiam diuiditur: licet Aui. hic non exprimat ſed poſtea exprimit: quia ſi fit per latitudinem aut incidi tur neruus ex toto: aut non: ſed tantum ẜm partem. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et vulnera quidem cadentia ẜm lon gitudinem in neruis ſaluiora ſunt caden tibus in latitudine: villus enim ſanus le ditur ex vicinitate īciſi ⁊ nocetur per ip̄ꝫ Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui. De cura Fen .IIII. ⁊ nocet cerebro: ⁊ facit accidere ſpaſ mum ⁊ egritudines magnas: ⁊ ſit iteruꝫ multotiens neceſſariuꝫ tunc abſeindere vulneratum ⁊ punctum cum totalitate ⁊ prouenit ex eo quies ⁊ ſeparantur acci dentia mala. ¶ In parte iſta comparat vulnera neruorum adinuicem oſtendendo que ſunt magis moleſta ⁊ que minus: ⁊ com parat etiam ad vulnera facta in quibuſdam alijs mēbris que ſimilantur neruis in ſui ſubſtantia. ⁊ tria facit. Pri mo comparat vulnera neruorum que fiunt ẜm longum nerui ad vulnera que fiunt ẜm latitudinem in quibus nō ex toto abſcinditur neruus. ſecundo comparat vulnera facta in neruis ad vulnera facta in quibuſdam alijs mem bris que ſimiſantur neruis. tertio comparat vulnera ner uorum que fiunt in latitudine quando ex toto inciditur neruus ad alia: ſecunda ibi. Et vulnera quidem in pan niculis tertia ibi. Et non timetur de abſciſſione neruo rum. Quod in prima parte dicit manifeſtum eſt. ¶ Iux ta quam partem intelligendum ꝙ inter vulnera nerui q ſunt magis ſuſpecta ad mortem. primo eſt punctura: de in de ſciſſura in qua fit inciſio nerui per latitudinem: non ta men ex toto: deinde eſt fiſſura nerui in qua fit inciſio ner ui per longitudinem: non habens autem ſuſpitionem de morte eſt inciſio nerui ex qua ex toto neruus inciditur ẜꝫ latum. Ratio quare pūctura eſt magis ſuſpecta eſt: quia in ipſa aggregantur due cauſe que ſunt maxime prouo catiue apoſtematis in neruo ⁊ ſpaſmi ſcilicet vehemens dolor ⁊ retentio humiditatis virulente in neruo que non ſic poteſt ad extra fluere ſicut in aperta fiſſura: ⁊ ideo Ga lie. in tegni maxime illa accidentia potuit cōſequi ad pū cturam. Ratio autem quare fiſſura in qua neruus incidi tur non ex toto per latum eſt moleſtior qͣꝫ illa que ſolum per longum inciditur eſt: quia villi neruorū plus ledun tur ex inciſione facta per latum qͣꝫ ex inciſionē facta ꝑ lō gum: ⁊ proptereaⁱ quia plus leduntur: quando autem nō ex toto incidunt̉ accidit ꝙ nocumentum factum in villo non inciſo cōmunicatur villo quod remanet non inciſuꝫ ex hoc poſtea cōmunicatur cerebro ex quo cōtingit ſpaſ mus. Et hoc eſt quod dicit Auicē. Uillus enim ſanus ⁊c̄. Et ex hoc apparet ꝙ vulnera in quibus inciditur ex toto neruus ſunt minus ſuſpecta. Nam quando omnino ſeꝑa rantur partes neruorum nō eſt poſſibile vt ſic faciliter no cumentum quod ſit ex vulnere cōmunicetur mediantibꝰ villis neruorum vſqꝫ ad cerebrum. propter quod in ipſo non ſic timetur euentus ſpaſmi: vt in alijs apertis fiſſuris Et hinc eſt ꝙ quando nos timemus de ſpaſmo ꝙ acci dat in punctura aut in ſciſſura multotiens incidimuꝫ ner uum ex toto: quoniam tunc minus timemus de ipſo ſpaſ mo: ⁊ hoc eſt quod dicit Auicē. cum dicit. Et neceſſariuꝫ ⁊c̄. verum licet ex tali vulnere minus accidat nocumen tum tamen vt dicit inferius: membrum ex inciſione ipſius perdet motum: ⁊ idem dicitur etiam a Galie. ſexto de in genio ſanitatis. Item ſi neruus ſit īciſus ⁊ ſeparatus nul lam ſuſpitionem vel timorem habens curabitur ſicut ce tera vulnera: ſed membra que mouebantur per ipſū mo tum amittent. ¶ Deinde dum dicit. ¶ Et vulnera quidem in panniculis ſūt leuiora eis que ſunt in chordis nedū eis que ſunt in neruis: ⁊ tu quidem ſcis pan niculum cum teſtimonio ⁊ fortaſſe ſciui ſti eum ex anatomia: ⁊ ſi panniculus apo ſtematur non videtur in eo inceſſus vil lorum in longitudine: ⁊ in chorda panni culari videtur inceſſus panniculorum in longitudine: ⁊ chorda ē dura valde ⁊ nō eſt pannicularis in eius duritie: ⁊ panni culus ſuffert ſuturam: ⁊ in vulneribus et diſruptionibus que adueniunt ligamen tis naſcentibus ex oſſe ad os non eſt ma lum ⁊ ſufferunt vehementiorem curam ⁊ non timetur ex abſciſſione neruoruꝫ il lud quod timetur de eoruꝫ conquaſſatio ne ⁊ de inciſione partis eoruꝫ in latitudi ne qͣꝫuis membrum contrahatur. In parte iſta comparat vulnera facta in neruis ad vul nera in quibuſdam alijs membris que in ſubſtantia aſſi milantur neruis: ⁊ duo facit. primo facit hoc. ſecundo do cet euitare quendam errorem qui poſſet contingere ī co gnitione vulneris horum membrorum. ſecunda ibi. Et ſi pāniculus apoſtematur ⁊c̄. In prima parte vt intelliga tur intentio Auicē. eſt intelligendum ꝙ membra que qͣſi cōmunicant in ſubſtantia: quia omnia videntur neruoſa ſunt plura ſcꝫ neruus chorda panniculus ⁊ ligamentum ⁊ omnia iſta membra concurrunt quaſi ad conſtitutionē vnius membri ſcꝫ lacerti. Nunc autem ſuſpiciora vulne ra ſunt illa que ſiunt in neruis: deīde illa que fiunt ī chor dis: deinde illa que fiunt in panniculis: minime autem q̄ fiunt in ligamentis. ¶ Intelligendum tamen prout dici tur ſexto de ingenio ſanitatis. ligamentum eſt duplex: qd̓ dam eſt ligamentum quod eſt coniunctio vnius oſſis cū altero oſſe. ⁊ tale ligamentum eſt membrum ignobile: et vulnus in tali ligamento factum ſuſpitionem non habet ⁊ talia ligamenta in ſui curatione tolerant vehementes medicinas. Aliud eſt ligamentum quod coniungitur cū lacerto quod peruenit ad conſtitutionem ſubſtātie lacer ti: ⁊ tale ligamentum: qꝛ continuatur cum membro nobi bili ⁊ neruoſo: vulnus ſi fiat in ipſo eſt ſuſpicioſum: ⁊ non debet curari: vt vulnus factuꝫ in membro carnoſo. Simi liter intellige ſcd̓o cum dicit hic ꝙ vulnera facta in pan niculis ſunt leuiora ⁊c̄. intellige hoc de panniculis lacer torum: non autem intellige hoc de omnibus panniculis Sunt enim quidam panniculi in quibus ſi fiant ſunt vul nera valde ſuſpecta ⁊ mortalia ſicut ſūt panniculi coope rientes cerebrum: aut vt eſſet panniculus tegens cor. in talibus enim panniculis vulnera facta ſunt mortalia. ¶ Circa ſecundā partem vt intelligatur intentio Auicē. nota ꝙ aliquando ſunt quedam chorde que aſſimilātur panniculis ſicut ſunt chorde que ſunt late ad modum pa niculorum: chorde enim que ſunt rotunde manifeſtā di ſtinctionem habent a panniculis: ſed chorde late non ſic manifeſte diſtinguuntur: ⁊ propterea aliquando poſſet error accidere: quia quando vulnus fit in talibus chor dis poſſet aliquis multotiens credere ꝙ vulnus eſſet fa ctum in panniculis ⁊ medicaret ipſum ſic ut ſi eſſet factū in panniculo: ⁊ in hoc eſſet error quoniam aliam curam tolerat vulnus factum in panniculis ⁊ vulnus factum in chordis: ⁊ ideo Auicē. docet hoc diſtinguere per duo ſi gna. Unum eſt: quia ſi apoſtema apparet in tali membro villi non diſcernuntur ad ſenſum: ſed in corda que aſſimi latur panniculis apparet inceſſus villoruꝫ manifeſte ẜꝫ longum: ⁊ hoc ideo quia chorda ipſa cōpoſita eſt ex vil II6 Tractatus IIII vulne. neruorum apparent villi manifeſti qͣꝫ in panniculis: cuius ſignum ē quia chorda habet maiorem duritiem ⁊ groſſitiem qͣꝫ ha beat panuiculus. CHis ergo premiſſis facile eſt intelli gere que Auicē. dicit in iſtis paniculis dicens. Et vulne. ra quidem in panniculis ſunt leuiora eis que ſunt ī chor dis: propterea quia panniculi non ſunt ita membra ſenſi bilia ſicut chorde: ⁊ ideo nocumentum ipſorum nō com municatur cerebro vt tllarum nocumentum. Et chorda eſt dura valde ⁊ non eſt panniculus in eius duritie: illud dupliciter poteſt intelligi ſiue exponi: vno modo vt oſtē dat differentiam inter panniculum ⁊ chordaꝫ que aſſimi latur panniculo ſicut dictum eſt. Alio modo poteſt expo ni vt hoc dictum referatur ad diuerſos modos chordaꝝ nam chorda quedam eſt rotunda quedā lata valde. Mo do vult dicere ꝙ differentia eſt inter iſtas: quia chorda rotunda eſt valde dura: ſed pannicularis eſt minus du ra. ¶Secundum ergo iſtum modum loquendi priꝰ po ſuiſſet differentiam inter chordam panniculareꝫ ⁊ chor dam rotundam. Et panniculus ſufferri ſuturam ⁊ in vul neribus que adueniunt ligamentis ⁊c̄. Et cauſa huius ē quia vt dictum eſt panniculus non eſt tante ſenſibilitatis vt eſt neruus ⁊ chorda: ⁊ propter ea vulnera facta in ip̄o curantur vt vulnera facta in carne. ¶ Et nota ꝙ ex hoc quod dicit in ligamentis naſcentibus ex oſſe ⁊c̄. in ſinuat ꝙ in ligamentis que ſunt coniungentia oſſa ⁊ coniuncta oſſibus non eſt ſuſpitio quando accidit vulnus. ⁊ propte rea in tali vulnere poſſumus procedere ſuendo ⁊ incar nando ſicut ſit in vulnere carnoſo. Sed in ligamento qd̓ per uenit ad lacertum nec eſſarium eſt vt maior adhibea tur cautela cum in ipſo ſit ſuſpitio: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gal̓. in ſexto de ingenio ſanitatis. Si vero ligamentum patia tur eorum ſcilicet qui coniunguntur cuꝫ lacerto moleſtū eſt ⁊ non preter ſuſpitionem erit niſi caute ⁊ diligēter cu retur. Alia que Auicen. dicit manifeſta ſunt. ¶ Canō curatiōis ſol̓onis cōtinuitatis neruoꝝ. Cap̄. ij. Edicamen vulnerum neruorum m eſt illud quod eſt calidum ſiccum ſubtilium partiuꝫ equalis calidi tatis ita vt non mordicet ⁊ ſit eius exicca tio vehemens valde cum attractione nō cum ſtipticitate omnino: ⁊ omne in quo eſt caliditas ſubtilis cum exiccatione ve hementi: ſubtilis ſubſtantie non eua cuatur ab attractione: et caueatur ſtipti cum in eis et proprie in principio rei ni ſi ſit cum abſterſione ſicut es vſtum et ſcoria eris. ¶ Prius Auicē. oſtendit propter quid iſta vulnera neruo rum dicuntur eſſe ſuſpecta ⁊ diuerſitatem vulnerum cō tingentium in neruis. In parte iſta. Aui. dat modos cura tionis vulnerum que fiunt in neruis penes illud in quo differt curatio eorum a curatione vulnerum que fiunt in membris carnoſis: ⁊ duo facit. In prima parte oſtēdit ꝗs eſt modus curationis talium vulnerum: ⁊ etiam accidē tium que ſequuntur talia vulnera ⁊ qualiꝫ virtutis debet eſſe medicamen ipſorum. in ſecūda parte in ſpeciali exē plificat medicinas conuenientes in vulneribus neruorū ſecunda ibi. Glutinū albotin eſt de melioribus. In pͥmo ergo capitulo Aui. ſic procedit: quia primo ponit modū curationis talium vulnerum per quem docet prohibere ne accidant accidentia moleſta talibus vulneribus. ſecū do docet curam talium vulnerum quando in eis ſunt ac cidentia moleſta: ſicut ſpaſmus ⁊ apoſtema. ſecunda ibi Et quandoqꝫ accidit ſpaſmus ex vulneribus ⁊c̄. Prima in duas. primo oſtendit qualia medicamina conueniunt in vulneribus neruorum. ſecundo oſtendit qualia maxi me oꝫ in eis. caue̓. ſecūda ibi. Et de vulneribus a quibus magis neceſſe eſt ⁊c̄. Prima in duas. in prima parte oſtē dit qualis modus curationis eſt conueniens curationi bus vulnerum que fiunt iuneruis: ⁊ ſub hoc comprehē dit vulnera chordarum. ſecundo comparat modum cu rationis vulnerum que fiunt in ueruis ad modum cura tionis vulnerum que fiunt in ligamentis. vt per hoc oſtē dat modum curationis qui conuenit vulneribus ligamē torum. ſecunda ibi. Et ſi neruus eſt diſcoopertus ⁊cͣ. pri ma in duas. in prima parte in generali ponit modum cu rationis horum vulnerum. in ſecunda parte in ſpeciali ponit curam ipſorum ẜm diuerſitatem horum vulneruꝫ ſecunda ibi. Quod ſi neruus ille fuerit diſcoopertus ⁊c̄. Prima in duas. In prima parte in generali oſtendit qua lis virtutis d̓bet eſſe medicina que competit vulneri ner ui: vnde vulnus eſt factum in neruo. ſecūdo ponit modū curationis generalem qui obſeruari debet in vulneribꝰ neruorum ⁊ cum alijs medicaminibus. ſecunda ibi. Et ſi neruus fuerit detectus. Prima in duas. primo oſtendit ī generali qualis virtutis debet eſſe medicina que compe tit vulneri neruorum vnde vulnus nerui eſt factum in ta li membro. ſecundo ipſe modificat dictum ſuum. ſecūda ibi. Et ſi neceſſaria eſt fortis caliditas. Prima in duas. pͥ mo oſtendit in generali qualis virtutis debet eſſe medici na vulnerum neruorum. in ſecunda parte: quia dixerat ꝙ tale medicamen debet eſſe ſubſtantie ſubtilis: cum ta men aliquando medicamen groſſe ſubſtantie habeat ali as virtutes conuenientes oſtendit qualiter ſubtilitas ī ta li medicamīe poſſit fieri. ſecunda ibi. Et quod eſt huius generis ſubſtantie. In prima parte vult dicere Auicē. ꝙ medicamen vulnerum neruorum debet habere has pro prietates quoniam debet eſſe calefaciens ⁊ exiccās: ⁊ ha bens etiam virtutem attractiuam: propter quod non de bet eſſe medicamen habens virtutem ſtipticam que eſt contraria virtuti attractiue: ⁊ precipue d̓bet caueri pone re ſtipticum medicamen in principio niſi contingat ꝙ in medicamine ſtiptico ſit virtus abſterſiua ⁊ mundificati ua: ſicut es vſtum ⁊ ſcoria eris. In calefactione autem et exiccatione ſic debet ſe habere vt ſit calefactionis tēpera te. Exiccationis autem fortis debet eſſe. quantum autem ad modum ſubſtantie debet eſſe ſubtilis ſubſtantie: tale enim medicamē: quia eſt caliditatis temperate ⁊ exiccati onis fortis ⁊ ſubtilis ſubſtantie eſt quod habet virtutem attractiuam. Cauſa autem quare medicamina que conue niunt vulneribus neruorum ratione vulnerum: inquan tum ſunt in neruis: debent habere has proprietates: eſt quia vt dictum eſt in vulneribus neruorum maxime ti metur euentus ſpaſmi ⁊ apoſtematis ⁊ putrefactionis: ſi cut apparet ex dictis: propter quod medicina debet ha bere tales virtutes vt per ipſam prohibeatur aduentus horum accidentium que faciunt vulnus eſſe moleſtum ⁊ prohibens ipſum a conſolidatione. Nunc auiem ſpaſmꝰ ⁊ apoſtema vt dictum eſt accidit maxime ex dolore ⁊ ex retentione humiditatis in neruo. quare propter hoc re quiritur vt medicamen quod adminiſtratur ī neruis nō ſit prouocans dolorem īmo mitigatiuum: ⁊ cum hoc etiā ſit attrahens humiditatem ad exieriora non condenſan eam in neruo: putrefactio autem accidit in ipſo maxime ex humiditate ſubſtantie ipſius: quare oportet vt cauea tur vt medicina ipſa ſit contraria mollificationi ⁊ hume ctationi in vulnere nerui: hoc autem habet perficere me dicina que has habet proprietates: naꝫ medicina ex hoc ꝙ eſt caliditatis temperate habet mitigare dolorem: nō tamen eſt cauſa retentionis humiditatis in loco: īmo eſt cauſa attractionis eius ad extra: calidum enim ſuperflu um: quia mordicat non eſt mitigatiuum doloris: ſed pro Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui. De cura Fen .IIII. uocatiuum doloris: vnde non eſt conueniens: frigidum autem eſt prohibitiuum egreſſionis humiditatis: ⁊ ē re tentiuum ipſius in neruo: ⁊ cum hoc etiam ſpāſmantur uerui: propter quod medicina ipſius non debet eſſe cali da neqꝫ frigida ſuperflue: vt non mordicet: ſed caliditatis temperate: verum etiam ex hoc ꝙ medicina eſt vehemē tis exiccationis ipſum prohibet ne putrefactio accidat in ipſo: ⁊ eſt conueniens complexioni nerui: quoniam ner uus in genere membrorum ſuorum eſt. Quapropter in medicamine vulnerum neruoruꝫ debet eſſe exiccatio ve hemens: ex hoc etiam ꝙ medicina virtutem habet attra ctiuam prohibet ne humiditas aggregetur ī neruo: ⁊ qꝛ illud quod habet virtutem attractiuam eſt quod calidita tem habet cum ſubtilitate ſubſtantie: in tali enim medica mine eſt proprietas vt humiditates ad exteriora moueat ſic ut dicitur ab Auicen. ſecundo canone. capitulo de ope rationibus medicinarum ſingularium: hinc eſt ꝙ illud medicamen d̓bet eſſe ſubtilis ſubſtantie: ⁊ precipue hoc medicamen conuenit ſubtilis ſubſtantie: tum quia neruꝰ poſitus eſt in profundo: tum quia neruus eſt ſubſtantie. denſe ⁊ dure vt ergo penetrare poſſit virtus medicami nis oportet vt medicamen ſit ſubtiliū partium: ex quo pa tet ꝙ debet caueri in eis ſtipticum medicamen: ⁊ preci pue ſuperflue ſtipticitatis: quoniam hoc prohibet extra ctionem humiditatis ad exteriora ⁊ condenſat eam in ſo co. Et precipue debet caueri in principio maxime aggre gatio humiditatis in neruo propter humiditateꝫ que exi ſtit in vulnere ex diminutione ⁊ cutis ⁊ carnis ⁊ venarū ex quibus humiditas egreditur ⁊ retinetur in loco vulne ris niſi accideret ꝙ in tali medicamine ſtiptico eſſet vir tus abſterſiua. Nullum enim eſt inconueniens vt in ali quo medicamine ſtiptico ſit virtus abſterſiua propter di uerſitatem partium ſicut virtus ſtiptica ⁊ abſterſiua vt ē in ſcoria eris. Sicut ponitur a Gali. tertio de ſimplici me dicina: tunc talis medicina eſt conueniens: nam tunc ſti pticitas nō ē impediens attractionem humiditatis ad ex teriora: ſed tamen hoc adiuuat ex eo quod prohibet flu xum humorum ad locum propter ergo omnia iſta con currere ad curationem vuluerum neruorum debet me dicina habere has proprietates que adminiſtrantur in vulneribus neruorum. ¶ Tu tamen intellige circa hoc ꝙ ẜm quod inſtat magis nobis neceſſitas magis ad intē tionem vnam qͣꝫ ad aliam ẜm hoc debet medicina auge ri in virtute plus que in intentionem illaꝫ reſpicit: vt ver bi gratia: quando vides ꝙ in vulnere nerui eſt maximꝰ timor de euentu ſpaſmi ⁊ apoſtematis propter retentio nem humiditatis in loco ſicut accidit in punctura: ⁊ tunc medicina debet augeri maxime in virtute attractiua hu miditatis ad exteriora ⁊ in virtute exiccatiua: ⁊ multum eſſe de virtute mitigatiua doloris. Si autem vides ꝙ in vulnere eſt maximus timor de his propter dolorem ve nientem: non autem eſt timor multus de his propter retē tioneꝫ humiditatis in loco ſicut eſt ī manifeſta fiſſura: tūc debes cauere maxime a medicamiue mordicatiuo ⁊ pro uocatiuo doloris ⁊ plus de exiccatione curare qͣꝫ de alia intentione vt non accidat putrefactio in vulnere. Et pro pterea vt apparebit poſtea in talibus apoſtematibus me dicamina que ſunt vehementis exiccationiꝫ ⁊ modice ca liditatis non mordentia vt mineralia lota ⁊ calx lota ⁊ ſi milia. Si autē times propter vtrunqꝫ ne accidat ſicut mul totiens: quia cum punctura aggregatur vehemētiſſimꝰ dolor: ⁊ tunc intendimus ad vtrunqꝫ: ⁊ ideo in tali vulne re in orificio imponitur medicamē attractiuum vehemē ter: ⁊ in partibuꝫ alijs ponuntur ea que dolorem mitigāt ſicut calida mollitiua ſicut totum hoc inferiuꝫ d̓clarabit̉. Sed circa iſtam materiam eſt dubitatio duplex. Una dubitatio eſt: quia Auicen̄. dicit ſi ue ponit ꝙ medicamen vulneris neruorum debet eſſe ca lidum. ¶ Dices tu tunc illud videtur falſum: quoniaꝫ di ctum fuit ſupra ꝙ medicina que apponitur in vulnere ī caliditate ⁊ frigiditate debet aſſimilari complexioni ipſi us membri: vnde ipſe dicit ſupra. in quarta fen huius. Et aſſimilatur calidum valde calido: ⁊ frigido valde frigi dum. Cum igitur neruus in genere membrorum ſit cō plexionis frigide videtur ꝙ medicina ſibi conueniens de beat eſſe complexionis frigide. Firmatur autem argumē tum hoc ex iſto: qꝛ regula eſt ⁊ canon: ꝙ in omni egritu dine complexio natur alis membri debet conſeruari: ſi cut declaratum eſt per totum de ingenio ſantiatis. Cōſer uatio autem fit a ſibi ſimilibus: ergo cum nerui ſint frigi di ad conſeruationem complexionis eorum debent me dicamina que adminiſtrantur frigida eſſe. A qꝛ aliquis di Secunda dubitatio eſ cet videtur ꝙ aliquando competant medicamina fortis caliditatis: quoniam ita ipſe docet adminiſtrare in vulneribus ner uorum eūforbium ⁊ ſulphur: omnia autem hec ſunt vehe mentis caliditatis: non ergo ſolum indigent ea que ſunt temperate caliditatis. ¶ Ad primum dubium dicendum eſt ꝙ dubium illud non querit aliud niſi propterea quid eſt ꝙ frigidum ponitur maxime eſſe nocitiuum neruis: cum tamen nerui ponantur membra frigida. ¶ Ad cuius ſolutionem intelligenduꝫ eſt ꝙ loqui de calido ⁊ frigido eſt dupliciter. Uno modo de calido ⁊ frigido ẜm ꝙ ſunt talia in actu: alio modo eſt loqui de ipſis ẜm ꝙ ſunt talia in virtute vel potentia: ſicut iſto modo loquimur de me dicaminibus dicentes aliquando quod eſt frigidū ī actu vel calidum in actu: ⁊ aliquando dicimus ꝙ eſt calidum ⁊ frigidum ẜm ꝙ virtus eius calefacit: ⁊ infrigidatur. Si militer etiam eſt loqui de neruis dupliciter: vno modo ē loqui de ipſis ſcilicet prout ſunt in diſpoſitione naturali: alio modo prout ſunt in diſpoſitione preternaturaꝫ que eſt vulneratio eis accidens: modo tunc ſi loq̄mur de ner uis prout ſunt in diſpoſitione naturali: tunc ea que frigi da ſunt in actu ſunt eis nociua: calida autem temperata ī actu ſunt eis iuuatiua: ſed ea que frigida eſſent in virtute ⁊ potentia eſſent eis iuuatiua: calida autem nocitiua. Ra tio autem huius eſt hec quia hec eſt differentia inter ea que ſunt talia in actu ⁊ ea que ſunt talia in potentia: quia talia in actu operantur in prima obuiatione ad corpus: quia non indigent a calore corporis reduci ad actum: ta lia autem in potentia non operantur in prima obuiatio ne ad corpus ẜm ꝙ ſunt calida in potentia. Sed prius ẜꝫ ſialiquid patiuntur a calido naturali: etiaꝫ talia ī actu ſūt talia abſolute: vt frigidum in actu etiam eſt frigidum ab ſolute: ⁊ ſimiliter calidum in actu. Talia autem in poten tia non dicuntur talia niſi ex comparatione: ⁊ relatione ad aliud: ⁊ precipue ad corpora tēperata: vt apparet ter tio de complexionibus. ¶ Tunc igitur ſtatim ex hoc ma nifeſtum eſt ꝙ frigida in actu nocent membris frigidis ⁊ maxime neruis ⁊ cerebro: quoniam iſta membra non di cuntur frigida: quia ſint frida in actu: omne enim corpus quod viuum exiſtit calidum eſt in actu. Sed dicuntur fri gida: quia parum habent caliditatis in actu. Et ꝓpterea quia omnia membra corporis calida ſunt in actu ea que ſunt eis amica ſunt calida in actu: ideo ea que frigida ſūt in actu nocent eis: illis ergo membris ſunt magis inimi ca frigida in actu: a cuius nocumento minus poſſunt tue ri: ſed membra frigida minus poſſunt tueri a nocumento frigido propter modicam caliditatem ipſorum: congelā tur enim ſtatim a frigido in actu: ⁊ ideo ſpaſmantur. Cu ius etiam ſimile videmus in corporibus per ambulanti bus per vehemens frigus: nam ſi talia corpora ſiue mē Tractatus vulne. neruorum IIII bra modicum habeant caloris valde leduntur ab ip̄o fri gore adeo ꝙ quandoqꝫ congelantur ab ipſo. Sed mem bra calida propter fortem caliditatem reſiſtentem non ſic patiuntur a frigido in actu: non enim ſic cito congelā tur ab eo: immo videmus: ꝙ quia inter membra calida eſt quoddam quod vehemens eſt caliditatis in quo qui dem calidum intenderetur niſi infrigidaretur: ſicut fuit cor ꝙ in tali membro non ſolum frigidum non eſt nociti uum: immo frigidum eſt iuuatiuum: vnde ⁊ natura motū anhelitus conſtituit ei per quē cōtinue attrahitur aer fri gidus ad refrigerium eius: ſed frigida que ſunt calida in potentia: non tamen actu bene eſſent amica neruis que ſcꝫ non ſint amplius frigidiora reſpectu medicine tempe rate qͣꝫ ſint nerui reſpectu cutis que temperata eſt. Cali da autē que forent calidiora qͣꝫ ſint nerui nocerent. Et iō eſt ꝙ vnumquodqꝫ cōſeruatur in ſua tēperantia a ſibi ſi mili. Suppoſito ergo ꝙ nerui habeant propriā tēperāti am cū temperantia ipſorū in genere mēbroꝝ ſic ꝙ ſint fri gida: manifeſtum eſt ꝙ ea que conſeruant ipſos inter ea que ſunt calida in potētia erūt frigida: non autem calida cuꝫ calida remouerēt eoꝫ a propria tēperātia. Et ideo qn̄ auctores dicūt ꝙ frigidum eſt inimicū neruis intelligunt de frigido in actu: ⁊ propterea ſicut apparebit illd̓ Aui. maxime oſtēdit ꝙ frigidū nocet neruis quod eſt frigidū in actu: ⁊ tunc oīa medicamina que quidē adminiſtrant̉ ueruis ſub actu ealiditatis: docet Aui. admīſtrare ea. Si aūt loquamur de neruis ꝓut ſunt in diſpoſitiōe extra na turam: tūc eis ſunt nocitiua ⁊ frigida in actu ⁊ frigida in potentia: frigida quideꝫ in actu maxime nocēt ꝓpter cau ſam iam dictā. Unde Aui. ibi maxime dicit de talibus fri gidis que nocēt nernis: frigida autē in potentia nocēt ꝓ pterea qꝛ medicina vulneꝝ neruorū vt dictū eſt debet eē mitigatiua doloris ⁊ dꝫ eſſe attractiua eruginis ad extra diſſolutiua humiditatis attracte ad locuꝫ ex dolore: has aūt proprietates nō habet frigidū: ſed calidum: ꝓpter qd̓ medicamen vulneris neruorū debet eſſe calidum in vir tute ſaltem tēperate: ⁊ hoc quidē maxime attendimꝰ cir ca principiū: cū eſt dolor ⁊ humiditaꝫ in loco. in proceſſu autē non ſic curamus: ſed ſolū curamus de exiccatiōe for ti: ⁊ dato ꝙ tale medicamē nō ſit calidū in virtute: dūmo do ſit calidū in actu: ⁊ fortis exiccatiōis eſt cōueniēs: ſicut Aui. inferiꝰ docet adminiſtrare tutiā confectā cū o leo ro ſaceo in vulneribus neruorū: ⁊ hec eſt veritas in hac du bitatione. Et ex bis apparet ſolutio ad argumēta diligē ter intuenti. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m eſt ſicut extrahit̉ ex quodā §. quē infra ſubdit. Et ſi neceſſaria eſt fortis caliditas ⁊c̄. ꝙ illud dictū qd̓ dicitur hic ꝙ medicina vulnerū neruo rum dꝫ eſſe caliditatis tēperate: intelligitur vt eiꝰ impreſ ſio in caliditate ad ſubſtātiā nerui pertingit: quoniā ſub ſtantia nerui non ſuſtinet vehemēter calidū: ſic ut neqꝫ fri gidū vt poſtea dicet. Ea ergo que ſunt vehemēter calida vt eūforbiū ⁊ ſimilia nō adminiſtrant̉ vt eoꝝ vehemens caliditas ad neruuꝫ pertingat: Sed vt propter vehemē tem caliditatē virtus eoꝝ penetret ad profundū ⁊ humi ditatē cōtentam in profundo extrahat ad ſuperficiē orifi ciuꝫ vulneris aperiēdo: ea propter talia medicamina: vt poſtea dicet nō eſſent bona in neruo diſcooperto: ſed ſūt bona in punctura. Nā qꝛ tunc neruus coopertus ē ⁊ po ſitus eſt in ꝓfundo talis medicine caliditas nō pōt perue nire ad ſubſtantiā nerui ſub vehementia caliditatis: ſed peruenit ad ipſū refracta ⁊ tēperata: licꝫ ergo in ſe medi cina hec ſit vehemētis caliditatis: tamē impreſſio que ad neruū peruenit eſt tēperata: ergo illud dictū quod hic di citur debet intelligi de caliditate medicine ẜm ꝙ eiꝰ im preſſio ad neruū peruenit: ⁊ illud inſinuat Aui. in illo.§ allegato: vbi oſtendit propter ꝗd aliquando ē neceſſaria fortis caliditas in medicamine vulnerū neruorū. His gͦ intelligi. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et quod eſt huius generis ſubſtantie ſubtilia ipſum cum trituratione in aceto in quo non eſt ſtipticitas: ⁊ quandoqꝫ ti metur ex aceto ⁊ ſubtiliatione eius ꝓceſ ſio caliditatis ſubtilis in re ſpiſſa. ¶ In parte iſta Aui. qꝛ aliqn̄ cōuenit ꝙ medicina habe at ꝓprietates predictas: eſt tn̄ groſſe ſubſtantie: ſicut ſcoria eris: vuli oſtēdere qualiter tale medicamē poſſimus face re cōueniēs in ſubſtātia: ⁊ vult dicece ꝙ ꝑmixtio talis me dicaminis qd̓ eſt huiꝰ generis.i. groſſe ſubſtātie cū aceto in quo nō eſt ſtipticitas: qm̄ ſtipticitas ꝓhibet ẜm aliquid eius penetrationē: facit vt virtus hutꝰ medicamīs pene tret ad ꝓfundum: accidit enī ꝙ ex ꝑmixtiōe aceti propter ſubtilitatē ſubſtātie aceti poſſit penetrare caliditas medi caminis qd̓ eſt groſſe ſubſtātie ſubtiliari ex ꝑmixtiōe ace ti in rem ſub̓e dure ⁊ ſpiſſe qualis ē ſubſtātia nerui. Et hͨ eſt qd̓ vult dicere Aui. cū dicit. Et qn̄qꝫ cōtinet ⁊c̄. q̄ tamē prius penetrare nō poterat ꝓpter groſſitudinē ſub̓e in qͣ fundat̉. Uerū etiā ꝙ illud dictū pōt exponi: alio modo vt vel let dicere ꝙ nō ſolū acetū confert admixtū cum iſtis medicaminibꝰ qꝛ adiuuat ad penetrationē eorū: verū ēt onfert ex hoc: qꝛ ex aceto aliqn̄ ꝓcedit aliqua caliditas Iebilis que adiuuat ad penetrationē eoꝝ: ⁊ p̄cipue in rē cpiſſe ſubſtantie: ⁊ id eſt quod Aui. dicit. dubij: aliquis Tunc ad remotiOnē Neni poſſet dice re: quare doces tu adminiſtrare acctū in medicaminibuꝫ neruorū: cū acetū ſit valde frigidū. ¶ Ad hoc eſt dicēdū ꝙ aliquādo ex aceto ſit in re ſpiſſe ſubſtātie aliqua calidi tas debilis ⁊ nō frigiditas: iuxta qd̓ intellige: ſicut appa ret per iſtū. ſcd̓o canone. ca. de aceto: ⁊ per Gal̓. pͥmo de ſimplici medicina. Acetū ē cōpoſitum ex duplici ſubſtan tia.ſ. frigida: ⁊ hec ē ſubſtātia que ex vino remanſit frigi da ꝓpter exalationē partis calide vinoſe qn̄ vinū cōuer titur in acetū ⁊ eſt cōpoſitū ex ſubſtātia calida: ⁊ hec ē il la que caliditatem accidētale acꝗſiuit pec putrefactioneꝫ que accidit in vino quādo cōuertitur in acetum: lꝫ tamen ſit cōpoſitū ex tali duplici ſubſtantia: tamen qꝛ exuberat ibi pars frigida: idcirco acetū a predominio ponitur fri gidū: ſi ergo cōtingat ꝙ pars que ē calida in aceto ꝑtran ſeat in ſubſtantiam membri plus qͣꝫ frigida: tunc ex ace to peruenit in membro aliqua caliditas debilis: ⁊ quia ī membro ſpiſſe ſubſtantie facilius preoccupat tranſitum pars calida: difficilius autem pars frigida: hīc ē ꝙ Aui. dixit ꝙ in talibus mēbris ſubſtantie ſpiſſe: ſicut ſunt ner ui peruenit aliquādo proceſſio caliditatis ſubtilis.i. debi lis. ⁊ vtraqꝫ expoſitio vera eſt ⁊ poteſt ſaluari: ¶ Intelli ge autem circa hoc ꝙ vſus aceti in medicaminibus vul nerum neruorum non eſt bene tutus: propterea qꝛ ac e tum eſt inimicum neruis: ſicut ponitur ab Aui. tertio ca none capitulo de paraliſis cura. ⁊ a Galie. in commento tertij pronoſticorum. Acetum enim mordicatiuum eſt: ⁊ vtplurimū infrigidat: que ambo ſunt nocitiua neruis: et preterea: quia acetum de ſe nocitiuum eſt neruis in medi caminibus vulnerum neruorum diſcoopertorum ꝗ im mediate apponuntur ſuper neruos: ⁊ reputo tutiꝰ: vt ca ueatur ab operatione aceti. Sed in medicaminibus vul nerum neruorum in quibus nerui non ſunt diſcooperti vt in punctura: quia ibi medicina non ponitur īmediate ſuper neruum neqꝫ ad ipſum peruenit virtus niſi valde refracta: quia in talibus indiges vt virtus medicaminis maxime profundetur: poſſumus vti aceto: quoniā tūc nō nocet ratione ſue mordicationis ⁊ iuuat ad exiccationeꝫ quia ipſum exiccatiuum eſt: ⁊ ad penetrationem virtutis medicaminis. ¶ Deinde cum dicit. Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui. De cura Fen IIII. ¶ Et ſi neceſſaria eſt fortis caliditas: quā doqꝫ tunc neceſſaria eſt vt non ſit profun dans tantum: ſed vt frangatur ⁊ decline tur cum ea ex eo quod ei admiſceatur ad qualitatem vt calefaciat cum menſura et exiccet cum fortitudine. ¶ In parte iſta: quia dixerat ꝙ medicina vulnerum ner uorum debet eſſe equalis caliditatis: ita vt non mordicet modificat dictum ſuum: quoniam aliquando eſt neceſſa ria vehemens caliditas: ⁊ vult dicere ꝙ aliquando ē ne ceſſaria fortis caliditas in medicamine propter alteram duarum cauſarum aut quādo indigemus vt medicamē vehementer penetret ad profundum ſicut indigemus ī punctura. aut eſt neceſſaria propter refractionē virtutis aliarum rerum cum quibus admiſcetur. vt ſi ſint quedā res que ſint calide: aut minus frigide vel econuerſo: qua ſi conueniant neruis ⁊ volumus eas adminiſtrare: quia in eiꝫ reperiuntur alie virtutes conuenientes: tunc miſce mus res illas cum aliqua medicina ve hementer calida nam ex adminiſtratione eius fit medicina operans ẜꝫ ꝙ conuenit: ⁊ hoc vult dicere Auicē. ⁊ expoſitio eius perfe cte haberi poteſt ex his que dicta ſunt. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſi fuerit neruus detectus non ſuffi cit aliquid cui ſit acuitas omnino ⁊ ē no cumentum illius cum eo magnuꝫ: ⁊ ſimi liter ſi inuenerit medicamen aut pannuꝫ quod adminiſtratur ſuper vulnus cui ob uiat dum eſt frigidum actu: tūc leſio ner ui ab eo eſt vehemens: ⁊ quādo accidūt vulnera in neruis: tunc non oportet vt ꝓ perent ad incarnationem: ſed oportet vt incipiatur a ſedatione doloris vaporan do cum pannis calidis ⁊ cum oleis cali dis: ⁊ cum oleo on̄facino proprie: quoni am in ipſo eſt ſtipticitas quedam ⁊ cum adipibus iterum: ⁊ ſit eorum calefactio ſupra tepidum propter frigida: ⁊ ſimili ter ſit tua intentio in ſedatione apaſte ma tis. Et de illis que adminiſtrantur etiaꝫ tunc ſunt emplaſtra facta cuꝫ ſyrupo ace toſo ⁊ cum aqua cineris: ⁊ ex cibis ⁊ poti bus ſicut farina fabaruꝫ ⁊ herbi ⁊ ciceris ⁊ lupini amari: ⁊ ſauic ordei ⁊ alijs: īmo iſta iterum adminiſtrantur antequā apo ſtementur: ⁊ quandoqꝫ confert admini ſtrare illud quod eſt leue. Cum ergo fit ī eis illud ⁊ accidit ſecuritas ex ſuperflui tatibus que effunduntur per illud quod adminiſtratur de flebotomia ⁊ euacuati on: tunc incarna. ¶ In parte iſta cum oſtendit Auicenna in generali qualis virtutis debet eſſe medicina vulnerum neruorum oſten dit modum generalem quem obſeruare oportet in cura tione cuiuſcunqꝫ vulneris neruorum: nam oſtendit que eſt intentio generalis curatiua que habetur in vulneribꝰ neruorum in qua intentione eſt differens curatio vulne ris facta in neruo a curatione vulneris facta in carne: et oſtendit etiam in generali ẜm quem modum intentio il la perficitur: ⁊ tria facit primo enim in genere ipſe oſten dit que maxime debent caueri in eis. ſecundo in genere oſtendit que oportet obſeruari in ipſis. ſecunda ibi. Et quando accidunt vulnera in neruis. tertio quoddam qꝛ dixerat confirmat per illud quod experientia videtur ac cidere. tertia ibi. Et multotiens quidem cōuenit ⁊c̄. Qd̓ in prima parte dicit manifeſtum eſt ex his que dicta ſunt prius. Pars auiem ſecunda diuiditur in partes duas. in prima parte in generali oſtendit que eſt intentio curati ua que debet haberi in vulneribus neruorum. ⁊ etiaꝫ cū ꝗbus medicinis: ⁊ ẜm quem modum illa intentio perfici tur. ſecundo oſtendit que medicamina ſunt ad hoc con uenientia. ſecunda ibi. Et non ſedes dolorem cum aqua calida ⁊cͣ. Circa primam partem aduerte ꝙ intentio cura tiua que eſt in vulneribus neruorum eſt ad duo in gene re: nam vna intentio eſt ad incarnationeꝫ: ⁊ iſta intentio ſumitur ab eſſe vulneris: vnde vulnus eſt. ſecunda intē tio que habetur in eis eſt prohibitio ⁊ remotio accidenti um que conſequūtur ⁊ apta ſunt accidere ad talia vulne ra que accidentia maxime ſunt doloris vehementia apo ſtema ⁊ ſpaſmus: quia iſta accidentia ſunt moleſtiora qͣꝫ ſit vulnus: quoniam ex eis accidit interitus: ⁊ ideo eſt vt apparet tertio ⁊ quarto de ingenio ſanitatis ꝙ quando duo morbi coniunguntur ꝙ habemus diuerſas intentio nes: debemus incipere ab his que reſpiciunt illud quod eſt moleſtius: hinc eſt ꝙ in vulneribus neruorum pͥmuꝫ quod intendimus eſt ad ſedationem doloris ⁊ prohibitio nem apoſtematis ⁊ ſpaſmi ne accidant etiam ad remotio nem eorum ſi acciderint: deinde dum adeſt ſecuritas ne accidant oportet hec vulnera incarnare: ⁊ propter hoc dixit Auicenna. Et quando accidunt vulnera: tunc non oportet vt properetur ad incarnationem: ſed oportet vt incipiatur ⁊c̄. Et ſubdit poſtea infra: cum ergo ſit id ī eis id eſt ſecuritas ⁊c̄. tunc incarna. ⁊ hoc eſt primum quod Auicenna inſinuat. ſecundo inſinuat cum quibus perfici tur ſedatio doloris ⁊ prohibitio apoſtematis ne accidat: ⁊ per conſequens ſpaſmi ⁊ curationem eorum cum iam incipiunt accidere: nam ſicut Auicenna inſinuat in prin cipio iſtius.§. Sedatio quidem doloris ſit cum his que vere dicuntur ſedatiua doloris: hec aūt ſicut declaratum fuit ſupra in tractatu de vſceribus ſunt que calefaciunt tē perate ⁊ mollificant hec autem ſunt ſicut olea. calida adi pes ⁊ ſimiſia adminiſtrata ſub actu caliditatis: ⁊ hoc eſt quod dicit Galie. ſexta particula de ingenio ſani. Cunqꝫ talia cognoueris non ponatur in foramine pūcture me dicamen ſolidatiuum: ſed doloris mitigatiuum ⁊c̄. pro hibitio autem apoſtematis ⁊ ſpaſmi: ⁊ etiam remotio eo rum cum iam incipiunt accidere fit duplex: iſta eniꝫ aut acciderunt maxime ꝓpter doloris vehemētiā plus qͣꝫ ex aggregatione humiditatis retēte: ⁊ tunc ꝓhibitio iſtoruꝫ ſit cum predictis que dolorē ſedant ſic ꝙ prius premittā tur ea que humoreꝫ diſtrahunt ⁊ diuertūt ⁊ prohibent flu xum humoꝝ ad locum.ſ. flebotomia ⁊ ſolutio vētris: aut iſta accidunt pͥncipaliter propter aggregationē humidi tatis retente in neruo: propter quā accidit in neruo mul ar tēpletio: quare oportet vt adminiſtrētur ea que remo IIII Tractatus vulnerum neruorum uent humiditatē ⁊ virtutem habentē penetratiuā ad pro fundum ⁊ abſterſiuā ⁊ attractiuam humiditatis ad exte riora: cum hoc etiam ꝙ reſoluant poros memb̓ri aperiē do. ¶ Sed talia quidē ſunt emplaſtra facta ex farina faba rum ⁊ orobi ⁊ lupiuoꝝ ⁊ ordei ⁊ aqua cineris ⁊ cum ſiru po acetoſo qd̓ ſit ex melle. hec em̄ prohibent apoſtema ac cidere ab illa cauſa: ⁊ conferunt etiā quando accidunt. et hoc Aui. inſinuat in illa particula cum ſubdit. Et ſimilit̓ ſit intentio tua ⁊c̄. Ex quo manifeſtum eſt ꝙ cum in pun ctura ſit maxime aptitudo preueniēdi apoſtema ex aggre gatione humiditatis retente in loco ꝙ talia medicamina que fiunt cum ſirupo acetoſo ⁊ aqua cineris ⁊ farina oro bi ⁊ alijs de ſiccantibus maxime debent intelligi admini ſtrari in ipſa. In aperta aūt fiſſura quia plus accidit ex do loris vehementia melius eſt adminiſtrare illa que ſunt mollificatiua ⁊ calida temperate. ⁊ ideo Aui. in illa parti cula ſubdit poſtea. Et quādoqꝫ confert adminiſtrare illd̓ quod eſt leue ⁊c̄. id eſt quādoqꝫ ad ꝓhibitionē apoſtematꝭ et remotionē eius oportet adminiſtrare ea que ſunt leuia nō fortiter exiccatiua ⁊ attractiua: ſicut ſunt emplaſtra pͥ dicta: ⁊ hoc eſt ſpecialiter magis in vulneribus in quibuꝫ indigemus rumotione apoſtematis ⁊ mitigatione dolo ris qͣꝫ alia intētiōe: ſicut ſunt vulnera aperta ⁊ manifeſta. propter quod vſus illorū emplaſtrorū que ponit tutior ē in vulnere nerui habente cecitatē: ⁊ quando nō eſt dolo ris vehemētia: ſed plurima eſt repletio humiditatis ī ner uo. neqꝫ indifferēter in quocūqꝫ vulnere adminiſtrari oꝫ ſicut quidā faciunt nō diſtinguentes id dictis auctorum. ¶His ergo premiſſis facilimū eſt intelligere litterā Aui. Dicit ergo. Et quando ⁊c̄. cum alijs calefactiuis. intellige ꝙ ſi vulnus diſcoopertū eſt ꝙ nō debet poni intus quod putrefaciat ſicut iſte adeps: ſed extra in circuitu. Quādo autē eſt punctura poſſumus apponere vbicunqꝫ: quia ibi nō timemus ꝙ ex ipſo accidat neruo putrefactio: ſicut di ctum eſt prius auctoritate Gal̓. Et ſicut etiā infra Aui. in ſinuat: ⁊ cum oleo onfacino proprie. Oleum onfacinum dicitur eſſe oleum: quia fit ex oliuis expreſſis nō perfecte maturis: ſicut patet per Aui. ſecundo canone capitulo de oleo. modo hoc oleū ipſum aliqua caliditate participat licet modica. vnde eſt mitigatiuū doloris: ⁊ cum hoc etiā mollificatiuū eſt abſqꝫ hoc ꝙ humectat ſubſtantiam ner ui: quia ipſum ſiccitate aliqua participat et ſtipticitate. et ideo dixit Auicen̄. quoniā in ipſo eſt ſtipticitas. quaſi per hoc Auicen. volens innuere ꝙ participat aliqua ſtiptici tate non ſic humectat: quoniam humectatio eſt contraria ſubſtantie nerui. Iterum etiā ſtipticitas adiuuat inqͣꝫtum ẜm aliquid prohibet fluxum humorū ad locum. Intelli ge tamen ꝙ nimia ſtipticitas eſſet mala ꝓpter conſtrictio nem quam facit in poris. ⁊ ideo dicit in fine Auicen. ꝙ ſe des dolorem ipſorū cum aliquo ſubtiliū partium in quo non ſit ſtipticitas: aut ſaltem ꝙ non ſuperfluat. ¶ Secun do intellige ꝙ oleum quod adminiſtratur non debet eſſe nimis debilis caliditatis: quoniā hoc non eſſet ſufficiens. Unde licet Auicenna dicat oleum onfancinum: non intel ligas ꝙ hoc oleum onfancinū fiat ex oliuis multum acer bis: quoniam eſſet nimis ponticum ⁊ frigidum: ſed intel ligas ꝙ fiat ex oliuis vicinis maturitati. ideo Galienꝰ ſe xto de ingenio ſanitatis dixit. Sed locus ex oleo fomente tur mōſtrans ꝙ oleum frigidum corporis poros opilat et calidum diſſoluit ⁊ aperit. fugiendum eſt oleum ponti cum: quia illaudabile eſt. ¶ Tertio intellige ꝙ oleum qd̓ adminiſtratur ſiquidem adminiſtratur prīcipaliter gra tia ſedandi dolorem: tunc non debet eſſe nimis calidum neqꝫ vetus. hoc enim magis ſedatiuum doloris exiſtit. Si autem non ſolum gratia huius adminiſtratur: ſed etiam gratia diſſoluendi ⁊ aperiendi: ſic dicimus ꝙ in punctu ra tunc amplioris debet eſſe caliditatis ⁊ vetuſtatis. ⁊ hoc eſt quod Galienus dicit etiam ibi. bonum eſt autem vt ſit duorum vel trium annorum: eo ꝙ magis qͣꝫ recens diſſo lutiuum eſt. vnde quanto vetuſtiuꝫ tanto diſſolubiliꝰ erit. dolorem tamen nō adeo mitigabit. Et de illis que admi niſtrantur ſunt emplaſtra ⁊c̄. intellige ꝙ iſta emplaſtra vt dictum eſt maxime conueniunt quando cōuenit remo tio apoſtematis contingentis plus ex aggregatione retē te humiditatis in neruo abſqꝫ magno dolore ſicut eſt in punctura: aut aliquādo ſicut eſt in fiſſura manifeſte in qua neruus eſſet repletus humiditate. propter quam etiam vi detur tendere in putrefactionem. tunc enim maxime illa conueniunt. Quecunqꝫ alia que dicit manifeſta ſunt ex predictis. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et non ſedes dolorem eorum cum a qua calida omnino immo cum oleo ſub tilium partium in quo non eſt ſtipticitas calida vſqꝫ ad terminum non ſuperfluū: calidum enim ſuperflue ⁊ frigidum non conueniunt ei. ¶ In parte iſta Auicenna oſtendit qualia ſunt medicami na que non conueniunt ad ſedatōnem doloris eorū: quia enim dixerat ꝙ debentur ea que cale faciunt ⁊ molliunt: vult oſtendere qualia mollitiua cōueniunt. non enim cō ueniunt mollitiua pure humectantia ſicut eſt aqua cali da: quoniam illa putrefacereūt ſubſtantiam nerui: ſed de bent eſſe mollitiua que ad ſiccitatem vel humiditatem tē peratam declinent: ſicut eſt oleum calidum ſubtiliū par tiū: ⁊ in quo tamen nō ſit ſuperfiua ſiccitas. Deīde cū dic̄: ¶ Et multotiens quidē contingit ꝙ vul nus iam appropinquat ſanitati et nocet ei frigus et fit vehemens dolor ⁊ redit le ſio: quare fit neceſſarium vt ſuccurratur ſtatim cum ſedatione et cum oleis calefa ctis embrocando cum eis. ¶ Id quod dixerat demonſtrat ex eo quod experientia vi detur contingere. Dixerat enim qualiter omnia medica mina debent neruis ſub actu caliditatis approximari: et ꝙ vehementer caueantur a frigido: ⁊ ideo oſtendit qua liter frigidum nocet neruis: ⁊ quomodo id nocumentuꝫ remouetur per ea que calefaciunt. Et manifeſtum eſt id quod dicit ex predictis. ¶ Qd̓ ſi neruus ille fuerit diſcoopertus et fuerit inciſio in longitudine: tunc ſtu de vt cooperias ipſum carue et pone ſuꝑ ipſum medicinas pungitiuas quas dixi mus. Et ſtringe ipſum cum pannis lon gis ſtrictura colligente ⁊ aggregāte ſem per rem magnam loci ſani. ¶ Cum docuit Aui. modū curatiōis vulnerū neruorū ī ge nerali: ⁊ on̄dit ī gnͣali qͣlis v̓tutꝭ debēt eē medicamīa net uoꝝ: ī ꝑte iſta docet Aui. modū curatōis vulneꝝ neruoꝝ ī ſpāli ẜm diuerſitatē vulneꝝ q̄ fiūt ī eis. ẜm em̄ ꝙē diuer ſa cauſa ⁊ eſt aptum accidere apoſtema et ſpaſmus ī vno modo vulneris: ẜm hoc diuerſificatur curatio. ⁊ ēt ẜm ꝙ Fen De cura. IIII in vno modo vulneris eſt maior ſuſpitio ⁊ in alio minor: ẜm etiam hoc diuerſificatur modus curationis. ⁊ ſic pro cedit. quia in prima parte facit quod dictū eſt. ſecūdo po nit quoſdā canones qui obſeruari debent in adminiſtra tione medicaminis taliū vulnerū. ſecunda ibi. Et oportet vt obſerues. Prima in tres. Primo ponit curam vulnerꝭ facti in neruo qd̓ eſt aperta fiſſura ẜm longitudinē. ſecur do ponit curā vulneris facti in neruo qd̓ eſt aperta fiſſu ra ẜm ſatitudinem. tertio ponit curam vulneris quod eſt punctura. ſecunda ibi: Si autem diſrumpatur in latitudi ne. tertia ibi: Cum ergo eſt in eo ſtrictura ⁊cͣ. ¶ Circa pri mam partē intellige ꝙ iſte modus curationis quē ponit debet intelligi fieri quādo.ſ. ſumus ſecuri ne accidat apo ſtema: ⁊ quādo etiam ſedata eſt doloris vehemētia. tamē quia in vulnere iſto nō eſt multa ſuſpitio propterea: quia in tali vulnere nō accidit multa leſio in neruis: ſicut dcm̄ eſt prius: iccirco Auicen. ſolum expreſſit modum curati onis qui debetur vulneri ratione vulneris vt eſt factum in neruo. Secundo intelligit cum dicit: Et pone ſuꝑ ip ſum medicinas pungitiuas quas diximus: ꝙ hoc non de bet intelligi ſicut ſonat ſuperficies verboꝝ: quia dictum ē prius ꝙ debet caueri medicamen pungitiuū ⁊ mordifica tiuum in vulnere neruoꝝ: ⁊ precipue quando neruꝰ diſ coopertus eſt. ſed expone ꝙ aut per medicinas pungiti uas ip̄e ītelligit medicinas exiccatiuas vehementer: qm̄ tales medicine competūt in vulnere nerui reſpectu vul neris facti in mēbro carnoſo: quia neruus eſt ficcior mul to plus qͣꝫ caro. Aut intelligit ꝙ adminiſtrent̉ medicine pungitiue nō ſole: ſed cōmixte cū eo quod remouet mor dicationem ip̄arum ⁊ reducit eas ad temperamētū ſicut eſt oleum. ſicut ſupra dictū eſt pͥmo cap̄. Et conſtringe ip ſum ⁊c̄. Hoc enim eſt dicere: ſtringe hoc vulnus cum li gamento quod reuoluatur ſuper magnā partē loci ſani. Quō autē iſta ligatura fiat que fit ad incarnationē: dictū eſt ſupra in capitulo de cura vlceꝝ. ⁊ etiam in capitulo de qualitate ligandi vulnera: vnde hic non eſt neceſſe repe rire. ¶ Deinde cum dicit: Si aūt diſrūpat̉ in latitudine tunc ne ceſſarium eſt ſuere ipſū ⁊ nō cōglutinat̉. ¶ In iſta parte ponit curā vulneris quod eſt aperta fiſſu ra facti in neruo per latū. Et duo facit. Primo ponit mo dum curationis illius quod fit in neruo per latum exquo in toto neruus inciditur. ſecūdo ponit modū curationis per latum in quo neruus ex toto non inciditur. ſecunda ibi: Et quando properat res. ¶ Circa primā partē intelli ge ꝙ iſte modus curationis quē ponit per ſuitionem vul neris eſt conueniens vulneri in quo ex toto incidit̉ ner uus. Dicit em̄ Galie. ſexto de inge. ſani. et dictū eſt prius ꝙ ſi neruus ſit ex toto inciſus ⁊ ſeꝑatus: eger nullaꝫ ſuſp tionē ⁊ timorem habebit. Et ꝓpter ea curabitur illud vul nus ſicut curantur alia vulnera ſimplicia per incarnatio nē ⁊ ſuitionē: membrū tn̄ qd̓ motū recipiebat ab illo ne uo ip̄m ꝑdit. ⁊ iō gloſa dictū Aui. Si aūt neruus diſrūpat̉ in latitudine ſupple ex toto: tūc neceſſariū eſt ſuere tpm: nō intelligo neruū: qꝛ neruus nō ſuitur: quia nō eſt vnibi lis per ſuitionē ſic ut caro: ꝑꝑ modū ſub̓e quā hꝫ. Sed ex pone neceſfariū eſt ip̄m ſuere.i. tale vulnus: ⁊ ſi non ſuꝑ ple ſuitur: nō conglutinat̉.i. nō incarnat̉ hoc vulnus. nō em̄ in tali vulnere ꝓpter multā ſeꝑationē partiū ⁊ diſtan tiā que ſit in ip̄o qn̄ inciditur neruꝰ ex toto ꝓpter multam cōtractionē partiū nerui que cōtrahūtur eſt poſſibile fieri incarnationē ſolū cū mō ligature: ſed oꝫ ſuere vt ꝑtes īde melius poſſint cōduci ⁊ ſeruent̉ cōducte. ⁊ iō ſi nō fiat ſui tio nō cōglutinatur: ſed tranſibit in vlcus qd̓ poſtea diſta bit tꝑe lōgiori ad cōſolidationē. Uel pōt exponi. ꝙ ſi non ſit hoc nō cōglutinat̉.ſ. neruus inciſus: quaſi ꝑ hoc velit dicere ꝙ tale vulnus debet ſui: qm̄ ꝑ ſuitionē ꝑtes nerui inciſi melius adinuicē vniūtur. vn̄ in corꝑibꝰ in quibꝰ po teſt reſtaurari vera ſol̓o cōtinuitatis inneruis ꝑ ſuitiōem talis vulneris poterūt partes nerui vniri. Si aut non fiat ſuitio: qꝛ ꝑtes iſte multū abinuicē diſtant ꝑꝑ cōtractiōem ipſaꝝ nō vniētur adinuicē. ⁊ iſto mō legēdo nō haberet hoc locū niſi in quibuſdā corꝑibus puerilibꝰ exn̄tibꝰ in etate puerili: ſicut ſupra dictū fuit in capitulo de vulneri bus. nā ⁊ in̄ alijs corꝑibꝰ ⁊ ſi ſuatur hoc vulnꝰ: tū ſol̓o cō tinuitatis in neruo nō vere reſtauratur. ¶ Deīde cū dic̄: ¶ Et ſi qn̄ ꝓperat res et times putrefa ctione ſuccurre qͣꝫtū tibi ē poſſibile. Qd̓ ſi apoſtemet̓ ⁊ adueniat frigus: ꝓueniet ei ſpaſmus: et putrefactio cōtrahit mem brū: qua ꝓpter nō oꝫ vt īcarnet̉ caput vul neris: neqꝫ colligatur niſi poſt ſanitatē. ¶ Ponit Aui. modū curatiōis vulneris qd̓ fit ꝑ latū qn̄ nō ex toto neruꝰ inciditur. ⁊ dicit. Et qn̄ ꝓꝑat res ⁊c̄..i. ꝙ qn̄ vulnꝰ ē tale ꝙ ad ip̄m ꝑueniatur euētꝰ rei.i. ap̄atis ⁊ reple tionis multe in neruo ꝑꝑ vehemētē dolorē: ⁊ ex hͦ etiam ti metur ne accidat putrefactio in neruo ꝑꝑ hūiditatē attra ctiuā replentē neruū. ⁊ hͦ ꝗdē timet̉: ſicut. sͣ. apꝑuit in vul nere nerui qd̓ ſit ꝑ latū qn̄ nō ex toto incidit̉ neruꝰ ſuccur re qͣꝫtum poſſibile ē.i. tūc intēde priuꝫ ad ea que ꝓhibent aduētꝰ iſtoꝝ: ⁊ ſic in tali vulnere nō oꝫ ꝓcedere ſtatim cū his que incarnāt ⁊ adiuuāt ꝑtes vulueris: ſed pͥus oꝫ ꝓhi bere aduētꝰ iſtoꝝ vel remouere ip̄a ſi incipiūt appere. ꝙ ꝓ qꝛ: qꝛ ſi ap̄at̉.ſ. tale vulnꝰ: ⁊ adueniat ei frigꝰ ⁊ putrefa ctio cōtrahit̉ mēbrū: ⁊ ꝑdit motū ſuū: qꝛ qn̄ adueniūt ſibi illa: aut ex toto ſperāt̉ ſicut ſi putrefiat: aut necͣriū eſt nos ex toto incide̓ vt ꝓhibeamq aduētū ſpaſmi: ſic̄ dcm̄ fuit pͥ in cap̄. alio. hec aūt ē cā qͣre remanet mēbrū cōtractū ſine motū. ⁊ iō ſubdit Aui. Quaꝓpter nō oꝫ vt incarnet̉ ⁊c̄. ni ſi poſt ſanitatē.i. niſi poſtqͣꝫ locꝰ ſanꝰ ē totꝰ ab illis accn̄tibꝰ que ſuſpectiora ſūt qͣꝫ ſit ip̄m vulnꝰ. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cum ergo eſt in eo ſtrictura ampliet̉: quoniā illud perducit ad putrefactionē vulnerū per illud quod aggregatur ī eis de viris et alijs: et cum hoc dolor ſit ve hemens: quare nō oportet vt incarnetur om̄ino niſi poſtqͣꝫ exiccatur exiccatione decenti: ⁊ ſecuritas fit ex omni apoſtema te ⁊ putrefactione. Et propter illud opor tet vt ſoluatur ſtrictura ſuper medicamē et medicamen vt feſtinet̉ ex alio. Et for taſſe ſoluitur in dic: aut in nocte bis: aut ter. Et fortaſſe eſt neceſſariū vt facias il lud iterū in nocte illius dici: aut die illiꝰ noctis ſi fuerit in longitudine: et proprie quando illic eſt mordicatio. Qd̓ ſi nō fue rit tunc neceſſitas illius erit minor: et ſuf ficiet bis facere illud mane et veſꝑe. ¶ In parte iſta Aui. ponit curā vulneris ſiue modū curati onis que debetur vulneri quod eſt punctura. et patet qꝛ dicit. Et propter illud.ſ. vt ſtrictura ſuper medicamen: et medicamen.i. vt reiteratio fiat ligature: ⁊ remoueat̉ me dicamen: ſicut patei per ea que dicit. Et ꝓprie quādo eſt illic mordicatio.i. quādo ſentitur poſt medicamen appo Tractatus IIII vulnerum neruorum I17 ſitum mordicatio. hec em̄ mordicatio eſt propter ſaniem aggregatam circa orificiū quā medicamen attraxit: vnde ne ſanies ibi remaneat oportet deſiccare ⁊ abſtergere ſa niem: ⁊ deinde apponere medicamen. Et ex hoc habet̉ manifeſte ꝙ aggregatio ſaniei facit neceſſitatē vt medica men in die ſeptus renouet̉ ſuper vlcus. ¶ Deinde cū dic̄. ¶ Et oportet vt obſerues ī medicinis eo rum ne calefaciant vltra qͣꝫ ſit neceſſe ne qꝫ abbreuietur in calefactione neceſſaria et ſimiliter in abſterſione ⁊ exiccatione ⁊ in contrario vtriuſqꝫ. Cum ergo viderꝭ quod iam calefactū eſt: tunc infrigida ip ſum.ſ. membrū cum menſura que minu at additionē ab eo quod eſt neceſſarium. Et quandoqꝫ experiunt̉ cerata facta cuꝫ euforbio ſuper crus hominis ſani ſimilis īfirmo in cōplexione ſua et ipſius forma et conſiderat̉ an ſuꝑfluant in calefactiōe eius: an non calefaciant ipſum in aliquo de quo ſit curandū: aut calefaciant ipſuꝫ calefactione tēperata: et tūc ẜm illā quan titatem poſtea adminiſtrant̉ ſuper infir mum: et experiunt̉ ſuper ipſum ſecundo verū vt exper iātur ſuper alium de illis q ſimilantur ei in primis eſt melius vt non ſit neceſſaria in experientia eorum ſuper ipſum alteratio plurima. ¶ In parte iſta ponit quoſdā canones obſeruandos in ad miniſtratione medicaminū in vulneribus neruoꝝ. ⁊ duo facit. Primo ponit quoſdam canones ſpeciales circa ad miniſtratione medicinarū que ſpecialiter adminiſtrant̉ in punctura: ⁊ circa adminiſtrationē etiam medicaminū que adminiſtrant̉ in aperta fiſſura. ſecūdo ponit canoneꝫ generalē in omni vulnere neruoꝝ circa adminiſtratiōeꝫ cuiuſdā medicaminis ſpecialis. ſecunda ibi: Et de eo qd̓ rectum eſt. Prima in duas. Primo ponit quendā canone circa adminiſtrationē medicaminū que ponunt̉ in pun ctura. Secūdo ponit quoſdā can̄. circa adminiſtrationeꝫ medicaminū que ponuntur in manifeſta fiſſura. ſecunda ibi. Et cum hoc toto. Prima in duas. primo ponit cano. quē obſeruare oportet in virtutibus medicaminis qd̓ po nitur in punctura. ⁊ docet corrigere peccatuꝫ quod aliqn contingit ex approximatione medicaminiꝫ circa hoc. Se cundo circa hoc exponit experientiā quandā per quam docet cognoſcere conuenientiā. ⁊ incōuenientia talis me dicaminis qd̓ approximatur. ſecunda ibi: Et quādoqꝫ ex periunt̉ cerota ⁊cͣ: Que dicit in his partibꝰ manifeſta ſūt. Non em̄ eſt noſtrū ꝓpoſitum verba que per ſe poſſunt ī telligi exponere. ¶ Deinde cum dicit: Et cum hoc toto cum neruus eſt diſco opertus et vulnus amplū valde non ſuf fert aliquid valde calidū ſicut eūforbiuꝫ et ſulphur et eis ſimilia: īmo indiget me dicamine quod eſt ſicut tutia: et iterū me dicamine facto ex calce abluta ablutione vltima in hora vna. Et oportet vt ſit oleꝰ um quod adminiſtrat̉ in ceratis eius et eius linimentis ſicut oleū roſa. et myrti num quod nō tetigit ſal: et glutinum īte rum quando adminiſtratur in iſtis medi cinis oportet vt ſit ablutum. et mel iterū oportet vt ſit ablutum: et tutia oportet vt ſit abluta: et nō oportet omino vt ſit in eiſ de acuitate et mordicatione. Et ſi fuerit in eis ſtipticitas parua in curatione diſ cooperti: licet cū virtute reſoluente ſine mordicatione et proprie quando infir mus eſt debilis complexionis. ¶ In parte iſta ponit can̄. qui obſeruari debet circa admi niſtrationē medicaminū in vulneribus neruoꝝ que ſunt aperte fiſſure. ⁊ tria facit. Primo ponit can̄. circa ea que eis cōueniunt ratione vulneꝝ vnde vulnera ſunt neruoꝝ Secūdo ponit can̄. quem ex dictis infert circa ea que eis conueniunt. Tertio oſtendit quales ſunt medicine ad qͣs poſſumus tranſcēdere quādo in eis queritur fortis ⁊ ve hemens exiccatio: aut vehemens ⁊ fortis abſterſio. ſecū da ibi: Membra itaqꝫ digniora. tertia ibi. Ꝙ ſi fuerit illic virtus aliqua. In prima parte intentio Aui. in genere nō eſt aliud dicere niſi ꝙ medicina que conuenit vulneribꝰ diſcoopertis debet eſſe deſiccatiua fortiter abſqꝫ mordica tione et cum aliquali abſterſione. ⁊ quia vehementer ca lida ſicut euforbium mordicant: iccirco talia eis nō con ueniunt. ⁊ quia etiam maxime debent eſſe remota a mor dicatione: iccirco bonū eſt vt medicamina que in eis ad miniſtrantur ſint abluta: quoniā per ablutionē remouet̉ ab eis pars acuta in qua exiſtit mordicatio. ¶ Caue tamē circa hoc vt ea que abluuntur bene exiccentur ad ſolem vt nō remaneat cum eis aquoſitas: quoniā ipſa eſt vehe menter neruis nocitiua: ſicut dictum eſt prius. Et propte rea quia ſic timetur de nocumēto aque. hinc eſt etiam ꝙ aliquando abluimus cum aqua maris: aut cum lixiuio: quoniam non ſunt putrefactiua: neqꝫ ſic neruis nocitiua. Oleū autē quod adminiſtratur in cerotis iflorum nō de bet eſſe caliditatis quaſi alicuius: ſed plus debet declina re ad ſiccitatem cum aliquali ſtipticitate: ita tamen vt nō ꝓhibeatur reſolutio a medicamine. Et propter ea oleum bonum ad hoc eſt oleū rōſeum ⁊ myrtinū oleum ſine ſa le: quoniā ſal nō eſt cōueniens cum mordicet. Dixit autē ſignāter de oleo ro. quod adminiſtratur in cerotis: quia de oleo quod adminiſtratur gratia ſedandi doloreꝫ: hoc verum nō eſſet: immo oportet ꝙ tale oleum ſit calidum mollitiuum: vt dictū eſt ſupra. ſed tale oleum nō admini ſtratur intus in vulnere: ſed circa partes circūſtantes. ſe dato autē dolore debent adminiſtrari medicamina exie catiua modica caliditate participantia. ⁊ propterea oleū quod adminiſtrat̉: tunc nō adminiſtratur niſi gratia vt ad miſceatur cum alijs medicinis vt fiant vnguenta ⁊ cero ta. hoc aūt melius eſt qd̓ ſiccitate aliqua ⁊ ſtipticitate par ticipet: ſicut eſt oleū roſeū ⁊ myrtinū. ¶ Deinde cū dic̄. ¶ Membra itaqꝫ digniora elongari a frigido et aquoſitate et ventoſitate vl̓ vn ctuoſitate et eis ſimilibꝰ ſunt cuꝫ ſunt diſ cooperta: non em̄ eſt eoꝝ nocumentum in diſcooperto cui obuiat et quod ledūt De cura vul. ne r. Fen IIII ſicut eſt eorum nocumentū in eo cui non obuiat niſi parū et nō obuiat niſi ei quod continet ipſum et ipſum ſequitur: et ſi nō fuerit excuſatio tunc ẜm ꝙ diximus. ¶ In parte iſta Aui. ponit alium canonē circa ea que eis non cōueniunt: ⁊ iſte canon ex dictis infertur. Manife ſtum eſt enim ꝙ ea que ſunt nocitiua neruis plus nocent quādo ad ip̄os immediate perueniunt ⁊ eos contangūt qͣꝫ quādo non perueniunt ad ip̄os immediate. nunc autē quādo nerui ſunt diſcooperti hoc eis accidit citius: non autē ſic quādo non ſunt diſcooperti. quare ⁊cͣ. hoc eſt qd̓ vult dicere Auicēna. Et ſubdit. Et ſi non fuerit excuſatio non refertur hoc ad frigida ⁊ aquoſa: ſed refertur hoc ad vnctuoſa ſicut ad oleum: vnde expone. Et ſi non fuerit ex cuſatio: ſupple ad adminiſtrandū oleum.ſ. propter dolo rem aut propter ſubtiliare medicinas: tunc ẜm ꝙ diximꝰ ſupple adminiſtretur: quia cum adminiſtret̉ in circuitu membri vulnerati quādo adminiſtratur gratia ſedatiōis doloris: aut adminiſtratur permixtum cum eis que reſi ſtunt qualitati humectanti quādo adminiſtrantur gr̄a al terius intētōis: ſicut dictū fuit ī pͥmo cap̄. ¶ Deīde cū dic̄. ¶ Qd̓ ſi fuerit illic virtus aliqua in crea tione tunc nō erit malum ſi adminiſtres trociſcos de colcotar: et trociſcos andro nij et praſſium cum vino cocto: aut cum oleo: in hyeme quidem cum oleo ſubtili: ſed in eſtate cum oleo ro. et thus et gluti num albotin et albezard cum quantitate minore qͣꝫ de medicinis diſcooperti. ¶ In parte iſta Aui. oſtendit ad quas medicinas liciiū eſt tranſcendere quādo querimus multā exiccationē aut ab ſterſionem. ⁊ dicit. Ꝙ ſi fuerit illic virtus aliqua in cura tione: hoc eſt dicere: ſi in modo curationis noſtre fuerit neceſſaria virtus.i. fuerit neceſſaria fortior virtus: vt quia ſit neceſſariū fortiter exiccare: vt propterea: quia vulnus eſt in membro ſicco: ⁊ in corpore ſicco: ⁊ cum hoc ſūt ibi humiditates multe: aut neceſſartū ſit fortiter abſtergere. propter eandē etiā cauſam non eſt malum ⁊c̄. q. d. tunc ſi queris exiccationē vehementē potes peruenire ad admi niſtrandū trociſcos de colcotar qui ſunt trociſci quaſi ſi milati in virtute emplaſtri quod dicitur dyapalma tro ciſcos andaron. Si autem queris vehementē abſterſionē potes adminiſtrare praſſium coctum cum vino aut cum oleo: vt oleo oliue in hyeme: ⁊ oleo ro. in eſtate: quia pro pter caliditatē aeris indicatur vt nō ſic oleū calidū admi niſtretur. aut potes adminiſtrare thus ⁊ glutinū albotir ideſt terbentinā: ⁊ albezedar.i. galbanum cum quantita te minori qͣꝫ de medicinis diſcooperti. q. d. adminiſtrētur illa in minori quātitate qͣꝫ alie medicine que dicte ſunt cō petere vulneribus nerui diſcooperti. ⁊ hoc ideo: quia vt dictum eſt nerui cum ſint diſcooperti non ſic ſufferūt me dicamīa fortia: ⁊ ideo ſi peruenimꝰ ad aliqua adminiſtrā dum que ſint aliquantulū fortia debent adminiſtrari in modica quantitate vt non accidat ex eis mordicatio et le ſio in neruo. illud vult dicere Aui. in hac parte lꝫ obſcure loquatur: ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de eo quod rectū ē qualiacūqꝫ ſint vulnera eſt vt ponat̉ ſuꝑ medicamē me thahazalenis infuſus in oleo. ¶ In parte iſta Auicen̄. ponit quendā canonē generalem qͣꝫtum ad adminiſtrationē alicuius medicaminis quod competit in vulneribus neruorū omnibus. Cauſa autem quare uilius medicaminis conuenientia eſt in quolibet vulnere ſiue ſit pūctura ſiue fiſſura eſt: quia ſaltem in pͥn cipio bonum eſt intendere in quolibet ad mitigationem doloris: propter ea quia vulnera neruorum qualiacunqꝫ ſint eſt aptus conſequi dolor vehemens. Nunc a utem hoc medicamen ipſum eſt mitigatiuū doloris cum ſit me dicina calefaciens temperate ⁊ mollitiuū aliquantuluꝫ: talia autē ſunt mitigatiua doloris ſicut habitū eſt prius: propter quod illud medicamē in prīcipio adminiſtrare e cōueniens in quocunqꝫ vulnere: quodcūqꝫ ſit illud me dicamen. Merahazalon ideſt lane ſucide vel lana iſopi quod idem eſt. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſicut neruus diſcoopertus eſt digni or alijs neruis vt alleuiatio fiat in eo: ſi militer ligamenta que naſcuntur inter oſ ſa ſunt figurarū digniorum vt operetur ſuper ea cum medicamine forti. Ligamē ta autem que continuantur cum lacertis ſunt inter vtraſqꝫ res. ¶ In partē iſta Aui. cum poſuit modū curationis valnerū neruoꝝ cōprehendendo ſub neruis chordas comparat modum curationis vulneꝝ neruoꝝ ad vulnera ligamen torum: ⁊ cum hoc oſtendit quis ē modus curationis vul nerum que in illis accidūt. et patet quod dicit ex his que dicta ſunt prius. Ligamenta autē que continuātur lacerti ſunt omnino inter vtraſqꝫ res.i. inter vulnera neruorum et inter vulnera ligamentoꝝ que coniungunt oſſa adin uicem: ⁊ ſic etiam modus medicaminis eoꝝ eſt medius. et totum hoc quod dicitur hic manifeſtum eſt ex his que dicta fuerūt circa finē pͥmi capl̓i. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de vulneribus a quibus neceſſe eſt magis elōgare aquā eſt vulnus nerui: et ſimiliter frigus qͣꝫuis minoret̉: tamen eſt de rebus nocibilioribus ei: et oleū iterū nocet: et nō eſt niſi apud ſedationē dolo ris calidū. Et nō oportet vt abluat̉ vul nus neqꝫ cum aqua neqꝫ cū oleo: immo ſollicitus ſis vt abſtergas humiditatem cum pānis: aut lana ī fine lenitatis: neqꝫ etiā cum vino cocto niſi ſis ſecurus a no cumento humiditatis eius. Et quando exigit aliqua egritudinū vt ſuper ipſam ponatur et ꝓprie ſuꝑ illud quod ē diſco opertum oleum: tunc oportet vt tranſeat ſuper ipſum in primis vinum coctū dein de oleum. Inquit Gal̓. Accidit cuidam homini punctura cum ferro minuti capi tis et diſrupta eſt cutis et continuata eſt quihuſdam neruis manus eius. medicꝰ ergo poſuit emplaſtrū quod iam exper tus fuerat in incarnatione vulnerū ma gnoꝝ in carne: quare apoſtematus eſt lo eus. Et poſtqͣꝫ apoſtematus fuit poſuit IIII Tractatus De cura vul. ner. et vlce. deſuper medicinas mollificātes ſicut em̄ plaſtꝝ de farina tritici ⁊ aqua ⁊ oleo: qͣre putrefacta ē manus hoīs ⁊ mortuus eſt. ¶ In parte iſta Aui. oſtēdit qualia medicamina conueni unt in vulneribus neruoꝝ. ⁊ oſtendii ex dictis qualia ma xime in eis debent caueri. ⁊ totum hoc manifeſtū eſt ex di ctis prius. et pͥmo facit hoc. ſecūdo idem quod dixerat af firmat per quedā experimenta Galie. ſecunda ibi: Inꝗt Gal̓. ⁊cͣ. Qd̓ dicit in oībꝰ ꝑtibꝰ patet. ¶ Deinde cū dicit. ¶ Et quādo accidit ſpaſmus ex vlceribꝰ in eis tunc de eo quod neceſſariū eſt ſi iā ſtricta fuerit fiſſura cutis eſt vt aperiatur et adminiſtrent̉ medici ne cōferentes il lis vlceribus exiccātes ea ſubtiles valde. Et vt ſit ſollicitudo in hoc vt perueniat ad ꝓfundū. Et quādo eſt vulneris diſru ptio et punctura et nō eſt apoſtema: tunc curatio eſt curatio localis. Et oportet vt ſit fortioris caliditatis ⁊ fortioris exicca tionis qͣꝫ illud quod adminiſtrat̉ ſuꝑ ſciſ ſuram: quoniam illud penetrat ad egri tudinem facilius. ¶ In parte iſta componit modū curationis vulnerū ner uorum per quem docuit prohibere ne eis ſuperueniāt ac cidentia moleſta ſicut ſpaſmus ⁊ apoſtema. ponit modū curationis per quem docet remouere iſta cuꝫ accidunt. ⁊ duo facit hic. quia primo facit hoc. ſecundo oſtendit quid fiendum cum accidit apoſtema. ſecunda ibi: Et cū dolor facit accidere ⁊c̄. In prima parte quia ſpaſmus maxime accidit ex retētione humiditatis in neruo que non poteſt reſpirare ad extra: ⁊ hoc maxime accidit in punctura. ic circo Aui. hunc modū curationis ſpaſmi applicat ad pū cturam. Primo ergo dat modum cōuenientē curationis huius qͣꝫtum ad localia que debent adminiſtrari in ipſa. ſecundo qͣꝫtum ad modū diete quē obſeruare oportet. ſe cunda ibi: Et oportet vt ſit ⁊c̄. Quod in prima parte dicit notum eſt ex p̄dictis: Dicit ergo. Et quando accidit ſpaſ mus ⁊c̄. quoniā vulnus eſt diſruptio ⁊ punctura.i. eſt di ruptio que eſt punctura. Et nō eſt apoſtema: tunc curatō eſt cura localis quia tunc ſolū oportet intedere ad ea que cōueniunt vulneri vnde vulnus eſt nerui. nec oportet ali am intentionē habere que reſpiciat accidentia vulneris hoc vult dicere. Reliquum qd̓ dicit planū eſt. Tūc cū dic̄ ¶ Et oportet vt ſit regimen vulnerati in neruis ſubtile ⁊ vt ſit in vltīo ſubtiliatōis. ¶Oſtendit qualis modus diete conuenit quando ſuꝑue nit vulneri accidens moleſtum quod eſt ſpaſmus. debet enim eſſe regimē ſubtile in vltimo ſubtiliationis: quoniā tale accidens facit egritudinē peracutā materialē in qua competit dieta vltima tenuis: ſicut oſtēſum eſt in pͥmo re giminis acutoꝝ in pͥma particula affor. Et intellige ꝙ ta lis modus dietationis nō ſolum obſeruari debet quādo ſuperuenit accidens moleſtum: verumētiā debet obſer uari ne adueniat. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et cum dolor facit accidere apoſtema tunc neceſſariū eſt dare cibum: ⁊ proprie quādo vulnera ſunt in latitudine: nā ne ceſſaria eſt flebotomia vene ſine ſollicitu II8 dine et ſine timore ſincopis. verbi gratia et oportet vt ſit ſtratus eiꝰ humidus. Et obſerues mēbra ꝓpinqua vulneribꝰ cuꝫ inunctione: et ſimil̓r caput eius ⁊ collū ⁊ ſubaſcellas ip̄ius cum inunctione ſi fue rit vulnus in ſuꝑioribus: ⁊ ſimil̓r pectinē et inguina et ꝓprie ſi fuerit vulnus in in ferioribus et partibus cruris. ¶ Oſtendit modum qui cōuenit quando ſuperuenit apo ſtema: ⁊ omnia que dicit ſunt nota ex predictis ſi ip̄a bene conſideres. non em̄ eſt vtile idem multotiens reiterare. Sed id verbum quod dicit in principio: ⁊ quando dolor facit accidere apoſtema: tunc neceſſarium eſt dare cibuꝫ ſcꝫ talem quē diximus: vtputa qui ſit vltime tenuis: quo niam et in hoc conuenit etiam dieta que eſt vltime tenuis aut propinqua ſit illi donec apoſtema ſedetur. vnde non intelligit ꝙ ſit neceſſarium dare cibum ſicut videtur lr̄a ſonare: ſed expone vt iam dictum eſt. ¶Medicine vulneꝝ neruoꝝ ⁊ vlceꝝ ipſoꝝ. Capͥ. iij. Lutinū albotin eſt de melioribus medicinis vulneꝝ neruoꝝ: verū illis qui ſunt ſicut infantes et mu lieres ⁊ cuius complexio eſt vehemētis humiditatis ſufficit quod eſt ſicut gluti num albotin ſolū puluerizatū cum pauco oleo quod ip̄m leniat ⁊ viſcoſum faciat ſi fuerit ſiccū et reſina loco eius. In illo au tem euius complexio eſt ſiccior ⁊ caro du rior oportet vt miſceat̉ cū eo eūforbiū: et quod eſt ei ſimile aut vetus aut reces aut parū aūt multū ẜm cōplexionē corporis et eius calefactionē. Et ſit ſumma eiꝰ qd̓ datur de forti recēti. xij. ꝑs kerat: aut de glutino albotin: aut eī ſimili ſit tertia ꝑs kerat: aut eius cum quo miſcetur. Et qn̄ qꝫ admiſcet̉ ei preter eūforbiū de lacte ti timali qm̄ ē mirabile: ⁊ de aſſa ⁊ de ſera pino ⁊ de oppoponaco: ⁊ qd̓ ē debiliꝰ.ſ. baurach ⁊ ſpūma eius: ⁊ ſulphur calefa ctum cum oleo ẜm quātitatem ſorditiei balnei ⁊ flos lapidis aſſus et omne attra ctiuum humiditatum ad exteriora et dra gantū iterum ⁊ cinis purgationis eris et cōglutinatio auri: ⁊ fortaſſe nō reperitur in principijs vulnerū neruorum niſi fer mentum et adminiſtrat̉ et confert eis et attrahit ex profundo attractione hona: ⁊ multotiens ſumat̉ cum ſorditie vaſorum apum cum nō eſt preſens euforbiuꝫ: aut farina lolij cum aqua cineris emplaſtra De cura vul. ner. Fen III ta: et adminiſtratio glutini albotin ē me lior res cum qua incipitur: et poſt ipſum ſicut emplaſtrum baſilicon confortatum cum eo cum quo oportet vt confortetur de illis que dicta ſunt: ⁊ fortaſſe permiſce tur cum ceratis et calefacit ea. et oportet vt ſit ablutum: et quod eo melius eſt: ⁊ il lud quod eſt ablutum cuꝫ aqua maris in ſole calido: et qͣꝫto plus abluitur fit ma gis iuuatiuū. Et de medicinis bonis eſt medicamen. Galie. compoſitum ex cera ⁊ euforbio ⁊ pice et oleo groſſo: et de vno quoqꝫ ſit pars media et de oleo ꝑs vna: et oleum balſami cum ſubtilitate ſua no eſt multe calefactionis: dico propter ve locitatem ſue reſolutionis. Et cum vul nera fuerint gauziratum: aut punctura ⁊ non aſſociatur eis apoſtema neqꝫ putre factio: tunc oportet vt adminiſtretur em plaſtrum cum euforbio: aut fimo colum bino: ponatur in corpore ſubtiliore eufor bium et in ſpiſſiore fimus columbinus: et adde et minue ẜm ꝙ vides de diſpoſi tione corporis et eius forma: et dilata ſi ſunt ſfricta. Et ſcias ꝙ medicamē quod neceſſarium eſt in gauzi neceſſariū eſt vt ſit fortius eo qd̓ eſt neceſſarium in ſciſſio ne. Et cum accidit in vulneribus putre factio tunc ſerapinum eſt bonum et fari na herbi. verum cum accidūt apoſtema ta tunc farina ordei et farina fabarum et farina herbi iterum que iam decocte ſūt cum aqua cineris: aut aqua pura in qua ſit virtus ſerapini. Et cum vides vulne ra ad ſanitatē peruenire non timeas tunc adminiſtrare deſuper vinuꝫ coctū: opor tet ergo vt adminiſtres medicinas infu ſas in eo: deinde calefac ipſum et accipe ip̄m cū pannis infuſis ⁊ ſtringe deſuꝑ. ¶ Prius Auicen. poſuit modū curationis vulnerum ner uorm. in parte iſta in ſpeciali ponit medicamina ſimpli cia et compoſita que ſunt conuenientia eis ẜm predictas intentiones. Et diuiditur pars illa in duas. In prima ꝑ te ponit medicamina que ſunt cōuenientia vulneribus neruorum et ratione vulnerum ⁊ ratione accidenttum ⁊ conſequentiū vulnera. In ſecunda parte narrat in ſpeci ali quaſdam medicinas ẜm dicta Galieni que admini ſtrantur in his vulneribus ratione accidentium ſuper ue nientium eis. ſecunda ibi: Iam ſcitur ex eis que premiſi mus ⁊c̄. Prima pars diuiditur in duas. Primo narrat medicamina que ſunt cōuenientia eis dum ſunt in ſuſpe ctione. ſecundo narrat medicamina que conueniunt eis dum procedunt in viam ſanationis. ſecunda ibi: Et cum vides vulnera ad ſanitatem ⁊c̄. Prima in duas. Primo narrat medicamina que conueniūt vulneribus ratio ne ip̄oꝝ vulnerū. Secundo narrat medicamina que conue niunt vulneribus cum in eis iam ſuperueniunt acciden tia vtputa putre factio aut apoſtema: ⁊ precipue quando illa contingunt ex retentione humiditatis in neruo vul nerato. Secunda ibi: Et cum accidit vulneribus putre factio. Prima in duas. Primo ip̄e narrat medicamina di uerſa conuenientia vulneribus neruorum ẜm diuerſita tem corporum ⁊ ẜm diuerſitatem vulnerum. In ſecunda parte in generali docet diſtinguere inter medicamina q̄ conueniunt in punctura: ⁊ medicamina que conueniunt in aperta ſiſſura: vt per hoc ſciamus ꝙ medicamē quod ponit eſt cōueniens in punctura: ⁊ ꝙ eſt conueniens in fi xura. ſecūda ibi: Et ſcias ꝙ medicamen quod neceſſariū eſt. Prima pars poſſet diuidi in tot partes quot ſunt me dicamina que ponit. et patent. Et ſi bene conſideraſti ea que dicta ſunt in precedenti capitulo: ⁊ iſta que dicit hic manifeſta ſunt qͣꝫtum ad intentōnem principalē. ⁊ etiam ſi bene conſideraſti ea que ſunt dicta tu ſcies diſtinguere quod medicamen eſt conueniens in punctura: ⁊ quod eſt conueniens in fiſſura: ⁊ propterea qͣꝫtum ad hoc nō opor tet inſiſtere: ſed ſolum ſunt quedam exponēda. Glutinuꝫ albotim ideſt terbentina eſt de melioribus mediciniꝫ vul nerum neruorū: propterea quia in ſe aggregat oēs con ditiones predictas. prius eſt enim calida nō multe calidi tatis ſic ca ⁊ attractiua ⁊ ſubtilis ſubſtantie. et propterea ē quaſi ſicut medicamen cōmune ad omnia vulnera neruo rum ſiue ſit vulnus quod dicitur punctura ſiue ſit aper ta fiſſura. verū quia in punctura requiritur forte medicamē in fiſſura non ſic. Etiā quia medicamen in vno corpore re quiritur fortioris exiccationis ⁊ caliditatis fortioris qͣꝫ in altero corpore. hinc eſt ꝙ ip̄a permiſcetur cum alijs me dicinis denſis que ip̄am reddunt fortioris virtutis. neqꝫ adminiſtratio eius ſolius ſufficit ſemper: ſed in quibuſdā corporibus in quibus nō forti indigemus exiccatione et attractione: ſicut ſunt corpora muliebria ⁊ infantiū: ⁊ cor pora mollia ſufficit adminiſtratio eius ſoliꝰ. in alijs opor tet ei admiſcere alia medicamina: vt poſtea ponit. Pul uerizatum ⁊cͣ. illud verbū dupliciter poteſt exponi: vno modo ſic ⁊ conſtruatur ſic: tamē retinū puluerizatū ideſt mixtum cum pauco oleo quod ip̄m leniat ⁊ viſcoſum faci at: ſi fuerit ſiccum.ſ. corpus eſt in loco eius quaſi per hoc vult dicere ꝙ in corpore aliquantulū ſicciori adminiſtra tur reſina: quia ſicut glutinū albotim ſolum conuenit in corpore humido: ⁊ ita in corpore aliquantulū ſicciori ſu ficit raſina. nam raſina eſt plus exiccatiua qͣꝫ glutinū. ⁊ iō in corpore quod ſit parum ſiccius eſt cōueniens reſina: ſi cut ſi eſſet adhuc ſiccius oportet miſcere eūforbiū: quod plus exiccat. Alio modo poteſt illud verbū ſic exponi: ta men retinum reſina ſi fuerit ſicca.i. ſi fuerit ſubſtantie ſic ce et dure: quia hoc gummi aliquādo indurat̉. pulueriza tum.i. mixtum cum pauco oleo quod ip̄m facit viſcoſum: et leniat. eſt loco eius. quaſi per hoc vult dicere ꝙ ſi non inuenitur glutinū accipiatur reſina et miſceatur cum ali quantulo olei: ⁊ hoc eſt loco glutini. ⁊ hoc etiā eſt verum. nam cum retinū non ſit multū ſiccius glutino albotim: ſi miſceatur cū aliquantulo olei remittitur exiccatio eius ⁊ efficitur hoc medicamē ſimile glutino in virtute albotim quando ſolum adminiſtratur. Et iſta expoſitio videt̉ cō cordare ei qd̓ dicit Gal̓. ſexto. de inge. ſa Dicit em̄ ꝙ ſi gū ma fuerit ſicca: ſicut reſina aliquantulū olei tumeſcebis: et ſit ſumma eius quod datur de forti recenti.ſ. euforbio. xij ꝑs ceroti. ⁊ de glutino albotim aut ei ſil̓i ſit 3ª ꝑs ceroti ⁊c. vbi gr̄a. hec ꝓportio ſic pōt fieri in hac ꝑmixtiōe eūfor bij. 3. j. glutini. 3. iiij. cere. 3. vij. Uel ſi miſceas tūc potes po Tractatus IIII De apo. quę ac. ner. vul. 119 nere olei. 3. v. cere. 3. ij. fiat cerotū. ⁊ poſt ip̄m ſicut empl̓m baſilicon confortatū. Empl̓m baſilicon eſt illud qd̓ fit ex reſina pice nigra colofonia cera ⁊ oleo partibꝰ equalibꝰ: vt dicit Serapio in ſuo antidotario cap. de vnguētis. ⁊ di citur cōfortatū quādo permiſcent̉ cum eo de his que di cta ſunt vt glutinū albotim: aut ſerapinū: aut eūforbium ẜm diuerſitatē vulneꝝ ⁊ etiā corpoꝝ. Et fortaſſe ꝑmiſcet̉ cū cerotis vt calefaciat ea id poteſt referri ad glutinum: qm̄ glutinū calidū eſt: ⁊ ſermo ſuus īmediate fuit de glu tino. Sed melius videt̉ vt referat̉ ad eūforbiū: qm̄ hͦ me lius cōpetit et cū euforbiū calidiſſimuꝫ ſit. ⁊ oportet vt ſit ablutū. illud verbū refert̉ ad glutinū: ⁊ hoc intellige.ſ. ꝙ debet eſſe ablutū qn̄ adminiſtrat̉ ſuꝑ neruos diſcooptos: qm̄ tunc medicina maxime debet eſſe a mordicatione re mota: vt habitum eſt prius. ſed ſi deberet adminiſtrari in punctura nō deberet ablui: qm̄ in tali cōpetit medicinaꝫ eſſe fortē. Et nota ꝙ docet abluere cū aqua maris: qm̄ ip ſa exiccatio eſt vehemēs: vnde nō eſt nocitiua neruis ra tione humectatiōis ſicut aqua ſimplex ⁊ pura ⁊ oleo groſ ſo. vbi Aui. dicit de oleo groſſo. G. ſexto de inge. ſani. ẜm lr̄am que cōmuniter habet̉ dicit oleū ſepinū. ſed credo ꝙ illa littera ſit mala: ⁊ ꝙ Auiē. habuit malā trāſlationē. ꝗa vbi dicit oleū ſepinū: credo ꝙ debeat dici oleū ſabuinuꝫ. quia illud oleū pre ceteris laudat̉ inter olea q̄ fiunt ex oli uis. quia tn̄ Aui. forte habuit litterā ſicut ⁊ nos habemus expoſuit illud verbū ꝙ per oleū ſepinū intelligeret̉ oleū groſſum. per oleū autē groſſum intelligamus nō ſicut ſo nat vocabulū oleū groſſaꝝ partiū qͣꝫtū ad virtutē: ſicut ē oleū putrefactū ponticū frigidū: qm̄ illud oleū ſicut ap paret ponit̉ in medicamine qd̓ eſt cōueniēs puncture: vt apparet per ea que ingrediunt̉ cōpoſitione huius medi cine. Oleū autē qd̓ in hac cōpetit debet eſſe calidū pene tratiuum ⁊ exiccatiuū. ꝓpter qd̓ dices ꝙ per oleū groſſū intelligit Aui. fecem olei. qm̄ vt Serapio ponit in ſuo li bro de ſimplicibꝰ in cap̄. de oleo. tn̄ quidē eſt calefactiua ⁊ exiccatiua ⁊ reſolutiua ⁊ cōueniēs in vulneribꝰ corporū ſiccoꝝ. aut per oleum groſſum intelligit̉ oleū vetus. Nā oleū quādo vetuſtū fit ingroſſat̉. tale aūt oleū.ſ. vetus eſt cōueniens in punctura: ⁊ debet adminiſtrari cū medici nis que ponunt̉ ad puncturā. ⁊ ꝓpter ea Serapio in p̄aſ ſignato ca. dicit ꝙ ſi nō habes oleū vetus ⁊ indiges ipſo coque oleū donec fiat ſicut mel ⁊ vtere ip̄o: qꝛ virtus eius eſt ſicut virtus veteris. ꝓpter qd̓ oleum per ingroſſatiōeꝫ factā a calido ip̄m efficit̉ virtutis fortioris. ⁊ iſto modo vi detur hic intelligere oleū groſſum: qꝛ intelligit oleuꝫ qd̓ ingroſſatū eſt ex antiquitate: aut oleū qd̓ factū eſt groſſū per decoctionē: vt etiā in hoc aſſimilet̉ oleo antiquo. oleū em̄ qd̓ ſic groſſum eſt: eſt calidū ⁊ magis aperitiuū ⁊ ma gis deficcatiuū: ⁊ virtus etiā eius eſt potentior penetrare ad ꝓfundū. oīa autē hic cōueniūt medicamina q̄ debent adminiſtrari in punctura. ⁊ iſta videt̉ eſſe eius intētio per ea que ſubdit: ⁊ oleū balſami cū ſubtilitate ſua ⁊c̄. et vult dicere ꝙ bonū eſt accipere in tali medicamine qd̓ debet calefacere oleū qd̓ eſt ita groſſum: qꝛ oleum qd̓ eſt multū ſubtile in ſubſtātia dato ꝙ ſit multe caliditatis in virtute ſicut oleū balſami: tn̄ tale oleū qꝛ velociter euaporat ⁊ re ſoluit̉ ip̄ius ſub̓a a mēbro ꝓpter ſubtilitatē nō multū cale facit. Et propterea qn̄ querimꝰ vt multa ſit virtus calefa ctiua in medicamine meliꝰ eſt admiſcere ſibi oleū groſſū illo modo: qm̄ ip̄m nō ſic reſoluit̉ ẜm ſubſtātiā: ſed virtus eius plus ꝑdurat in mēbro: ⁊ per cōſequēs tale amplius calefacit. ⁊ hec eſt etiā intētio Auicē. Et cū vulnera fiunt aguzezi: aut ꝓ ideſt: punctura: aut ꝓ ideſt tergumazi ideſt punctura ſtricta: ⁊ cū accidit vulneribꝰ putrefactio: tunc ſerapinū eſt bonū: qm̄ ſerapinū exiccat ⁊ abſtergit ⁊ pu tre factionē remouet: ⁊ farina etiā orobi exiccatiua eſt ve hementer. Uerūtamē cū accidūt ap̄ata ⁊c̄. illud quidem maxime refert̉ ad apoſtemata que accidūt ex retētiōe hu miditatis in ner uo: ſicut apparet ex dictis prius. ſi auteꝫ cauſa principaliter in hoc eſſet dolor tunc oportet ꝓcede re ſicut ſuꝑius dictū eſt cū his que doloris mitigatiua ex ſtant. Alia que dicit Aui. in iſto cap̄. ſatis nota ſunt. ¶ De apatibus que accidūt neruis vulneratis. Cap̄. iiij. Amſcitur ex eis q̄ p̄miſimꝰ et ſci re fecimus ex canone curationis neruoꝝ quis ſit modus curatōis apoſtematū que accidūt eis cū vulnerāt et oportet vt iteremus illud explanādo: Dico ergo illud qd̓ Gal̓. dixit ī libro ca tagenis. Inquit. Cū accidit in vulneri bus neruoꝝ ⁊ mēbroꝝ neruoſoꝝ flegmō et flegmon ē fortis inflāmās valde tūc or vt adminiſtrent̉ in curatiōe eiꝰ medicine facte cū acēto ⁊ lapidibꝰ mineralibꝰ quas dixit: et plurimū eoꝝ eſt in tractatu ſcd̓o catagenis: quaꝝ vna hec eſt. ℟. calcadis z. j. ⁊ quartā. et dragāti. 3. ix. et. 5. ⁊ quartā et ſcorie plumbi. ξ. ij. et. 3. ij. 5. et corticum thuris. ξ. j. 5. bezrad. ξ. j. ⁊ cere. ξ. vij. ⁊ olei ix. ξ. et aceti fortis lib. ij. et quartā: teran tur medicine ſicce et infundant̉ cū aceto x. diebꝰ et ſoluant̉ ea que ſoluunt̉ ⁊ infri gidant̉: et miſceant̉ in olla et miſceātur motu exquiſitiſſimo donec equent̉: et oꝫ vt diſtilletur ſuꝑ mēbrū infirmū ex oleo bis aut ter in die. Et cū ponit̉ hoc medi camen deſuꝑ oꝫ vt ponat̉ ſuꝑ ip̄m defo ris lana iā infuſa in aceto ⁊ oleo calefactꝭ equali caliditate. Nā nō eſt aliquid no cibilius oīno neruis infirmis neqꝫ dete riuꝫ ſuꝑ eos qͣꝫ illud qd̓ eſt frigidū. Qd̓ ſi neceſſariū ſit emplaſtrare iſta mēbra in diſpoſitiōe emplaſtro facto cum aceto et melle et cinere: tūc oꝫ vt emplaſtrū ſit cō ctum ⁊ vt ſit farina eius farina herbi. Si autem non fuerit tibi preſens tunc admi niſtra farinam fabarum aut ordei. ¶ In iſto cap̄: ſicut dictū eſt Aui. in ſpeciali ponit quaſdaꝫ medicinas que poſite ſunt a Gal̓. que cōueniunt vulneri bus ratōne accidentiū que ſuper ueniūt aliquādo neruis vulneratis maxime aūt illa accidētia q̄ ſuꝑueniūt neruis vulneratis maxime videntur eſſe duo: aut apoſte ma ca lidū aut eſt putrefactio accidēs eis. ⁊ apoſtema molle ge neratur ex aggregatiōe humiditatis in neruo mollifican do ſubſtantiā nerui ⁊ faciendo ip̄am cadere in putre facti onem. ꝓpter quod Aui. duo facit. Primo narrat quedaꝫ ſpecialia medicamina que cōueniunt vulneribꝰ neruorū qn̄ in eis accidūt apoſtemata calida. ſecundo narrat q̄dā medicamina que cōueniunt vulneribꝰ neruoꝝ qn̄ in eis accidit putrefactio aut apoſtema in quo laxatur ⁊ molliti De attri. ner. et eo. oſſi. Fen IIII catur ſubſtātia nerui ⁊ tendit in viā putrefactōis. ſcd̓a ibi Ꝙ ſi neceſſariū fuerit emplaſtrare. Circa primā partem intellige ꝙ illud medicamē qd̓ ponit Aui. hic. poſitū eſt a Gal̓. catagenis.i. in libro compoſitaꝝ medicinaꝝ: quia debet adminiſtrari in vulnere nerui quando ſuperuenit calidū apoſtema inflāmans valde: non īmediate ſuꝑ ner uum. timor em̄ eſſet valde de mordicatiōe ip̄ius: ſed debꝫ poni ſuꝑ orificiū vulneris extra: qm̄ deſiccatiuū eſt vt cō uenit cōplexioni nerui ⁊ rōne aceti infrigidatiuū etiā ꝓ hibens apoſtema: ⁊ qꝛ ad tale apa cōſequit̉ dolor: iccir co debet fieri inunctio in circuitu mēbri cū eo qd̓ eſt molli tuū ⁊ ſedatiuū doloris mixtū cū eo qd̓ ꝓhibet inflāmatio nem ſicut eſt oleū oliue cōmixtū cū aceto: ⁊ ꝓpterea ſub dit Aui. Oportet vt diſtillet̉ ſupra membrū infirmum ex oleo bis vel ter tn̄ die ⁊c̄. ⁊ ſic debet exponi. Bedezar.i. galbani. ¶ In ſecūda parte Aui. dicit ꝙ ī neceſſariū fue rit emplaſtrare illa mēbra in diſpōne aꝑatis: qd̓ ſic debet exponi: qꝛ ſi ſit neceſſariū ēplaſtrare mēbra hec in diſpo ſitione.ſ. putrefactionis: aut in diſpoſitiōe ap̄atis qd̓ ꝯtin git ex aggregatiōe humiditatis mollificātis ⁊ laxātis ſub ſtantiā nerui ⁊ faciētis eā tendere in viā putrefactionis. tūc em̄ bonū eſt emplaſtrū factū ex farina orobi cū aceto et melle ⁊ aqua cineris que adinuicē coquant̉ vt vniatur virtus eoꝝ. hoc em̄ emplaſtrū deſiccat hūiditateꝫ: remo uet mollificationē ⁊ laxationē factā in ſubſtātia nerui et putrefactionē etiā tollit. ⁊ hoc mō debet intelligi dictum Aui. ſic̄ etiā. Et hec oīa ſatis manifeſta ſūt ex his q̄ multo tiēs dicta ſunt in cap̄. p̄dicto de curatiōe vulneꝝ neruoꝝ. Capl̓m. v. ¶ De attritione neruoꝝ ⁊ eoꝝ torſione. Um neruis aduenit attractio tūc ſi non fuerint cū eo vulnera neqꝫ apoſtemata ad hoc curetur cū eo qd̓ ſedat dolorem: et ſimiliter qn̄ accidit ap̄a tūc nō cures ip̄m cū eo qd̓ rūpit ſicut aqua cineris et ſil̓ia: īmo cura ip̄m cū ſe dātibus dolorē: et ſil̓r oꝫ vt embrocetur mēbrū cū oleo calefacto embrocatiōe cō tinua: et ſint in virtute illius olei mollifi catio et reſolutio et de oleis bonis in hoc eſt oleū anetinū ⁊ oleū de alachoen ⁊ ole um de ruta. et ſil̓r emplaſtra cōuenientia ad illud. et ſil̓r maluauiſcus eſt mirabilis cū terit̉ et ponit̉ ſuꝑ neruos tritos. et ca ro verneriarū eſt mirabilis: ⁊ fortaſſe cu ratur cū cepe bis cocta. Qd̓ ſi fuerit illic apoſtema tūc in ſedatiōe apatis eiꝰ eſt vt adminiſtret̉ deſuꝑ cōgelatū vue cū vino et pauco aceto et oleo cū quātitate cōue niente et calefiat cū equalitate. ⁊ ſubmer gat̉ lana ſordida ⁊ ꝓprie lana iſopi ⁊ po natur deſuꝑ. et ſi fuerit hec leſio in iūctu ris tūc illic ē melius vt ſedet̉ dolor et po nat̉ medicamē fortius et cōpoſitū cū eo qd̓ maturat et reſoluit: ſed cū ſtipticitate temꝑata: et opponat̉ ꝑ id ap̄ati et nō ad dat in eo. et cōſidera in dolore et ap̄ate et intēde ad id ex eis qd̓ ē vehemētioris in tētionis. et qn̄ nō eſt dolor tūc ꝑfora ⁊ ad miniſtra id qd̓ eſt forte ſicut aqua cineri? et acet ū et vinū iteꝝ. Et qn̄ ap̄a iam ꝓlō gatū ē ſt tunc conforta medicamen factuꝫ cū aqͣ cineris: et qd̓ ſit cū ſorditie balnei. ¶ Suꝑius Aui. docuit modū curatiōis ſolute cōtinuitatis accidētis in neruis: que ſolutio cōtinuitatis eſt manifeſta ſiſſura: ⁊ que eſt inter attritionē ⁊ torſioneꝫ que appellat̉ vulnus. mō in parte iſta docet modū curatiōis ſolute con tinuitatis accidētis in neruis: que ſolutio cōtinuitatis nō eſt ſolutio manifeſta que ſit manifeſte fiſſura: ⁊ hec ſolutō cōtinuitatis dicit̉ attritio ⁊ contorſio. Eſt autē differētia inter attritionē ⁊ cōtorſionē: quoniā ſicut extrahitur ex his que dicta ſūt ſupra in tractatu ſecundo iſtins quarte Fencirca prīcipiū. ⁊ ex his que dicūtur auctoritate Aui. Fen ſecūda: primi canonis in capl̓o de ſpēbus ſolutiōis continuitatis: Attritio eſt quādo accidit neruis ſolutio cō tinuitatis que nō eſt manifeſta: ſed occulta inter partes nerui. quod enī accidit carni in cōtuſione accidit neruo in attritione. vnde ſicut in carne quādo ꝯtundit̉ ſit ſolu tio ꝯtinuitatis ⁊ multi nerui inter ꝑtes carnis que nō eſt ſenſibilis: ita ⁊ fit in neruo quando atterit̉. ⁊ propterea dictū eſt ſupra ꝙ ꝯtuſio ē accidēs lacertis ẜm mediū ipſo rum quod ē pars carnoſa: ſed attritio accidit ꝑtibꝰ extre mis ipſorū que ſūt neruoſe: propter quod in carne ꝯtu ſio vocat̉: in neruo accidēs vocatur attritio: ſed torſio vel contorſio dicit̉ quādo mēbrū ſeparatur a iunctura: nō ta mē ſeparatione integra ⁊ manifeſta: ſed occulta ꝓpter ex tenſionē que aduenit ligamēto ꝓpter quā extenſionē ac cidit cōmotio ligamēti in iunctura ⁊ in eo quod cōtinet̉ de ip̄o in carne. vnde accidit aliquātulū ſeparationis. li cet nō iniegra ſeparatio ſicut ſit in diſtocatiōe. Et ſub tor ſione quidē cōprehendit̉ hic quedā diſpoſitio que voca tur euguamen que cͦ infra torſionem que eſt diſpoſitio in qua ſolū accidit attritio in ligamēto p̄ter qd̓ fiat aliqua ſe paratio mēbri a iūctura. Et ex hoc apꝑet ꝙ attritio ē di ſpoſitio quedā q̄ pōt accidere neruis ⁊ chordis ⁊ ligamē tis: ſed torſio cū ſit diſpō in qua fiat ſeparatio aliqua mē bri a iunctura. licet nō integre ip̄a ꝓprie ē diſpoſitio q̄ ac cidit ligamētis q̄ ꝯiungūt oſſa adinuicē. ¶ Ulteriꝰ appa ret ꝙ cū attritio nō ſit ſol̓o ꝯtinuitatis manifeſta intētio curatiua in ip̄o nō ſumit̉ ab ipſa ſolutione ꝯtinuitatis: qͥ niā cū ſol̓o q̄ in ip̄a accidit ſit numerꝰ multus ⁊ parue qͣꝫ titatis qͣꝫtū ē ex ſe ꝑ ſeipſā ꝯſolidaret̉. Sed qꝛ cum hac di ſpoſitiōe ꝯiungit̉ dolor ⁊ ꝯiūgit̉ etiā effuſio humiditatis multotiēs inter ꝑtes circūſtātes q̄ adinuicē ſeparantur: idcirco intētto curatiua in ipſa ab illis ſumit̉. puta a ſeda tiōe doloris ⁊ ꝓhibitiōe apatis ⁊ reſolutiōe eiꝰ qd̓ effuſū eſt inter ꝑtes nerui ſicut apꝑet infra in illo capl̓o ꝓſequē do curam eius. ⁊ ideo dicebat Auicen. ſupra in tractatu quarte Fen ī illo capitulo de ꝯtuſione. Et nō oportet vt adminiſtratio fiat in attritione cū reductione continuita tis villorum inciſorum: ſed ad ſedandū dolorē ⁊c̄. ¶Hoc ergo preintellecto qd̓ eſt vtile ad intelligendū ea que di centur dicemus ꝙ id capitulum diuiditur in partes duaꝫ In prima parte ponit curā attritionis. in ſecunda parte ponit curā torſionis que eſt diſpoſitio magis reſpiciens ligamenta iuncturarū. ſecūda ibi: Et oportet vt caueatur in torſione neruoꝝ. Prima in duas. Nam attritio aliquā do fit in neruis abſqꝫ vulneratione: aliqn̄ fit cū vulnere. primo ergo docet curā attritiōis qn̄ nō ꝯiungit̉ cū ea vul nus. ſecūdo docec curā attritōis qn̄ cū ea cōiungit̉ vulnꝰ ſecūda ibi: Ꝙ ſi fuerint vutnera in cute ⁊c̄. Prima in du as: In pͥma parte quia vt dictū eſt intētio curatiua ſumit̉ IIII Tractatus De attri. ⁊ tor. ner. No in attritione ex ꝓhibitiōe doloris ⁊ apoſtematis ne acci dat ex curatione eius quādo accidit: ⁊ ſumitur etiā ex re ſolutione eius qd̓ effuſum eſt inter ꝑtes nerui. ⁊ iō Auicē. docet modū curatiōis qui eſt ad reſoluendū pͥncipaliter id qd̓ effuſum eſt inter partes neruorū. ſcd̓a ibi: Et cōſide ra in dolore ⁊ ap̄ate ⁊cͣ. Prima in duas. pͥmo ponit modū curatiōis ꝑ que docet ſedare dolorē ⁊ ꝓhibere ne accidat ap̄a. ſcd̓o docet modū curatiōis ſi cōtingat ꝙ accidat ap̄a. ſcd̓a ibi: Ꝙ ſi fuerit̉ illic ap̄a ⁊c̄. Quod in pͥma parte dicit notū ē ex dictis niſi ꝙ intelligas ꝙ Aui. in his verbis inſi nuare vult cū in attritiōe intētio ſit ad ſedationē doloris et ꝓhibitionē apatis ⁊ ad reſolutionē illius qd̓ eſt effuſū eſt ꝙ pͥus oportet inciꝑe a ſedatiōe doloris ⁊ ꝓhibitione ap̄atis qͣꝫ a reſolutione vehemēti illius qd̓ eſt effuſum in mēbro. Et hoc iō: qꝛ ſtante dolore nō pōt reſolutio fieri: qm̄ dolor eſt attrahēs: quare oportet pͥus ſedare dolorē. et ꝓpterea etiā ſubdit Auic̄. qd̓ dicit ꝙ quādo ap̄a accidit nō debet curari.ſ. in pͥncipio ap̄a: cum in eo qd̓ rumpit. ī cum eo qd̓ fortiter reſoluit ⁊ exiecat ſicut eſt aqua cineris. qm̄ hoc eſſet cauſa augēdi apa. ꝓpterea qꝛ ampliꝰ ad lo cum attraheret qͣꝫ reſolueret. ſed adhuc debet procede re cū his que dolorē mitigant: deinde ſicut poſtea appa rebit ceſſato dolore ſi remaneat aliquid fixū collectum in membro poſſumus ꝓcedere ad ea que fortiter reſoluūt et exiccant: ſicut eſt aqua cineris ⁊ acetū ⁊ vinū: vt poſtea dicet: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Aui. ⁊ per hoc etiā manifeſtū ē id quod dicit in parte ſecūda ⁊ tertta qͣꝫtū ad intētionē quā innuit pͥncipaliter habere. Et ſi fuerit hec leſio.i. talis at tritio in iuncturis: qꝛ.ſ. accidat in ligamētis ponat̉ medi cina fortis: quia vt dictū eſt pͥus: ligamenta ſunt abſqꝫ ſen ſu ⁊ ſunt duriora ⁊ ſicciora qͣꝫ nerui: ⁊ ideo indigēt fortio ri medicina. Et cōſidera in dolore ⁊ apoſtemate: ⁊ inten de.ſ. pͥus in iſtis ad illud qd̓ eſt vehemētis intenſionis.i. ad illud qd̓ vehemēter moleſtat: vnde quia dolor et apo ſtema moleſtāt longe magis qͣꝫ aggregatio hūiditatis ef fuſe inter partes nerui. Iccirco prius oportet intendere ad ꝓhibitionem ⁊ remotionem ip̄orum. deinde poſtea ad reſolutionē eius qd̓ remanet in mēbro cū his que for titer reſoluunt ſic ut ſunt illa q̄ ponit in littera. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Qd̓ ſi fuerint illic in cute vulnera etiaꝫ tūc neceſſaria ſunt illa in quibꝰ ſunt exic catio fortis ⁊ aggregatio ⁊ ſtrictura qui bus colligant̉ partes ſicut farina ſabarū et acetū et mel et eſt medicamen bonuꝫ. Et ſi vis vt ſit fortioris exiccatiōis pone in eo farinā herbi: et ſi adeſt voluntas vt ſit fortius iterū ponat̉ in ip̄o radix lilij. ⁊ ſi fuerint vulnera taliter vt nō curetur de eis: tūc curent̉ nerui cū eo quod ꝓhibet apoſtemationē neruorū et nō ſit occupa tio cū eis: et caro oſtrearū eſt mirabilis: ⁊ qn̄qꝫ curatur cū cerato ex ſale: ⁊ empla ſtrū cum olibano: et myrra eſt cōis iuua menti in vtriſqꝫ diſpoſitionibꝰ. et ſi fue rit cū vtriſqꝫ rebus dolor clamoſus: tunc oportet vt miſceatur cum medicinis pix ⁊ emplaſtretur cum illo calido. ¶ In illa parte Aui. ponit modū curatiōis attritiōis quāaccidit attritio ⁊ cū hoc eſt illic vulnus oꝫ ꝓcedere cū eis que vehemēter exiccant ⁊ aggregāt ꝑtes in vnū ſicut ſūt illa medicamina que ponit. ⁊ hoc ideo: quia cū ibi ſit vul nus intētio curatiua nō ſolū ſumit̉ ex attritiōe ſed etiā ex vulnere. ⁊ quia ea q̄ humectāt ſūt cōtraria vulneri: ⁊ p̄ci pue vulneri facto in neruo. iccirco nō opꝫ p̄dicta molliti ua apponere: ſed ea q̄ vehemēter exiccant. Intellige aūt hͦ veꝝ eē ſuꝑ ip̄m vulnꝰ. nā ſr loco vulnerꝭ oꝫ appone̓ ſꝫ ī ꝑ tibꝰ circūſtātibꝰ ozpone̓ ea q̄ ſūt mollitia ⁊ ſedatia doloris ſic̄ ēt ſupra dictū eſt multotiēs qd̓ ſieri dꝫ in vulneribꝰ ner uoꝝ: vnde hic nō eſt differētia curationis a predicta niſi quia hic cōiungit̉ vulnus: vn̄ rōne vulneris nō poſſumꝰ apponere ſupra locū vulneratū ea q̄ mollitiua ſunt ⁊ mi tigatiua doloris ſicut poſſumꝰ apponere qn̄ ē attritio ſo la ſine vulnere. Et ꝓpterea etiā ſubdit Aui. ꝙ ſi illa vul nera ſint ita parua ⁊ modica vt de ip̄is nō curemus: quia ſunt talia ꝙ de iis nō eſt curandū: ⁊ tūc ſolū curatur cū p̄dictis in pͥncipio q̄ apoſtemationē ꝓhibēt: ⁊ nō ſit occu patio cū eis.i. cū iſtis fortiter exiccātibꝰ: ⁊ reſoluētibus.ſ. in pͥncipio: quia tlla nō cōueniūt in pͥncipio: vt dictū ē pri us gratia ſedādi dolorē ⁊ ꝓhibēdi ap̄a. ⁊ hec eſt ſua inten tio quā in hoc.§. intendit. et caro oſtreaꝝ eſt mirabilis.ſ. qn̄ eſt attritio cū vulnere in neruo. Un̄ Aui. ca. de oſtra co dixit: Et oſtracū quidē cōfert vulneribus cū carne ſua et ꝓprie illis q̄ ſunt ſuꝑ neruos cōtritiōis precipue cū thu re ⁊ myrrha ⁊cͣ. Et qn̄qꝫ curant̉.ſ. vulnera cū attritiōe cū ceroto ⁊ ſale.i. cū ceroto in quo ponit̉ ſal: qm̄ ſal eſt vehe mēter exiccatiuū humiditatis q̄ aggregat̉ ī loco. ⁊ empla ſtrū factū ex myrrha ⁊ olibano eſt iuuamēti cōis: in vtriſ qꝫ diſpoſitionibꝰ.i. habet ad diſpoſitiōes vtraſqꝫ iuuamē tū cōe: puta ⁊ ad attritionē neruoꝝ ⁊ ad vulnus qd̓ cū ip̄a cōiungit̉. eſt em̄ cōueniēs attractioni qm̄ riſolutiuū ē eiᵈ qd̓ effuſum eſt in ſub̓a nerui ⁊cͣ. ⁊ etiā vulneri vtile: qm̄ exiccatiuū eſt ⁊ aggregatiuū partiū diſruptaꝝ. ⁊ ſi fuerit cū vtriſqꝫ rebus.i. cū attritiōe ⁊ vulnere: dolor clamoſus ſcꝫ dolor vehemēs miſceat̉ cū medicinis.ſ. cū emplaſtro p̄dicto qd̓ ſit ex farina fabaꝝ aceto ⁊ melle: pix.ſ. liquida qm̄ pix virtutē habet aliquo mō ſedatiuā doloris: quoni am pix ip̄a eſt calida: nō tn̄ multe caliditatis: ⁊ cū hoc ip ſa nō declinat multū ad ſiccitatē: immo quaſi aliquo mō habet virtutē mollitiuā. vn̄ ⁊ ip̄a ponit̉ a Serapiōe aliqͦ modo virtutē maturatiuā habere. qꝛ ergo pix liquida hꝫ plus de virtute ſedatiua doloris: ⁊ cū hoc nō nocet vulne ri: iccirco p̄cipit admiſceri medicinis p̄dictis picē: ⁊ iſtud etiā p̄cipit Gal̓. ſexto de inge. ¶ Dende cumdicit: Et oportet vt caueat̉ in torſione neruo rū aqua et non approximet̉ neqꝫ calida neqꝫ frigida: īmo adminiſtrent̉ olea qui bus eſt virtꝰ aromaticorū ſtipticoꝝ cale facta ⁊ ſpecierū cū quibꝰ ē hec diſpoſitio. ¶ In parte iſta ponit modū curatiōis torſionis neruoruꝫ. Quid aūt ſit torſio maniſeſtū eſt ex dictis pͥus. ⁊ dicit: Et oꝫ vt caueat̉ in torſione neruoꝝ. intellige hic ꝙ neruꝰ nō accipit̉ hic ꝓprie: qꝛ vt ex dictis manifeſtū eſt torſio eſt ꝓ prie diſpoſitio ligamētoꝝ continentiū oſſa ⁊ nō nernoꝝ ſed accipit̉ hic neruus cōiter ẜm ꝙ alij dicūt: ⁊ etiā Gal̓. tertio de interioribꝰ. Et nerui extēdunt̉ ad tria.ſ. neruuꝫ chordā ⁊ ligamentū. oīa em̄ iſta pn̄t large appellari ner ui. ꝓpter ea qꝛ oīa mēbra iſta ſil̓itudinē q̄ndā habēt ī ſub̓a Expone gͦ in torſiōe neruoꝝ.i. ligamētoꝝ. ⁊ nō approxi met̉ ei aqua neqꝫ calida neqꝫ frigida. ⁊ aqua ꝗdeꝫ frigida nō cōuenit: qm̄ aqua frigida ſpaſmatiua ē ⁊ non ſedatiua doloris: īmo ꝓuocatiua ip̄ius ſicut dictū eſt pͥus. aqͣ autē calida nō cōuenit: qꝛ mollificat ⁊ relaxat iuncturā. nūc au tē hec nō cōuenit in torſiōe: qm̄ vt dictū eſt in torſiōe ē ex tenſio ligamēti ꝑ quā ſit aliqua ſeparatio in iūctura: lꝫ nō De reme. egri. oſſiu IIII Fen integra. nō ergo cōuenit id qd̓ diſponit membruꝫ ad inte gram ſe parationē: hoc aūt eſt illud qd̓ humectat ⁊ mollit ſicut eſt aqua calida: imo ꝯuenit illud qd̓ coadunat ⁊ cō ſtringit partes iūcture cū ligamēto ⁊ cū hoc habeat vir tutē aliquā ſedatiuā doloris. tale aūt eſt oleū in quo ē vir tus calefactiua. nam rōne huius eſt ſedatiua doloris ꝗ in torſione cōtingit. ⁊ etiā ſit in ip̄o ſtipticitas. nam rōne hu ius habet cōſtringere ⁊ coadunare iuncturā ⁊ partes li gamenti. talia aūt ſunt olea que fiūt ex aromatibꝰ in ꝗbuꝫ eſt aliqua virtus calefactiua ⁊ ſtiptica ſicut eſt oleum de ſpica: oleū maſticinū: ⁊ ſimilia. Et ꝑ hoc appar et differen tia inter curationē attritiōis ⁊ torſionis: qm̄ aqua calida ad ſedationē doloris nō eſt incōueniens in attritione q̄ et ſet ſine vulnere. ibi em̄ nō curatur de partiū vnione ⁊ ce ſtrictione: ſed eſt ibi intētio alia ſicut dictū eſt prius. ⁊ pro pterea multotiens aliqd̓ membrū attractū ponimꝰ in ac calida: ⁊ confert vt ad ſenſum apparet: ſed ip̄a nō eſt con ueniens in torſiōe ꝑꝑ cām q̄ dicta eſt. ⁊ iſta ē intētio Auic̄. ¶ Prius Aui. docuit modū curationis ſolute cōtinuitatis Capl̓m. vi. ¶ De iudicijs neruorum corruptorum. Uandoqꝫ accidit fruſtis neruoꝝ corruptio: ⁊ eſt neceſſariū vt extra hatur. oportet ergo vt extrahat̉ ractione vene ciuilis. ¶ Cum docuit Aui. curatiōis modū ſolute cōtinuitatis in neruis: modo docet modū curationis quarundā diſpoſi tionū que aliquādo cōſequunt̉ neruos in ſoluttōe cōtinu itatis eorū. he aūt ſunt due diſpōnes: quedā eſt que conſe quitur neruos in ſolutiōe continui que eſt vulnus. ⁊ illa diſpoſitio eſt corruptio ⁊ putrefactio eius ex toto vnde ī diget vt extrahatur. quedā aūt eſt que conſequit̉ neruos plus in modo ſolutiōis continui que ſit in attritiōe magꝭ ſicut eſt eliquādo ꝙ ſit durities multa in neruo accidens ex caſu vel percuſſione ⁊ ſil̓ibus cauſis. ꝓpter ea quidem Aui. duo facit. pͥmo enī docet modū curatiōis qn̄ accidit eis diſpoſitio pͥma. ſecūdo docet modū curationis quan do accidit eis diſpoſitio. ſecūda ibi: Hoc multotiens acci dit ⁊cͣ. Quod in iſtis duobꝰ capl̓is dicit Aui. manifeſtū eſt quia ꝓ curatiōe ip̄orū perfecta remittit nos ad curaꝫ qua rundā diſpoſitionū: de quarū cura prius facta eſt mentio qm̄ ſil̓is cura iſtarū ⁊ illarū. lege gͦ lr̄am ⁊ intelliges. ¶ De neruorū duritie ⁊ eorū torſione. Capl̓m. vij. Oc multotiēs accidit a verbera tione aūt caſu: ⁊ qn̄ p̄mitur ſentit̉ cū eo ſtupor ⁊ cura duritiei neruo rū ꝓxima eſt curatiōi apoſtematū duro rū ⁊ alroſbot: ⁊ nos diximꝰ in tabulis me dicinaꝝ ſingulariū ⁊ in antidothario qd̓ neceſſariū eſt rememorari de medicinis eius. Et qd̓ narrauimꝰ hic ſunt medicīe exꝑte in eo de ꝗbus ſunt leues: ſicut vt ſu matur bdelij iudaici pondus. 3. x. et infū dat̉ in aqua et ſoluat̉ in ea ⁊ cōficiat̉ cuꝫ eo qͣꝫtū ip̄m eſt de radice maluauiſci con triti valde: ⁊ emplaſtret̉ cū eo. Et ſil̓r ra dix lilij cōfecta cū cōgelato vue. Et iterū armōiacū ⁊ galbanū ⁊ eūforbiū aggrega ta cū fece olei. ⁊ iteꝝ ſumat̉ ſemē almaru et fiat emplaſtrū cū vino cocto: ⁊ iteꝝ me dicamē diaquilon cum medietate ſui de ſtercore cap̓no eſt vltimum. ¶ Et patet totum quod dicit. ¶ De rememoratōne egritudinum oſſium. Cap̄. viij. N oſſibus aūt accidūt egritudi nes ex corruptiōe cōplexiōis ⁊ ex ſolutione ſingulari et fractura et diſlocatiōe ē putrefactiōe ⁊ vlceratione ⁊ excorticatiōe. Et nos quidē loquemur de fractura ⁊ diſtocatiōe que indigēt re ſtauratiōe poſt hūc locū. illas aūt que de eis indigēt alijs medicinis dicemus hic querentes auxilium a deo. in mēbris carnoſis ⁊ mēbris neruoſis: in parte iſta Auic̄. docet modū curatiōis egritudinū cōtingentiū in oſſibus que vtplurimū cōſequunt̉ oſſa ⁊ in vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ. nam in vlceribꝰ ⁊ vulneribꝰ multoiiēs accidit ꝙ ſit corru ptio in oſſe per quā neceſſe eſt illud os extrahere vel cuꝫ operatiōe manuali vel cū medicinis: qꝛ ergo hec diſpoſi tio accidit in oſſibus precipue in vlceribus: ꝓ tanto Aui. poſt modū curatiōis quē tradidit vulnerū ⁊ vlceruꝫ tra ctauit modū curationis cuiuſdā diſpōnis que in oſſe acci dit que ſit in ip̄o cum corruptiōe ip̄ius. Et ex hoc apparet ꝓpter quid eſt ꝙ iſtā partē Auic̄. nō cōiunxit cū ſermone ſequēti in quo tractat de diſtocatiōe oſſiū ⁊ de ſolutiōe cō tinuitatis accidētis in oſſibus: qm̄ hec diſpoſitio quaꝫ hic tractat vtplurimū in oſſe cōſequitur in vlceribus ſicut ex dictis apparuit. vnde merito Aui. poſt ſermonē de cura vlcerū ⁊ vulnerū iſtū ſermonē in quo docet modū curati onis quādo in oſſe accidit corruptio cōiunxit ⁊ determīa uit etiā p̄ter hoc hic modū curatiōis fracture oſſis inqͣꝫtū cū medicaminibꝰ depēdet. Nam vt ſicut modus curatio nis eius eſt cōueniēs cū mō curatiōis ſolute cōtinuitatis facte in carne ⁊ neruo: ꝓpter qd̓ adhuc in hoc ſermōe po nit modū curationis fracture oſſis inqͣꝫtum ex medicinis dependet. in ſequēti aūt Fen qꝛ ſolū dat ibi modū curatio nis qui depēdet ex reſtauratiōe oſſis que fit cū manu de terminat curā fracture que accidit in oſſe inqͣꝫtū depen det ex reſtauratiōe facta cū manu. Et circa hoc Aui. ſic ꝓ cedit. pͥmo em̄ ip̄e p̄mittit modos egritudinū que poſſūt oſſibus accidere: quarū tractatio ſpectat ad hūc librū vt eligat de quarū curatiōe in hoc libro determinare inten dit. ſecūdo ꝓſequit̉ modū curationis illarū de ꝗbus hic determinare intēdit. ſcd̓a ibi: Uētoſitas ſpine ⁊cͣ. Ea que in iſto capl̓o dicit ſatis nota ſunt. Ex ſolutiōe ſingulari: ⁊ ꝓ ꝗa. i. fractura. Et nos quidē ⁊c̄. ex iſto verbo vult ꝓba re ꝙ in hoc loco determinat de curatiōe diſpōnis oſſis in quo accidit corruptio ⁊ putre factio: ⁊ de curatiōe fractu re tnqͣꝫtum illa curatio ex medicinis dependet ¶ De vētoſitate ſpine ⁊ corruptione oſſis. Capl̓m. ix. Entoſitatis ſpine cauſa ſūt humo res acuti penetrantes in os corro dentes ip̄m. ⁊ inceſſus vētoſitatis ſpine ē inceſſus doloris iūcturaꝝ: verūta men materia in dolore iūcturaꝝ ē in car ne: ⁊ materia in vētoſitate ſpine eſt in oſſe ⁊ eius additio corrūpit oſſis partē vnam poſt aliā. Dixer̄t ꝗdē ꝙ ſpina ē ſpaſmꝰ ī to to corꝑe ꝓpter vlcus ⁊ nō affirmatur. NI IIII De ſig. et cura offi. Tractatus ſium quoꝝ determinatio ſpectat ad hunc locum. Primo ergo docet modū curationis diſpoſitiōis oſſis in qua acci dit eius corruptio. ſecundo docet modū curatiōis fractu re oſſis inqͣꝫtum illic modus curationis eius ex medicīs dependet. ſecunda ibi: Fracture eſt curatio cū manu. Pri ma pars diuidit̉ in ꝑtes tres. In pͥma ꝑte qꝛ corruptio oſ ſis nō ſolū ſit in vlceribꝰ ⁊ vulneribus: licet vtpl̓m fiat in eis: ſed etiam ſit in oſſe incipiendo ex mala diſpoſitione q̄ oritur ab ip̄o pͥncipio in oſſe: ꝓpter quā diſpoſitionē acci dit oſſis corruptio vniꝰ.ſ. partis eius poſt aliā ꝑtē. Iccir co Aui. notificat nobis hanc diſpoſitionē in qua hoc ē poſ ſibile nobis accidere.ſ. ꝙ ex diſpōne incipiēte mala ī oſſe fiat in ip̄o corruptio. ⁊ oſtēdit q̄ eſt cā illius diſpōnis. ⁊ cō parat ip̄am ad quandā aliā diſpoſitionē q̄ videt̉ accidere in oſſibus. In ſecūda ꝑte ponit nobis ſigna q̄ ſignificāt ſu pra corruptionē oſſis generalē ⁊ in omni diſpōne ⁊ ī om ni vlcere. Tertio docet modū curatiōis corruptiōis oſſis ex quacūqꝫ cauſa cōtingat. ſecūda. ibi: Cū oſſi accidit cor ruptio. tertia ibi: Curatio corruptiōis oſſis. Prima ī tres. primo notificat illā diſpōem in qua accidit oſſis corruptō ab ip̄o pͥncipio ꝓpter malā diſpōem exiſtentē in oſſe ⁊ no tificat ip̄m: ⁊ qͣꝫtū ad modū ⁊ qͣꝫtū ad cauſam. ſcd̓o compa rat illā diſpōem ad quandā aliā que videt̉ accidere in oſ ſibus: nō tn̄ accidit ſicut eſt dolor iuncturaꝝ. ⁊ tertio. circa hanc diſpōem vt illo noīe noīauit ponit opinionē quarū dam. ſcd̓a ibi: Et inceſſus vētoſitatis ſpine. tertia ibi: Dixe runt quidā ꝙ ſpina eſt ſpaſmus. Ea q̄ Aui. hic dicit ſatis manifeſta ſunt. Nullū em̄ eſt impoſſibile nec incōueniēs ꝙ in ſub̓am oſſis penetrēt humores acuti ex ꝗbus accidit corruptio oſſis q̄ ꝓcedit de vna parte ad aliā partē: ⁊ illa talis diſpō vocat̉ vētoſitas ſpine. de illo aūt qd̓ illi dixerūt ꝙ vētoſitas ſpine eſt ſpaſmus in corꝑe toto ꝓpter vlcus dicit Aui. ꝙ nō affirmat̉: quaſi vuli dicere ꝙ nō ſic intelli gunt cōiter medici vētoſitatē ſpine. Sed intelligūt eſſe il lud qd̓ dictū eſt. Utrū aūt vētoſitas ſpine poſſit ſignifica re id qd̓ ip̄i dicūt de hoc nō eſt queſtio: qm̄ de ſignificatis vocabuloꝝ nulla poteſt eſſe ꝓbatio niſi ex cōi vſu eoꝝ: fic̄ declaratū eſt in ſententijs prioribus. ¶ De ſignis corruptionis oſſis. Capl̓m. x. Um oſſi accidit corruptio vides carnē ſuꝑ ip̄m molleſcere ⁊ mol lem fieri: ⁊ incipit in viā fetoris ⁊ virus. et penetrat ꝑ eā tenta facillime ad os. Cūqꝫ ꝑuenit ad os nō inuenit ip̄m le ne ita vt lubricet ab eo: īmo adheret ei pa rūper: et quaſi inuenit rē nō firmā in ſe ip ſa: īmo habēte fracturā: aut putrefactōeꝫ et fortaſſe deſtruit̉ et lenit̉: ⁊ ꝓprie qn̄ no eſt corruptio in pͥncipio. nā in hora pͥnci pij nō apꝑet illud cū tēta. et qn̄qꝫ ſignifi cat lubricitas eiꝰ ſuꝑflua corruptione eiꝰ ex hoc ꝙ qn̄ lubricat in eo tēta in omni la tere ſignificat ſeꝑationē pāniculi ab eo ⁊ illud ꝓpter corruptione q̄ incepit ⁊ illa q̄ incipiet cū corrūpet̉ caro ſupra ip̄m: ⁊ cū diſcooꝑueris eā ab eo inuenies ip̄m ma li coloris. et multotiēs ꝗdē antecedit ip ſum ap̄a ⁊ corruptio carnis ⁊ mēbri in pͥ mis et mors: deinde venit ad ipſum. ¶ In iſto cap̄. Aui. ponit ſigna corruptiōis oſſis. ⁊ primo ponit ſigna que ſumunt̉ ab accidētibus cōſequētibus cor ruptionē oſſis. ſcd̓o ex accidētibꝰ q̄ aliqn̄ antecedūt corru ptionē eius. ſcd̓a ibi: Et multotiēs quidē antecēdit. Qd̓ pͥ mo dicit qͣꝫtū ad litterā manifeſtū eſt. Cauſa aūt qͣre mol leſcit caro q̄ eſt ſuꝑ os qn̄ os incipit corrūpi: eſt: quia caro etiā ꝓpter vicinitatē incipit tēdere in viā putrefactionis. qd̓ aūt putreſcū molleſcit in pͥncipio ⁊ laxat̉. ⁊ cā ſue mol litiei ⁊ laxitatis tenta faciliter penetrat ad os: ⁊ qn̄ ad os ꝑuenit nō lubricat ab ip̄o īmo adheret: ⁊ hoc ꝓpter mol litiem q̄ ſit in oſſe qn̄ incipit putrefieri. vnde nō habet ſu perficiem tēſam ⁊ aſperā in qua tēta ſic adherere poſſit: fortaſſe deſtruit̉ ⁊ lenit̉.i. fortaſſe per intromiſſionē tente deſtruit̉ cōtinue os: qꝛ penetrat tēta per ip̄m ⁊ lenit̉.i. ac ſi inueniret rem mollē ⁊ lenē: ⁊ hoc qn̄ iam putrefactio eſt confirmata in oſſe. in pͥncipio aūt nondū eſt ſic corruptū: iō nō accidit id. Reliqua que dicit manifeſta ſunt. De curatione eius. Cap̄. xj. Uratio corruptiōis oſſis eſt eius fricatio ⁊ ip̄ius deſtructio: aut eiꝰ abſciſſio et ip̄ius ſerratura ſiue ſit fiſtula ſiue nō ſit. Nā neceſſe ē fricare ip ſum et radere aut cauterizare perueni endo ad vltimū corruptiōis eiꝰ vt cadāt cortices corrupti et remaneat ſanum. Et qn̄qꝫ cadūt cortices oſſiū per medicinas iteꝝ ſicut cadūt cortices capitis et alioꝝ. Et de illis eſt medicamē cuiꝰ hec ē deſcri ptio. ℟. ariſtologiā ireos myrrhā aloēꝫ cortices plante oppoponaci cambil adu ſtum ſcoriā eris cortices plani aggreget̉ et ē mirabile faciēs cadere cortices oſſiū et naſci carnē bonā ſuꝑ ea. et ſi fuerit cor ruptio oſſis profūdior illa tūc neceſſe eſt ꝯcauare ip̄m. Qd̓ ſi corruptio iā ꝑſecuta eſt medullā nō ē excuſatio ꝗn aſſumatur illud oꝫ cū medulla ſua. ⁊ ſi corruptio ſue rit de illis quas nō ſanat niſi abſciſſio: et ſerratura totius oſſis mēbri: aut pl̓m etꝰ quod circundat ip̄m: tūc ſciat locum in quo oportet vt incidat̉ ita vt reuoluatur teta vſqꝫ quo ꝯſequat̉ locū in quo īuenit adherētia oſſis vltimā: qm̄ illic ē termi nus. veꝝ qn̄ ē os corruptū ex capite coxe et anche et ſicut ſpondilis dorſi: tūc fuge re ab eius curatiōe ē melius propter nu cham. et ſi timet̉ ꝙ corruptio oſſis ſequa tur corruptionē carnis cuius caſus acci dit pͥus: tūc infrigidare et acciꝑe carneꝫ ab eo ē ꝯueniēs et eſt eius cura. et oꝫ vt ī frigidet̉ membꝝ ſanū cū epithimatibus que ſciuiſti in capl̓o corruptionis carnis De cura oſſiū Fen .IIII. diſcooperte ab eo etiaꝫ ⁊ cū eoꝝ ſil̓ibus: ¶ In parte iſta docet Aui. modū curatiōis corruptiōis oſ ſis. ⁊ duo facit. pͥmo facit hoc qd̓ dictū eſt. ſcd̓o qꝛ multoti ens remanēt in vlceribus cortices ⁊ fruſta oſſiū ꝓpter te ſionē aliquā q̄ accidit oſſibus: vnde oſſa excoriant̉: aut ꝓ pter ſciſſionē q̄ accidit eis vnde ſeꝑat̉ altqd̓ fruſtū ab eis nō ꝑfecta ſeꝑatiōe ⁊ remanet in vlcere: doc et modū exic catiōis illoꝝ. ſcd̓a ibi: Illud qd̓ melius ē ⁊c̄. Prima in du as. qꝛ pͥmo doc et modi curatiōis oſſis corrupti. ſcdo ꝗa vnus modus curatiōis eiꝰ eſt ſerrare ip̄m cū ſerra: docet modū ſerrādi os corruptū. ſcd̓a ibi: Inquit eleuetur ⁊cͣ. Prima in duas. primo docet abſolute modum curatōnis corruptiōis oſſis. ſecundo docet modū curatiōis qn̄ acci dit cū incipit oſſis corruptio ex malitia cōplexionis car nis. ſecūda ibi: Et ſi timetur ꝙ corruptio oſſis. Prima in duas. pͥmo docet modū curatiōis corruptiōis oſſis. ſecun do oſtēdit vbi modus curatiōis eiꝰ debet caueri ⁊ ab ipſa medici fugere. ſecūda ibi: Et qn̄ os eſt corruptū. Prima in duas. pͥmo oſtēdit modū curatiōis corruptiōis oſſis qn̄ nō eſt multū ꝓfundatū in oſſe. ſecūdo oſtēdit modū cure eius qn̄ iā eſt ampliꝰ ꝓfundata in oſſe. ſecūda ibi: Et ſi fu erit oſſis corru. ꝓfun. Prima in duas. pͥmo docet moduꝫ curatiōis cū oꝑatione manuali. ſecūdo docet modū cura tionis eius cū medicinis qn̄ cū eis poſſibilis eſt hec cura tio: ſecūda ibi. Et qn̄ cadūt cortices ⁊c. Totū qd̓ dicit ī hij capitulis manifeſtū eſt nō iudigens expōne. Ueꝝ qn̄ os eſt corruptū ex capite coxe ⁊ ſicut ſpondiles dorſi tunc fu gemus ⁊c. Et cā huiꝰ eſt: qꝛ nō eſt poſſibilis talis curatio ꝓpter magnitudinē oſſis corrupti: ⁊ ꝓpter ꝓpinquitateꝫ ad membrū nobile ſicut eſt nucha. Nūc aūt morituri ſo lis ꝓnoſticis ſunt relinquēdi: vt dicit̉ in cōmēto illiꝰ affo riſmi pͥme particule qn̄ in ſtatu eſt egritudo ⁊c. ¶ De modis curātibus os corruptum. Cap̄. xij. Nquit eleuet̉ caro ab oſſe ita vt quo tendat̉ ad ſuꝑiora vitte: ergo tēdat̉ cū eo mēbrū: aut aliud ex illo loco ad inferiora vt nō aſſocient̉ ei dētes ⁊ ſer ra ip̄m. Et qn̄ eſt tibi neceſſariū ſerrare coſtā: aut os ſub quo eſt tunica: aut aliꝗd nobile ſicut tunica cōſtaruꝫ nuche: pone ſub ſerra laminā qua cōſeruet̉ mēbrū no bile. Qd̓ ſi caro fuerit ẜm rotūditatē ſuaꝫ tota diſcooꝑta: tūc ſerra ip̄ꝫ qm̄ orit̉ caro ſuꝑ os qd̓ iā diſcooptū eſt ex oībus lateri bus ſuis. Qd̓ ſi ꝑtes oſſis corrupti fuerīt ꝓxime iūcture tūc extrahe ip̄m ex iunctu ra: et ſi corrūpit̉ os brachij totū aut crur tūc auferat̉ totū. Caput aūt anche ⁊ coxe et ſpondiles dorſi qn̄ corrūpunt̉ tūc fugi atur ex curatiōe eoꝝ ꝓpter locuꝫ anche. ¶ In iſta ꝑte qꝛ aliqn̄ oꝫ nos ſeruare os: docet Aui. modū ſerrature eiꝰ. Et pͥmo facit hoc. ſecūdo on̄dit vbi talis mo dus obſeruari nō debet. ſecunda ibi: Caput aūt coxe ⁊ an che. Que dicit manifeſta ſunt. ¶ De eo quod remanet de fruſtis oſſium ⁊ corticum eorū in vlceribus conſolidatis. Capitulum. xiij. Llud qd̓ ē meliꝰ eſt vt nō feſtinet̉ neture ⁊ adiuuentur ⁊ illud cum attracti one pauca eoꝝ que extrahūt ī ſpacio nō feſtio. Et non moueant̉ cū medicinis et oꝑatōe manꝰ: nā qd̓ extractū ē violēt̉ nō euacuat̉ ꝗn faciat accidere vlcera fiſtulo ſa. Cū ergo expellit ea natura ad cuteꝫ ⁊ incipiūt exire ⁊ iā ſeꝑata ſūt tūc incarna et cura vulnꝰ. Et ſil̓r ē iudiciū in fruſtis eoꝝ et pāniculis de quoꝝ veritate eſt vt manifeſtent̉. nā cū tu ꝓperas et extrahis ea violēter tūc ē in eis timor ſpaſmi et ꝑ mixtiōis et febriū. Qd̓ ſi fiāt ſanioſa nō ē ī eis magnū nocumētū. ſi aūt vit ſcire me dicinas illiꝰ tūc de illis ē medicamē hu iuſmodi. ſumant̉ oleū vetꝰ ⁊ cera citrina et ſordīties vaſoꝝ apū que vtreqꝫ ſint qͣn tū ē oleū: deinde ſoluant̉ oīa. deinde ſu mat̉ ꝑs vna euforbij et ꝑs vna lactis titi malli ⁊ tres ꝑtes ariſtologie ⁊ fiat ex eis ſicut ceratū. Et ſumant̉ iteꝝ armoniacū et bdeliū et liniant̉ cū oleo de lilio: dein de aggregādo totū cū cōtritione fiat em̄ plaſtrū et ponat̉ deſuꝑ. ip̄m em̄ ē de illis q̄ extrahūt oſſa cū velocitate ⁊ facilitate. ponat̉ in extremitate eius filū cū In iſto cap̄. docet Aui. modū curatiōis ⁊ extractiōis cor ticum oſſiū ⁊ fruſtoꝝ que aliqn̄ ⁊ nō ꝑfecte ſunt ſeparata a carne ⁊ oſſe. ⁊ pͥmo oſtēdit modū cōuenientē extractio nis ip̄oꝝ. ⁊ oſtendit etiā quis eſt modus incōueniens. ſe cundo ip̄e narrat medicinas in ſpāli per quas fit extra ctio hec. ſecunda ibi: Si aūt vis ſcire. Manifeſtū eſt. ¶ De medicinis fracture oſſis. Capitulum. xiiij. Racture eſt curatio cū manu quā dicemꝰ: ⁊ curatio cum medicinis quas dicemꝰ ꝯferētibꝰ fracture oſ ſiū ⁊ torſioni. Epithima ad fracturā ⁊ tor ſionē. ℟. mugath mes excorticatoꝝ an̄. x. aloes maluauiſci albi. acatie an̄. v. luti xx. liniant̉ cū albumine oui ſi fuerit ap̄a cal̓m. Iteꝝ folia alethil ⁊ cup̄ſſi et myr thi ⁊ ſalicis terant̉ ⁊ expͥmant̉ ⁊ ſumant̉ galie. ⁊ roſe ⁊ cepa narciſci ē de illis q̄ di cta ſūt. ⁊ de ſandalis rub. ⁊ boluſar. ⁊ lau danū et fanfel ⁊ kamaha ⁊ altea et mes ⁊ acatia ⁊ melilotū et ſanſucū: et adde in eo ſi indiges calefactiōe ſanſucū et enulā et cup̄ſſum. Ad fracturā et torſionē cū ap̄a te calido. V. mes excorticatoꝝ. 3. xx. mu gat balauſtie acatie emplaſtret̉ et ē forte valde. et de medicinis eiꝰ ſūt folia myrthi IH Tractatus De diſlocatione et laudanū et gallia et crocus et lutū ē bo nū attritioni. et oleū iteꝝ ē iuuatiuuꝫ ad fracturā et ad diſſocationē ⁊ ad torſionē. Iterū mugath et mes altea acatia lutuꝫ alōēs myrrha liniāt̉ cuꝫ aqua myrthi. ¶ In illo cap̄. Aui. ponit modū curatiōis fracture oſſium in qͣꝫtū talis modus curatiōis ex medicinis depēdet. et in hoc cap̄. nihil facit niſi ꝙ medicinas vtiles in fractura oſ ſium q̄ adiuuāt ad cōſolidationem ip̄oꝝ pōit. Mugath. i. bdeliū. mes.i. falſioli rubei. luti.i. boli armeni. vel poteſt intelligi ꝑ lutū terra figillata. alethil.i. folia tamariſci ma ſculi. gallia pōt eſſe gūma egrediēs ab arbore mirabola noꝝ citrinoꝝ. altea.i. maluauiſcꝰ. oīa alia q̄ dic plana ſūt. expoſitio tertie Fen et quarte quar Hic NNti can̄. Aui. inqͣꝫtū eſt ſpectās ſciētie cyrugie ꝑ quā pͥncipalis facta eſt hec expoſitio. in diuer ſis aut tꝑibꝰ hoc opus ꝑfecimꝰ. Nā vſqꝫ ad tractatū de vl ceribꝰ hoc opus fecimus dū eramus adhuc iuuenis ī ſci entia medicine. Studueramus em̄ Bononie vno anno ī ſciētia medicine. deinde ꝓpter guerrā que tūc Bononie erat diſceſſimꝰ de ſtudio ⁊ adheſimꝰ patri qui in hac ſciē tia pre ceteris erat exꝑtus: ⁊ cū eo cōmorans adhuc iuue nis ſic videns ip̄m quotidie oꝑari: motus fui ad ſcribēdū aliquid ſuper iſtā partē quarti canoniꝫ Aui. ⁊ expoſuimꝰ vſqꝫ ad tractatū de vlceribꝰ. ibi vero tunc ſuꝑſedimus et reuerſi fuimus ad ſtudiū Bonon̄. ⁊ ſtuduimꝰ continue qͣ tuor annis in ſcientia medicine. in quarto vero annoʸ dei gratia mihi cōcedēte fuimus doctorati in iſta ſcientia: ⁊ le gimus cōtinue duobꝰ annis. Poſtmodū vero quia pͥua tum fuit ſtudiū Bonon̄. coacti receſſimꝰ a ſtudio illo ⁊ ve nimus ad ciuitatē Senaꝝ: ⁊ venimꝰ ibi ad ſalariū ⁊ voca ti. ibi vero ex rogamine quorūdā ſcholariū amicoꝝ nr̄o rum reincepimꝰ opus hoc: hic autē incepimus ad tracta tum de vlceribus. ⁊ hoc opus ꝑfecimus. ⁊ quia pͥmā ꝑteꝫ fecimus cū adhuc eramus iuuenis etate ⁊ ſcientia valde. Sic ſi aliqua eſſent imꝑfecte dicta ꝙ bene rationabilīter excuſatio mihi fiet. volumꝰ em̄ mutare illa dicta aliter qͣꝫ fecerimus: vt nulli appareat eſſe mirabile ſi ſic ī breui te pore ſit poſſibile alicui homini ꝑuenire in ſcientia ad ea de quibꝰ multis apparet eſſe mirabile: ſed potius de illis que ſcripſimus tūc gr̄as deo agemus. De iſtisˡ aūt que ſe cundo ſcripſimꝰ dū iam eramus docti in ſciētia medicine ſi aliqua ſint minꝰ dicta qͣꝫ bn̄ vel omiſſa q̄rtmꝰ īdulgētiā. ¶ Ego Dinꝰ de Florētia medicine mi nimꝰ hec oīa ſcripſi. ¶Fen quinta incipit de reſtauratione. ⁊ eſt tractatus tres. ¶ Tractatus primus de diſlocatione ⁊ reſtauratione. ¶ De ſermone vniuerſali de diſlocatione. Capul. j. Iſlocatio eſt egreſſio oſſis ex loco ſuo qui ē per naturā apud illud qd̓ ei vicinū exi ſtit integra. Si aūt nō egre diat̉ integre noīat̉ ſeparatō iūcture ad partē ꝓfundam: aūt ꝓcedētē aut eminentē que cognoſcit̉ ſenſu. Et ē ſeꝑatio nō integra quā quidā nomināt torſiōeꝫ. Cū ergo ē leſio que nō mouet̉ os ſed attrahit qd̓ cōtinet ip̄ꝫ: tūc eſt alguaenū et nō ē ex genere torſiōis: et qn̄qꝫ accidit iūcture res tertia: et ē vt elō gat̉ et addat ſuꝑ lōgitudinē ſuā naturalē et vt ꝯſequit̉ ad hoc diſtocationeꝫ: verij tamen fit facilis diſſocatiōis: et illd̓ ꝗdeꝫ multotiens accidit ī adiutorio et coxa. ¶ Clariſſimi doctoris Gentilis de Florentia ſuꝑ pͥmū ⁊ ſe cundū tractatū Fen quinte quarti canonis Auicēne.ſ. de diſlocationibus ⁊ fracturis: quos Dinus nō expoſuit: ex poſitio incipit feliciter. Auic̄. in ſuꝑiori Fen de O ſtquam terminauit de ſolutōne cōtinuitatis ⁊ cura eius: ⁊ in iſta quīta Fen determinauit de reſtauratiōe. ¶ Notandū ꝙ oſſa diſtocant̉ ⁊ frangunt̉: ⁊ differētia in ter diſlocationē ⁊ fracturā eſt iſta: ꝙ diſloca tio eſt ꝓpria iūcturis: vt qn̄ os egredit̉ a iunctura ſua. Fra ctura eſt ꝓpria cōtinc̄ti oſſiū: vt qn̄ os frangit̉ nō in iuetu ra. ⁊ ideo iſta Fen diuidit̉ in ꝑtes duas: qꝛ pͥmo determīat de diſſocatiōe. ſecūdo de fractura. ſecūda ibi: Farctura eſt ſolutio continuitatis. Prima in duas. qꝛ pͥmo determinat Aui. de diſlocatiōe in generali. ſecūdo in particulari. ſecū da ibi: Accidit mādibule inferiori. Prima in tres. qꝛ pri mo ponit capl̓m generale de diſlocatione. ſecūdo ponit capl̓m de ſignis diſtocationis. tertio ponit capl̓m de cura diſtocatiōis in vl̓i. ſecūda ibi: Accidit in iūctura. tertia ibi Non euacuatur qn diſlocatio. Prima in duas. qꝛ primo Aui. oſtēdit quid eſt diſlocatio. ſecūdo ponit duos ean̄. ſe cunda ibi: Et prauior diſtocatiōe. Prima in tres. qꝛ pͥmo Aui. oſtēdit quid ē diſlocatio. ſecūdo oſtēdit hoīes ꝗ ſunt magis apti vt patiant̉ diſlocationē. tertio oſtēdit que iun cture ſunt faciles ad diſtocandū. ſecūda ibi: Et de hoībꝰ ſunt. tertia ibi: Et de iūcturis quidē ſunt. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ diſlocatio eſt integra egreſſio oſſis a loco ⁊ ſitu ſuo ꝗ locus ē ꝑ naturā apud illud.ſ. os qd̓ ē alteri oſſi vicinū. Et ſi tale os nō egrediat̉ integre a iuctura ſua noīatur ſe paratio. ⁊ talis ſeꝑatio aut pōt fieri aut ad ꝑtē oſſis ꝓcedē tem.ſ. ſuꝑiorē: q̄ ſeꝑatio cognoſcitur ſenſu.i. ad viſuꝫ ⁊ ad tactū: quā ſeꝑationē quidā noīant torſionē. Et ſubdit: ꝙ qn̄ eſt leſio nō mouēs locū ⁊ ſitū oſſium: ſed accidit illud qd̓ cōtinet os noīatū alguaenū. ⁊ hoc nō eſt de genere tor ſionis: ⁊ qn̄qꝫ rūcture accidit res tertia. ⁊ eſt.ſ. iſta res ter tia: vt elongetur ſcꝫ iūctura: ⁊ fiat maior qͣꝫ ſit ẜm lōgitudi nem naturalē: ⁊ nō adhuc eſt diſlocatio: verūtn̄ eſt facilis ad diſtocandum. Et iſtud accidit multotiens ī adiutorio et coxa. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de hoībꝰ eſt ꝗdā ꝗ p̄paratꝰ eſt diſſo cationi in iūcturis ſuis: qm̄ ꝯcauitates oſ ſiū iūcturarū ſuarū non ſūt profūde: ⁊ bu celle que ingrediunt̉ eas non ſūt intran tes: et ligamentū qd̓ ordinat̉ inter ea am bo non eſt firmū: īmo debile in creatione ſua minutū. Aut humidū ſuſcipiens ex tenſioneꝫ. Aut iā effuſe ſūt ad ip̄m hūidi tates viſcoſe lubricare facientes. Aut fa cti ſunt margines ꝯcauitatuꝫ oſſiū ī quas ingrediūt̉ de oſſibꝰ iūcturarū: qͣre fiūt cō cauitates ꝓſtrate ſuꝑ qͣs nō eſt diſtinctio. ¶ Oſtēdit hoīes ꝙ ſunt magis apti ad diſlocationē. ⁊ dicit ſic: ꝙ de hoībus eſt quidā ꝗ eſt p̄paratꝰ diſtocatiōi in iun cturis ſuis. Et rō eſt: qꝛ cōcauitates oſſiū ſiue iūcturaruꝫ nō ſunt ꝓfunde: ⁊ bucelle que ingrediūtur iſtas cōcauita tes nō ſunt intrātes in creatiōe ſua in illas iūcturas. ⁊ ſic Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auiē. De ſignis diſloca. Fen .IIIII. os minutū. aut ꝓ ſed ⁊ humidū eſt ſuſcipiēs extēſionē.ſ. faciliter. aut.ſ. iſti hoīes ſut apti ad diſtocationē. ꝓpter qꝛ multe humiditates viſcoſe ſunt effuſe ad iūcturas iſtiꝰ ho minis: aut.ſ. ſunt apti ad diſlocandū: ꝓpter qꝛ margines concauitatis oſſium iſtorum hominū ſunt fracti: quare fi unt concauitates proſtrate.i. plane: ſuper quas non eſt di ſtinctio. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et de iūcturis quidē ſunt iūcture faci lis diſ locatiouis. Et de eis ſunt iuncture praue diſlocatiōis: et de eis ſunt medie. Facilis ergo ſicut iunctura poplitis pro pter lenitatē ligamēti ſui: qm̄ ip̄a ē crea ta lenis ligamenti propter iuuamēta ſci ta ī anathomia. ergo fit ꝓpter illd̓ facilis diſ locatiōis: et ꝓpter illud ſuſtētat̉ cū pi la. et fit iterū facilis reditiōis ad ſalutem nā facilitas reditionis eſt ẜm quantitatē facilitatis diſlocationis: ⁊ difficultas eiꝰ eſt ẜm difficultate eiꝰ. ⁊ iuctura humerī ē pxima ei in macilētis nō in pinguibus. Praue vero diſlocationis ſunt ſicut iun ctura digitorū: ipſe em̄ fortaſſe nō diſlo cant̉: īmo frangunt̉ anteqͣꝫ diſ locent̉. et ſicut iūctura cubiti: ⁊ ꝓpter illud reditio eius eſt praua. Medie vero ſūt ſicut iun cture anche. Et qn̄qꝫ accidit vt fiat faci lis diſ locationis que nō eſt facilis diſlo cationis ꝓpter aliquā cauſarū: quare fit etiā facilis reditionis ſicut accidit vt fiat pixis anche plena humiditate. quare fit facilis eius diſ locatio: ⁊ cū hoc fit faciliſ eiꝰ reditio ſic accidit hn̄tibꝰ venā veſe: qͣ re ei omni hora diſ locat̉ eiꝰ ancha et re dit ꝑ quēlibet labore: deinde diſ locatur poſtea redit ⁊ hoc īdiget cauterio ⁊ n̄ alio ¶Oſtendit que iuncture ſunt faciles ad dii locandū. ⁊ dic̄ ſic: ꝙ de iūcturis qued ā ſūt q̄ ſunt facilis diſ locatōis: ⁊ qͦ dam ſunt medie: vt qꝛ nō ſic faciliter diſ locant̉. Et facilis diſlocatiōis eſt.ſ. iūctura poplitis.i. geniculi: ⁊ hoc eſt: qꝛ iſta iūctura eſt ligata cū leui ligamēto ꝓpter iuuamenta ſcita in anathomīa: ⁊ ſic ꝓpter hoc ſit facilis diſ locatiōis ſcꝫ iſta iunctura: ⁊ ē facilis reſtauratōis: qꝛ om̄e membrū quod faciliter diſlocatur faciliter reſtaurat̉: et facilitas re ſtauratiōis ē ẜm qͣꝫtitatē facilitatis diſ locatiōis: ⁊ difficul tas reſtauratiōis eſt ẜm difficultatē diſlocatiōis: ⁊ iunctu ra humeri eſt ꝓxima iūcture poplitis ad reſtaurandum. et ſubdit ꝙ membrū qd̓ eſt praue diſlocationis qn̄ iſtud membrū eſt facilis diſ locatōis ꝓpter aliquā cām: tunc fit etiā iſtud membrū facilis reſtaurationis. Exemplū: ſicut accidit vt pixis anche fuit plena huiditate: ⁊ fit facilis eiꝰ diſ locatio: ⁊ cū hoc faciliter reſtauratur: ſicut accidit ha bentibꝰ vena vaſe.i. varices ꝓpe anchā: quare ancha illi us diſ locatur vna hora poſt aliā ⁊ redit faciliter. deinde iterū diſlocatur poſtea redit: ⁊ talis in cura indiget cau terio ⁊ non alio remedio. Deinde cum dicit: ¶ Et prauior diſ locatio eſt cū qua abſcin dunt̉ capita fruſtorū oſſis qd̓ cōglutinat os cū oſſe et parū reuertit̉ ad diſpōeꝫ ſu am naturalē: et pl̓imū illius fit in capite anche: de inde in capite adiutorij et ī duo bus focilibꝰ duorū pēdū apud calcaneū. Et diſ locatio quidē eſt fedior qͣꝫ fractu ra cum neqꝫ redit diſ locatio neqꝫ reſtau ratur fractura. ¶ Ponit duos canones ⁊ dicit ſic de pͥmo: ꝙ illa eſt praui or diſ locatio cū qua capita oſſiū abſcindunt̉: qd̓ caput cō glutinat os cū oſſe. ⁊ iſta diſ locatio nō redit̉ ad ſuā diſpo ſitione naturalē. ⁊ talis diſlocatio plurimuꝫ ſit in capite anche ⁊ in capie adiutorij vt in cubito: ⁊ in duobꝰ foc ili bus duoꝝ pedū apud calcaneū. Et ſubdit de ſecūdo can̄. ꝙ fedior diſlocatio qͣꝫ ꝓfractura eſt illa cum neqꝫ diſlo catio redit: neqꝫ fractura reſtauratur.ⁱ ¶ De ſignis diſ locationis vniuerſalibus. Capl̓m. ij. Ccidit in iunctura inclinatio ⁊ funditas inſolita ſicut accidit acci dens appares in magnitudīe car nis ſpatule et in diſ locatione iūcture pe dis et magis appares qͣꝫ illa que eſt iun ctura colli. et cōparatio eſt ex illis que ex trahūt illud extractiōe ſana. et eſt vt cōſi deres locū infirmū cū ſorore ſua ſana illi us infirmi eiuſdē nō alteriꝰ. et cū videriſ iuncturā nō moueri: tūc iudica ꝙ dilloca ta eſt diſlocatione integra: ſicut qn̄ mo uetur motu ſuo ad oēs ꝑtes et peruenit ad omnes fines ſuos non eſt cum ea egri tudo pendens cum ſeparatione. Poſuio caplo vl̓i de diſ locatiōe ponit ſigna diſ locatio nis. ⁊ diuiditur in ꝑtes tres: quia pͥmo ponit ſigna diſ loca tionis vl̓is. ſecūdo ponit ſigna cōtorſionis. tertio ponit ſi gna additiōis lōgitudinis iūcture. ſecūda ibi. Et vt vide atur. tertia ibi: Sigua aūt eius. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ ſi iūctura diſ locatur accidit in ea inclinatio ⁊ ꝓfunditas in ſolita: ſicut accidit in magnitudine carnis ſpatule ⁊ in diſ locatione iuncture pedis ⁊ magis apparens qͦꝫ illa q̄ ac cidit in iunctura colli: vt qn̄ os diſ locatur ad partē exte riorē facit gibboſitatē: ⁊ ſi vis cognoſcere partē infirmam oꝫ te cōparare ad partē ſanā: vt conſideres iuncturā infir mam cū ſorore ſua ſana illiꝰ eiuſdē infirmi ⁊ nō alterius. Et ſi tu videris iūcturā nō moueri iudica ꝙ eſt diſlocata diſ locatiōe integra ficut ſi iūctura moueret̉ motū ſuo ad oēs partes: ⁊ ꝑuenit ad oēs fines ſuos: nō eſt tunc in iun ctura egritudo pendens cum ſeꝑatione.i. diſlocatione. Capitulum. iij. ¶ De ſignis decinationis. St vt videat̉ cōcauitas cum au gmento alterius lateris et pͥuet̉ ī ſenſu augmēto: qd̓ fuit ſenſatum ad interiora in huiuſmodi cum hoc ꝙ ꝗ dam motus eſt poſſibilis. ¶ Ponit ſigna cōtorſionis. ⁊ dicit ſic: ꝙ ſignū declinatōis Tractatus De diſlocatione N23 ideſt cōtorſiōis: eſt vt videat̉ cōcauitas cū augmēto late ris alteriꝰ: ⁊ illud augmentū qd̓ fuit ſenſatū in iunctura pͥ uetur ſenſu.i. quia nō videatur nec tangatur: ⁊ cū tali de clinatione eſt motus quidā membri poſſibilis. ¶ De ſignis additionis longitudinis iuncture abſqꝫ diſ lo catione. Capitulum. iiij. Ignū eiꝰ eſt vt ſit ſicut ſuſpenſa: cū ergo cōpreſſeris eā ad mēſurā ſuā naturale abſqꝫ labore: ſi vero dimiſeris eā redit ad meſurā ſuā acciden talē: et accidit ꝓfunditas in quā fortaſſe ingreditur digitus: vbi non eſt caro vehe mentis multitudinis ſicut humerus. ¶ Ponit ſigna additiōis lōgitudinis iūcture. ⁊ dicit ſic. ꝙ ſignū additiōis lōgitudinis iuncture abſqꝫ diſlocatione ē vt iūctura ſit ſicut ſuſpenſa: ⁊ cū cōpreſſeris cōprimendū iſtā iuncturā redit ad menſurā ſuā naturalē: ⁊ qn̄qꝫ in iū ctura accidit ꝓfunditas in quā ingreditur digitus: ⁊ hoc in illis iuncturis vbi non eſt caro vehementis multitudi nis ſic ut humerus. ¶ De curatione declinationis ⁊ diſlocationis. Ca. v. On euacuat̉ qn diſlocatio: aut ꝑ ueniat ad modicū ſingularis: aut cōpoſita cum egritudine alia ex vlcere ⁊ vulnere et apoſtemate et alijs. ¶ Ponit capitulū vl̓e de cura diſlocationis. ⁊ duo facit. quia primo ponit curā vl̓em de diflocatōne. ſecundo po nit curā de ꝯtorſiōe. tertio ponit curā elōgatiōis iūcture ſecūda ibi: Et declinatiōi iterū. tertia ibi: Oportet vt re ducatur. Prima in duas. quia pͥmo Aui. p̄mittit intētiōeꝫ ſuā. ſecūdo exequitur ponēdo curā. ſecūda ibi. Ꝙ ſi fue rit cū alia. Dicit ſic de pͥma parte: ꝙ diſ locatio nō eūatur quin perueniat ad modicū ſingl̓aris.i. ſimplex aut com poſita egritudine alia vt ſi eſſet compoſita diſ locatio cuꝫ vlcē aūt cū apate: aut cū vulnere aut alijs. Deīde cū dic̄: ¶ Qd̓ ſi fuerit cū alia: tūc oportebit vt cō ſideres: qm̄ ſi diſlocatio fuerit ex illis q̄ redeūt cū tēſione leui nō faciēte dolere vl cus dolore vehemēti ꝗ ꝑducit ad ap̄a nō tolerabile fac redire diſlocationem: et ſi res fuerit ecōtrario tūc oportet vt curet̉ in pͥmis vlcus: aut vulnꝰ: deinde cura diſ locationē ⁊ ꝓprie in iūcturis difficilibꝰ. Cū vero volumꝰ curare diſlocationē tūc fortaſſe ꝑducit illud ad ſpaſmū maximū ẜm pl̓m. et proprie qn̄ diſ locatio eſt ī mē bris proximis mēbris pͥncipalibꝰ: et ſil̓r eſt diſpoſitio ī ap̄atibꝰ in ꝗbꝰ eſt regimen ẜm ꝙ nos exꝑimur. Nā ſi res fuerit faci lis et non cōmouet̉ ex ea dolor. neqꝫ re ditio cū ea eſt difficilis reſtauramꝰ diſlo cationeꝫ et nō curamꝰ. Si aūt accidit do lor tūc oportet vt nō p̄ſumamꝰ: ⁊ ſi feceri mus tūc oqortet vt deſtruamꝰ ligaturā ſi fuerit doloroſa. Qd̓ ſi ingrediat̉ cū facili tate curabimꝰ apoſtema iterum et vlcus. ¶ Exequitur ponēdo curā: ⁊ duas facit. qꝛ pͥmo ponit cu ram. ſecūdo cano. curatiuos diſlocatiōis ſimplicis. ſecun da ibi: Diſ locatiōis aūt. Prima in duas: quia pͥmo Auiē. ponit can̄. curatiuū qn̄ diſlocatio eſſet cōpoſita cū vulne re aut apate. ſecūdo ponit can̄. curatiuū qn̄ diſ locatio eēt cōpoſita cum fractura. ſecunda ibi: Et ſi fuerit diſlocatio fractura. Dicit ſic de prima parte: ꝙ ſi diſ locatio fuerit compoſita cum alia egritudine: tūc oportet vt tu conſide res: quoniam ſi diſlocatio fuerit ex illis diſlocationibus que reſtaurātur faciliter ⁊ cū tēſione leui nō faciēdo dole re vlcus dolore vehemēti: ꝗ dolor ꝑducat ad ap̄a intolera bile tūc fac redire diſlocationē: deinde cura aliā egritudi nem. Et ſi diſlocatio fuerit ex illis diſ locationibꝰ que re ſtaurātur cū difficultate ⁊ cū tēſione forti: oportet anteqͣꝫ curetur diſ locatio vt curetur in pͥmis vlcus aut vulnus: deinde cura diſlocationē: qm̄ ſi volumꝰ pͥmo curare diſ locationē iſtā tūc fortaſſe ꝑducit ad ſpaſmū: ⁊ ꝓprie qn̄ eſ ſet diſ locatio ꝓxima mēbri pͥncipalibꝰ. Et ſicut dictū eſt de diſ locatiōe cōpoſita cū vulnere: ita oportet vt ītelligat̉ de diſ locatiōe cōpoſita cū ap̄ate. nā ſi diſlocatio cōpoſita cū ap̄ate fuerit de diſ locationibꝰ q̄ faciliter reſtaurantur ſine extēſione vehemēti reſtauretur pͥmo diſlocatio: de inde curetur ip̄a. Si aūt accidit ꝓpter reſtaurationē do lor. tūc nō p̄ſūmamꝰ ad curandū diſlocationē. Et ſubdit. ꝙ ſi nos fecerimus: vt qꝛ curamꝰ diſlocationē oportet vt ſoluatur ligatura ſi fuerit doloroſa. Et ſubdit ꝙ ſi iunctu ra ingrediatur cum facilitate curabimus iterum apoſte ma et vlcus. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſi fuerit diſlocatio et fractura ſimul et fuerit tenſio ī parte vna ꝑmittens regi men vtriuſqꝫ rei fiat. Et ſapies quidem narrauit ꝙ cecidit lapis ſuꝑ extremitateꝫ humeri hoīs: ⁊ vulnerata eſt cutis ⁊ caro donec apꝑuit extremitas lacerti nuda: ⁊ iam diſlocatū erat ſubtus eā caput furcu le. tunc ergo ꝗdā ſtolidoꝝ exꝑimentato rū occupatꝰ eſt ī equādo os ⁊ reduxit ſuꝑ ip̄m carne̓ ⁊ cutē: ⁊ ē plaſtrauit ⁊ ſtrinxit: quare accidit vt feteret caro ⁊ corrumꝑet ppter vicinitatē ſuā os donec factū eſt vi ride. Et nō ſciuit ꝙ oꝫ vt huiuſmodi ca ro abſcindat̉ ⁊ coquat̉ ille locus cū oleo feruente. ⁊ ſil̓i ſi fuerit illic apa magnum opꝫ vt curet̉ apoſtema in primis. ¶ Ponit can̄. curatiuū qn̄ diſ locatio fuerit cōpoſita cum fractura. ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi diſ locatio fuerit cōpoſita cum fra ctura ita ꝙ ſi fuerit taliter in vna parte ꝙ ꝑmittat curam fracture ſimul cū diſlocatione fiat. ⁊ ſubdit ꝙ quidā ſapi ens dixit ꝙ quidā narrauit ꝙ lapis cecidit ſupra extremi tatē humeri homīs ⁊ vulnerata eſt cutis ⁊ caro donec ap pareret extremitas lacerti nuda: ⁊ ſub humero erat diſlo catū caput furcule: tūc quidā medicus ſtolidus eſt occu patus in reſtaurādo os ⁊ reduxit ſuper os carnē ⁊ empla ſtrauit ⁊ reſtrinxit: quare accidit vt feteret caro: ⁊ corrū peret donec factū eſt os viride: ⁊ nō ſciuit iſte medicus cu rare iſtā corruptionē oſſis: ita vt coquerer locū cum oleo calido: ⁊ etiā neſciuit ꝙ qn̄ eſt apoſtema magnū oportet vt in primis curetur apoſtema: deinde diſlocatio. De diſloca. manu. .IIIII. Fen ¶ Deinde cum dicit: In diſlocationis aūt ſingularis ⁊ ſim plicis rectificatiōe regimen eſt vt tendat̉ ad contrariū ꝑtis a qua ſeꝑatū eſt donec opponat̉ extremitas oſſis extremitati oſ ſis alteriꝰ: deinde reducat̉ ad locū a quo exiuit: et tūc redit. Et multotiēs quideꝫ ſignificat illud vox que audit̉. deinde li getur et in ligatura eſt ſecuritas ab apate aut adiutoriū ne apoſtemet̉. et neceſſitas ad prohibēdū ap̄a laborioſum eſt maior et abhorret̉ vt mēbro obuiēt pāni calidi qm̄ ipſi calefaciūt ⁊ addūt in apate. īmo opꝫ vt ſint infuſi cerato īfrigidato: aut vi nō pōtico. verū tn̄ Hypo. iuſſit vt tardet̉ tenſio et reditio vſqꝫ ad diē tertiū ⁊ quar tum niſi in diebus exceptis. ¶ Ponit can̄. curatiuos diſlocatiōis ſimplicis. ⁊ dicit ſic: ꝙ in rectificatione diſlocatōis ſingularis ſimplicis eſt re gimen ⁊ eſt vt iūctura extēdatur ad partē cōtrariā ab illa a qua eſt ſeꝑata donec reducat̉ ad locū a quo exiuit. et tūc redit: ⁊ multotiēs ſignificat reditionē iuncture vox q̄ audi ne membrū apoſtemetur. Et ſubdit ꝙ maior neceſſitas. ſit: eſt vt ꝓhibeatur ne in iūctura accidat ap̄a lab̓orioſum: et iō abhorretur ne mēbro obuiēt pāniculi: qm̄ ip̄i calefa ciunt ⁊ addūt in ap̄ate: īmo oportet vt iſti pāni ſint infuſi ceroto infrigidato: aut vino pontico.i. ſtiptico. Sed Hy ¶De diſlocatione mandibule. po. iuſſit vt tardetur reſtauratio vſqꝫ ad diē tertiū vel qͣr tum: niſi in diebꝰ exceptis.i. in certis iuncturis in quibus oportet vt immediate fiat reſtauratio. ¶ Et declinatiōi iteꝝ neceſſaria ſunt hu iuſmodi: deinde liget̉. et qn̄ mēbrū diſ lo cat̉ in omni motu et quotiēs redit diſ lo catur: tunc illud eſt propter mollificatio nem ⁊ humiditatē: qͣre indiget cauterio. ¶ Ponit curā torſionis. ⁊ duo facit. quia pͥmo ſacit hoc. ſe cundo ſubiūgit quoddā. ſecūda ibi: Et qn̄ remanet. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ declinatōi iteꝝ ſunt neceſſaria hmōi.ſ. fuꝑius dicta. Et ſubdit ꝙ qn̄ membrū diſtocatur ex omni motu: ⁊ quotiēs redit diſlocatur: tūc illud eſt ꝓpter molli ficationē ⁊ humiditatē quare indiget cauterio ⁊ nō alio: et hoc vt deſiccetur illa humiditas. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄ remanet poſt reditionē diſ loca tioni: aut ſeꝑationi durities et quaſi ap̄a adminiſtra epithimata ⁊ embrocas leni ficantia. In inceptiōe vero indiget epi thimatibꝰ et embrocis cōfortātibꝰ. ⁊ me lius eſt vt embrocet̉ ſuꝑ ſtricturā ꝓculdu bio: in hyeme quidem cū oleo calefacto quod ſit ex oleis confortantibus: et ī eſta te cum aqua frigida. ¶ Subiūgit qudddā ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi poſt reſtaurationē rere epithimata ⁊ embrocas lenificatiuas: ⁊ in primo indi get embrocis confortātibus: ⁊ melius eſt vt membrū em brocetur in hyeme cū oleo calefacto: ⁊ in eſtate cum aqua frigida. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oportet vt ſit cibatio in diſ locatis cū eo qd̓ cōfortat iūcturā et ligat eam ẜm ſimilitudinem neceſſitatis. ¶ Subiūgit aliud ⁊ dicit ſic: ꝙ cibatio in diſlocatione opor tet vt ſit cum eo qd̓ cōfortat ſicut eſſent extremitates aīali um. ⁊ eſt quod confortat iuncturam ⁊ ligat eā ẜm firmitu dinem neceſſitatis. ¶ De curatione elongationis iuncture. Capl̓m. vj. Portet vt reuocet̉ os mollificatū ad interiora illius in quo quieſcit a quo mollificatū eſt: ⁊ emplaſtre tur cū emplaſtris ī quibꝰ eſt virtus ſtipti ca cōmixtis cū eis que habent virtutem calefactiuā ſicut ſi miſceāt̉ galle: et balau ſtie et acatia et ſimilia ſicut cū aliquātulo camphore et coſti. ⁊ vſnee. Et iteꝝ ſuffi ciat qd̓ eſt ſicut nux cupreſſi et iuniperus et reliqua que cadūt in emplaſtriſ ruptu re: deinde ſtringatur ſicut caput. tur. deinde poſtqͣꝫ reducta ē ligetur: qm̄ ligatura adiuuat ¶ Ponit curā elongatōis iuncture. ⁊ dicit ſic: ꝙ os molli ficatū.i. elongatū oportet vt reducatur ad interiora illius aquo eſt mollificatu: ⁊ poſtea empl̓etur cū emplaſtris in quibus ſit virtus ſtiptica cōmixtis cū eis illis que habent virtutē calefactiuā: ⁊ ponit ea ⁊ ſunt nota ad litteram. Capl̓m. vij. Ccidit mādibule inferiori vt diſ locet̉ ab ordine ſuo: quare rema net os apertū qͣꝫuis ſit illud de il lis que paꝝ fiūt et non accidit caſu cōple to. Et cū diſ locat̉: inclinat̉ ad anteriora ex cōtrario eiꝰ quod accidit apud molli ficationē que fortaſſe accidit ei apud ſal tum et eſt applicatio vniꝰ eoꝝ ad aliā diſ ficilis licet nō priuet̉ motū cū lacertis ſu is qui veniunt ei a poſterioribꝰ. Et qn̄qꝫ accidit diſlocatio ex latere vno: eſt ergo tunc forma ſignificās ip̄am cū declinatio mādibule ē ad anteriora cū trāſuer ſatōe. ¶ Poſito cap̄. vl̓i de diſtocatiōe ⁊ cura eius: determinat d̓ diſlocatiōe magis ꝑticulari. et diuiditur in ꝑtes tot de qͦt membris determinat. partes patēt inferius. ¶ Iſtud cap eſt de diſlocatione mādibule. ⁊ duo facit. quia pͥmo pōit ſigna diſ locatiōis mādibule. ſecūdo ponit curā. ſcd̓a ibi: Et curatio quidē vna. Dicit ſic de pͥma parte: ꝙ mādibu le inferiori accidit vt diſ locetur ab ordine ſuo: quare os manet apertū: licet talis diſ locatio paꝝ accidat. Et ſic ta le membrū nō diſ locatur ꝑfecte. Et qn̄ mādibula relaxa tur que relaxatio fortaſſe accidit ei apud ſaltū. ⁊ ſubdit ꝙ applicatio vniꝰ mādibulaꝝ ad aliā eſt difficilis: licet iſta mandibula diſ locetur ex vno latere. Et eſt forma ſignifi cans iſtam diſlocationem: quia mandibula eſt tranſuer N4 De diſloca. fur. Tractatus ſata ad anteriora. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et curatio quidē ē vna. Et eſt de ſūma eiꝰ qd̓ indiget vt feſtinet̉ ad reducēdum ip̄m: et ſi nō: ꝑducet ad egritudines et no cumēta: et cū hoc fit praua eiꝰ reditio. nā facilior reditio eiꝰ ē illa que ē velocior. ꝙ ſi differat̉ indurat ⁊ apoſtemat ⁊ extēdit lacertos et cōmouet febres inſeꝑabiles ⁊ dolorē capitis ſtantē ꝓpter illud qd̓ aſſo ciat̉ ei de vehemētia tenſiōis lacertoꝝ. ⁊ fortaſſe fit res praua donec interficit ī de cimo. Et qn̄qꝫ accidit vt ſoluat̉ ei venter cū ſuꝑfluitatibꝰ colericis multis puris et euomat ſil̓e eis: quare oportet vt feſtine/ tur ad curam. ¶ Ponit curā diſlocatiōis mandibule. ⁊ tria facit. qꝛ pͥmo Aui. p̄mittit illud. ſcd̓o ponit curā. tertio ſubiūgit quēdaꝫ can̄. ſcd̓a tbi: Et modꝰ eiꝰ ē. tertia ibi: Et ſignū eqͣtōis etꝰ. Dicit ſic de pͥma ꝑte. ꝙ qͣlitercūqꝫ ſit diſlocatio mādibule curatio eſt vna: ⁊ talis diſlocatio indiget vt feſtinet̉ ad re ducendū: qm̄ ſi nō reducit̉ feſtināter ꝑducet ad egritudi nes ⁊ nocumēta: ⁊ praua fiet reductio eiꝰ. nā facilior eiꝰ reductio eſt illa q̄ ſit velociter. nā ſi differat̉ indurat ⁊ ap̄at et extēdit lacertos: ⁊ cōmouet febrē ⁊ dolorē capitꝭ firmū et fortaſſe fit res praua donec īterficit in decimo. Et qn̄qꝫ ſoluit̉ ei vēter cū ſuꝑfluitatibꝰ colericis ⁊ vomitꝰ ſil̓is ſuꝑ fluitatibꝰ colericꝭ: qͣre oꝫ vt feſtīet̉ ad curā eꝰ. De in̄ cū dic̄: ¶ Et moduꝫ regiminis eiꝰ ē vt teneat vn caput eiꝰ: deinde intromittit reſtaurator pollicē ſuū in os et cōuenit infirmo mol lificare mādibulā ſuā ex oī modo. nā illic ſunt lacerti qui iā trāſuerſati ſūt ꝓpter ve hemētiā diſſocatiōis: poſtea moueat mā dibulā dextrā et ſiniſtrā: deinde extendat eā ſubito: dein̄de reducat eā. Et ip̄a qui dem nō intrat ad illud a quo ſeꝑata eſt ni ſi retro: quare oportet vt extēdat eam ita vt equet̉ ẜm illam preparationem. ¶ Ponit curā ⁊ dicit ſic: ꝙ modus diſlocationis diflocate mādibule eſt: vt vnꝰ hō teneat caput īfirmi ⁊ reſtaurator intromittat pollicē ſuū in os infirmi ita ꝙ pͥmo infirmus mollificauerit mādibulā ꝑ oēm modū: nā illic ſunt lacerti qui iā ſūt trāuerſati ꝓpter vehemētiā diſlocatiōis. poſtea reſtaurator moueat mādibulā dextrā ⁊ ſiniſtrā. deīde re ſtaurator extēdat mādibulā ſubito: poſtea impellat eam ad locū ſuū. Et ſubdit ꝙ mādibula nō intrat ad locū ſuū niſi retro: ⁊ ſic oꝫ vt madibula extēdat̉: ⁊ reducat̉ ẜm iſtā p̄parationē.ſ. dictam. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſignū equatiōis eiꝰ eſt equatio qua druploꝝ et cooꝑtura et clauſio oris: de in de ſuſtentet̉ cū puluillis et cerato ex cera et oleo ro. deinde dimittit eā qm̄ ſanabit̉ qͣꝫ velociꝰ eſt poſſibile. Si aūt nō feſtine fiat et iā acciderit durities oportebit tūc vt incipias et lenias duritiē cū embrocis ex aqua calida et oleo in balneo embro catiōe plurima donec leniat̉. deinde ſede at reſtaurator poſt infirmū ⁊ trahat mādi bulā eiꝰ ad poſteriora doec locet̉ ⁊ ſtrigat̉ ¶ Subiūgit quoſdā can̄. pͥmo ponit pͥmū. ſcd̓o ponū ſcd̓m ſcd̓a ibi: Et poſt illud. Dicit ſic de pͥmo can̄. ꝙ ſignum qn̄ mādibula eſt equata ē: quia quattuor oſſa madibulaꝝ ſūt equata: ⁊ infirmus claudit os: deinde poſt reductionem mādibule oꝫ vt fiat ſtrictura ⁊ ſuſtētet̉ cū puluillis ⁊ cera to ⁊ cera ⁊ oleo ro. deinde dimittat eā qm̄ ſanabit̉ qͣꝫ velo cius eſt poſſibile. Et ſubdit ꝙ ſi reſtauratio mādibule nō fiat feſtine: ⁊ iā acciderit durities: oꝫ tūc vt lenias duritieꝫ cū embrocis cū aqua calida ⁊ oleo in balneo embrocatio ne plurima donec leniat̉. Et reſtaurator debꝫ ſedere poſt infirmū et trahat mandibulā ad poſteriora donec diligē ter ligetur ⁊ ſtringatur. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oportet poſt illud vt reſupinet̉ eger ſuꝑ puluinar cuiꝰ impletio fit lenis ⁊ tene at vnꝰ caput eius vt non moueatur vſqꝫ quo compleatur ſanatio. ¶ Ponit aliū can̄. ⁊ dicit ſic: ꝙ poſtqͣꝫ mādibula reſtaura ta fuerit eger reſupinet̉ ſuꝑ puluinar: impletio cuiꝰ ſit ex re humili ⁊ leni: ⁊ vnus teneat caput eius: ⁊ nō moueatur caput vſqꝫquo compleatur ſanatio. Capl̓m. viij. ¶ De diſlocatione furcule. Nquit: furcula non ſeꝑatur a late re interiore: qm̄ ipſa eſt cōtinuata cū pectore nō ſeꝑata ab eo. et pro pter hoc nō mouet̉ ex hoc latere. et ſi per cutiatur deforis ꝑcuſſione vehementi et ſtringat̉: tūc ipſa equat̉ et curat̉ curatōe qua curat̉ ſi frangit̉. Uerūtamen extre mitas eiꝰ que ſequit̉ humeꝝ et ſeꝑat̉ ex eo nō diſ locat̉ plurimū: qm̄ lacertꝰ qui habet duo capita ꝓhihet eā ab hoc: ⁊ ꝓ hibet eā iteꝝ caput ſpatule: et nō mouet̉ iterū furcula motu vehemēti qm̄ ipſa nō eſt poſita niſi vt ſeꝑet pectus ⁊ amplificet ipſum. ⁊ propter hoc eſt furcula facta ho mini ſoli inter aliqua animalia. ¶ Poſito capitulo de diſlocatiōe mādibule: ponit capl̓m de diſlocatione furcule. ⁊ duo facit: qꝛ pͥmo oſtēdit quō diſ locat̉ furcula. ſcd̓o oſtēdit curā diſlocationis furcule. ſcd̓a ibi: Et ſi accidat ei diſlocatio ex luctamine. Dicit ſic de pͥª ꝑte: ꝙ furcula nō ſeꝑatur a latere ſuꝑiori: qm̄ furcula ē cō tinuata cū pectore: ⁊ ſic pectus nō ꝑmittit eā diſ locari. Et ſubdit: ꝙ ſi furcula diſ locat̉ a ꝑte exteriori ⁊ cōprimatur deforis cōpreſſione vehemēti ⁊ ſtringat̉: tūc equat̉ ⁊ cura tur eadē cura cū qua curat̉ ſi frangit̉. Et ſubdit ꝙ extre mitas furcule que ſequit̉ humerū nō diſ locatur ſed ſeꝑa tur ab humero: qm̄ lacertus habēs duo capita ꝓhibet eā ab iſta diſ locatiōe: ⁊ ꝓhibet eā iteꝝ caput ſpatule: ⁊ etiaꝫ furcula nō mouet̉ motu vehementi quo poſſit diſlocari. furcula nō eſt poſita ꝓpter aliud niſi vt āplificet pectꝰ. et iō inter oīa aīalia ſoli hoī ē facta furcula. ¶ Deīde cū dic̄: ¶ Et ſi accidit ei diſlocatio ex luctamine Dinus ſuꝑ ſen ⁊c̄. Auic̄. q 4 De diſloca. hume. Fen.IIIII. aut ex re alia ſimili huic tūc ipſa equatur et ingredit̉ ad locum ſuū cum manu aut puluillis plurimis qui ponūtur ſuper eā cum ligatura que neceſſaria eſt. Et recti ficat hec cura extremitates humeri iterū cum ſeparant̉ et reducit eas ad locū ſuū: et illud quo ligant̉ furcula et humerus ē os cartilaginoſum: et ipſum ingroſſatur in macilentis. et quādo remouetur exiſti mat ille cui nō eſt experiētia ꝙ caput ad iutorij iam ſeparatū ſit aut exiuit de loco ſuo: et ꝙ caput ſpatule videtur tunc acuti us et videtur locus qui eſt ea inferior cō cauus: verū oportet vt diſtinguatur cum ſignificationibꝰ. De curatiōe eiꝰ ē vt nul lo mō applicet̉ ad caput: et ſil̓r humeruꝫ. ¶ Ponit curam furcule. ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi furculę accidat diſ locatio ex luctamine aut ex re alia ſimili huic: tunc pͥmo oportet ꝙ equetur ⁊ ingrediatur ad locum ſuum cū ma nū aut cum puluillis plurimis qui ponuntur ſuper fur culas cuꝫ ligatura neceſſaria: ⁊ hec cura rectificat etiam extremitatē humeri cum ſeparatur. Et ſubdit ꝙ illud qͦ humerus ⁊ furcula ligantur eſt os cartilaginoſum. ⁊ tale os ingroſſatur in macilētis. Et quādo remouetur os iſtd̓ a loco ſuo: extimat ille cui non eſt experientia ꝙ ſit diſlo catum caput adiutorij: qm̄ caput ſpatule videtur tūc acu tum ⁊ locus qui eſt inferior eo videtur concauus: verum oportet vt diſtinguatur cum ſignificatōnibus. Et ſubdit: ꝙ quando extremitaꝫ furcule vel humeri diſlocatur nul lo modo humerus debet eleuari ad caput qm̄ prohibet reſtaurationem ⁊ debitam cōiunctionem partium. ¶ De diſ locatione humeri. Capl̓m. ix. Umerus quandoqꝫ diſlocat̉: aut in diſlocatione ſpatula ambigit̉ ⁊ magnificatur ſi diſlocatur: veruꝫ quandoqꝫ accidit iuncture humeri ⁊ ad iutorio vt diſ locētur focile: quoniā eius concauitas nō eſt profunda et ligamēta eius non ſunt firma: immo ſunt leuia ſub tilia poſita ꝓpter illud facilis motus. ¶ Ponit capitulū de diſ locatione humeri. ⁊ tria facit: ꝗa primo oſtendit quot modis humerus diſlocatur. ſecūdo ponit ſigna diſlocationis humeri. tertio ponit eius curā. ſecunda ibi: Signū eius eſt. tertia ibi: Curatio quidem il lius. Prima in duo. quia primo facit quod dictum eſt. ſe cundo ponit duos canones: ſecūda ibi: Et quandoqꝫ ac cidit. Prima in duo. quia primo Aui. premittit. ſecundo exequitur. ſecunda ibi: Et eius diſlocatio. Dicit ſic de pri ma parte ꝙ humerus quandoqꝫ diſ locatur: ⁊ dubitatur nunquid ſpatula diſ locetur: ⁊ ſi diſlocatur eſt diſ locatio magna. Et ſubdit ꝙ quandoqꝫ accidit iuncture humeri vt focile diſ locetur ex adiutorio eius ⁊ ratio: quia iunctu ra in quam ingreditur adiutoriū non eſt profunda: ⁊ liga menta iſtius focilis non ſunt firma: immo ſunt lenia ſubti lia appoſita: Et propter id oportet vt adiutoriū ſit facilis motus. Et notandū ꝙ humerus habet duas partes qua rum vna alligatur cum furcula ⁊ cum ſpatula: ⁊ eſt pars ſuperior: ⁊ alia eſt pars inferior que nominatur focile: q̄ intrat in partem ſuperiorem: ⁊ ambe iſte partes poſſunt diſlocari. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et eius diſlocatio eſt res in qua nō ac cidit in eo quod ſcimus niſi ẜm partem vnam exitus apparens plurimꝰ: ipſa em̄ non diſ locatur ad ſuperiora: quoniā emi nentia humeri prohibet ipſam: neqꝫ ad poſteriora quoniā ſpatula prohibet eam: neqꝫ ad partem ventris quoniā lacertus habens duo capita ex anteriori non per mittit eam cū prohibitōne capitis hume ri. Uerum nō diſlocatur niſi ad latus do meſticum aūt ſilueſtre. Et ſe paratur ad illud ſeparatione parua. Ad latus vero interius ingreditur quandoqꝫ ex itu plu rimo et proprie in extenuatis maciletis. in iſtis enim cadit diſ locatio adiutorij et eius reditio per quamlibet cauſam: ⁊ re vtreqꝫ ſunt in pinguibꝰ praue valde. COſtendit qͦt modis poteſt humerus diſlocari. ⁊ dicit ſic: ꝙ humerus non diſlocatur niſi ẜm vnam partē: ⁊ ad ta lem parē eſt exitus eius plurimus ⁊ apparens: ⁊ hume rus non poteſt diſ locari ad ſuperiora: quoniam iunctura ſuperior humeri prohibet iſtam diſ locationē: ⁊ non diſ locatur humerus ad poſteriora: quoniam ſpatula prohi bet iſtam diſ locationē: neqꝫ humerus diſ locatur ad par tem ventris ex anteriori: quoniā lacertus habens duo ca pita prohibet diſ locationē iſtā. Uerū humerus nō diſlo catur niſi ad latus domeſticuꝫ aut ſilueſtre: ⁊ ſeparat̉ ad iſta latera ſeparatione parua: ſed ad latus inferius egre ditur exitu plurimo ⁊ proprie in macilētis: qm̄ in macilē tis cadit diſ locatio ⁊ reditio humeri ꝓpter quālibet cau ſam: ⁊ in pinguibus talis diſlocatio ⁊ reductio ſunt pra ue. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et quandoqꝫ accidit adiutorio diſlo catio in hora partus difficilis et apud ſe ctionem ab embrione: deinde ſi nō redit velociter non creſcit poſt illud in lougitu dine et remanet poſt illud cubitus paruꝰ qͣꝫuis rectificet̉: ⁊ quandoqꝫ non recipit etiaꝫ in quibuſdam eorū: immo remanet breuis minutus minutū habens adiuto rium: et brachiū in pluribus eorum reci pit et fit bone diſpoſitionis in pluribus eoꝝ: ſed eſt ẜm diſpoſitionē breue ſimi lis pedi muſtele. Coxa vero nō euacua tur a duobus diminutionibus ſimul. ¶ Ponit duos can̄. ibi ponit ſcd̓m: Et qn̄qꝫ accidit adiuto rio. Dicit ſic de pͥma parte. quandoqꝫ in hora partis diffi cilis accidit diſlocatio adiutorio embronis apud ſepara tionem eius a matrice: ſi talis diſ locatio nō reſtaurat̉ ve lociter: tunc nō creſcit illud membrū diſlocatū in longi tudine. Et dato ꝙ rectificetur cubitus ſi diſlocatur rema net paruus: et in pluribus eoꝝ adiutoriū ſi diſlocat̉ non recipit reſtaurationē: immo remanet breuis minutus ha De ſig. diſlo. adiū. 25 Tractatus bens minutū adiutoriū ⁊ brachiū. Et ſubdit ꝙ ſi adiuto riū recipit reſtaurationē: ⁊ fit bone diſpōnis tn̄ remanet adiutoriū brene ſimile pedi muſteli: ⁊ ſi in tali hora diſto cat̉ coxa nō euacuat̉ ꝗn remaneat diminuta: vel ſi reſtau ratur: vel ſi nō reſtaurat̉. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ accidit adiutorio fractura in la titudine ſua deīde reſtauratur tūc nō eſt poſſibile reducere diſtocationeꝫ eius ni ſi ⁊ frangatur reſtauratio. ¶ Ponit ſcd̓m can̄. ⁊ dicit ſic: ꝙ qn̄ adiutoriū frangit̉ in la titudine: deinde reſtaurat̉ tunc ſi diſtocat̉ nō eſt pol̓e re ducere diſlocationē: niſi frangat̉ reſtauratio. Cap̄. ¶ De ſignis diſlocatiōis adiutorij. Ignuꝫ eiꝰ eſt vt videat̉ cōcauitas apd̓ caput hūeri ⁊ ī firmamēto ve rūtn̄ iſtud nō eſt ꝓpriū iſti: īmo ē iteꝝ ꝑꝑ ꝯuerſionē capitis ſpatule ⁊ vr̄ ex tremitas hūeri alteriⁱ acutior hac extre mitate ſi nō acciderit ei iteꝝ ſe paratio in ſeip̄a aūt ī oſſe qd̓ eſt caput eiꝰ ꝑ offēſionē aut ꝑ aliud. Et qn̄qꝫ ſedat̉ cū curatiōe le ſio eiꝰ ⁊ exiſtimat̉ ꝙ nō ſit leſio cuꝫ eo. Et vr̄ capiti adiutorij diſlocatio cū eminētia pl̓ima ī ꝑte ſubaſcelle ad īferiora: ⁊ fortaſ ſe eſt pol̓e in īfantibꝰ vt equet̉ caput adiu torij ⁊ videat̉ adiutoriū nō bn̄ annexū la nō appropinqͣt niſi cū labore ⁊ dolore ve hemēti. Qd̓ſi deſiderat eleuare manū ad ſuꝑiora ⁊ tāgere aurē ſuā nō p̄parat̉ ei: ⁊ difficiles fiūt ei motꝰ alij. Et iſta ſigna ite rum quādoqꝫ accidunt propter torſionē ⁊ apoſtema ⁊ percuſſionem. ¶ Ponit ſigna diſtocatiōis hūeri ⁊ ſic dicit: ꝙ ſignū ꝑqꝫ cognoſcit̉ diſtocatio adiutorij ē vt videat̉ cōcauitas apd̓ caput humeri ⁊ videat̉ īfirmatio: verūtn̄ iſta concauitas apud caput hūeri nō ē ꝓpriū ſignū diſlocatiōis adiutori īmo accidit iſta cōcauitas ꝓpter cōuerſionē ſpatule ⁊ vr̄ extremitas humeri ſani acutior.i. altior extremitate hūe ri īfirmi niſi ſana diſlocet̉ aut accidit diflocatio in oſſe qd̓ eſt caput ſpatule aut ꝑ offenſionē aut ꝑ aliud. Et ſubdito qn̄qꝫ curatiōe ſedat̉ leſio iſtius oſſis ⁊ extimat̉ ꝙ nō ſit le ſio in eo. Et qn̄ adiutoriū diſlocat̉ in ꝑte ſubaſceſle vr̄ diſ locatio magna. Et ſubdit ꝙ fortaſſe ē poſſibile vt ī īfanti bus caput adiutorij equet̉: ⁊ tn̄ nō videat̉ bene annexum ſicut ē pars ſana: ad quā partē ſanā nō appropīquat ꝑꝫ le ſa niſi cū labore ⁊ dolore vehemēti: ⁊ ſi deſiderat eleuare manū ſuā ad ſuꝑiora ⁊ velit tangere aurē ſuā nō poſſit et etiā difficulter mouer illā ꝑtē alijs motibꝰ: ⁊ hmōi ſigna qn̄qꝫ accidūt ꝑtorſionē ⁊ apoſtema aut ꝑcuſſionē. ¶ De cura diſlocatiōis adiutorij. Cap̄. Uratio ꝗdeꝫ illiꝰ q̄ de illa eſt facil̓ ⁊ ī corꝑibꝰ infātiū ⁊ ꝗ leuia hn̄t cor pora eſt vt extēdat̉ cū manu ⁊ in tromittat̉ ſub tit illico apd̓ ꝓpinꝗtatē capitis adiutorij: deīde teneat illā ꝓpinqui tatē ⁊ īpellat eā ad ſuꝑiora ⁊ manꝰ alt̓a ex tēdat adiutoriū ad īferiora. Et fortaſſe ē pol̓e ī īfātibꝰ vt equet̉ caput adiutorij cū digito medio ⁊ extēdat̉ cū illa eadē māu ¶ Poſito ca. de diſiocatiōe hūeri ⁊ ſignis eiꝰ ponit capitu luꝫ de cura: ⁊ duo facit: qꝛ pͥmo ponit modū curatiōis iſti us diſlocatiōis qn̄ accidit corꝑibꝰ fortibꝰ: ſcd̓a ibi. Que āt eſt vehemētioris. dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ curatio illiꝰ diſlo catiōis q̄ ē facilis ⁊ eſt ī coīꝑibꝰ īfantiū ⁊ eoꝝ ꝗ hn̄t corpo ra humida: ē vt extēdat̉ illud os cū manu ⁊ caput adiu torū ītromittat̉ ī locū ſuū ita ꝙ vna manꝰ extēdat adiuto riū ad īferiora ⁊ reliqͣ manꝰ reſtauratoris intromittat ca put adiuiorū ad locū ſuū. Et fortaſſe ē pol̓e vt adiutoriuꝫ equet̉ cū manu vt qꝛ cū digito medio premat caput adiu torii ⁊ cū alia manu extēdat adiutoriū. Deinde cū dicit. ¶ Que āt eſt vehemētioris diſlocatiōis ī corꝑibꝰ fortibꝰ: leuior moꝝ ī illo eſt vt re ſtaurator ītromittat pedē ſuū ī latꝰ īfirmi ⁊ locet calcaneū ſuū ꝓpe caput adiutorij: aut pillā ficcā: aut inūctā ſi fuerit ap̄a ad heres ꝓpe caput adiutorij īfirmo reſupi no. Et extēdat manū manibꝰ ſuis ẜm re ctitudineꝫ qͣſi velit eradicare eā ex ſpatu la ⁊ inclinet manū ſuaꝫ parūper ad inte riora: ⁊ ingredietur: et iſte eſt rectior mo doꝝ oīum et lenior eorum. teri bonitate ānexiōis manꝰ ſane ad quā ¶Ponit modū curatiōis iſtiꝰ diſtocatiōis adiutorii qn̄ ac cidit in corꝑibꝰ fortibꝰ. ⁊ duo facit: qꝛ pͥmo facit qd̓ dcm̄ ē 2º. on̄dit ꝗd ē fiendū poſtqͣꝫ redierit diſlocatio ad locū ſu um. ſcd̓a ibi. Cū gͦ redit diſlocatio. pͥma ꝑs diuidit̉ in ꝑte qͣttuor: ſic̄ qͣtuor modos curatiōis ponit. ſcd̓a ibi. Et iteꝫ q̄rit̉ vir fortis. tertia ibi. Et qn̄ fit ꝑuū. qͣrta ibi. Et medica tur. ꝗnta ibi. dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ illa diſlocatio q̄ ē vehe mētioris diſlocatiōis ī corꝑibus fortibꝰ leuior modorum equatiōis ē vt reſtaurator ītromittat pedē ſuū.i. calcaneū ſubtitillico ꝓpe caput adiutorii: aut ītromittat pilā ſic cā Et ſi fuerit apa ī adiutorio mitte pilā aut pedē inūctum ⁊ reſtaurator extēdat manū īfirmi manibꝰ ſuis ita ꝙ infir mus iaceat reſupine: ⁊ declinet parumper manū ſuaꝫ ad interiora ⁊ ille modus eſt rectior modus oīum modorū ⁊ lenior eorum. Deinde cum dicit. ¶ Et iteꝝ q̄rat̉ vir fortꝭ lōgus lōgior īfi mo ⁊ ītromittat humeꝝ ſuū ſubaſcella in firmi ⁊ eleuet ip̄ꝫ a terra ſuſpenſū ab hūc ro ſuo ⁊ iā extendit manū eiꝰ ad ventrem ipſius. Qd̓ ſi īfirmꝰ fuerit leuis pōderis cuiꝰ corpꝰ nō grauet ſuꝑmanuꝫ eiꝰ ſuſpen dat cū eo aliqd̓ qd̓ grauet ip̄m: ⁊ qn̄qꝫ po nit̉ loco pedis ꝑpēdicularis eleuata ſuꝑ terrā: ⁊ eſt ſuꝑ caput eiꝰ pila ex pānis ⁊ ex corijs ſtans in oꝑatiōe loco humeri viri: ⁊ reſtauator extendit manuꝫ a latere alio et grauet virū ſi neceſſariū eſt ei illud cuꝫ pondere: aut ſuſpenſione. IIIII Fen De diſlocatione ſpatule ¶ Ponit aliū modū curatiōis ⁊ dicit ſic. ꝙ dꝫ eē vnus vir fortis longus pluſqͣꝫ īfirmꝰ: ⁊ iſte vir ītromittat humeruꝫ ſuū ſubaſcella īfirmi ⁊ leuet īfirmū ſuſpēſuꝫ a terra ⁊ ex tēdat manū īfirmi ad ventrē. Et ſi īfirmꝰ fuerit leuis pon deris apponat ad corpꝰ īfirmi aliꝗd qd̓ grauet ip̄m ⁊ qn̄ qꝫ ponit̉ pila ficca in hūero īfirmi: ⁊ facit oꝑationē quam faciebat humerus viri. Et aliꝰ reſtaurator qn̄qꝫ grauet in iſtū virū ẜm ꝙ eſt nec eſſariū. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ ſit prauū aūt ſit difficile ⁊ ꝓlōgat̉ tp̄s tūc fortaſſe īdiges eo qd̓ ē fortiꝰ pꝰ em̄ brocatiōes ⁊ balneatiōes: ⁊ ſit qn̄qꝫ īſtr̄ꝫ ſil̓e manubrio ſarculi: ⁊ ē v̓ga breuis cuiꝰ lōgitudo ē lōgitudo adiutorij: aut plꝰ aut minꝰ ſuꝑ cuiꝰ caput ē pila: ⁊ ipſiꝰ pila faci lior ē vt ſit ex pānis ⁊ corijs: ⁊ īpellit̉ cū il la v̓ga illa ſpera ſub tit illico: ⁊ oꝫ tūc cum volūtas ē vt fiat vt annectat vir fortꝭ īſtr̄ꝫ tit illicoīpellēdo ip̄ꝫ cū eo ad ſuꝑiora aut duo viri donec reſiſtāt reſtauratiōi exte dēti manū ⁊ teneat vir aliꝰ hūerū eiꝰ alte rū vt nō ſeꝑet̉ ſubito: aut īpellat illū hūe rū ⁊ reſtaurator ille iā īcepit extēdere ma nū eiꝰ ⁊ trahere eā ac ſi volūtate eiꝰ ſit vt ſeꝑet eā a ſpatula eradicādo ⁊ ſit illud ad anriora parū. Et qn̄ fit illd̓ cadit adiu toriū ī iūctura ſua: dein̄ pila annectat̉ titil lico ānexiōe forti ſuſtētādo ad ſuꝑiora ca put adiutorij: ⁊ oꝫ vt ſit ſuſtētatio ẜm ip̄ꝫ ⁊ ſpera ſit ſuꝑ illd̓ qd̓ ſeꝗt̉ caput adiuto rij in īfirmo: ⁊ oꝑꝫ vt ī fine qd̓ ē ſub eo vt nō frangat̉ adiutoriū: qm̄ nō ē pol̓e poſt reſtaurationē eius vt redeat ad locuꝫ ſu um ꝓpter illud quod ſciuiſti. ¶ Ponit 3ᵐ modū curatōis: ⁊ ſic dic̄: ꝙ ſi diſtocatio ſit pra ua ad reducēdū: ⁊ iā ꝓlōgatū fuerit ip̄s tūc debes balnea re ⁊ embrocare mēbrū: dein̄ d̓bes hr̄e vnū īſtr̄ꝫ ſicut vnū manubriū ⁊ d̓bes hr̄e vnā pilā fcāꝫ ex corijs aut pānis ⁊ d̓bes pone̓ iſtā pilā ſub titillico ⁊ d̓bes pone̓ eā cū iſto ma nubrio ⁊ vnꝰ dꝫ ſtare ad equādū humeꝝ ⁊ alter dꝫ extēde̓ manū ⁊ ꝯtrahe̓ eā fortiter ad īferiora. Deinde cū dicit. ¶ Et medicat̉ qn̄qꝫ cū ſcala ita vt ponat̉ caput adiutorij ſuꝑ gradū ſcale ꝗ iā leni ficatꝰ ē ⁊ p̄paratꝰ cū īuolutiōibꝰ ẜm formā ꝯueniēte: ⁊ ſuſpēdit̉ vir ex alio latere et extēdit̉ manꝰ ⁊ īgredit̉ caput adiutorij in locū ſuū. Ueꝝ oꝫ vt ſit ſuſpēſio ⁊ gradus ſcale ꝑꝑ caput adiutorij vt nō frāgat̉ ⁊ for taſſe pōit̉ loco gradus ⁊ glomeris ſpici res potens ex illo eodeꝫ loco ⁊ nō remo uetur ab eo ad locum aliuꝫ: qm̄ timet̉ ex hoc fractura adiutorij. Et curat̉ qn̄qꝫ ali is modis deriuatis ex iſtis modis: ⁊ melior modoꝝ eſt modus primus. ¶ Pōit 4ᵐ modū ⁊ ſic dicit. ꝙ caput adiutorij dꝫ pōi ſuꝑ grādū ſcale ꝗ ſit p̄paratꝰ: ⁊ lenificatꝰ ⁊ īuolutꝰ pānis: ita vt nō ledat ⁊ ab alio late̓ dꝫ extendi manus et īgrediet̉ in locū ſuū. Et oꝫ vt gradus ſcale bn̄ ponat̉ iuxta caput ad iutorij vt nō ledat aut vtat̉ reſtaurator alijs mōis deriuatꝭ ab iſtis: ⁊ melior modoꝝ ē modus pͥmus. De īde cū dicit. ¶ Cū ergo redit diſtocatio ad locū ſuuꝫ tūc melior ligatura eiꝰ ē vt liget̉ pila cuꝫ hūero ligatura fcā cū vittis latis ꝓhibēti bus ſeꝑatione eiꝰ qd̓ redit: ⁊ opꝫ vt pene tret vitta ſuꝑ ip̄ꝫ aūt vitta alia deſuꝑ ẜm mōꝫ cruris vſqꝫ ad hūeꝝ alteꝝ: ⁊ qn̄qꝫ cadit crux ſuꝑ hūeꝝ īfirmū: deīde ligat̉ adiutoriū cū latere ad īferiora ⁊ ligat̉ cu bitꝰ ⁊ extremitas manꝰ ad ſuꝑiora ex ꝑte colli ⁊ nō reſoluit̉ vſqꝫ ad ſeptimū aūt pꝰ ip̄ꝫ ⁊ ciba ip̄ꝫ ſic̄ ſciſ. Qd̓ ſi aſſiduatio fiat quotiēs redit tūc neceſſariuꝫ eſt cauterit ¶On̄dit ꝗd fiendū poſtqͣꝫ redit diſlocatio: ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ci redit diſlocatio ad locū ſuū: tūc melior ligatura ē vt liget̉ pila cū hūero. Et pōit modū ligatiōis ꝗ eſt notꝰ ad lr̄am Cap̄. xij. ¶ De diſlocatiōe ſpatule. Am dictū ē illd̓: ⁊ ē de illis quoꝝ caſus non accidit ⁊ mirātur ex ea tales quales Hyp. ⁊ Gali. ¶ Poſito capº: d̓ dillocatiōe humeri. ponit capl̓ꝫ de diſlo catiōe ſpatule: ⁊ dic̄ ſic. ꝙ de diſlocatiōe ſpatule iā dictū eſt.ſ. ī caº de diſlocatiōe humeri. Et ſpatula ē de illis quo rū caſus.i. diſlocatio n̄ accidit ⁊ de diſlocatiōe ſpatule mi rantur tales quales ſunt Hyppo. ⁊ Galie. ¶ De diſlocatiōibꝰ oſſis parui apud humerū. Cap̄. xiij. Ccidit qn̄qꝫ oſſi ꝑuo quod eſt ca put hūeri vt ſeparetur a loco ſuo. quare accidit etiam concauitas ſi cut in diſſocatione. ¶ Ponit caᵐ de diſlocatiōe oſſis parui exiſtētis apd̓ hūe ruꝫ. ⁊. 2. facit qꝛ pͥmo facit: qd̓ dc̄m ē. 2º ponit eiꝰ curā. ibi. 2ª. Nō oꝫ: dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ qn̄qꝫ accidit vt os ꝑuum qd̓ ē caput humeri ſeparet̉ a loco ſuo: quare accidit con cauitas ſicut diſtocaret̉. ¶ De cura. Cap̄. Onōꝫ vt extēdat̉ tēſiōe fracti ſed coartet̉ ⁊ ſtrīgat̉ cū digitis ⁊ īcli net̉ ad locū ſuū ⁊ ſtrīgat̉ ſicut ſtrī git̉ furcula cū puluillis. Nā ip̄a ligatura iteꝝ qn̄qꝫ facit ip̄ꝫ redire ad locū ſuū vio lenter: ⁊ nō curatur de illo qd̓ eſt de vehe mentia illius ligature ⁊ ſeruationeⁱ eius ſicut curat̉ de eo in furcula. ¶ Ponit curā ⁊ dicit ſic: ꝙ nō oꝫqn̄ iſtd̓ os ē ſeparatuꝫ vt extēdatur ac ſi eēt fractū: ſꝫ coartetur ⁊ cōſtringat̉ cuꝫ di gitis ⁊ īclinetur ad locū ſuū ⁊ īſtringat̉ ſic ut ſtringet̉ fur cula cū puluillis qm̄ ligatura qn̄qꝫ facit redire ip̄ꝫ os ad locum ſuū violenter ⁊ nō curat̉ in ſeparatiōe iſtius oſſis de ligatura vehemēti: ſicut curatur de ligatura veheme ti infractura furcule. ¶ De dillocatiōe cubiti. Cap̄. xv. De diflo. iunctu. ra. 126 Tractatus Uius mēbri diſlocatio ſit diffici lis ⁊ ſit difficilis ipſiꝰ reditio pro pter vehemētiā ligamētoꝝ conti nentiū ip̄ꝫ ⁊ eoꝝ breuitatē ⁊ ꝓpter ſuam cōtrarietatē cōcauitati: ⁊ qn̄qꝫ accidit ei ſeparatio parua: ⁊ accidit ei diſſocatio in tegra ī quibuſdā horis. Et qn̄ diſſtocatur ſignificat eiꝰ diſtocationē gibboſitas ī la tere ⁊ arcuatio in latere: ⁊ deterior eiꝰ ē ꝙ diſſocat̉ ad poſteriora: qm̄ ē īobedientis curatiōis valde. Et plurima ꝗdē diſſoca tio nō accidit niſi ī focili īferiori ⁊ ē turpi or ⁊ fedior ꝓpter illd̓ qd̓ accidit ei de re ditiōe: focili vero ſuꝑiori paꝝ accit: et nō ē cū feditate diſtocatōis īferiorꝭ: qm̄ ip̄ꝫ ē vehemētioris ꝯtinuitatꝭ cū vola ⁊ ē logī qus ab hoc vt remoueat̉: ⁊ nō eſt pol̓e vt diſſocet̉ vnū duoꝝ fociliū niſi elogetur a ſecundo e longatione aliqua. ¶ Ponit capl̓ꝫ de diſlocatōe cubiti: ⁊. 2. facit: qꝛ pͥmo p̄mit tit capl̓ꝫ. 2º. ponit caᵐ de cura. ſcd̓a ibi. Opꝫ vt feſtinetur. dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ diſlocatio cubiti ſit difficilis ⁊ redi tio eiꝰ ſit difficilis ꝓpter vehemētiā ligamētoꝝ cōtinētiū ip̄ꝫ ⁊ eoꝝ breuitate: ꝑꝑea: qꝛ ꝯcauitas iſtiꝰ iūcture eſt ꝯtra ria. Et ſubdit ꝙ qn̄qꝫ accit cubito ſeꝑatio ꝑua: ⁊ qn̄qꝫ diſ locat̉ cubitꝰ ītegre in ꝗbuſdā horis. Et qn̄ cubitꝰ diſloca ſign̓at diſlocationē eiꝰ gibboſitas in latere cubit: ⁊ arcua tio in latere. Et deterior diſlocatio eſt illa q̄ ſit ad poſterio ra: qm̄ eſt īobediētis reditiōis valde. Et pl̓ima ꝗdē diſto catio nō accidit niſi in focili īferiori: ⁊ talis diſlocatio ē fe dior ⁊ turpior: ꝑꝑea: qꝛ eſt difficile iſtud mēbrū ad reducē dū: ſꝫ focili ſuꝑiori paꝝ accidit vt diſtocet̉: ⁊ qn̄ diſlocatur nō eſt ita feda ⁊ turpis diſlocatio focilis īferioris: ⁊ focile ſuꝑiꝰ eſt bn̄ ꝯtinuatū cū vola manꝰ ⁊ eſt ab hoc lōginꝗus vt moueat̉: ⁊ nō eſt pol̓e vt diſlocet̉ vnū duoꝝ fociliū niſi diſlocet̉ a focili 2º aliqͣ diſlocatiōe. ¶ De cura. Cap̄. xvi. Portet vt feſtinet̉ ad eiꝰ curatio ne qm̄ ꝓperat ad ip̄ꝫ apa cal̓m ꝓ hibes a curatiōe: qm̄ extēdere ad equādū ip̄ꝫ tūc ꝑducit ad ꝑditionē: lꝫ ite rn̄ nō ſit pol̓e vt equet̉ ap̄ate illic exn̄te. Et ſeparatiōi ꝗdē parue ſuccurritur cuꝫ qualibet difficultate: īmo adiūgat volaꝫ cuꝫ reditione eius ad locū ſuum. ¶ Ponit curā diſlocatōis cubiti: ⁊ duo facit: qꝛ pͥmo p̄mit tit qd̓dā. ſcd̓o exeꝗt̉ ponendo curā: ſcd̓a ibi. Et diſtocatio cōpleta dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ opꝫ vt ad curationē iſtiꝰ diſ locationis feſtinet̉: qm̄ ad iſtd̓ mēbrū qn̄ diſlocat̉ ꝓperat ap̄a cal̓m qd̓ ꝓhibet curationē. Nā extēdere qn̄ eſt ap̄a ī iſto mēbro vt equet̉ ꝑducit ad ꝑditionē: ⁊ nō ē pol̓e vt eqͥ tur exiſtēte illic ap̄ate. Et ſubdit ꝙ diſlocatio parua redu citur cū qͣlibet difficultate: īmo adiungit volā cum rediti on ad locum ſuū. Deinde cum dicit. ¶ At diſlocatio cōpleta ſi ē ad anteriora eſt regimē: ⁊ ſi eſt ad poſteriora ē ei regimen aliud: ⁊ illa que ē ad anteriora redit ad locū ſuū cū percutit vola ſua humerū qui opponitur ei percuſſionibus aliqui buꝫ manu iā preparata ſicut oportet: ⁊ ad iuuat̉ manu altera ⁊ ingreditur. ¶ Exeꝗtur ponēdo curā: ⁊ pͥº pōit curā diſlocatiōis cubi ti q̄ ē ad an̄riora. 2º pōit curā diſlocatiōis cubiti q̄ ē ad po ſteriora. ſcd̓a ibi. Diſlocatio vero ad poſteriora. dicit ſic d̓ pͥma ꝑte: ꝙ ſi diſtocatio cōpleta fuerit ad anteriora aut ad poſteriora vnaq̄qꝫ hꝫ regunc̄: ⁊ diſlocatio q̄ ē ad anterio ra redit ad locū ſuū cū reſtaurator volā manꝰ ad hūeruꝫ qui opponitur ei percutit percuſſionibꝰ aliquibus: ⁊ ma nus preparetur: ſicut opꝫ ⁊ adiuuatur cum manu altera ⁊ ingreditur. Deinde cum dicit. ¶ Diſlocatio vero ad poſteriora oꝫ vt ex tēdat̉ tōſiōe vehemēti: de in̄ ꝑcutiat eam ad poſteriora. Qd̓ ſi nō obedit ꝑ illdtene ant adiutoriū ⁊ brachiū duo fortes ⁊ lini at reſtaurator manū ſuā cū oleo ⁊ īcipiat abſtergēdo īunger̄ cubitū cū vehemētia dōec īgrediat̉: dein̄ oꝫ vt ſtrīgat ip̄ꝫ ⁊ po nat brachio ſuſpēſoriū dimittēs cubituꝫ angulatū ẜm qͣꝫtitatē quā tolerat ī prima hora: deīde nō ceſſet cōſtrīgere ſuſpēſori um paulatiꝫ donec cōſtrīgat̉ angulus. ¶ Ponit curā diſlocatiōis cubiti qn̄ cubitꝰ diſlocat̉ ad po ſteriora: ⁊ dicit ſic: ꝙ diſlocatio qͦ ſit ad poſteriora oꝫ vt ex tēdat̉ mēbrū extēſione vehemēti: deīde dꝫ ꝑcutere ad po ſteriora: ꝙ ſi ꝑ iſtd̓ nō eqͣtur duo viri fortes debent tenere brachiū ⁊ adiutoriū: ⁊ reſtaurator leniat manū ſuaꝫ cum oleo: ⁊ īcipiat reſtaurator abſtergere ⁊ ſtrīgere cubitum cū vehemētia donec īgrediat̉ deinde oꝫ vt ſuſpendat bra chiū: ⁊ ponat cubito ſuſpenſioriū vt dimittat cubitum an gulatū ẜm qͣꝫtitatem quā tolerat in pͥma hora: deinde nō debet ceſſare conſtringere ſuſpenſorium paulatiꝫ donec ille angulus conſtringatur. ¶ De diſlocatiōe iuncture raſcete. Cap̄. Unctura raſcete ē facil̓ diſlocatio nis ⁊ difficilis vnitiōis: nā qn̄ ex tēdit̉ extēſiōe ꝑua ⁊ opponit̉ vnū duoꝝ mēbrorū alteri redit: ſꝫ eiꝰ bucella tio ē praua: qm̄ illd̓ qd̓ cōtinet ipſā d̓ cor poribꝰ ap̄at̉ ⁊ ꝓhibet bonitatē vnitiōis. ¶Honit caᵐ de diſlocatiōe raſcete iūcture: ⁊. 2. facit qꝛ pͥ mo p̄mittit de diſtocatiōe eiꝰ. 2º ponit curā. Et modus ex tenſionis. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ iūctura raſcete ē facilis diſlocatiōis ⁊ eſt difficilis equationis: naꝫ qn̄ iſta iunctu ra extenditur parua extēſione ⁊ vnuꝫ os opponitur alte i redit: ſꝫ bucellatio eius.ſ. iunctura ē parua qm̄ raſcēta continet multa oſſa. Deinde cum dicit. ¶ Et modus extenſionis eius eſt vt extē dat vir facile ad poſteriora ⁊ extendat re ſtaurator volā ad cōtrariū illiꝰ partis: ī mo ad anteriora: ⁊ extendat vnūquēqꝫ di gitū incipiens a pollice ⁊ proueniens ad Fen IIIII minimū: nā equatur per illud ⁊ redit: de inde emplaſtret ipſam ⁊ ſtringat. ¶ Ponit cura ⁊ dicit ſic: ꝙ modus extēſiōis iſtius mēbri vi reducat̉ ē iſte: vt vir extēdat focile ad poſteriora ⁊ reſtau rator extēdat vola ad contrariū ipſiꝰ: īmo extēdat ad an teriora ⁊ extēdat vnūquēqꝫ digitu: ita vt īcipiat extēdere a pollice ꝑueniēs ad minimuꝫ.ſ. digitū: qm̄ ꝑ hoc eqͣtur ⁊ redit deinde emplaſtret̉ ipſam ⁊ ſtringat. ¶ De diſlocatiōe digitoꝝ ⁊ ſignis eiꝰ. Cap̄. Uādo diſ locant̉ digiti inclinant̉ ad anteriora ⁊ apparet illic emi nētia ī īterioribꝰ ⁊ apparet cōcaui tas dorſi ⁊ ſil̓r fit in oſſibꝰ raſcete. Ponit capl̓m d̓ diſtocatiōe digitoꝝ: ⁊. 2. fac̄: qꝛ pͥº facit hͦ ꝰ ponit curā. 2ª ibi. In reditiōe digitoꝝ: dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ qn̄ digiti diſlocant̉ īclinātur ad partes interiores ⁊ apparet illic eminētia in īterioribꝰ ⁊ cocauitas apparet ī dorſo: etiā ſit ſicut qn̄ diſtocantur oſſa raſcete. De cura. Cap̄. T reditōe digitoꝝ a diſlocatiōe ē difficultas q̄dā ⁊ nō opꝫ vt extē dant̉ exteſiōe equali: īmo oꝫ vt ex pectes ſuꝑ eos ⁊ eleues radiceꝫ ex manu tua ſub qͣ cadit radix eiꝰ qn̄ ſtrigis ſuꝑ cū ad īferiora ac ſi tu eradices ipſuꝫ ex loco ſuo: ⁊ tunc videbis diſlocationem iam in traſſe ⁊ rectificari. ¶ Ponit curā ⁊ dicit ſic: ꝙ ī reditiōe digitoꝝ a diſlocatio ne ē q̄dā difficultas: ⁊ nō oꝫ vt ſi vis reducere vt extēdas equal̓r: īmo oꝑꝫ vt expectes ⁊ debes eleuare indicem ex manu tua ita vt ſtrīgaꝫ cū eo trahēdo ad ſuperiora ac ſi tu cradicares digitū a loco ſuo: ⁊ tunc videbis diſtocationeꝫ iam intraſſe in alio ⁊ clamauiſſe. ¶ De ſeparatiōe oſſium raſcete. Cap̄. Portet vt in ea fiat qd̓ pol̓e ē de eqͣtiōe ⁊ īpulſiōe oīs declīatōis ⁊ eminētie ad cōtrariū ꝑtꝭ illiꝰ ⁊ po ſitōe aſtellaꝝ ⁊ ſtrictura eaꝝ deſuꝑ vt di mittat̉ ſuꝑ eā ⁊ vt ponat̉ loco eaꝝ ſuꝑ eā plūbū eqͣtū ꝯſeruas locū cū grauitate ſua veꝝ oꝫ vt anteqͣꝫ ponat̉ deſuꝑ aſtella aut plumbū vt empl̓es cum emplaſtro cōfor tatiuo de illis que ſcis ⁊ nō moueatur. ¶ Ponit curā ſeparatiōis oſſiū raſcēte: ⁊ dicit ſic: ꝙ ī ſeꝑa ratiōe oſſiū raſcēte oꝑꝫ vt fiat illd̓ qd̓ ē pol̓e de equatione oīs declinatiōis ⁊ emi nētie ad cōtrariū ꝑtis ⁊ ponas aſtel las ⁊ ſtricturā deſuꝑ ⁊ vt ponat̉ loco aſtellaꝝ plūbū equa tuꝫ: qm̄ cū grauitate ſua cōſeruat locū: ſꝫ oꝫ ꝙ anteqͣꝫ po natur aſtella deſuper aūt plūbū vt empl̓es locū cum em̄ plaſtro cōfortatiuo ⁊ membrū non moueatur. ¶ De diſlocatiōe ſpōliū ⁊ ſeꝑatiōe eaꝝ. Cap̄. Uādo ſpōdiles diſtocant̉ diſto catiōe cōpleta īterficit ꝓculdubio ⁊ nō cōpleta iteꝝ qn̄ remouet̉ re motiōe plurima quāuis ſit minꝰ qͣꝫ cōple ta ē mortalis: qm̄ ꝓculdubio coartat nuDe diſlocationibus chaꝫ coartatione forti ſi reſiſtit ⁊ non obe dit. Et ſi ē ſpondilis pͥma collſ ⁊ que ſeꝗ tur eā priuat aīal anhelitu ⁊ morit̉ ſtatiꝫ: qm̄ nerui anhelitꝰ coartant̉ quare nō faci unt oꝑationē ſuā. Et ſi ē de ſpōdilibꝰ dor ſi ⁊ diſtocat̉ ad ꝑtē īteriore non ē pol̓e vt curet̉ ⁊ ē de ill̓ qͥ īterficiūt velociter. Et ſi morat̉ ⁊ nō ē pol̓e taliter ꝙ ꝓhibeat an helitū retinet ſtercus ⁊ vrina ⁊ interficit. Et ſi morat̉ ⁊ non coartat nūchā coartati on vehemēti: aut coartat ⁊ nōͣ ap̄at: aut ſedat̉ qd̓ eſt cū eo de apate non ē excuſa tio ꝗn nocumentū īgrediat̉ nuchā ⁊ ner uos ꝗ ſūt ſub iſlo loco ⁊ facit ſuꝑfluitates exire īuolūtarie. Et ſi eſt ad poſteriorem tūc nocumentū qd̓ facit nucce eſt minus verū neceſſariū eſt nocumentū iterum: ⁊ coartatio neruorum que debilitat pedeꝫ debilitat lacertos veſice ⁊ ani. ¶ Ponit capᵐ de diſlocatiōe ſpōdiliū: ⁊. 2. facit: qꝛ pͥº pōit caᵐ de diſlocatiōe eoꝝ. 2º ponit curā. ibi 2ª. In illa q̄dem pͥª in. 2. qꝛ pͥº p̄mittit quoſdā can̄. de diſlocatiōe ſpōdilis 2º on̄dit quot modis diſtocat̉ ſpōdil̓. ibi ſcd̓a. Et qn̄qꝫ diſ locant̉. pͥª ī. 2. qꝛ pͥº on̄dit accn̄tia q̄ ſequūt̉ ad diſlocationē ſpōdiliū 2º on̄dit can̄. vl̓eꝫ curatiuū ſpōdilis. ibi ſcd̓a. qͣre necͣia ē v̓tus fortis: dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ qn̄ diſlocāt̉ ſpō diles diſlocatiōe cōpleta īterficit ꝓculdubio. Etiā ſi non ē cōpleta diſlocatio ſpōdilis ⁊ ē ml̓ta īterficit: qm̄ ꝓculdu bio coartat nuccā coartatiōe forti: ⁊ ſic reſiſtit ⁊ non obe dit.ſ. reſtauratiōi: ⁊ ſi ē ſpōdilis pͥma colli.ſ. illa q̄ diſtoca tur ſiue ſit illa q̄ ſequit̉ pͥmā ſpōdilē colli.ſ. illa q̄ diſtocat̉ pͥuat̉ aīal āhelitū ⁊ morit̉ ſtatī: qm̄ nerui anhelitꝰ coartāt̉: ⁊ ſic nō faciūt oꝑationē ſuā: ⁊ ſi diſiocat̉ ſpondilis dorſi ad ꝑtē an̄riorē nō ē pol̓e vt curet̉ ⁊ velocit̉ īterficit: ⁊ ſi morat̉ ſcꝫ īfirmꝰ ꝙ nō moriat̉ ⁊ nō ē talis diſlocatio q̄ prohibeat anhelitū retinet ſtercꝰ ⁊ vrinā ⁊ interficit. Et rō: qꝛ ledit neruos eūtes ad illas ꝑtes: ⁊ ſi diſlocatio nō coartat nūc cā coartatione vehemēti aut coartat nuccā: ⁊ nō ap̄at nō ē excuſatio ꝗn nocumētū īgrediat̉ nuccā ⁊ neruos ꝗ ſunt in illo loco ⁊ tūc ſuꝑfluitates.ſ. ſtercꝰ ⁊ vrina egrediūtur īuolūtarie: ⁊ ē necͣiū nocumentū qd̓ debilitat pedes ⁊ la certos veſice ⁊ ani: qꝛ debilitantur ⁊ leditur nucca que ē pͥmū pͥncipiū neruoꝝ. Deinde cum dicit. ¶ Quare neceſſaria virtꝰ fortis ⁊ īpulſio vehemens ⁊ ꝑcuſſio magna que fere frā get ſimenia eius donec redeat ad locum ſuū: et antequā redeat ad locum ſuū: iam fracta ſunt ꝑ illud eius ſimenia. ¶ Pōit q̄ndā can̄. curatiuū ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ī diſiocatiōe ſpōdil̓ necͣia ē vtus fortꝭ ⁊ īpulſio vehemens ⁊ ꝑcuſſio magna q̄ fere frāgat ſimenia.i. ligamēta eiꝰ ⁊ an̄qꝫ redeat ad locuꝫ ſuū iā aptata ſint eius ligamēta. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄qꝫ diſtocant̉ ad duo latera et ad ſuperiora. Et in huius quidem capituli diuiſionibꝰ iaꝫ locuti fuimꝰ vbi locuti fui mus de gibboſitate: ergo compleat̉ illic. De diſlocatione 127 Tractatus Et ſignū illius ē ꝙ vides illic aut eminē tiaꝫ in poſterioribꝰ aut arcuationem ī pe ctore ac ſi fractū ſit ſimeniū: ſed in eiꝰ fra ctura nō ē magnū malum. Et in diſ loca tione ſpondilis ē timor mortis. ¶Ondit quot modis diſtocat̉ ſpondilis. ⁊ dicit ic: ꝙ qūqꝫ ſpōdilia diſtocant̉ ad duo latera ⁊ nō locui fuimꝰ de gib boſitate: ergo hoc cōpleatur illis.ſ. in illo ca. Et ſignum ꝙ ſpōdiles ſint diſlocati eſt quia illic vides aut eminenti am: aut arcuationē ac ſi eēt fractū ligamētū. Et in fractu ra iſtaꝝ partiū nō ē magnū malū: ſed in diſlocatiōe ſpōdi Cap̄. xxij. lis ē timor. ¶ De cura. N illa ꝗdc̄ q̄ ē ad īteriora ex dor ſo ſpes ē ꝑua ⁊ ꝑuᵗ ꝓfectꝰ ē ī eiꝰ cu ratiōe. Illa q̄ ē ad poſteriora īdi get cōpl̓onē cū genibꝰ ⁊ fortitudīe ſicut ē oꝑatio balneatoꝝ: ⁊ ponat̉ ſuꝑ ea cū for titudīe aut faciat ip̄ꝫ iacere ſuꝑ vetrē ſuū ⁊ ſtet ſuꝑ eū cū calcaneis ſuis aut frīcet ip ſuꝫ cū aliobich fricatiōe aſini liſfazaracti ¶ Ponit curā diſlocatiōiꝫ ſpōdiliū. ⁊. 2. fac̄: qꝛ pͥº p̄mittit qͥ da. 2º pōit mōꝫ curatiuū. 2ª ibi. Et ſi res fuerit vehemēti or. dic̄ de pͥª ꝑte: ꝙ ꝑuus ꝓfectꝰ ē ī illa diſlocatiōe ſpōdiliū q̄ eſt ad anriora.i. iteriora ex dorſo ⁊ ē talis diſlocatio val de praua. Illa at diſlocatio qͥ ē ad poſteriora idiget cōpͥſ ſiōe cū genibꝰ: ſic̄ ē oꝑatio balueatoris ⁊ ponant̉ fortit̉ ſu ꝑ eā: aut īfirmꝰ iaceat ſuꝑ vetrē ſuuꝫ ⁊ reſtauratio fiet ſuꝑ eū cū calcaneis aut fricet īfirmꝰ cū aliobich. Notandum ꝙ aliobichē quoddā īſtr̄m in forma rotūda īuolutū pā nis ⁊ ſtuppa cū quo cōprimit̉. ¶Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ ſi res fuerit vehemētior illa ⁊ fue rit receˢ: dixit Hyp. ꝙ oꝫ vt ſumat̉ lignū cuiꝰ logitudo ⁊ latitudo ſit tāte qͣꝫtitatiſ q̄ capiat īfirmū ⁊ terminet̉ ita vt ſit ẜm hac mēſurā ꝓpe pariēte extēſū ad latꝰ pariet ī lōgitudinē ⁊ nō ſit elogatio ei a pariēte plꝰ qͣꝫtitate vniꝰ pedis: ⁊ ponat̉ ſuꝑ ipſuꝫ ſtratꝰ plan ad corpꝰ īfirmi: dein balneet̉: ⁊ applanet̉ ſuꝑ lignū aūt ſuꝑ pōdiale ſuꝑ facie ſuā: de in īuoluant̉ ſuꝑ pectꝰ īfirmi li gature ample duabꝰ vicibus ⁊ eaꝝ extre mitates egrediēt̉ de ſubaſcellis ⁊ ligent̉ iter duas ſpatulas ⁊ ligent̉ extremitates ligaturaꝝ lataꝝ ad lignū lōgū ſil̓e manu brio mortarij ⁊ eleuet̉ hoc lignum ſuꝑ li gnū poſitū aūt pōdiale ⁊ det̉ miſtro ſtatī apd̓ caput īfirmi vt teneat ip̄m vt fiat ex tremitas īferior īuoluta ad aliꝗd ⁊ exten dat̉ ſuꝑior q̄ ē apd̓ caput ī hora qua oꝫ et fiat ꝑ illd̓ extenſio. Et ligent̉ iteꝝ pedes ābo ſil̓ cū ligatura āpla alia ſuꝑ gēua ⁊ ſu pra duas ſpatulas iteꝝ: ligādo iteꝝ loca que eleuent̉ ex locoᶠ ī quo aggregāt̉ due coxe cū ligamēto alio. Et aggregent̉ ex tremitates hoꝝ ligamētoꝝ ⁊ ligent̉ ad li gnū aliqd̓ ſil̓e manubrio mortarij: ſicut ē lignū cuiꝰ p̄ceſſit narratio: ⁊ eleuet ipſuꝫ apd̓ extremitatē ligni pͥmi: deinde p̄cipe miſtris vt extēdāt cū hoc ligno extēſiōe q̄ fit ẜm cōtrariū. Et de hoībꝰ ſūt ꝗ faci unt hāc extēſioneꝫ cū īſtr̄is ⁊ ſunt ſicut ſa gitte ſuꝑ lignū erectū apd̓ extremitatem hꝰ ligni magni aut podial̓.ſ. duas extre mitates q̄ ſequūtur caput ⁊ pedes qn̄ re uoluūt̉ ille ſagitte ſuoluunt̉ cū eis ligatu re q̄ extēdūt̉: ⁊ oꝫ qn̄ fit extēſio vt īpulſio fiat apd̓ gibboſitatē cū radice volaꝝ ma nuū. Qd̓ ſi fuerit nob̓ neceſſe ſedere ſuꝑ ip̄ꝫ faciemꝰ illd̓ ⁊ nō timebimꝰ aliꝗd: ¶ Exequat̉ ponēdo curā qn̄ diſlocatio ē fortꝭ: ⁊. 2. fac̄: qꝛ p̄ io pōit mōꝫ curatiōis qn̄ diſlocatio ſpōdiliū dorſi ē fortt o pōit̓ modū curatiōis diſlocatiōis ſce aduolatura. 2ª ibi Et ſi diſtocat̉. pͥª ī. 2. qꝛ pͥº Aui. ponit qd̓ dcm̄ ē. 2º docꝫ ad mīſtrare cibū. 2ª ibi. Et admīſtret̉ cibꝰ. dicit ſic de pͥª ꝑte tota Aui. pōit talē modū curatiōis dicēdo ſic ꝙ opꝫ vt ſu mat̉ vnū lignū qd̓ ſit qͣꝫtitatis tāte ẜm lōgitudinē ⁊ latitu dinē qͣꝫnis ē īfirmꝰ: ⁊ ponat̉ ꝓpe pariētē aliquē iſtd̓ lignū ita ꝙ iſtd̓ lignū ſit elōgatū a pariete ꝑ vnū pedeꝫ ⁊ ponat̉ ſuꝑ iſtd̓ lignū lectꝰ planꝰ qͣꝫtus ē īfirmꝰ: deinde balneet̉ in firmꝰ ⁊ applanet̉ ſuꝑ lignū. deīde īfirmꝰ dꝫ ligari cū liga mētis amplis ſuꝑ pectꝰ eiꝰ ⁊ extremitates iſtarū ligatura rum debēt ligari ad lignū: ⁊ iſtas extremitates ligaturaꝝ debēt tenere miniſtri. Et iteꝝ ligēt̉ pedes īfirmi cū liga tura alia. Et extremitates iſtaꝝ ligaturaꝝ ligent̉ ad alid̓ lignū ⁊ dēt̉ mīſtris iſte extremitates. Et extēdāt mīſtri ẜꝫ ꝯtrariū. Et multi hoīes ſūt ꝗ ponūt ſuꝑ iſtd̓ lignū q̄ īuol uunt̉ ⁊ reuoluūt̉ pāni ſuꝑ ea. Et qn̄ ſit extēſio oꝫ vt locus diſtocatꝰ reſtauret̉ ⁊ cōprimat̉: ita ꝙ ſi ſit neceſſe ſedere ſuꝑ locū diſlocatū faciemus. Deinde cum dicit. Et ſi nō eqͣtur ſpōdilis cū iſtis rebꝰ ⁊ⁱ in firmꝰ fuerit tolerās cōpreſſionē: tūc opꝫ vt ꝯcauet̉ fouea ī pariete ꝗ ē ꝓpinquꝰ cū lōgitudine ſimil̓ ānali recipies gibboſi tate cū mēſura q̄ ſit lōgitudo fouee quāti tatis vniꝰ brachij ⁊ nō ſit altior ſpōdili ī firmi neqꝫ īferior ea pl̓m: īmo oꝫ vt iā pri mū ſit fcā. Ueꝝ ad hāc egritudinem ad quā diximꝰ ī pͥncipio vt ſit lignū poſitū ꝓ pe parietē: de in̄ ſumat̉ tabula eqͣlis mēſu re ⁊ ponat̉ vna extremitatū eiꝰ ī foueā q̄ ē ī pariete ⁊ ponat̉ mediū loci ꝗ ꝯſeꝗtur ex ea ſuꝑ gibboſitatē: dein̄ īpellat̉ extre mitas eiꝰ alia īferiꝰ donec videas ꝙ ſpon dilis iā eqͣta ē eqͣtiōe manifeſta. Et hyp. IIII Fen De diſlocationibus ꝗdē iā dixit ꝙ ꝯcauatio ſola abſqꝫ tabula rectificat hāc rē: ⁊ dixit iteꝝ ꝙ ꝯp̄ſſio cū tabula ſola facit illd̓. Qd̓ ſi illde veꝝ: tūc nō ē pol̓e vt admīſtret̉ extēſio quaꝫ dixi mus ī prīcipio ſpēi q̄ noīat̉ ſeꝑatio ſpōdi liū ad anteriora abſqꝫ cōp̄ſſiōe. Et opꝫ vt poſt eqͣtionē admīſtres tabulaꝫ de ligno cuiꝰ latitudo ſit quātitas triū digitoꝝ: et eiª lōgitudo quātitas q̄ cōp̄hēdit gibbo ſitatē ⁊ qd̓dā ꝑtis ſane: ⁊ īuoluant̉ ſuꝑ eā pāni linei aūt ſtuppa īciſa vt nō ſit dura ⁊ ponat̉ ſuꝑ gibboſitatē ⁊ ligetur cuꝫ liga mento quod eſt neceſſarium. ¶ Ponit aliū modū curatiōis ⁊ dic̄ ſic: ꝙ ſi ſpōdilis nō eqͣ tur ꝑ iſta: tūc oꝫ vt fiat fouea ī pariete ita ꝙ gibboſitas in grediat̉ ī illā foueā: ⁊ tūc ſuꝑ gibboſitatē ponat̉ tabula qͥ dā q̄ ponat̉ ī fouea ⁊ ab alia ꝑte fouee īpellat̉ dōec reſtau ret̉. Er ſubdit ꝙ Hypo. dixit ꝙ ſola cauatio curat hāc re vt īpellēdo cū manu aut cū alio īſtr̄o. Et dixit iteꝝ Hyp ꝙ cōp̄ſſio cū ſola tabula eqͣt: ⁊ ſi hͦ nō dic̄ Hyp. ē veꝝ: tūc n̄ oꝫ vt admīſtret̉ extēſio quā diximꝰ. Et qn̄ ſpōdilis ē eqͥ ta tūc oꝫ vt admīſtres tabulā d̓ ligno q̄ ſit tāta q̄ ꝯp̄hēdat gibboſitatē ⁊ aliꝗd ꝑtꝭ ſane ⁊ īuoluat̉ ſuꝑ cā pānꝰ aut ſtup pa ⁊ ponatur ſtuppa ſuꝑgibboſitatē ⁊ ligetur ſtuppa li gamento quod eſt neceſſariū. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et admīſtret̉ īfirmo cibꝰ ſb̓til̓. Et ſi re māſerit ſuꝑ illd̓ r̄ſiduū ex gibboſitate tūc oꝫ admīſtrare curationē q̄ ſit cū medicīs q̄ mollificāt ⁊ leniūt cū admīſtratōe tabu le quā narrauimꝰ tꝑe lōgo. Et quidē ho mines admīſtrāt tabulam de plumbo. ¶ Docet admīſtrare cibū ⁊ dicit ſic: ꝙ cibꝰ ꝗ admīſtrat̉ oꝫ vt ſit ſubtil̓. Et ſubdit ꝙ ſi d̓ gibboſitate remanſerit aliꝗd reſiduū: tūc dꝫ admīſtrare curationē cū modis q̄ mollifi cat̉ ⁊ dimittat̉ d̓ſuꝑ tabula quā narrauimꝰ tꝑe lōgo: ⁊ ꝗdā hoīes ſūt ꝗ admīſtrāt tabulā de plūbo. Deinde cū dicit. ¶ Et ſi diſlocat̉ ad vnū duoꝝ lateꝝ eqͣt̉ cū aſtella aūt aſtellis ouabus ⁊ ſtringit̉ ¶ Ponit modū curatiōis diſtocatiōis facte ad duo latera ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi fiat diſtocatio ad duo latera tūc equatur ⁊ ſtringatur cum aſtella. Deinde cum dicit. ¶ In fcā vero ex hoc ī collo ad poſterio ra ⁊ ē illa q̄ curat̉ oꝫ vt reſupinet infirmꝰ dein̄ extēdat̉ caput eiꝰ ad ſuꝑiora cū faci litate ⁊ equet̉ ſpōdilis eiꝰ cū comp̄ſſiōe ⁊ abſterſione: ⁊ qn̄ equat̉ ponat̉ ſuꝑ eā em plaſtrū ꝯfortatiuū ⁊ vela ſuꝑ ip̄ꝫ cū pan nis ⁊ ſtrīge deſuꝑ aſtellā cū mēſura colli ¶ Ponit capl̓m de diſtocatiōe coxe. ⁊ pͥmo ponit iſtd̓ capi ⁊ lōgitudine eiꝰ ⁊ liga eā ad caput ⁊ adiu toriū ita vt nō cadat ligamētū ad guttur ⁊ reſoluat̉ ī nūero dieꝝ ⁊ ponāt̉ fila cū ꝙ bꝰ ſtrīgis ẜꝫ formā vittaꝝ ex marginibus pannoꝝ qm̄ illa q̄ rotondant̉ ledunt. ¶ Ponit curā diſtocatiōis facte ī collo ad poſteriora ⁊ di ſic: ꝙ ī diſlocatiōe ſcā in collo ad poſteriora. Etē i lla diſ locatio q̄ curat̉: oꝫ ꝙ īfirmꝰ reſupinet̉: deīde capul eiꝰ extē dat ad ſuꝑiora cū facilitate ⁊ equet̉ ſpōdilis cū cōpreſſiōe ⁊ abſterſiōe ⁊ qn̄ eqͣtur ponat̉ deſuꝑ empl̓m cōfortatiuū ⁊ cooꝑi cū pānis ⁊ ſtrīge deſuꝑ aſtellā cū mēſura colli ⁊ liga eam ad caput ⁊ adiutoriū ⁊ ponantur fila que rotun da ⁊ plana procedant ſuper ſpondiles. ¶ De diſlocatiōe alhoſos.i. iūcture oſſis caude. Cap̄. xxiij. Lhoſos qn̄ diſ locat̉ tūc illd̓ ſcit̉ ſenſu. Sꝫ magnitudinē diſlocati onis ſcies ꝑ ſenſum iteꝝ ⁊ ꝙ eger nō expandit pedē neqꝫ in loco diſ locati onis neqꝫ apd̓ genu: īmo ē plicatio genu ei laborioſior. Regimē ꝟo illiꝰ eſt qm̄ cū vis equare illd̓ opꝫ vt intromittas medi um digitū in anū vſqꝫ quo opponat̉ loco d̓inde pͥme cū eo ad ſuꝑiora cū fortitud ne. Et obẜua cū manu tua alia locū alho ſos donec eq̄s ip̄ꝫ deinde empl̓a ip̄m et ſtringe: ⁊ eger minoret cibū ⁊ minorabit egeſtio: ⁊ ſumat cū hoc qd̓ leniat naturā. ¶ Poſito ca. de diſlocatiōe ſpōdiliū ponit caᵐ de diſlocati on alhoſos qn̄ diſtocat̉ tunc illd̓ ſcit̉ ſenſu ⁊ magnitudo diſlocatōis eiꝰ ſcit̉ ſenſu iteꝝ: ⁊ ꝙ eger n̄ p̄t expāde̓ ped neqꝫ apd̓ genu: īmo plicatio genū ē laborioſior: ⁊ pōit re gimē ⁊ curā: ⁊ dic̄ ſic ꝙ regimē illiꝰ ē: qm̄ cū tu vis redu ce̓ illd̓ os oꝫ vt ītromittas digitū mediū ī anū vſqꝫqͥ appo nat̉ loco: deīde pͥme ad ſuꝑiora ⁊ cū alia manu obẜua de nec eques ip̄ꝫ: deīde empl̓a ip̄ꝫ ⁊ ſtrīge ⁊ eger minoret ci bū ⁊ egeſtio mīorabit̉ ⁊ dꝫ ſume̓ cū h̓ qd̓ leniat.i. hūectet naͣm. ¶ De diſlocatiōe anche. Cap̄. xxiiij. Oxe qn̄qꝫ accidit ſimile ei qd̓ ac cidit adiutorio de diſ locatiōe ac īferiora ſicut mollificare: ⁊ nō eſt pol̓e ſi diſlocat̉ coxa vt exꝑandatur pes neqꝫ iuxta diſlocationē apd̓ genu: īmo ē illd̓ ī genu magis prauū. Et eiꝰ ꝗdeꝫ diſ locatio qn̄qꝫ fit ad īteriora: ⁊ qn̄qꝫ fit ad exteriora: veꝝ pl̓m diſlocationis eiꝰ ē ad exteriora: ⁊ minorat̉ eiꝰ diſlocatio ad īte riora: ⁊ diſlocat̉ iteꝝ ad an̄riora ⁊ ad po ſteriora ⁊ ꝑ illas eaſdem cās. Et qn̄ acci dit ī diſpōne ꝑtus ſtrictura ſuꝑ embryo neꝫ ꝙ diſ locat̉ ille pes: tūc facit eū habe re crus minutū deficiens a declinatione corꝑis: qͣre debilitat̉ ⁊ non corrūpitur. tulū. ſcd̓o ponit ſigna. tertio curā. ibi ſcd̓a. Accidit ex diſſo catiōe: tertia. ibi. Opꝫ vt ad curandū. dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ coxa qn̄qꝫ mollificat̉ ſicut adiuuatoriū: ⁊ ſi coxa diſto cat̉ nō ē pol̓e vt pes extēdat̉ aliquo: īmo genu nō pōt mo ueri: ⁊ coxa diſtocat̉ ad interiora ⁊ exteriora: ⁊ diſlocatio eius ad īteriora minorat̉. Et diſlocatio ſit ad anteriora et poſteriora: ⁊ ꝑ illas eaſdē cās ꝑ quas diſlocat̉ ad interio De diſlocatione 128 Tractatus ra ⁊ exteriora ꝑ eaſdē diſtocat̉ an anteriora ⁊ poſteriora: ⁊ ſi ꝓpter partū ⁊ ſtricturā pes embryonis diſtocat̉ tunc facit embrionē hr̄e crus minutū deficiēs a dilatiōe corpo ris qꝛ illud crus debilitatur ⁊ nō corrūpitur. ¶ De ſignis. Ccidit ex diſlocatiōe ache ad an teriora vt videas pedē diſ locatū lōgiorē altero ⁊ genu eminētius ⁊ nō pōt duplicare pede ſuū apud inguē īflatū ap̄atū: qm̄ caput coxe iā ītrauit ī ip ſum. Et ſi diſlocat̉ ad exteriora abbreui atur pes ⁊ apꝑet ī īguine ꝓfunditas: ⁊ ac cidit in eo qd̓ opponit̉ eī a poſterioribus eminētia ⁊ īflatio: ⁊ genuē qͣſi ip̄ꝫ ſit ſub merſū ad īteriora. Et ſi diſ locat̉ ad ante riora pes eſt lōgior ⁊ nō ē pol̓e īfirmo vt extēdat crus ſuū: ⁊ nō fit eī pol̓e vt plicet ipſū niſi cū dolore: ⁊ nō p̄parat̉ ei deā bu latio penitꝰ. ⁊ ſi vult ambulare ambulat ſuꝑ calcaneum: ⁊ accidit ei multotiēs ex hoc vt ap̄et̉ īguē eiꝰ ⁊ retineat̉ eiꝰ vrina. Et ſi diſ locat̉ ad poſteriora abbreuiatur pes eiª ⁊ fit ſuꝑ eū expulſio difficilis ⁊ ap paret ī ipſiꝰ inguine mollificatio: ⁊ eſt ca put coxe decliue ad obliquationem. ¶ Ponit ſigna diſlocatōis anche ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi ancha diſ locat̉ ad anteriora vides pedē diſlocatū lōgiorē altero ⁊ genū ē eminēs: ⁊ p̄t duplicare pedē ⁊ īguē apparet infla tum apatū qm̄ iā ītrauit in illu locū caput anche. Et ſi an chadiſlocat̉ ad exteriora pes abbreuiat̉ ⁊ ī īguine appa ret ꝓfunditas: ⁊ ī parte alia apparet eminētia ⁊ īflatio: ⁊ genuē plicatū ⁊ ſi ancha diſlocat̉ ad anteriora pes ē lon gior ⁊ eſt īpoſſibile īfirmo vt expādat crus ſuū: ⁊ nō pōt plicare crus niſi cū dolore: ⁊ penitꝰ nō pōt ambulare: ⁊ vult ambulare ambulat ſuꝑ calcaneū: ⁊ multotiēs ap̄at̉ ī guīs ⁊ retinet̉ eiꝰ vrina. Et ſi ancha diſtocat̉ ad poſterio rapes eſt curtus ⁊ nō pōt infirmus expandere pedem et caput coxe eſt obliquatum. ¶ Dcura. Cap̄. xxvi. Portet vt ad curādū ſit feſtinatio Nā ſi non redit velociter fortaſſe effundent̉ ad eā hūiditates ⁊ pu trefiēt ⁊ ꝑducēt ad corruptionem mēbri totiꝰ ⁊ ſeꝗtur illd̓ de timore id qd̓ ſciſ. Re gimē vero diſlocatiōis coxe ad īferiora ē vt extēdas pede. deīde fac eū redire cū vehemētia poſtqͣꝫ moueris cū dextra ⁊ ſi niſtra donec oppōat̉ ei ad qd̓ redit: ⁊ po ne pedi qͣſi ſtafaꝫ: ⁊ ſtringe ſuꝑ crus: deī de ſtrīge ſuꝑ coxā ⁊ ſuꝑ genu ſtrictura q̄ ẜuet eā deīde ſuſpēdat̉ ex huero ſuſpēſio ne ne fit pol̓e cruri cū hoc vt extendatur. ¶ Ponit curā mollificatiōis anche. ſcd̓o ponit cura qn̄ an cha diſlocat̉ ad anteriora. tertio ponit curā qn̄ diſlocatur ad anteriora ⁊ poſteriora. qͣrto ponit curā qn̄ diſlocatur ad exteriora. ꝗnto ponit curā qn̄ ancha diſtocat̉ ad poſte riora. ſcd̓a ibi. Qn̄ vero diſlocat̉. tertia ibi. Et ī illa q̄ ē ex illo. quarta ibi. Et ſi ſit diſlocatio coxe. ꝗnta ibi. Et quan do diſlocatio eſt. dicit ſic de pͥma parte ꝙ ſi ancha diſſo catur opꝫ ꝙ adcurandū ſit feſtinatio: quoniā ſi nō redit velociter fortaſſe effundent̉ ad eam humiditates ⁊ putre ſit ⁊ ꝑducunt ad corruptionē membri ⁊ ſequet̉ apoſtema ⁊ mors: ⁊ tūc Aui. ponit regimen diſlocatiōis anche ad ī feriora vt quando mollificatur ⁊ eſt vt extēdas pedē: de ī de reducas pedem donec redeat ad locum ſuum. Et po ſtea fac ligaturam conuenientem per quam retineatur ī loco ſuo. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Quādo vero diſlocat̉ ad īteriora tunc p̄cipit̉ vt flectat genua: ⁊ teneat eū hō for tis ex latere emūctorij: ⁊ capiat reſtaura tor manui ſua caput coxe apd̓ genu ⁊ tra hat ip̄ꝫ ad an̄riora: ita vt īpellat extremi tatē aliā ⁊ īpellat ipſū īpulſione tendente ad ſuꝑiora: ⁊ exteriora: ⁊ ſi adiuuat eū ali us ab extremitate alia ex cōtrario mot eiꝰ: ⁊ iā ligauit eā cū vitta aut eū fune erit bene: deinde ligetur cum ligamento. ¶ Ponit curā anche qn̄ diſtocat̉ ad anteriora: ⁊ dicit ſic: ꝙ qn̄ ancha diſlocat̉ ad anteriora opꝫ vt īfirmꝰ plicet ge nua: ⁊ vnꝰ hō fortis teneat eū ex latere emūctorij ⁊ reſtau rator capiat caput eoxe apd̓ genu ⁊ trahat ipſu ita vt eqͥt coxā: deinde liget̉ cū ligamento. Deinde cum dicit. ¶ Ueruꝫ qn̄ diſlocat̉ ad exteriora oꝫ tūc vt firmet reſtaurator extremitatem coxe que eſt apud genu: ⁊ moueat eā ex cōtra rio motꝰ predicti: ⁊ ſit alius tenens ab ex tremitate alia mouēs eaꝫ ex cōtrario mo tus primi ⁊ iaꝫ ligauit vittā aut funeꝫ. ¶ Ponit curā qn̄ ancha diſlocat̉ ad exteriora: ⁊ dicit ſic. ꝙ qn̄ ancha diſlocat̉ ad exteriora: tunc opꝫ vt reducat̉ cōtrario modo mō predicto. Deinde cum dicit. ¶ Et in illa q̄ eſt ex illo ad anteriora aut poſteriora ſtringat reſtaurator radicem coxe cuꝫ ligatura lata: ⁊ capiat ſuꝑ hume rum ad ꝑte que opꝫ ẜm declinationē diſ locatiōis. ⁊ accipiant viri duas extremi tates ligature ample: deinde extendant eaꝫ oēs ſimul extenſione qua ſuſpēdunt infirmuꝫ in aere. Et cū hmōi iteꝝ ē pol̓e vt redeat modi p̄dicti ad rectificatiōeꝫ. ¶ Ponit curā cōmunē a diſlocatione anche ad auteriora ⁊ poſteriora. ⁊. 2. facit: ſicut duos modos reſtaurationis ponit. ſcd̓a ibi. Et ē iteꝝ modus aliꝰ. Circa totā pͥmā ꝑteꝫ ponit duos modos equatiōis: ⁊ ponit ſcd̓m. Et medicāt eam qn̄qꝫ cū tybrendicit ſic de prima parte: ꝙ oꝑꝫ vt re ſtaurator liget anchā ligatura lata ⁊ capiat ſuꝑ humerū ad partē que oportet ẜm ꝙ eſt diſlocata. Et deinde exten datur ⁊ equetur. Deinde cum dicit. De diſlocationibus Fen IIIII ¶ Et medicant eā qn̄qꝫ cum thibren. Et modus aliꝰ eſt ẜm ꝙ retulit de eo ꝗdā eo rum ⁊ bn̄ egit. Inꝗt: oꝫ vt caues foueam lōgaꝫ in ligno toto ſil̓em aqueductibꝰ: ⁊ nō ſit lōgitudo fouee ⁊ ꝓfūditas eiꝰ plus qͣꝫtitate triū digitorū: ⁊ nō ſit longitudo eorū adinuicē plus qͣtuor digitis: ⁊ pona tur extremitas althibrē in ꝑtē illiꝰ fouee ⁊ ſuſtētet cū eo: ⁊ ſit īpulſio eiꝰ ad ꝑteꝫ ad quā opꝫ īpellere: ⁊ oꝑꝫ vt ſuſtētētur ī me dio ligni magni aut pōdialis lignū ali qd̓ erectū cuiꝰ lōgitudo ſit quātitas vni pedis ⁊ groſſitudo eiꝰ quātitas manubrij foſſorij vt qn̄ reſupinat̉ ſuꝑ dorſū reuol uatur hoc lignū ī eo qd̓ eſt iter alhafegi: ⁊ caput coxe: qm̄ ꝓhibꝫ ſeꝗ illud qd̓ ex tendit ip̄ꝫ a ꝑte pēdū: lꝫ illud iteꝝ multo tiens īdigeat extenſiōe q̄ fit a ſuꝑioribus ⁊ cū hoc cū corpꝰ īpellit̉ ad īferiora īpel lit hoc lignū caput anche ad exteriora: ⁊ oꝫ vt ſit manꝰ ad īferiora ẜm modū queꝫ diximꝰ an̄ hoc p̄cipue ex pede. Qd̓ ſi ca put coxe nō ingredit̉ ꝑ hāc ſpēꝫ curatio nis tūc oꝫ vt auferat̉ lignū erectū ſuſtēta ⁊ vt figant̉ duo ligna alia ſuꝑ duo do micilia loci illiꝰ ligni.ſ. in oī latere eius li gnū vt ſint ſicut poſtes porte ⁊ nō ſit vnū qd̓qꝫ eoꝝ minus pede: deinde eꝗtet ſuꝑ ea lignū aliud ſicut eꝗtat lignū ſcalevt ſit figura ſex lignoꝝ ſil̓is lr̄e q̄ noīat̉ grece bitaneū: hec.n. figura fit cū ponit̉ lignuꝫ trinū in medio inferiꝰ duobus extremis parūper: deinde opꝫ vt reſupinet̉ infir mus ſuꝑ latꝰ ſanū ⁊ extēdat coxā ſanaꝫ in eo qd̓ eſt īter hos duos poſtes ſub ligno qd̓ eſt ſimile gradui ſcale ⁊ ponat̉ coxa in firma ſuꝑ hūc poſteꝫ vt ſit caput coxe ec tans ſuꝑ ip̄m poſtquā expāſi fuerint ſuꝑ poſtes pāni plicati plicatiōe plurima vt nō ledat poſtis coxa: poſtea ſumat̉ lignū aliud equalis latitudinis cuiꝰ longitudo ſit tante quantitatis q̄ cōprehēdat ex ca pite coxe vſqꝫ ad locū calcanei ⁊ ponat̉ ī lōgitudine ſub coxa ab interiori ꝑte vt re tineat caput coxe ad calcaneū ⁊ liget̉ cuꝫ eo: deinde adminiſtretur in gibboſitate. Uerū ẜm ꝙ diximꝰ in eo quod preceſſi oꝫ tūc vt extendat̉ crus ad inferiora cum ligno ligato cū eo vt r̄deat caput coxe ad locū ſuū cū hac extenſione vehementi. ¶ Ponit aliū modū: ⁊ dicit ſic: ꝙ oꝑꝫ vt ſumat̉ tybrē: ⁊ ty bren ē qd̓dā inſtr̄m cōcauū qd̓ ponit̉ ī capite oſſis diſſo ca ti: ⁊ tūc oꝑꝫ vt ſumat̉ vnū lignū cōcauū ⁊ in capite iſtius ligni ponat̉ iſtud iybrē ⁊ īpellat̉ cap̄. coxe cū iſto ligno ẜꝫ ꝙ opꝫ. Et ſi ꝑ hāc ſpēm curatiōis nō egredit̉: tunc opꝫ vt accipiat̉ illud lignū cōcauū ⁊ ponant̉ ſuꝑ iſtud duo ligna ad modū ſcale: tūc intromittat̉ coxa infirma in vno ⁊ po ſtea coxa ſana in alio: ita ꝙ ſuper iſtos poſtes expandant̉ panni plicati vt non ledant: ⁊ ſic ſumat̉ vnū aliud lignuꝫ quod capiat totum pedem: ⁊ ſic extendat ⁊ reducetur ẜꝫ meliorem modum poſſibilitatis. ¶ Et ē iterū modus aliꝰ cū quo ingredit̉ caput coxe abſqꝫ extenſiōe infirmi ſuꝑ li gnū: ⁊ ē modus queꝫ laudat Hyp. ⁊ ille exiſtimat ꝙ oꝫ vt ligent̉ manꝰ infirmi ſil̓ cū ligamēto lato leni ⁊ ligent̉ pedes eiꝰ ambo cū ligamēto lato forti leni ſuꝑ du os calcaneos ⁊ ſuꝑ duo genua: ⁊ ſit lōgi tudo cuiuſqꝫ eoꝝ a cōpari ſuo quātitas q̄ tuor digitoꝝ: ⁊ ſit crus infirmū extēſum plus altero quātitate duoꝝ digitoꝝ ⁊ ſu ſpēdat̉ infirmꝰ ſuꝑ caput: ⁊ ſit elongatio eiꝰ a terra quātitas duoꝝ cubitoꝝ: de in de currat adoleſcēs hn̄s experientiā pu ber cū brachijs ſuis ⁊ extrahat coxā īfir mā in groſſiore loco eiꝰ vbi ē caput coxe iteꝝ ⁊ ſuſpēdat̉ cū infirmo ſubito: nā iun ctura cū ſcm̄ fuerit illud cū ea ingrediet̉ ad locū cū quolꝫ ſtudio: et iſte quidē mo dus ē facilior alijs: qm̄ nō indiget oꝑatio ne plurima. Ueꝝ plures medicant ium non bene operantur in eo. quoniam ipſi ſpernunt eum ꝓpter ſuā facilitatem. ¶ Poſito vno mō equādi anchā ponit aliū mōꝫ: ⁊ dicit ſic ꝙ ē aliꝰ modus equādi anchā quē laudat ypo. ⁊ extimat ꝙ oꝫ vt ligent̉ manꝰ īfirmi ligamine lato. Et ligent̉ pede īfirmi ambo cū ligamēto lato. Et ligent̉ ſuꝑ duoꝫ calcane os. Et ſuꝑ duo genua ita ꝙ īfirmꝰ ſit elōgatꝰ a terra ꝑ du os cubitos: deinde adoleſcēs hn̄s experiētiā currat cum brachijs ⁊ extrahat coxā īfirmā ī groſſiori loco eiꝰ: ⁊ ſu ſpēdat̉ cū īfirmo ſubito: nā cū hͨ factū fuerit iūctura ingre diet̉ ad locū ſuū ⁊ iſte modus ē facilior alijs: qm̄ iſte mo dus nō īdiget oꝑatiōe pl̓ima: ſꝫ pl̓es medicātiū n̄ bn̄ ope rant̉ ī iſto mō: qm̄ ml̓tū ē facilis. ¶ Deinde cum dicit. Et ſi fit diſ locatio coxe ad exteriora: tūc oꝫ vt extēdat̉ infirmꝰ ẜm ꝙ diximus cū hac ligatura que ē ſuꝑ alhahafegi in guinis ⁊ furculā ẜm ꝙ diximꝰ: deinde ē neceſſariū medicanti vt euellat cū thibrē de foris ad interiora poſtquaꝫ poſuerit extremitatem thibrē in aliqua ꝑte fouee De diſlocationibus 129 Tractatus.I. quā diximus vt ſtringat ſuꝑ eā: ⁊ ſint alic mīſtroꝝ ex ꝑte coxe ſane īpellētes iterū ⁊ opponat̉ īpulſio vt nō impellat̉ pl̓m. ¶ Ponit curā qn̄ coxa diſlocat̉ ad e xteriora: ⁊ dicit ſic. ꝙ ſi coxa diſtocat̉ ad exteriora: tūc oꝫ vt infirmus extēdat̉ ⁊ ponat̉ tibrē.ſ. illud inſtr̄m ī capite coxe ita ꝙ iſtud inſtr̄m ſic poſitū ī forica de ligno ſuꝑius dicta ⁊ ſtringat poſtea coxā ſuꝑ eā īpellēdo ẜm meliorē modū. Deinde cū dicit ¶ Et cū diſtocatio eſt ad an̄riora tūc opꝰ vt extēdat̉ infirmꝰ: dein̄ ponat vir fortis radicē vole manuę ſue dextre ſuꝑ inguē infirmi ⁊ coartet ip̄m cuꝫ manu altera: ⁊ ip̄e cū hoc ponat coartationē extenſam ad inferiora ad partē genu. ¶ Ponit curā qn̄ diſlocatio eſt ad an̄riora: ⁊ dicit ſic: ꝙ cū diſtocatio eſt ad anter. ora: tūc oꝫ vt extēdat̉ infirmꝰ: detn̄ cōprimat̉ cū manu ſuꝑ cap̄ coxe īfirmi ⁊ eqͥt̉. Dein̄ cū diō̄ Et qn̄ diſtocatio eſt ad poſteriora tuc nō oꝫ vt extēdat̉ infirmus ad īferiora elo uatꝰ ſuꝑ t̓rā: īmo oꝫ vt ſit poſitꝰ ſuꝑ aliꝗd durū ſicut oꝫ vt ſit iterū qn̄ ſeꝑat̉ ancha eiꝰ ad exteriora ſicut dixi in gibboſitate. oꝫ ergo vt extendat̉ īfirmꝰ ſuꝑ lignū: aut podiale ſuꝑ facie ſuā ⁊ ſint ligamēta ſtri cta nō ſuꝑ coxā: īmo ſuꝑ crus ſicut dixi mus nuꝑ: ⁊ oꝫ iteꝝ admīſtrare cōpreſſio nē cū tabula ⁊ ſuꝑ alhahaufegi ⁊ locū ad que egredit̉ iūctura. ¶ Ponit curā qn̄ diſlocatio eſt ad poſteriora: ⁊ dicit. ꝙ ſi diſlocatio coxe eſt ad poſteriora: tūc nō oꝫ vt extēdat̉ in firmus ad inferiora: īmo oꝫ vt ſit infirmꝰ poſitꝰ ſuꝑ aliqd̓ durū: ⁊ ſint ligamēta ſtricta ſuꝑ crus ⁊ admiſtret̉ cōpreſ ſio cū tabula in illo loco vbi iuctura īgredit̉. Dein̄ cū dic̄ Hic eſt ſermo nr̄ in ſpēbꝰ diſlocatiōis q̄ accidit anche ex cā māifeſta ante illud. Uerū qꝛ qn̄qꝫ diſtocat̉ coxa ꝓpter mul titudinē hūiditatis accn̄tis ei ſicut diſto cat̉ ſpatula. oꝫ tūc vt admīſtret̉ cauteriū ſicut diximus in loco ī quo diximus hoc cauter ium. ¶Cōcludit: ⁊ dic̄ ꝙ h̓ ē gͦ ẜmo nr̄ ī ſpēbꝰ diſtocatiōis āche accn̄tis ex cā māifeſta. Et ſubdit ꝙ qn̄qꝫ diſtocat̉ coxa ꝑt multitudinē hūiditatis ſic̄ ſpatula. qͣre oꝑꝫ vt cauteriget̉ ẜm ꝙ diximꝰ. ¶ De diſlocatione genu. Cap̄. xxvij. Enu eſt felocis diſtocationis. for taſſe.n. diſlocat̉ abſqꝫ cā p̄ter deā bulationē velocē aut lubricat pa rū ſicut carnatis multotiēs diſtocat̉ abſ qꝫ cā p̄ter ſaltū. Et genu ꝗdē diſtocat̉ ad oēm ꝑtem niſi ad anterioreꝫ ꝓpter rotu lam ⁊ adiutorium eius. ¶ Ponit cap̄. de diſtoca iōe poplitis.i. genu. ⁊ pͥº fac̄ hͨ. 2º ponit curā. 2ª ibi. Sedeat īfirmꝰ. dic̄ ſic de pͥª ꝑte. ꝙ genu eſt velocꝭ diſlocatiōis. Et fortaſſe genu diſlocat̉ abſqꝫ cā p̄ter ābulationē: vt qꝛ ābulatio velox pōt ē cā diſlocatiōis ⁊ genū qn̄qꝫ lubricat ꝑꝑ hūiditatē exn̄tē ī ip̄o: ⁊ genu diſ locat̉ ad oēm ꝑtē niſi ad anteriorē ꝑꝑ rotulā ⁊ adiuioriū qꝛ iſta ꝓhibēt diſtocationē eiꝰ. ¶ De cura. Cap̄. xxviij. Edeat īfirmus ſuꝑ ſedē ꝓpinquā terre: ⁊ eleuent̉ pedes eiꝰ paruꝑ: dein̄ extēdat vir fortis manū ſuā deſuꝑ ⁊ deſubtus extenſione forti ⁊ redu cat reſtaurator iūcturā ad diſpoſitionem ſuā ẜꝫ iudiciū diflocatiōis vl̓is ⁊ liget eā ¶ De diſlocatione a reffatu ⁊ eſt rotula genu. Cap. xxix. Uādo accidit ei diſlocatio opꝫ vt pe plane pōat̉ ī t̓ra ⁊ r̄ducat̉ rotu la dein̄ īpleat̉ curuatura geniculi pānis ꝓhibentibꝰ a duplicatiōe ⁊ ponā tur deſuꝑ aſtelle reſiſtentes ei ī parte ad quā declinat. Cū ergo reſtringit̉ ⁊ adhe ret nō duplicet̉ genu cū feſtinatione ſed paulatim: donec alleuietur ¶ Ponit curā ⁊ dicit ſic. ꝙ infirmus dꝫ ſedere ſuꝑ ſedē ꝓ pinquā terre: ⁊ pedes eiꝰ eleuent̉ parūꝑ: deinde vir for tis extēdat manū ſuā extēſione forti ⁊ reſtaurator redu cat iūcturā ad diſpōnē ſuā ẜm iudiciū diſlocatiōis ⁊ liget Et ſubdit ꝙ qn̄ genu diſlocat̉ oꝫ vt pes plane ponatur in terra ⁊ reducat̉ rotula: deinde curuatura geniculi re pleat̉ pānis q̄ ꝓhibeāt diſlocationē: ⁊ deſuꝑ ponāt̉ aſte le reſiſtētes eī ī ꝑte ad quā declinat: cū gͦ ſtringit̉ ⁊ adhe̓t nō duplicet̉ genu cū feſtinatiōe ſꝫ paulatī donec alleuiet̉ ¶ De diſlocatiōe iūcture tali apud calcaneū. Cap̄. xxx. Iſlocat̉ calcaneꝰ. Indiget ergo ſi diſtocat̉ extenſiōe forti ⁊ curati on vehementi īpulſione cū forti tudīe vt redeat. Deīde oꝫ vt dimittat de ambulationē circiter. xl. dies vt nō diſto cet̉ ſcd̓o. In ſeꝑatiōe ꝟo pauca ſufficit q̄ libet extenſio: deinde reducat̉. ¶ Ponit capl̓m de diſocatiōe calcanei. ⁊ duo facit. qꝛ pͥº ponit curā qn̄ calcaneꝰ nō ē diſlocatꝰ ꝑfecte. 2º pōit curā qn̄ calcaneꝰ ꝑfecte diſlocat̉. 2ª ibi. Et qn̄ ꝑfecte diſlocat̉. Dic̄ ſic de pͥª ꝑte: ꝙ qn̄ calcaneꝰ diſtocat̉ īdiget extēſione forti ⁊ curatiōe vehemēti. ⁊ īpulſiōe cū fortitudine vt re deat ad locū ſuū. Dein̄ oꝫ vt nō ambulet ꝑ qͣdragīta dies vt nō diſlocet̉. 2º ſi ſeꝑat̉ nō ꝑfecte ſuffic̄ q̄ lꝫ extēſio: deīde reducatur. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ cōplete diſlocat̉ oꝫ vt reducatur ẜm ꝙ dicūt antiꝗ. Inqͥt. O pꝫ vt extenda tur īfirmꝰ ſuꝑ dorſuꝫ ſuū ſuꝑ terrā ⁊ ab eo qd̓ eſt īter coxas eiꝰ apud alhahaufegi. ſit pax illus lōgus intras in ꝓfunditatē ter re non per mittens corpus eius moueri cū ꝓcedit pes eiꝰ ad īferiora: īmo opꝫ vt figat̉ iſte pax illus anteqͣꝫ reſupinet̉ infir mus. Ꝙ ſi pn̄s tibi fuerit lignū magnū in cuius medio diximus eſſe aliud lignū De fractura oſſis Fen .IIIII. fixū tūc oportebit vt fiat extēſio ſuꝑ hoc lignū: ⁊ oꝫ vt ſit mīſter tenens coxa ⁊ ex tendens eā. ⁊ mīſter aliꝰ extendens pedē aūt manibꝰ ſuic: aut ligamēto ẜm ꝯtrariū extenſionis mīſtri pͥmi ⁊ equet medicus manu ſeparatione ⁊ teneat miniſter aliꝰ pedem alium ad inferiora. ¶ Ponit curā diſlocatōnis calcanei qn̄ ꝑfecte diſlocat̉. ⁊ duo facit: qꝛ pͥº fac̄ hͦ. 2º pōit qͦſdā can̄. 2ª ibi. Et oꝫ poſt eqͣ tionē. Dic̄ ſic de pͥª ꝑte ꝙ qn̄ calcaneꝰ diſlocat̉ cōplete: tūc oꝫ vt reducat̉ ẜm ꝙ dicūt antiꝗ: oꝫ vt infirmꝰ extēdat̉ ſuꝑ dorſuꝫ ſuū ⁊ ponat̉ iuxta caxas eiꝰ ⁊ ꝑtes gētales paſſil lus lōgus intrās in ꝓfunditatē terre: vt nō ꝑmittat̉ corpꝰ moueri: ⁊ tūc oꝫ vt ſit mīſter extēdēs pedē manibꝰ ſuis: ⁊ medicus equet manibꝰ ſuis ſeꝑationē. Deinde cū dicit. ¶ Et oꝫ poſt eqͣtionē vt liget̉ ligamētis fortibꝰ ⁊ vadat cū ꝑte ligamēti ad pecti ne pedis ⁊ cū ꝑte eiꝰ ad calcaneū ⁊ liget̉ illic: ⁊ oꝫ vt caueat̉ ex neruis q̄ ſūt sͣ taluꝫ poſterius vt nō ſit ſuꝑ eos ligatura vehe mēs: ⁊ vt ꝓhibeat̉ infirmꝰ a deābulatiōe xl. diebꝰ ⁊ iſti ſi conant̉ ābulare an̄ nō ſa nant̉ ẜm cōplementū ⁊ diſſoluitur in eis membrū ⁊ corrūpit̉ curatio. ¶ Ponit qͦſdā can̄. ⁊ duo fac̄ ẜm ꝙ duos can̄. ponit. 2ª ibi. Ꝙ ſi ſeꝑat̉. Dic̄ ſic de pͥº. ꝙ poſtqͣꝫ calcaneꝰ eſt eqͣtꝰ oꝫ vt liget̉ cū ligamētis fortibꝰ Et caueas ne liges ſuꝑ neruos tali. Et ꝓhibeas infirmū a deābulatiōe. xl. diebꝰ: ⁊ ſi cona tur ābulare iſti nō ſanant̉ ẜm cōplementū. Detn̄ cū dicit. ¶ Ꝙ ſi ſeꝑat̉ os tali ex ſaltū: nā illud acci dit multotiēs: aut accidat huic membro ap̄a calidū: oꝫ tūc vt p̄paret̉ hoc mēbruꝫ cū reſupinatiōe īfirmi ſuꝑ faciē ſuā ⁊ ex tēſione mēbri ⁊ eqͣtiōe eiꝰ ⁊ cū embrocis q̄ ſedāt ap̄ata cal̓a ⁊ admīſtratiōe ligamē toꝝ fortiū ⁊ vt ꝗeſcat īfirmꝰ ⁊ nō moueat̉ donec rectificet̉ mēbrū integre. ⁊ ligatu ra ꝗdē tali oꝫ vt ſit ad digitos ⁊ dimitta tur talus apertus. ¶ Ponit 2ᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ qn̄ os tali ſeꝑat̉ ꝓpter ſaltū: ⁊ multotiēs accidit huic mebro ap̄a capl̓m gͦ vt equet̉ iſtud mēbrū ⁊ embrocet̉ cū embrocis q̄ ſedāt ap̄ata cal̓a ⁊ ad mīſtrent̉ ligamēta fortia ⁊ nō meueat̉ infirmꝰ donec mē brū ītegre rectificet̉. Et oꝫ vt ligatura tali ꝓcedat vſqꝫ ad digitos. ¶ De diſlocatiōe oſſis pedis. Capl̓m.xxxj. Ius regime eſt ꝓximū regimini diſlocatiōis oſſis calcanei ⁊ fortaſ ſe ſufficit vt equēs ita vt calces cū pede tuo ſuꝑ ip̄m panno exn̄te īter ea do nec equet̉: deīde empl̓a ⁊ ſtringe ẜm mo dum quem ſcis. ¶ Ponit curā diſlocatiōis oſſis pedis: ⁊ dic̄ ſic. ꝙ regimē diſtocatiōis oſſis pedis eſt ꝓximū diſtocatiōi oſis calca nei. Et fortaſſe ſuffic̄ vt equet̉ iſtud os cum pede exiſtēte ſuꝑ ipſum panno donec equetur: deinde emplaſtretur ⁊ ſtringatur ẜm modum quem ſcis. ¶ Tractatus ſecūdus de radicibus vl̓ibus in fractura. Capl̓m. j. ¶ De ſermone vniuerſali in fractura. Ractura ē ſol̓o ꝯtīuitatꝭ ꝓpria oſſibꝰ. Et accit qn̄ꝫ ſꝑſa: ⁊ qn̄ꝫ nō ē ſꝑſa ⁊ qn̄ꝫ accit eqͣlit: ⁊ qn̄ꝫ accidit ſciſſa: ⁊ ē qͣlis qn̄ꝫ accit in latitudīe: ⁊ qn̄ꝫ accit ī lōgitudine: ⁊ ca dēs ī latitudīe qn̄ꝫ accit diuiſa: ⁊ qn̄ꝫ acci dit nō dīſa: ⁊ cadēs ī lōgitudīe ē dīſio ⁊ al caſim q̄ nō accit ſeꝑata. Et ꝗdā noīauer̄t ſpēs fracture noībꝰ ſuis dicētes fracturā magnā īcedentē in latitudīe ⁊ ꝓfundita te rhaphanalē ⁊ haſtale ⁊ arūdinalē. Et dicentes īcedentē in lōgitudīe fracturaꝫ linealē: ⁊ dicētes incedentē in latitudine cū longitudīe lunalē ⁊ nerualē. Et illā q̄ eſt paruarū ꝑtiū vnā ſauchiē ⁊ alieruſieꝫ cum alhuberiem. ¶ Poſito tractatu de diſlocatiōe ponit tractatū de fractu ra. ⁊ duo facit: qꝛ pͥº ponit ẜmone vl̓em de fractura. 2º po nit ſermonē ꝑticularē in ea. 2ª ibi. Muliotiēs accit vt ſcin dat̉ craneū. pͥª in 2. qꝛ pͥº ponit ẜmonē vl̓em de fractura. 2º ponit ẜmonē vl̓eꝫ ī curatiōe fracture. 2ª ibi. Reſtaura tiōis vaſis. pͥª ꝑs hꝫ ꝑtes tot qͦt ponit can̄. ibi ponit 2ᵐ. Et qn̄ fractura cōplet̉. ibi 3ᵐ. Et vt declinet fractura. ibi 4ᵐ Et qn̄ cadit fractura ibi 5ᵐ. Et qd̓ dr̄ de leſione medulle. ibi 6ᵐ. Et locꝰ ꝗdē fracture. ibi 7ᵐ. Et fractura fedior. ibi 8m. Et mēbra ꝗdē diuerſificant̉. ibi 9ᵐ. Et cāe ꝓpter qͣs. Dicit ſic de pͥª ꝑte ꝙ fractura eſt ſol̓o ꝯtinuitatis propria oſſibus. Et fractura accidit quandoqꝫ ſparſa.i. ſpholiata ⁊ qn̄qꝫ nō ſꝑſa.i. nō ſpholiata. Et qn̄qꝫ accidit equalis. Et qn̄qꝫ accidit ſciſſa. Et fractura eqͣlis qn̄qꝫ accidit ẜm latitu dinē: qn̄qꝫ ẜm lōgitudinē. Et fractura cadēs ī latitudīe ⁊ qn̄qꝫ accidit diuerſa: qn̄qꝫ accidit nō diuerſa. Et fractura q̄ cadit in lōgitudīe nō cadit ſeꝑata. Et ſubdit ꝙ ꝗdā me dici noīauerūt ſpēs fracture noībꝰ ſuis q̄ noīa ponit Aui cē. in lr̄a ⁊ ſunt nota ad lr̄am. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ fractura cōplet̉ nō eſt pol̓e vt re maneāt duo oſſa ẜm ꝙ neceſſe eſt īter ea de oppoſitiōe ẜm p̄ꝑationē ꝯtīuitatis na tural̓: īmo ſeꝑant̉ neceſſario ab oppōne: ⁊ ſil̓r ſeꝑatio faciēs accidere pūcturā ne ceſſario ī eo qd̓ cōtinet̉ de velamībus ⁊ carne: qͣre accidit dolor ſeq̄ns ea: ⁊ qn̄ eſt eqͣtio rotūda ſine fruſtis conuertit̉ mem brum cum facilitate. ¶ Ponit 2ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ qn̄ eſt fractura totalis ⁊ cō pleta nō eſt pol̓e ꝙ remaneāt duo oſſa ſꝫ ꝙ eſt neceſſe ẜꝫ oppoſitionē eandē: īmo oꝫ ꝙ necͣio ſeparent̉ ab oppoſi tione. Et ſubdit ꝙ qn̄ os eſt ſeꝑatū.i. fractū necͣio īducit̉ in mēbro pūctura in velamībus ⁊ carne. qͣre accidit tunc dolor ſeq̄ns illā fracturā. Et qn̄ fractura mēbri ē eqͣlis ro tunda ſine fruſtis membrū ꝯuertit̉.i. reducit̉ cū eqͣlitate. Deinde cum dicit. vt declinet fractura ad exteriora ẜꝫ ꝙ dixit Hyp. meliꝰ ē qͣꝫ vt declinet ad in De radi. vni. in fractu. 130 Tr actatus. II. teriora: qm̄ illud qd̓ occurrit ei de neruis illic eſt plus quare ledit. ¶ Ponit tertiū can̄. ⁊ dicit ſic ꝙ ẜm ꝙ dixit Hyp. meliꝰ eſt vt fractura declinet ad exteriora qͣꝫ vt declinet ad interi ora mēbri. Et rō qꝛ verſus ꝑtes īteriores mēbri ſunt mul ti nerui. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ cadit fractura apud iūcturā ⁊ re ſtaurat̉ remanet motꝰ difficilis ꝓpter du ⁊ araſbādū qd̓ accidit īdiget ſpatio donec declaret̉: ⁊ illud ꝗdeꝫ prauiꝰ accit in iūcturis oſſiū ꝑuoꝝ: ⁊ de illo iterū eſt vbi eſt iūctura ī creatōe ſtrictior ſicut eſt iūctura cauille: ⁊ fractura prauioris īcar natiōis ⁊ vnitiōis ē illa q̄ eſt ẜm rotūdi tatē: de īde illa q̄ declinat: nō.n. adheret niſi ſuꝑ ip̄ꝫ ꝓlōget̉ ligatura hn̄s fabrica tionē mirabilē tꝑe lōgiſſimo ⁊ ſumat ex cibis ⁊ medicīs: ⁊ ex eo qd̓ mittit ſangui nē ad illā ꝑte ẜm ꝙ dicemꝰ: ⁊ deterior fra ctura oſſium ad īteriora nō ad exteriora ẜm ꝙ dicitur. ¶ Ponit qͣrtū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ qn̄ frangit̉ membrū apud iuncturā ⁊ talis fractura reſtaurat̉ motuꝫ mēbri remanet difficilis ꝓpter duritiē q̄ euenit in iūcturis. ⁊ ꝓpter poꝝ ſarcoydē. Et quō accidit pͥorus ſarcoydes inferiꝰ declara bit̉. Et talis difficultas motꝰ accidit prauior qn̄ ē fractura in iūcturis oſſiū ꝑuoꝝ: ⁊ de prauiori ē vbi iūctura in crea tiōe eſt ſtrictior ſic̄ eſt iūctura cauille. Et ſubdit ꝙ fractu ra prauioris īcarnatiōis ⁊ vnitiōis ē illa q̄ eſt ẜm rotūdi tatē: deīde illa q̄ declinat ad rotūditatē: qm̄ nō adheret ta lis fractura niſi ꝓlōget̉ ſuꝑ ea ligatura tꝑe lōgo. Et niſi ſu mat cibos ⁊ medicīas necͣias qͥ trāſmittūt ſanguinē ad il lā ꝑtē ẜm ꝙ diximꝰ. Et illa fractura oſſiuꝫ ē deterior q̄ eſt ad ꝑtes interiores ⁊ nō ad exteriores. Deinde cū dicit. ¶ Et qd̓ dr̄ de īciſione medulle ⁊ īterficit eſt ītētio cui nō ē vtilitas: medulla.n. hꝫ lenitatē ⁊ viſcoſitatē nō īcidit̉: ⁊ qn̄ꝫ acci dūt cū fractura accn̄tia ſic̄ vulnera ⁊ flu xus ſanguīs ⁊ ap̄a ⁊ attritio eiª qd̓ circū dat eā ex carne qͥ ſi nō p̄paret̉ cū ꝓhibiti one putrefactiōis. aut ſcalpellet̉ accidit ex eo corroſio. Et locus ꝗdē fracture ma gnoꝝ ſcit̉ ꝑ dolorē ⁊ ꝑ caſum. Fracture vero pueroꝝ ꝑuoꝝ apꝑet ꝑ dolorē ⁊ ap̄a nā in ip̄is accn̄t pl̓a iudicia reſtauratiōis ⁊ qn̄ iſta oſſa redeūt ad ſitus ſuos pol̓e eſt in īfantibꝰ ⁊ ꝗ ſunt eis ꝓximi vt reſtaure tur villus virtutis pͥme ī eis. In etate v̓o adoleſcētie ⁊ q̄ eſt poſt ip̄aꝫ nō reſtaurat̉ īmo currit ſuꝑ eā īcarnatio ex maͣ cartila ginoſa ꝯiūges īter duo oſſa de gn̄e eius qd̓ facit currere erariꝰ de duobus plūbis ſuꝑ ꝯtinuationē eris ⁊ alioꝝ: ⁊ oſſa magꝭ inobediētia ad reſtaurationē faciēdā eſt adiutoriū: de īde brachiū. Ampliꝰ furcu la qn̄ frāgit̉ ad īteriora praua fit eis cura. ¶ Ponit 5ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ illud qd̓ dr̄ de inciſione me dulle ꝙ īterficit eſt intētio cui nō eſt vtilitas: qm̄ medul la ꝓpter ſuā lenitatē ⁊ viſcoſitatē nō īcidit̉. Et qn̄qꝫ cū fra ctura accidūt accidentia: ſic̄ vulnera ⁊ fluxus ſan. ⁊ ap̄a ⁊ additio carnis: ⁊ ſi nō p̄parat̉ ad ꝓhibēdū putre factionē accidit corroſio mēbri. Et ſubdit ꝙ locꝰ fracture magno rū cognoſcit̉ ꝑ dolorē ⁊ ꝑcaſuꝫ. cetere fracture ⁊ fractura puoꝝ aꝑꝑet ꝑ dolorē ⁊ apa.i. tumorē. Et ī pueris accidūt plura iudicia reſtauratiōis: qm̄ in īfantibꝰ reſtaurant̉ ꝑ viā pͥme tn̄tētionis: ſꝫ in adoleſcētibꝰ nō reſtaurant̉ oſſa ꝑ viā pͥme intētionis: qꝛ ꝯcurrit ad reſtaurationē oſſium eoꝝ cartilago ꝯiungēs inter duo oſſa: ⁊ hͦ facit naͣ ſicut fa cit ferrarius qn̄ ꝯiūgit es cū ere. Et ſubdit ꝙ oſſa magis īobediētia ad faciendū reſtaurationē eſt adiutoriū: dein de brachiū. Sed qn̄ furcula frangit̉ ad īteriora praua fit cura eius. Deinde cum dicit. ¶ Et fractura fedior ī duobus focilibꝰ ē fractura focilis īferioris eoꝝ ſicut dictū eſt ī diſtocatōe. Res at coxe ⁊ crurꝭ ē faci lior: qm̄ reſtauratio n̄ ꝓhibꝫ ea a dilatiōe ¶ Ponit ſeptimū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ fedior fractura in duo bus focilibus eſt fractura focilis īferioris: ſic̄ dcm̄ ē in diſ locatione. ſed fractura cruris eſt facilior. Deinde cū dic̄. ¶ Et mēbra ꝗdē diuerſificant̉ ī ſpacio re ſtauratiōis: vbi gr̄a. qm̄ naſus reſtaurat̉ ẜm ꝙ dr̄ in. x. ⁊ coſta in. xx. ⁊ vlna ī eo qd̓ approxīat a. xxx. vſqꝫ ad. xl. ⁊ coxa in. l. et fortaſſe extēdit̉ lōge donec reſtaurat̉ co xa vſqꝫ ad mēſes tres aūt qͣtuor: ⁊ qd̓ eſt ſupra hoc. Et vt decl̓īet mēbrū infirma tiōe reſtauratōis ad vētrē eiꝰ meliꝰ eſt qͣꝫ vt declinet ad dorſum ipſius: qm̄ ſit decli natio eius in latere vrine. ¶Ponit 8ᵐ can̄. in qͦ on̄dit ſcd̓m qͦt dies mēbra reſtaurā tur. ⁊ qd̓ dicit eſt notū ad lr̄am. Deinde cum dicit. ¶ Et cae ꝓpter qͣs nō reſtaurat̉ os ſunt multitudo ē brocatiōis aqͣ ⁊ ml̓titudo ſo lutiōis lagamētoꝝ ⁊ ligatiōis eoꝝ: aut fe ſtinatio ī motu: aut paucitas ſanguīs ab ſolutē: aut paucitas ſanguis viſcoſi ī cor pore: ⁊ ꝓpter illud minorat̉ reſtauratio fracture colericoꝝ ⁊ ꝯualeſcētiū. Et d̓ il lis q̄ ſignificāt reſtaurationē ē apꝑitio ſā guīs ꝗ vr̄ qͣſi ip̄e ſit ſuꝑfluita? qua expellit naͣ ex ml̓titudīe ſua cū ſtudio ad fracturā TPonit nonū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ cāe ꝓpter qͣs os qn̄ fran git̉ nō reſtaurat̉ ſunt qn̄ mēbrū multū embrocaret̉ aqua Et qn̄ ligamēta multū ſoluerēt̉. Et qn̄ mēbrū feſtinaret̉ ad mouendū. Et qn̄ in corꝑe eēt paucꝰ ſanguis viſcoſus. Et ꝓpter hͦ minorat̉ reſtauratio in corꝑibus colericoꝝ ⁊ ꝯualeſcentiū. Et rō qꝛ iſta corꝑa hn̄t parū de ſanguīe vi ſcoſo: Et ſubdit ꝙ de ill̓ q̄ ſignificāt reſtaurationē eſt qn̄ IIIII Fen in mēbro apyet ſanguis ꝗ ſanguis videt̉ qͣſi ſit ſuꝑfluitas quā ſuꝑfluitatem naͣ expellit cū ſtudio ad fracturam. ¶ De radicibus reſtaurationis ligature. Capl̓m. ij. Eſtauratio baſiꝫ eſt extēſio mēbri cū qͣꝫtitate q̄ opꝫ. Nā additio ī ea ſpaſmat ⁊ leſionē facit: ⁊ ꝓueniūt ex ea febres: ⁊ qn̄ꝫ accīt ex ea mollificatio ⁊ illud ꝗdē in corꝑibꝰ hūidis eſt mīoris nocumēti ꝓpter inobediētiā eoꝝ ad extē ſionē ⁊ diminutio eiꝰ ꝓhibet bonitatē cō ſolidatiōis ⁊ ordīs: ⁊ ꝙ in diſlocatione ⁊ fractura ē e qͣle. Qd̓ ergo extēdit̉ ẜm mo dū ꝗ oꝫ eſt vbi ſit occupatio cū p̄ꝑatione duoꝝ oſſiū ẜm rectitudinē ⁊ pōne puluil loꝝ ⁊ ligamētoꝝ ẜm ꝙ opꝫ ⁊ cooꝑire ea aſtellis ⁊ cooꝑire aſtellas ligamētis. ¶ Poſtqͣꝫ Auic. ſuꝑius poſuit capl̓m vl̓ de fractura. pōit capl̓m de radicibꝰ reſtauratiōis: ⁊ diuidit̉ in ꝑtes tot qͦt ponit capl̓a in hoc.ſ. in reſtaurādo ꝑtes patebūt. pͥmū ca pitulū habet ꝑtes tot qͦt ponit can̄. de radicibꝰ reſtaura tionis. ⁊ ponit multos can̄. in iſto caꝰ ꝗ patebūt inſerius. Dicit ſic in pͥº can̄. ꝙ baſis reſtauratiōis ponit̉ ⁊ extēdet̉ mēbrū cū qͣꝫtitate q̄ oꝫ. nam ſi ſuꝑflue extēdit̉ mēbrū ſpaſ mat ⁊ facit leſionē: ⁊ ꝓueniūt ex ea febres. Et qn̄qꝫ accīt ꝓpter extēſionē ſuꝑfluā mollificatio in mēbro: ⁊ talis ex tēſio ſuꝑflua in corꝑibus hūidis eſt minoris nocumenti. ꝓpterea qꝛ ſunt obediētia ad extēdendū ⁊ diminutio ex iēſionis mēbri ꝓhibet bonitatē ꝯſolidatiōis ⁊ ordīs: ⁊ ꝓ hibet illud qd̓ eſt eqͣle in diſtocatiōe ⁊ fractura. Et ſubdit ꝙ ſi eger extēdit̉ ẜm modū ꝯuenientē aut qn̄ ſit occupa tio duoꝝ oſſiū ẜm ꝙ oꝫ ⁊ cooꝑire aſtellas ligamētis ⁊ ap ponere puluillos ẜm ꝙ oꝫ. Deinde cum dicit. ¶ Et oꝫ vt ꝗeſcat mēbrū qͣꝫtū eſt pol̓e ni ſi qn̄ꝫ ẜm quātitatē quā tolerat cū nō fue rit nocumētū ⁊ ap̄a vt nō moriat̉ na mē bri. Et oꝫ vt caueat̉ doloratio vehemēs apud extēſionē ⁊ ſtricturā ī fractura ⁊ diſ locatiōe ſil̓. ⁊ ſil̓r illud qd̓ accidit ex ſtri ctura vehemēti ⁊ tardatiōe ſolutōis. qm̄ illud ꝑducit ad hoc vt moriat̉ illud me brū ⁊ putrefiat ⁊ ſit necariū abſcīde̓ ip̄m ¶ Ponit ſcd̓m can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ mēbrū reſtauratū opꝫʸ vt ꝗeſcat ẜm qͣꝫtitatē quā tollerat. ⁊ hͦ cū nō fuerit nocumen tū ⁊ ap̄a vt naͣ mēbri nō moriat̉. ⁊ qn̄ extēdis oꝫ vt nō ꝓhi beat̉ ne inducat̉ dolor. ēt oꝫ ꝙ timeat̉ illud qd̓ accidit ex ſtrictura vehemēti ⁊ tardatiōe ſolutiōis: qm̄ iſtud ꝑducit ad hͦ vt moriat̉ illud mēbrū ⁊ putrefiat. ⁊ ſic neceſſarium erit abſcindere ip̄m. Deinde cum dicit. ¶ Et intētio in pl̓imo reſtauratiōīs ē vt eueniat alroſboth ī eis q̄ nō ſūt oſſa capi tis. nā ſuꝑ ea nō orit̉ alroſboth: qͣre oꝫ vt p̄paret̉ ita vt nō eueniat ſiccū neqꝫ paucū ⁊ iteꝝ groſſuꝫ pl̓m ꝑtrāſiens mēſurā. Et de ſicco ē ꝙ magnitudo eius diuerſificat̉ ẜm mēbrū ⁊ qͣꝫtitatē fracture ī magnituDe radi. reſtau. ligatū. dīe ſua: aut ml̓titudīe ip̄ius aūt ī ꝯtrarijs ambaꝝ: ⁊ tu ꝗdē ſcies ī dimīutiōe qd̓ oꝫ fieri ī illo qͣſi apud remēoratiōeꝫ ciboꝝ ⁊ apud remēorationē fracture. Et oꝫ vt cū accīt alroſbot vt ꝓhibeat̉ a motibꝰ cōpri mētibꝰ ⁊ coitu ⁊ ira ⁊ iracūdia qm̄ adur̄t ſanguinē ⁊ fugit locū cal̓ꝫ ⁊ ſanguis qͣrit frīdū ⁊ adiuuat̉ cū empl̓is fortibꝰ ſtipti cis in ꝗbꝰ ē cal̓itas q̄dā ⁊ glutinatio ⁊ po nant̉ in eis q̄ ſūt ſicut nux cup̄ſſi ⁊ draga gantū ⁊ medicīe q̄ ſunt ad rupturā. ¶ Pouit tertiū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ intētio in pl̓imo reſtaura tiōis eſt vt eueniat porus ſarcoydes in illis oſſibus q̄ nō ſunt ſic̄ oſſa capitꝭ: qm̄ ī oſſibꝰ capitꝭ nō orit̉ alroſboth. Et ſic oꝫ ꝙ iſta mēbra tal̓r p̄parent̉ vt nō eueniat ī eis alroſ both ſiccū neqꝫ paucū ⁊ nō eueniat groſſuꝫ pl̓m trāſiens mēſurā ⁊ magnitudo pori ſarcoydis diuerſificat̉ ẜm ꝙ eſt mēbrū ⁊ ẜm ꝙ eſt fractura magna vel ꝑua: qꝛ ſicut eſt fractura magna vel ꝑua: ſic orit̉ magnꝰ vel puꝰ pͥoruꝫ ſar coydes. Et iu ſcies quō alroſboth diminuit̉ qn̄ erimꝰ re mēorati de cibis ⁊ ſtrictura. Et ſubdit ꝙ cū accidit alroſ both oꝫ vt mēbrū ꝓhibeat̉ a motibꝰ cōpͥmētibꝰ a coītu et ira ⁊ iracūdia: qm̄ adurūt ſanguinē ⁊ ſanguis fugit locū cal̓m ⁊ q̄rit fr̄m. Et ſubdit ꝙ gn̓atio alroſboth adiuuat̉ cū ē pl̓is fortibꝰ ſtipticꝭ ī ꝗbꝰ ē cal̓itas q̄dā ⁊ glutīatio: ⁊ po nit medicīas q̄ ponūt̉ ī iſtis ēpl̓is ⁊ ſūt note. Dein̄ cū dic̄. ¶ Et qn̄ accidit fracture vt nō reſtauret̉ reſtauratiōe de qͣ curet̉ tūc fiat ī ea ꝗddā ſil̓e fricatiōi in vlceribꝰ q̄ nō ſanāt̉: ⁊ ē vt fricat̉ vtriſqꝫ māibꝰ: donec auferat̉ viſco ſitas vilis debilis q̄ ē qͣſi ip̄a nō ſit aliꝗd qͣre accīt vt eleuet̉ ī locū ⁊ īpellat̉ ad ip̄m ſanguis bonꝰ nouꝰ ⁊ coagulet̉ ſuꝑ ip̄m al roſboth forte: ⁊ multotiēs ꝗdē egrediūt̉ ⁊ alterat̉ color oſſis: res ſil̓es corticibꝰ et ſquamis ꝑꝑ fricationē: ⁊ ſuꝑ hmōi nō po nant̉ aſtelle: īmo ſi fuerit neceſſarium ſuf ficiat ligatura bona. ¶ Ponit 4ᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic ꝙ qn̄ accīt fracture vt nō reſtau ret̉ de qͣ poſſit curari: tūc fricet̉ ſic̄ fricant̉ vlcera q̄ nō ſa nant̉: ⁊ fricet̉ vtriſqꝫ manibꝰ donec auferat̉ illa viſcoſitas q̄ eſt ac ſi ip̄a non ſit aliꝗd qn̄ accidit ꝓpter fracationē vt veniat ad mēbrū ſanguis bonus ⁊ gn̓et̉ alroſboth forte. Et ſubdit ꝙ ml̓totiēs egrediūt̉ res ſil̓es corticibꝰ ⁊ ſqua mis ꝑ fricationē ⁊ ī hmōi diſpōne nō ponant̉ aſtelle: īmo ſufficit ligatura bona. Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄ aggregāt̉ fractura ⁊ vulnera tūc nō ē pol̓e vt differat̉ reſtauratio vſqꝫ quo ſanent̉ vulnera. os.n. īdurat̉ ⁊ nō recipit reſtauratione niſi cū prauitate ⁊ extēſiōe vehemēti ⁊ diſpōnibꝰ maxīs. Et cū hoc qn̄ accidūt cū vulnere dolores ⁊ ap̄ata in ꝗbus eſt timor tūc vt torq̄at̉ mēbrū meliꝰ eſt qͣꝫ vt accidat timor magnꝰ: qͣre oꝫ vt ī II De radi. reſtau ligatu. I3I Tractatus. hmōi fractura nō ꝑueniat̉ ad vltimū ī re reſtauratiōis. Et qn̄ ē cū fractura attritio eſt cū illo timor ī corroſiōe mēbri: qͣre oꝫ vt ſcapellet̉ locꝰ ad hoc vt egrediat̉ ſan guis: qm̄ in ip̄o ē timor ⁊ eſt vt moriatur mēbrū. ⁊ ſi fluat ſanguis tūc oꝫ vt retinea tur. Et ml̓totiēs ꝗdē fit neceſſariū ꝓpter timorē ap̄atis ⁊ nocumentū vulneris vt facias alid̓ qͣꝫ ſit neciū d̓ curatōe mēbri: q re flōmas ⁊ ſoluis vetrē ⁊ ſubtilias cibū. ¶ Ponit ꝗntū can̄. ⁊ dic̄ ſic ꝙ qn̄ fractura ⁊ vulnera aggre gant̉: tūc nō eſt pol̓e vt differat̉ reſtauratio vſqꝫ qͥ ſanant̉ vlcera. Et rō eſt: qꝛ ſi differt̉ reſtauratio. tūc os nō recipit reſtaurationē ꝓpter duritiē niſi cū difficultate ⁊ prauita te ⁊ extēſione vehemēti. Et iō ſubdit ꝙ qn̄ accidūt in vul nere dolores ⁊ aꝑata ī ꝗbus eſt timor vt mēbrū torqueat̉ melius eſt qͣꝫ vt accidat timor magnus: qͣre oꝫ vt in hmōi fractura nō ꝑuēiat̉ ad vltimū ī reſtaurādo: ⁊ ſubdit ꝙ qn̄ cū fractura eſt attritio ⁊ timor ne corrodat mēbrū. qͣre or vt locus ſcapellet̉ tal̓r vt egrediat̉ ſanguis qm̄ eſt timor ne moriat̉ mēbrū. ⁊ ſi ſanguis fluat ſuꝑfluus: tūc oꝫ vt re tineat̉. Et ſubdit ꝙ ml̓totiēs fit neceſſariū vt ſoluat̉ vēter ⁊ fiat flōmīa ꝑꝑ timorē ne mēbro euēiat ap̄a. Dein̄ cū dic̄. Et qn̄ꝫ accīt ex ſtrictura pruritꝰ ⁊ ē ne ceſſariū vt ſoluat̉: aut ē brocet̉ mēbꝝ cuꝫ aqͣ cal̓a donec reſoluāt̉ hūiditates mordi catiue. ⁊ Hyp. ꝗdē p̄cipit ei ꝗ reſtaurat̉ vt ſugat aliꝗd de helleboro ī illa hora et fuit eiꝰ intētio vt trahāt̉ mae ad īteriora ⁊ Ga. ꝓhibet hoc: īmo p̄cipit vt bibatur agaricū. Ꝙ ſi fuerit neceſſariū tūc detur aliꝗd de ſirupo acetoſo in quo ſit virtus acuta: ⁊ dr̄ ꝙ illud fuit in tꝑe Hyp. ¶ Ponit ſextū can. ⁊ dicit ſic. ꝙ qn̄qꝫ ꝓpter ſtricturā accit pruritus: qͣre eſt neceſſariū vt mēbrū diſſoluat̉ ⁊ ēbrocet̉ cū aqͣ cal̓a doēc reſoluant̉ hūiditates mordicatiue. Et ſub dit ꝙ Hyp. p̄cipit ei ꝗ reſtaurat̉ vt ſugat aliꝗd de ellebo ro: ⁊ intētio eiꝰ fuit vt trahant̉ maͣe ad īteriora. Et Gal̓. ꝓ hibet hͦ: īmo p̄cepit vt bibat̉ agaricū. Et dicit Aui. ꝙ ſi fu erit neceſſariū dare hͦ: tunc det̉ de ſirupo acetoſo aliꝗd in quo ſit virtus acuta. ⁊ dicitur ꝙ illud de ell̓o fuit tempo re Hyp. Deinde cum dicit. ¶ Et ſuꝑfluitas q̇ eſt īter duo tꝑa ē mira bil̓. ⁊ cū volueris facere reſtaurationē: de īde dolet ⁊ īꝗetat: tūc rectiꝰ ē vt dimittas illd̓ ⁊ extrahe illd̓ qd̓ redire feciſti: fortaſ ſe.n. remoueb̓ ꝑ illd̓ īfirmū a doloribus. ¶ Ponit ſeptimū can. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ſuꝑfluitas q̄ eſt inter tp̄s pͥncipij ⁊ tꝑ̄s reſtauratiōis ē mirabil̓. Et ſubdit ꝙ tu volu eris face̓ reſtaurationē ⁊ mēbrū poſtqͣꝫ reſtauraſti dolet ⁊ inꝗetat: tūc rectiꝰ ē vt dimittas reſtaurar̄: ⁊ extrahe illd̓ qd̓ feciſti redire: qm̄ fortaſſe ꝑ hͦ remoueb̓ ab īfirmo dolorē In fractura aūt ī lōgitudine ſufficit vt mēbrū adhereat cū ſtrictura vehemēti ⁊ vehemētiore qͣꝫ ī alijs: in cuiꝰ cōpreſſiōe vltīatio fiat ad iteriora. In fractura autē q̄ eſt in oſſe oꝫ vt duo oſſa ſtēt ẜm rectitu dinē in fine ꝗ pol̓is ē obſeruādo illud ex ꝑte ſitus ꝑtiū ſanaꝝ. ⁊ ꝯſidera an ſit oppō oſſis huiꝰ ad ſuū cōpar oſſis alteriꝰ. de in̄ reſtaura: ⁊ obſerua. nā īter illud ſūt res d̓ illis ſicut fruſta ⁊ additiōes: ⁊ de illis ſūt vacuitates: veꝝ fruſta qn̄ nō decēter cō ponūt̉ ſoluūt īter os ⁊ īter reſtauratiōeꝫ. ¶ Poſitis aliꝗbus canonibꝰ de vaſe reſtauratiōis. Ponit alios can̄. ⁊ iterū diuidit̉ in ꝑtes tot qͦt ponit can̄. ꝗ oēs ap parebūt inferiꝰ. dicit ſic de pͥº can̄. ꝙ ī fractura q̄ ē in oſſe ẜm lōgitudinē ſufficit vt mēbrū adhereat ſtrictura vehe mēti: ⁊ ſit ſtrictura vehemētior qͣꝫ in alijs ſtricturis ⁊ cō primat̉ mēbrū verſus ꝑtes īteriores mēbri. Et ſubdit ꝙ fractura q̄ eſt in oſſe oꝫ ꝙ duo oſſa ſtent ẜm rectitudineꝫ q̄ eſt pol̓is: ⁊ debes obſeruare h̓faciēdo cōpōneꝫ ad ꝑteꝫ ſanā: ⁊ ꝯſidera an oppoſitio iſtiꝰ oſſis ſit ad ſuū cōpar oſ ſis alteriꝰ: dein̄ reſtaura ⁊ obſerua. Et ſubdit ꝙ qn̄ fruſta oſſis nō decent̉ cōponunt̉ ſoluūt inter fracturā ⁊ reſtau rationē qꝛ nō ꝑmittūt face̓ reſtaurationē. Deinde cū diē. ¶ Et qn̄ frāgit̉ iteꝝ ⁊ remanēt īter duas ſciſſuras oſſis nō ꝑmittūt vt adhe̓at vna eaꝝ alteri ⁊ ſeꝑant̉: qͣre ſit vlcus ī quo ſꝑ aggregat̉ virꝰ: qͣre accīt inde ꝙ ip̄mmet putre ſit ⁊ putreſit mēbrū. Ampliꝰ vnitio nō fit fortis: fortis.n. nō fit niſi qn̄ decēter ꝯtinuant̉ fruſta ⁊ additiones in oppōne ſua q̄ ei oppōit̉. ē ergo neceſſaria extēſio poſtqͣꝫ fuerit vificata oppō īter duo oſſa ⁊ īter additiōes ⁊ meatª ꝗ deglutiūt eas ⁊ verificata fuerit reſtauratio. Cuꝫ ergo extēderis ⁊ oppoſueris: rectū ē cū īuenis oppoſitionē verificatā vt mollifices exte ſionē paulatī ⁊ obſerues oppōnē vt decli net cū attractiōe ⁊ obſerues cū manu tua diſpōnē eiꝰ qd̓ decenter cōponitur. ¶ Ponit 2ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic. qn̄ os frāgit̉ ⁊ īter duas ſciſſu ras oſſis remanēt iſta oſſa nō ꝑmittur vt vna ſciſſura oſſis adhereat alteri ſciſſure: qͣre accidit inde putrefactio ī mē bro. Et ſubdit ꝙ reſtauratio mēbri in pͥº reſtauratiōis nō ſit fortis: nō.n. ſit fortis niſi qn̄ decēt̓ ꝯtinuāt̉ fruſta ⁊ ad ditiōes oſſis in oppōne ſua. Et ſic poſtqͣꝫ īter duo oſſa eſt fcā oppō ita ꝙ meatꝰ deglutiāt ſe: tunc eſt necͣia extenſio qͦuſqꝫ verificet̉ reſtauratio. Et ſubdit ꝙ cū īmediate extē deris ⁊ oppoſueris vnā ꝑtē oſſis alteriꝑti ⁊ v̓ificata ē op poſitio ꝑtiū oſſis: rectū ē vt extēſio mollificet̉ paulatim et obſerues cū manu tua illd̓ qd̓ decēt̓ cōponit̉. Dein̄ cū dic̄ ¶ Et ſi īueneris eminētiā aūt aliud recti fica illud cū manu: deīde neceſſariū eſt li gamētū ꝯſeruās mēbrū ẜm ꝗetē ſuā non duꝝ: qm̄ dolere facit valde: neqꝫ lene qm̄ dimittit ꝯſeruationē. ⁊ de rebꝰ q̄ eaꝝ eſt media eſt melior. ⁊ oꝫ vt ſit ligamentū po ſitū ad illd̓ ad qd̓ ē īclinatio vehemētius. Di nus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. Fen. De admonitiōe reſtau. IIIII ¶ Ponit tertiū can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ſi tu īueneris eminētiā aut aliud tu debes rectificare illud cū manu tua: deīde admi ſtra ligamentū necͣiuꝫ ita ꝙ ligamētū nō ſit multū ſtrictū neqꝫ ml̓tū molle. qm̄ melior medicia fracture eſt ligatio ⁊ ligamētū oꝫ ꝙ ſit poſitū vehemētiꝰ ad illud qd̓ magis declinat. Deinde cum dicit. ¶ Et ſi fractura eſt cōpleta tūc oꝫ vt eq̄t̉ eqͣtione ſtrīgēte cā ex oī ꝑte. Ꝙ ſi fractu ra fuerit in ꝑte pl̓s oportebit vt ſit ſtrictu ra illic pl̓s: ⁊ ſi cū fractura fuerit aliꝗd ex fruſtis ⁊ oſſibus ꝑuis tūc ſi fuerit ledens dolorē facies tūc valde ad illud cū rectifi catiōe. Ꝙ ſi nō fuerit ledēs tūc nō cures de eo neqꝫ appōas manū. Ꝙ ſi verbi gr̄a audita fuerit eius crepatio tūc ſperat ꝙ currit ſuꝑ eā roſboth. Cuꝫ ergo ſecurus fuerit de illo tūc nō oꝫ vt tardet̉ res eius TPonit quartū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ ſi fractura eſt cōpleta: tūc oꝫ vt fracture equet̉ eqͣtione ſtringēte eā ex oī ꝑte. Et ſi fractura fuerit plus ī ꝑte oꝫ ꝙ ſtrictura ſit pl̓s illic vbi eſt fractura. Et ſubdit ꝙ ſi cū fractura fuerit aliꝗd de fru ſtis oſſiū ſi illud fruſtū ſedit dꝫ rectificare. Si aūt nō ledit dimittat̉ ⁊ nō curet̉ de eo. Et ſi vides os crepitare: tūc ſpe rat̉ ꝙ alroſboth venit ſuꝑ oſſa fracta. Deinde cū dicit. ¶ Et qn̄ accidit ex fruſtis diſruptio car nis nō eſt tūc rectū occupari ī dilatatiōe diſruptōis oꝑatiōe ſtolidoꝝ ſꝫ ē neceſſe vt extēdant̉ duo oſſa ad duo latera ẜm vl̓ timū finē rectitudīs ne ſit tortuoſitas ī eiſ qm̄ in tortuoſitate tūc eſt corruptio oſſis. Cū ergo extēderis ip̄ꝫ tūc redi ad fruſtū ⁊ reduc ipſum ⁊ ſtringe illud. ¶ Ponit ꝗntū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ qn̄ ꝓpter fruſta oſſiū acci dit diſruptio carnis nō eſt rectu occupari tūc in diſtocati on diſruptiōis carnis oꝑatiōe ſtolidoꝝ: ſꝫ eſt nec̄e vt re ſtaurent̉ oſſa ẜm vltimū finē rectitudinis ne ſit tortuo ſi tas in oſſibus. qm̄ ī tortuoſitate tūc eſt corruptio o ſſis cū ergo extendes membrum tunc ſi eſſet aliquid aliqd̓ fru ſtū reduc ⁊ ſtringe cū ligatura. Deinde cum dicit. ¶ Si aūt nō redit tūc nō dilates diſrupti onē: īmo pn̄s ſis vt videas mēſurā qͣ indi ges ⁊ ꝑfora in ea ẜm quātitatē qͣ īgrediat̉ in eā fruſtū ⁊ cōpone ſuꝑ ip̄ꝫ fruſtū cutis lenis ſuꝑ qd̓ poſſit eſſe foramē ſpiſſum et penetret fruſtū in ip̄m: ⁊ p̄me ſuꝑ cuteꝫ ⁊ manū cōpreſſione grauāte eas ambas: et ꝓcedet os in foramīe ꝓceſſione ad radi cē ſuā: deinde ſerra cū ſerra oꝑatiōis: et eſt ſerra minuta ſubtilis acuta ſicut ſerra facientiū pectīes. ⁊ fortaſſe ꝑforat̉ radix cuiꝰ ꝑforatio eſt nec̄ia cū tripano faciēdo foramīa ꝯtinua accipiēdo locū cuiꝰ q̄rit̉ fractura: ⁊ illd̓ nō eſt auferēs timorē vbi uius qͣꝫ inſtrumēta mouentia motu ſuo aut ſua collectiōe aūt īciſione ſua. Et qn̄ꝫ īgeniat̉ vt ponat̉ tripanū ſuꝑ latitudine ſubſtātie nō ꝑmittentē tripanū penetra re niſi ẜm quātitatē adiuuātē: qͣre eſt mi noris nocumēti qͣꝫ inſtrumēta mouētia. ⁊ ꝓpter hoc oꝫ vt ſint apud reſtauratoreꝫ ip̄oꝝ tripanoꝝ ſpēs plures p̄parare. ¶ Ponit ſextū can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ſi fruſtū nō redit tūc debes ꝑforare ẜm qͣꝫtitatē qͣ fruſtū oſſis exeat extra: iſtud fruſtū ſerret̉ cū ſerra faciētiū pectīes. Et ſubdit ꝙ fortaſſe iſtud fruſtū oſſis aufert̉ cū trepanis: lꝫ talis ꝑforatio nō ſit au ferēs timorē ⁊ ꝓprie vbi poſt os qd̓ aufert̉ eſt aliqd̓ cor pus nobile: ſic̄ eſſent nerui artarie ⁊ vene: ⁊ iſta ablatio cū treꝑano eſt ſaluior qͣꝫ cū reliꝗs inſtrumētis q̄ auferūt aut collectione: ſicut tenalie: aut inciſione ſicut raſoriuꝫ. Et nō ꝑmittat̉ ꝙ trepanū penetret vltra neceſſitatem. Et ſic ꝯcludit ꝙ ꝓpter hͦ reſtaurator debet habereʸʳ multas ſpēs trepanoꝝ. Deinde cum dicit. ¶ Et fortaſſe nō apꝑet fruſtū ſꝫ eſt neceſ ſarium ad intus illud qd̓ exiccat ⁊ retinet ip̄m. deīde fieri illud qd̓ opꝫ. Ꝙ ſi fuerit fruſtū aut petia oſſiū ſeparatū pungēs lo cū ⁊ dolore ſaciēs tūc nec̄e eſt ſcindere ⁊ vti regimīe ad extrahēdū illud qd̓ egre dit̉: Et multotiēs oꝫ ſerrare illud: ⁊ qn̄ fu erit illud qd̓ fractū ē ⁊ cōminutū magnū ⁊ fuerit eiꝰ cōfractio ⁊ cōminutio pl̓ima tūc neceſſe erit vt extrahat̉ totū. Si aūt fractura nō fuerit cū cōminutiōe ⁊ fuerit diſtocatio eiꝰ ſciſſura capiēs locū pluri mū: tūc incide infirmiorē locū ⁊ dimitte reliquū: qm̄ nō eſt nocumētū in eo: īmo nocumētuꝫ in abſcīdēdo totū eſt magnū ¶ Ponit ſeptimū can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ fortaſſe nō apꝑet ſcuſtū oſſis: ⁊ tūc eſt neceſſariū ponere exiccātia: deinde fiet il lud qd̓ oꝫ. Et ſubdit ꝙ ſi fuerit fruſtū oſſis pungēs aut pe tia ſeꝑata ab oſſe: tūc neceſſariū eſt ſcindere locū ⁊ extra here illud os. ⁊ qn̄qꝫ eſt neceſſariū vt ſerret̉ illud os. Et ſubdit ꝙ ſi illud os qd̓ eſt fractū fuerit cōminutū: iūc op vt extrahat̉ totū os. Et ſubdit ꝙ ſi fractura nō fuerit cum cōminutiōe oſſis: ⁊ diſlocatio ⁊ ſciſſura fuerit pl̓ima: tūc incide locū infirmiorē: ⁊ aliū locū dimitte: qm̄ nō eſt no cumentū in dimittēdo: īmo nocumentū in abſcindendo totum illud eſt magnum. Capl̓m. iij. ¶ De admonitione reſtaurationis. Eceſſe eſt reſtaurator vt ꝯſide ret inclinationē oſſis: ⁊ qm̄ ip̄e inuenit apud ꝑtē ad qua incli nat̉ gibboſitatē ⁊ apud ꝑtē a qͣ inclinat̉ cōcauitatē. Et plurimū ꝗdē ītel ligit illud cū tactu: ⁊ illud iteꝝ qm̄ dolor ſit vehemēs in ꝑte ad quā eſt inclinatio. ⁊ crepatio iteꝝ ſignificat illud ⁊ ſuper il lud fabricet rem ſuam. eſt poſt os corpus nobile: lꝫ fortaſſe ſit ſal CPoſito capl̓o de vaſi reſtauratiōis. ponit capl̓m de am Depreparatione reſtau. I32 Tractatus.II. monitione reſtauratoris: ⁊ diuidit̉ iſtud capl̓m in tot par tes quot ponit can̄. de reſtauratiōe: ꝑtes patebūt legēdo ⁊ exponēdo lr̄am. dicit ſic de pͥmo canone: ꝙ reſtaurator debet ꝯſiderare inclinationē oſſis: qm̄ reſtauratio inue nit apud ꝑtē ad quā inclinat̉ gibboſitatē. Et apud ꝑtē a qͣ inclinat̉ īueuit ꝯcauitatē: ⁊ reſtaurator ītelligit hoc cū ta ctu: ⁊ cognoſcit̉ etiā qꝛ dolor eſt vehemēs in illa ꝑte in qͣ eſt declinatio oſſis ⁊ etiā crepatio fignificat os fractum. Deinde cum dicit. Et eſt neceſſariū reſtauratori vt exten dat manū ſuā ſuꝑ locū fracture in diſpo fitiōe itineris eiꝰ ad ſuꝑiora ⁊ īferiora cū facilitate ⁊ ſubtilitate donec ſi viderit ſe parationē aut eminētiā aut fruſtū cogno ſcat ip̄m vt nō liget vice altera niſi ẜm ꝙ oꝫ: qm̄ accidet ꝯfuſio aut dolor: ⁊ nō opꝰ vt ꝯfidas in eqͣtione ſenſata ꝑ manū ante cōplementū ſanitatis: na ml̓totiēs occul tat ap̄a ꝯtuſionē ⁊ torſionē cū ergo reſtau rator ꝑuenerit ad fracturā ⁊ īuenit illud ſi nō exꝗſite oꝑat̉ in eo detur pat̉ mēbrū: ⁊ ſi exꝗſite oꝑat̉ ꝑducit ad ſpaſmum ⁊ fe brē paruā: ergo meliꝰ eſt vt dimittat illd̓ ⁊ non tangat ipſum. ¶ Ponit 2ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic ꝙ reſtaurator debet extendere manū ſuā ſuꝑ locū fracture tangēdo ad ſuꝑiora ⁊ inferio ra cū facilitate ⁊ ſubtilitate donec ſi viderit ſeꝑationē aut eminētiā aut fruſtū cognoſcat illud: ⁊ nō liget reſtaura tor nō ẜm ꝙ opꝫ. īmo liget ẜm ꝙ opꝫ. qꝛ ſi ligaret nō ẜm ꝙ opꝫ faceret accidere dolorē aūt ꝯtuſionē. Et ſubdit ꝙ nō oꝫ reſtauratorē ꝯſiderare in equatiōe quā videt ⁊ ſen ſata ꝑ manū. Nā multotiēs ap̄a occultat ꝯtuſionē ⁊ torſio nē. Et ſubdit ꝙ cū reſtaurator ꝑuenit ad fracturā ⁊ īuenit ſcꝫ ap̄a torſionē ſi nō exꝗſite operat̉ in mēbro deturpatur mēbrū. ⁊ ſi exꝗſite operat̉ ꝑducit ad ſpaſmū ⁊ febrem pra uam. Ergo melius eſt vt dimittat̉ illud ⁊ nō tangat ip̄m. Deinde cum dicit. ¶ Cū ergo īcipit ꝑuenire ad reſtauratio ne ꝑtis oſſiū ⁊ nō penetrat ōꝫ vt nō vim faciat ⁊ faciat ip̄am īgredi cū difficultate ẜm oēm diſpōnē qm̄ ingredit̉ ſuꝑ infir mū qd̓ eſt maiꝰ qͣꝫ remaneat os nō eqͥtū. Et ſi dolet reditio ⁊ rectificatio valde ⁊ o pol̓e medico vt reducat illud ad diſpōnē fracture tūc eſt delitie īfirmo ⁊ cōcupiſce tia magna. ¶ Ponit tertiū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ cū reſtaurator ꝑuenit ad reſtaurandū ꝑtes oſſium ⁊ nō penetrat.ſ. vna ꝑs oſſis in aliā nō oꝑꝫ vt faciat fracturā ingredi cuꝫ difficultate ẜm oēm diſpōnem qm̄ ſuꝑ infirmū fiet maius malū qͣꝫ vt os remaneat nō equatū. Et ſubdit ꝙ ſi reditio ⁊ rectificatio dolet valde. ⁊ eſt pol̓e ꝙ medicus reducat membrum ad diſpoſitionē fracture tunc infirmo eſt delitie ⁊ concupi ſcentia magna. Deinde cum dicit. ¶ Et oꝫ vt reſtaurator feſtinet ad reſtau randū illud qd̓ fractū eſt ⁊ reſtauret ī die ſuo: qm̄ quāto plus elōgat̉ tāto eſt eiꝰ introitus difficilior ⁊ nocumēta ī ip̄o ſunt pl̓ima ⁊ ꝓprie in oſſibus qͦ circūdant la certi ⁊ nerui pl̓es ſicut coxa. ⁊ oꝫ vt adiu uet ad feſtinationē reſtauratiōis cū cāis in ꝯtrario cāꝝ oppoſitaꝝ p̄dictaꝝ ⁊ pͥma eſt ꝯglutinatio ſanguinis viſcoſi. ¶ Ponit quartū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ opꝫ vt reſtaurator feſti net ad reſtaurādū mēbrū qd̓ eſt fractū ⁊ reſtauret eo die quo frangit̉ qm̄ quāto plus elongatur reſtauratio tanto plus introitus oſſis ⁊ eius reditio ſit difficilior ⁊ nocumē ta in ip̄o ſunt plura ⁊ ꝓprie in oſſibus q̄ circundāt lacer ti ⁊ nerui plures ſicut coxa. Et ſubdit ꝙ ad feſtinationeꝫ reſtauratiōis oꝑꝫ vt adiuuet cū cauſis ꝯtrarijs.ſ. ad faciē dum bonū regimen ⁊ ad generandū poꝝ ſarcoydē: ſicut ſunt cibaria viſcoſa. ¶ De preparatione reſtaurandi. Cypl̓m. iiij. Portet vt in oī mēbro qd̓ tu re ſtauras ſit p̄paratio cōueniens ꝓhibens dolore. ⁊ melior p̄pa ratio cum hoc eſt illa q̄ eſt eī ꝑ natura: verbi gr̄a: vt ſit in manu ad furcū lā ⁊ ſit in pede ad illud qd̓ impellit obſer uando cōſuetudinē infirmi in hoc. ⁊ ſicut membrū qd̓ oꝫ ſuſpendi oꝫ vt ſuſpendat̉ ẜm equalitatē: ſil̓r mēbrū cuiꝰ diſpoſitio ſignificat ne ſuſpendat̉ oꝫ vt ſit eius accu bitatio ⁊ ipſius locus ſuper rem planam vt nō ſuſpendat̉ ꝑs eiꝰ ⁊ reſtrīgat̉ ꝑs eiꝰ. ¶ Ponit capl̓m in quo on̄dit quō mēbrū dꝫ preparari qn̄ reſtaurat̉. ⁊ duo facit: ſicut duos can̄. ponit. 2ª ibi. Et ſuſpē ſio ꝗdem. Dicit ſic de pͥma ꝑte canonis ꝙ opꝫ vt mēbruꝫ qd̓ reſtaurat̉ ſit tal̓r p̄paratū vt nō doleat: ⁊ talis p̄para tio eſt vt ſituet̉ membrū ẜm naͣm ſuā ⁊ ẜm ꝯſuetudinē in firmi ⁊ ſic mēbrū qd̓ oꝫ ſuſpendi ſuſpendat̉ ſicut eſt bra chiū. Et mēbrū qd̓ nō debet ſuſpēdi nō opꝫ ꝙ ſuſpendat̉ ⁊ accubitatio iſtius mēbri ⁊ locus eius oꝑꝫ ꝙ ſit ſuꝑ rem planam. Deinde cum dicit. ¶ Et ſuſpenſio ꝗde eſt mala omni reſtau rato ſicut impulſio ad ſuꝑiora eſt illi cō ueniens dum ꝓhibens nō ꝓhibet: ⁊ cuꝫ p̄paratio mēbri fit ita vt ſit alterius qͣꝫ oꝫ aut magis infirmū inclinat mēbrum ⁊ co torquet ipſum ẜm inclinationē ſuſpenſio nis ⁊ preparationis. ¶ Ponit aliū can̄. ⁊ dicit ſic ꝙ ſicut p̄paratio mēbri ad ſu ꝑiora eſt ꝯueniēs ita ſuſpēſio mēbri ad īferiora eſt mala pterqͣꝫ in mēbris debētibus ſuſpēdi: qꝛ talia mēbra oꝑꝫ vt ſuſpendant̉: ſicut brachia ⁊ virga. Et iō dicit Aui. Dum ꝓhibēs nō ꝓhibet. Et ſubdit ꝙ ſi p̄ꝑatur mēbrū aliter qͣꝫ oꝫ: tūc mēbrū torquet̉ ẜm ꝙ inclinat̉ ⁊ ſuſpēdit̉ ⁊ p̄parat̉. ¶ De qualitate ligamentoꝝ ⁊ aſtellaꝝ. Capl̓m. v. Portet vt ſint pani ligamento rum mūdi: nā ſordidus eſt du rus ⁊ facit dolorem ⁊ ſit ſubti lis vt penetret res ſi linitur ſu Dinus ſuꝑ ſen ⁊cͣ. Auicē. De quali. liga. ⁊ aſtella. Fen IIIII per ip̄m ⁊ ſit lenis vt nō grauet ſuꝑ mem brū infirmū. Et oꝫ vt ligamēta capiāt de loco ſano aliꝗd cui ſit quātitas: illud.n. ē magis tenēs reſtauratos qͣꝫ vt ſeꝑaret̉ ⁊ magꝭ īfirmū: qͣꝫuis ſit neceſſariū vt nō ſit ſuꝑfluitas ī illo: qm̄ faciet vt mēbꝝ hēat meatꝰ ſtrictos nō ſuſcipiētes nutrimētū. ¶ Poſito capl̓o de p̄paratiōe reſtaurādi mēbra ponit ca pitulū de qͣlitate ligamētoꝝ: ⁊ diuidit̉ in ꝑtes tot quot̉ po nit can̄. de mō ligadi canōes oēs patebūt exponēdo eos. dicit ſic de pͥmo. ꝙ oēs pāni ligamētoꝝ opꝫ vt ſint mūdi: qm̄ ſordidus pānus eſt durus. ⁊ facit dolorē: ⁊ oꝫ ꝙ talis pānus ſit ſubtilis. ⁊ hoc vt ſi linit̓ aliꝗd ſuꝑ iſtū pannū vt penetret: ⁊ oportet ꝙ talis pānus ſit leuis vt nō grauet ſuꝑ mēbrū infirmū: ⁊ ligamēta oꝫ ꝙ capiāt de loco ſano aliꝗd cui ſit qͣꝫtitas. qꝛ illud eſt magis tenēs reſtauratos: ſed nō oꝫ vt in hoc ſit ſuꝑfluitas: qm̄ faceret vt mēbrū ha beat meatos ſtrictos: quare non penetrat nutrimentum. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et iteꝝ illd̓ qd̓ admonuimꝰ de ſtrictu ra eſt magis expͥmēs hūiditatē effuſam ad mēbrū infirmū. ad illud qd̓ ē lōgīꝗue eo expellēdo ⁊ magis ꝓhibens illud qd̓ attrahit ad ip̄ꝫ ⁊ ligamētuꝫ latū ad illud eſt meliꝰ: qm̄ magis facit adhere̓ ⁊ plus dilatās: veꝝ ẜm ꝙ pol̓e eſt in oī mēbro: nā illud qd̓ pol̓e ē ex hoc ī pectore nō eſt ſicut illud qd̓ pol̓e ē in manu: ⁊ qd̓ nō eſt ex mēbris latū: nā illud nō eſt pol̓e in eo: īmo qn̄ lata ē vitta nō ſit bona eiꝰ ordina tio ſuꝑ mē bꝝ ſil̓e illi: īmo ſit feda: qͣꝓpt̓ oꝫ vt ſit ꝯtētus de hmōi ī illa cuiꝰ āplitu do ē triū digitoꝝ vſqꝫ ad qͣtuor: ⁊ illa ſūt ſicut focile ⁊ furcula: ⁊ ſic̄ illis ſil̓ia: nā nō eſt ī eis pol̓e illud: īmo ſi nō ligāt̉ cū ſub tili nō eſt pol̓e: ī furcula.n. nō ꝯuenit lata Et ī hmōi ꝗdē eſt neceſſariū ml̓tiplicare īuolutōes vt ſtēt loco dilatatiōis ⁊ vitta q̄ īuoluit̉ ſuffic̄ vt ſit latitudo eiꝰ triū digito rū aūt qͣtuor ⁊ lōgitudo ip̄iꝰ triū cubitoꝝ ¶ Ponit tertiū can̄. ⁊ dicit ſic: ꝙ oꝫ ꝯſiderare illud qd̓ ad monuimꝰ de ſtrictura q̄ eſt magis expͥmēs hūiditatē effu ſam ad ip̄m mēbrū īfirmū ⁊ magis ꝓhibēs illud qd̓ attra hit̉ ad ip̄m: ⁊ ſic ligamentū latu ad ſtringēdū eſt melius: qm̄ facit magis adherere mēbra fracta ⁊ eſt magis dilata tū. Sꝫ oꝫ ꝙ ligamentū fiat latū ⁊ ſtrictū ẜm ꝙ eſt pol̓e in mēbro: qꝛ in pectore nō eſt pol̓e ꝙ fiat illud ligamentū la tū ſicut eſt pol̓e inimanu ⁊ alijs extremis ꝑtibꝰ corꝑis: qm̄ ſi ſuꝑ pectꝰ admīſtrat̉ vitta lata ligatura nō ſit bona: īmo ſit feda: Et ſic opꝫ ꝙ in pectore ſit vitta lata triū digitoꝝ: aut qͣtuor ⁊ talis ligatura dꝫ fieri in oſſe pectoris ⁊ in fur cula eiꝰ: qꝛ in furcula pectoris nō ꝯuenit ligatura lata: ⁊ ſic eſt neceſſariū multiplicare inuolutiōes ligature ⁊ ſtēt loco dilatatiōis: ⁊ ſic vitta q̄ inuoluit̉: oꝫ ꝙ ſit triū digito rū aut quatuor. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et puluilloꝝ fortitudo qn̄qꝫ ſit vehe mes ī adiutorio ligamētoꝝ ad faciendū adherētiā. Verū puluilloꝝ ſūt due ſpēs Una eaꝝ ē in qͣ eſt intētio eqͣre ꝯcauita tē mēbri: ⁊ adhibeat̉ ſtudiū vt nō cadat inter ea ābo foramē ⁊ nō ſuꝑponant̉ ſuꝑ poſitiōe diuerſa ⁊ vt buccellent̉ cū eis vl̓ cera. Et altera eſt ī qͣ eſt intētio vt cooꝑi at cū ea ligamētū ⁊ equet eqͣtiōe ſcd̓a vt reuoluat̉ ligamentū ⁊ adhereat ẜm eqͣli tate: qͣre nō erit locꝰ ſtrictior loco ⁊ molli or loco qͣre faciūt ea adhere aſtelle adhe rētia bona. pͥmū ergo eoꝝ ſunt ligamēta ⁊ vitte: ⁊ ſcd̓m ſūt aſtelle: ⁊ ligamētū infe rius ꝓhibet materias: ⁊ ſcd̓m torſioneꝫ. ¶ Ponit tertiū can̄. ⁊ dicit ſic: ꝙ fortitudo puluilloꝝ: qn̄q ſit vehemēs in adiutorio ligamētoꝝ ad faciendū adherē tiā. Sꝫ poluilloꝝ ſunt due ſpēs. vna ſpēs puluilloꝝ eſt q̄ hꝫ eqͣre ꝯtinuitatē mēbri: ita vt nō cadat īter mēbra ſora men ⁊ etiā vt cū iſtis puluillis buccellent̉ vlcera ſi ſunt ⁊ altera ſpēs puluilloꝝ eſt in qͣ eſt intētio vt cooꝑiat̉ liga mentū eqͣtiōe 2ª vt reuoluat̉ ligamentū: ⁊ adhereat ẜm eqͣlitatē: ⁊ ſic vnꝰ locꝰ nō erit ſtrictior alio loco nec melior alio ēt iſti puluilli faciūt adhere̓ aſtellas bona adherētia pͥᵐ gͦ qd̓ admīſtrat̉ ſūt ligamēta ⁊ vitte. Et 2ᵐ qd̓ admīſtra tur ſūt aſtelle: tūc ligamētū īferiꝰ ꝓhibet maͣs venire ad membrum: ⁊ ſcd̓m qd̓ adminiſtrat̉ prohibet torſionem. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et oꝫ vt ſint margines puluilloꝝ: vbi pol̓e eſt: ⁊ illa quātitas exigit vt ſit nūerus puluilloꝝ. Et fortaſſe ē neceſſariū admī ſtrare puluillos ꝑuos quos cooperit pul uillus vnus equans ſuꝑ eos in logitudīe ligamenti cadentis ſuper locum. ¶ Ponit 4ᵐ caṅ. ⁊ dicit ſic: ꝙ margīes puluilloꝝ oꝫ ꝙ ad mīſtrent̉ vbi eſt pol̓e: ⁊ illa qͣꝫtitas exigit: vt ſit numerus puluilloꝝ: vt qꝛ ſicut fractura ē magna vel ꝑua: ita admī ſtrent̉ puluilli. Et ſubdit ꝙ fortaſſe eſt neccͣiꝫ admīſtrare puluillos ꝑuos qͦs oꝑit puluillus vnꝰ lōgus equās ī lon gitudīeꝫ ligamēti cadētis ſuꝑ locū. ¶ Deinde cū dicit. ¶ Et ligamentū qd̓ noīat̉ hn̄s duas faci es: vel facies hōis: ⁊ hn̄s duo capita eſt illud qd̓ admīſtrat̉: ita vt ponat̉ mediuꝫ pāni cū qua ꝯſeruat̉ equatio loci infirmi ſuꝑ locū ſuū: ⁊ ſit illud ī medio alhadaca deīde accipiat cū vnaquaqꝫ duaꝝ me dietatū ad ꝑtē diuerſaꝫ: ⁊ fiat in īuolutio ne eaꝝ cū vtriſqꝫ manibꝰ ſil̓ ẜm ꝙ eſt fa moſuꝫ qd̓ nō eſt nob̓ neceſſariū exponere ¶ Ponit 5ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ ligamētū qd̓ noīat̉ hn̄s duo capita admīſtrat̉: ita vt ponat̉ mediū pāni cū qͣ cōſeruat̉ eqͣtio loci: ⁊ fiat in mēbro alhacati.i. in mēbro pol̓i vt ī eo fiat tale ligamentū: ⁊ fiat īuolutio ⁊ ligatio vtriſqꝫ mani bus ſimul ẜm ꝙ eſt famoſuꝫ: qd̓ nō eſt necͣiuꝫ exponere. ¶ De eqͣtione ligamēti cū expone ⁊ diſtinctiōe. Capl̓ꝫ. vj. Portet vt īcipiat̉ cum ligamento a loco fracto et ab eo vbi declinat De equatione liga. I33 Tractatus.II. ⁊ vbi fractura ē vehemētior oꝫ vt ſit liga mentū fortiꝰ ad vltimū locꝰ fracture: ⁊ lo cus a quo eſt nec̄ariū expellere ma̓ę: ⁊ eſt vt ẜuet̉ ſuꝑ eaꝫ ſitꝰ: ⁊ illud ꝗdē ſecurat ab ap̄atōe: īmo fortaſſe reſoluit ap̄ationē: et eſt cū ſecuratōe ab apatiōe ⁊ putrefactōe oſſis. Iterū illud ꝗdē nō cōfert ad virus ſi gn̄at̉ in ip̄o oſſe ꝑueniēs ad medullā ⁊ corrūpēs medulla ⁊ os ⁊ eſt neceſſariū vt frāgat̉ ⁊ ab eo diſcooꝑiat̉: ⁊ vt fiāt vie ad pus: ⁊ ad egrediēdū. Et ē melior locoꝝ cū defenſiōe eiꝰ qd̓ venit d̓ eiꝰ gn̄e ꝗ̄ ſit: lꝫ mēbrū inferiꝰ qn̄qꝫ expellat ad ſuꝑiꝰ ſuꝑ fluitatē ſuam qn̄ ſuperius eſt debile. ¶ Poſito capl̓o d̓ qualitate ligamēti vl̓r magis. Ponit ca pitulū d̓ qͣlitate ligamēti magis ꝑticulariter in qͦ on̄dit di ſtinctione ⁊ expōnē ligamētoꝝ. Et diuidit̉ iſtud capl̓m in ꝑtes tot quot ponit in hoc can̄. ꝑtes patebūt īferiꝰ exponē do eas. Dicit ſic de pͥma ꝑte. ꝙ ligamentū oꝫ vt incipiat̉ a loco fracto.i. vbi ſit fractura: ⁊ īcipiat̉ vbi declinat os. Et vbi os declinat ſit vehemētius ſtrictū. Et ſic vbi fractura eſt vehemētior: oꝫ ꝙ ligamētū ibi ſit fortiꝰ. Et ad vltimū locus fracture eſt locꝰ a quo eſt neceſſariū expellere maͣm in artarijs: ⁊ vt ſeruet̉ ſuꝑ mēbꝝ ſitꝰ eiꝰ: ⁊ hoc totū ſecurat ab ap̄ate. īmo fortaſſe reſoluit ap̄atiōeꝫ: ⁊ inducit ſecura tionē ab apatiōe ⁊ putre factōe oſſiꝫ iteꝝ. Et ſubdit ꝙ hoc totū qd̓ dcm̄ eſt nō ꝯfert ſi virus gn̄at̉ in oſſe ꝑueniēs ad medullā ⁊ corrūpens medullā ⁊ os: ⁊ ſic eſt neceſſariū vt fiat via vt egrediat̉ pͥus. ⁊ meliº ē vt d̓fendat̉ mēbꝝ ab eo qd̓ eſt de gn̄e eiꝰ.i. a nutrimēto ſuꝑfluo: qꝛ mēbꝝ inferius mittit ſuꝑfluitatē ſuaꝫ ad mēbrū ſuperius quando eſt de bile ſuperius. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et nō oꝫ vt fiat vltīatio ī ſtrictura liga mētoꝝ ⁊ aſtellaꝝ tāta q̄ ꝓhibeat aduētū nutrimēti ⁊ ſanguīs: illd̓ nāqꝫ ē ex illis q̄ ꝓhibet reſtaurationē: ⁊ Hyp. ꝗdē adiu uat ligamēta in eo ꝙ conat̉ de expulſiōe ap̄atꝭ cū cerotꝭ reꝑcuſſiuis cū oleo ōpha cio ⁊cera: ⁊ fortaſſe ē nec̄iū ſedare apa cū eis q̄ ſūt ſic̄ oleū camomillinū: ⁊ ſic̄ cū vio ſtiptico: nā ip̄ꝫ reſoluit ap̄a ⁊ ꝯfortat mē bꝝ. ⁊ vbi fuerit vlcꝰ nō appropīqͦt ceratu: ⁊ fortaſſe ē nec̄iū illd̓ in quo ē fortitudo ⁊ reſolutio ſic̄ oleū ⁊ maſtix ⁊ āmoniacū: et ad vltimū cum ligamētū admīſtrat̉ ⁊ fra ctura ē recēs q̄ nōdū ap̄at̉: tūc oꝫ vt ſit ex ligno ⁊ īfrīdatū reꝑcuſſiuū: ⁊ fortaſſe ſuffi cit vt liniat̉ cū aqͣ ⁊ aceto: ⁊ fortaſſe admī ſtrat̉ cū ceroto ⁊ ſil̓ibꝰ d̓ ill̓ q̄ narrauimꝰ. ⁊ ſi admīſtrat̉ pꝰ ap̄a: tūc meli ē vt ſit liga mētū ex lāa q̄ ſit īfuſa ī oleo r̄ſoluēte ap̄a ⁊ liniēte ip̄m: ⁊ ẜm oēꝫ diſpōnē ī ligamē to ſuꝑ qd̓ ponit̉ ceratū d̓ ſubtꝰ ē ſecuratio a cōmotiōe doloris: ⁊ ꝓprie quando medicus non eſt preſens. ¶ Ponit2ᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic: ꝙ nō oꝫ vt fiat vltimatio ligamē toꝝ in ſtrictura ⁊ aſtellaꝝ tāta q̄ ꝓhibeat aduētū nutrimē ti ⁊ ſanguīs ad mēbrū: qm̄ talis ꝓhibitio aduētꝰ nutrimē ti ꝓhibet reſtaurationē. Et ſubdit ꝙ. Hyp. adiuuat liga gamēta vt expellāt maͣm veniētē ad mēbrū cū cerotis re ꝑcuſſiuis cū oleo onſancio ⁊ cera. Et ſubdit ꝙ fortaſſe eſt necͣiū ſedare apa cū eis q̄ ſunt ſic̄ oleū camomillinū: ⁊ cū vino ſtiptico: qm̄ hoc reſoluit ap̄a ⁊ confortat membruꝫ ⁊ vbi fuerit vlcꝰ nō appropinquat cerotuꝫ. Et fortaſſe eſt necͣiū admīſtrare illud in quo eſt fortitudo ⁊ reſolutio: ſi cut oleū oliue ⁊ maſtix ⁊ āmoniacū. Et ſubdit ꝙ ad vlti mū cū ligamētū admiſtrat̉ ⁊ fractura eſt recēs q̄ nonduꝫ ap̄at̉: tūc oꝫ ꝙ illud ligamētū ſit ex lino. ⁊ ſit īfrīdatū reꝑ cuſſiuū. Et fortaſſe ſufficit ꝙ iſtud ligamentū ſit linitū ex aqͣ ⁊ aceto. Et fortaſſe admiſtrat̉ cū ceroto ⁊ ſil̓ibꝰ de illis que narrauimus.ſ. ſuꝑius ꝙ ſi ligamentū admīſtrat̉ poſt apoſtema: tūc melius eſt vt ſit ex lana que ſit īfuſa in olee reſoluēte ap̄a ⁊ leniēte ip̄m. Et ſubdit ꝙ ẜm oēm diſpōnē in ligamēto ſupponit̉ cerotū cū ſecuratio ē a cognitōe do loris ⁊ ꝓprie qn̄ medicꝰ nō eſt pn̄s. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cu ergo acciditdolor ſuccurrit̉ cū ſol̓o ne ⁊ ligatōe: ⁊ nō oꝫ vt admīſtret̉ cerotū: ⁊ ꝓprie qn̄ ē illic vlcꝰ: fortaſſe.n. attrahet ad mebꝝ putredinē: ⁊ pōat̉ loco eiꝰ vinū nigrū ⁊ pl̓m ꝗdē fracture aſſociat̉ vlcꝰ: q̄ ꝓpter oꝫ vt elōget̉ cerotū: ⁊ ſit ſufficiētia in vino ſtiptico ī quo īfuſus ſit puluillꝰ lō gus: ⁊ nos quidem ponemus epithyma tibus fracture capl̓m ſingulare. ¶ Pōit 3ᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ cū dolor accidit: tūc ſuccurrit̉ cū ſol̓one ligamēti: ⁊ ligatiōe eiꝰ: ⁊ qn̄ ē illic vlcꝰ: nō oꝫ vt ad mīſtret̉ cerotū: ⁊ fortaſſe ſi cerotū adminiſtrat̉ attrahit ad mēbꝝ putredinē: ⁊ loco ceroti ponat̉ vinū nigrū. Et ſub dit ꝙ pl̓imū fracture diuerſe aſſociat̉ vlcꝰ. qͣpropter oꝫ vt cerotū elōget̉ ab iſta fractura: ⁊ admīſtret̉ puluiſtꝰ īfuſus in vino ſtiptico. Et nos ponemꝰ vl̓e capl̓m de epithyma tibus inferius. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et cū īceꝑis cū ligamēto a loco exigēte tūc īuolue ip̄m īuolutiōibꝰ qͣs addes ẜm additōeꝫ magnitudīs fracture ⁊ ꝑte eaꝝ ẜm diminutiōeꝫ eiꝰ ⁊ ẜm apa ſi fuerit ap parēs: dein reduc ip̄m ad illū locū: de in̄ vadat vſqꝫ ad locū ſanū: hoc ē ergo liga miētū pͥmū: dein̄ fac pn̄s ligamētū ſcd̓m ⁊ īuolue ip̄m ſuꝑ fracturaꝫ bis aūt ter: de in̄ fac ip̄m deſcēdeͣ ad īferiora mollificando paulatī: poſtea fac eē pn̄s ligamētū tertiū ⁊ fac ſil̓r ad ſuꝑiora: ⁊ tūc faciēs ligamēta eē paria ad expellendū ſuꝑfluitates a mē bro ⁊ ad rectificādū ip̄m ſuꝑ ītentionē in p̄paratōe huiꝰ ligamenti: ⁊ nō ſis ſuꝑfluꝰ iteꝝ ī elōgādo ſtricturā ī vtriſqꝫ lateribꝰ qm̄ fit membrū oppilatarū venaꝝ nō ſu ſcipiens nutrimentū: et fortaſſe ꝯtrahit̉. ¶ Ponit quartum can̄. ⁊ dicit ſic: ꝙ opꝫ vt addas inuolu tionibus ligamenti ẜm ꝙ fractura eſt magna. Et oꝫ vt di minuas ẜm diminutione fracture. Et dic̄ ꝙ pͥmū ligamē De fracturis Fen IIIIII tū dꝫ p̄cedere ab vna ꝑte fracture vſqꝫ ad locū ſanū: dein̄ debes admiſtrare 2ᵐ ligamētū qd̓ ſit īuolutū bis aut ter. Et iſtud ligamentū dꝫ deſcēdere ad īferiora et mollificet̉ paulatī: dein̄ debes admīſtrare tertiū ligamentū qd̓ ꝓce dat ad ſuꝑiora: ⁊ tūc debes facere ligamēta paria vt expel lēt ſuꝑfluitates a mēbro. Et ligamēta ſtent bn̄ ſituata ⁊ p̄ parata. Et ſubdit: ꝙ nō debēt ſuꝑfluitates iſtoꝝ mēbrorū ligamētoꝝ ſuꝑflue ſtringe ne vene oppilent̉: ⁊ ad mēbꝝ nō poſſit venire nutrimentū. ⁊ fortaſſe mēbrū contrahit̉. ¶ Et qn̄qꝫ nō ſit ita: īmo īcipit̉ cū ligamē to aſcēdēdo: deinde ſeꝗt̉ cū ligamēto de ſcēdēdo: deinde cū ligamēto īcipiēte ab īferiori ꝑte ligamēti īferioris ad ſuꝑiorē ꝑtē ligamēti aſcēdētꝭ qͣſi ip̄m ſit cōſeruās duo ligamenta illa ⁊ ponat̉ vehementior ſtrictura eiꝰ apud fracturā: ⁊ intētio ꝗdeꝫ in vno duoꝝ ligamētoꝝ eſt ꝯtraria īten tioni in ligamento quo querit̉ attractio materiei ad mēbrū qͣre ſtrīgit ſub mēbro cum longitudine ab eo ⁊ nō ceſſat molli ficari īuolutio ⁊ eſt ligamētū diuerſificāˢ Iſta ergo ſūt ligamēta q̄ ſūt ſub aſtellis: ⁊ hec ſunt ligamēta q̄ ſunt ſupra aſtellas. ¶ Poſitis aliꝗbꝰ canonibꝰ de qͣlitate ligamēti ponit alios can̄. ⁊ diuidit̉ in ꝑtes tot qͦt ponit can̄. ꝑtes patebūt inferiꝰ exponēdo eas. dic̄ ſic de pͥmo can̄. ꝙ qn̄qꝫ iſtud ligamētū qd̓ dcm̄ eſt ſuꝑiꝰ nō ſit ita. īmo pͥmo ſit ligamentū vnū qd̓ aſcēdit. deinde ſit ligamētū alid̓ qd̓ deſcendit. deinde vnū ligamētū qd̓ ꝯẜuat ābo iſta ligamēta. Et vehemētior ſtri ctura ligamēti dꝫ poni apud fracturā. Et ſubdit ꝙ intētio in iſtis ligamētis eſt ꝯtraria ītētiōi q̄ q̄rit̉ ad attrahendū mam ad locuꝫ. Et ſic pͥma ligamēta dicta dicunt̉ ligamēta repulſiua: ⁊ ſic iſtud tale ligamētū īcipit ſub mēbro: dein̄ mollificat v̓ſus ꝑtē ſuꝑiore ⁊ eſt ligamentū diuerſificās.i. expellēs. ⁊ ſubdit ꝙ iſta ligamēta ſunt poſita ſub aſtellis. ¶ Deinde cumdicit. ¶ Ligamētū v̓o ſuꝑius oꝫ vt ſit ita vt po nat mēbrū ſic̄ fruſtrū vnū cui nō ſit motꝰ ⁊ ꝓhibeat torſionē: ⁊ cū fractura eſt ī lati tudine cōplete ſit necͣariū vt ligamētū ſit eqͣlis cōmixtōis ⁊ ſtricture: ⁊ ſi fuerit pl̓ꝫ fracture ad ꝑte vnā ⁊ eſt ex fractura oꝫ vt ſit ſollicitudo vehemētior ſuꝑ latꝰ ī quo ē fractura plus. ⁊ n̄ oꝫ vt diuerſifices ſuꝑ eā figuras ligamēti faciēdo figurā pª figurā qm̄ illd̓ corrūpit illd̓ qd̓ ꝯfortauit reſtau ratio: ⁊ dolore ꝗdē facit īcurrere ꝯtorſio: que fortaſſe accidit in die ⁊ ſtrictura liga menti ſpaſmās: nam ſi ꝯſtringit̉ facit do lorem: ⁊ cum mollificatur torquet̉. ¶ Pont aliū can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ligamētū qd̓ ponit̉ ſuꝑ aſſelꝰ las: oꝫ ꝙ ſit ita. pͥmo oꝫ vt ſuꝑ mēbrū ponat̉ aſtella q̄ ꝓhi beat torſionē membri: ſupple liget̉ deinde. ⁊ ſubdit ꝙ qn̄ fractura ē cōplete latitudīs: tūc oꝫ vt ligamētū ſit equale ⁊ equal̓r ſtrictū: ⁊ ſi fractura declinat plus ad vnā ꝑtē tūc oꝫ vt ſit ſollicitudo vehemētior ſuꝑ latus fracture. Et ſub dit ꝙ nō oꝫ vt diuerſifices ſuꝑ fracturā figuras ligamēti poſt aliā figurā: qm̄ talis diuerſitas: ⁊ ſigna corrupit illd̓ qd̓ ꝯfortauit reſtauratio: ⁊ facit talē ligamentū incurrere dolorē: ⁊ ſtrictura ligamēti facit ꝑuenire ſpaſmū. ⁊ ſic cuꝫ tale ligamētū ſtringit̉ facit dolorē: ⁊ cū iſtd̓ ligamētū mol lificat̉ torquet membrū. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et Hyp. ꝗdē facit eē rectū vt ſoluat̉ li gamētū vna die ⁊ vna die nō: illud enī eſt meliꝰ vt nō iraſcat̉ īfirmꝰ ⁊ n̄ approximet euꝫ cū palpatiōe eiꝰ ⁊ ip̄iꝰ fricatiōe ꝓpter illd̓ qd̓ necariū ē vt ꝓueniat ad mēbꝝ de hūiditate ſubtili īpedēite q̄ fortaſſe ꝯuer tit̉ in virꝰ. Et magis ꝯueniēs horaꝝ cō ſuetudīs bonitatis ligamēti ⁊ ꝯẜuatiōis eiꝰ ſcd̓m ꝯditiōes p̄dictas ē pꝰ fractura ꝑ dies viginti: nā illd̓ ē hora īceptōis alroſ both rubei: de inde quādo adheret os nō ſtringatur valde ¶ Ponit tertiū can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ Hyp. dic̄ ꝙ rectū eſt ꝙ li gamētū ſoluat̉ vna die: ⁊ alia nō: qm̄ iſtd̓ eſt meliꝰ: ⁊ nō mra ſcat̉ īfirmꝰ ⁊ mēbꝝ qn̄ ſoluit̉ nō dꝫ palpari neqꝫ fricari: qꝛ talis palpatio ⁊ fricatio facit ꝯcurrere ad mēbꝝ hūiditate ſubtilē qͥ ꝯuertit̉ ī virꝰ: ⁊ ſubdit ꝙ magis ꝯueniēs horaꝝ ꝯſuetudīs vt ligamētū ſeruet̉ ſuꝑ mēbrū ē viginti horis: quia tūc īcipit gn̓ari alroſboth rubeuꝫ ⁊ ligamentū nō dꝫ valde ſtringi. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et reſpiret locꝰ ſtrictꝰ eiꝰ vt nō coartet̉ ⁊ ꝓhibeat̉ alroſboth: aut ꝓhibeat̉ eius generatio cum quātitate ſufficiēte: quare nō accidet niſi ſubtile debile. ¶ Ponit 4ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic ꝙ locꝰ dꝫ tal̓r ꝯſtringi vt reſpi ret: ⁊ nō coartet̉ ⁊ ꝓhibeat̉ alroſboth aūt ꝓhibeat̉ gn̄atio alroſboth cuꝫ qͣꝫtitate ſufficiēte: qͣre nō accidet niſi alroſ both ſubtile debile. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Niſi qn̄ accidit iam alrofboth ⁊ īcipit adhere magnitudinē qͣ nō īdiget ⁊ tēdit in ſuꝑfluitatē. Nā vna de ꝯuenientijs eiꝰ eſt ſtrictura vehemes: ⁊ iteꝝ admīſtratio ſtipticoꝝ ꝓhibētiū: ip̄a enī ꝓhibēt nutri mentū ⁊ ſtringūt alroſboth: ergo nō pe netrat in ip̄m nutrimētū iteꝝ: Et nō opꝫ iteꝝ vt licentia detur et permittat̉ vt fiat ligatura in nō ſua hora. ¶Bonit 5ᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic: ꝙ qn̄ alroſboth creſcit pluꝫ qͣꝫ de beat in magnitudine: tūc dꝫ ſtringi fortiter: qm̄ vna de cō uenientijs eius ad ꝓhibēdū alroſboth eſt ſtrictura vehe mēs. Et iteꝝ admīſtratio ſtipticoꝝ ꝓbibētiū: qm̄ ip̄a.ſ. ſtri ctura vehemēs: ⁊ admīſtratio ſtipticoꝝ ꝓhibēt nutrimē tū ⁊ ſtrigūt alroſboth: ⁊ ſic nō penetrat ī alroſboth nutri mentū iteꝝ. Et ſubdit ꝙ d̓bet ꝑmitti vt ligatura fiat in nō ſua hora: quoniam valde obeſt. Capitulum. vij. ¶ De qualitate aſtellaruꝫ. Portet vt ſit ſubſtantia de qͣ fiunt aſtelle aggregās ad durtiē ſuā te nacitatē ⁊ lenitatē ſic̄ alchone ⁊ li gnū oleandri ⁊ lignū granati ⁊ eis ſil̓ia: ⁊ De quali. admi. aſtella. 34 Tractatus. II opꝫ vt ſit groſſiꝰ qd̓ eſt in ea locꝰ ꝗ obuiet fracture duobꝰ lateribꝰ: nā oꝫ vt ſit groſſiꝰ aſtellaꝝ pͥncipiū eaꝝ qd̓ ſeꝗt̉ latꝰ fractu re: aut vehementiore partem fracture et ſint latera earum ſubtiliora vt ſint plana rum extremitatū ne opponat̉ in eis gluti natio: īmo planum ligamenti. ¶ Ponit capl̓m in qͦ oſtēdit qͣl̓r debeāt eſſe aſtelle qͦ admī ſtrant̉ in fractura. ⁊ diuidit̉ ī ꝑtes tres: ſic̄ tres ponit regu las d̓ qͣlitate aſtellaꝝ. ibi ponit ſcd̓aꝫ.(Et ſi ponāt̉ aſtelle ibi ponit tertiā.(Et longius laterū eius.) dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ ſub̓a de qua fiunt aſtelle: oꝫ vt ſit aggregās ad du ritiē ſuā tenacitatē ⁊ lenitatē: ſicut eſt achoni.i. lignū de fe rula ⁊ oleandri ⁊ lignū granati ⁊ eis ſil̓ia. ⁊ groiſius qd̓ ē in aſtellis oꝫ ꝙ ſit obuiās loco fracture a duobꝰ lateribꝰ. Et ſubdit ꝙ groſſius aſtellaꝝ oꝫ ꝙ pͥmū eaꝝ ſit ſequens latus fracture: ⁊ ſint latera aſtellaꝝ planaꝝ extremitatuꝫ ne apponat in membro ⁊ ligamentū fiat planū ſuper eas. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſi ponāt̉ aſtelle a lateribꝰ qͣttuor: tūc eſt magis defēdēs: ⁊ nō ē malū ſi ē ei ſuꝑ fluitas lōgitudīs: qm̄ n̄ ē nocumētū ī illo neqꝫ detrimētū in hoc.ſ. ſi capiūt ꝓpe iū cturā p̄ter qd̓ tegat iuncturā ip̄am. ¶ Ponit ſcd̓am regulam ⁊ dicit ſic: ꝙ ſic aſtelle ponant̉ a qͣttuor lateribꝰ mēbri. tūc hec eſt magis defendēs. Et nō ē malū ſi aſtelle ſunt magne vltra qͣꝫ dꝫ: qm̄ nō eſt detrimē tū in illo neqꝫ eſt detrimentū in hoc dato ꝙ tangant iun cturam ipſam. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et lōgiꝰ lateꝝ eiꝰ ſit ad latꝰ ad qd̓ ē mo tus īclinatōis mēbri cū hoc.ſ. vt n̄ ſit ita ꝙ grauet neqꝫ p̄mat vehemēter neqꝫ coar tet ⁊ vt nō minuant̉ ab eo ligamēta dimi nutiōe pl̓ima qm̄ fiūt aſtelle expͥmētes: et cū videris aliꝗd de hoc oppone cū dimi nutiōe donec īuenias eqͣlitatē: ⁊ nō oꝫ vt aſtelle obuiēt loco denudato ſuꝑ quē nō eſt caro: immo eſt neruoſus oſſuoſus. ¶ Ponit tertiā regulā: ⁊ dicit ſic. ꝙ lōgiꝰ lateꝝ aſtellaꝝ: oꝫ vt ſit ad locuꝫ īclinatiōis mēbri ad hoc: vt nō ſit ita aſtella ꝙ grauet neqꝫ pͥmat vehemēter: neqꝫ coartet: ⁊ vt ligamē ta diminuant̉ ab eo diminutōe pl̓ima: qm̄ ſi fit multū fortꝭ ligatura aſtelle fiūt cōprimentes ⁊ coartātes. Et ſubdit ꝙ cū videris aliꝗd de hac appōne: tūc debes inducere eqͣli tatē in ligamētis: ⁊ aſtelle nō oꝫ ꝙ obuiēt loco denudato ſuꝑquē nō eſt caro: īmo eſt neruoſus oſſuoſus. ¶ De qualitate adminiſtratiōis aſtellaꝝ cum diſtinctione Capitulum. viij. et expoſitione: Ora qͣ exigit vt ponat̉ aſtelle ē pꝰ ꝗnqꝫ dies ⁊ ſupra vſqꝫ quo fiat ſe curitas nocumentis: et qͣnto plus magnificat̉ timor tāto magꝭ oꝫ vt tardet̉ poſitio aſtellaꝝ: ⁊ ml̓totiēs attrahit feſti natio ī hoc nocumenta ex apatibꝰ et pruri tu ⁊ velicꝭ: veꝝ cū tardāt̉ aſtelle: tūc oꝫ vt ſit illic ꝙ ſtet loco eaꝝ bonitate ligature cū vitta ⁊ de bonitate p̄ꝑatōis. Oſi illd̓ nō fuerit: tūc necarie ſūt aſtelle etiā in pͥn cipio rei. O pꝫ ergo vt ānectāt̉ aſtellis li gamēta: ⁊ puluilli ā nexiōe d̓ſcēdēte eqͣn te cooꝑiēte decēter cōponete quoꝝ groſ ſiꝰ ſit apd̓ fracturā ⁊ n̄ fortiter ſtrīgat: īmo addat̉ ī ſtrictura paulatī cū exꝑiētia īfir mi ⁊ cum diſpoſitiōe ip̄ius. Et ſi fuerint ligamenta et puluilli grauantes eam tūc nō fiat eoꝝ multiplicatio. ¶ Poſito capl̓o de qͣlitate aſtellaꝝ ponit capl̓m de qͣlita te admiſtationis aſtellaꝝ. Et diuidit̉ iſtud capl̓m in ꝑtes tot quot ponit can̄. ī docēdo admīſtrare aſtellas. ꝑtes oēs patebūt exponēdo lr̄aꝫ. Dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ aſtelle dn̄t poni poſt qn̄qꝫ dies ⁊ ſupra vſqꝫquo ſit ſecuritas nocumē tis poſſibilibꝰ euēire ī mēbro. Et qͣꝫto timor nocumētoꝝ plus magnificat̉: tanto oꝫ vt poſitio aſtellaꝝ tardet̉ ⁊ feſti natio pōnis aſtellaꝝ attrahit multotiēs nocumēta ad mē brū faciēdo euenire apata pruritū ⁊ veſicas: ⁊ ſic cū aſtel le tardant̉: tūc oꝫ vt loco aſfellaꝝ ſint ligamēta ⁊ puluilli annexi anexiōe bona cooꝑiēte ⁊ equāte mēbꝝ decēter: et nō ſtringat fortiter: īmo paulatī addat in reſtringēdo cū exꝑiētia īfirmi. Et ſi ligamēta ⁊ puluilli multū grauāt tūc nō fiat eoꝝ multiplicatio. ¶ Deinde cum dicit. Et de nocumētis eoꝝ qn̄ deſcēdūt eſt ligamētū molle: ⁊ oꝫ vt nō ligent̉ ligamē ta ſuꝑiora ſuꝑ aſtellas ligatura diſſoluēte eas ⁊ remouēte ip̄as a decēte cōpōne ſitꝰ eaꝝ. ⁊ oꝫ vt ſoluāt̉ ligamēta nec̄ itate ele ctōis in oībꝰ duobꝰ diebꝰ in pͥncipio rei: ⁊ p̄prie qn̄ accidit pruritꝰ: ⁊ tūc ꝗdē opꝫ vt fiat illud qd̓ p̄cepimꝰ. Cū ergo ꝑtrāſit ſe ptimꝰ aſtrictura ſoluat̉ ī ſpacio tardiore ⁊ ī oībꝰ qͣttuor ⁊ ꝗnqꝫ: ī hac.n. hora fit ſecū ritas a pruritū ⁊ ap̄ate. Et illic iteruꝫ fiat mollificatio ligamētoꝝ paulatī vt n̄ ꝓhi beat penetrationeꝫ nutrimenti. ¶ Pōit ſcd̓am regulā: ⁊ dic̄ ſic. ꝙ de nocumētis puluilloꝝ qn̄ deſcēdūt eſt ligamētū qn̄ eſt molle. Et ligamēta q̄ ligā tur ſuꝑ aſtellas: nō oꝫ vt ligent̉ ligamēto diſſoluēte eas ⁊ remouēte aſtellas ꝯpōne decēte ſitꝰ eaꝝ: ⁊ ligamēta oꝫ vt ſolua̓t̉ oībꝰ duobꝰ diebꝰ ī pͥº fracture. Et ſi ī fractura accit pruritꝰ: tūc fiat illud qd̓ diximꝰ. Et cū a ſtrictura ꝑtrāſierit ſeptimꝰ dies ſoluat̉ in ſpatio tardiore vt in oībꝰ qͣtuor: aut ꝗnqꝫ diebꝰ. qꝛ poſt ſeptimū diē ſit ſecuratio a pruritū ⁊ ab apate: ⁊ iteꝝ oꝫ vt fiat mollificatio ligamentoꝝ vt nō ꝓhi beat penetrationē nutrimēti. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſi fuerit tibi pol̓e vt retīeas aſtellas ⁊ nō ſoluas eas etiam vſqꝫ ad viginti nō erit nocibile: deinde ſoluas eas. Attamē qn̄qꝫ ſoluunt̉ in quibuſdā horis: nō pro pter cauſam apparentē: ſed propter de fenſionem: et ad videndū illud quod ac De fractu. cū vulnere. Fen. IIIII cidit. ⁊ conſiderare ad illud quod diſcoo pertuꝫ eſt de carne ſi fuerit an corruptus ſit color eius: et eius diſpoſitio. ¶ Ponit tertiā regulā ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi fuerit tibi pol̓e vt re tieas aſtellas ⁊ nō ſoluas eas vſqꝫ ad. xx. dies nō erit noli bile. dein̄ poſt. xx. dies ſolue eas: ſꝫ qm̄ aſtelle nō ſoluunt̉ niſi ꝓpter hͦ vt videat̉ illd̓ qd̓ diſcooptū ē de carne qͣl̓r ſe hēat: ⁊ ꝯſidera an color carnis ſit corruptꝰ an nō. Et ſi eēt aliqͣ mala diſpō ſcias ſubuenire. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et iam ſciuiſti ꝙ oportet vt nō fiat vl timatio cum ſtrictura vltimatione prohi bente aduentuꝫ nutrimenti: ad fracturā ipſa enim nō reſtauratur niſi cum ſangui ne ⁊ nutrimento forti quod venit ad eaꝫ. Et nō ſit feſtinatio in auferendo aſtellas ⁊ proijciendo eas: qͣꝫuis credatur eſſe co herentia: quoniā fortaſſe accidit inde vt ſit alroſboth nō cōfirmatū adhuc: quare cōtorquetur membrum. ⁊ vt remaneant aſtelle ſuper membrū cuꝫ nō ſunt neceſſa rie eſt meliusqꝫ vt diſponant̉ ab eo ante cum nō ſunt neceſſarie: nō ergo feſtines: ſed tarda. ¶ Ponit 4ªᵐ regulā ⁊ dic̄ ſic: ꝙ tu ſciuiſti ꝙ oꝫ vt nō fiat vltimatio ligamēti cū ſtrictura vltīatiōe ꝓhibēte aduētū nutrimēti ad fracturā. Fractura.n. n̄ reſtaurat̉ niſi cū ſan guīe ⁊ nutrimēto forti qd̓ venit ad ip̄aꝫ: ⁊ qͣꝫuis fiat coad herētia tn̄ nō fiat feſtinatio in auferēdo aſtellas: ⁊ ꝓhibē do eas: qm̄ fortaſſe accidit ꝙ alroſboth nō ſit ꝯfirmatū: ⁊ ſic ſi ſoluit̉ an̄ tp̄s necͣiū mebꝝ ꝯtorquet̉: ⁊ ſic vt aſtelle re maneāt pluſqͣꝫ ſint necͣie ē meliꝰ qͣꝫ eleuent̉ an̄qͣꝫ ſint: gͦ nō feſtinet̉ ad remouendum aſtellas ſed tarda. ¶ De fractura cum vulnere. Capl̓m. ix. T quādo aggregantur fractura ⁊ vulnª: tūc reſtaurator vehemen ter alleuiet reſtaurationē: ⁊ faciat penetrare aſtellas a loco vulneris et po natur ſuper vulnus quod oportet vt em plaſtris ⁊ proprie piceis. Et quidam pre cipiunt vt incipiatur cum ſtrictura a duo bus lateribus vulneris: ⁊ dimittatur vul nus diſcoopertum. Et hoc quidem eſt melius ſi vulnus non fuerit ſuper fractu ram ipſam: deinde oportet vt ſit ſuper ipſum velamen: ita vt tegat ipſū ab aere. ¶ Poſito capl̓o de mō admīſtratōis aſtellaꝝ. Ponit cap tulū de fractura cuꝫ vulnere exute. Et diuidit̉ in ꝑtes tot quot ponit regulas in hoc. ꝑtes patebūt īferiꝰ exponēdo eas. dicit ſic de pͥma ꝑte. ꝙ qn̄ fractura. ⁊ vulnº aggregan tur: tūc reſtaurator dꝫ alleuiare reſtaurationē: ⁊ faciat ꝙ aſtelle remoueant̉ a loco vulnerꝭ: ⁊ ſuꝑ vulnꝰ ponat̉ illd̓ qd̓ oꝫ ex empl̓is ⁊ ꝓprie piceis. Et ꝗdā p̄ceꝑunt vt īcipiat̉ cū fractura a duobꝰ lateribꝰ vulneris ⁊ vulnꝰ dimittat̉ dif cooptū: ⁊ hͦ ꝗdeꝫ ē meliꝰ: ſi vulnus nō. fuerit ſuꝑ fracturā ip̄am ⁊ ſuꝑ vulnꝰ oꝑꝫ ꝙ ſit velamen taliter: vt non tangat̉ ¶ Q ſi fuerit ſuꝑ fracturaꝫ: tunc oportet vt ingenietur in figuratione ſtricture cū ingenio: ita vt mundificetur ex omni la tere ⁊ ſeparetur parumper a vulnere ip̄o cum preꝑatiōe ꝯuenicte ad illud ⁊ īfun dant̉ puluilli in vino nigro ſtiptico. Et hoc ingenium eſt vt ponatur extremitas ligamenti ſuꝑ labiū vulneris: deinde tor queatur retro ⁊ firmetur cum ligamento alio: ⁊ ponatur ſuper labiuꝫ aliud inferi us deinde ordinetur reliquum ligamē tum ẜm quod oꝫ: d̓inde torqueatur ita vt re maneat vulnꝰ ip̄m apertū: ⁊ qd̓ eſt p̄ter ip̄ꝫ ſit firmū ex eo ita ꝙ iā aſcēdit ligamē tu ⁊ deſcendit ligamentū ⁊ cadat ſuꝑ fra cturā ſtrictura vehemēs ⁊ remaneat vul nus aꝑtū vt diſcooꝑiat ip̄m ꝑꝑ illd̓. Et oꝫ vt ponat ſuꝑ aſtellas forramē ecōtra rio illius vt ꝑueniat ſuꝑfluitas medicine vulneris ad illd̓. Si poſuerit ſuꝑ aſtella foramē oppoſitū illi vt ꝑueniat bonitas medicine ad vulnus. Et ſit pol̓is egreſ ſio virꝰ ab eo et ſit ita vt poſſit tegere ſuꝑ ea vtraqꝫ ſiml̓ quāuis dimittere vulnus diſcooꝑtū ſit malū: ⁊ ꝓprie ī frigore: īmo oportet vt non ſit coartatū tantuꝫ: ⁊ vt cu ſtodiatur in nocte. ¶ Ponit 2ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ ſi vulnꝰ fuerii ſuꝑ fracturam tūc oꝫ vtꝭ ī figuratōe fracture īgeniet̉ cū īgenio: ita vt mū dificet̉ vulnꝰ ab oī latere ⁊ ligamētū ſeꝑet̉ parūper a vul nere ip̄o cū p̄paratiōe ꝯueniēte ad illd̓: ⁊ īfundant̉ puluiſ li in vino nigro ſtiptico: ⁊ admīſtrent̉. ⁊ hͦ īgeniū ligamē ti eſt vt extremitas ligamēti ponat̉ ſuꝑ labiū vulneris: et ordinet̉ ligamētū tal̓r vt vulnꝰ ip̄m remaneat aꝑtuꝫ: ⁊ qd̓ eſt p̄ter vulnꝰ ſit firmū ꝓpter ligamēt ū: qd̓ admiſtrat̉: ⁊ in aſtellis fiat ꝑforatio ecōtrario vulneris: et ligent̉ ita vt ꝑ illas aſtellas ꝑforatas poſſit ſuꝑfluitaꝫ vulneris abſtergi ⁊ medicīa poſſit venire ad vulnꝰ: qͣꝫuis dimittere vulnꝰ total̓r diſcooptū ſit malū: ⁊ ꝓprie in frigore. īmo oꝫ vt nō ſit tm̄ coartatū ⁊ cuſtodiat̉ vulnꝰ ī nocte. ¶ Dein̄ cū dicit ¶ Q ſi vulnꝰ ſant̉ admīſtrent̉ aſtelle ſi iā eſt cōglutinatū: ⁊ firma aſtellā illi loco ſi ille locus fuerit declinatꝰ ab eo. Et cū vo luntas fuerit ſoluere illud qd̓ tegit vulnꝰ ⁊ mane ⁊ veſꝑe eſt magis pol̓e ꝓpter cu rationē eiꝰ ꝓpriā: ⁊ nō ſit ex eo ꝯtrarietas in ligamēto reſtauratiōis fracture oīno. ¶ Ponit tertium can̄. et dicit fic. ꝙ ſi vulnus ſanatur ac ſi eſt conglutinatum adminiſtrentur aſtelle ⁊ firma aſtellā Illi loco ſi ille locus fuerit declinatus ab oſſe: ⁊ cū volun tas eſt ſoluere membrū fiat mane ⁊ veſpere ꝓpter ꝓpriā curationem loci: et ligamentū reſtanrationis ſit cōtrariū De fractu. male reſta. I35 Tr actatus. II. ¶ Inꝗt HHy. Oꝫ. vt liget̉ vulnꝰ ex medio ligamēti ſi fuerit reces: ⁊ ſi eſt antiquū ⁊ fecit pͥus poſt maturitatē: tunc liget̉ ex ſuꝑiori eiꝰ vſqꝫ quo ꝯſequat̉ mediū eius. Et de illo qd̓ eſt bonuꝫ eſt vt ponat̉ illud qd̓ ſeꝗt̉ vulnꝰ ex ligamētis: ⁊ ꝓprie ſuꝑi ſtrictiꝰ vt ſit pol̓itas currendi. veꝝ eiꝰ ſtri ctura ſit ẜm tolerātiā: ⁊ quāto magis elō gat̉ a vulnere ponat̉ leuiꝰ: ⁊ qn̄ eſt vulne ri ꝓfunditas vehemēs ſtringat̉ ſuꝑ locū ꝓfūditatis ligatura ligamēti: et ſi ꝯuenit ſtrictura ligamēti loco reſtauratiōis: tūc iā ꝑuenit ītētio: ⁊ ſi nō: īcipe velare vulnꝰ cū eo qd̓ diximꝰ ⁊ cuꝫ ꝑuenit̉ ad fracturā iteꝝ ponat̉ ligamētū ſtrictiꝰ: ⁊ oꝫ vt pona tur p̄ꝑatio mēbri ita vt facilis fiat curſus puris ſi aggregat̉ in vulnere ¶ Ponit quartuꝫ can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ hyp. dicit. ꝙ ſi vulnus fuerit recens ligetur ex medio ligamēti. Et ſi vulnus fue rit antiquū: ⁊ facit pus ligetur a parte ſuperiori vulneris vſqꝫ ad mediū vulneris et verſus ꝑtē ſuperiorē vulneris ponat̉ ligamētū ſtricās vt poſſit bn̄ curre̓ pus. tal̓ ſtrictu radꝫ fieri ẜm tolerātiā īfirmi: ⁊ qͣnto ligamētū magꝭ elō gat̉ a vulnere ponat̉ leuiꝰ ꝙ qn̄ eſſet multa profunditas vulneris ſtringatur ſuꝑ parte ꝓfunda eius: ⁊ ſi talis ſtri ctura vulneris ꝯueniet ad reſtaurandū: ⁊ tunc iaꝫ ꝑuenit intentio.ſ. ꝑ quā queris: ⁊ cum peruenitur ad fracturā ite rū ligamētū ponat̉ ſtrictiꝰ: ⁊ p̄paratio mēbri oꝫ vt ponat̉ ita vt curſus puris ſi aggregatur in vulnere fiat facilis. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et oꝫ in eſtate vt īfrident̉ ligamenta ꝯtinētia vulnꝰ etiā vt fit adiutoriū ad ꝓhi bendū ap̄a. Et nō oꝫ vt appropinqͥt loco ceratū ⁊ ꝓprie in eſtate: qm̄ fortaſſe putre fiet mēbrū: īmo ſi necaria ē reꝑcuſſio: tūc cuꝫ vino ſtiptico ẜm ꝙ p̄terijt a nobis eiꝰ declaratio. ⁊ cum fracture eſt attricio ⁊ ti metur mors mēbri: tunc ſcapellet̉. ¶ Ponitᵐᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ in eſtate īfrigidēt̉ ligamēta ꝯti nētia vulnꝰ vt ſit adiutortū ad ꝓhibēdū ap̄a: ⁊ nō oꝫ vt lo co appropinquet cerotū: ⁊ ꝓprie in eſtate: qm̄ fortaſſe pu trefiet mēbrū: īmo ſi neceſſaria eſt reꝑcuſſio fiat cuꝫ vino ſtiptico ẜm ꝙ p̄terijt a nobis eiuꝫ declaratio. Et ſubdit ꝙ cū fracture eſt attritio ⁊ mors mēbri timet̉: tunc oꝫ vt ſcar pellet̉ membrū. ¶ Deinde cum dicit. Et ſcias oīno ꝙ qn̄ vulnꝰ ligat̉ ẜm ꝙ cō uenit expellit ligamētū deſcſiēōis: ⁊ ſi er rat̉ in ligamento ap̄at ⁊ ꝓprie qn̄ mollifi cat̉ ſuꝑ locū vulneris ⁊ ſtringit̉ ſuꝑ illud qd̓ ē poſt ip̄m: ⁊ ſi nō fuerit ei detectio nō curret ab eo virus neqꝫ ꝑueniet ad ipſuꝫ medicamē. ⁊ ſi dimittit̉ diſcooꝑtū putrecit ad dolores ⁊ febres: qͦre nec̄ariū ē me dico vt faciat aliquid īter hoc. ⁊ ꝯſideret illd̓ qd̓ accit et ſuccurrat ei anqͣꝫ ꝯfirmet̉. ¶ Ponit 6ᵐ can̄. ⁊ dicit fic. ꝙ debes ſcire ꝙ qn̄ vulnꝰ ligat̉ ẜm ꝙ ꝯuenit ligamētū expellit d̓eſcēſuꝫ mae ad latꝰ ſi er rat̉ in ligamēto ap̄at: ⁊ ꝓprie qn̄ ligamentū mollificat̉ ſuꝑ locū vulnerꝭ: ⁊ ſtringit̉ ſuꝑ illd̓ qd̓ ē poſt vulnꝰ ſi nō fuerit aliꝗd qd̓ ꝓhibeat. Et ſubdit ꝙ ſi vulnꝰ dimittit̉ diſcooptū putreſit ⁊ īfrīdat̉: ⁊ accidit mors mēbri: ⁊ accn̄t dolores ⁊ febres: ⁊ ſic ē necͣiū mēbro vt faciat aliꝗd īter hͦ.ſ. qd̓ dcm̄ eſt ⁊ ꝯſideret illud qd̓ accidit ⁊ ſuccurrat anteqͣꝫ ꝯfirmat̉. ¶ De fraciura male reſtaurata. Capitulum. x. Uuādoqꝫ fractura eſt reſtaurata nō ſcd̓m ꝙ oꝫ ⁊ eſt nec̄iū vt iterēt̉ ciꝰ fractura: qͣre opꝫ vt reſtaurator ſciat diſpōnē alroſboth qͥ reſtaurauit oſ. Q ſi fuerit magnꝰ fortis nō vadat ad frā gēdū ip̄m ſcd̓o. fortaſſe.n. nō erit pol̓e vt frangat̉ ex loco fracture pͥme ꝓpter forti tudinem alroſboth: quare frangetur in alia parte loci. ¶ Ponit capl̓m de fractura male reſtaurata et ponit tres gulas in hͦ. ibi ponit 2ªᵐ. Ꝙ ſi nō īuenit̉ excuſatio) ibi nEt multōtiēs ꝗdē) dic̄ ſic de pͥª ꝑte ꝙ qn̄qꝫ fractura reſtaurata nō ẜm ꝙ oꝫ ⁊ eſt necͣiuꝫ vt fragat̉ iteꝝ. ꝑꝑ quā rē oꝑꝫ vt reſtaurator ſciat diſpōnē alroſboth. Ꝙ ſi fuerit magnꝰ et fortꝭ nō vadat ad ſtringēdū ip̄m. 2º qꝛ fortaſſe f erit pol̓e vt frangat̉ ex loco fracture pͥme ꝓpter fortitudi nē alroſpoth: qͣre frāget̉ in alia ꝑte loci. ¶ Dein̄ cuꝫ dicit. ¶ Q ſi nō īuenit̉ excuſatio: tūc oꝫ vt p̄ce dat et leniat donec mollificet̉ alroſboth: ⁊ mollificātia ip̄m ſunt medicīe p̄dicte in ca. duritieꝝ illic: ſic̄ cutis alleliati ⁊ dacti li: ⁊ ſic̄ ſpēs fecū oleoꝝ ⁊ alleile ⁊ medul le oſſiū ⁊ medulle granoꝝ cotti ⁊ eis ſil̓ia: deinde fragat̉: oꝫ vt aſſiduet̉ cū hoc ē bro catio cū aqͣ cal̓a ⁊ ītroitꝰ tine in die multo tiēs. Q ſi nō ꝓfecerit illd̓ ⁊ exꝑimentū ⁊ motio ſignificauerint firmitudinē vehe mētē: tūc oportebit vt ſecet̉ caro ita vt ſit pol̓e fricare alroſboth ex latere ⁊ deſtrue re eū cū ea: deinde frangatur ⁊ reſtauret̉ ⁊ curetur vulnus curatione ſua. ¶ Ponit ſcd̓aꝫ regulā ⁊ dic̄ ſic. ꝙ ſi nō īuenit̉ excuſatio ꝗn iteꝝ mēbꝝ male reſtauratū fragat̉: tūc oꝫ vt ꝓcedat ⁊ leni at donec alroſboth mollificet̉. ⁊ mollificantia alroſboth ſunt medicīe p̄dicte in caº duritieꝝ ſic̄ eſt cutis alleliati.i. illiꝰ aīal̓ ⁊ dactili: ⁊. ponit multa alia hūectātia. Et qn̄ fue rit alroſpoth mollifitatū frangat̉. Et cū toto hoc aſſidue t̄ embrocatio aq̄ ſuꝑ mēbrū ⁊ aſſiduet̉ ītroitꝰ tine multotiēs in die. Et ſi talis hūectatio nō ꝓfecerit. qꝛ ꝓpter hͦ alroſ both nō eſt mollificatū: ſūc oꝫ vt ſecet̉ caro circūcirca ⁊ re moueat̉ aliquid de alroſboth cum ferro ⁊ frangat̉. dein de reſtauretur. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et multotiēs quidem eſt poſſibile vt De fracturis Fen IIIII curet̉ fractura male reſtaurata abſqꝫ fra ſcis: de inde equetur: ⁊ quando ſeruatur ſuper ipſam equatur ſuper ipſam alroſ both iterum ⁊ excuſat fracturaꝫ proprie in corporibus lenibus. ¶ Ponit 3ªᵐ regulā: ⁊ dicit ſic ꝙ multotiēs eſt pol̓e vt fra ctura male reſtaurata curet̉ aſqꝫ eo ꝙ fiat fractura 2ª leni endo alroſboth cū eo quod ſcis: deinde equat̉ alroſboth ſuꝑ ip̄am iteꝝ: ⁊ hoc excuſat fracturā ſcd̓aꝫ: ⁊ ꝓprie in cor poribus lenibus ſicut in corporibus in fractura. ¶ De epithymatibꝰ fracture ⁊ que currūt curſu eoꝝ. Ca. xj Pithymatū alia ſunt que ꝓhibēt e apoſtema et rectificant pruritum Et alia ſunt ad indurandū alroſ both ⁊ glutinationē faciendā in ipſo. Et alia ſunt ad equandū alroſboth magnū: ⁊ alia ſunt ad remouendā duritiem iun cturarū que accidit poſt reſtaurationeꝫ: ⁊ alia ſunt ad auferendam mollificatio nem ſi ceciderit in iuncturis. ¶ Poſitis capl̓is de fractura: Ponit capl̓m de epithyma tibꝰ: ⁊ duo facit. qꝛ pͥmo ponit capl̓a particularia que ꝯfe runt ad fracturā. 2ª ibi(Iam diximus in capl̓o) dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ epithymatū alia ſunt que ꝓhibēt ap̄a ⁊ recttfi cant prurituꝫ. Et alia ſunt ad indurandū alroſboth: ⁊ ad faciendum glutinationē in ipſo. Et alia epithymata ſunt que habēt equare alroſboth: ⁊ alia epithymata ſunt que remouēt duritiē iuncturaꝝ. Et alia epithymata ad aufe rendū mollificationē ſi ceciderit in iuncturis. ¶ De epithymatibꝰ conferentibus ⁊ que currunt curſu eo rum et rectificantibus pruritum. Capl̓m. xij. tas ad illud quod oportet ſciri in hoc ca. ⁊ dicimus cerata ⁊ embro cas cum vino ſtiptico et illis ſimilia. Et reiteramus nunc: et dicimus. nō oportet vt ſit illud quod adminiſtratur d̓ cerato: aut alijs ita vt aſꝑitas ſit in eo aliquo mo do: īmo ſit leuius quanto plus eſſe poteſt et mollius. Et nō oportet vt admīſtrent̉ cerata vbi timetur putrefactio neqꝫ vbi multiplicant̉ partes fracture. huiuſmodi enim preparatū eſt ad ſuſcipiendā putre factionē: qm̄ plurimū eſt cum vlceribus. Super aquis aūt calidis ⁊ earuꝫ effuſio ne iam locuti fuimꝰ ⁊ fecimus ſcire ꝙ vti litas in eis eſt reſolutio materierum que incurrere faciūt pruritū ⁊ attractio mate riei nutritiue: ⁊ ſunt iteꝝ neceſſarie qn̄qꝫ quia membrū iam debilitauit ſtrictura ⁊ exiccauit ipſum: et illud quod vltime cōctura ſcd̓a lemiendo alrofboth cuꝫ eo qd̓ cqdtitfcibE hricuritnepuormamque coſerutaa ſa cturam: ⁊ ponit ml̓ta epithymata ⁊ vnguenta que cōferūt ad fracturā ⁊ ſunt nota ad litierā. Et ideo diuidit̉ iſta ꝑs in tot partes quot ponit capl̓a de epithymatibus: et ſunt nota ad litteram. ¶ De epithymatibꝰ ad indurādū alroſboth. Capl̓m. xiij. Es ꝯferentes in hoc ſunt embro ce ſtiptice ſubtiles ⁊ empl̓a que ſi milant̉ eis ſicut decoctio myrti ⁊ eius oleū ſi neceſſariū eſt oleum: ⁊ oleum alcane ⁊ epithyma cū aqua folioꝝ myrti ⁊ granaꝝ eius ⁊ decōctio arboris alcori: ⁊ decoctio radicis aldirdar: et decoctio foliorum eius eſt incarnatiua induratīa: ⁊ emplaſtrum factum ex mes proprie qn̄ ponuntur cum eo crocus ⁊ myrrha ⁊ cō ficitur cum vino odorifero eſt bonuꝫ val de: ⁊ diſtillatio ſpatularum palme eſt bo na iterum. ¶ De regimine equationis alroſooth. Capitulum. xiiij. A principio quidem ⁊ dum per manet recēs ſtiptica predicta. qm̄ ipſa aggregant ipſum ⁊ ſtringunt ipſum ⁊ minorant quantitateꝫ eius: poſt illud vero qn̄ ſuꝑfluit: et ꝓprie ꝓpe iun cturam eſt neceſſariū ſecare ab eo ⁊ frica re donec equetur. Et omnia iſta cum eo quod dictum eſt in eo. Am diximus in ca. ligamenti vit ¶ De medicinis leniētibꝰ duritiē iūcture. Capl̓m. xv. Portet vt embroces et incipias cum aqua calida: deinde admini ſtres deſuper emplaſtra et inun ctiones que fricando fiunt lenientes fa cta ex mucillaginibus gummis et adipi bus ⁊ oleis: ⁊ ſi ponatur in eis acetū forte erit magis ꝓfundatiua: ⁊ de illis quoruꝫ adminiſtratio ꝓpinquat eſt dactili ⁊ alle liati ⁊ oleum ſiſaminū: quoniā eſt empla ſtrum leue: ⁊ iterum mollitiuum de ker ua permiſceatur cum tanto butyro qͣꝫtuꝫ eſt ipſiꝰ medietas: ⁊ mellis qͣꝫtum eſt ip̄i quarta: ⁊ fortaſſe ſufficit ceratum de oleo lilij ſolum: ⁊ qn̄qꝫ adiuuat̉ cū oībꝰ lenificā tibꝰ p̄dictꝭ ī capl̓o ſephiros: ⁊ cū ſentꝭ alte ratōeꝫ ꝯpl̓onis ad frigꝰ: tūc adde ī eis ex caſtoreo ⁊ ſerapino ⁊ oppoponaco. Me dicamen bonum. Recipe fecem olei de lino et fecem olei ſiſamini et fenugrecuꝫ Tractatus.II. De cura fractionis 53 coctū in lacte ⁊ heil ad ipſum admīſtret̉ ⁊ iteꝝ radices altee et radices cūcumer aſinini ⁊ bdelliū ⁊ āmoniacū ⁊ oppopo nacū diſſoluant̉ cum aceto forti ⁊ liniant̉ ⁊ vnguentū eburneū eſt bonū. Medica men bonum. R. mucillaginē fenugreci ⁊ ſemīs lini ⁊ mucillagine cūcumeris aſi nini ⁊ ammoniacū ⁊ laudanū et yſopum humidā ⁊ oleuꝫ de lilio ⁊ adipem anatis ⁊ bdelliū lene ⁊ purū ⁊ medullā vituli re ſoluant̉ in oleo ⁊ fiat vnguentum. Aliud forte. R. olei veteris lib. ij. olei d̓ lilio lib. 5. ſtoracis liquide. lib. quarta cere citrine lib. 5. glutinis albotiꝫ. ꝯ. ij. euforbij. z. ij. medulle oſſiuꝫ cerui. z. iiij. fiat vnguētū. Unguentū bonuꝫ ad duritiē iuncturaꝝ quā acꝗſiuit reſtauratio: ammoniaci par tem vnam. bdellij iudaici partē vnaꝫ: lau dani partē mediā. olei de alcanna adipis anatis amboꝝ an̄. partis quartā: ſolue gū mas ⁊ aggregra omnia. Unguētū bonū ammoniaci. 3. vj. ⁊ cere citrine tantundē gūmi albotin bdellij ⁊ galbani omnium an̄. 3. viij. olei d̓ alcanna. z. iiij. terant̉ gū me cōtrite in aceto: deinde aggregentur in mortario inuncto cū oleo de lilio ⁊ ſil̓r ad ſpaſmū eaꝝ nodationē que accidit ſi cut glandula vbi eſt. Et iam diximꝰ eam in capl̓o ſuo: ⁊ adminiſtent̉ vnguēta que diximus nunc ⁊ adminiſtratio caſtorei ⁊ coſti ⁊ fimi columbini: et ſinapis empla ſtrando eſt vltima. Linitiuū bonuꝫ. ℟. fecis olei de lilio. z. j. ⁊ fecis olei ſeminis lini. 3. j. ⁊ ſtoracis liquide ⁊ galbani ⁊ ſe rapini ⁊ oppoponaci omniū an̄. 3. 5. bde lij ſeminis. ꝯ. j. adipis vrſi: aut galline: aut porci apud illum qui diligit illud ex ſapi entibus diuitum. fiat ex eis vnguentum ¶ De faciētibꝰ fortitudinē mollificatiōis. Capl̓m. xvj. Uſtentatio in curatione eius eſt ſuper ſtiptica ſubtilia ſicut ſauina ⁊ dactili imaturi ⁊ his ſimilia: aut ſuꝑ ſtiptica ſpiſſa: ⁊ quādoqꝫ miſcent̉ cū MPōitrᵐ can̄. ⁊ dic̄ ſic. ꝙ fortaſſe admiſtrat̉ ī īfantibꝰ qn̄ his ſicut crocus ⁊ cinamonū ⁊ myrrha: ⁊ enula eſt bona valde ⁊ ꝓprie quādo co quitur cum ea acorus ⁊ cinis vitis cū adi pe antiqua ⁊ cortices ſpatularuꝫ palme: et oīa que dicta ſunt indurādo alroſboth Capl̓m. xvij. ¶ De adminiſtratiōe aque cal̓e ⁊ olei. Cias ꝙ aqua calida ⁊ oleuꝫ nō cōueniūt apud reſtaurationē qm̄ ꝓhibent reſtaurationē: ſꝫ cōueniunt ante ip̄am: qm̄ am bo preparant reſtauratione ⁊ cōueniunt poſt ip̄am: qm̄ ipſa abſtergunt quod re manet ex apoſte mate ⁊ duritie ⁊ roſboth ⁊ puſtulas quas euenire fecerūt ligamē ta in neruis: quare fit motus cum eis nō facilis. Cū ergo adminiſtrant̉ aqua cali da ⁊ oleū ⁊ adipes ⁊ medulle ſuccurrunt illis nocumentis: inter illud vero aqua ⁊ oleū ſunt valde ꝓhibentia ab īcarnatiōe ¶ Pōit capl̓m d̓ admiſtratiōe aqͥ cal̓e ⁊ olei. ⁊ dīdit̉ ī ꝑtes tot quot ponit regulas in hͦ. ꝑtes patebūt exponēdo eas. Dicit ſic de pͥma ꝑte. ꝙ tu debes ſcire ꝙ aqͣ cal̓a ⁊ oleū nō ꝯueniūt apud reſtaurationē: qm̄ iſta ꝓhibēt reſtauratio nē: ⁊ pꝰ reſtaurationē ꝯueniūt iſta: qm̄ iſta abſtergūt illd̓ qd̓ remanet ex ap̄ate ⁊ duritie alroſboth. remouet puſtu las qͣs faciūt euenire ligamēta in neruis: ⁊ fit motꝰ cū eis difficilis: cū gͦ admiſtrat̉ aqͣ cal̓a ⁊ oleū: ⁊ adeps ⁊ medu le et hmōi. ſuccurrūt iſtis nocumētis.ſ. puſtulis accn̄tibꝰ in fractura. Et ſubdit ꝙ ītra totū hoc aqͣ ⁊ oleū ſūt valde ꝓhibentia incarnationē. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et fortaſſe adminiſtrant̉ in infantibꝰ ⁊ qui ſunt eis proximi nō in alijs cuꝫ em pl̓a exiccata ſunt ſuꝑ eos ⁊ faciūt eis do loreꝫ quare indigent: tunc et oleo inūgat̉ locus qui dolet: deinde ſuſtentetur et re ſtauret̉: apud quietem vero nō datur li cētia in hoc. Et medici qn̄qꝫ vtunt̉ ē bro ca ex aqͣ cal̓a cū ip̄i ſoluūt ligamētū pͥmū qͦrentes ex eo iuuamētū ⁊ eſt vt attrahāt ad ip̄ꝫ materiā. Et oꝫ vt ſit illa aqͣ talis vt cū cadit apud īfirmū ſit tēꝑata: calida.n. fortaſſe reſoluit ex corꝑe mundo ſupra il lud qd̓ attrahit ⁊ ꝓprie qn̄ ꝓlongat̉ tp̄s effuſiōis eiꝰ ⁊ attrahit ex corꝑe repleto ſu pra illd̓ qd̓ oꝫ et ꝓprie ſi abbreuiet̉ tempꝰ eiꝰ: īmo oꝫ vt ſit aqͣ cum cal̓itate ad eqͣli tatē tēdēs ⁊ ſit tp̄s effuſiōis eiꝰ ẜm qͣntita tem que videt̉ ex augmento membri et eius inflatione ⁊ nō effundant̉ cum inci pit detumeſcere. empl̓a ſunt exiccatiua vt vngant̉ aliqͦ oleo loca dolentia. De ide poſt hͦ ſuſtētet̉: ⁊ reſtauret̉. Sꝫ qn̄ mēbrū ē apd̓ ꝗe tē: tūc nō dat̉ licētia in hͦ.ſ. in admīſtratiōe olei. Et ſubdit ꝙ medici qn̄qꝫ vtunt̉ ēbroca ex aqͣ cal̓a qn̄ ſoluūt ligamē tu pͥmū q̄rentes ꝑialē admīſtrationē iuuamentū vt attra hāt ad mēbꝝ maͣꝫ: ⁊ iſta aqͣ oꝫ ꝙ ſit a talis vt cū cadit ſuꝑ ī De acci. que acci. ad frac. Fen .IIIII. firmū ſit tꝑata: qꝛ cal̓a fortaſſe reſoluit vltraqͣꝫ dēat ex cor pore mūdo qn̄ ꝓlōgat̉ ip̄s effuſiōis eiꝰ: ⁊ ex corꝑe repleto attrahit ad mēbꝝ vltraqꝫ oꝫ qͣꝫuis paucū ſit tp̄s effuſiōis aque: ⁊ ſic oꝫ vt cal̓itas aque ſit tēdēs ad eqͣlitatem. Et tp̄s effuſiōis eius ſit ẜm quātitatē que videt̉ de augmēto mē bro ⁊ īflatiōe eius. Et cum membrū incipit detumeſcere nō effundat̉ aqua. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et nos ꝗdē iam diximꝰ de iudicijs em̄ broce in capitulo diſlocatiōis illd̓ qd̓ oꝫ attēdere etiā hic: ⁊ magꝭ dilectū mihi qn̄ nō eſt illic dolor eſt vt nō appropinq̄t mē bro olcū neqꝫ aqua calida oīno niſi illud quod antecedit ip̄m in principio rei ad defenſionem. Et de illis que ponuntur ſuper iūcturas que inclurant̉ poſt reſtau rationē ſuper torſionem ⁊ attritionē ſunt dactili ⁊ alleliati emplaſtrando. ¶ Ponit 3ᵐ can̄. ⁊ dicit ſic. ꝙ nos diximus de iudicijs em broce in capl̓o diſlocatiōis illud qd̓ opꝫ attendere hic. Et ſubdit ꝙ magis dilectū ſibi eſt vt mēbro nō approximet neqꝫ oleū neqꝫ aqua cal̓a oīno. Et nō admīſtret̉ niſi illd̓ qd̓ antecedit ip̄m ad defenſionē. Et ſubdit ꝙ de illis que ponunt̉ ſuꝑ iuncturā que indurat̉: aut eſt attrita aut ꝯtor ſa ſunt dactili ⁊ alleliati.i. cutis illius animalis. ¶ De cibatione reſtaurati ⁊ potiōe. Capl̓m. xviij. Portet vt ſit cibꝰ eiꝰ ex eis que generāt ſanguinē ſpiſſum ⁊ nō ſpiſſum ſiccū: īmo ſpiſſuꝫ viſco ſum vt generet alroſboth tena cē fortē nō ſiccū dbilē lenē: ⁊ illa ſūt ſicut pedes ⁊ frumentū coctū cuꝫ multa aqua quouſqꝫ ſit ſicut puls et ventres et capita ⁊ cutis hedi ⁊ arietis decocta ⁊ ſil̓ia eis ⁊ vinuꝫ ſtipticum. Et ex illis que dantur in ſecunda menſa ſunt caſtanes et grana in quibus non eſt acuitas. Ponit capl̓m de cibatione reſtaurati: oꝫ ꝙ ſit ex eis que gn̄ant ſanguinē ſpiſſū: ⁊ nō ſiccū: īmo ſpiſſū viſcoſū: ⁊ dꝫ eſſe cibꝰ talis vt generet alroſboth tenacē ⁊ fortem nō ſic cū debilē lenē ⁊ ponit cibaria ⁊ ſūt nota. ¶ Dein̄ cū dicit. ¶ Et alienet omnia que ſubtiliāt ſangui ne ⁊ calefaciūt ip̄m ⁊ lōgant ip̄m a coagu lationē ſicut vinū ſubtile et res ꝯfortātes valde. Et ad ſūmū regime eiꝰ ſit īgroſſa tio niſi ſit illic ꝓhibes ex vulnere reꝗrē te ſubtiliationeꝫ cibi ẜm illud qd̓ eſt ſuꝑ ip̄m de magnitudine eius: aut ipſius par uitate ⁊ apd̓ timore doloris. Qui vero ſe curꝰ eſt ab illo dilatet̉ in cibo ⁊ potu. ¶ Ponit ſcd̓aꝫ regulā: ⁊ dicit ſic. ꝙ iſte reſtauratus dꝫ alle uiare om̄e cibariū qd̓ calet̉acit: ⁊ ſubtiliat ſanguinē ⁊ elō gat ſanguis coagulationē ſicut eſſet vinū ſubtile ⁊ res cō fortantes valde: ⁊ ad vltimū regimē iſtiꝰ reſtaurati ſit in groſſatio niſi ꝓhibeat vulnꝰ ingroſſationē: ⁊ niſi ſit ꝓhiſecurus ab hͦ.ſ. qꝛ nō times īgroſſare cibū dilatet̉ īfirmus in cibo ⁊ potū. ¶ Deinde cum dicit. Et qui amat defenſionē īcipiat cū regi mine ſubtiliāte: vt ſecuret̉ a malitia apa tis. Et illō eſt ſicut ſi oporteat iteꝝ vt fle botomet̉ ⁊ ſoluatur veter: ⁊ nō poſt dies paucos admīſtret illud quāuis ſit quādo qꝫ neceſſariū iterū vt dimittat hoc regi me qn̄ ſuꝑfluit roſboth in magnitudine ⁊ eſt nece ꝓhibere ip̄m. Moduꝫ cibarij ꝯuenientis ei quod adminiſtratur hora coagulationis. ¶ Ponit tertia regulā ⁊ dicit ſic ꝙ ille qui amat defenſio nem mēbri ⁊ īcipiat cuꝫ regimine ſubtiliāte quouſqꝫ ſecu ret̉ flomīa aūt ſol̓one vētris fiat. Deinde īgroſſet̉ cibꝰ niſi ꝓhibeat magnitudo alroſboth. ¶ Deinde cuꝫ dicit. ¶ Sumant̉ panis de ſimula ⁊ farina rizi ⁊ ſepum vacce pinguis ⁊ lac: ⁊ fiat ex eis cibariū ſimile frumēto cocto vt puls cuꝫ bonitate ſue conſuetudinis: medicia aūt eius quā ſumit ad reſtaurationē mumia eſt que eſt mirabilis. ¶ Ponit vnum modum cibarij conuenientis reſtaurato: ⁊ eſt notus ad litteram. ¶ De accn̄tibus que accidunt ad fracturam. Capl̓m xix. Uandoqꝫ accidit ex fractura diſruptio carnis que non con glutinatur. ꝙ ſi non incidatur putre fit et putrefacit illud qd̓ ſeꝗtur eaꝫ ex oſſe. qͣre ē nec̄ariū vt īcidat̉ ⁊ coquat̉: ⁊ qn̄qꝫ accidit fluxª ſanguinis: ⁊ eſt neceſſe vt ꝓhibeat̉: ⁊ qn̄qꝫ accidunt ꝯtuſſio ⁊ attritio fortis carni qͥ ſi nō curet̉ cū ſcalpellatiōe aūt cū medicis ꝓhibeti bus putrefactionē ꝑuenit ad eſtiomenū: quare o vt obſeruet̉ illd̓: et qn̄qꝫ accidit apa cal̓m ī quo ē timor: qͣre oꝫ vt regat̉ re gimīe ſuo: ⁊ qn̄qꝫ accidūt vl̓nera qͥ negēt vt curēt̉ cū eo cuiꝰ p̄terijt narratio. Et qn̄ qꝫ accidit alroſboth ſuꝑfluꝰ ī fractura cu ius qͣntitas nō ē necͣaria: qͣre oꝫ vt mīoret̉ nutrimētū ⁊ ꝓhibeat̉ eiꝰ gn̄atio cū ꝓhibi tiōe cibi ⁊ ſtrictura deſuꝑ ⁊ reliꝗs qͥ ſunt dcā. Et qn̄qꝫ accidit mollificaⁱ iūcturaꝝ ex extēſiōe Et qn̄qꝫ accidit vt currat vir ad medullā q̄ gn̄at̉ ī oſſe: qͥre nece eſt vt extrahat̉ os et diſcooꝑiat̉ via virꝰ ad ītꝰ ¶ Ponit accn̄tia ſequētia ad fracturā: ⁊ ſic dicit. ꝙ qn̄qꝫ ac cidit ꝓpter fracturā dirūptio carnis que caro nō conglu tinat̉: ⁊ ſi nō īcidat̉ putrefit: ⁊ putrefacit os: ⁊ qn̄qꝫ accidit I37 III De fractura cranei Tractatus ꝓpter fracturā fluxus ſanguīs: ⁊ ē neceſſe vt ꝓhibeat̉. Et qn̄qꝫ accidit ꝓpter fracturā ꝯtuſio ⁊ attritio fortis carni q̄ ſi nō curet̉ cū. ſcalpellatōe: ⁊ cū rebꝰ ꝓhibētibꝰ putrefactio neꝫ ꝑuenit ad mēbrū ad heſtiomenū. Et qn̄qꝫ ꝓpter fra cturā accidit ap̄a calidū ī quo ē timor: qͣre oꝫ vt regat̉ re gimine ſuo. Et qn̄qꝫ ꝓpter fracturā accidūt vulnera que egēt vt curent̉ cū eo cuiꝰ p̄terijt narratio. Et qn̄qꝫ ī fractu ra accidit alroſboth ſuꝑfluus: qͣre oꝑꝫ vt minoret̉ nutri mētū. Et ꝓhibeat̉ generatio alroſboth faciēdo ea que di cta ſūt. Et qn̄qꝫ ꝑꝑ fracturā accidit mollificatio iūcturarū qͣre oꝑꝫ vt curet̉. Et qn̄qꝫ accidit ꝑꝑ fracturā vt currat vi rus ad medullā qͣre neceſſe eſt vt diſcooperiat̉ os: ⁊ diſco operiatur viā ad virus. Cap̄. i. ¶ Tractatus tertius. De fractura cranei. Ultotiēs accidit vt findat̉ crane uꝫ ⁊ nō findat̉ cutis: īmo ap̄etur. ¶ Quia videmꝰ hoc capl̓m multe vtilitatis ⁊ multe neceſſitatis exiſte̓: tū ꝑꝑſuſpitiōes que ſūt in fractura talis mēbri: tū ꝑꝑ ignorātiā cōeꝫ medicoꝝ circa modū curationis eiꝰ. Et qꝛ etiā modus fracture ta lis mēbri ſicut ēt poſt Aui. ponet ⁊ oſtēdet nō ē ſimilis cu ratiōi aliaꝝ fracturaꝝ alioꝝ mēbroꝝ: non enī fit ꝑ repla ſmationē ⁊ reſtaurationē ſicut ſit ī alijs mēbris: ſed potiꝰ modus curatiōis eiꝰ vicinat̉ curatiōi magis vulneꝝ ⁊ vl cerū mēbroꝝ carnoſorū. Eſt enim cura fracture cranei ī medio earū cyrugiaꝝ q̄ ſūt ẜm carnē ⁊ eaꝝ q̄ ſunt ẜm oſſa ſicut dr̄ in ſexto liº Pauli ī cap. de fracturis q̄ accidūt oſ ſibꝰ cranei. Pro tāto ī hac fen. ꝗnta q̄ ē de reſtauratiōe ſo lum circa expōnē huiꝰ capl̓i viſum fuit nobis aliquātulū eſſe neceſſariū ītēdere: ſuꝑ alia capl̓a huiꝰ Fen expōneꝫ facere nō curātes. Dicimꝰ gͦ ꝙ cū Auicē. determinauit de mōcuratiōis fracture ī gnͣali non deſcēdēdo ad curatio nem alteriꝰ fracture ẜm aliqd̓ aliud mēbrū. In ꝑte iſta in cipit determinare ī ſpāli modos curatiōis fracture oſſiuꝫ cuiuſlibet mēbri. Incipit aūt ī hoc cap. de mō curationis fracture cōtingētis ī oſſe capitis qd̓ craneū dr̄ ꝓpter ea qꝛ caput ē ex mēbris exteriorībꝰ q̄ pͥmo occurrūt: vn̄ pͥmo in cipit determinare de mō curatiōis fracture cōtingētis in oſſe capitis. Circa hoc āt capl̓m. Aui. ſic ꝓcedit. In prima parte: qꝛ fractura q̄ accidit ī craneo aliqn̄ eſt occulta ad ſenſū ⁊ ambigit̉ de ipſa: oſtēdit neceſſitatē cognitiōis eiꝰ ⁊ modū etiā ẜm quē dꝫ cognoſci. in ſcd̓a ꝑte docet modū curatiōis eiꝰ. ſcd̓a ibi. Uulnerū āt capitis vſqꝫ ad termi nuꝫ almocati. pͥma ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes duas. ī pͥma ꝑte on̄dit neceſſitatē cognitiōis fracture q̄ cōtingit in craneo: ⁊ oſtē dit nocumēta ex ignorantia ipſiꝰ. in ſcd̓a ꝑte dat modū co gnitiōis eiꝰ qn̄.ſ. ē fiſſura occulta. ſcd̓a ibi. Illud vero in qͦ declarat̉ cuꝫ eſtimatiōe. pͥma pars diuidit̉ in tres. In pri ma ꝑte docet ẜm quē modū ē poſſibile ꝙ fractura in cra neo aliqn̄ occultatur ſenſui. in ſcd̓a ꝑte on̄dit nocumenta que cōtingūt ex eiꝰ ignorātia ꝓpter quā negligit̉ modus curatiōis eiꝰ. in tertia ꝑte ex dictis īnuit neceſſitatē modi cognitiōis eiꝰ qn̄ ſenſui occultat̉. ſcd̓a ibi. Cū gͦ occupatio fit. tertia ibi. Et ꝓpterea vt ꝯſideret̉. In prima parte vult dice̓ ꝙ multotiēs ꝯtingit vt findat̉ cranaū.i. os capitꝭ ſup. ex aliqͣ cā pͥmitiua: ⁊ tn̄ non findat̉ cutis: ſed ap̄at̉.i. tume ſcit caro ⁊ cutis q̄ ē ſupra craneū in quo accidit fiſſura: et tūc qn̄ ſic cōtingit fractura q̄ ē in craneo nō ē māifeſtaⁱ ad ſenſum propter cooperationeꝫ carnis ⁊ cutis. 4c quō ē hoc pol̓e.ſ. vt fin Sed aliquis Dico. aat os ⁊ nō cutis neqꝫ caro q̄ ſūt ſuꝑ ipſū: cū tn̄ os capitis ſit duriꝰ carne ⁊ cute: res āt dura difficiliꝰ vr̄ pati qͣꝫ mollis. ¶ Dd̓m ē ꝙ hoc ē pol̓e accidere ⁊ accidit vt ſepe vr̄ ad ſenſū: ſed illd̓ ꝗdem nō accidit a re p̄mitiua ledēte pīciſionē: qm̄ ex tali re ob uiāte pͥmo neceſſariū eēt īcidere carnē ⁊ cutē qͣꝫ oc: ſꝫ hoc accidit multotiēs a cā pͥmitiua q̄ ledit ꝑ cōtuſionē ⁊ ꝯquaſ ſationē: ex obuiatiōe.n. taliū reꝝ multotiēs accidit ꝙ frā git̉ craneū manifeſte: non tn̄ caro neqꝫ cutis: ⁊ iō qꝛ tales res ſoluūt cōtinuū cōqͣſſando ꝑ plicationē: res igit̉ dura q̄ plicari nō pōt fine fractiōe ⁊ diſrūptiōe ꝑtiū frangit̉ ex obuiatiōe talis rei: ſꝫ res mollis q̄ plicari pōt ⁊ cedere ſi ne diſruptiōe ꝑtiū nō ē neceſſe vt frangat̉ ſicut ēt ad ſenſū in rebꝰ exterioribꝰ apparet: videmꝰ enī ꝙ res dure vt li gna ſicca ꝑ plicatione frāgūtur. res āt molliores non: qꝛ igit̉ craneū ē mēbrū hn̄s duriciē: caro aūt ⁊ cutis mollia ſūt: hīc ē ꝙ ex obuiatiōē rei cōtūdētis ⁊ ꝯqͣſſantis accidit multotiēs craneū frāgi: nō aūt carnē ⁊ cute p̄cipue maxi me hoc cōtīgit qn̄ craneū ē duriꝰ ſicut ē ī corꝑibꝰ iuuenū in pueris.n. ꝓpter molliciē oſſiū ſicut apparet ad ſenſuꝫ accidit multotiēs a re cōtūdēte ꝙ os nō frāgit̉: ſꝫ īteriꝰ pli cat̉ ſicut accidit ī cute ⁊ carne: qͣꝫqͣꝫ tn̄ ex re cōtūdente tali ſic obuiēte nō accidit findi carnē ⁊ cutē: ſꝫ findi craneū tn̄ qꝛ ex ipſa cōtīgit multa paſſio ī carne cū cute ad quā ſeꝗ tur vehemēs dolor ꝗ ē cā attractiōis hūoꝝ ad locū ⁊cͣ. Id circo dixit Aui. ꝙ lꝫ nō findat̉ cutis: ſꝫ craneū: multotiēs tn̄ ap̄atio fit ī carne ⁊ cute q̄ craneū circūdāt. ¶ Si igit̉ di cas ꝙ res dura difficiliꝰ patit̉ qͣꝫ mollis. Dd̓m ꝙ veꝝ ē lo q̄ndo de paſſiōe abſolute: tn̄ loq̄ndo de talimo paſſionis nō oꝫ. Eſt. enī aliꝗs modus paſſiōis in quo magis patit̉ res dura qͣꝫ mollis: vnde qn̄ craneū frāgit̉: ſic ꝙ cutiꝫ ⁊ ca ro ēt patit̉ ab illa re obuiāte: caro ⁊ cutis citius recipit le ſionē qͣꝫ os: nō tn̄ opꝫ ꝙ ab ipſa recipiat eandem leſioneꝫ quam recipit os. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cum ergo occupatio ſit ī curatiōe apa tis ⁊ n̄ ꝑuenit̉ ad plagam fortaſſe accidit vt putre fiat os deſubtus. ¶ In iſta parte on̄dit nocumēta q̄ pn̄t cōtingere ex ignorā tia talis fracture: ⁊ duo facit. pͥmo on̄dit nocumētū qd̓ ac cidit ex ignorātia fracture abſolute ꝓpter quā negligit̉ modus curatiōis eiꝰ. ſcd̓o on̄dit aliud nocumentū cōtin gere ex ignorātia ẜm ſui totalitatē ⁊ ẜm oēs ſui ꝑtes ſcd̓a ibi. Et vt curet̉ fractura oportebit. In pͥma ꝑte on̄dit Ga lie. ꝙ qn̄ medicus occupat̉ in curatiōe apatis qd̓ ſit ī car ne ⁊ cute.ſ. ponendo mollitiua ⁊ reſolutiua ſicut ponitur in apatibus q̄ cōſequūt̉ cōtuſionē carnis ⁊ cutis ⁊ nō per uenitur ad plagā.i: nō ꝑuenit medicus ad ſciſſurā oſſis cū detectiōe ipſiº qͣſi ignorās ꝙ os ſit fractū: vn̄ non intēdit ad curationē fracture oſſis cū detectiōe eiꝰ vt poſt appa rebit: fortaſſe accidit vt putrefiatos deſubitᵈ.i. fortaſſe ac cidit vt fiat putre factio ſub oſſe: accidit ꝗdeꝫ putre factio ſub oſſe: qꝛ ſciſſura facta a re cōtundēte. pͥmo ꝗdē vtpluri muꝫ accidit ꝙ ſub oſſe accidit difruptio: aliquaꝝ venaꝝ ex ꝗbus hūiditas egredit̉ remanēs ſub oſſe ⁊ putrefit. 2º etiā hūiditas ⁊ virꝰ q̄ ſunt ſupra os ꝑ ap̄ationē ⁊ cōtuſio neꝫ factā in carne ⁊ cute defluūt ꝑ fiſſurā ad locū ꝗ ē ſub oſſe: puta ad pāniculū ꝗ īmediate eſt ſub oſſe. tertio etiaꝫ humiditas ipſa q̄ ex fiſſura ipſa reſudat ex ꝑtibꝰ oſſis et ꝑuenit etiā ad ipſū ex alijs ꝑtibus ꝓpter dolorem ꝗ attra hit retinere īter ꝑtes oſſis ⁊ fiſſuras fixas ẜm aliꝗd ⁊ ẜm aliꝗd etiā defluit ad locū ꝗ eſt ſub oſſe: hec aūt huiditas ⁊ virulētia cū non mūdificat̉ per fiſſurā oſſis: eo ꝙ nō ē de tecta vel apta: vn̄ mūdificari nō pōt: ⁊ ēt qꝛ medicus non ītēdit ad eiꝰ mūdificationē: ſꝫ occupat̉ ſoluꝫ in curatione aptis cutis ⁊ carnis ⁊ oſſis: retinet̉ aūt oē humidū retētū in aliquo loco extra naturā: ⁊ p̄cipue cū reſpiratiōe pͥuat̉ putre fit ſicut apparet. tertio vel ſcd̓o de febribꝰ: ꝓpter pu trefactionē talis hūiditatis q̄ detinetur ſub oſſe: ⁊ ēt inter partes oſſis fixas accidit cū nō ꝑuenit̉ ad detectiōeꝫ fiſſu re ꝙ os putreſit de ſubtꝰ: qꝛ.ſ. ex ſub̓a oſſis putreſit ⁊ etiā ſub oſſe fit putrefactio ſuꝑ pāniculū ꝗdr̄ dura mater qui eſt īmediate ſub oſſe. ¶ Nota aūt ꝙ Aui. dicit fortaſſe aut ex mō loquēdi quē ſeruāt auctores multotiēs: nā modus eoꝝ eſt multotiēs vt vtant̉ hoc v̓bo fortaſſe in mō affirma tiōis ipſoꝝ de re aliqͣ. Aut dixit fortaſſe: qꝛ illd̓ vt ī pluri bus accidit: qꝛ tn̄ nō eſt īpol̓e ꝗn ſine īciſione cutis ⁊ car Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auic̄. Fen .IIIII. De Fractura cranei nis nō accidat putrefactio de qͣ fcā eſt mētio: hoc āt ē poſ ſibile.ſ. dato ꝙ nō ꝑueniat̉ ad fiſſurā cū inciſiōe carnis ē cutis: ꝙ tn̄ nō fiat putrefactio dicta altero duoꝝ modorū aūt qꝛ fiſſura accn̄s oſſi ē ꝑua ꝓpter cuiꝰ ꝑuitate accidit vt in ipſa nō aggreget̉ hūiditas ꝗ putrefiat: ſed ſolidat̉ cum regenerat̉ pͥorus factꝰ a natura: vn̄ ibi ſufficit ſola medi catio aꝑatis facti ī carne ⁊ cute: ⁊ precipue hoc accidit qn̄ corpꝰ in quo hoc accidit ē bonoꝝ chimoꝝ ⁊ nō ſuꝑfluorū nec in qͣꝫto nec ī qͣli. In fiſſura autē magna aūt ꝓfunda il lud nō eēt pol̓e. hoc aūt eſt pol̓e fi cū medicamine apatis facti in carne ⁊ cute accideret ꝙ fieret putrefactio in oſſe tūc enī facta detectiōe carnis ⁊ cutis apparebit fiſſura fcā in oſſe: vn̄ ⁊ tūc medicꝰ ītēdit ad curationē fracture oſſis: ⁊ ēt hūiditas poterit exteriꝰ exalare: ꝓpter qd̓ illa accidē tia de quibus loquit̉ ſtatim: poſtea nō contingeret anteqͣꝫ medicus intēdat ad curationē fracture. ¶ Et accidūt ante ſanioſitatē aūt pꝰ ipſaꝫ egritudines male ex febribꝰ ⁊ tremore et deſtructiōe ratiōis ⁊ alijs: quare ē neceſ ſariū vt findat̉ ⁊ multotiēs ꝗdem ſigni fi cat locū īfirmꝰ ipſe ⁊ ꝙ tangit ipſuꝫ omni hora: ⁊ hoc ꝓprie: ⁊ tūc ꝗdem ē neceſſari um vt redeat vulnus ad diſpōneꝫ ſuam. ¶ Nūc docet qͣle nocumētū in generali cōtigeret ex igno rātia fracture occulte ꝓpter quā negligit̉ curatio eiꝰ: ꝗa ſcꝫ accidit inde putrefactio ſub oſſe. Docet ēt qualia acci dētia in ſpāli cōtingūt. que accidētia ſequūt̉ putrefactio nem factā ſub oſſe dicēs. Et accidūt ante ſanioſitatē.i. an te talē putrefactionē: aut poſt ipſā egritudines male ⁊ ce tera accn̄tia peſſima ⁊ mortalia ſicut feb. ⁊ deſtructio rō nis et tremor. Febris accit ꝓpterea qꝛ illa putrefactio fit ī mēbro nobili ſicut ſuꝑ pāniculū tegentē cerebrū ꝗ cōicat cū corde: ad putre factionē aūt in mēbro nobili cōicāte cū corde cōſeꝗt̉ febris ⁊cͣ. Accidit aūt tremor ⁊ d̓ſtructio rō nis ꝓpter nocumētū qd̓ ꝑuenit ad cerebrū ex putrefactio ne q̄ fit aut facta ē ſuꝑ pāniculū tegētē cerebrū: ⁊ ꝓpter ſi milē rōnē accidūt aliqn̄ accn̄tia mala ⁊ peſſima de ꝗbus fiet mētio infra ſic ut ſcotomia ap̄a ⁊ ſil̓ia accn̄tia. Et qn̄qꝫ ēt ꝓpter paſſionē fcām ad ſtōm accidit vomitꝰ colere. qꝛ ſupple vt ꝓhibeat̉ aduētꝰ iſtoꝝ accn̄tiū ē nec̄iū vt findat caro ⁊ cutis ⁊ detegat̉ fractura oſſis vt poſſit fieri curatio fracture oſſis ẜm modū de quo fiet mētio. Et ſubdit Aui. Et multotiēs ꝗdē ſignificat: qͣſi vult dicere Aui. ꝙ nō ſo lum ſignificat̉ ꝙ ſit vel fiet putrefactio ī oſſe qn̄ negligat̉ curatio fracture ex accn̄tibꝰ q̄ cōſequūt̉ in ꝓceſſu de qui bus fcā ē mētio. Ueꝝēt multotiēs ſignificat̉ fractura oſſiꝫ ex īdicio patiētis: qm̄ tāgit ip̄ꝫ qͣre oī hora dicet hͦ doleo hͨ ſentio leſionē: ⁊ iſta ē vna ex ſignificatiōibꝰ ꝓprijs curatio nis fracture oſſis capitis. Un̄ qͣꝫuis medicꝰ cur et ap̄a ſcm̄ in carne ⁊ cute: tn̄ nō ceſſat leſio. remanere ꝓpter fractu ram q̄ remanet: ⁊ tūc necͣiū ē vt nō valeat curatio ap̄atis qd̓ ē ī carne ⁊ cute vt redeat vulnꝰ ad diſpoſitiōeꝫ ſuaꝫ.i. vt vulnꝰ redeat ad diſpoſitionē in qua dꝫ ad hoc vt cure tur fractura oſſis. Et iſta ꝗdē diſpō ē vt.ſ. īcidat̉ caro ⁊ cu tis ad hoc vt fractura ſit detecta ⁊ manifeſta ⁊ poſtmodū dꝫ curari fractura ẜm modū ꝗ poſt dicet̉. Et ex hͦ Aui. nō vult hr̄e niſi ꝙ nō ſufficit qn̄ ē fractura ī oſſe: occupari in curatiōe apatis carnis ⁊ cutis exterioris: īmo oꝫ ꝓcedere ad fracturā. Si gͦ ignorat̉ fractura ⁊ fiat occupatio ī cura tiōe illiꝰ tūc nō fiet curatio īmo accidet error. Et ꝓpterea vt īferiꝰ ip̄e īfert ē necͣiū p̄cognoſce̓ qn̄ fractura nō ē dete cta ẜꝫ mōꝫ ꝗ cognoſcit̉ ex oſſis fractura. Et iſtd̓ vult Aui. hr̄e ex iſtis v̓bis q̄ dicit. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et vt curet̉ fractura oportebit vt finda tur a cute cū quātitate qua nō retineat̉ in ea virꝰ ī hoc neqꝫ aliō oꝫ.n. vt nō retinea tur virꝰ niſi fueris ſecurꝰ de additiōe ap̄a tis ⁊ īueneris ap̄a ruptū ⁊ apꝑeat fractu ra vna. Qn̄qꝫ.n. accidit īde error magnꝰ putat̉.n. ꝙ nō ſit fractura niſi illa. ¶ In ꝑte iſta on̄dit Aui. errorē ꝗ accidit ex ignorantia fra cture abſolute ꝓpter occultationē eiꝰ qꝛ fiſſura aliqn̄ nō accidit ī carne ⁊ cute: ⁊ tūc frāgit̉ craneū. Nūc on̄dit erro reꝫ ꝗ accidit aliqn̄ nō ex ignorātia fracture oīo: ſꝫ ex igno rātia fracture ẜm ſui totū. Nā aliqn̄ ē ꝙ fractura ſolū ap paret ad ſenſuꝫ ẜm aliqͣꝫ ſui ꝑtē: qꝛ in carne ⁊ cute ē fcā ali qua īciſio etiā fiſſure: vn̄ fracture ī oſſe ē apparēs ẜm ali quā ſui partē ⁊c̄. Medicus putat ꝙ ſufficiat fiſſura illa q̄ ē in carne ⁊ cute: ꝓpterea qꝛ putat ꝙ nō ſit ampliꝰ fiſſura in oſſe niſi illa q̄ apparet ad ſenſū. nūc āt ī hͦ aliqn̄ accidit error magis: ꝓpterea qꝛ fiſſura nō ē ſolū ī illa ꝑte cranei q̄ apparet ad ſenſū: īmo ē ſatiꝫ maior celata ſub cute ⁊ car ne. Si gͦ medicꝰ nō ampliatorificiū ita vt detegat̉ fractu ra ſufficiēter errabit: ꝓpter eaᵇ qꝛ nō ꝑfecte poterit virꝰ et ſordes mūdificari: vn̄ retinebit̉ ⁊ defluet īteriꝰ ſub oſſe et accidet putrefactio ī oſſe ⁊ ſuꝑ pāniculū tegētē cerebrum ⁊ ſic iſte error differt apriore: nā pͥor error ꝯtīgit ab igno rātia fracture: ꝓpterea qꝛ nullo mō apparet ad ſenſū cuꝫ nō ſit ſciſſa cutis neqꝫ caro: ſꝫ iſte error nō accidit: qꝛ nul lo mō fractura apparet: nec qꝛ caro ⁊ cutis nō ſit ſciſſa: ſꝫ accidit qꝛ fiſſura fcā ī carne ⁊ cute nō ē ſufficiēs ita vt ſuf ficiēter ſit detecta fractura. putat.n. multotiēꝫ medicꝰ ꝙ n̄ ſit ibi fractura āplior niſi qͥ apparet: ⁊ ſic putat ſufficere illā fiſſurā: cū tn̄ v̓o nō ſufficiat ꝓpter cām dictā: ſꝫ oꝫ am pliꝰ detegere ne ī carne remaneat aliꝗd virꝰ vel ſordicier hͦ gͦ p̄miſſo ē facile ītelligere qd̓ Aui. dicit īcipiēs pͥº on̄de̓ cāꝫ ꝑꝑ quā ad curatione fracture oꝫ ip̄ꝫ d̓tegi a carne ⁊ cu te: ⁊ ex hͦ on̄dit poſtea errorē ꝗ aliqn̄ circa hͦ cōtingit. Di cit gͦ ⁊ vt fractura curet̉ oꝫ vt findat̉ a cute ⁊cͣ. Qꝛ vult di cere Aui. ꝙ ſi dꝫ curari fractura oꝫ vt findat̉ cutis ⁊ caro ⁊ detegat̉ ꝑſcē ī tāta quātitate vt libere poſſit virꝰ ⁊ ſordi cies ad extra ꝓflue̓ ⁊ nō retineri ī ip̄a: ⁊ reddit cāꝫ iſtiꝰ cū dicit: oꝫ.n. vt nō retineat̉ virꝰ: ⁊ hͦ iō qꝛ retētio virꝰ ē cā vt virꝰ penetret ⁊ defluat ad īferiora: h̓ at ē cā putrefactiōis oſſis ⁊ paniculoꝝ cerebri ⁊ alioꝝ maloꝝ accn̄tiū de ꝗbus pͥus facta ē mētio ⁊ de ꝗbꝰ ēt fiet mētio. Subdit poſtea: ni ſi fueris ſecurꝰ de additiōe ap̄atis ⁊ īueneris apa ruptuꝫ ⁊ apꝑeat fractura vna. ¶ Circa quā ꝑtē ītellige ꝙ iſte ex ceptio nō refert̉ ad illd̓ qd̓ mō dixit: opꝫ.n. vt nō retineat̉ virꝰ: qm̄ ī nullo vulne̓ oꝫ virꝰ retine̓: ſꝫ ī qͦlꝫ oꝫ vt extra de fluat ⁊ mūdificet̉: ſꝫ refert̉ ad illd̓ qd̓ pͥº dixit. Et vt curet̉ fractura oꝫ vt findat̉ a carne ⁊ cute ⁊c̄. nō vult.n. dice̓ ꝑ hͦ qd̓ ſubdit niſi on̄dere ī ꝗbꝰ caſibꝰ excipit̉ ꝙ.ſ. ī eis ad cu ratiōeꝫ fracture nō ē necͣiuꝫ īciſionē facere ī cute ⁊ carne Et duos vr̄ pone̓ caſus ī ꝗbꝰ nō ē necͣiū īciſionē face̓ ī cu te ⁊ carne. pͥmū caſū tāgit eū dicit niſi ueriꝫ ſecurꝰ de ad ditiōe apatis. 2ᵐ caſū tāgit cū dic̄. Et ſi īuenerꝭ ap̄a rupti ⁊cͣ. Primꝰ gͦ caſus quē vult tāgere. Aui: ē ꝙ dꝫ fieri īciſio cutis ⁊ carnis ī fractura cranei niſi fueris ſecurꝰ de addi tiōe ap̄atis.i. niſi fueris ſecurꝰ ꝙ ap̄a nō oriat̉ nec eueniat vel ī pānicul̓ cerebri vel ī ip̄o cerebro: ⁊ ꝑ hͦ ītelligit ēt de qͦlꝫ accn̄te malo: qͣre ꝑ hͦ vult dice̓ Aui. ꝙ ſi tu fueris ſecū rus ꝙ nō accidat aliqd̓ accn̄s malū: tūc pōt abſqꝫ īciſione carnis ⁊ cutisᶠ ꝑtrāſire ī curatiōe fracture. ¶ Sꝫ mō aliꝗs q̄ret ⁊ qn̄ cōtīgit ꝙ abſqꝫ īciſiōe cutis ⁊ carnis ſit pol̓e cu rare fracturā abſqꝫ aduētu alicuiꝰ accn̄tis mali. ¶ Dd̓m eſt ꝙ hͦ ē pol̓e altero duoꝝ modoꝝ: aut.n. hoc ē pol̓e: ꝗa iſſura ſcā ī craneo ſic ē parua ꝙ in ea nō timet̉ de aggre gatiōe hūiditatis īter ꝑtes oſſis ⁊ penetratiōe ipſiꝰ ad me dullā ſic ut ſupra dcm̄. ē. Aut hͦ ē pol̓e ex mō curatiōis ⁊ di ſpōnis fracture oſſis ⁊ ex diſpōne vlceris vel vulneris.ſ I38 III De diſſo. ⁊ fract. cranei Tractatus ex diſpoſitiōe v̓tutis: qn̄.n. illa cōcordāt: puta ꝙ corpus eſt bonoꝝ chimoꝝ ⁊ nō ſuꝑfluoꝝ: ⁊ ꝙ fractura oſſis non eſt magna neqꝫ multi nūeri ⁊ ꝙ ēt fractura oſſis aliqͣꝫ p̄t hr̄e reſpirationē ad exteriꝰ: ⁊ vtꝰ expulſiua ī oſſe eſt ſatis potēs ſuꝑflua ad exteriꝰ expellere ⁊ cū hͦ medicamīa edu cētia hūiditatē ad extra approximēt̉: tūc pol̓e ē ꝙ abſqꝫ īciſiōe fcā i carne ⁊ cute ⁊ abſqꝫ alia d̓tectione oſſis cur et̄ fractura: ⁊ ꝑ hūc modū cōtīgit aliqn̄ ꝙ iſti exꝑimētatoreꝫ curāt vulnera capitis ī ꝗbꝰ fractura cranei exiſtit abſqꝫ ī ciſiōe carnis ⁊ cutis ⁊ abſqꝫ detectiōe ⁊ eleuatiōe oſſis: et qꝛ aliqn̄ curat̉: ꝑꝑ qd̓ accidūt aliqn̄ illa q̄ dcā ſūt cōcurre̓ ⁊ ſꝑ credūt poſſe curare. Sꝫ qꝛ oīa illa cōcurrūt raro hīc eſt ꝙ n̄ ſꝑ cū illo mō curatiōis curāt: īmo multotiēs egro īterficiūt: de hͦ āt videbit̉ magis ī ꝓceſſu. ¶ Scd̓us āt ca ſus quē Aui. vult tange̓ ī qͦ nō ē neciū face̓ inciſionem car nis ⁊ cutis ē qn̄ ap̄a fcm̄ ī carne ⁊ cute ē eruptū: ita ꝙ ſic ē diſcooꝑta caro ⁊ cutꝭ ꝙ apparꝫ tota fractura: tūc ē ſic d̓te ctū os ꝙ nō ē necͣiū īciſionē facere carnis ⁊ cutis. Dico āt ſi appar et tota fractura: qꝛ ī hͦ caſu aliqn̄ accidit error: nā multotiēs apparet fractura aliqͣ ī oſſe ⁊ ē diſcoꝑta ⁊ puta tur ꝙ nō ſit āplior fractura ī oſſe: cū tn̄ aliqn̄ ēt ſit alia fra ctura latēs ſub cute ī alia ꝑte oſſis q̄ ſi nō diſcoꝑiret̉ fierēt nocumēta q̄ dcā ſūt. Nullū.n. ē īcōueniēs nec ipol̓e ꝙ ex aliqͣ re cōtūdēte capiti obuiāte fiāt multe fracture ī diuer ſis ꝑtibꝰ oſſis: quaꝝ vna ſit diſcoopta: alia vero occl̓ta ſub cute: ⁊ tūc ſi n̄ diſcooꝑiat̉ vſqꝫ ad illa aggregabit̉ virus ī ter ꝑtes oſſis ⁊ deſcēdet īferiꝰ ſuꝑ pāniculū ⁊ aggregabit nocumēta de ꝗbꝰ ẜmo hītus ē. Et hͦ eſt qd̓ vult dice̓ Auic̄. cū dicit. Et īueneris ap̄a ruptū: ⁊ appareat fractura vna qn̄qꝫ.n. accidit mihi error magnꝰ: putat̉.n. ꝙ nō ſit fractu ra niſi illa. Ex iſto āt vltimo verbo qd̓ dicit hic Aui. ꝗdaꝫ accipiūt ⁊ credūt ꝙ pol̓e ſit ꝙ ex aliqͣ re cōtūdēie obuiā te capiti ex ꝑte anteriori frāgēte craneū īde frāgat crane um ex ꝑte poſteriori: ⁊ ꝑ hūc modū dicūt ꝙ ml̓totiēs mo rit̉ eger: ēt dato ꝙ ſanet̉ ex fractura apparēte. Nā dicunt ꝙ fractura ē fcā ex ꝑte alia: q̄ latet ēt: qꝛ non curat̉ ⁊ diſco oꝑit̉ mortē iducit. Et ad hͦ cōfirmādū dicūt ſil̓e eē in cra neo cerebri ſicut ē in vaſis vitr eis: qꝛ videmꝰ ꝙ vas vitre um frangit̉ ī oppoſita ꝑte ꝑti q̄ cōtūdit̉ vel obuiat rei con tūdēti. Sed illd̓ qd̓ dicūt nō ē credibile neqꝫ illd̓ vult dice re Aui. Nō enī Aui. vult ꝑ hͦ ꝙ fractura poſſit euenire in ꝑte q̄ rei ꝯtūdēti obuiat: ſꝫ vult dicere ꝙ ē pol̓e ab re vna ꝯtūdēte fieri fracturā in pluribꝰ locis oſſis: qͣre vna p̄t eē cooꝑta: alia vero nō: lꝫ tn̄ n̄ ſit diſcoopta apparēt aliqua ſi gna q̄ nobis on̄dūt eē fracturā in oſſe. Quia qn̄ tāgit̉ cuꝫ tēta interiꝰ iuxta os circūcirca cutis ⁊ caro nō adherent firmiter oſſi in ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ: īmo ſeꝑata caro reperit̉ ab oſſe: ⁊ ēt circa cutē apꝑet manifeſte cōtuſio ꝓcedere ad ꝑteꝫ maiorē qͣꝫ ſit illa q̄ ſic ē diſcooꝑta: vn̄ lꝫ fractura n̄ ſit diſcooꝑta tn̄ res ꝯiūdēs leſionē fecit ī oſſe ⁊ cute ⁊ carne q̄ ſupponit̉ illi oſſi neqꝫ fractura accidit ī ꝑte q̄ cōtuſionem nō recipit: ⁊ illd̓ nō eſt īcredibile. Paulus.n. in ſuo. 6. liº de fractura cranei hāc opinionē maxime īprobat: dic̄ em̄ ad lr̄aꝫ talia v̓ba. Quida aūt his dn̄ijs ⁊ aplachima adie cerūt qd̓ ē ẜm eos ſciſſio cranei.i. caluarie ẜm oppoſitas eis q̄ plagant̉ fiēs ꝑtibꝰ. Ecce ꝙ in his v̓bis narrat opīo nem p̄dictā. Subdit aūt poſtea. Hi aūt poſtea. Hi āt er rant nec ſic ē vt in vaſis vitreis ꝗbuſdā vt ipſi aiūt: ⁊ hoc fit: nā illa ꝗdc̄: ꝓpter ea ꝙ ipſa vacua ſūt hͦ patiūt̉. Craneū āt.i. caluaria plenū ē ⁊ aliter. orte cū alijs pl̓ibꝰ ꝑtibꝰ capi tis plagatis nimis. Ecce ꝙ hͨ māifeſte īprobat p̄dcāꝫ opi nionē on̄dēs nō eē ſil̓e hͦ ⁊ ī vaſis vitr eis ꝑꝑ triplice cām vna cā ē: qꝛ illud accidit eis qn̄ ſūt vacua aliqͦ corꝑe gͦ ſo ⁊ ſolū ſūt plena aere. Craneū aūt plenū ē cerebro. C cā ē: qꝛ vaſa illa magis ſūt ſciſſibilia: qꝛ nō ſunt ſic fortia: craneū āt ē forte ⁊ duꝝ. ¶ Tertia cā: qꝛ vaſa illa ſūt conti nua ī ꝑtibꝰ ita vt paſſio agiliter ab vna ꝑte ꝑꝑ cōtinuitatē ad alterā ꝑtē ꝑuenit. Craneū āt ē multis ꝑtibꝰ oſſis cōten tiuū ⁊ cōſtrictiuū: ſicut.n. in anathomia apꝑꝫ: craneū ex multis ꝑtibꝰ cōponit̉ īter qͣs ſūt ml̓te cōmiſſure ⁊ non eſt vnū os cōtinuū: gͦ ꝑꝑ tria hec nō accidi illud ī craneo ſi cut illud accidit ī vaſis vitreis ⁊cͣ. Subdit āt poſtea cām. ꝑꝑ quā hec deceptio aliqn̄ cōtigit dicēs. Uel ſi nō huiꝰ vt ſoluat̉ cōtinuitas cutis fiē̓s cranei.i. caluarie regīa: poſtea vero ab apoſtaſi.i. abſens fit ẜm eā ⁊ euaporatiuā appa rēs viſū ē eis ẜm oppoſitū ſcm̄ eē plage: qͣſi vult dice̓. quia aliqn̄ ab aliqͣ re ꝯtudēte nec̄e ē vt findat̉ craneū ī duabuꝫ ꝑtibꝰ: ⁊ ī vna ꝑte detegit̉ craneū. ī alia vero nō: qꝛ nō fin dit̉ cutis: vn̄ ī pͥnº nō vr̄ ibi fractura eē: ſꝫ ibi eē facta leſio poſtmodū vero: qꝛ in ꝓceſſu detegit̉: tūc idcirco credunt ꝙ ex ꝑcuſſiōe facta ſolū ī vna ꝑte poſſit os cranei frangi ī oppoſita parte: ſed decipiūtur vi ē dcm̄: qꝛ ab illa cā cōtū dēte ſicut facta fuit cōtuſio in parte vna ita facta fuit ī par te oppoſita: lꝫ ibi nō apparuerit detectio oſſis in prīcipio ſicut etiā in alia parte. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et propter hoc oꝫ vt conſideret̉ diſpo ſitio fracture cōſideratione bona. ¶ In ꝑte iſta ex dictis īfert veritatē mōi cognitiōis fractu re qn̄ ſenſui occl̓tat̉: qꝛ.n. ex ignorātia eiꝰ ꝑꝑ quā negligit̉ modus curatiōis eiꝰ cōſequunt̉ manifeſta nocumēta hīc eſt ꝙ oꝑꝫ vt cōſideret̉ diſpoſitio fracture conſideratione bona: vt dicit Aui. ¶ Tunc ſeꝗtur illa pars. ¶ Illud vero in quo declinat̉ cum exiſti matiōe de rectificatione eſt vt cōſideret̉ cauſa fracture ⁊ vltimatio virtutis rei frā gentis in grauitate ſua aut in ſua magni tudine aut in ſua forcitudine vt per illud ſciatur vltimatio q̄ oꝑꝫ eē ex fractura. ¶ In ꝑte iſta on̄dit modū ẜm que deuenimꝰ ī cognitiōem fracture oſſis qn̄ ipſa nō ē ſenſui māifeſta: ſꝫ occulta ꝓpte rea qꝛ aut nō ē ſciſſa cutis aut ē ſciſfura modica ⁊ ſtricta: ⁊ duo facit. Primo pōit ſignificatiōes qͥſdā q̄ ſumunt̉ ex ꝗbuſdā q̄ antecedūt modu oꝑatiōis naͣe. ſcd̓o on̄dit quan daꝫ ſignificationē q̄ ſumit̉ ex mō operatiōis naͣe q̄ ſigniſi catio dꝫ eē ꝯn̄s pͥores. ſcd̓a ibi. Et ī hmōi ꝗdē diſpōnibus ē necͣiū īcidere cutē ⁊ē̄. pͥma ī tres ẜm ꝙ tria pōit ſigna ſi gnificationū. Primū.n. ſignū ſumit̉ ex diſpōne cāe pͥmi tiue a qͣ accidit fractura. ſcd̓a āt ſumit̉ ex accn̄tibꝰ qͦ conſe quūtur fracturā. tertia cā ſumit̉ ex diſpōne fracture q̄ cō tingit ī cute vtpl̓m qn̄ frāgit̉ craneū. ſcd̓a ibi. Et ſil̓ia acci dētia. tertia ibi. Et qn̄qꝫ ſignificat̉ fiſſura cutiꝫ ⁊c̄. In pͥma ꝑte vult dice̓ Aui. ꝙ qn̄ dubitat̉ de fractura oſſis: ꝓpter ea aūt qꝛ cutis fiſſa nō ē: aut dato ꝙ ſit fixa: nō tn̄ apꝑet ad ſē ſuꝫ. Significatio vna ꝑ quā eſtimato tua pōt declinare ad rectitudinē ⁊ veritatē ē cōſiderare ī eā pͥmitiua ex qͣ ac cidit leſio ⁊ fiſſio puta ꝯſiderare ad v̓tute cāe frāgētis pu ta ad grauitatē ad magnitudinē aūt ad aliā tortitudine: ꝑ hoc.n. eſtimamꝰ vtrū ab illa cā ſit apta euenire fractura vel nō: vt v̓bi gr̄a: ſi os ad ſenſū nō appar et: dubitamꝰ tn̄ de fractura ipſiꝰ ſi viderimꝰ ꝙ ꝑcuſſio vel cōtuſio q̄ acci dit craneo fuit a grandi cā: vt qꝛ fortis fiat ꝑcuſſio ⁊ valde magna: vel fuerit caſus a loco valde alto: tūc ē eſtimādū ꝙ ab illa cā os fractū fuit: vn̄ ꝓcedēdū ē ad diſco oꝑtionē carnis ⁊ cutis vt certificemꝰ nr̄am cognitiōeꝫ ꝑ ſenſum. Si aūt cā pͥmitiua nō eſt magne v̓tutis: tūc eſtimādū eſt os nō eē fractū. ¶ Intellige tn̄ ꝙ lꝫ iſta ſignificatio ꝓba bilitatē hēat: nō tn̄ hꝫ neceſſitate. ¶ Nō.n. ē neceſſariū ex forti cā pͥmitiua corꝑi adueniente craneū frāgi: neqꝫ dato etiā ꝙ ſit debile nō frāgi: videmꝰ.n. ī magnis caſibꝰ cra neū nō frāgi: in ꝑuis aūt ip̄m frāgi: q̄ ꝗdeꝫ diuerſitas pōt cōtingere ꝓpter diuerſuꝫ modū leſiōis quā recipit os a ꝑua ⁊ magna cā frāgente vt in pluribꝰ tn̄ ſicut dc̄m ē acci dit: ⁊ qꝛ hec ſignificatio oīno non ē neceſſaria: idcirco ad maiorem certificationem ipſius oportet etiaꝫ alias ſigni De Fractura cranei Fen .IIIII. ficationes adiungere que dicentur. to aliꝗs: qꝛ Gal̓. quarto de in Dubitaret fort Egenio. tertio ca. vr ponē ꝙ a cauſis pͥmitiuis nulla fiat idicatio in morbis ⁊ p̄cipue a cauſis pͥmitiuis q̄ adueniūt remanēte morbo. Dicit ergo Dico ergo nil pͥmitiuū ſignificationē curatiōis on̄dere. Et ſi ab eis nulla ſumit̉ idicatio cū cognitio in morbo nō ſit niſi ꝑcurationē neqꝫ etiā ab eis ſumit̉ aliqͣ īdicatio co gnoſcitiua: qͣre vr̄ ꝙ fruſtra ſit in cognitiōe fracture oſſis de diſpōne cāe pͥmitiue iꝗre̓. ¶ Dd̓ꝫ ē ad dcm̄ Gal̓. ꝙ. G. vult dice̓ ꝙ a cauſis pͥmitis nō ſumit̉ aliqͣ indicatio cura tiua īmediate: ꝓpterea qꝛ nō hn̄t ſil̓ eē cū morbo: ſed ceſ ſant remanēte morbo ab eis nulla ſumit̉ īdicatio curati ua: ꝙ tn̄ a cauſis pͥmitiuis nullus modus cognitōis ſumi tur: iſtud Gal̓. nō negat: īmo exp̄ſſe dicit ꝙ ſi morbꝰ nō ſit in manifeſto ſenſu vtile ē de cauſis pͥmitiuis īꝗrere: ⁊ da to ꝙ nō ſint pn̄tia nec ab eis ſumat̉ aliqua indicatio cura tiua ſicut ſi in aliquo mēbro eēt vulnꝰ factū ex morſu ali cuiꝰ aīalis vtile ē ad cognoſcēdū eēntiā illiꝰ vulneris inꝗ rere vtrū aīal qd̓ momordit fuerit rabidū vel non. Sed ſi vulnus eēt nobis manifeſtū ⁊ eē ipſiꝰ nō eēt neceſſarium de cā pͥmitiua inꝗrere: cognitio gͦ cāe p̄mitiue ad curatio nem adiuuat nō ꝑ ſe: ſꝫ ꝑ accn̄s inquātū dat nobis aliquā do adiutoriū ī cognoſcēdo eēntiā morbi. Et hoc ē qd̓. G. dicit exp̄ſſe ī illo ca. ſ. ¶ Preterea. dico ꝙ oporteat ſcire pͥmitiuū: eo ꝙ aliqn̄ dat adiutoriū ī cognoſcēdo morbuꝫ: ſed ſi locꝰ morbi ſit in ꝓpatulo ſenſualiter ⁊ poterimꝰ ſen ſualiter cognoſcere cām nō erit necͣiuꝫ pͥmitiuā cognoſce re. ¶ Sil̓i mō dd̓m ē hͦ: qm̄ qn̄ nō ē apparens os: ⁊ ē dubi tatio de fractura vtile ē de cā eiꝰ pͥmitiua īꝗrere. Sꝫ ſi to tum os ē diſcooptū ⁊ apparet ad ſenſū nō ē neceſſe d̓ cā pͥ mitiua inꝗrere. Dico atſi totū os qd̓ leſiōi rei frāgētiꝫ ſub mittat̉ ſit diſcoopertū: qm̄ pol̓e eēt a re cōtūdēte faciente leſionē in oſſe diſcooperiri os ẜm aliqͣꝫ ꝑtē in qua nō eēt Ieſio. Alia vero ꝑs in qua fiſſura ē eēt occulta ſub carne ⁊ cute: ſicut.n. eſt pol̓e vt cute nō fracta frangat̉ craneuꝫ ita eſt pol̓e ꝙ cutis frangat̉ in aliqua parte i qua os nō reci piat leſionē: nō vero in illa in qua recipit leſioneꝫ: lꝫ illud raro eueniat. Et tūc ꝗdeꝫ ſicut dcm̄ fuit ſupra caro in fun do vulneris nō ē oſſi circūcirca adherens: ſed quaſi tenta ſub carne penetrat vſus os coopertū: ⁊ tūc oꝫ de cā pͥmiti ua ⁊ alijs ſignificatiōibꝰ ꝑ quas inquirimꝰ de fractura cra nei inꝗrere. Sed ſi totū os ſic diſcoopertū ⁊ circumcirca ſit caro ſana adherēs ad ſenſū ⁊ in ipſo nō appareat fra ctura: dico ꝙ tunc medicꝰ nō dꝫ heſitare de fractura in il lo oſſe quātūcūqꝫ cauſa primitiua q̄ obuiauerit in virtute fuerit maxīa: lꝫ a tali cauſa primitiua ſit poſſibile ſine fra ctura cranei accidere nocumentum intrinſecū ſuꝑ pan niculos cerebri: cuiꝰ ratiōe neceſſe eſt os detegere: ⁊ da to ꝙ non ſit fractura in oſſe: ſicut inferius apparebit hoc in proceſſu. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ſimiliter accidentia qn̄qꝫ ſignificāt illud ſicut apoplexia ⁊ ſcotomia ⁊ deſtru ctio vocis ⁊ que ſunt eis ſimilia. ¶ In ꝑte iſta ponit aliā ſignificationē q̄ ſumit̉ ab accn̄tibꝰ que cōſequunt̉ leſionē factā in oſſe q̄ ſunt ſcotomia apo plexia ⁊ d̓ſtructio vocis ⁊ ſil̓ia: que ꝗdē accn̄tia aliqn̄ eue niūt ī pͥnº fracture cranei. Et hec ꝗdē ē qn̄ cōtuſio ſic ē ma gna vt ēt vſqꝫ ad pāniculos cerebri: vel et ip̄ꝫ cerebruꝫ ſit cōtingēs: vel ēt ſi ex fractura cranei aliqͣꝫ partē oſſis cōtī gat ſeparari ab ipſo. oſſe ⁊ infigi in pelliculis ipſiꝰ cerebri ita vt in eis faciat pūctionē: tūc.n. ex tali pūctura ſubito ce rebro cōpatiēte cant̉ hec accn̄tia peſſima: ⁊ ꝓpter hec ac cidētia accidit feb. ⁊ ap̄a aliqn̄. Accn̄tia aūt iſta accidunt in ꝓceſſu: ⁊ hoc ꝗdē accidit qn̄ cōtingit ꝓpter fracturā ꝙ huiditas virulēta deſudās vel defluēs ꝑ fracturā ſuꝑ pan Anſiculos cerebri nō hn̄s reſpirationē ad extra: ſed ibi retē ta ī ſaniē cōuertit̉. ī ſaniē aūt cōuerſa ⁊ ēt ī ꝯuerſiōe ipſius ꝓpter cōpaſſionē cerebri eueniūt hec accn̄tia: ⁊ qn̄qꝫ iſte deſcēſus hūiditatis ⁊ coadunatio ē ſuper pāniculos cere bri: ⁊ cōuerſio eiꝰ ē in ſaniē nō ſic ſtatiꝫ: ſꝫ in ꝓceſſu: iō ta lia accn̄tia nō accidūt ſtatiꝫ a pͥnº. ſed in ꝓceſſu: ⁊ qͣꝫto ci tius fit talis putrefactio in illa maͣ tāto citiꝰ illa cōtingunt accn̄tia: qͣꝫto āt tardiꝰ tāto tardiꝰ illa cōtingūt. Et ꝓpterea dicet̉ īferiꝰ ꝙ in eſtate nō tardet̉ modus curationis vltra ſeptē dies: in hyeme vero vltra. x. ¶ Aduertēdū ē autē ꝙ Gal̓. hic īcidēter: hec accn̄tia mala nō pn̄t cōtingere ſolū in vulnere capitis cū fractura cranei. Iteꝝ etiā ⁊ aliqn̄ ē pol̓e ea cōtingere dato ꝙ nō ſit fractura cranei: nullū enī ē īpol̓e ꝙ ab aliqͣ re cōtundēte obuiāte capiti accidat fieri vulnꝰ in capite ſine fractura: lꝫ eraneū nō frāgat̉: poſſibi le ē tn̄ vt accidat diſruptio in venulis qͦ ſūt ſub craneo ⁊ eſ fundat̉ ab eis hūiditas ſanguinolēta qͥ morans ſuꝑ pan niculos cerebri nō hn̄s reſpirationē cōuertit̉ in ſanteꝫ: ⁊ cōuerſa in ſaniē cauſat hec accn̄tia: ⁊ ꝓpterea ēt: qꝛ aliqn̄ ad ſenſuꝫ hoc reꝑit̉: ſicut videmꝰ in pluribꝰ ꝙ in vulnere capitis ī quo os detegit̉ nulla fractura ī craneo apparet: ⁊ tn̄ cōſequunt̉ accidētia mala ſicut feb. ſpaſmꝰ ⁊ extenua tio labioꝝ ⁊ ſil̓ia: ⁊ tūc ꝗdē ſūt accidētia īfractura cranet ꝙ ad euitationē hoꝝ accidētiū detegimꝰ os vt expiret hu miditas: ita ēt cyrugici edocti apparētibꝰ his accn̄tibꝰ da to ꝙ os fractū nō ſit tn̄ detegūt craneū: ⁊ aliqn̄ manifeſte viſuꝫ ē in ꝗbuſdā partibꝰ q̄ erāt ſub craneo ſaniē eē egreſ ſam ⁊ hūiditates putrefcās: ⁊ tn̄ euaſerūt: in aliꝗbꝰ āt hoc viſuꝫ ē ꝙ ex malitia magna latēte in ꝑtibꝰ interioribꝰ ſunt mortui in ꝓceſſu. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et qn̄qꝫ ſignificat fiſſura cutis ī multi tudine ſua ⁊ ſine diuerſitate ī ſuo caſu ſu per rectitudinē vnā diſpōneꝫ fracture ite ruꝫ licꝫ nō ſit hoc ſignificatio ſignificās oēm partē. Fortaſſe.n. eſt fractura interi or plurima ⁊ magna ⁊ nō ē ſuꝑ cuteꝫ fiſſu ra aūt ē fiſſura parua: quare oꝫ tūc neceſ ſario vt cognoſcatur diſpō cū ſignificati onibus in quibus queritur de fractura ⁊ firmetur membrū ſi eſt poſſibile. ¶ Iu iſta ꝑte pōit aliā ſignificationē q̄ ſumit̉ ex tactu queꝫ medicꝰ facit mediātibꝰ īſtr̄is: ⁊ dicit: qn̄qꝫ ſignificat: pla nuꝫ eſt qd̓ dicit: qꝛ illa ſignificatio q̄ ſumit̉ ex diſpōne fra cture cutis nō ē ſemꝑ necͣia ⁊ v̓a: ⁊ iō ſubdit tūc qͣre qn̄ fiſ ſura ē ꝑua ī cute ⁊ interiꝰ ē fiſſura plurima ita ꝙ ꝑ fiſſurā cutis nō pōt apparere fractura opꝫ vt cognoſcat̉ diſpoſi tio ſupple fracture cranei cū ſignificatiōibꝰ ſu. alijs que dcē ſunt ꝗbꝰ q̄rit̉.i. inꝗrit̉ de fractura: alia lr̄a hꝫ cū īſtr̄is ꝗbus ⁊cͣ. ⁊ ē lr̄a magis cōpleta qꝛ adiungit aliā ſignifica tionē p̄ter illas q̄ dcē ſunt. Et tūc opꝫ exponere ꝙ aliqn̄ fiſſura ē ſic parua in cute ꝙ oꝫ vt cognoſcat̉ diſpō eius cū inſtr̄is cū ꝗbus inꝗrit̉ de fractura: ſicut qꝛ debemꝰ accipe re tētā ſubtilē ⁊ īmittere in orificiū vulneris vſqꝫ ad os ⁊ tētare ſi tēta inueniat dep̄ſſionē in oſſe an retineat̉ in fixu ra qͥ ē ī oſſe: qꝛ tūc cōiecturamus ꝙ fractura ſit in oſſe ⁊ cū iſto tali inſtrumēto debes bene ⁊ pluries tentare ⁊ inqui rere: ⁊ hoc ē qd̓ Aui. addit cū dicit. Firmet̉ mēbrū ſi ē poſ ſibile.i. firma bn̄ intētione tua de diſpoſitione talis mem bri: vtrū.ſ. ſit fractum vel nō: ⁊ per hoc non vult aliud ha bere niſi ꝙ optime debes tētare ⁊ inꝗrere vtrū os ſiftra ctum vel non. ¶ Deinde cum dicit. Et in huiuſmodi diſpōnibꝰ eſt neceſſa riū īcidere cute dure: ⁊ diſcooꝑire donec De fractura cranei 139 Tractatus III appareat os dubitatū totum: ⁊ ſi accidat fluxus ſāguīs impleat̉ illd̓ qd̓ diſcooꝑtū eſt pānis ſiccis: deīde ſuſtēta cū puluillo infuſo ī vino ⁊ dimitte ipſuꝫ vſqꝫ mane. ¶ In ꝑte iſta pōit ſignificationē q̄ ſumit̉ ex mō curationis vel oꝑatiōis nr̄e q̄ ſignificatio ē ꝯn̄s p̄dcās ſignificatiōe ⁊ dicit: ⁊ ī hmōi ꝗdeꝫ diſpōnibꝰ ⁊cͣ. hͦ ē dicere ꝙ qn̄ appa rent p̄dicte ſignificatiōes oēs vel plures ꝑ quas tu potes cōiecturare ꝙ os fractū ē tūc ad certificādū cōplete tuaꝫ cognitionē tu debes ꝓcedere cū īciſione cutis ⁊ carnis ⁊ diſcooꝑire totū os de quo tu dubitas ꝙ ſit fractū: tūc enī ad oculū videbis vtrū ſit fractū vel no: ⁊ facto hoc ſi acci dit fluxꝰ ſanguinis debes īplere vulnꝰ aut cū pānis ſiccis aut ſi nō ſufficit cū pānis īfuſis in albumine oui vel ī aqͣ mixta cū aceto: qꝛ iſta cōſtrīgūt ſanguinē ⁊ ꝓprie debes faſſiare deſuꝑ cū puluillo īfuſo in aliquo vino ſtiptico: et ſic dimitte̓ ipſū mane̓: ⁊ poſtea vide̓ vtrū os ſit fractū vl̓ n̄ ſit fractū. Si v̓o nō ſit fractū: tūc curab̓ illd̓ vulnꝰ cura dicta ē prius ī tractatu de vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ mēbrorū carnoſoꝝ: ſi vero ſit fractū: tūc curabis cura q̄ dicet̉. Ex his v̓bis Aui. tu debes acciꝑe ꝙ nō ē ꝓcedendū ad inciſi onē carnis ⁊ cutis niſi qn̄ eſtimas ꝑ aliqͣs ſignificationes cōiecturatiuas ꝙ os ē fractū: vel dubitamꝰ de fractura ip ſius. Sꝫ ſi nō dubitaremꝰ de fractura ⁊ apꝑeat nobis os ſolidū nō debemꝰ ꝓcedere ad īciſionē cutis ⁊ carnis ſic faciūt ſtulti cyrugici ⁊ p̄ſumptuoſi ꝙ anteqͣꝫ alias ſignifi catiōes inquirāt in quolibet vulnere capitis cōtingente audēt ſtatiꝫ inciſione facere magnā vt os in magna qͣꝫti tate detegat̉ dicētes ꝙ in tali detectiōe oſſis nullū exiſtit peccatū nec ꝑiculū. Et iſti ꝗdē igͦrāt ꝙ ex tali īciſione pn̄t multa mala accidētia cōſeꝗ ⁊ pericula. Primo ꝗdem: qꝛ talis inciſio nō ſit ſine maximo dolore: dolor aūt maximꝰ eſt cā vt multotiēs attrahat̉ ap̄a: vn̄ dicit Gal̓. Caue dolo rem inquātū potes: qm̄ nihil ē cā ap̄atiꝫ ſicut dolor: igno rant ēt iſti ꝙ talis detectio exponit os frigori: ⁊ ēt alijs ex ꝗbus pōt nocumentis ex ipſo cōſequi: ⁊ ꝑ ꝯn̄s in pānicu lis cerebri: ꝓpter qd̓ non ē agenduꝫ ſicut iſti p̄ſumptuoſi agūt: ſed pͥus inquirēdū eſt per alias ſignificatiōes: ⁊ qn̄ per illas ſignificationes manifeſtas cognoſcimus fractu ram: tunc ꝓcedendū eſt ad inciſionē iſtam ⁊cͣ. Et ꝓpter ea dixit Aui. Et in hmōi quidem ſignificationibꝰ ſcꝫ quādo apparent predicte ſignificationes per quas eſtimamus ꝙ os eſt fractū: tunc procedendū eſt ad talē inciſionem aliter non eſt neceſſarium ipſam facere. ¶ Uulneꝝ autē capitis vſqꝫ ad terminū almochati cura eſt illa que iam dicta eſt in capitulo vlcerum ⁊ ante ipſum. finden tia vero os ⁊ ducentiā os ⁊ ſimilia illis d̓ illis que dicuntur. ¶ Prius Aui. docuit modū cognitiōis fracture accn̄tis in craneo qn̄ ipſa eſt latēs ad ſenſum. In ꝑte iſta docet mōꝫ curatiōis vulneꝝ capitis in ꝗbꝰ ē fractura cranei. Et duo facit. pͥmo circa hoc dat ſuā ītentionē. ſcd̓o exequit̉. ſcd̓a ibi. Et minores diſpōnes ⁊cͣ. In pͥma ꝑte dicit ꝙ cura vul neꝝ capitis q̄ ꝓcedūt vſqꝫ ad craneū.i. q̄ terminant̉ vſqꝫ ad pelliculā que dr̄ almocati: iſta aūt pellicula ē illa q̄ te git os capitis exteriꝰ que alio noīe dr̄ zinzia mater. Tres enī ſunt pellicule capitis: due ꝗdē īteriores ſub craneo qͣ rum vna dr̄ pia mater que īmediate cerebrū tāgit: alia dr̄ dura mater: que oſſi adheret. tertia ē pellicula que exte riꝰ extra craneū ē ſuꝑ ipſo q̄ dr̄ zinzia mater. Nūc aūt cu ra vulneꝝ que ꝓcedūt vſqꝫ ad zinziā matrē in ꝗbꝰ vulne ribꝰ nō ē aliqͣ leſio ī oſſe dicta ē ante in capi. vlceꝝ: ⁊ ante ipſū.i. ī cap̄. de vulneribꝰ: ⁊ p̄cipue in cap̄. vulnerū que fi unt ī capite: ea vero que ſūt recētia curant̉ ſicut vulnera facta in mēbris carnoſis: quoꝝ cura dicta ē in tractatu d̓ vulneribꝰ: ſed vulnera capitis in ꝗbꝰ accidit leſio vel fi xura ī oſſe: aut accidit eleuatio alicuius partis oſſis: aut accidit alius modus fracture in oſſe ſunt illa quoruꝫ cu ratio hic traditur. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et minores diſpōnes fracture oſſiū in capite ſi accidit in eis ſciſſura parua non penetrās vſqꝫ ad latus aliud: īmo ſucce dit apd̓ q̄dā experimēta ⁊ ſimilis iſti ma gis rectū eſt iteꝝ vt frices illud vſqꝫ quo non remaneat de ſciſſura aliꝗd: ⁊ ſi amas vt feſtines cuꝫ effuſione humiditatis ni gre donec vehemēs fiat apparitio ſciſſu re ꝑ eam fac: ⁊ frica donec nō remaneat veſtigiū: ⁊ ſint apud te fricatoria diuerſa rum qͣꝫtitatū ⁊ adminiſtra in primis lata eoꝝ: deinde que ſequunt̉ illa. ¶ In ꝑte iſta on̄dit curationē taliū vulneꝝ in quibus acci dit fractura: ⁊ duo facit. pͥmo in gn̓ali oſtēdit ẜm quē mo dum ꝓcedēdū ē ꝑ detectiōeꝫ oſſis ⁊ eleuationē ipſius. in ſcd̓a parte ī ſpāſi docet illū modū eleuatiōis ⁊ detectiōis oſſis ẜm modū antiquoꝝ: ⁊ cū hoc ēt modū ẜm quē poſ ſumus ꝓhibere accūtia que aliqn̄ cōtingūt. ſcd̓a ibi. Et qͣ liter ſit hec curatio nos diximꝰ in hoc illud qd̓ dixerūt pͥ mi ⁊cͣ. Prima in duas. In pͥma ꝑte ſuppoſito ex p̄dictis ꝙ facta ſit detectio carnis ⁊ cutis: ita ꝙ os fractū ſit totuꝫ detectū on̄dit modū curatiōis fracture cranei qn̄ fractura eſt in oſſe: non tamen penetrat ad inferius oſſis. In ſcd̓a parte ponit modum curationis fracture in oſſe quando fractura iſta eſt penetrans ad latus aliud oſſis.ſ. vſqꝫ ad ī ferius. Si aūt eſtimaueris ꝙ fixura ſit penetrās. Prima in duas. in pͥma ꝑte: qꝛ modus curatiōis iſtiꝰ fixure facte in craneo ē ꝑ remotionē talis fixure ab oſſe. docet moduꝫ ẜm quē talis fixura ſiue ſciſſura dꝫ ab oſſe remoueri. In ſcd̓a ꝑte docet q̄ ſunt medicamina q̄ ī tali vulnere pº mōꝫ illiꝰ oꝑatiōis cōueniūt. ſcd̓a ibi. Cūqꝫ admīſtraueris ⁊cͣ. In pͥma ꝑte vult dicere ꝙ minor fractura qͦ pōt cōtinge re in oſſe ē vt in ip̄o accidat fixura ꝑue qͣꝫtitatis: ⁊ cū hoc non penetret vſqꝫ ad aliud latus: īmo ſuccedit.i. recedit appoſita q̄dā experimēta. Et iſta quidē experimēta vel experimētū ponit ſtatim poſt ⁊ in tali fixura ⁊ in his qͥ ſi milant̉ ei magis rectū eſt vt fricet̉ os totū vt non remane at aliquid de fiſſura. Et hoc iō ſit vt hūiditas aggregata nō remaneat īter ꝑtes fixure q̄ retēta in eis putrefactionē in oſſe iduceret. Et de iſta cā etiā ampliꝰ videbit̉ in illo §. in frāgētibꝰ v̓o oꝫ ⁊c̄. Secūdū aūt quē modū poſſumus cognoſcere ꝙ fiſſura iſta parua q̄ dr̄ alio noīe capillaris fixura an mota ſit ab oſſe ꝑ fricationem Aui. docet. Et ſi amas ⁊c̄. Debes enī ſupra fiſſurā infundere aliquid d̓ hu miditate nigra ſicut ē encauſtrū: qꝛ ex effuſiōe iſta appa ret nobis manifeſte ꝑs illa in qua ē fractura: ⁊ iteꝝ dbes fricare donec nullū ibi remaneat veſtigiū nigredinis: qꝛ tunc ex toto erit amota fixura illa: ⁊ debēt eē apud te īſtrn menta ꝑ que fricas diuerſe quantitatis: ita vt in pͥmis fri ces cū his q̄ ſunt latiora: deinde cū ſtrictioribꝰ: ꝓpterea: qꝛ ſemꝑ orificiū cuiuſcunqꝫ vulneris debet eſſe latum et fundū ſtrictū: qm̄ ex hoc maͣ melius mundificatur ⁊ mi nus in tali vulnere humiditas aggregatur ex qua timet̉ putre factio. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Cūqꝫ fricaueris admīſtra medicinaꝫ capitalē ⁊ ſufficit tibi. Et medicine ꝗdeꝫ capitales ſunt ſicut ireos: ⁊ farina orobi Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auic̄. Fen .IIIII. De fractura cranei ⁊ minutū olibani ⁊ ariſtolo. ⁊ cortices ra dicis opoponaci ⁊ myrrha ⁊ ſarcocola ⁊ ſan. dra. ⁊ omne exiccatiuū ſine mordica tione: ⁊ curent̉ curatione vlcerum. ¶ In ꝑte iſta on̄dit q̄ ſūt medicamina q̄ cōueniūt poſt pre diciā fricationē ⁊ remotionē fixure: ⁊ dicit. Cūqꝫ fricaue ris adminiſtra medicamina capitalia. medicamina ꝗdē capitalia dn̄r qͦ cōueniētia ſūt in gn̓atiōe carnis ⁊ conſoli datiōe vlcerū q̄ fiūt in capite: ⁊ qꝛ talia vlcera vel vulne ra pertīgūt ad mēbrū qd̓ ficcū eſt: qͣle ē os: ⁊ dictū fuit ſu pra. In mēbro ſicco cōuenit medicina q̄ ſit maioris exic catiōis qͣꝫ in mēbro hūido: hinc c̄ ꝙ tales medicie ſūt ma gis exiccatiue qͣꝫ medicine q̄ adminiſtrant̉ in vlceribus mēbroꝝ carnoſoꝝ: veꝝ ē tn̄ ꝙ lꝫ debeāt eē exiccatiue: nō tn̄ intantū vt mordicēt: ꝓpterea qꝛ mordicatio ꝓhibet na ſcētiā carnis ſicut dcm̄ ē ſupra. Cauſa āt quare poſt frica tionē debēt talia medicamīa admiſtrari ē: qꝛ qn̄ remota eſt fixura: tūc nō reſtat niſi curare illud cura que d̓betur vlceri rōne qua vlcus ē: in quo vlcere nō ē alia intētio ni ſi regeneratio carniꝫ ⁊ cōſolidatio. Et iō Aui. ſubdit īfra ꝙ poſt iſtā fricationē curet̉ cura vlceꝝ. Et qꝛ medicine ca pitales ſunt q̄ cōueniūt in tali vlcere: hinc ē ꝙ poſt talem fricationē debes adminiſtrare medicamina capitalia: et ſūt ſufficiētes ad curationē talis vlceris: ⁊ hoc ē qd̓ Auic̄. dicit. Et ſufficiūt cibi. Sed aduertēdū hic ē ꝙ lꝫ Auic̄. di cat abſolute. Cūqꝫ fricaueris os adminiſtra medicinam capitalē ⁊c̄. nō tn̄ hoc dꝫ ītelligi abſolute abſqꝫ omni con ditiōe. Sed illud ꝗdē dꝫ ītelligicū cōditiōe: puta ſi nō ti met̉ de apate: meliꝰ ē.n. in pͥnº. attēdere ad ꝓhibitiua ap̄a ts ⁊ mitigatiua doloris ſicut ē oleū roſa. de quo īfra dice tur ex quo ꝑtes circūſtātes debēt inungi: poſtmodū ceſ ſato hoc timore debes ꝓcedere ad medicinas capitales qͥ exiccatiue exiſtūt ſicut cōuenit vlceri exiſtēti in tali mē bro. Et qꝛ vt in pluribꝰ ꝓpter īciſionē q̄ dolorē facit: ⁊ ꝑꝑ motū factū ex fricatiōe: ⁊ ꝓpter ea qꝛ plura corꝑa nō ſunt ꝑfecte mūda timor ē de aduentu apatis: ꝓ tāto tutiꝰ ē vt in pluribꝰ facta abraſiōe nō ſtatim adminiſtrare medicinas capitales: ſed pͥus medicinā doloris mitigatiuam ⁊ ꝓhi bitionem apatis per aliquot dies apponere: d̓inde medi cinas capitales adducere: ſed de hoc adhuc plus videbi tur in proceſſu. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Si aūt exiſtimaueris ꝙ fiſſura ſit pene trās vſqꝫ ad latꝰ aliud: tunc fricatio nō fi nit eā vſqꝫ ad elōgationeꝫ: ⁊ caue ne mul tum procedas in fricatiōe: īmo vbi iaꝫ ſe curus fueris et cognoueris diſpoſitionē velaminis an ſit ſeruās ſitū ſuum ex oſſe: tūc nocumētū eſt minus ⁊ res magis ap pares ⁊ eſt euentꝰ apatis minor ⁊ ſaluior ⁊ paruior ⁊ apparitio puris maturi velo cior ⁊ magis cōpleta aūt iā ſeparauit ip̄ꝫ ꝑcuſſio ab oſſe: ⁊ illd̓ eſt ab eo in quo ē ti mor plus ⁊ dolores ⁊ febres ⁊ que ſequū tur ea plus ⁊ ſuſceptio ab oſſe alteratiōis coloris velocior: ⁊ curſus puris virulen ti ſubtilis in eo plus ⁊ ꝙ accidit ex dolo ribus ⁊ febribus et tetano et ſincopi et de ſtructione rationis propter dimiſſioneꝫ curationis in eo plus. ¶ In ꝑte iſta ponit modū curatiōis fracture oſſis capitis qn̄ penetrat vſqꝫ ad īteriora: ⁊ ſic ꝓcedit. In pͥma ꝑte on̄ dit ꝗd ī tali fractura oꝫ gerere: on̄dit.n. ꝙ ſemꝑ ī ip̄a non ſufficit fricatio: ſed oꝫ vti detectiōe ⁊ eleuatiōe alicuiꝰ ꝑti cule oſſis. In ſcd̓a ꝑte on̄dit in qͣꝫto tꝑe dꝫ fieri h̓ eleuatio oſfis. tertio on̄dit qd̓ ē cōueniēs iſtr̄m cū quo dꝫ fieri ele uatio oſſis. ſcd̓a ibi. Cū gͦ v̓ificat̉ nec̄itaꝫ. tertia ibi. Et qn̄qꝫ ſit cū ſerra ſubtili. pͥma ī duas. pͥmo facit qd̓ dcm̄ ē. ſcd̓o qꝛ poſt eleuationē oſſis ſolēt aliqn̄ accidentia timoroſa ⁊ ſu ſpecta cōtīgere docet illa rūpere. ſcd̓a ibi. Et ſtude ne fri gus adueniat. p̄ma ꝑs diuidit̉ ī qͣtuor ꝑtes. in pͥma ꝑte on̄ dit qn̄ oꝫ in tali fiſſura penetrāte vti eleuatiōe ⁊ detectiōe oſſis. in ſcd̓a ꝑte docet qͣꝫtitatē oſſis quā oꝫ eleuare ⁊ dete gere. in tertia on̄dit cām ꝓpter quā vtimur hoc mō cura tiōis.ſ. eleuatiōe ⁊ detectiōe oſſis ī fractura cranei: nō aūt vtimur hͦ mō curatiōis in fractura alteriꝰ oſſis. in quarta ꝑte on̄dit ꝗs ē locus cōueniētior in quo oꝫ fieri īciſionem detectione ⁊ eleuationē oſſis. ſcd̓a ibi. Et nō querit̉ in om ni fiſſura ⁊c̄. tertia ibi. In frāgētibꝰ vero os ⁊ q̄ ſūt ⁊c̄. qͣr ta ibi. Et oꝫ vt ſit īciſio ex loco ⁊c̄. pͥma ī duas. in pͥma ꝑte on̄dit ꝙ ī tali fiſſura penetrāte poſt fricatiōeꝫ oꝫ vti dete ctiōe ⁊ eleuatiōe oſſis. in ſcd̓a ꝑte cōparat curatōeꝫ vulne ruꝫ capitis ī ꝗbꝰ nō ē fractura cranei ad curationē taliuꝫ vulnerū in ꝗbꝰ ē fractura cranei vt on̄dat qͣliter diuerſi ficat̉ curatio illoꝝ a curatiōe iſtoꝝ. ſcd̓a ibi. In fiſſis vero ī ꝗbꝰ nō ē ⁊cͣ. veꝝ ē ꝙ illa ꝑticula pōt dupl̓r ſententiari vt videbitis. pͥma in duas. pͥmo facit qd̓ dcm̄ ē. ſcd̓o on̄dit q̄ maxime oꝫ caueri ī talibus vulneribꝰ. ſcd̓a ibi. Et ī hmōi ꝗde diſpōne īmo ⁊c̄. In pͥma ꝑte Aui. vult hͦ dicere: ꝙ ſi videris ꝙ fiſſura ſit penetrās ad latꝰ alid̓: tūc fricatio nō finit eā.i. tūc fricatio de qͣ dcm̄ ē nō ē ſufficiēs ad faciēduꝫ ceſſare fiſſurā: ⁊ iō oꝫ amplius finire ipſam. Uel aliter ex pone tūc fricatio nō finit eā.i. tūc talis fricatio nō facit ceſ ſare ꝗn fiſſura appareat ꝑ veſtigiū talis nigredinis rema nētis in ipſa. Alia aūt lr̄a hꝫ iūc fricatio n̄ excuſat ab elō gatiōe vſqꝫ ad elōgationē. qͣſi vult dicere ẜm iſtā lr̄am ꝙ ſi fiſſura ſit penetrās ad aliud latꝰ: tūc fricatio non excu ſat ab elōgatiōe vſqꝫ ad elōgationē.i. ꝗn elōgemꝰ fricatio nem ꝓfundando.ſ. eā donec appareat plus dura mr̄. Et ſubdit. Et caue ne multū ꝓcedas ī fricatiōe: qͣſi vult dice re: ꝙ qn̄ fiſſura erit penetrās ad latꝰ aliud erit apparens dura mater: aut ꝓpter ea qꝛ ꝑ fricationē ꝑuēiſti vſqꝫ ad du raꝫ matrē: aut qꝛ ſic eēt fiſſura lata ꝙ apparet: tūc deſiſte a fricatiōe ⁊ debes ꝓcedere ad cognitionē diſpōnis pel licule q̄ ē ſub oſſe: vtrū ſit ſeruās ſitū ſuū quē dꝫ ſeruare naͣl̓r cū oſſe: aut ꝓpter ꝑcuſſionē ſeꝑata ē ab oſſe: ⁊ hͦ ē qd̓ vult dicere cū dicit: īmo vbi iā ſecurꝰ fueris in fricatiōe ⁊ cognoueris diſpōnē velaminis: ⁊ iſtam talē ſnīam ponit Paulus in p̄allegato ca. a quo iſte multa huiꝰ capl̓i acce pit. Dicit enī. Si vero vſqꝫ ad miringen fuerit ſupple pe netrans fiſſura: tūc rodere ⁊ īcidere debemꝰ ad cognitio nem vtrū deſiſtat ab oſſe nimiū vel maneat ꝓteypomeni ideſt adherēs ⁊c̄. Si.n. videris velamē.i. pelliculā que ē ſub oſſe ſeruare ſitū ſuū naͣlē cū oſſe ⁊ ſit adherēs oſſi ſic̄ dꝫ adherere ẜm naͣm īmo ⁊ in ꝗbuſdā locis alligat̉ oſſi ſi cut in anathomia apparet: tūc ē nocumētū minus: ꝓpte rea qꝛ nō ē nocumētū in pellicula cerebri neqꝫ ēt facta eſt diſruptio ī venulis q̄ ſūt iter os ⁊ pelliculaꝫ: ita vt ex eis humiditas effūdat̉ q̄ aggregat̉ ſuꝑ pāniculum cerebri: ⁊ tūc res ī hͦ vulnere ē magis apparēs.ſ. ꝙ ſit ſalua: qm̄ ī ta li vulnere minꝰ accidit euētus ap̄atis: ⁊ ēt febris ⁊ appa ritio etiā ſaniei: ⁊ puris digō ē citior ⁊ cōpletior. Si āt ex ꝑcuſſione ſit ſeparatꝰ pāniculus ab oſſe: tūc ī tali fractura eſt timor maior ⁊ periculū: qm̄ tūc dolores ⁊ febres ⁊ ap̄a ta cōſequūt̉ magis ad talē fracturā. Iterū ēt ⁊ os citiꝰ alte rat̉ in ſuo colore tēdēs.ſ. ad corruptionē ⁊ mortificatiōeꝫ De fractura cranei III Tractatus I4o Iterū ēt ex tali vulnere accidit plus egreſſio hūiditatis virulēte qͣꝫ ſaniei digeſte ⁊ laudabilis: oīa aūt hec accn̄tia cōtingūt maxime in tali fractura in qͣ ꝑꝑ ꝑcuſſionē ſepa ratū ē velamē ab oſſe ꝓpter duplicē cām. Quaꝝ vna eſt: qm̄ hec ē ſignificatio ꝙ attritio ⁊ cōtuſio rei nocētis ꝓue nit vſqꝫ ad pelliculas cerebri q̄ ſunt mēbra ſenſibilia ⁊ ꝓ pinqua mēbro nobili.ſ. cer ebro ꝓpter quoꝝ mēbroꝝ paſ ſionē illa accn̄tia moleſta cōtingūt. ¶ Scd̓a cā ē: qꝛ in ſe paratiōe velaminis ab oſſe accidit neceſſario effuſio hūi ditatis īter os ⁊ pāniculū: ⁊ aliqn̄ accidit ꝙ diſrūpunt̉ ve ne magis īteriꝰ: vn̄ accidit effuſio hūiditatis aut īter duoꝫ pāniculos: aut īter pāniculū ⁊ cerebrū q̄ hūiditas ibi de tēta ⁊ poſt ī putrefactionē cōuerſa nocumētū īgerēs pāni culis ⁊ cerebro h̓ accn̄tia moleſta cauſat. ¶ Et ſubdit po ſtea Aui. Et qd̓ accidit ex doloribꝰ ⁊ febribꝰ ⁊ thetano ⁊cͣ hͦ eſt dicere ꝙ qn̄ ē talis fractura ī ip̄a ſūt apta cōtinge̓ hͨ accn̄tia mala.ſ. dolor ⁊ febris ⁊ ſpaſmꝰ ſincopis ⁊ permix tio rōnis ꝑꝑ tarditatē curatiōis q̄ ē neceſſaria ī tali fractu ra: qͣſi ex his v̓bis Aui. voluit hr̄e ꝙ in fractura penetrā te ē neceſſaria p̄ter abraſionē ⁊ fricationem detectio ⁊ ele uatio oſſis ⁊ qn̄ ē neceſſitas. Nā qn̄ ī fractura cranei ſepa ratū ē velamē ab oſſe: tūc neceſſaria ē detectio ⁊ eleuatio alicuiꝰ ꝑticule oſſis: ⁊ qͣꝫto plus differt̉ hec curatio tanto magis cōtigūt accn̄tia p̄dicta peſſima. ¶ Et cā quare hͦ ē neceſſaria detectio ⁊ eleuatio oſſis ē: qꝛ qn̄ velamē ſepa ratū ē ab oſſe necͣiū ē vt hūiditas effundat̉ īter velamē et os: vt gͦ ibi nō detineat̉ ⁊ putreſcat necͣiū eſt vt detegat̉ os ad hͦ vt hūiditas ad extra poſſit fluere nō folū aūt hͦ eſt cā quare oꝫ os diſcoopire ⁊ detegere aliqͣꝫ ꝑtē oſſis: ſꝫ etiā cā ē: qꝛ qn̄ ꝑ ꝑcuſſionē factā a re cōtūdēte ſeparatū eſt vela mē ab oſſe: ſignū ē ꝙ attritio ⁊ cōtuſio fcā ē maxima ī ꝑti bus oſſis: in ſimplici.n. īciſione nō accidit vt ſcīdat̉ dura mater qͦ dura mr̄ nō ſeꝑat̉ ab oſſe: ſꝫ hͦ accidit in cōtuſiōe ⁊ cōquaſſatiōe magna: in tali aūt attritiōe fcā ī ꝑtibꝰ oſſi necͣiū ē vt hūiditas īteriꝰ coadunet̉ ī medulla oſſis inter ꝑticulas eiꝰ: ſicut videmꝰ fieri ī carne qn̄ aiteritur caro ꝙ hūiditas coadunat̉ īter ꝑticulas eiꝰ: hec aūt hūiditas vi rulēta coadunat̉ īter ꝑticulas oſſis niſi detegat̉ os ẜm ali qͣꝫ ꝑticulā: ⁊ illa hūiditas poſſit mūdificari ⁊ deſiccari pu treſit: ⁊ putrefacta totū os putrefiet. Hec enī hūiditas nō pōt ꝑ ligamētū expͥmi a ꝑtibꝰ oſſis ſic̄ ſit qn̄ oſſa alioꝝ mē broꝝ frangunt̉: qꝛ ī alijs oſſibꝰ poſſumꝰ vti ligamēto ſtri cto ꝑ qd̓ expͥmit̉ hūiditas ab oſſe ad alias ꝑtes. In oſſe āt capitis ꝑꝑ modū cōpōnis capitis hͦ ligamēto vti nō poſſu mus. Iteꝝ ēt nec cū medicamine talis hūiditas pōt reſol ui: tuꝫ ꝓpter dēſitatē poroꝝ ⁊ ſub̓e oſſis: tū etiā qꝛ illd̓ me dicamē attractiuū eēt: ſic aut attraheret maͣm ex oſſe ī pͥn cipio appoſitū: ita ēt aitraheret mam ad hos cū in pͥnº ꝓ pter fluxū maͣe ſic cōpetāt ea que expͥmūt ⁊ repellūt maꝫ ab ipſo: ſicut q̄ extrahūt maͣm cōtētā in ipſo: qꝛ gͦ hec hūi ditas mūdificari ⁊ exiccari nō pōt alio mō niſi cū detectio ue ⁊ eleuatiōe alicuius ꝑticule oſſis vt nō accidat putrefa ctio in toto oſſe: ⁊ etiā in pāniculo cerebri necͣiū eſt dete gere ⁊ eleuare aliqͣꝫ ꝑticulā oſſis: ⁊ qͣꝫto citiꝰ ſit tanto ē me lius. Si aūt ī fractura cranei nō deſiſtit velamē ab oſſe: ī mo ſeruat ſitū ſuū cū oſſe tūc ſufficit ſola abraſio q̄ eſt per fricationē: qm̄ tūc nō ē ſic timor de aggregatiōe humidi tatis que ſit effuſa inter os ⁊ panniculū cerebri: nec ēt eſt timor de aggregatiōe hūiditatis inter ꝑticulas oſſis: vn̄ ſufficit ſola abraſio vt remoueat̉ fiſſura ⁊ poſſit aliqualit̓ hūiditas expirare ad exteriꝰ que ex vulnere cadit ſuꝑ du ra mater: ⁊ hec ē ītētio quā Aui. vult hr̄e: ⁊ ꝙ iſta ſit eiꝰ in tētio aꝑꝑet ꝑ v̓ba Pauli ī p̄allegato cap. cū dicit. Si vero deſtiterit nimiū augent̉ dolores ⁊ febres: ⁊ ſil̓r oꝫ alocho di.i. alteriꝰ coloris fit ⁊ fion.i. pus ſubtile ⁊ īdigeſtū egre ditur. Si vero neglexerit ꝗ curat ⁊ nō anathaſi.i. ꝑforati on vtet̉ iſto difficiliora fiūt ſinthomata colemeſia.i. co lere vomitꝰ: ſpaſmꝰ: abſciſio mētis: ⁊ febris acuta in ꝗbus nō deſiſtit mirinx: rogma v̓o.i. fiſſura ſolū fuerit ⁊ ꝓ raſo ria ſolū curat̉ ⁊ ſi vſqꝫ in ꝓfundū fuerit. Ecce māifeſte ꝙ ponit qn̄ ſufficit ſola abraſio: ⁊ quādo p̄ter abraſionē oꝑꝫ vti ꝑforatōe ⁊ eleuatōe oſſis. ¶ Et nota ꝙ Paulus ſignā ter addit nō pn̄tibꝰ āt his: qꝛ dato ꝙ nō deſiſteret ab oſſe pāniculi ſi tn̄ videmꝰ accn̄tia illa moleſta pn̄tia ſtatiꝫ vtē duꝫ ē detectiōe ⁊ eleuatiōe oſſis: īmo ēt vt dcm̄ fuit prius ſi videmꝰ accn̄tia: ⁊ dato ꝙ craneū fractum non eēt vti de bemus detectiōe ⁊ eleuatione oſſis: ⁊ iō ſignanter dixit n̄ pn̄tibus aūt his ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et in huiuſmodi quideꝫ diſpoſitione: immo in omni diſpoſitione oportet vt ve hementer caueatur frigus: etiam in eſta te̓: qm̄ in eo eſt timor magnus. ¶ In iſta ꝑte on̄dit ꝗd maxime ē illud qd̓ oꝫ caueri ī talibꝰ vulneribꝰ q̄ ſunt fractura cranei poſt abraſionē oſſis ⁊ d̓ tectiōe ipſius: ⁊ dicit. Et in hmōi ꝗdē diſpōne.i. in tali vul nere in quo facta ē detectio oſſis vſqꝫ ad durā matrē: im mo in ea diſpōne.i. in oī vulnere capitis qd̓ penetrat vſqꝫ ad craneū ſiue ſit cū fractura ipſius ſine ſit abſqꝫ fractura opꝫ vt vehemēter caueat̉ frigus: ꝑ frigus ꝗdē ītelligens oē qd̓ ē frigidū actu ſiue ſit frigiditas aeris ſiue ſit alteriꝰ rei qͥ approximet̉ ad vulnꝰ ⁊ in eſtate. ¶ Nota gͦ ex hͦ ꝙ n̄ ſolū in hyeme veꝝēt in eſtate in qua ē caliditas aeris opꝫ vehemēter cauere frigus. Et iō Cyrugici ꝗ in tali oꝑe ſūt edocti cōtinue qn̄ tales egros curāt p̄cipiūt vt teneantur circa egrū carbones igniti. ¶ Aduertēdū tn̄ ē hͨ ꝙ ſi ī ae re ē vehemēs caliditas qͣlis ml̓totiēs ē in eſtate nō multū eſt ſollicitādū in augēdo ampliorē calorē vel caliditatem cū igne: qm̄ etiā vehemēs caliditas nocet ꝓducendo ad eſtuationē īfirmū. vn̄ Gal̓. tertio de īge. ſa. dixit. Iterū cō ſiderādus ē aer circūdās īfirmū: qm̄ afficit corpꝰ ſicut af ficit medicina. Et ꝓpter ea qn̄ Aui. dixit. Infrigidatio ē ti mor magnus ēt in eſtate ītellexit ꝙ ēt ī eſtate dꝫ caueri ſi accidat ex aliquo accidēte: puta vel ex vēto vel ex aliqua alia cā accn̄tali: qm̄ in eo ē timor magnꝰ. Que aūt ſit cā ē re eſt frigus maxime nocitiuū cerebro ⁊ oſſibꝰ ⁊ oībꝰ me bris neruoſis dicta ē prius in capl̓o de cura vulnerū ner uorū. Et ſil̓is qō q̄ fuit ibi facta poſſet hic fieri ⁊ ꝓ tanto de hͦ hic dicere non curamꝰ. ¶ Deinde cum dicit. In fiſſuris vero in quibꝰ nō eſt niſi fiſ ſura: ſꝫ ē plurima ⁊ apparet cū ea illud in ter quod ētos nō ē niſi cortex multotiēs ſufficiūt ſtrictura et ligamentū et empla ſtrū et infrigidātia: verum illud qd̓ ē re ctius eſt vt incipiat̉ et fundat̉ ſuꝑ ſciſſurā oleū roſ. tepidū: deinde aggreget̉ inter duas extremitates vulneris et ſufficiat ſi neceſſariū eſt illud et puluerizetur deſuꝑ puluis capitalis et ponant̉ ſuper eas pul uilli imbibiti vino ſtiptico cōcuſſo cum oleo: deinde reliqua ligamenta: et quie ſcat infirmꝰ ⁊ fiat delitioſus et fiat vt dor miat et flebotomet̉ ſi indiget. ¶ In ꝑte iſta ẜm vnū modū poſſumꝰ dice̓ ꝙ ip̄e ponit ꝯꝑa tionē īter curationē vulnerꝝ q̄ ſunt cum fractura oſſis ⁊ curationeꝫ vulnerū capitis q̄ ſūt ſine fractura cranei oſtē dendo hic ꝙ in vulneribus que ſunt ſine fractura cranei ſimili modo procedemꝰ in curatione ſicut facimus in cu ratione alioꝝ vulneꝝ ſimplicium.ſ. adminiſtrando liga Dinus ſuꝑ ſen ⁊c̄. Auic̄. De fractura cranei .IIIII. Fen tiōes ⁊ futuras ⁊ ea q̄ īcarnāt: ⁊ q̄ ꝓhibēt fluxū hūoꝝ ad locū ſicut facimꝰ in vulneribꝰ alijs. Sed qn̄ craneū fractū eſt: nō opꝫ cū tali mō curatiōis ꝓcedere: ẜm ergo iſtū mo dum exponit illud qd̓ dicit hic de cura taliū vulneruꝫ ca pitis in quibus nō ē leſio in oſſe nō dicit principal̓r ⁊ per ſe: qꝛ cura taliū vulnerū ſicut ipſemet dixit pͥus iā dicta ē ſed ſolū hoc hic dixit vt oſtēderet diuerſitatē taliū vulne rum a curatiōe vulneꝝ in ꝗbus accidit craneū frāgi: ⁊ ẜꝫ hūc modū expoſitiōis ſic exponitur lr̄a. In fiſſis vero ī ꝗ bus nō ē fiſſura.i. in quibꝰ nō ē vulnus ſimplex qd̓ dicit ꝓ pter vulnera q̄ ſunt cū cōtuſione in ꝗbus nō ē niſi vuluus ſimplex: qd̓ dicit ꝓpier vulnera que ſūt cū cōtuſiōe ī qui bus nō poſſumꝰ ꝓcedere ſuēdo ⁊ incarnādo a pͥncipio ſi cut habitū eſt ſupra ſꝫ eſt plurima.i. ⁊ qͣꝫuis illa fiſſura ſit plurima. Et apparet cū ea illud īter qd̓ ⁊ os nō ē niſi cor tex.i. ⁊ ī tali fiſſura īter illud qd̓ apparet de vulnere: ⁊ os nō ē ī medio niſi cortex.i. qͥdā pellicula corticalis ſicut gī gia mater. Et iſta ſūt vulnera capitis de ꝗbus dixit ſupra ꝙ ipſa terminātur vſqꝫ ad almochati.i. gingiaꝫ matrem multotiēs ſufficit ſtrictura ⁊ ligamēta ⁊ empl̓a īfrigidan tia: qͣſi in his verbis Aui. velit oſtendere ꝙ talia vulnera curant̉ vt vulnera ſimplicia fcā in carne: quoꝝ cura habi ta ē ſupra: vnde ſicut in vulneribꝰ carnoſis ſimplicibꝰ oꝫ ꝓcedere cū his que īcarnāt.ſ. cū ligatura ⁊ cōſtrictiōe ꝑti um: ⁊ cū his que refrenāt ⁊ repellut hūiditatē ex loco vul neris appoſitis ī circuitu vulneris que ſūt ſtiptica infrigi dātia: ita oꝫ ēt ī curatiōe hoꝝ vulnerū que ſūt ſiue leſione oſſis ꝓcedere. Et tūc Aui. on̄dit ẜm quē modū facimus hͦ ſcꝫ ꝙ ꝓhibemus hūiditates fluere ad loca vulnerata ⁊ cō ſtringimꝰ partes adīuicē dicēs. Uerū illud qd̓ ē rectiꝰ.i. qd̓ ē rectū ad hoc vt cōpleant̉ intētiones que dicte ſūt eſt vt incipiat̉ ⁊ fundat̉ oleū rōẜ. tepidū ſuꝑ fiſſura: ꝓpterea qꝛ oleū roẜ. ē ꝓhibitiuū fluxus materiei ad loca vulnera ta: qm̄ īfrigidatiōe ⁊ ſtipticitate ꝑticipat rōne quoꝝ duoꝝ ꝓhibet fluxum maͣe. Intellige āt ꝙ ſignāter dixit tēpidū qꝛ vt dcm̄ ē in oī vulnere capitis nocet qd̓ ē frigidū ī aetu ¶ Et ſi dicat̉ quō gͦ Aui. p̄cepit vti in tali vulnere empl̓is infrigidātibꝰ. ¶ Dicēdū ē ꝙ illud qd̓ ē frigidū in actu ꝓ hibet̉ adminiſtrari ī curatiōe taliū vulneꝝ capitis: illud tn̄ qd̓ frigidū eſt vel declinans ad frigꝰ in virtute: actu tn̄ tepidū vel calidū nō ꝓhibet̉ admīſtrari ī vulnere capitis ſicut ē oleū ro. tepidū ſicut etiā hoc melius declarabit̉ ī ꝓ ceſſu. ¶ Scd̓o ītellige cum dicit ꝙ fundat̉ oleū roſ. tepi dum ſuꝑ fiſſura nō ītelligit Aui. ꝙ fundat̉ itus in fiſſura: ⁊ poſtea aggregētur ꝑtes fiſſure adiuicē ⁊ ſuant̉: ꝓpterea qꝛ ſic ut habitū fuit ſupra etiā ē auctoritas Galie. in tegͣni in curatiōe vulnerū ſimplicium: qn̄ ꝓcedimus incarnā do partes ⁊ cōiungēdo in vnū debet ꝓhiberi ne inter par tes vulneris cadat oleum aliquod vel puluis aut pilus aut aliqua res extranea: etiam oleū roſa. nō eēt bonuꝫ ad incarnationē partiū talis vulneris: qꝛ cum tale vulnuꝫ fi at in membro ſicco medicina incarnatiua ipſius debet eē valde exiccatiua. Et ꝓpterea p̄cepit poſtea ꝙ ponat̉ de ſuper puluis capitalis: qui. ſcꝫ eſt puluis ſactus ex rebus que conueniunt ad incarnationē talis vulneris quale eſt vulnus factū in membro ſicco ſicut eſt caput quātum ad oſſa que ſunt in ipſo. Intellexit ergo Aui. ꝙ oleum roſa tum non fundatur ſuper fiſſura: ſed fundat̉ in partibꝰ cir cunſtantibus vulneri: partes autē que ſunt adinuicē diſ rupte aggregentur in vnum. Et ſi neceſſarium eſt ſuant̉ Eſt aūt hoc neceſſariū quando partes eſſent multum re mote ad quarum cōſeruationem in vnum non ſufficeret ſola ligatura: ſed opꝫ vti ſutura: deinde puluerizetur de ſuper puluis capitalis vt.ſ. exiccet humiditatē que eſt in ter labia vulneris vt per ſufficientē exiccationem ipſius exiccet̉ ſuperflua humiditas ⁊ reliqua cōuertat̉ in roreꝫ mediante quo partes adinuicē vniātur: ⁊ poſtea ponan tur deſuper puluilli imbibiti in vino ſtiptico cōcuſſo cū oleo roſa. Puluilli quidē ponuntur deſuper ad meliorē cōſeruationē partiū adinuicē: imbibunt̉ aūt in vino ſtid tico ⁊ oleo rōẜ. qm̄ vinū ſtipticū eſt conueniens ratione exiccatiōis quā facit: ⁊ etiam rōne ſtipticitatis. Oleū aūt roſa. qꝛ īfrigidat ⁊ ſtipticat: vn̄ eſt ꝓhibitiuū ap̄atis ne ac cidat etiā eſt ibi cōueniēter admixtū. Et quieſcat infirmꝰ qm̄ motus ꝓhibet vnitionē partiū: ⁊ etiā eſt cauſa inquie tatiōis ebulitionis humorū que ꝓhiberi dꝫ inquantū eſt poſſibile ne accidat diſcurſus humorū ad vulnus ⁊ acci dat ap̄a. Et flebotomet̉ ſi indiget. Eſt quidemᶠ īdigētia fle botomīe qn̄ timemꝰ de fluxū humoꝝ ad vulnus ex quo fluxū eſt aptitudo vt eueniat apa: timemus aūt hunc flu xum aūt ꝓpter vehemētem dolorē: aut ꝓpter corporis re pletionem ⁊ impuritatē. Et qꝛ iſta plerunqꝫ accidūt: idcu co plerūqꝫ melius eſt in curatione taliū vulnerū a flebo tomīa incipere. Hec ē ergo expoſitio littere huiꝰ particu le ẜm p̄dictū modū introducēdi iſtā particulā. ¶ Poſſu mus āt alio mō hāc ꝑticulā exponere ẜm quā expōnē di cemus ꝙ Aui. on̄dit differētiā inter moduꝫ curationis q cōuenit vulneribꝰ que ſūt cū fractura cranei in ꝗbus vul neribus nō eſt facta ſeparatio pāniculi ab oſſe: ⁊ in quibꝰ etiā vulneribꝰ nō eſt facta attritio in partibꝰ oſſis: ⁊ inter modum curationis qui conuenit vulneribus que ſunt cū fractura cranei in quibus vulneribꝰ facta ē ſeparatio pā niculi ab oſſe ⁊ que ſunt cū attritione ⁊ conquaſſatione facta in oſſe. Nam in vulneribus que ſunt cum fractura cranei ſuppoſito ꝙ ibi non ſit niſi fiſſura in oſſe ⁊ non ſit facta ſeparatio paniculi ab oſſe: ⁊ etiam ꝙ attritio ⁊ con quaſſatio non ſit multa facta in oſſe poſſumus procede re cū ligatura ⁊ ſutura partiū vulneris: ⁊ cum his que in carnant: cum hoc etiam adminiſtrando ea que ꝓhibēt ⁊ repellunt materiā ad locum peruenire ſicut eſt admini ſtratio olei rōẜ. tepidi circa partes fiſſure. Sed quando eſt fiſſura cranei ⁊ eſt ſeparatio pāniculi ab oſſe facta: et etiam eſt facta attritio circa partes oſſis nō poſſumus ꝓ cedere cum tali modo curationis: ſed oportet procedere cum detectidne ⁊ eleuatione oſſis: ⁊ qͣꝫto in tali vulnere plus differtur talis modus curatiōis tanto eſt peius ſicut diximus prius. Et iſto modo loquendo videt̉ illud qd̓ di cit hic cōtinuari ad illud qd̓ dixerat prius ſcꝫ ꝙ in vulne re qd̓ eſt cū fractura cranei qn̄ paniculus eſt ſeparatꝰ ab oſſe accidit de illis accidētibus malis plus ꝓpter diſpoſi tionē curationis que eſt per eleuationē ⁊ detectionem oſ ſis. Sed in vulneribꝰ in ꝗbus non ē niſi fiſſura facta ī cra neo multotiens ſufficit modus curationis qui eſt per ſtri cturam ſuitionem ⁊ incarnationem: ⁊ nō oꝑꝫ ꝓcedere cū eleuatiōe ⁊ detectiōe oſſis. Et iſte modus exponis videt̉ magis conformis ſeriei verborum ⁊ modo continuatiōi eorum. ¶ Secūdum ergo iſtam intentioneꝫ ſic exponet̉ lr̄a: in fiſſis vero ⁊cͣ. q. d. ita dcm̄ eſt qūo in vulneribꝰ que ſunt cum fractura cranei in quibus facta eſt ſeparatio pā niculi ab oſſe propter attritionem multam oportet proce dere cum eleuatione ⁊ detectione oſſis. Et ꝙ ī eis accidit plus de accidentibus malis ꝓpter dimiſſionem talis cu rationis. In fiſſis vero in quibus non eſt niſi fiſſura.i. ſꝫ ī vulneribus in quibus non eſt niſi ſoluꝫ fiſſura cranei: vn̄ non eſt ibi attritio oſſis: nec etiam eſt facta ſeparatio pāni culi ab oſſe: ſꝫ ē plurima.i. ⁊ dato ꝙ ſit plurima ⁊ apparꝫ cū ea illud īter qd̓ ⁊ os nō eſt niſi cortex.i. ⁊ apparet ꝙ ſo lum ē leſio facta in pāniculo corticali: putam pāniculo ꝙ eſt ſupra os: nō tn̄ facta ē leſio in panniculo intrinſeco ꝗ e ſub oſſe: multotiēs ſufficit ſtrictura ⁊ ligatura: totū illud quod ſubijcitur poſtea eſt planum ex dictis. hanc expoſitionem nō eſt Sed ſecundum nodica dubitatio. Nūqo ſit licitum in vulnere quod eſt ſolum cum fractura cra nei abſqꝫ alia leſione procedere cum tali modo curatio nis? Et videtur ꝙ ſic per illud quod dicit hic Aui. ẜꝫ iſtā expoſitionem. Iſtud etiā videtur ad litterā ponere Sera pio in ſua practica. cap. de ſoda gn̓ata ex caſu ⁊ ꝑcuſſione De fractura cranei III I4I Tractatus Dicit enim talia verba: ꝙ ſi vulnus fuerit magnū.ſ. in ca pite donec appareat os ⁊ fuerit in eo venenū: tunc opor tet vt lauemus in primis cum vino ſtiptico calefacto ⁊ ab ſtergatur locus cum lana leni ꝙ ſi appareat ꝙ os ſit fra ctum: tunc nō eſt poſſibile vt redeat ad diſpoſitionē natu ralem. oportet ergo vt ingenietur in re eius cum rebus qͦ ſtant ei ſtrictione incarnationis ⁊ eſt vt calefacias oleum roſa. ⁊ infundas ipſum ſuper locum eius ⁊ cōnectas duo labia fiſſure que eſt in cute: aut panniculo ⁊ adinuicē ſuas ea cum filo ſete groſſe: aut lini: ⁊ poſt ſuturam admini ſtra hunc puluerē ⁊c̄. Ecce ꝙ in his verbis Serapio po nit ꝙ in cura vulneris quod eſt eum fractura oſſis proce dere poſſumus cum ſutura ⁊ incarnatione: propterea il lud videtur aſſerere fama que eſt de iſtis impericis ꝗ ma nifeſte dicunt ſe craneum fractū cum emplaſtris conſoli dare abſqꝫ alia inciſione cutis ⁊ carnis ⁊ abſqꝫ alia dete ctione oſſis ⁊ maxime illud aſſerunt pluries ad ſenſum ſe vidiſſe. Fama autem quā plurimi famant non omnino deperditur: vt philiſophus dicit. quare videtur ꝙ iſti ve rum dicant ſaltem in parte. ¶ In oppoſitum videtur eſſe illud quod ſupra dixit Auic̄. in illo.§. Et in ſimilibus iſti magis rectū eſt vt frices iterum ⁊c̄. ibi enim ad litterā po nit ꝙ in fiſſura oſſis dato ꝙ nō penetret ⁊ ſit capillaris re ctius eſt ꝓcedere cuꝫ fricatione ⁊ abraſiōe oſſis. quare eti am multo fortius hoc debemus agere quādo fiſſura pere trat vſqꝫ ad duram matrē. ¶ Dicendū autē eſt ad hāc du bitationem ꝙ non credo impoſſibile eſſe ꝙ aliquādo in vulnere quod eſt cum fractura cranei poſſit accidere ſa natio cum modo curationis qui eſt per ſuitionē ⁊ incarna tionem abſqꝫ abraſione oſſis vel eleuatione ⁊ detectione alicuius particule oſſis. Quādo enim iſta concurrunt pu ta ꝙ corpus eſt bonorū humorū non ſuꝑfluorū in quāto nec in quali. ⁊ ꝙ in craneo eſt parua fiſſura abſqꝫ attritio ne facta in ip̄o: ⁊ abſqꝫ etiā leſione facta in ꝑanniculo qui ē ſub oſſe. Dico ꝙ tale vulnus conſolidari poteſt cum ſtri ctura per ligamenta ⁊ cū ſutura: ⁊ cū his que īcarnatiua ſunt ponendo ſuper locū fiſſure ſicut ſunt pulueres vel emplaſtra exiccatiua que habent incarnare: ⁊ in partibꝰ circūſtantibus apponēdo ea que materiā ꝓhibent ꝑueni re ad locū: ſicut eſt effuſio olei roſa. in circuitu. Et rō qua re in tali vulnere hmōi modus curationis poteſt ſuffice re eſt: qꝛ in tali vulnere nō timemus de aggregatione ha miditatis ſuꝑ panniculo ſub oſſe: aut inter ꝑtes oſſis q̄ pu trefiat ⁊ putre facta putrefaciat os ⁊ panniculū. Et hoc iō ꝓpter bonitatē humoꝝ iſtius corꝑis ⁊ in quanto ⁊ ī qua li: ⁊ etiā ꝓpter flebotomiā q̄ fiet: cū dicat Aui. Et flōmet̉ ſi indiget vt nō ſit timōr de fluxū humoꝝ ex ꝑtibus alijs. Et ad ꝓhibitionē etiā iſtiꝰ iuuat apponere oleū ro. in cir cuitu. Itē cū in tali vulnere nō ſit facta leſio in panniculo ita vt ſit ſeꝑatus ab oſſe timor nō eſt vt in pluribus ꝙ hu miditas aliqua ex diſruptiōe venaꝝ ſub oſſe aggregetur ſuꝑ pāniculo ſub oſſe que putrefiat: ⁊ putre facta putre fa ciat os ⁊ pāniculū. Et etiā cū in oſſe nō ſit facta attritio nō eſt ibi timor etiā de aggregatione humiditatis de qua ſit curādū inter particulas oſſis: ſicut eſt timor in attritione et cōtuſiōe oſſis. hūiditas aūt q̄ ē ibi ex vulnere facto ī car ne ⁊ cute ip̄a ſubito exiccabit̉ illa.ſ. que erit ſuꝑflua a me dicina incarnatiua que ponit̉ deſuꝑ ꝑtes vulneris: ⁊ reli qua cōuertit̉ in carnē. ex cuiꝰ cōuerſione accidit ꝑtes vul neris vniri: ⁊ iterū etiā regenerabit̉ porꝰ inter ꝑticulas o ſis mediāte qͦ ꝑticule oſſis adinuicē vnient̉. Propter qd̓ nullū videt̉ impoſſibile ꝙ in vulnere qd̓ ē cū fractura cra nei ſuppoſitis iſtis cōditionibꝰ aliqn̄ fieri ſanationē cū ta li modo curatiōis dicto. Sed in vulnere qd̓ ē cū fractura cranei in qͦ facta ē attritio aut ſeꝑatio pāniculi ab oſſe: talis modus curatiōis nō ſufficit: īmo oꝫ feſtinare ad aliū mo dū curatiōis ꝓpter cauſas q̄ dicte ſūt. ¶ Sꝫ vlteriꝰ aduer te ꝙ lꝫ nullū ſit īpoſſibile aliqn̄ accidere ſanationē in vul nere qd̓ ē cū fractura cranei illo mō qͦ dictū ē. tn̄ reputo tu tius ⁊ ſaniꝰ ꝓcedere in curatiōe eiꝰ cū mō curatiōis ꝗ ē ꝑ abraſionē fiſſure oſſis: ⁊ ꝑ mūdificationē hūiditatis qͣꝫ ꝓ cedere cū mō curatiōis ꝗ eſt ꝑ ſuturā ⁊ incarnationē. vn̄. sͣ dixit Aui. Et in ſil̓ibꝰ iſti magis rectū eſt vt frices iterū il lud vſqꝫquo nō remaneat de fiſſura aliꝗd. Et hͦ iō qꝛ vt in pluribꝰ eſt ꝙ nō ſumꝰ ſecuri de effuſione hūiditatis ſupra pāniculū: ⁊ etiā inter ꝑtes oſſis fiſſi: ⁊ hoc iō: tū qꝛ pluri ma corꝑa ſunt īmūda. tū etiā qꝛ vt in pluribꝰ nō pōt ſic ſu bita exiccatio fieri ꝗn aliquid hūiditatis que eſt ibi ſalteꝫ ex vulnere facto in carne defluat inter ꝑtes fiſſure q̄ hūi ditas niſi mundificet̉ putrefiet: ⁊ putrefacta generabit ac cidentia peſſima de ꝗbus facta eſt prius mentio. Que qn̄ accidūt viplurimū mortē inducūt. Et p̄cipue cōtingit eti am ꝙ humiditas eſt apta defluere inter partes oſſis ſuꝑ pāniculū: qꝛ talia vulnera q̄ fiunt in capite ⁊ p̄cipue cum fractura oſſis plurima trāſeunt in vlcera. ꝓpter ea quia ī capite ex modo cōpoſitionis capitis nō ſic eſt poſſibile cū modo ligature partes cōſtringere ⁊ iūgere ſicut eſt hͦ poſ ſibile in alijs membris: quia ergo vtplurimū tranſeunt in vlcera: ⁊ in vlceribus cōtinue multiplicat̉ humiditas ꝓ pter cauſam que dicta fuit in capitulo de vlceribꝰ. hinc ē ꝙ exiſtente fiſſura in oſſe: timor eſt de effuſione talis hūi ditatis inter partes oſſis ⁊ ſuper panniculū qui eſt ſub oſ ſe ex cuius effuſione generant̉ accidentia peſſima p̄dicta. Quia ergo nō eſt tutus euentus illoꝝ accidentiū. hinc ē ꝙ tutius eſt ꝓcedere cū modo curationis qui eſt ꝑ abraſi onem ⁊ fricationē oſſis fiſſi qͣꝫ ſit ꝓcedere cū hoc mō cura tionis qui eſt per incarnationē. ⁊ dato ꝙ aliquando eſſet poſſibile cum hoc modo curationis ꝓcedere. Et ꝓpterea Aui. ſignāter dixit in littera Multotiens ſufficit ſtrictura et ligatura ⁊c̄. dixit enī ſub iſto modo loquēdi: multotiēs ſufficit. vt oſtenderet ꝙ talis modus curationis eſſet poſ ſibilis in vulneribus in quibꝰ eſt ſola fiſſura cranei: et nō in illis in quibus eſt attritio ⁊ leſio facta in pāniculo: licet tamen ſit poſſibilis: nō tamē ſemꝑ: ⁊ ideo dixit: multoti ens. quaſi vult diccre ꝙ aliquibus vicibꝰ hoc pōt contin gere. Iterū etiā licet nō ſit poſſibilis: nō tamē in pluribꝰ eſt ei imitandū. ⁊ ideo dixit ſub hoc modo loquendi ſuffi cit. Et hoc eſt quod mihi in hac dubitatione ſentiendum eſſe videtur. Et ex dictis apparet qualiter etiā ẜm iſtā ex poſitionē. ⁊ verū dicit hic Aui. ⁊ ſupra cum dixit. Et in ſi milibus iſti magis rectū eſt ⁊c̄. et qualiter etiā ẜm iſtam expoſitionē nō contradicūt verba eius. ¶ Ad illud autē quod dicit Serap̄. poſſumus etiā dupliciter reſpondere. Uuo modo ꝙ dixit illud verbū vt oſtenderet ꝙ poſſibile erat aliquādo in vulnere illo cum tali modo curatiōis ꝓ cedere. Et quia Serapionis ibi principaliter nō erat in tentio loqui de curatiōe vulneꝝ que fiunt in capite ꝓ tan to nō curauit ſuū ſermonē extēdere in modo curationis illoꝝ: ſed incidētaliter illud ibi dixit. Uel poſſumus dice re aliter ꝙ illud verbū quod dicit Serapio. oportet ergo vt ingeniet̉ in re eiꝰ cū rebꝰ que ſtant ei ſtatione incarna tionis non refert̉ ad illud qd̓ īmediate dixerat: ꝙ ſi appa ret ꝙ os ſit fractum ⁊c̄. ita ꝙ velit ꝙ qn̄ apparet oſſis fra ctura tu incedas cū illo mō curationis: ſed refertur ad il lud qd̓ dixit ꝙ ſi vulnꝰ fuerit magnū donec apꝑeat os ⁊c̄. quaſi vult dicere ꝙ qn̄ vulnus cōtingit vſqꝫ ad os: tūc de bes lauare in pͥmis cum vino ſtiptico ⁊ abſtergere locuꝫ a ſante ſuꝑflua: poſtea ingenia cum rebus que ſtāt ei loco incarnationis ꝙ ſi os ē fractū: tūc nō eſt poſſibile vt rede at ad diſpoſitōnē naturalē.i. tūc nō ē poſſibile ꝓcedere cū his que incarnāt: ſed oportet cū alio mō curatiōis ꝓcede re quē modū curationis ibi nō ponit. quia nō erat ibi pͥn cipalis eius intētio tractare de curatione vulneꝝ capitis. vt ergo nō ꝓlongaret̉ eius ſermo vltra ꝓpoſituꝫ: iccirco non tractauit illum modū curationis. Et iſto mō exponē do dictum illud Serap. nō conſuluit in vulnere quod eſt Fen IIIII De fractura cranei eum fractura cranei talem modū curationis qui eſt per ſuturam et incarnationē fieri: ſed hoc tm̄ conſulit in vul nere quod pertingit ad os ſine fractura eius. Et iſto mo do exponendo concordat dictum eius cum prima expoſi tione iſtius.§. ſed intelligendo vt ſtat ſeries verboꝝ ſuoꝝ cum ſecundo modo expoſitione iſtius.§. ¶ Ad illud aut quod tn̄ dicis de experimentatoribus apparebit quid ſit dicendū in quodam ſequenti.§. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et non queritur in omni ſciſſura et fra ctura vt accipiat os totū: qm̄ hoc non eſt poſſibile in omni oſſe verū recordare eiꝰ quod precipimꝰ in capitulo vniuerſali d̓ fractura et reſtauratiōe. Uerūtame mul ti homines acceperūt os ex capitibꝰ eoꝝ incipiendo et ẜm modū: et creuerūt caro et cutis ſuꝑ vulnus et euaſerunt. ¶ In parte iſta Aui. oſtēdit qn̄ neceſſariū eſt os eleuare et de tegere ⁊ quantitatē eius quod debet eleuari ⁊ detegi. ⁊ dicit: Et nō querit̉ in omni fiſſura ⁊ fractura vt accipiatur. os totum.i. fiat eleuatio ⁊ detectio iſtius oſſis quod eſt fiſ ſum: qm̄ hoc nō eſt poſſibile in omni oſſe. Iſtud quidem non eſt poſſibile: quia aliqn̄ eſt quod fiſſura eſt valde ma gna ⁊ longa pettingens vſqꝫ ad multam diſtantiā. vnde ſi quis vellet ꝓcedere cum eleuatione totiuꝫ oſſis fiſſi: opor teret facere orificiū maximū: hoc aūt nō fieret ſine pericu lo maximo: ⁊ precipue: quia talis detectio multa pānicu li exponit ip̄m ⁊ cerebrum vt cito recipiat nocumentuꝫ a cauſa extrinſeca: ⁊ hoc nō eſt neceſſariū facere. Solū em̄ ſit iſta detectio oſſis vt mūdificetur humiditas: ⁊ non reti neatur ſuper durā matrē. Nunc autē hec mundificatio ſa tis conuenienter fit ſi ſolum eleuet̉ ⁊ detegatur os ẜm ali quam quantitatē modicā: ⁊ ꝓpterea nō oportet conſequi os in tota fiſſura in eleuatione ⁊ detectione ip̄ius. Uerum recordare eius quod precepimus in capitulo vniuerſali de fractura ⁊ reſtauratione. iſtud quidē quod dixit in ca pitulo de iudicijs reſtaurationis: cuius oportet hic remi niſcidixit in illo.§. vltimo illius capituli.§. illo. Et quādo fuerit illud quod eſt fractū ⁊ cōminutū magnum ⁊ fueri eius cōfractio cōminutio plurima: tunc neceſſe erit vt ex trahatur totum ⁊c̄. ibi em̄ dixit ꝙ ī fractura oſſis oportet eleuare ⁊ auferre totū illud quod eſt vehemēter cōminu tum. Sed ſi fractura nō fuerit cū cōminutione ⁊ fuerit fiſ ſura multa: tunc debes inciſionē ⁊ detectionē facere in lo co qui eſt debilior ad incidendū: ⁊ in quo facta eſt magis fractura: ⁊ dimittere poſtea reliquū: quia dimittēdo aliaꝫ partē nō eſt nocumentū: īmo ſi totū velles abſcindere et remouere eſſet nocumentū maguū: hoc eſt illd̓ cuiꝰ opor tet hic recordari de quo fiet mentio in illo.§. Inquit pau lus ⁊ gal̓. iterū nos docuit quantitatē oſſiu. verūtamen ꝓ quia: quia multi homines acceperūt.i. elongauerūt: ⁊ de texerūt os ex capitibus.ſ. in talibus vulneribꝰ cranei ẜm modū predictu.ſ. in p̄allegato.§. et creuerūt caro ⁊ cutis ſuper vulnus ⁊ euaſerunt ſupple abſqꝫ hoc ꝙ fieret dete ctio ⁊ eleuatio oſſis totius fiſſi. hoc eſt quod intendit doce re Auicenna in hoc.§. In frāgētibꝰ vero os et que ſūt poſt ea. ¶ Supra Aui. oſtēdit qualis modus eſt cōueniens in vul neribus que ſunt cū fractura cranei: quia oſtendit ꝙ mo dus curatōnis cōueniens eſt per abraſionē oſſis ⁊ per ele uationem ⁊ detectionē ip̄ius. in parte iſta eſt eius intentio oſtendere cauſam ꝓpter quā in fractura cranei ꝓcedimꝰ cum hoc modo curationis: ⁊ nō ꝓcedimus cū reſtauratō ne ⁊ replaſmatione partiū oſſis ſicut ꝓcedimus in fractu ris oſſium alioꝝ membroꝝ. Et diuidit̉ pars iſta in partes quattuor ẜm ꝙ quattuor ponit cauſas iſtius diuerſitatis modi curationis fracture contingētis in oſſibus aliorum membroꝝ. ſecundā cauſam ponit ibi: Quapropter vt nō effundat̉ ⁊c̄. Tertiā cauſaꝫ ponit ibi: Et de illis que vocāt ad illud ⁊c̄. Quartā cauſam ponit ibi: Et iteruꝫ ſi accide ret virus. In prima parte Aui. vult dicere ꝙ vna cauſa ꝓ pter quā diuerſificant̉ oſſa capitis cum frangūt̉ in modo curationis ip̄oꝝ ab oſſibus alioꝝ membroꝝ cū frangunt̉ eſt: quia cū frangunt̉ oſſa capitis natura ip̄a nō reſtaurat in loco fiſſure alroſboth forte ⁊ durum: ſicut facit in alijs oſſibus. ⁊ dicit̉ alroſboth porus ſarcoydes per quē vniū tur partes oſſis fracti. Quia ſicut declaratu eſt alibi: oſſa cum frangunt̉ nō poſſunt ad verā redire vnitionem ⁊ cō tinuationē ſicut caro: ſed redeūt ad vnitionē ⁊ continuati onem mediāte poro ſarcoyde qui regenerat̉ ibi ex alimē to quod ſuꝑfluit ex alimēto oſſis. qui quidē porus aſſil̓at̉ nature oſſis: nō tamen vere exiſtit os: vnde eſt quaſi natu re medie inter naturā oſſis ⁊ carnis. Et mediante quidē iſto poro alligant̉ adinuicē ⁊ vniuntur particule oſſis di rupte. Modo in oſſibus capitis cū franguntur: natura nō regenerat iſtum poꝝ qui dicitur alroſ both. ſic forte ⁊ du rum ſicut regenerat in alijs oſſibus: immo regenerat ip ſum debilem ⁊ mollem reſpectu eius quod generatur in alijs oſſibus. Et cauſa huius eſt duplex: vna ē ex materia. altera eſt ex fine. Ex materia quidē: qm̄ poruꝫ qui genera tur eſt ꝓportionalis oſſi in quo regenerat̉ ⁊ ex materia ꝓ portionali materie cuius regeneratur. nunc aūt os capi tis non eſt ſic habens duritiem ⁊ groſſitiē vt os pedię: aut brachij aut coxe: ꝓpter quod etiā qui generat̉ in ip̄o cum ꝓportionetur ei nō eſt tante duritiei ⁊ fortitudinis ſicut eſt porus qui regeneratur in alijs oſſibus. Ex fine auteꝫ cau ſa quare nō regeneratur porus tante duritiei: ſed regene ratur debilis ⁊ mollis eſt vt nō grauetur panniculus ab ip̄o ⁊ impediatur ratio motuū ip̄ius. Si eniꝫ regenerare tur porus multe duritiei ⁊ fortitudinis: cum talis porꝰ tan gat panniculū grauaret panniculū ⁊ lederet ip̄m ⁊ pro hiberet ip̄m in motu eius: propter quod vt hoc non acci dat natura regenerat ibi porum qui eſt mollis ⁊ debilis et ſubſtantiā habens raram reſpectu pori qui regenerat̄ in alijs oſſibus fractis. In alijs aūt membris regeneratur porus durus vt partes oſſis melius adinuicē vniantur: ⁊ os ſit fortius ad hoc vt melius poſſit pati motus cōſuetos illius membri. Si enim in oſſe manus aut pedis: regene raretur porus mollis ⁊ debilis iam impediretur motus manus ⁊ pedis. Non enim iſta membra tunc eſſent ſic ro buſta in motibus. Quia ergo hoc eſt neceſſarium in mē bris alijs. non aūt eſt hoc neceſſariū in oſſe capitis. hinc eſt ꝙ porus qui regeneratur a natura in fractura oſſis ca pitis eſt res debilis ⁊ mollis. In fractura aūt oſſium alio rum membroꝝ regeneratur res dura ⁊ fortis. hoc vult di cere Aui. ꝙ in oſſibus capitis non regeneratur res dura et fortis. neqꝫ etiam eſt neceſſitas regenerationis eiꝰ. hinc eſt ꝙ non multū curamus de replaſmatione oſſium capi tis fractoꝝ. In oſſibus aūt alijs: quia curamus de illo. ic circo curamus de replaſmatione ipſoꝝ cū modo ligatu re ⁊ alijs que ad hoc requiruntur. ergo vna cauſa diuerſi ficationis curationis eſt: quia in oſſe capitis ex hoc ꝙ nō replaſmamus nullum ſequitur nocumentū. ſed in alijs oſ ſibus ſi non replaſmamus ſequitur inde nocumentū ſcilꝫ impedimentū motus illius membri. Et hanc cauſam pri mo tangit cum dicit: In frangentibus vero os ⁊ que ſunt poſt ea ⁊c̄. id eſt in fracturis oſſium ⁊ in diſpoſitionibꝰ que ſunt poſt fracturas: ideſt que ſequuntur ad fracturas vel que ſimilantur fracturis. ¶ Scias ꝙ oſſa capitis diuerſificant̉ ab oſſibus alijs cū franguntur: qm̄ cum ipſa frangunt̉ nō reſtaurat natura ſuper ea al III Tractatus De fractura cranei I42 roſ both fortem ſicut attrahit ipſum ⁊ na ſci facit ſuper reliqua oſſa: īmo rem debi lem. Quapropter vt nō effundat̉ pus ad interiora oportet vt extrahatur ſi fuerit plaga capitis completa: aut incidat̉ ſi nō fuerit completa ⁊ nō fiat occupatio in re ſtauratione eius: et oportet vt non tarde tur illud in eſtate vltra ſeptē dies: in hye me vltra decc̄ dies: et quāto fuerit veloci us erit melius ⁊ longinquiꝰ ab hoc vt ac cidant nocumenta magna: ⁊ de illis que nocent ad illud et faciūt eſſe neceſſarium eſt ꝙ ab oſſibus alijs preter oſſa capitis conuertit ligamentum reditionē: ⁊ hoc li gamentū non ē poſſibile ſuꝑ caput. pro pter illud ergo neceſſe eſt accipere os et fracturā cui eſt quātitas donec egrediat̉ virus ſicut eſt neceſſariū. Et iteꝝ ſi acci derit virus inter os reſtauratū ligatū li gamento opprimēte expellente materiā cū iam eſſet generatū illud virus ex ipſo loco et penetraret ad medullā eſſet nobis neceſſariū vt diſcooperiremꝰ ⁊ mūdifica remus: ergo qualiter in huiuſmodi mē bro. non eſt igit̉ excuſatio de hac colle ctione ⁊ inciſione etſt etectione loci et ꝓ hibitione incarnationis eius vſqꝫ quo ſe curus ſis. Et ſi non eſt timor curſus virˡ vſqꝫ ad interiora oſſis qd̓ inciſimus. ¶ In iſta parte ſecunda vult dicere ꝙ ſecunda cauſa pro pter quā vtimur tali modo curationis in vulnere qd̓ ē cū fractura cranei: puta fricatione: eleuatione ⁊ detectione oſſis: eſt ne virus effundat̉ interius: vtputa ad duram ma trem. timor enim eſt ne per ſciſſurā virulentia ⁊ humidi tas defluat ad interiora que ibi retēta cum nō mundifice tur putrefiet. putre facta aūt putrefaciet os et panniculuꝫ: et fient accidētia peſſima: de ꝗbus facta eſt mentio. Adiu uat aūt ad iſtam cauſam nō ſolū timor humiditatis ad in teriora per fiſſurā: verū etiā quia timor eſt de humiditate virulenta que aggregat̉ intertus ſupra panniculū ex diſ ruptione venarū ſub oſſe. nam accidit aliquādo: vt dictū eſt prius: p̄cipue quādo peruenit leſio vſqꝫ ad panniculū ꝓpter attritionē magnā ⁊ conquaſſationeꝫ: que diſruptio ſit in venulis q̄ ſunt ſub oſſe ex ꝗbus egredit̉ humiditaꝫ q coadunat̉ ſub oſſe ſupra panniculum. iſta aūt humiditas ibi detēta putrefiet: ⁊ putre facta generabit nocumēta: de quibus ſermo eſt habitus. Vt ergo nō effundat̉ humidi tas ad interius et retineat̉ hec humiditas ⁊ virus ſuꝑ pan niculū: oportet vt ſi fiſſura fuerit completa vi extrahat̉ il lud os quod eſt ibi fractū ⁊ cōminutū. Aut ſi nō fuerit ibi orificiū completū detegat̉ ⁊ incidatur os ita vt compleat̉ per quod orificiū humiditas illa poſſit ad extra ꝓfluere: neqꝫ debes occupari in reſtauratiōe illius oſſis fracti. Et in eſtate quidē iſta detectio oſſis nō debet retardari ad fiē dum vltra ſeptē dies: in hyeme vero vltra deceꝫ. in eſtate em̄ citius oportet vt fiat: qm̄ citius accidit putre factio ī ta li humiditate in eſtate qͣꝫ in hyeme. Et in quocūqꝫ tēpore qͣꝫto hoc citius ſit eſt melius: quia tāto ſit magis elōgatio ab euentū nocumentoꝝ p̄dictoꝝ. ergo ſecunda cauſa pro pter quā ſit hec detectio oſſis eſt ꝓpter timorē effuſionis humiditatis ſuper mēbra que ſunt ſub oſſe: ſed in oſſibus alioꝝ membroꝝ quia nō eſt talis timor: ꝓpterea quia nō ſunt ſub eis talia membra: hinc eſt ꝙ in eis nō vtimur hoc modo curationis. ¶ In tertia parte vult dicere ꝙ vna ex cauſis ꝓpter quā ſit neceſſe vti tali modo curationis ⁊ nō vtimur replaſmatione ſicut facimꝰ in alijs oſſibꝰ fractis ē. quia in fractura oſſis replaſmatio partiū oſſis fracti maxi me ſit per modū ligature. Et cauſa huius eſt vt dicitur ſe xto de inge. ſani. finali capitulo: quia per modū ligature primo cōſeruant̉ partes oſſis fracti in ſuo plaſmate: que ſi nō cōſeruarent̉ nō vnirentur nec replaſmarētur. Secū do quia per modū ligature ꝓhibetur humiditas ſuꝑflua peruenire ad os fractū. ⁊ illa que eſt in partibus oſſis fra cti exprimit̉ ab eis verſus alias partes. Et hoc ē maxime neceſſariū in curatione oſſis fracti. niſi em̄ humiditas ꝓ hibeatur ꝑuenire ad os. ⁊ niſi etiam humiditas que iam aggregata eſt ibi expͥmatur ad alias partes os illud non poterit replaſmari: īmo accidit in ipſo puire factio: vt ver bi gratia: ſi os brachij ſit fractū vſqꝫ ad medullā ⁊ nō liget̉ ẜm ꝙ oportet ligari: nos videmus ꝙ humiditas aggre gatur in mēbro illo ex cuius aggregatione accidit prius putrefactio in medulla oſſis: deinde putrefiet totum os ⁊ vltimo totū membrū. Et ſicut replaſmatio maxime parti um oſſis fracti ſit per conuenientē modū ligature: ⁊ pro hibitio eius fit quādo non ſit cōueniens modus ligature quādo nō cōuenienter os ligatur: tunc accidit putrefectio eius. nunc aūt talis modus ligature qui ſit per replaſma tionē partiū oſſis fracti nō eſt poſſibile fieri in oſſe capit quia ſicut apparuit in p̄cedenti tractatu in capitulo de qͣli tate ligamēti fracture: ⁊ ſic etiā apparet ſexto de ingenio ſani. Modus ligature qui conuenit ad replaſmationem et reſtauratione partiū oſſis fracti eſt ille qui incipit cum pluribus inuolutionibꝰ in loco īfirmo: ⁊ ſit ibi bona ⁊ for tis conſtrictio: ita tamē vt dolorem nō generet. poſtea ve ro tendit verſus locū ſanum mollificando ip̄m paulatm hic em̄ modus ligature: vt dicit̉ ſexto de inge. ſani. prohi bet euentū humoꝝ ab alijs membris ⁊ exprimit humidi tates a loco infirmo ad alias partes. Nunc aūt talem mo dum ligature nō eſt poſſibile fieri ſuꝑ caput propter mo dum cōpoſitionis ⁊ ſituationis capitis. quare cū talis mo dus ligature non ſit poſſibilis ſuper caput ſi vellemus in tendere cum replaſmatione ⁊ reſtauratione accideret ag gregatio humiditatis ſuꝑflue in illo oſſe. propterea quia nō poteſt per modū ligature exprimi illa humiditas. ag gregata aūt ibi ⁊ detenta putrefiet: ⁊ putrefacta putrefaci et os ⁊ panniculū qui eſt ſub oſſe. Ut ergo nō accidat hec putrefactio neceſſe eſt accipere os fractū ⁊ detegere ip̄m ẜm aliquā quantitatē ad hoc vt humiditates virulēte nō detineantur: ſed egrediantur ad extra. ¶ In quarta par te in qua ponit aliam cauſam vult dicere Auicenna ꝙ in alijs oſſibus aliquādo eſt cum modo ligature cōuenien tis per quam expͥmitur materia contenta ⁊ repellitur il la que eſt apta ad membrū fluere: accidit ꝙ nō poſſumus prohibere quin aggreget̉ virulētia ⁊ humiditas in mem bro illo que poſtea penetrat ad medullā oſſis: ⁊ tunc vt nō accidat putrefactio vel corruptio illius mēbri totiꝰ ne ceſſariū eſt diſcooꝑire ⁊ mūdificare virulentiā ⁊ hūidita tem ibi aggregatā. Ergo cū hoc accidat aliqn̄ in alijs oſ ſibus ſimiliter accidet etiā aliqn̄ ī craneo. Et ſi in craneo accidat multo fortiꝰ: tūc erit nobis neceſſariū diſcooꝑire ⁊ virus mūdificare vt nō accidat putrefactio oſſis ⁊ pānicū li: ⁊ ꝑ cōſequēs interitꝰ ⁊ mors: Quaſi per hoc vult dicere Fen De fractura cranei IIIII Auic̄. ꝙ in alijs oſſibus: licet aliquādo illud accidat: tamē. nos ꝓcedimus ſemꝑ ibi qn̄ poſſumus cum replaſmatiōe quia et ſi illud contingat nō eſt ſuſpitio de aduentu mor tis. vnde poſſumus poſtea ꝓcedere ad diſcooperiendum et mundificandū abſqꝫ ꝙ mors perueniat. Sed in oſſe ca pitis ſi illud contingit: tunc eſt fuſpitio de euentū mortis ꝓpter membra nobilia que ſunt ſub craneo que tunc no centur. Ergo quia medicus ſemꝑ debet eligere viā cura tionis ⁊ ſaluiorem dato ꝙ quaſi nō timeret de penetratio ne virus ad interiora: tamen melius eſt vt ꝓcedat cū inci ſione ⁊ detectione oſſis ⁊ ꝓhibitione incarnationis vſqꝫq ſit ſecurus ꝙ perfecte tota humiditas viruſenta fit mun dificata exterius: quia iſto modo procedendo erit ſecurꝰ: ne accidat putrefactio oſſis ⁊ panniculi qui eſt ſub oſſe et hoc eſt quod vult dicere Aui. cum dicit: Non eſt igitur excuſatio de hac collectione. Sic ergo ex dictis apparet ꝙ quattuor ponit cauſas Auicēna propter quas in cura tione taliū fracturarū non incedimus cum replaſmatiōe ſicut facimus in fracturis oſſium aliorum mēbrorū: quaꝝ vna cauſa fundatur ſuper hoc ꝙ nō eſt ibi multū neceſſa ria replaſmatioſicut in alijs oſſibus. nec ex hoc ꝙ ſic nō ꝓ uenit nocumentū ſicut in alijs oſſibꝰ. Secunda cauſa fun datur ſuper hoc ꝙ eſſet nocitiua ⁊ adducens nocumenta mortalia. Tertia cauſa fundatur ſuper hoc: quia nō eſſet bene poſſibile fieri. Quarta cauſa fundat̉ ſuper hoc ꝙ ſē per modus curationis ſecurior ⁊ ſaluior eligi debet a me dico. ille aūt in quo eſt ſuſpitio debet euitari. dicta emergit̉ dubitatio Sed modo Clre.. non modica. et eſt dubita tio: Utrū ſit poſſibile ꝙ vulnus quod eſt cū fractura cra nei poſſit curari alio modo cōuenienter qͣꝫ cum inciſiōe et detectione alicuius particule oſſis. Et videtur ꝙ ſic. p̄ mo quia cōmuniter diffamat̉ ꝙ per emplaſtra multi cu rantur abſqꝫ inciſione ⁊ detectione oſſis. Fama autē quā multi famant nō videtur eſſe omnino falſa. ¶ Secundo hoc videtur probari poſſe ratione: quia ſicut ex dictis ap paret detectio ⁊ eleuatio oſſis ẜm aliquā quantitatē non ſit niſi vt virus ⁊ humiditas bene mūdificetur ⁊ nō aggre getur ſuper panniculū: neqꝫ inter particulas oſſis fracti ⁊c̄. Unde ſi hic timor nō eſſet nō ꝓcederemus cum oſſis eleuatione ⁊ detectione. Si igitur ꝓbabitur ꝙ ſit poſſibi le cōueniēter mūdificari ab humiditate ⁊ virulentia non facta eleuatione oſſis ⁊ detectione: videtur ꝙ talis modꝰ curationis nō ſit neceſſarius: ſed potiꝰ ille atter modus curationis debet precipue eligi: quia in modo curatiōis qui ſit cum tali eleuatione ⁊ detectione oſſis eſt timor et ſuſpitio multotiens de euentū apoſtematis in panniculo: et eſt ſuſpectio. Unde Aui. ita dicit: Multotiens accidit in ſiphac poſt curationē cum ferro apoſtema calidum ⁊cͣ. Ꝙ autē ſit poſſibile cōuenienter mundificari humiditatē ec virulentiam abſqꝫ detectione ⁊ eleuatione oſſis. ꝓbat̉ quia quedam res ſunt ex quibus poſſunt fieri emplaſtra ꝗ hn̄t vehemētē virtutem attrahendi ad exteriora non ſo lum humiditatē ⁊ virulentiā: immo etiam habent virtu tem attrahendi fruſta oſſium deciſa que remanent in vul neribus: ſicut recitat Auicenna quinto canone de virtute cuiuſdam emplaſtri quod fuit relatum ab Andromacho Igitur ſi reperiunt̉ talia emplaſtra: tunc cum talibꝰ em plaſtris poterit fieri ſufficiens mundificatio virus abſqꝫ alia detectione ⁊ eleuatione oſſis partis. ¶ Aiuuat autem ad confirmandū hanc rationē: quia nos videmus ſicut apparet quinto de interioribus in iſto capitulo hoc ī brum ficut ⁊ alia membra pati dicimꝰ ⁊c̄. ¶ Si illo. S tamen pellicule coſtaꝝ ſicut Archiſtratus dixit ⁊c̄. ꝙ mul totiens in fracturis oſſium ſanguis qui ex ꝑcuſſione erat effuſus interius inter partes oſſis: ⁊ etiā inter partes car nis que circūdat os exterius expellitur a natura per cutē que ſic eſt groſſa ⁊ denſa: immo aliquādo adeo ſic expel videmus. ¶ Et iſti dicto concordat illud quod dicit̉ par ticula ſeptima afforiſmoꝝ in cōmento illius afforiſ. Qui buſcūqꝫ ⁊c̄. Dicit enim ibi ad litterā ꝙ forti nature nil re pugnat in expulſione etiam daio ꝙ materia ſit groſſa et vie ſint ſtricte. videmus enim vt dicit ꝙ materia apoſte matis cum a quibuſdā locis natura eam expellat oſſa et i am tranſit. Si ergo ex operatione nature hoc fit multo fortius poterit virus ⁊ hūiditas in vulnere qd̓ ē cū fractu ra cranei mundificari ad exteriora abſqꝫ detectione ⁊ ele uatione partis oſſis: ⁊ precipue quādo in hoc fieret adiu torium cum emplaſtris que virtutē habent attractinā ve hementē eruginis ad extra. quare tale vulnus cōuenien er cū ēplaſtris curari pot̓it ſic̄ ſe aſſerūt face̓ iſti emꝑici. vero arguitur: quia nullꝰ aucto IN OPPONEVrum famoſoꝝ ponit iſtū modum curationis cū emplaſtris ſolū expreſſis: immo omnes di cunt ſolū curare cū inciſione ⁊ detectione ⁊ eleuatiōe ali cuius partis oſſis. Mirabile aūt eſt ꝙ om̄es antiqui hūc modū curationis cū emplaſtris ignorant. Etiā Galie. ſe xto de inge. ſanita. ad litterā dicit: ꝙ ſi velimus inquirere medicamen huius actionis: puta ꝙ mūdificet ⁊ humidi tatem exiccet: nullū reꝑimus ſufficiens in fracturis oſſuī abſqꝫ modo ligature cōuenienti: qui modus ligature nō poteſt fieri in oſſe capitis: quare ad litterā videtur pone re ꝙ cum ſolis medicinis talis modus curationis non po teſt eſſe ſufficiens. ¶ Dicendū eſt ad hoc ꝙ credimus co gnoſcere que ſunt emplaſtra ex quibus etiā cōponuntur et cum quibus iſti emperici dicunt ſe curare talia vulne ra que ſunt cum fractura cranei abſqꝫ alio modo curatio nis. Et credimus etiā vidiſſe effectus quos cuꝫ eis agere poſſunt. Et ideo ex ratione motus ⁊ etiam ex his alijs q̄ experientia vidi dico audacter ad iſtā dubitationē ꝙ nō credimus impoſſibile eſſe quin aliquādo ſit poſſibile fie ri curationē vulneris talis quod eſt cum fractura cranei per hec emplaſtra abſqꝫ alio modo curatiōis: puta abſqꝫ ꝙ fiat detectio ⁊ eleuatio oſſis. licet aūt talis modus cura tionis ſit poſſibilis: tamē dico ꝙ in pluribus non ſufficit. et dico etiā ꝙ tutior eſt modus curationis quē docent au ctores qͦꝫ ſit iſte. ¶ Ꝙ aūt ſit poſſibile iſtū modū curatio nis aliquādo fieri iſto modo declarat maxime ratio p̄di cta. Si enī in vulnere quod eſt cum fractura cranei tota ī tentio in principio: eſt vt humiditas nō aggregetur inter partes oſſis fracti: nec etiā ſub oſſe ſuper panniculū et de tineatur ⁊ putrefiat cū ſit poſſibile talem humiditatē ali quando perfecte extra educi ⁊ abſqꝫ alia inciſione ⁊ dete ctione oſſis. manifeſtum eſt ꝙ iale vulnus ſanari poterit abſqꝫ tali eleuatione ⁊ detectione particule oſſis. Eſt aūt hoc poſſibile qn̄ iſta precipue cōcurrunt: ſicut ſuꝑius eti am aliquid de hoc dictū fuit puta ꝙ corpus eſt bonorum chimoꝝ in quāto ⁊ in quali. ꝓpter quā bonā diſpoſitionē nō eſt timor de fluxū humoꝝ ad locū vulnerīs de quo flu xū multū ſit curandū: ⁊ cū hoc orificiū in cute ⁊ in carne eſt bene amplū: ⁊ fractura etiā oſſis ſit bene ampla ⁊ non valde ſtricta. iſta em̄ faciūt ad hoc vt humiditas poſſit re ſtaurationē habere ad extra: ⁊ cū hoc etiā fractura illa ſi abſqꝫ attritione facta in partibus oſſis ⁊ abſqꝫ attrictione facta in ip̄o panniculo. attritio enim eſt conſtrictionis ⁊ conculcationis humiditatis cauſa inter partes oſſis pā niculi que poſtea in ſaniem cōuertitur. Uirtꝰ etiā expul ſiua oſſis ⁊ pāniculi ſortis eſt potēs humiditatē ſuꝑfluaꝫ ad exteriora ꝓpellere: ⁊ cū hoc exterius approximantur medicamina educētia humiditatē ad extra. quādo enim oīa iſta cōcurrunt: dico ꝙ nullū eſt impoſſibile vulnꝰ qd̓ eſt cum fractura cranei curari per emplaſtra abſqꝫ alia ī ciſione ⁊ detectiōe alicuius particule offis: tamē talis mo dus curatiōis vt in pluribus ſufficiēs non eſt: ꝓpter ea qꝛ raro accidit ꝙ oīa iſta ſimul concurrāt. Aliqn̄ enim eſt ꝙ corpus eſt immūdū: vnde emplaſtra attractiua poſita pc pue in pͥncipio ſunt cauſa vt ampliꝰ attrahat̉ de materia 43 III De fractura cranei Tractatus qͣꝫ educat̉: vnde ſicut apparebit ſicut oēs auctores: ꝓpter timorē effuſionis humiditatis intra vulnus: ⁊ ne accidat apoſtematio in principio docent apponere ea que virtutē hn̄t infrigidatiuā ⁊ repercuſſiuā ſicut oleū rōẜ. ⁊ ꝓhibet calida apponi. aliqn̄ etiā eſt ꝙ orificiū vulneris qd̓ eſt in carne ⁊ cute eſt ſtrictū valde: ⁊ ſimiliter etiā fiſſura facta ī oſſe eſt ſtricta valde: ꝓpter qd̓ humiditas nō ſufficienter tota ad extra poteſt educi: licet eius aliqua pars educat̉. Iteꝝ vt in pluribus accidit ꝙ fiſſura q̄ ſit in oſſe fit cuꝫ at tritione partiū oſſis: ⁊ cum iſta attritione aliqn̄ deprimit̉ aliqua particula oſſis ſuper panniculū: ꝓpter quā eſt ne ceſſe: tunc om̄ino auferre illam partē oſſis: nec eſſet ſuffi ciens ad curationē talis appoſitio emplaſtroꝝ. Quia igi tur raro omnia iſta concurrūt: īmo vt in pluribus contra ria eueniūt. hinc eſt ꝙ ille modus curatōis abſqꝫ inciſiōe et detectione oſſis vt in pluribꝰ nō eſt ſufficiēs. hinc eſt ꝙ iſti emperici qui cū talibus emplaſtris ꝓcedūt aliquādo curauerūt ſemꝑ credētes poſſe curare ꝓpterea quia neſci unt diſtinguere diſpoſitiōes vulneꝝ indifferēter admini ſtrantes talia emplaſtra in quocūqꝫ vulnere: multos īter ficiunt. Si aūt ſcirent diſtinguere nō ſic interficerēt: licet aūt talis modus curationis abſqꝫ defectione ⁊ eleuatione partis oſſis ſit poſſibilis: Dico tn̄ ꝙ tutior eſt modus cu rationis qui ſit per eleuationē ⁊ detectionē oſſis: ⁊ potius medicus rationalis debet ei adherere. Et ratio eſt: quia iſta emplaſtra per que ꝓcedunt in curatione iſti emperi ci: aut ip̄a habent virtutē attractiuā eruginis ⁊ humidita tis ad exteriora: aut habent virtutē incarnatiuam: aut ha bent virtutē reꝑcuſſiuam ⁊ cōfortatiuam. ſub pluribꝰ em̄ intētionibus nō adminiſtrant̉ emplaſtra vel vnguēta in principio taliū vulneꝝ. Si quidē ipſa habent virtutē at tractiuam: dico ꝙ in principio vſus taliū eſt ſuſpectus: ꝓ pterea quia timor eſt vt plures attrahant̉ humores ad lo cum: ⁊ ſint cauſa apoſtematis qͣꝫ ex loco euacuent̉: preci pue quia in principio talis vulneris fluxus eſt: tum ꝓpter dolorem: tum ꝓpter debilitatē partis: tum etiā quia plu ra corpora ſunt immūda: ꝓpter quā oportet plus fluxum intendere in principio ad ea que repellunt ⁊ partē cōfor tant qͣꝫ ad ea que attrahūt: ſicut dictum eſt. ⁊ ꝓpter illud omnes auctores p̄cipiūt in principio ⁊ docēt adminiſtra re oleū ro. Si autē talia emplaſtra habent virtutē incar natiuam: tūc vſus eoꝝ eſt ſuſpectus: ꝓpterea quia in pͥn cipio ꝓcedere in tali vulnere cum incarnatiuis eſt ſuſpe ctuꝫ ſicut declaratū fuit ſupra ī illo.§. In fixis vero in qui bus nō eſt niſi fixura ⁊c̄. p̄cipue autē iſta medicamina in carnatiua nō ſufficiūt ad deſiccationē humiditatiꝫ aggre gate in loco. quia dictū eſt prius auctoritate Gal̓. ſexto de inge. ſani. Nullū taliū medicaminū inuenimus ſufficiēs ad deſiccationē niſi cum modo ligature conuenientis ⁊c̄. Per modū enī ligature adiuuat̉ vt exprimatur humidi tas quā exiccat tale medicamen. vnde videmus ꝙ ſi illa vulnera non cōuenienter ligentur ꝙ nullum medicamē appoſitum ſufficiet ad exiccationē ip̄oꝝ: īmo tranſeunt in vlcera. Et quia talis modus ligature qui conueniēter in oſſibus fractis fieri nō poteſt in vulneribus que ſunt cum fractura cranei: vt dictū eſt prius. hinc eſt ꝙ talia medica mina in eis non ſufficiūt. ¶ Si autem talia emplaſtra ha berent virtutem repercuſſiuam ⁊ cōfortatiuam: tūc vſus talium emplaſtrorū abſqꝫ oſſis detectione eſſet cauſa retē tionis humiditatis que iam in loco eſt aggregata. Hec au tem humiditas detenta generabit accidentia mortalia ⁊ moleſta ⁊ ſuſpecta: de quibus facta eſt prius mentio. pro pter quod vſus taliū emplaſtroꝝ abſqꝫ alio modo curati onis eſſet incōueniens. quia ergo talis modus curatiōis vt in pluribus nō ſufficit: quia etiam nō eſt tutus: īmo eſ ſuſpectus. hinc eſt ꝙ dato ꝙ quaſi eſſet poſſibile per talē modum curationis curare talia vulnera: tamen tutius ē ſet ⁊ melius cum illo modo curationis quē ponunt aucto res ꝓcedere qͣꝫ cum iſto. Et quia medicus ſemper eligit viam ſalutis ⁊ tutiorem. hinc eſt ꝙ auctores tractātes mo dum curationis talium vulnerum poſuerunt modum cu rationis qui eſt per inciſionem ⁊ detectionem oſſis ⁊ non illum alium. Et ꝓpterea Auicen. dixit ſignanter in litte ra. Non eſt ergo excuſatio de hac collectiōe detectione ⁊ inciſione ⁊ ꝓhibitione incarnationis quouſqꝫ ſecurus ſis. Et ſi ideſt qͣꝫuts non eſt timor curſus virus vſqꝫ ad interi ora oſſis quod inciſimus. Ecce quomodo ponit aliquan do poſſibile eſſe ꝙ non decurrat virus ad interiora: ⁊ ta mentutius eſt ad huc cum illo modo curationis procede re. Et hoc eſt qd̓ mihi in hac dubitatione ſentiēdū eſſe vi detur. ¶ Et ex his que dicta ſunt faciliter poſſumus ſol uere obiecta. quando enim dicitur ꝙ cōmuniter diffama tur ꝙ per talia emplaſtra multi curant̉. Dicendum ꝙ ad famam quā dant laici ⁊ vulgares qui nō cognoſcunt ea q̄ ſunt artis medicine ſufficit ꝙ ſolum illud quandoqꝫ acci dat. Nam vulgares quādo aliquid vident ſemel accide re: quia rationē ignorant: poſtea diffamant ꝙ illud ſemꝑ accidat. Et quia vt dictū eſt illud eſt poſſibile aliquando accidere pro tanto poſtea laici ſic locuti cōmuniter diffa mant: ſed iſtud iudiciū laicoꝝ ⁊ diffamatio vt in pluribꝰ ē mendoſa. iudicant enim de his que non cognoſcunt: nec bene ſciunt diſtinguere: talium autē nullus eſt bonus iu dex. Unuſquiſqꝫ enim vt dicit̉ pͥmo ethicoꝝ ſolum bene iudicat que cognoſcit ⁊ nō alia. Adiuuat autem ad dece ptionem laicorū iudicij ⁊ vulgarium. ꝓpter ea quia deci piunt̉ ab iſtis empericis. nam iſti emperici: quia ſagaces ſunt in decipiendo quodlibet vulnus capitis: quātūcūqꝫ ſit leue dicunt ⁊ faciunt credere vulgaribus ꝙ ſit cum fra ctura cranei: ⁊ dato ꝙ nō ſit. Et quia talia vulnera capitꝭ que ſunt abſqꝫ fractura cranei faciliter curant̉: vulgares credunt ip̄os curare faciliter omnia vulnera que ſunt cū fractura cranei cum talibus emplaſtris: ⁊ iccirco ſic ip̄os diffamant. ſed iſtud iudiciū eſt falſum: vt eſt dictum. Et ideo Hypo. in lib. regiminis acutoꝝ dicebat de ip̄is. Sed vulgus peritum ab imperito huiuſmodi cognoſcere ⁊ di ſcernere nequeunt vnū laudantes ⁊ alia vituperātes ⁊c̄. ¶ Ad illud autē quod tu probas per rationē apparet ſo lutio per ea que dicta ſunt ſi bene ipſa conſideres. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oportet vt ſit inciſio ex loco cōueni entiore: et cōuenientior quidē eſt aggre gans ad oppoſitionē quā exiſtimas ꝙ vi rus currat ex eo melius et ad facilitatem inciſiōis et paucitatē neceſſitatis ad hoc vt moueatur et extendat̉ ſecundo: et ē cū hoc longinquior locus a neruis ſicut ſin ciput. Nam medium eius non obuiat origini neruorum. ¶ In parte iſta docet quis eſt locus conuenientior in quo oportet fieri inciſione ⁊ eleuationē ⁊ detectionē oſſis fra cti: ⁊ vult dicere ꝙ ille locus eſt conuenientior in quo ag gregantur tres cōditiones aut plures ex eis. Prima con ditio eſt ꝙ fiat inciſio in tali loco qui ſit in ſitu in quo meli us eſtimas ꝙ humiditas virulenta ex ip̄o defluat: ⁊ iſte ē locus qui eſt magis inferior: ⁊ iſtud vult dicere Auicen. cum dicit: Et cōuenientior quidē.ſ. locus eſt aggregans: ad oppoſitionē ideſt ad talem ſitum queꝫ eſtimas ⁊c. Se cunda conditio eſt ꝙ in illo loco os ſit facilioris inciſio nis: quia quanto citius ⁊ facilius inciditur tanto ſit com motio minor ip̄ius cerebri: ⁊ tanto etiam minor neceſſi tas vt ſecūda vice fiat cōmotio ⁊ inciſio: qꝛ qn̄ faciliter fu inciſio in vna vice pōt cōueniēter compleri detectio iſta ⁊ De fractura cranei Fen IIIII eleuatio oſſis. hic aūt locus eſt in quo os eſt magis tenue et ſubtile. vnde Gal̓. vj. de inge. ſa. dicit ꝙ in quodā habē te fracturā cranei dimiſit os incidere in parte inferiori: ⁊ inciſit in parte ſuperiori licet locus inferior eſſet cōueniē tior ad effluentiā ſaniei. ꝓpierea quia os in parte inferio ri erat nimis durū ⁊ groſſum. ⁊ hoc eſt qd̓ vult dice̓ Aui. cum dicit: ad facilitatē inciſionis ⁊c̄. Tertia cōditio eſt: ꝙ locus ille ſit lōginquior qͣꝫtum eſt poſſibile ab origīe ner uoꝝ. de tegere enī in loco ꝓpinquo origini neruoꝝ eſt t moroſum ꝓpter nocumentū qd̓ poſſet neruis aduenire: per cōſequēs cerebro: ſic eſt in ſincipite: quia ſecurius poſ ſumus ibi incidere ⁊ abſcindere qͣꝫ in oſſibus lateraliter exiſtētibus: ꝓpterea quia locus ille ẜm ſui motuꝫ obutat origini neruoꝝ: ſed a latere multi nerui diffundunt̉ circa partes illas. ⁊ ſic etiā dr̄ 6º de inge. ſani. Et hoc eſt q uod vult dicere Aui. cum dicit: Et eſt cū hoc lōginquior locꝰ a neruis ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſtude ne frigus adueniat velamini qm̄ eſt malū ⁊ timoroſum: ⁊ ſubtilia regi men ⁊ aſſidua effuſionē olei tepidi. ¶ In parte iſta Aui. quia poſt eleuationē oſſis ſolēt aliqn̄ accihētia moleſta cōtingere docet illa remouere: ⁊ docet etiam poſt curationē illoꝝ accidentiū qualia medicamīa debent adminiſtrari: iſta aūt accidētia in quibꝰ eſt ſuſpe ctio inter cetera maxime vident̉ eſſe duo.ſ. apoſtema qd̓ poſſet contingere poſt talē eleuationē ex cōmotione ⁊ do lore in pāniculo ⁊ nigrefactio ip̄ius pāniculi. Primo er go docet ꝓhibere euentū pͥmi accidetis. ſecūdo quid ſit faciendū qn̄ euenit ſcd̓m accidens. ſcd̓a ibi: Et apparet ſu pra velamen nigredo ⁊c̄. Primū ergo accidans docet ꝓ hibere ne eueniat per duo ẜm ꝙ duplex in genere poteſt eſſe cauſa apatis: vna cauſa poteſt eſſe extrinſeca: ⁊ iō iſtā cauſam pͥmo docet remouere per remotione cauſarū ex trinſecarū q̄ ſunt aꝑte facere accidere apata. ⁊ quia inter iſtas cauſas maxime nocitiua ꝓuocans apa maxime ē fri gus: ꝓpter ea qꝛ frigus eſt maxime nocens ⁊ ꝓuocās ap̄a in vulneribꝰ oīm membroꝝ neruoſoꝝ. Iccirco Aui. ma xime fecit mentionē de frigore ſuadēdo vt caueas ne fri gus adueniat velamini: qm̄ ip̄m eſt maxime ip̄i nociuum. vnde ⁊ ſupra dixit: Et in omni quidē diſpoſitione: immo in omnidiſpōne oportet vt vehemēter cauaāt frigus etiā in eſtate ⁊c̄. per hoc etiā Aui. intelligit vt tu caueas a qua cunqꝫ cauſa extrinſeca q̄ adueniēs velamini poſſet iudu cere apoſtemata. de iſtis aūt talibus cauſis ꝑfectius dicet inferius. Alia aūt cauſa apatis pōt eſſe intrinſeca puta flu xus humoꝝ ad locū: ⁊ iſt ā docet remouere per duo. pri mo quidē per ea que ſubtrahūt materiā que fluit: et hoc eſt regimē ſubtiliare valde vſqꝫquo ſimus ſecuri de pro hibitione apatis. ⁊ per hoc ip̄e intelligit oēm aliū modū ſubtractionis materie: ſicut per ſolutionē vētris et flebo tomiā: licit nō exprimat hoc cū ſuꝑius expreſſerit: ẜm ali quid tamē dixit. Et flebotomet̉ ſi indiget. tum etiā: qꝛ in ferius hoc ꝑfectius eſt dicturus. ſecūdo docet remouere per localia medicamina que materiā fluentē ab illo loco verſus alia loca repellunt quale medicamē eſt aſſiduatō effuſionis olei ro. tepidi. oleū enim ro. tepidum eſt repel lens materias fluentes ad locū vulneratū: qm̄ infrigidat et ſtipticat ⁊ partē cōfortat. De iſta aūt effuſione olei roẜ. tepidi adhuc perfectius videbit̉ in ꝓceſſu. Deinde cū dic̄: ¶ Et ſi apparet ſuper velamē nigredo: et eſt fortaſſe in eo qd̓ apparet de ipſo et nō eſt nocens. et fortaſſe cauſa eius ſunt me dicine: tunc cura ip̄am cū melle concuſſo cū triplo ſui olei ro. donec remoueat̉ ni gredo et pulueriza deſuper medicinam capitalem: ⁊ ſi nigredo fuerit confirmata tunc fuge. ¶ In parte iſta docet remotionē alterius accidētis quod ē nigredo apparēs ſuꝑ panniculū. ⁊ cū hoc ctiā q̄ medicīe cōueniunt poſt remotionē taliū accidētium. Et vult dice re ꝙ ſi nigredo eſt apparēs ſuper velamen.i. ſuper pani culū: ſi iſtā nigredo fuerit tm̄ in illo qd̓ apparet de panni culo.i. fuerit tm̄ ſuꝑficialis: tunc nō eſt nocens nocumen tum de quo ſit curandum: qm̄ cauſa ip̄ius: aut eſt aliquid ſanguinis congelati ⁊ nigrefacti ⁊ diſperſi circa ſuꝑficiem paſiniculi: aut fortaſſe in hoc cauſa eſt aliqua medicina: puta quia effuſa eſt humiditas nigra ſuper panniculum quādo ſit per ip̄am experimentū in fixura capillari: vtrū ſit penetrās ad interiora nec ne. Et tūc cura talis nigredi nis eſt cū medicamine qd̓ ſit ex oleo ro. ⁊ melle: ſic ꝙ ole um ro. ſint partes tres: mel vero pars vna: ⁊ accipiat̉ pā nius ⁊ infundat̉ in hoc medicamine ⁊ ponat̉ ſuꝑ pannici lum: hoc em̄ medicamē ad hoc cōueniēs eſt: qm̄ hoc me dicamen rōne mellis habet extergere: qm̄ extergit illud nigrū qd̓ adheret ſuperficiet pāniculi. ratione aūt olei ro ſa. habet repellere humores fluentes ad vulnus ⁊ ꝓhibe re ne accidat apoſtema ⁊ contēperat etiā caliditate et at tractionē mellis. Et quiaⁱ in pͥncipio plus timemus de flu xū ⁊ apoſtematis euentū qͣꝫ de alio accidente. hinc eſt ꝙ in iſto medicamīe ponit ꝙ maior quātitas ſit olei qͦꝫ me lis. Et pulueriza deſuꝑmedicinam capitalē.ſ. cum retēta eſt nigredo: neqꝫ etiam eſt timor amplius de enentū apo ſtematis. Que aūt ſint medicine capitales: dictum eſt de ip̄is ſupra. Si v̓o nigredo fuerit cōfirmata ⁊c̄. quia.ſ. ni gredo nō ſit ſolū circa ſuperficiē panniculi: īmo etiam cir ca totā ſubſtantiā panniculi: ita ꝙ eius panniculi ſubſtan tia denigretur: tūc fuge.ſ. a tali infirmo: quia non ꝓcures de curatione ip̄ius. hec em̄ egritudo tūc ſignificat cōſum ptionē ⁊ mortificationē caloris innati: ⁊ per conſequeſis ſignificat corruptionē accidentē ſubſtantie panniculi: et etiam ſubſtātie cerebri. Quando aut hec accidūt ſignifi catur illud eſſe mortale: ⁊ ꝙ mors etiam accidet in ꝓpin quo: morituri aūt ſolis ꝓnoſticis ſunt relinquēdi: vt teſta tur Gal̓. in cōmento illius afforiſmi prime particule quā do in ſtatu ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Cum ergo verificat̉ neceſſitas extēd di aliquid ⁊ incidendi illud: aut extrahē di ip̄m: tunc feſtinet̉ et nō expectet̉ cōple mentū generationis pus in loco. Et hoc quidem nō tolerat̉ niſi vbi nō eſt panni culus nominatꝰ mater coartatus aut pun ctus: qm̄ punctura facit in diſpoſitione apoſtema et ſpaſmuꝫ: et fortaſſe perducit apoplexiā: quare oportet vt extrahat̉ il lud os ſtatim et redibit ſenſus ſi fuerit a poplexia ſtatim. Si autē fuerit foramen tunc res erit vehe mētioris feſtinationis et quādo frangit̉ craneum et infrigidat̉ velamē ⁊ apoſtemat̉: ⁊ nominatur illud futraten: et tunc tibi ineſt in eo quod dixi mus cū huiuſmodi feſtinatione: aut ſi fue rit neceſſaria expectatio tunc ſit vſqꝫ ad duos dies aut tres. In plurimo rei opor tet vt curet̉ in ſecūdo cum inciſione. III De fractura cranei 144 Tractatus ¶ In parte iſta cum oſtēdit ꝙ in fractura oportet vti dete ctione ⁊ inciſione oſſis ⁊ eleuatione: docet in quanto tem pore poſt fracturā accidentem craneo debemus hoc age re: ⁊ vult dicere ꝙ quando verificatur tibi ꝑ ſigna ſupra dicta ꝙ neceſſariū eſt extēdere.i. fricare os: aut incidere ſcꝫ aliquā partē oſſis aut extrahere: puta quia fiūt ibi ali qua fruſta oſſis diſrupta: tunc debes feſtinare in faciēdo hoc qͣꝫ citius potes: neqꝫ de bes expectare vt ibi fiat com pleta generatio ſaniei ⁊ hoc ideo quia in generatione ſa niei que fit ſub oſſe accidūt accidentia predicta: de quibꝰ facta eſt mentio multotiens: in quibꝰ eſt timor ⁊ ſuſpectio de morte. quia igitur malus eſt ſuperuētus accidentiū il loꝝ. Iccirco expectare nō debes illud in faciēdo illa: ſec feſtinare qͣꝫ citius potes. poteſt autem expectatio tolerari plus in illo vulnere in quo pauniculus qui dicitur dura mater: nō eſt punctus ab aliquo fruſto oſſis: aut nō eſt cō ſtrictus vel compreſſus ab oſſe depreſſio: ſed ſi pāniculus pungatur ab aliquo fruſto oſſis: tūc ſtatim debes feſtina re in detectione ⁊ extractione illius particule oſſis. Pro pterea quia ex pūctura accidit apoſtema ⁊ ſpaſmꝰ. ⁊ quā doqꝫ ad apoplexiā.i. ad perditionē ſenſus perducit ⁊ mo tus in corpore toto ꝓpter vehemens nocumentū qd̓ par ticipat̉ cerebro. ꝓpter quod vt iſta accidentia ceſſent de bet ſtatim illud os extrahi: quia ad extractionē illius ali quando quādo.ſ. nō eſt confirmatū apoſtema in panni culo ceſſant accidētia illa ſtatim ⁊ redit ſenſus et motus Si autē fuerit foramen.i. pāniculus: nō ſolum pungatur ab aliquo fruſto oſſis: verū etiam ꝑforet̉: tunc adhuc ve hemētius oportet feſtinare in extrahēdo os illud: ⁊ tunc eſt cauſa maioris nocumenti qͣꝫ quādo ſolum pungit. Et ſubdit e tiam Aui. aliud nocumentū in quo oportet feſtīa re talem modū curationis dicēs: Et qn̄ frangitur craneū et infrigidatur velamen: ⁊ apoſtematur.i. quādo accidu poſt fracturā cranei ꝙ apoſtemat̉ panniculus: propterea quia occurrit ſibi frigus: eo ꝙ vna ex cauſis apoſte matis eſt frigus. ⁊ per hoc intelligit occurſum cuiuſlibet alteriꝰ cauſe exterioris: ſed expreſſit de frigore ꝓpter cauſam di ctam prius nominat̉ illud fruſtraten: quaſi vult dicere ꝙ tunc hec diſpoſitio eſt talis ī qua fruſtra medicus tendit ⁊ laborat in cura. Et hoc ideo: quia vt in pluribus quando accidit panniculo apa eſt mortale: licet tn̄ vt in pluribꝰ ſit mortale: quia tn̄ aliqn̄ cōtingit adhuc ab ip̄o euadere. Io circo ad hoc oportet inſiſtere curatōni iſtius. Et ꝓ tanto Aui. ſubdit ꝙ tūc in tali caſu oꝫ etiā feſtinare: aut ad plus ſi fuerit neceſſaria expectatio: vt qꝛ infirmꝰ ſit debilis vel habeat accidēs aliqd̓ qd̓ ꝓhibeat fieri: debet tūc expecta tio fieri vſqꝫ ad duos dies vel tres vt in pluribus. tn̄ meliꝰ eſt vt curetur die ſecundo cum inciſione. hoc eſt qd̓ Aui. vult dicere. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄qꝫ fit cum ſerra ſubtili p̄dicta. et qn̄qꝫ fit ita vt fiant foramina parua ſimi lia foraminibꝰ que fiūt ab acubus quibꝰ ſubaſſellia ſuunt̉ vbi oportet vt cadat ex eis: licet in eis ſit timor: qm̄ fortaſſe pene trāt ſubito vſqꝫ ad panniculū vbi īgenie tur cū inſtrumēto qd̓ diximꝰ: qm̄ ē ſaluiꝰ. ¶ In parte iſta cum docuit quādo debet fierī inciſio ⁊ ele uatio oſſis: ⁊ in quanto tempore poſt fracturā hoc debet fieri: oſtendit in generali que ſunt inſtrumēta cōueniētia per que facimus. ⁊ dicit: Et qn̄qꝫ fit talis inciſio ⁊ eleuatio oſſis cum ſerra ſubtili.i. cū inciſione ſubtili de qua facta ē mentio: quare dicit̉ inciſoriū ſubtile: quia incidit os per hoc ꝙ fricationē facit in oſſe: ⁊ fricando cū ip̄o os remo uetur aliqua particula oſſis ⁊ iſte quidē modus eleuatio nis ſufficit qn̄ os eſt p̄cipue lenis ⁊ facilis inciſionis. ſed ſi os eſt forte valde tunc oꝫ prius ip̄m ꝑforare in diuerſis locis vt cū trepanis. ⁊ hoc eſt quod dicit. Et qn̄qꝫ ſit ita.ſ. iſta inciſio ⁊ eleuatio oſſis vt fiant foramina parua: licꝫ in eis.i. in talibus inſtrumētis ſit timor. qm̄ fortaſſe.ſ. qn̄ me dicus cū inſtrumētis iſtis ſic perforat penetrat ſubito vſꝙ ad pāniculū: ⁊ ſic pāniculus aut pungitur aut ꝑforatur in quo eſt maximū nocumētū: vt dictū fuit ſupra. ergo inge nietur cum illo qd̓ diximus.i. ergo ingeniare vt tu eleua tionē iſtam ⁊ inciſionē facias cum predicto inſtrumento et licet difficilius hoc fiat cum eo: qm̄ eſt ſaluius qm̄ ī ip̄o modo eſt timor de leſione panniculi ſicut in trepanis. et ppterea etiā medici moderni nunquā in eleuatione oſſis vtuntur trepanis ſed ſolū raſorijs: ⁊ in hoc ip̄os laudamꝰ quia tutiori ⁊ ſecuriori modo ſe adherent. ¶ Qualiter vero fit curatio nos dicemus in hoc illud quod dixerūt pͥmi. Inqui unt: oportet vt radat̉ in pͥmis caput vul nerati ⁊ fiant in eo due fiſſure ſe ſecantes orthogonaliter: et ſecet vna earū alteram ẜm figurā crucis: et oportet vt ſit vna du arū ſectionū ſecatio pͥma que fuit ex ꝑcuſ ſione. deinde oportet vt excoriet̉ ſub an gulis quattuor vt diſcooꝑiatur os totuꝫ: cuius concauatio debet fieri. Qd̓ ſi acci dat inde fluxus ſanguinis: tunc oportet vt impleat̉ panno infuſo in aqua ⁊ in ace to: et ſi nō: imple ip̄m panno ſicco. de in de pone ſuper eum puluillū infuſum ī vi no ⁊ oleo: et adminiſtretur ligamentum quod conuenit ad illud ¶ In precedētibus Aui. docuit ẜm quē modū in generali oportet ꝓcedere in curatione vulnerū que ſunt cum fra ctura cranei. ⁊ docuit quomō ꝓcedendū eſt in ſectione et detectione ⁊ eleuatione alicuius particule oſſis. In parte iſta in ſpeciali ẜm verba antiquoꝝ docet modum ẜm quē debet fieri iba inciſio ⁊ detectio oſſis. ⁊ cum hoc etiā ẜm verba antiquoꝝ docet modū curationis quorūdā accidē tium que aliquando conſequūtur poſt detectionē ⁊ eleua tionē oſſis. Primo ergo per verba Pauli ⁊ Gali. docet iſta que dicta ſunt. ſecūdo iuxta hec verba recitat quedaꝫ exempla ẜm verba Pauli ⁊ Gali. ⁊ ad confirmationem quorundā que prius dixerat. ſecūda ibi: Ego vidi quēdā cui accidit ⁊cͣ. Prima in duas. pͥmo dat modum ẜm quem debet fieri hec eleuatio ⁊ inciſio oſſis. ſecūdo docet modū curatiōis illoꝝ accidentiū que aliquādo cōſueuerunt ac cidere poſt talē detectionē ⁊ eleuationē oſſis. ſecunda ibi: In quit Paulus multotiēs accidit ⁊c̄. Prima in duas. pͥ mo docet modū eleuationis ⁊ detectiōis oſſis fracti. ſecu do oſtēdit qualia medicamina cōueniunt in vulnere poſt detectionē ⁊ eleuationē oſſis. ſecūda ibi: Amplius opor tet poſt curationē cum ferro. Prima ī duas. primo docet modū ẜm quē debet fieri detectio ⁊ cleuatio oſſis. ſecun do oſtendit quātū eſt illud qd̓ debet auferri ⁊ incidi de oſ ſe. ſecūda ibi: Inquit paulus ⁊ gali. iteꝝ ⁊c̄. Prima in du as. pͥmo facit qd̓ dictū eſt. ſecūdo finē dictis imponit gene raliſando ſermonē dictū ad oēs ſpecies fracturaꝝ. ſecun da ibi: Hic eſt ſermo in curatiōe oſſis capitis. Prima ī du as. in parte pͥma quia vt dictū eſt pͥus accidit frangi cra neum: ⁊ tamē non detegitur de cute ⁊ carne: oſtendit ẜm quem modum debet fieri detectio carnis ⁊ cutis: et per quam inciſionem. Secundo modo detectione facta in De fractura IIIII Fen carne ⁊ cute: docet modū ſecundū quem debet fieri dete ctio ⁊ eleuatio oſſis fracti. ſecunda ibi: Ita vt cum fuerit mane ſi non accidat aliquod ⁊cͣ. Que dicit in prima par ticula ſatis nota ſunt. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Ita vt cū fuerit mane ſi nō acciderit ali quid ex accidētibꝰ malis: tunc oportebit vt incipias cōcauare os fractū ⁊ illud eſt: qm̄ oportet vt facias ſedere īfirmū: aut p̄ cipias ei vt reſupinet̉ ẜm figurā que con uenit fracture: deinde oppila aures eius cū lana aut coto vt nō ledat̉ ex voce ꝑcuſ ſionis et ſolue ligamentū vulneris et au fer pannū ex eo et abſterge ip̄m. deinde precipe duobꝰ miniſtris vt teneāt cū pan nis ſubtilibꝰ quatuor angulos cutis que iam ſciſſa fuit et extendant eā ad ſuꝑiora ſcꝫ cutem que eſt ſuper os fractuꝫ. et ſi os fuerit debile ex natura ſui aut ex fractu ra que accidit ei: tunc oportebit vt aufe ras ip̄m cum inciſorijs ponendo quedā contra alia ⁊ incipiendo ab eo quod ex eis eſt latius fiat permutatio ex eis ad in ciſoria ſubtilia. deinde peruenias ad ca pillaria et adminiſtra facilitatē in ꝑcuſſi on parua et magna vt nō ledat caput et inquietet ip̄m. Et ſi caput fuerit forte tūc oportebit in primis vt perforet̉ cū tripa nis que nominant̉ nō ꝓfundantia: et ſūt perforatorie quibus eſt eminētia parua interius ex locis acutis eoꝝ vt prohibeat ea illa eminētia ꝓfundare et ꝑuenire de ſiphac donec cōcaues cū eis os ſciſſum ⁊ eradices ip̄m ⁊ nō ſubito: īmo paulatim. et ſi fuerit nobis poſſibile vt eradicemus ip̄m cum digitis tunc illud eſt bonū: et ſi non tunc cū tenalijs: aut cū forpicibꝰ: aut his ſimilibus. et oportet vt ſit inter illud ex foraminibꝰ exitus quātitate ſtili ita vt fiant prope ſuperficiē oſſis interioris. Et oportet vt remaneat tactui foraminis ali quid ex ſiphac. et propter hoc oportet vt ſint perforatoria ẜm menſurā eſſentie oſ ſis: et vt adminiſtrent̉ in hoc ꝑforatoria plurima. cū ergo fractura nō eſt niſi in lo co originis oſſis tm̄: tunc oportet vt fiat ꝑmutatio ad illas res tm̄ ita vt cum caua ueris os tunc oportebit vt eques aſperi tatem oſſis capitis que fit ex inciſione et cōcauatione: aut cū nouacula: aut cuꝫ ali quo inciſorioꝝ que ſimilatur aciei enſis poſtqͣꝫ poſueris inſtrumentū qd̓ coope rit ſiphac et ſeruat ip̄m. Et ſi remanſerit aliquid ex oſſibus paruis aut fruſtis: tūc oportebit vt accipiant̉ cum facilitate. de inde perueniat in curatiōe cū operatiōe: aut vnguentis. Nā iſte eſt facilior qui fit ex modis curatiōis ⁊ minoris nocumēti. Inquit Gal̓. cū tu diſcooꝑueris partem oſſis capitis: tūc pone ſub eo inciſoriū in fine cuius eſt ꝑs que aſſimilat̉ lenti emi nens ſi eſt lenis ⁊ eſt acuitas in lōgitudi ne donec ſit latitudo lenti ſil̓is ſuſtentata ſuper ſiphac. Et oportet vt ꝑcutiat̉ deſu per cū malleo paruo et incidat̉ os capitꝭ. Cū ergo fecerimꝰ illud erit ex eo totū il lud quo indigemus et illd̓ eſt: qm̄ ſi phac nō mouet̉ tunc. neqꝫ ſi medicās eſſet dor miens: qm̄ ſi phac opponit̉ alteri lato in ſtrumēti ſil̓is lenti. Et ſi ꝑuenit hoc īſtru mentū ad os capitis: tunc ip̄um eradicat illud abſqꝫ leſionē. Et illud ideo qm̄ po ſtremū figure ſimilis lenti circūdās hoc inciſoriū retro incidit os capitis: et nō ē poſſibile vt inueniat̉ ſpecies ali a ad era dicandū hoc os facilius: neqꝫ velocioris oꝑationis qͣꝫ hec ſpecies. Curationē ve ro que fit cū ferris ⁊ inſtrumētis que no minant̉ moderni vituꝑauerūt ꝓ pter malitiā eius. Hic eſt ergo ſermo no ſter in curatiōe oſſis capitis: cū accidit ei ſciſſura. Et cōuenit hec eadē curatio ī re liquis ſpeciebus fracture que incidit oſſi capitis qͣꝫuis nos nō diximꝰ niſi curatio nem fiſſure: et poſuimꝰ eā exemplū alijs: Inquit Paulus: ⁊ Gal̓. iterū docuit nos quātitatē oſſiū que oportet incidi: et iſte eſt ſermo eius. Nō oportet vt incidat̉ ex oſſe niſi illud qd̓ eſt infirmū. nā illud qd̓ ex eo eſt cōminutū vehemēter oportet vt auferat̉ totū. In illo aūt ex quo extendū tur ſciſſure extoſione plurima. nam illud qn̄ accidit nō oportet tunc vt cōſequaris fiſſuras vſqꝫ ad finem eaꝝ. Et vt ſcias ꝙ nō accidit propter hanc cauſam res noci ua quādo in reliquis operationibus que IA5 De fractura cranei Tractatus III oportet ipſum facere eſt ẜm ꝙ opꝫ. ¶ In iſta ꝑte docet modū ẜm quē dꝫ fieri detectio ⁊ eleua tio oſſis: ⁊ diuidit̉ iſta ꝑs ī duas. pͥº.n. on̄dit mōꝫ ẜꝫ quem dꝫ detegi os ⁊ īcidi. 2º qꝛ poſt d̓tectiōeꝫ oſſis remāet aſꝑi tas ī oſſe q̄ noc et pūgēdo pāniculū: ⁊ aliqn̄ ēt remanētali qͣ fruſta acuta qͣꝫ aſꝑitateꝫ oꝫ adeqͣre ⁊ q̄ fruſta oꝫ remouē docet mōꝫ ẜꝫ quē debemꝰ adeqͣre aſꝑitates ⁊ remoue̓ hec fruſta. 2ª ibi. Ita vt cū cauaueris os totū opꝫ vt eqͥs aſꝑita modū dꝫ fieri hͦ. 2º narrat aucͣitate Gal̓. qd̓ ē īſtr̄m magis aptū ꝑ qd̓ dꝫ fieri ſine nocumēto h̓ oꝑatio. 3º ēt on̄dit q̄ ſūt īſtra iepta ⁊ mala ī quoꝝ vſu ē timor ⁊ ſuſpectio ⁊ docet ip̄a euitare. 2ª ibi. Inꝗt Gal̓. cū tu diſcooꝑuerꝭ. 3ª ibi. Cu ratiōeꝫ vero q̄ fit cū ferris q̄ dic̄ Aui. ī oībꝰ iſtis ꝑticulis ⁊ ī ꝑticulis ēt q̄ ſequunt̉ vſqꝫ ad locū illū. Ampliꝰ oꝫ pleura tionē cū ferro ⁊cͣ. nota ſūt. Quedā ꝗdē illi ſūt nota ꝗ vidit in exꝑientia hūc mōꝫ oꝑatiōis: ſi ꝗs.n. vidit agile erit ſibi ītell̓ige̓ pl̓a eoꝝ q̄ dic̄: q̄dā aūt ſūt nota ex his q̄ dcā ſūt in p̄cedētibꝰ: ⁊ ꝓ tāto ī iſtoꝝ v̓boꝝ expōne īſiſte̓ nō curamꝰ niſi q̄dā lr̄alia exponētes. Et ītell̓e ꝙ oīa iſta v̓ba q̄ ponē tur ēt vſqꝫ ad finē capl̓i ſūt v̓ba Pauli ad lr̄aꝫ ſic̄ apparet ī cap. qd̓ fec̄ de hac cura exp̄ſſe. Et oꝫ vt ſit īter illd̓ ex fora minibꝰ exitꝰ qͣꝫtitate ſubtili ita vt fiat ꝓpe ſuꝑficiē oſſis īte rioris ⁊cͣ. vult dice̓ Aui. ꝙ īter foramīa q̄ fiunt cū iſtis tre panis mediū ſpaciū dꝫ eē ad quātitatē grofficiei ſtili vel ſculce: vt dic̄ Paulus: ꝓfūditas āt ipſoꝝ dꝫ ꝓcedē vſqꝫ ad ſuꝑficiē oſſis ītrīſecā: nō dꝫ.n. oīno ꝑforari: caueat̉ pāni culus ne ꝑforet̉ a trepāo. Et ꝓpterea oꝫ iſta trepana eſſe diuerſa ī tali foramine ipſoꝝ ẜm diuerſitatē groſficiei oſ ſiū: ⁊ ꝙ iſtd̓ ītelligat Aui. ī hac ꝑte aꝑꝑet ꝑ v̓ba Pauli: vn̄ iſtd̓ accepit: dic̄.n. ſic mediū āt foraminū locū ſpaciū hēat lōgitudinē pͥuās maxīe milex.i. grofficiē ſculce: ꝓfunduꝫ at vſqꝫ qͥ ꝓpe ſuꝑficiē oſſis q̄ ītrofiat cauētibꝰ nobis tange̓ terebella mitigāt: iōqꝫ ad grofficiē oſſis oꝫ terebella eſſe pluribꝰ ī eo paratꝭ ⁊cͣ. Et ſubdit poſtea Aui. Cuꝫ gͦ fractu ra nō ē niſi ī loco origīs oſſis tm̄ oꝫ tn̄ vt ꝑmutatio fiat ad alias res tm̄ ⁊cͣ. Uult dice̓ Aui. ī his v̓bis ꝙ ſi fractura ſo lū penetrauerit vſqꝫ ad locū īteriorē oſſis: puta vſqꝫ ad ſu ꝑficiē īteriorē: nō tn̄ penetrauerit vſqꝫ ad durā matrē: tūc ſolū ē auferēda illa ꝑticula oſſis vſqꝫ ad locū illū: ⁊ nō am pliꝰ ꝓcedēdū ē: ⁊ ꝙ iſtd̓ dicat apꝑet ꝑ v̓ba Pauli: dic̄.n. ſic Si vo vſqꝫ ad diployā.i. duplā cranei.i. caluaria ſolū fue rit katagia.i. fractura vſqꝫ ad hāc ē ſolū ꝑforāduꝫ: dic̄ po ſtea ita: nō gͦ īcidat̉ ex oſſe niſi illd̓ qd̓ ē īfirmū.i. veheme ter cominutū. Et hoc ē qd̓ ip̄e expōit cū ſubdit. Nā illud qd̓ ex eo ē cōminutū ⁊cͣ. Cā āt iſtiꝰ dicti dicta ē ſupra vbi ēt de hoc mētiōem fecit Aui. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Ampliꝰ opꝫ poſt curationē cū ferro v accipias pānū lini extēſum qͣꝫtitate oſſis vulneris ⁊ īfūde ip̄ꝫ ī oleo ro. ⁊ cooꝑi cuꝫ eo os vulneris: deīde accipe pānū dupli catū aūt triplicatū ⁊ īfūde ip̄ꝫ ī vīo ⁊ oleo ro. Et lini vulnꝰ totū oleo ro. deīde pone ſuꝑ ip̄ꝫ pāuū quāto leuiꝰ potes vt nō gra uet ſiphac: deīde admīſtra deſuꝑ ligamē tū latū ⁊ nō ſtrīgas ip̄ꝫ niſi cū quātitate q̄ teneat pānos tm̄: deīde admīſtra regimē qd̓ remoueat īflāmatiōeꝫ ⁊ d̓ſtruat febrē ⁊ hūecta velamē deſuꝑ cū oleo roſa. ī oī hora ⁊ ſolue ip̄ꝫ ī die tertio ⁊ abſterge ip̄ꝫ Et cura ip̄ꝫ curatōe q̄ creat carnē ⁊ ſedat īflatōeꝫ ⁊ pulueriza ſuꝑ ſiphac puluereꝫ ex medicīs ſiccis q̄ noīant̉ medicīe capi tis dōec oriat̉ caro ī ꝗbuſdā horis ſuꝑ oſ ſi īdiguerimꝰ hoc cū oſſa ſt̄ eminētia ⁊ vt naſcat̉ caro velocit̉: ⁊ cura ip̄m cū reliꝗs medicīs qͣs diximꝰ in curatōe vulneruꝫ. tes oſſis. pͥª ꝑs diuidit̉ ī ꝑtes tres. In pͥª ꝑte on̄dit ẜm quē ¶ In ꝑte iſta cū on̄dit mōꝫ ẜm quēdꝫ fieri d̓tectio ⁊ eleua tio ⁊ īciſio oſſis: on̄dit qͣlia medicamīa d̓bēt admīſtrari fa cta hac iciſiōe ⁊ d̓tectiōe ⁊ eleuatiōe oſſis: ⁊. 2. fac̄. pͥº on̄dit qͣlia medicamīa ꝯueniūt vſqꝫ ad diē 3ᵐ. 2º on̄dit qͣlia cō ueniūt poſt diē 3ᵐ. 2ª ibi. Et ſolue ip̄ꝫ ī die 3º. In tota iſta ꝑte Aui. vult dice̓ ꝙ qn̄ tu ꝑfeciſti p̄dcm̄ mōꝫ curatiōis cū ferro: puta qꝛ eleuaſti ⁊ d̓texiſti os ẜm aliqͣꝫ ꝑticulā vſque ad durā matrē d̓bes acciꝑe pānū lini tāte qͣꝫtitatꝭ hn̄tē ex tēſionē qͣꝫta ē qͣꝫtitas orificij qd̓ ſcm̄ ē ī ip̄o oſſe ⁊ īfunde̓ ip ſuꝫ ī oleo ro. ⁊ pone̓ ipſū ī orificio ītus ſuꝑ pāniculū vt co oꝑiat pāniculū ẜm illā ꝑtē ẜm quā ē d̓iectꝰ: poſtea accipi as aliū pānū duplicatū vl̓ triplicatū ⁊ īfūdas ip̄m ī oleo ro. ⁊ vio: deīde ſupraponemꝰ toti orificio vulneris exte rioris ⁊ liniemꝰ totū vulnꝰ oleo ro. deinde poſtea ponat̉ alter pānꝰ ſiccꝰ ſupra ip̄ꝫ qͣꝫto leuiꝰ ē pol̓e vt nō grauet̉ ſi phac: poſtea admīſtret̉ deſuꝑ ligamētū latū neqꝫ dꝫ ꝯſtrī gi niſi ſolū itātū vt retīeat pānos d̓ſuꝑ: ⁊ admīſtret̉ cuꝫ hͦ regimē qd̓ ſit ꝯtrariū īflamatōi ⁊ febri: ⁊ ſit valde tenue d̓ clinās ad īfrigidationē ⁊ ꝯtinue pl̓ibꝰ vicibꝰ ī die oꝫ īfū dere ⁊ hūectare ligamētū oleo ro. ita vt penetret vſqꝫ ad pāniculū. Et hͦ ē qd̓ vult dice̓ Aui. cū dic̄. Et hūecta vela mē deſuꝑ cū oleo ro. oī hora. ītelliges ꝗdeꝫ ꝑ velamē aut ligamētū vt velit dice̓ ꝙ tu ſuꝑ ligamētū ī tali tꝑe anteqͣꝫ diſſoluas debes īfunde ml̓totiēs oleū ro. deſuꝑ. Aut ītel ligit ꝑ velamē pāniculū cerebri vt velit dice̓ ꝙ tu d̓bes ip ſum hūectare ſepe cū olco ro. Et vtraqꝫ expō ē v̓a: qꝛ dꝫ pāniculus hūectari cū oleo ro. ſꝫ iſta hūectatio dꝫ fieri n̄ diſſoluēdo ligaturā: qm̄ ligatura n̄ dꝫ diſſolui vſqꝫ ad diē 3ᵐ: ſꝫ dꝫ fieri ſuꝑ ligaturā: ita ꝙ penetret vſqꝫ ad durā ma trē: poſtea diſſolue ligaturā ī die 3º: ⁊ abſterge ip̄ꝫ: ⁊ cura poſtea cū curatiōe qͣ curat̉ caro: cū hͦ tn̄ ꝙ ſꝑ ſedet̉ īflāma tio ⁊ cal̓itas vt qꝛ.ſ. ī circuitu dꝫ ēt fieri īunctio cūo leo ro. ſupra ſiphac: aut ibi ſuꝑ pāniculū debes puluerizare ali qͦs medicinas d̓ficcatiuas q̄ faciūt naſci carnē q̄ noīantur medicīe capitales. Et qn̄qꝫ ēt refricabimꝰ os ſi īdigueri mus: vel qꝛ ſint aliq̄ eminētie: qͣs oꝫ auferri vl̓ vt velociꝰ ⁊ fortiꝰ naſcat̉ caro ſuꝑ os. Et ſubdit ꝙ vl̓r oꝫ tale vulnus curare. pͥº mō curatiōis quē diximꝰ ī curatiōe vulneꝝ in telligēdo ꝑ vulnera: vulnera ꝓpͥe dcā: ⁊ ēt oīa vlcera: hoc ē qd̓ Aui. vult dice̓ ī tota iſta ꝑte. ¶ Reſtatāt vide̓ cāꝫ iſtiꝰ totiꝰ ꝓceſſus curatiōis quē pōit. Cā ꝗdē qͣre p̄cipit admī ſtrari oleū ro. ē ꝑꝑ timorē de aduētu ap̄atis: ⁊ ꝑꝑ dolorem ⁊ ꝑꝑ cōmotione ⁊ ebulitionē fcām ī hūoribꝰ ex mō curati onis cū ferro ꝗ p̄ceſſit. Oleū āt ro. ē doloris mitigatiuū: ē ēt ſedatiuū ebulitiōis ⁊ īflāmatiōis hūoꝝ: ē ēt reꝑcuſſiuū hūoꝝ a loco vulneris ad alia loca. Eſt ēt ꝯfortatiuū ꝑtis ꝓpter ſtipticitatē qͣ ꝑticipat: ꝑticula āt ꝯfortata repellit a ſe hūores fluētes: ⁊ ꝑ ꝯn̄s oleū ro. ē ꝓhibitiuū euētꝰ apatꝭ Et iō vt ap̄a ꝓhibeat̉ docet pͥº admiſtrare oleū ro. ⁊ quia maxīe timor ē ī euētu ap̄atis ī pāniculo: qm̄ ap̄a euenien ī pāniculo ē mortale: idcirco docet admīſtrare oleū roſa. purū ſuꝑ pāniculū ⁊ ꝯtinue vſqꝫ ad tres dies ip̄ꝫ oleo ro. īfunde̓. Suꝑ orificiū āt ipſiꝰ vulneris totū docet appone̓ ꝑānū lini īfuſū ī vino mixto cū oleo ro. īfundat̉ ꝗdē ī oleo ro. ꝑꝑ cām iā dcām: ſed admiſcet̉ ibi vinū gr̄a exiccatiōis q̄ cōpetit vulneri: vn̄ vulnꝰ c̄: ⁊ p̄cipue dꝫ eē hͦ vinū ſtipti citate ꝑticipās vt ex ſtipticitate adiuuet ad ꝓhibitiōeꝫ flu xus hūoꝝ. Supra iſtū aūt pāniculū dꝫ poni aliꝰ pānꝰ ſic cus: tū vt ꝯſeruet̉ meliꝰ huiditas vim ⁊ olei ro. ⁊ tꝑe lōgi ori in panno ꝗ ē ſub eo: tū ēt qꝛ iſti vulneri. maxime nocet Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auic̄. Fen De fractura cranei IIIII. frigꝰ iuuat īquātū ꝓhibꝫ penetrare frigꝰ: ⁊ tꝫ locū calidi ore. Et propterea cirugici cōmuniter apponunt ibi plūa ceolos de ſtupa ſed iſti pāni dicunt poteſt quanto leuius ē pol̓e vt nō grauetur ſiphac: qm̄ ex grauatiōe gn̓atur apa nā vt īferiꝰ dicet̉ hͦ ē vna ex cāis ap̄atꝭ pāniculi: ⁊ ꝑꝑ eādē cāꝫ ligatura nō dꝫ eē cū aliqͣ ſtrictura: ⁊ dꝫ eē lata vt meliꝰ ẜuent̉ ibi illi pāni ⁊ cū mīori cōp̄ſſiōe: ⁊ ēt qꝛ meliꝰ tuet̉ ab aere frīdo ne ꝑueniat ad pāniculū. Regimē āt qd̓ admī ſtrat̉ dꝫ eē d̓ſtruēs īflāmationē ⁊ febrē ī pnº: ꝑꝑea qꝛ ī pͥnº vt dcm̄ ē tīor ē d̓ euentū apatꝭ: ⁊ ꝑ ꝯn̄s feb. q̄ ꝯſeꝗt̉ ap̄a ꝑꝑ ebulitōeꝫ ⁊ cōmotōeꝫ fcāꝫ ī hūoribꝰ. Utgͦ hͦ nō accidat ꝓ tāto dꝫ admīſtrari tale regimē ī pͥnº: ſꝫ pꝰ pͥnᵐ qn̄ timor n̄ eēt āpliꝰ d̓ euētu ap̄atꝭ ⁊ ītēderemꝰ ad regn̓atiōeꝫ pͥori lo co oſſis deꝑditi. tūc nō oꝫ vti regimīe ſubtili: ſꝫ potiꝰ regi mīe d̓clināte ad grofficiē ⁊ viſcoſitatē: qm̄ ex tali nutrime to gn̓at̉ maͣ q̄ ē ꝓportiōal̓ regn̓atiōi ipſiꝰ pͥori ſic̄ h̓ dr̄: ⁊ a Gal̓. 6. d̓ īge. ſa. Uſqꝫ āt ī 3ᵐ diē ſolui nō īdiget ligamētuꝫ ꝑꝑ cōmotionē q̄ ē ī hūoribꝰ ⁊ ebulitiōeꝫ: vn̄ vt ꝗetet̉ ebuli tio ⁊ cōmotio q̄ ē ī hūoribꝰ dꝫ ꝑmitti ligatura vſqꝫ ī 3ᵐ die ⁊ ī iſto tꝑe medio d̓bemꝰ ꝯtinue īfunde̓ cū oleo ro. ligamē tis vt ſedet̉ ebulitio fcā ī hūoribꝰ: ⁊ ꝓhibeat̉ euētꝰ apatis cal̓i: ⁊ ēt pāni ꝗ poſiti ſūt ī vulne̓ ⁊ ſupra ēt vulnꝰ nō exiccē tur ⁊ īdurēt̉: qm̄ eēt cā doloris ⁊ īꝗetatiōis īfirmi. Die āt 3º dꝫ ſolui vt abſtergat̉ hūiditas q̄ ē ibi ꝯtēta ⁊ vt nō acci dat ꝙ ibi remanēs putrefiat: ⁊ ſuꝑ pāniculū dn̄t pulueri zari medicīe ſicce: qm̄ cū pāniculus ⁊ os ſint ꝯpl̓onis ſic ce medicīe regnantes carnē ī tali vulne̓ dn̄t eē ſicce ficu d̓claratū ē ſupra ī ictatu d̓ vulneribꝰ ⁊ vlceribꝰ: ⁊ qꝛ ad hūc poſt 3ᵐ vſ ad n ē aliqͦ mō tīor d̓ fluxū hūoꝝ ⁊ ebuli tiōe ip̄oꝝ: iſte modus curatiōis dꝫ ec̄ cōmixtꝰ cū his qͥ in flāmatiōes ſedāt ⁊ feb. d̓ſtruūt ⁊ ebulitōeꝫ hūoꝝ. Et ꝑꝑea adhuc bonū ē ſaltē ī circuitu vl̓nerꝭ face̓ linimētū cū oleo ro. de īde qn̄ ſumꝰ ſecuri ne āpliꝰ ſit aptū accide̓ ap̄a debe mꝰ ītēde̓ ſolū ad illa q̄ carne gn̓ant: ⁊ curare hͦ vulnꝰ ẜm mōꝫ curatiōis ꝗ ē dictꝰ ī tractatu curatōis vulneꝝ ⁊ vlceꝝ Et qn̄qꝫ ī hͦ mō curatiōis d̓bemꝰ os refricare aut cā remo uēdi aliqͣs eminētias ⁊ barbulas ſi ſūt ibi: qm̄ ſuꝑ hͦ non naſcit̉ caro: aut ēt vt citiꝰ ⁊ velociꝰ naſcat̉ caro: fricatio.n. oſſis ē cā vt caro velociꝰ naſcat̉ ſuꝑ oc ꝑꝑ duplicē cāꝫ: vna ē: qꝛ fricatio ē cā attractiōis nutrimēti ad locū ex qͦ caro re gn̓atur. 2ª cā ē: qꝛ fricatio ſit vt aliqͣ aſꝑitas fiat ī oſſe ꝓpter quā meliꝰ ſuꝑ ip̄ꝫ adhereat nutrimētū ex qͦ regn̓at̉ caro: ⁊ iō fricatio ē cā vt citiꝰ ⁊ velociꝰ regnͣetur caro ſuꝑ oſſa. cōtra dicta ē dubitaº. vtꝝ.ſ. ſit ꝯueniēs to Sed MO nēs admīſtrare illd̓ qd̓ totiēs. A. reiterat puta vtꝝ pꝰ d̓tecttōeꝫ ⁊ eleuatiōeꝫ oſſis ſit ꝯueniēs appo nere oleuro. ſuꝑ pāniculū ītꝰ ī vulne̓ ⁊ totiēs vulnꝰ īfūde̓ cū oleo ro. Et vr̄ ꝙ ꝯueniēs ſit ꝓcede̓ ad medicamīa alia q̄ ſint exiccatiua ⁊ abſterſiua. pͥº.n. illd̓ vr̄ aſſere̓ Gal̓. 6. de īge. ſa. Dic̄.n. ſic ī lr̄a finali ca.§. ꝙ d̓ his erat dd̓ꝫ reſtat ⁊c̄ q̄rit.n. ī illo.§. vtꝝ meliꝰ ſit ī oſſe capitꝭ īciſo ⁊ d̓tecto medi cinā doloris mitigatiuā īpone̓ ſic̄ faciūt pl̓es medici: aut medicinā vehemēt̓ exiccatiuā ſic̄ faciebat ꝗdā medicuꝫ q̄ vt dic̄ ſupra pāniculū ꝗ ē ſub craneo qn̄ erat denudatꝰ ab oſſe maxīe apponebat vnguētū qd̓ appellat̉ ethiſios: ⁊ ſu pra hͦ vnguētū ponebat poſtea mel mixtū cū aceto: ⁊ ſub dit poſtea dicēs: de hͦ tn̄ ſuꝰ an̄ deū ero teſtis: qm̄ pl̓es ab eo cū hac medicīa curati ſūt ī aſia qͣꝫ ab illis ꝗ medicinaꝫ doloris mitigatiuā īponebāt: iſta v̓ba ſūt ſua ad lr̄aꝫ. qͣre ſi ẜm ip̄ꝫ pl̓es curabāt̉ ab illo meliꝰ ē cū tali medicīa īci dere ī pͥnº qͣꝫ cū medicīa mitigatīa dolorꝭ: qͣle ē oleuꝫ ro. Idē ēt ad lr̄aꝫ dic̄. A. 3º. can̄. Fen pͥª. tractatu 3º ca. d̓ plaga ⁊ īciſiōe capitꝭ. illo.§. Et medici ī fractura cranei de qͣ ex trahēda ſūt ⁊cͣ. ¶ Preterea ar̄. rōne: qꝛ ī vulne̓ mēbri qd̓ ē ſicciſſimū cōpetit medicīa valde exiccatīa ficut d̓clarati ē ml̓totiēs ī pͥoribꝰ. Nūc āt pāniculus ꝗ dr̄ dura mr̄ eſt me brū ſicciſſimū ſic̄ dr̄. 6. de īge. ſa. qͣre ī vulne̓ qd̓ ꝑtīgit vſqꝫ ad durā matrē ⁊ p̄cipue ſupra dura matrē dꝫ appōi medi cīa q̄ valde ſit ſicca: medicīa āt q̄ modice erit exiccatiōis ip̄ꝫ putre faciet. ¶ Et ꝯfirmat̉ hͦ rō ex alio: nā pāniculus ꝙ dr̄ dura mr̄ aſſimilat̉ ī ſui ſub̓a ipſis mēbris ueruoſis: tū qꝛ neruoſa ē: tū ēt qꝛ ip̄a hꝫ duriciē ſic̄ alia mēbra neruoſa Nūc āt ī vulne̓ mēbri neruoſi qd̓ ē cū d̓tectiōe nerui ⁊ da to ꝙ attēdamꝰ ad ꝓhibitōeꝫ apatis nūqͣꝫ īponimꝰ oleuꝫ aliqd̓ itꝰ ī vulne̓: qm̄ ī aꝑto vulne̓ ip̄ꝫ putre face̓t ⁊ macula ret ſic̄ dr̄. 6. d̓ īge. ſa. Sꝫ ſi appōimꝰ: appōimꝰ extra ī circui tu gͦ ſil̓i mō ī iſto vulne̓ ſaltē n̄ d̓bemꝰ ip̄ꝫ ītro pone̓ ſic̄ p̄ci pit. A. ⁊ Pau. ¶ Preterea ſupra ē poſitū ꝙ vehemēt̓ ca uēdū ē ne frigꝰ ſuꝑueniat ad velamē: qꝛ qn̄ īfrigidat̉ ē cā ap̄aiꝭ eiꝰ: ſꝫ oleū ro. ē fridū qͣre poſitū ſupra velamen erit cā vehemētꝭ nocumēti ī ip̄o. ¶ Et ſi dicat̉ ꝙ oleū ro. zl̓ ſit frīdū ī v̓tute tn̄ nō appōit̉ fridū ī actu: ſꝫ cal̓ꝫ: d̓ tali āt frī do.ſ. qd̓ ē frīdū actu ſupra. ītellectū ē qd̓ dcm̄ ē noc et vehe mēt̓ pānicl̓o. ¶ Iſta rn̄ſio n̄ valet. Nā lꝫ oleū ro. apponat̉ cal̓ꝫ actu cū ip̄ꝫ ſit frīdū ī v̓tute: ⁊ illd̓ qd̓ ē tale ī v̓tute: et pōit̉ ī corꝑe hūano reducit̉ ad actū a calore naͣli oleū ro. vltīo lꝫ appōat̉ cal̓ꝫ actu cū ſit frīdū ī v̓tute reducit̉ ad ac tū friditatꝭ: qͣre ī vltīo ꝑuēiet frīditas actual̓ ex oleo ad pā niculū: ſꝫ frīditas actual̓ ē nocīa valde iſta gͦ admīſtratio olei ro. ſupra pāniculū erit nociua valde. ¶ In oᵐ ē. A. ⁊ Pau. ⁊ breuit̓ oēs alij auctores loq̄ntes de curatiōe huiꝰ vulnerꝭ: dicētes ꝙ meliꝰ ē īciꝑe obẜuare vt ī pl̓ibꝰ illd̓ qd̓ docet. A. ⁊ Pau. puta ꝙ meliꝰ ē pꝰ īciſionē ⁊ d̓tectiōeꝫ oſ ſis īciꝑe ab admiſtratiōe medicie mitigatīe dolorꝭ ⁊ pro hibitīe apatꝭ qͣle medicamē ē oleū ro. qͣꝫ īciꝑe ab admini ſtratōe medicinaꝝ valde exiccātiū qͣles ſūt medicīe capi tales. Et rō ē: qꝛ ſic̄ apꝑet 3º d̓ īge. ſa. illo ca. At cū hͦ bn̄: et rō vt video bn̄ diffinita ſit a me illo.§. iōqꝫ ſi quē lꝫ morbū cū alijs morbis cōpoſitū. Idē ēt repetit. 6. d̓ īge. ſa. Et Au. ēt idē pōit 4ª Fen. pͥmi Can̄. vltīo ca. qn̄ adiui eē duo con iūgunt̉ morbi aūt ē ſuſpitiōe ꝯiūgant̉ adīuicē īcipiēdū ē a curatiōe illiꝰ vl̓ a ꝓhibitiōe illiꝰ qd̓ ē ſuſpectior ⁊ timo roſior: ⁊ ēt ſine cuiꝰ curatiōe aliꝰ curari nō pōt ſic̄ dcm̄ fu it ī tractatu de vulneribꝰ neruoꝝ qd̓ ē qꝛ ad vulnera ner uoꝝ ē ſuſpectio d̓ euētū ap̄atꝭ ⁊ ſpaſmi. Idcirco ī talibus vulneribꝰ nō ītēdimꝰ a pͥnº ad curatōeꝫ q̄ d̓bet̉ vulneri vt vulnꝰ ē ſic̄ facimꝰ ī vl̓neribꝰ mēbroꝝ carnoſoꝝ: ſꝫ ītēdimꝰ ad mōꝫ curatiōis ꝑ quē ꝓhibet̉ euētꝰ ap̄atꝭ ⁊ ſpaſmi q̄ ſūt ꝑiculoſiora qͣꝫ vulnꝰ: ⁊ ſine qͦꝝ curatōe ſi acciderit vulnꝰ ēt curari n̄ poſſet. Nūc āt ad vulnera q̄ fiūt cum fractura eranei ꝑtīgētia vſqꝫ ad durā mr̄eꝫ p̄cipue pꝰ d̓tectionē ⁊ ī ciſionē oſſis aptitudo ē vt eueniat ap̄a ī pānicl̓o cooꝑiēte cerebꝝ ad qd̓ ꝯſeꝗt̉ ſpaſmꝰ ⁊ alia accn̄tia moleſta d̓ ꝗbus fcā ē mētio ſupra: q̄ ſūt moleſtiora qͣꝫ vulnꝰ: qm̄ ſūt accn̄tia mortalia: ē ꝗdē aptitudo ꝓueniēdi apa ad tale vulnꝰ qd̓ ꝑ tīgit vſqꝫ ad dura mr̄eꝫ: qm̄ tal̓ pāniculꝰ pͥº ꝗdē ē neruo ſus. Un̄ ſic̄ ad vulnera fcā ī neruis ꝑꝑ doloris vehemētiā ē aptitudo vt accidat ap̄a: ita ēt ad vulnera q̄ ꝑtingūt vſqꝫ ad paniculū iſtū ēt ꝗ ē neruoſus ⁊ ſenſibilitatꝭ ml̓te. C 2º talis pāniculꝰ hꝫ ml̓tā ꝓpinꝗtatē ad cerebrū cū īter ipſū ⁊ cerebrū nō ſit niſi ꝗda alter pāniculus ſubtil̓ valde qui dr̄ pia mr̄: qd̓ ꝑꝑ ꝯtinuitatē ipſiꝰ ⁊ ꝓpiꝗiatē: nocumēta ēt modica: qꝛ cōicāt̉ cerebro ſūt ꝓuēiētia ī toto: ⁊ ꝑ ꝯn̄s mole ſtiſſima ⁊ ꝑicl̓oſiſſima p̄cipue āt h̓ nocum̄ta ⁊ maxīe ap̄a ſt̉ apta accide̓ pꝰ talē curatōeꝫ q̄ ſit cū ferro ī qͣ fit īciſio ⁊ d̓tectio oſſis: ⁊ hͦ iō qm̄ ī tali mō curatōis fit magꝭ ꝯmotio circa ꝑtes cēbri: ex cōmotōe āt accīt ebulitio ⁊ īflāº. i hūc ribꝰ: ad hͦ āt ſeꝗt̉ fluxꝰ ip̄oꝝ ad locū vl̓ neratū ad qͦꝝ fluxu ē aptitudo vt ī pānicl̓o ꝓueniat ap̄a: ⁊ qꝛ hūores ꝗ maxīe fluūt ex cōmotōe ⁊ ex dolore maxīe ſūt hūores cal̓i. idcir co maxīe aptitudo ē vt ī pāniculo ꝓuēiat ap̄a cal̓m: ⁊ pro pterea dic̄ ī ſeq̄nti.§. ml̓totiēs accit pꝰ curatōeꝫ cū ferro ī ſiphac ap̄a cal̓ꝫ ⁊cͣ. Et qꝛ gͦ ad tale vl̓nꝰ ⁊ p̄cipue pꝰ cura tiōeꝫ ferro ē aptitudo vt accidat ap̄a qd̓ ē accūs mortale: hīc ē ꝙ ī tali vulne̓ pꝰ d̓tectiōeꝫ ⁊ eleuatōeꝫ oſſis ē meliꝰ admīſtrare ea q̄ ꝓhibēt euētū apatꝭ tal̓ vſqꝫ q̇ ſimꝰ ſecuri d̓ I52 De fractura cranei Tractatus III htīore ⁊ pꝰ mōꝫ ītēde̓ ad admīſtratiōeꝫ eoꝝ q̄ valde exic cāt vt regnͣet̉ caro ⁊ vlcꝰ cōſolidet̉. Et qꝛ ī p̄dcō vulne̓ pꝰ talē curatiōeꝫ ē aptitudo vt ꝓueniat apa p̄cipue ꝑꝑ duo: pͥº ꝗdē ꝑꝑ dolorē. 2º āt ꝑꝑ fluxū hūoꝝ ex cōmotiōe ⁊ ebu litiōe fcā ī eis: idcircco medicīa q̄ admīſtrat̉ ī pͥnº dꝫ eſſe adhuc ēt doloris mitigatīa ⁊ ꝓhibitiua fluxus hūoꝝ ⁊ ſe datīa cōmotiōis ⁊ ebulitiōis eoꝝ: oēs āt ītētiōes ꝑficit ole um ro. ip̄ꝫ ꝗdē ē mitigatiuū doloris: qꝛ ip̄ꝫ īquātū ē oleū ē mollificatiuū quodāmō ⁊ p̄cipue lꝫ ſit frīdū: nō tn̄ ē iul̓te frīditatis: ſꝫ qͣſi ad cal̓itatē d̓clīat ſic̄ apꝑꝫ ꝑ. A. 2º can̄. ī ca. d̓ oleo. Talia āt ſūt q̄ ſūt mitigatīa doloris. Iteꝝ ēt ē ꝓhi bitiuū fluxꝰ hūoꝝ īquātū īfrīdatōe ⁊ ſtipticitate ꝑticipat. Nā talia ſūt q̄ fluxū hūoꝝ refrenāt: ēt ip̄ꝫ ē ſedatiuū ꝯmo tiōis ⁊ ebulitiōis fcē ī hūoribꝰ ꝑꝑ īfrīdatōeꝫ quā fac̄. Et hͨ ē cā qͣre auctores p̄cipiūt oleū ro. admīſtrari plus qͣꝫ ali ud medicamē: cōpetit.n. plꝰ qͣꝫ alid̓ medicamē vl̓ empl̓m qd̓ ē reꝑcuſſiuū: vt v̓bi gr̄a: plꝰ qͣꝫ aqͣ roſacea ⁊ ſil̓ia. qꝛ ip̄ꝫ magis mitigatiuū exiſtit dolorꝭ: ⁊ qꝛ ip̄ꝫ magis ad tꝑamē tū accedit: ea.n. q̄ ſūt ī exceſſu frītatis nō ſic ſūt ꝯueniētia mēbris neruoſis ⁊ cerebro. Ip̄ꝫ ēt magis cōpetit qͣꝫ oleuꝫ alid̓ frīdū: puta vt oleū vio: ⁊ ſil̓ia: qm̄ ip̄ꝫ aliqͣ exiccatiōe ꝑticipat ꝑꝑ quā plus cōpettt ꝯpl̓oni paniculi q̄ ē ſicca: et cū hͦ ēt ſtipticitate ꝑticipat ꝑꝑ quā plus ⁊ meliꝰ mēbrū cō fortat ad repulſionē fluxꝰ huoꝝ. Inſuper ēt p̄ter oīa h̓ vr̄ magis ꝯuēire admīſtratio olei ro: qꝛ ip̄ꝫ vr̄ ex ꝓpͥetate qͦ dāmō mēbra capitis p̄cipue cerebꝝ ꝯfortare. Dic̄. n. Au. 2º can̄. ca. d̓ oleo d̓ ip̄o ꝙ ol eū ro. ē valde bonū īflāmatōi cerebri ī pͥnº apꝑitōis ap̄atis cerebri: ⁊ ſubdit ꝙ augmen tū fac̄ ī v̓tutibꝰ cerebri ⁊ ī ītellectu: qꝛ gͦ h̓ oīa ī ſe hꝫ oleuꝫ ro. iō b̓ ē cā qͣre auctores plꝰ docēt elige̓ tale medicamen qͣle ē oleū ro. qͣꝫ alid̓ medicamē. ¶ Aduertēduꝫ ē tn̄ circa hͦ ꝙ lꝫ tutiꝰ ⁊ meliꝰ ſit īcipe̓ ī curatōe tal̓ vulneris pꝰ d̓te ctiōeꝫ ⁊ eleuatōeꝫ oſſis ab admīſtratōe olei ro. ꝑꝑ cās p̄ dcās: tn̄ ī admīſtratiōe illiꝰ ē attēdēdū vt qͣꝫto pol̓e plꝰ eſt mīor fiat vſus ipſiꝰ ⁊ pauciori tꝑe qͦ ē pol̓e. lꝫ.n. oleu roſ. ſit ꝯueniēs ꝑꝑ ītētiōes p̄dcās: tn̄ ip̄ꝫ vulneri vt vulnꝰ ē nō ꝯuēit: ēt ip̄ꝫ cōpl̓oni pāniculi nō ē ꝯueniēs: ꝑꝑea qꝛ pāni culus ē ficcitatis vehemētis rōne cuiꝰ ē īdigēs medicina qͥ ꝑticipat exiccatione vehemēti. Et hīc ē ꝙ īfuſio multa ipſiꝰ ⁊ ml̓ta cōtinuatio ī admīſtratiōe ītus ī vulnere ꝑdu cit aliqn̄ ad putre factōeꝫ ipſiꝰ ſic̄ faciūt ml̓ti cirugici ꝗ di cta auctoꝝ ſuꝑficial̓r ſolū ītelligūt. Et ꝑpea. Aui. ⁊ alij au ctores ſolū ad 3ᵐ diē docēt ip̄ꝫ ītus admīſtrare pꝰ 3ᵐ dieꝫ īciꝑe ab admīſtratiōe medicīaꝝ exiccātiū. Et ad hāc īten tiōeꝫ volūt ire Gal̓. 6. d̓ īge. ſa. ⁊. A. 3º. can̄. nō.n. voluit di cere ꝙ nō eēt bōa admīſtratio olei ro. ī pͥnº curatiōis tal̓ vulneris pꝰ d̓tectiōeꝫ ⁊ eleuatōeꝫ oſſis: ſꝫ voluit ꝑ illd̓ on̄ dere ꝙ caueri dꝫ ml̓tiplicatio vſus eiꝰ qͣꝫtū ē pol̓e. Et ꝓ pterea qꝛ forte illi medici ſuis tꝑibꝰ ml̓tiplicabāt vſū eiꝰ valde ⁊ p̄cipue ītus ī vulne̓. Idcirco dic̄ ꝙ pl̓es vidit ſa natos ab illo medico ſene cū ſua medicīa exiccatiua qͣꝫ a medicis alijs ꝗ ſolū intēdebāt admīſtratiōem medicine mitigatiue doloris: n̄ tn̄ ꝑ hͦ vult dice̓ ꝙ nulloº: cōꝑet ad mīſtratio eiꝰ: qꝛ qn̄ ē ſuſpitio d̓ euētu aꝑatis: tūc admīſtra re ip̄ꝫ oꝫ. ⁊ ꝓpter ea dixit ī fine illiꝰ capl̓i.ſ. n̄ ē miꝝ: gͦ ſi du ra pellicula ablatis oſſibꝫ forte nō fugiat medicamē ſi ma gnū nō hēat ap̄a.i. ſi nō ſit ſuſpectio deuētū ap̄atiꝫ magni ⁊ qꝛ ī pͥnº vt ī pl̓ibꝰ ſuſpectio ē d̓ hͦ ꝓ tāto ē meliꝰ vt ī pl̓ibꝰ hͨ admīſtrare ẜꝫ mōꝫ ꝗ dictꝰ ē cauēdo.ſ. ſuꝑfluitateꝫ vſus eius: ⁊ ex his facile pn̄t ſolui ob̓a. ¶ Ad illd̓.n. qd̓ tu dicis aucͣte Ga. 6. d̓ īge. ſa. apꝑꝫ ſol̓o ad ea q̄ dcā ſūt qͣl̓r illud di ctū dꝫ ītelligi. ¶ Ad rōnē āt qͣ pͥº ar̄: illd̓ nō d̓be̓ admīſtra ri apꝑꝫ ēt ſol̓o: veꝝ.n. ē ꝙ rōne vulneris: vn̄ vulnꝰ ē ī tali mēbro illud nō cōpetit: ſꝫ rōne accn̄tis: cuiꝰ timet̉ euētus ap̄atis d̓ qͦ ē ſuſpectio maior ⁊ tīor qͣꝫ ſit d̓ vulne̓ ſic̄ dcm̄ ē pͥus. ¶ Ad illd̓ āt qd̓ tu arguis ⁊ dicis ꝙ h̓ nō facimꝰ ī vul neribꝰ neruoꝝ ⁊ dato ꝙ ī ipſis ſit ſuſpiº d̓ euētu ap̄atis. ¶ Dd̓ꝫ ꝙ nō ē ſil̓e oīno de vulne nerui ⁊ d̓ vulne̓ qd̓ ē cū fractura cranei ī qͣ d̓tegit̉ os. pͥº qꝛ ī vulne̓ nerui ē timor d̓ euētū apatis nō ſolū ꝑꝑ dolorē ⁊ fluxū hūoꝝ: īmo ēt ꝑꝑ re tētiōeꝫ hūiditatis ī neruo: oleū āt lꝫ iuuaret rōne doloris noceret rōne hūiditatis retēte ī neruo: ī tali āt vulne̓ plꝰ ē timor d̓ euētu apatis ꝑꝑ cōmotiōeꝫ ⁊ ebulitionē q̄ accit ī hūoribꝰ qͣꝫ ex alio. Iteꝝ ēt nerui nō ſūt poſiti ſub oſſe: ſꝫ ſub carne q̄ qꝛ rara ē poroſa pōt ſufficiēter v̓tꝰ olei pene trare ad neruos ſi fiat inūctio ī circuitu vnlneris ⁊ dato ꝙ ſub̓a olei nō ponat̉ ſuꝑ neruū: pāniculus āt ꝗ dr̄ dura mr̄: qꝛ poſitꝰ ē ſub oſſe ſi fieret inūctio ex oleo ro. ſolū ī cir cuitu nō ſic poſſet v̓tꝰ eiꝰ penetrare ad pāniculū ꝑꝑ ſpiſſi tudinē ⁊ duriciē oſſis: ⁊ iō qꝛ ī admīſtratōe olei ro. ī circū itu fieret modica vtilitas: hic ē ꝙ auctores docēt nō ſolū ī circuitū veꝝ ēt ſuꝑ pāniculū admīſtrari: qͣꝫtū tn̄ ad hͦ ſi milant̉ hͦ vulnera: qꝛ ſic ut neruꝰ cōpl̓onis ē ſicce: ita ēt pā niculꝰ ꝗ ī ēt neruoſus: ⁊ ꝓ tāto d̓bemꝰ cauere ī ip̄o multi plicationē eiꝰ vſus qͣꝫtū poſſumꝰ: ⁊ qͣꝫ citiꝰ poſſumꝰ acce dere d̓bemꝰ ad medicamē exiccās. ¶ Ad alid̓ āt: tu dicis oleū ro. ē frīdū ⁊ frīda ꝓhibent̉. ¶ Dd̓ꝫ ē ꝙ ea q̄ ſūt fr da i actu ꝓhibent̉ īponi: oleū āt ro. nō appōit̉ fr̄m ī actu: īmo appōit̉ cal̓ꝫ ī actu: ſꝫ ſit frīdū ī v̓tute. Et tu dicis poſtea il lud nō vale̓: qꝛ reducit̉ ad frīditatē ī actu. ¶ Dd̓ꝫ ē ꝙ meꝰ frigida q̄ reducit̉ ad actū nō ītelligit̉ ꝙ reducat̉ ad actū friditatis qual̓ ē frīditas ī re q̄ ē actu frīda: ſꝫ reducit̉ ad ac tū frīditatꝭ ꝑ quē actū ē potēs age̓ ī corpꝰ nr̄ꝫ: ꝗs āt ſit iſte actꝰ: ⁊ ẜꝫ quē mōꝫ ad hūc actū reducat̉ nō ſpectat pn̄ti ꝓ poſito īꝗre̓: cū hͦ ſubtiſſima ꝑſcrutatiōe īdigeat: ⁊ hͦ eſt qd̓ mihi vr̄ ī hac qōne tenēdū. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et īꝗt Pau. Multotiēs accīt ī ſiphac capitis pꝰ curatōeꝫ cū ferro ap̄a cal̓ꝫ ita ꝙ ſuꝑuēiet ſpiſſitudī oſſis capitis ⁊ ſpiſſitu dī cutis iteꝝ: ⁊ ē cū hoc grauitas ⁊ ꝓhibi tio motꝰ eiꝰ naͣl̓. Et ml̓totiēs accn̄t iſtis ex tēſio ⁊ accn̄tia alia mala: ⁊ ſeꝗtur hac res mors. Et n̄ accit ap̄a cal̓m ſiphac niſi aut ꝑꝑ os eminēs ſub eo: aut ꝑꝑ grauitatem tētaꝝ: aut ꝑꝑ frigꝰ: aut ml̓titudīe cibi aut ml̓titudine vini: aut ꝑꝑ cāꝫ aliā occultam ¶ Supra. A. on̄dit mōꝫ ẜꝫ quē ſit īcino oſſis ⁊ qͣlia medi camīa ꝯueniāt pꝰ īciſionē ⁊ d̓tectōnē oſſis. In ꝑte iſta do cet mōꝫ curatōis qͦrūdā accn̄tiū q̄ ꝯſueuerūt ꝯſeꝗ ⁊ appa rere pꝰᶠ ciſiōeꝫ ⁊ d̓tectiōeꝫ oſſis: hec āt accn̄tia q̄ pl̓m ꝯſu euerūt ꝯſeꝗ ſūt duo. Unū ē ſuꝑuētꝰ apatis cal̓i ī pāniculo 2ᵐ ē nigredo apꝑens, pāniculo: pͥº gͦ doc et mōꝫ curatiōis ap̄atis cal̓i qd̓ accit ī paniculo. 2º on̄dit mōꝫ curatiōis ni gredīs fiētis ī ip̄o: ⁊ oīa h̓ docet ꝑ v̓ba Pauli ad lr̄am. 2ª ibi. Inꝗt Pau. ſi d̓nigrat̉ ſiphac. pͥᵐ ī tres. pͥº on̄dit q̄ eſt maxīa ſignificatio apatis cal̓i eueniētis ī pāniculo. 2º oſtē dit q̄ ē māifeſta cā euētꝰ eiꝰ. 3º doc et mōꝫ curatiōis eiꝰ ſe cūda ibi. Et nō accit ap̄a. 3ª ibi. Qd̓ ſi ap̄atis cal̓i cā ⁊cͣ. Di cit gͦ pͥº multotiēs accit ī ſiphac. ītelligit pāniculū cooꝑiē teꝫ cerebrū: ⁊ pōt ꝑ hͦ ītelligi vterqꝫ pāniculus.ſ. dura mr̄ ⁊ pia mr̄. nā ī vtroqꝫ pōt accide̓ ap̄a: īmo ꝓpīꝗtate ipſorū adīuicē ē raro ꝙ ꝯtīgat ī vno ꝗn ēt accidat alteri. Pꝰ cu ratiōeꝫ cū ferro: ītll̓e ꝙ lꝫ dicat pꝰ curationē cū ferro: nul lū tn̄ ē īpol̓e ipſū accide̓ ad curatōeꝫ cū ferro max e tn̄ ac cidit pꝰ curatiōeꝫ cū ferro ꝑꝑ cōmotōeꝫ q̄ ſit ī hūoribꝰ ī ta li curatōe q̄ ē cā fluxꝰ hūoꝝ ad locū: ⁊ ꝑ ꝯn̄s apatiꝫ: apa ca lidū: nota dicit ap̄a cal̓ꝫ ꝙ cū illd̓ ꝯtīgat ex fluxū hūoruꝫ ꝑꝑ cōmotiōeꝫ ⁊ ebulitiōeꝫ fcāꝫ ī hūoribꝰ ꝑꝑ dolorē: hūo res āt ꝗ ſūt ꝑati d̓fluere ꝑꝑ hͦ ſūt maxīe hūores cal̓i: idcir co ap̄a qd̓ gn̓at̉ ꝑꝑ hͦ vt ī pl̓ibꝰ ē cal̓m apa ita ꝙ ſuꝑeminet ſpiſſitudini cutis: iteꝝ ⁊c. in his v̓bis. A. docet q̄ ſūt maxi me ſigna ꝑ q̄ cogͦſcit̉ ap̄a eē ortū ī pānicl̓o: ⁊ iſta ſigna ſūt Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auic̄. De fractura cranei Fen .IIIII. duo: Unū ē qꝛ pāniculus ꝑꝑ apa tumeſcit ⁊ īflat̉ adeo ꝙ ſuꝑe minet extra os: īmo et ſupra cutē. Et alid̓ ſignū ē: ꝗa ꝓhibent̉ eiꝰ motꝰ naͣles: vn̄ aut nō mouet̉ aut cū difficul tate: ⁊ hͦ ꝯtīgit ꝑꝑ grauatiōeꝫ q̄ ſit ī pāniculo ex maͣ aꝑatꝭ apante: ⁊ ꝑꝑ ꝯſtrictōeꝫ q̄ ſit in artarijs ēt ex maͣ ap̄atis: vn̄ ex ꝯſtrictiōe ⁊ ꝯculcatiōe ſcā in eis ꝓhibet̉ motꝰ eoꝝ: ⁊ ꝯn̄s ꝓhibet̉ ēt motꝰ pānicl̓i: cū motꝰ nō ē niſi ꝑ motōeꝫ ar tariaꝝ qͥ ī ip̄o ⁊ ſub ip̄o. Et ml̓totiēs accit iſtis extēſio ⁊c̄. ideſt ſpaſmꝰ ita ēt hꝫ lr̄a ⁊ textꝰ Pauli ⁊ alia accn̄tia mala ſic̄.ſ. ꝑmixtio rōnis ⁊ febris aut ap̄a ⁊ ſil̓ia: ⁊ qꝛ iſta accn̄ tia cū adueniūt ſignificāt maximū nocumētū iaꝫ ad cere brū ꝑueniſſe: idcirco cū accn̄tia ꝑueniūt vt ī pl̓ibꝰ mors cō ſeꝗt̉. Et nō accidit ⁊c̄. pōit h̓ cās apatis q̄ ī gnͣe reducunt̉ ad hec: qꝛ cāe eiꝰ apatis aūt ſūt extrinſece ſic̄ aliqͣ eminē tia oſſis q̄ remanet pūgens ſiphac: hec enim ē cā doloriꝫ ad quē ꝯſeꝗt̉ ap̄a: aut ē aggrauatio ſuꝑ pāniculū ex cōp̄ſſi one tentaꝝ aut licinioꝝ aut ē frigꝰ qd̓ inimicū ē omnibuꝫ mēbris neruoſis vt ſupra habitū ē: aut ml̓titudo potꝰ vi ni. he.n. ſūt cāe qͣre facil̓r cerebrū replet̉: q̄ repletio ē cā ap̄atis pāniculi aut cāe eiꝰ apatis ſūt occultē: ⁊ ꝑ cās ꝗdē occultas ītelligit cās īteriores q̄ ſūt cāe hūorales: vtputa repletio aut cachochimia hūoꝝ: ⁊ ſub cā ꝗdē occulta cō p̄hēdit̉ qͥcūqꝫ cā hūoral̓ ſiue corꝑal̓ vtputa malicia cōpl̓o nis exn̄tis ī loco: vel dolor q̄ ſūt cāe attractiōis hūorū ad locū ex ꝗbꝰ apa cauſat̉. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ ſi ap̄atis cal̓i cā eſt manifeſta: tunc opꝫ vt abſcīdas illā cāꝫ velociter. Qd̓ ſi ē ex cā occulta tūc ſtude ī ſe paratiōe eiꝰ et adminiſtra flomiā vene ſi nō fuerit ꝓhi bens ad hoc ⁊ mīorationē cibi ⁊ regimē qd̓ ꝯuenit ap̄atibꝰ cal̓is ſicut embrocatio cū oleo ro. cal̓o aut cū aqͣ ī qua bullita ſūt altea ⁊ fenugrecū ⁊ ſeme lini ⁊ camomil la ⁊ eis ſil̓ia: ⁊ adminiſtra empl̓m ex fari na ordei ſcm̄ cū aqua ca. ⁊ oleo ⁊ ſemīe li ni ⁊ adminiſtra adipē galline ī lana ⁊ hu mecta cū ea caput ⁊ ceruicē ⁊ ſpōdiles et diſtilla in aures aliqd̓ ex oleis q̄ ſedāt ca liditates ⁊ fac ſedere īfirmū in aqua cal̓a ī domo ⁊ inūge ip̄m. Qd̓ ſi ap̄a cal̓m per ſeuerat ⁊ nō eſt aliꝗd qd̓ prohibeat ſume re medicamē ſolutiuū ſoluēs ſemel fiat il lud: nā Hypo. precipit illud. ¶ In ꝑte iſta docet modū curatiōis ipſiꝰ apatis: ⁊ pͥº on̄dit modū curatiōis ap̄atis ꝗ debet̉ cāe ap̄atis. 2º pōit modū curatiōis ap̄atis ꝗ debet̉ ipſi ap̄ati. 2ª ibi. Et regimen qd̓ cōuenit ipſis ap̄atibꝰ cal̓is. pͥª in duas. pͥº on̄dit modū cu ratiōis ap̄atis ꝗ debet̉ qn̄ accidit a cā pͥmitiua ⁊ māifeſta 2º ponit modū curatiōis qd̓bet̉ qn̄ cōtīgit ex cāis īterio ribꝰ ⁊ occultis. 2ª ibi. Et ſi ē cā occulta. Et ītellige circa hͦ ꝙ diuerſitas modi curatiōis in vtraqꝫ nō ē niſi qͣꝫtū ad re motionē cāe que facit ap̄a: ſed curatio que d̓bet̉ ap̄ati qd̓ incipit eē in mēbro aut qd̓ iā ſcm̄ ē qͣꝫtū ad localia eadeꝫ ē Dicit gͦ. Qd̓ ſi ap̄atis cal̓i cā ē manifeſta.i. extrinſeca ⁊ pri mitiua: tūc oꝫ vt abſcindas illā cām velociter: vt v̓bi gr̄a ſi cā ſit aliqͣ eminētia oſſis pūgēs auferat̉: ſi grauitas tēta rū aut licinioꝝ fuerit auferat̉ ēt. Si frigꝰ calefac cū pānis calidis euaporādo ēt cū calefactiuis ſi multitudo cibi vel potꝰ diminue vtrūqꝫ. Et ſi ē ex cā occulta.i. ex cā intrinſe ca ⁊ corꝑali qͣlis ē maxime cā humoralis: tūc ēt ſtude ī ſe paratiōe eiꝰ: qꝛ vtranqꝫ cām pͥus oꝫ abſcindere: d̓inde ve nire ad egritudinē que facta ē ab illa cā: vt Gal̓. dicit ī te gni. Et adminiſtra flōmiā vene ſi nō fuerit aliꝗd ꝓhibēs vt puta etas vel debilitas multa v̓tutis aut alia ex cāis q̄ ꝗhibēt ipſā fieri oīno: p̄cipit aut maxime ad remouēdum cām occultā flōmiā: lꝫ enī aliqͣꝫ faciat mentionē inferiꝰ de farmacia: qꝛ vt plus eſt ꝙ ap̄a accidit ex fluxu ſa. ad locū qͣꝫ ex fluxū alterius humoris: ꝓpterea qꝛ ſanguīs ē maxi me aptus fluere: tū ēt ꝓpter abudantiā ipſiꝰ maiorē: tum etiā ꝓpter mobilitatē ipſius. Iteꝝ ēt flōmīa eſt euacuatio maxime diſtrahēs: hoc aūt a pͥncipio: qꝛ apa gn̓atur ma xime ex fluxū hūoris: iō cōpetit maxime diſtractionē fie ri ad ꝑtē oppoſitā: ⁊ qꝛ hoc maxime facit flōmia: ⁊ cito ēt facit: ꝓ tāto plus mentiōem facit de flōmia qͣꝫ de alio mō eūonis. Et minoratiōe cibi. Et minoratio ꝗdē cibi ē vt fi at dieta fubtilis: aut ſi vtus tolerat ī vltimo tenuitatis ta lis enī modus diete cōpetit ap̄ati calido pāniculi cum ſit egritudo acuta. Et regimē qd̓ cōpetit ap̄atibꝰ calidis ſup. dꝫ adminiſtrari in tali apate: hoc aūt intelligit. Aui. eē re gimē qͣꝫtū ad modū curatiōis ꝑ localia que cōpetūt apati calido. Et iſte ꝗdē modus curatiōis ē vt in pͥncipio admi niſtrent̉ ea que v̓tutē hn̄t infrigidatiuā ⁊ reꝑcuſſiuā: ⁊ cū hoc habeat v̓tutē aliqualē mitigatiuā: quale ē oleū ro. vt pͥus dcm̄ ē. in ꝓceſſu aūt qn̄ incipit humor iam figi in apa te debēt adminiſtrari ea que v̓tutē hn̄t aliqualē reſoluti uam ⁊ ſūt mollitiua ⁊ mitigatiua doloris qualia ſunt illa que Aui. tāgit in lr̄a ſicut ē embrocatio facta cū aqͣ in qua decocta ſūt altea fenugrecū ⁊ ſemē lini ⁊ cāomilla ⁊ iſtis ſil̓ia: ⁊ ſicut ſunt empl̓a ex farina ordei ⁊ aqua ⁊ oleo: ⁊ ſe men lini: ⁊ ſit ēt adminiſtratio adipis galline ita vt cuꝫ ea vngat̉ caput ⁊ collū ⁊ ſpōdiles dorſi: ⁊ nō ſolū hec iuuāt adminiſtrata circa ꝑtes capitis veꝝēt circa totū: ſicut eſ balneare infirmū totū cū aqua calida aut cū oleo aliquo v̓tutē mollificatiuā ⁊ reſolutiuā hn̄te. In auribꝰ aūt diſtiſ landū ē aliqd̓ ex oleis que caliditatē ⁊ ebulitionē ſedant in hūoribꝰ ſicut oleū ro. vel vio. vel on̄facinuꝫ ⁊ ſil̓ia: iſta eniꝫ poſita ī auribꝰ ſedāt inflāmationē hūoꝝ cōtentoruꝫ ſuꝑ cerebrū. Et ſubdit Aui. ꝙ ſi apa calidū ꝑſeuerat ⁊ nō eſt aliꝗd ꝓhibēs ſumere medicamē ſolutiuū ⁊cͣ. In ꝗbº v̓bis. Aui. tria inſinuat. vnū ē de tꝑe adminiſtrationis me dicaminis ſolutiui: ⁊ illud tāgit cū dicit pͥmo ꝙ ſi ap̄a cali dū ꝑſe uerat: ex hͦ.n. innuit ꝙ medicamē ſolutū ē ꝯueniēs maxime ꝑſeuerāte ap̄ate: ⁊ iō ē ꝯueniēs in ꝓceſſu. Rō aūt qͣre eiꝰ cōpetētia plus ē ī ꝓceſſu ſicut cōpetētia flomīe plꝰ ē in pͥncipio ē: qꝛ ī ꝓceſſu euacuatio que cōpetit ē euo que ex loco hūorē iam fluxū eradicat. Illa aūt eūo que cōpe tit ī pͥncipio ē eūo que ex loco magis hūorem deriuat̉ ad partē cōtrariā vt nō moueat̉ ⁊ figat̉ ī loco: nūc aūt eūo cū farmacia: qꝛ farmacū eūat eligēdo ē eūo que maxīe era dicat hūorē. Sed eūo cū flōmīa: qꝛ eligēdo nō euārē eūo in qua maxime fit diſtractio oīuꝫ hūoꝝ ꝗ ſunt in motu ad ꝑtem aliqͦꝫ: ꝓpter qd̓ cōpetētia flōmīa maxime ē in pͥnci pio ī quo q̄rit̉ ꝑ eūonē plus diſtractio ⁊ hūoꝝ diuerſio qͣꝫ aliud. Cōpetētia aūt farmacie plus ē ap̄ate ꝑſeuerāte: ꝗa tūc ꝑ eūonē q̄rit̉ eradicatio humoris ꝗ in mēbro apato eſt cōtetꝰ. 2ꝰ aūt īſinuat timorē vſus eūonis cū farmaco: ⁊ hͦ īſinuat cū dicit. 2º. Et nō ē aliꝗd ꝓhibēs ſumere medica mē ſolutiuū ⁊cͣ. Et ī hoc ꝙ ſic dixit īſinuat ꝙ plura pn̄t eē ꝓhibētia vſū eiꝰ qͣꝫ vſum flōmīe. Et hoc iō: qꝛ ſic̄ apparet ꝑ Gal̓. ī cōmēto ſcd̓i regiminis acutoꝝ. Ul̓r tutius poſſu mus flōmiā facere qͣꝫ farmaciā in paſſiōibꝰ acutis exhibe re: in vſu.n. farmacie ē timor ꝓpter ea qꝛ nos nō poſſum dū volumꝰ cōſtrīgere eūonem ſicut ī flōmia poſſumꝰ: vn̄ nō ſic in ptāte ē mēſuratio eūonis eius ſicut ē mēſura flō mie: ꝓpter qd̓ timor magis ē ī vſu eiꝰ: ⁊ precipue ī acutis egritudinibꝰ in ꝗbus nocumentū ē cauendū qͣꝫ ſit in vſu flōmīe. Et etiaꝫ timor in exhibitiōe farmacie plus ꝓpter cōmotiōeꝫ quā facit humoribꝰ ⁊ inflāmatōem quaꝫ facit I47 De fracturis Tractatus III in eis que nō ſic hꝫ facere flōmīa. Et qꝛ illa maxine caue mus in paſſiōibꝰ acutis ⁊ p̄cipue in illis q̄ ſūt cū ap̄ate il lius nēbri: hīc eſt ꝙ plus timemꝰ vſum farmacie ī eis qͣꝫ vſuꝫ ōmīe. Tertio Aui. īſinuat qͣle ē hoc farmacū qd̓ dꝫ exhiberi ⁊ hoc īſinuat cū dicit ſoluēs ſemel: ī hoc.n. v̓bo voluſt īſinuare ꝙ farmacū illud qd̓ exhibet̉ dꝫ eē farma cum ſoluēs cū facilitate vt ex ſui facilitate nō augeat īflā matihnē ⁊ furiā ī hūoribꝰ quale farmacū ē caſſia fiſtula ⁊ mana ⁊ tamarindi ⁊ ſimilia: v̓bū aūt Pauli loco eiꝰ qd̓ hͨ dicit Aui. ſoluens ſemel hꝫ: ⁊ colagogo.i. colere eductiuo farmaco.i. purgare eos iubet: ⁊ veꝝ etiā ē illud v̓bū cum hoc ap̄a ſit calidū qd̓ fit ex ſanguine declināte ad naͣꝫ co lere: ex tali.n. ſanguine ē aptꝰ apari pāniculus: qm̄ talis ſanguis ꝓpter ſui ſubtilitatē ē aptꝰ imbibi in ſub̓aꝫ pāni culi qͦ ē depreſſa ⁊ ſolida: vn̄ videmus ꝙ pleureſis qd̓ eſt ap̄a ꝑ āniculi vtplurimū ſit ex tali ſang. talis etiā hūor eſt maxiſne mobilis: vn̄ maxime eſt aptꝰ fluere ad locū qui ap̄atur: hinc ē ꝙ farmacū qd̓ huic cōuenit maxime dꝫ eē colere eductiuū cū facilitate vt inflāmationē in humori bus non augeai ⁊ furiā qualia ſunt farmaca predicta co lere ſolutiua. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Inꝗt Paulus. Denigrat̉ ſiphac ⁊ ni grēdo ē ī ſuꝑficie eiꝰ: ⁊ illud eſt ī medica mine iteꝝ quo curat̉: naꝫ medicamen ni grū fortaſſe facit illud: tūc opꝫ vt ſumas ex melle ⁊ oleo ro. iij. ꝑtes: ⁊ ꝑmiſceas et linias cū eo pānū ⁊ ponas ſuꝑ ſiphac: ꝙ ſi accidit in ſiphac nigredo ex ſeipſo ⁊ ꝑ uenit vſqꝫ ad oculū p̄cipue cū ſignis alijs malis: tūc oꝫ vt d̓ſꝑes de ſalutē huiꝰ infir mi qm̄ eſt ſignificatio cōſumptiōis cali ditatis innate ⁊ deſtructionis eius. ¶ In ꝑte iſta on̄dit modū curatiōis denigratiōis qͥ aliqn̄ apparet ī pāniculo poſt īciſionē ⁊ detectiōeꝫ ⁊ eleuatiōeꝫ oſſis: ⁊ qꝛ iſtd̓ qd̓ hic dr̄ totū dcm̄ ē ſupra: idcirco ī expoſi tiōe huiꝰ.§. īſiſtere nō curamꝰ. Intellige hic vnū circa il lud v̓bū qd̓ dicit. Qd̓ ſi accidat ſiphac nigredo ex ſeip̄o ⁊ ꝑuenit vſqꝫ ad oculū.ſ. nigredo p̄cipuc cum ſignis alijs malis: tūc opꝫ vt deſperes ⁊c̄. Dixit āt Aui. ſignant̓ ⁊ pre cipue cū ſignis alijs malis. Iſta.n. nigredo q̄ ꝑuenit vſqꝫ ad oculū pōt cōtīgere duplici de cā: aut.n. pͥmo cōtingit ī pāniculo ⁊ ꝑuenit vſqꝫ ad oculū ꝓpter mortificatiōem ⁊ deſtructionē caloris naͣlis. tūc ē ſignū mortis. Et cū ipſa cōiungunt̉ alia accidētia peſſima ⁊ mortalia. Aut cōtigit aliqn̄ nō ꝓpter hoc: ſed ꝓpter expulſionē ſanguinis attra cti ex ꝑcuſſiōe ⁊ caſu verſus partē exteriorē ſicut videmꝰ etiā in alijs fracturis oſſiū ꝙ in pͥncipio circa cutē nō ap parēte aliqͣ nigredine ⁊ liuiditate poſt modū ipſa apꝑet ꝓpierea qꝛ ſanguīs attractꝰ expellit̉ a naͣ ad ſuꝑficiē cutis ⁊ reſoluit̉ cōſimili mō aliqn̄ nigredo ī hoc vulne̓ cōtīge re pōt q̄ ꝑtingit vſqꝫ ad oculū: ⁊ qn̄ ꝗdē ipſa ſic euenit poſ ſibilis eſt auaſio illiꝰ īfirmi ſicut manifeſte nos in quodā hn̄te vulnus cū fractura ⁊ detectiōe cranei vidimꝰ iſtam nigredinē apparētem ⁊ ꝑtingētem vſqꝫ ad oculum tamē euaſit īfirmꝰ: ſed tn̄ cū iſta nigredine nō erant alia mala fi gna cōiuncta. Et pro tanto Aui. dixit. Et precipue cum ſi gnis alijs malis. ¶ Deinde cum dicit. Et ego iā vidi quēdā cui accidit fractu ra ī capite ſuo ⁊ concauatū eſt os capitis eiꝰ poſt annū ⁊ ſanatꝰ ē: ⁊ illud iō: qm̄ fra ctura fuit in ſincipite: ⁊ fuit ex ꝑcuſſiōe ſa gitte: ⁊ erat ei curſus: ⁊ propter hoc non aduenit ſiphac aliquid: īmo ſaluatuꝫ eſt a corruptiōe. Inquit Galie. Accidit ho mini vt frangeretur ſinciput eiꝰ: ⁊ iteruꝫ os tꝑis fractura extenſa: ⁊ cōpoſita ē fra ctura cū diſpoſitione reꝝ oſſis ſincipitis ⁊ īcidimus ip̄m ad ītentioneꝫ notā: ⁊ ſuf ficit illud ⁊ ſanatus eſt vir. ¶ In ꝑte iſta que fuit ēt pͥuꝫ diuiſa Aui. ꝑ q̄dā exēpla ex ex periētia ſūpta approbat q̄dā pͥus dcā. Et duo facit ẜm ꝙ duo recitat exēpla: quoꝝ vnū ē Pauli: alid̓ vero Gal̓. 2ᵐ exēplū: ponit ibi. Inꝗt Gal̓. accidit homini ⁊c̄. Primū ꝙ dem exēplū ꝓbat qūo inciſio ⁊ detectio oſſis ī loco īferio. ri ex quo ſanies melius poſſit habere fluxū: qꝛ tūc cuſto dit̉ magis īpaſſibilis ſicut dicit ẜm verba Pauli ꝙ vidit quēdā cui accidit fractura ī capite ſuo: ⁊ ꝯcauatū ē os ca pitis eius poſt annū ⁊ ſanatꝰ eſt: ⁊ hoc iō qꝛ fractura erat in ſincipite: vt dicit Aui. ī lr̄a. Sed littera textꝰ Pauli dic̄ ꝙ fractura erat in occipitio ⁊ vtrūqꝫ pōt eē verū: ⁊ iſta fra ctura fuit ex ꝑcuitiōe ſagitte ⁊ fuit facta in loco īferiori ex quo ſanies poterat habere cōtinue effuſionē: vn̄ nō rema nebat ſuꝑ pāniculū: ⁊ ꝓpter hoc pāniculus ſaluatus eſt a corruptiōe ⁊ ſanatus ē: poſtea qn̄ fuit facta cōcauatio et detectio oſſis: hoc ē qd̓ vult dicere Aui. Un̄ iſtud verbuꝫ qd̓ dicit in pͥncipio huius.§. Et ego iam vidi quendā ⁊c̄. nō reſertur ad illd̓ qd̓ īmediate dixerat in p̄cedēti.§. ſicut videt̉ ſonare ſeries v̓boꝝ littere Aui. ſed ē quidaꝫ.§. ꝑ ſe hn̄s illā ſnīam que dicta ē: ⁊ ē totū verbuꝫ Pauli. Un̄ dꝫ exponi: ego.ſ. paulus: ita.n. eſt ſcriptū ī illo capl̓o qd̓ fe cit Paulus. Dicit enī. noui.n. aliquē ⁊ poſt annū paſſiōis ⁊c̄. Scd̓m aūt exēplum qd̓ ponit ē exēplum Gal̓. ⁊ pōt le gi ad duplicē intentionē. Una intētio ẜm quā pōt legi eſt vt velit oſtēdere illud qd̓ dcm̄ fuit ſupra.ſ. ꝙ qn̄ ē aliqua fractura hn̄s longitudinē multā nō oꝑꝫ ī eleuatiōe oſſis cōſequi totā fracturā: ſed ſufficit eleuare ⁊ auferre aliqͣꝫ parte oſſis que magis ē cōminuta ⁊ confracta: ſicut dicit Gal̓. ꝙ accidit cuidā homini vt frangeret̉ os in ſincipite fr actura extenſa ⁊ lōga ⁊ inciſimus ad intētionē notā: pu ta qꝛ ſolū īciſimus aliquā partē que erat debilior ⁊ magꝭ cōminuta ⁊ nō ſecuti fuimus in inciſiōe totā fracturā. Et ſufficit illd̓ ⁊ ſanatus eſt vir: ⁊ ẜm iſtā intentionē nō inue nitur illud exēplū poſitū a Gal̓. 6. de inge. ſani. ſed forte: deficit ꝓpter defectū illius tranſlatiōis. Alia intētio ſecū dum quā pōt legi ē vt cōcordat in idē cū p̄dicto exemplo qd̓ poſuit Pau. vt ꝑ hoc velit on̄dere qual̓r dato ꝙ fra ctura pertingat vſqꝫ ad locū ſuꝑiorē: ſufficit tn̄ inciſioneꝫ ⁊ detectionē oſſis facere in loco inferiori cuꝫ ex illo loco cōuenienter ſanies effluat ⁊ remaneat pāniculus cuſto ditus a putrefactiōe. Sicut inꝗt Galie. accidit cuidā hoī ⁊c̄. ⁊ inciſimus ad ītentionē notam.ſ. ad iſtam intentionē vt ſanies poſſit ad extra ꝓfluere: vnde inciſimus in loco ꝑ quē liberius poterit effluere: puta in loco inferiori ⁊ ſuf ficit illud ⁊ ſanatus ē vir: ſupple abſqꝫ inciſione maiori: ⁊ ſecūdū iſtam intētionē bene īuenit̉ illud exēplū poſitum a Galie. ſexto de inge. ſani. capi. vltimo.§. illo: ſcio nanqꝫ quoniam cuidam caput vidimus ⁊c̄. Ei in hoc termina tur expoſitio iſtius capituli. ¶ Explicit expoſitio clariſſimi artium ⁊ medicine docto ris magiſtri Dini de Florētia ſuper tertia ⁊ quarta Fen Auicen. ⁊ ſuper parte quinte. Dinus ſuꝑ ſen ⁊c̄. Auic̓. IIII. Fen De fractura mandi. ⁊ naſi ¶ Gentilis Florentini ſuꝑ ea parte tractatus tertij Fen ꝗn te: De fracturis quam dinus non expoſuit. Expō incipit. ¶ De fractura mandibule. Cap̄. Nquit ſapiens cum mādibula in ciditur ad interiora frangitur. ¶ Suꝑiꝰ Aui. d̓termīauit de fractura cranei: in ꝑte iſta d̓termiat d̓ fractura mādibule: ⁊. 2. facit qꝛ pͥº p̄mittit. 2º pōit. curā. 2ª ibi. Qm̄ ſi frāgit̉ mādibula: dic̄ ſic d̓ pͥmaꝑte. ꝙ ſapiēs dixit ꝙ cū mādibula īcidit̉ ad ī teriora.i. īclinat̉ ad iteriora frāgit̉. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ ſi frāgit̉ mādibl̓a d̓xtra tūc ītromit te īdicē ⁊ mediū manꝰ ſiniſtre ī os īfirmi: ⁊ ſi frāgit̉ mādibl̓a ſiniſtra tō ītrōitte ma nꝰ d̓xtre ⁊ eleua cū eis marginē fracture exteriꝰ ⁊ īteriꝰ ⁊ oppō eas abas cū manu altera d̓ foris ⁊ eqͣ eā ⁊ cognoſces equati onē eius ex equatione dētiū ꝗ ſunt in ea. ¶ Pōit curā ⁊. 2. fac. qꝛ pͥº pōit curā qn̄ madibula frāgit̉ ī vno loco. 2º pōit curā qn̄ mādibula frāgit̉ ī diuerſis locis 2ª ibi. Si āt frāgit̉ mādibula. Dic̄ ſic d̓ pͥª ꝑte: ꝙ ſi mādibu la dextra frāgit̉: tūc ītromitte digitū idice ⁊ mediū manꝰ finiſtre ī os īfirmi ⁊ reſtaura. Et ſi frangit̉ mādibula ſini ſtra: tūc ītromitte digitoꝫ manꝰ d̓xtre ⁊ eleua marginē fra cture equādo ⁊ mouēdo iteriꝰ ⁊ exteriꝰ ⁊ cogſces eqͣtionē eiꝰ eqͣtiōe dētiū ꝗ ſūt in mādibula. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Si āt frāgat̉ mādibl̓a ī duobꝰ locis tūc extēde eā ī duo latera ẜꝫ oppōneꝫ mīſtro extēdēte eā: ⁊ mīſtro retinēte ip̄aꝫ: d̓ in̄ ve niat medicꝰ ad equādū ip̄aꝫ ẜꝫ ꝙ diximꝰ ⁊ liga dētes ꝑ torti ſūt ⁊ ſeꝑati ſt adīuicē Si āt accīat cū fractura vulnˡ aut fruſtuꝫ tūc admīſtra ꝯſuturā ⁊ puluillos ⁊ medi cinas īcarnatīas poſt reditōeꝫ ⁊ eqͣtione. ¶ Pōit curā qn̄ madibla frāgit̉ ī duobꝰ lociꝫ: ⁊. 2. fac̄ qꝛ pͥº fac̄ hͦ. 2º docꝫ face̓ ligamētū. 2ª ibi. Inꝗt ⁊ ligamētū. diē ſic d̓ pͥª ꝑte: ꝙ ſi mādibl̓a frāgit̉ ī duobꝰ locis: tūc extēde mā dibulā ī. 2. latera ⁊ medicꝰ eqͥt ip̄aꝫ ẜꝫ ꝙ diximꝰ ⁊ liga dē tes ꝗ torti ſūt: ⁊ ſeꝑati ſūt adīuicē. Et ſubdit ꝙ ſi cū fractu ra accīat vulnꝰ aut fruſtū oſſis: tē admīſtra cōſuturā ⁊ pul uillos ⁊ medicīas īcarnatīas pꝰ r̄ditōeꝫ ⁊ eqͣtōeꝫ. Dei. ⁊c̄. ¶ Inꝗt: ligamētū eiꝰ ſit ẜꝫ hūc mōꝫ pone medietatē vitte ſuꝑ nucha colli ⁊ vadant due extrēitates a duobꝰ lateribꝰ ſuꝑ duas aures vſqꝫ ad extrēitatē mādibl̓e: d̓in̄ va dāt cū eis iteꝝ ad nuchā: dein̄ vſqꝫ ad lo cū ſub mādibula ſuꝑ duas maxillas vſqꝫ ad ſinciput vadēs ex eo iteꝝ vſqꝫ ad locū ꝗ ē ſub nucha ⁊ ponat̉ ligamētū aliud ſu per fronteꝫ ⁊ in poſterioribus capitis ⁊ ſtringatur tota inuolutio que inuoluta ē ⁊ ponatur deſuper pannus lenis. ¶ Docꝫ face̓ ligamētū: ⁊ dic̄ ſic ꝙ ligamētū ſit ẜꝫ hūc mōꝫ nā pōit mediū vitte ſuꝑ nuchā colli: ⁊ vadāt due extrēita tes ligamēti ſuꝑ duas aures vſqꝫ ad extrēitatē mādibule: deinde iterū vadāt ad nuchā: deinde iterū reuoluat̉: ⁊ fi at aliud ligamētum ſuꝑ frontē ⁊ tota inuolutio q̄ īuoluta eſt ſtringat̉ ⁊ ponat̉ deſuper pānus lenis. Deinde cū dic̄. ¶ Et ſi ſeꝑent̉ ābe mādibule ſil̓ ex extrēi tatibꝰ eaꝝ tūc īcipiat̉ cū vtriſqꝫ māibus paulatī: deīde opponāt̉ ⁊ ꝯiūgant̉ ⁊ cōſi deret̉ ad cōpoſitōeꝫ dētiū ⁊ liga diales cū filo auri vt nō ſeꝑet̉ rectificatio ⁊ pōa tur medicamē ligamēti ſuꝑ collū ⁊ vadat caput eiꝰ ad extreitatē mādi bl̓e ⁊ p̄cipiat̉ īfirmo vt ꝗeſcat ⁊ ſit trāꝗllꝰ ⁊ dīttat locuti on ⁊ poat̉ cibꝰ eiꝰ ſorbitōes. Et ſi alterat̉ alid̓ ex figura tūc ſoluat̉ ligamētū niſi ac ciat apa cal̓ꝫ. Qd̓ ſi accīat tūc n̄ negligas vti ēpl̓is ⁊ ē brocꝭ q̄ ꝯuēiūt ad illd̓ ex ill̓ q̄ ſedāt ⁊ r̄ſoluūt cū eqͥ litate. Et os ꝗdē ma dibl̓e ſtrigit̉ an̄ tres hebdōadas: qm̄ ē le ne ⁊ ē ī eo medulla pl̓ima replens ipſuꝫ. ¶ Pōit curā ꝑ ligamētū qn̄ mādibula fragit̉ ī duobꝰ loci ⁊ dic̄ ſic ꝙ ſi ābe mādibl̓e ſeꝑant̉ ſil̓ ex extrēitatibꝰ eaꝝ te īcipiat̉ reſtaurari cū vtriſqꝫ māibꝰ paulatī d̓in̄ ꝯiugāt̉ mā dibl̓e: ⁊ ꝯſidera ꝙ dētes bn̄ appōant̉ ⁊ liga detes dualeꝫ cū filo auri: ⁊ n̄ ſeꝑet̉ rectificatio. Et pōat̉ mediū ligam̄ti ſuꝑ collū: ⁊ vadat caput eiꝰ ad extrēitatē mādibl̓e ⁊ p̄cipi at̄ vt īfirmꝰ ꝗeſcat: ⁊ ſit trāꝗllꝰ: ⁊ dimittat locutōeꝫ. Et cibꝰ eiꝰ ſit ſorbil̓. Et ſubdit ꝙ ſi nō mutat̉ aliꝗd ex fiſſura: tē nō ſoluat̉ ligamētū niſi accīat ap̄a cal̓ꝫ. Et ſi ap̄a cal̓ꝫ acciat: tūc n̄ negligas vti empl̓is ⁊ ēbrocis q̄ ꝯueīūt ad apa cal̓ꝫ Et ex ill̓ qͥ ſedāt ⁊ r̄ſoluūt cū eqͣlitate. Et ſb̓dit ꝙ os mādi bl̓e r̄ſtaurat̉ an̄ tres hebdōadas: qm̄ ē os lene: ⁊ ē medul ¶ De fractura naſi. Cap̄. iij. ⁊ la pl̓ia replēs iſtd̓ os. Aſi ſuꝑior ꝑs ē oc ⁊ īferior ē carti lago: ⁊ illi ꝗdē cartilagini n̄ accit fractura: īmo attritio: ⁊ ꝙ cōprim̄ do dilatat̉ tota: ⁊ qd̓ dilatat̉ īferior ꝑs eiꝰ ſuꝑiore remanēte vt ē ⁊ ſeꝑatio ad vnū la tꝰ. Suꝑiori v̓o ꝑti oſſis accīt qn̄qꝫ fractu ra: ⁊ qn̄ frāgit̉ naſus ⁊ n̄ curat̉ ꝑducit ad caſū. Et iteꝝ qn̄qꝫ īdurat̉ ⁊ remanet ẜm tortuoſitatē ſuā: qͣre nō recipit eqͣtioneꝫ. ¶ Pōit capᵐⁱ d̓ fractura naſi: ⁊. 2. fac̄: qꝛ pͥº p̄mittit. 2º pōit curā. 2ª ibi. Oꝫ gͦ vt feſtinet̉. dic̄ ſic d̓ pͥª ꝑte ꝙ ſuꝑior ꝑs na ſi ē cartilago: ⁊ cartilagī n̄ accitfractura: īmo accīt eī attri tio ⁊ cōpͥmēdo dilatat̉ tota: ⁊ iſta ꝑs īferior dilatat̉ exn̄te ꝑte ſuꝑiori naſo ſꝫ: ſuꝑiori ꝑte naſi qn̄qꝫ accit fractura. Et qn̄ naſus frāgit̉: ⁊ n̄ curat̉ ꝑduc̄ ad caſū. Et qn̄qꝫ īdurat̉ ⁊ remāet ẜꝫ tortuoſitaiē ſuā: ⁊ n̄ recipit curatōeꝫ. Dein. ⁊c̄. ¶ Opꝫ ergo vt feſtīet̉ ī die pͥmo ⁊ n̄ ꝑtrā ſeat d̓cimū. Et ſcias ꝙ qn̄ fractura naſi cō ſeꝗt̉ loca ſuꝑiora eiꝰ magꝭ ꝯuēiēs ē: ⁊ r̄cti us regimē ī ea ē vt ſumat̉ ſtilꝰ d̓cēt̉ factꝰ le nis ⁊ ītrōittat̉ cū facilitate ī naſū vſqꝫ ad finē alchaiaſiꝫ ⁊ teneat ip̄ꝫ cū manu ſua ⁊ eq̄t naſū cū māu altera doec eqͦt̉: d̓in̄ ſub tiliet̉ ītromittēdo liciniū ꝯſeruās ip̄ꝫ ī fi De fractura furcule 148 Tractatus III Et cautela ē vt ītromittat̉ ī vtraſqꝫ nares ſil̓: ſꝫ n̄ ſit nocumētū niſi ī latē vno. Et qn̄ qꝫ pōit̉ liciniū ī latꝰ vnū vſqꝫ quo eiꝰ vltīa tio ꝑuēit ad ꝯfirmatiōeꝫ ⁊ reſtauratōeꝫ. Et nō cōpōat̉ ſuꝑ naſū ligamētū: quoniā facit ip̄ꝫ latū niſi ſit illic eminētia magna ⁊ timeatur ẜm eam deſcenſio. ¶ Pōit curā: ⁊ pͥª pōit curā qn̄ naſus frāgit̉ ī ꝑtibꝰ ſuꝑiori bꝰ. 2º pōit curā qn̄ frāgit̉ ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ. 2ª ibi. Cū āt ac cidit ī ꝑtibꝰ. Dic̄ ſic d̓ pª ꝑte ꝙ oꝫ vt feſtīet̉ reſtauratio na ſi ī die pͥº ⁊ nō ꝑtrāſeat d̓cimū. Et ſcias ꝙ qn̄ fractura na ſi fit ī ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ magꝭ ꝯueniēs ⁊ rectiꝰ regimē ī ea ē vt ſumat̉ filus d̓cēt̓ ſcūs: ⁊ ītromittat̉ cū facilitate ī naſuꝫ vſqꝫ ad alchaiaſeꝫ.i. ad ꝑtes vbi ſit odoratᵈ ⁊ teneat hūc fi luꝫ cū manu ſua ⁊ cū manu altera eqͥt naſū qͦuſqꝫ eqͥt̉. De inde ſubtiliet̉ medicꝰ ītromittēdo liciniū ꝯſeruās naſuꝫ ī figura ſua. Et meliꝰ ꝗdē ē vt iſtd̓ liciniū fiat ex līo. ⁊ maior cautela ē vt liciniū ītromittat̉ in ābas nares: dato ꝙ leſio ſit tm̄ ī vna nare: ⁊ pōit̉ qn̄qꝫ liciniū ī latere vno quouſqꝫ ꝑuenit ꝯfirmatio ⁊ reſtauratio cōpleta. Et ſubdit ꝙ n̄ dꝫ pōi ligamētū qm̄ facit naſū latū niſi eēt ml̓tū magna emi nētia: ⁊ retineat̉ naſus ẜm eūdē ſenſum. Deīde cū dicit. ¶ Cūat accit ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ: tūc pol̓e ē vt eqͥt̉ cū duobꝰ digitis duaꝝ manuuꝫ ſi cut duobꝰ īdicibꝰ aūt duobꝰ auricularibꝰ Et qn̄ accit ī hac diſpōne apa: tūt vnguē tū diaꝗ lō ē bonū valde: qm̄ ſedat ap̄a ⁊ cō ſeruat iteꝝ figurā equatōis ⁊ ꝯfortat: ſil̓r medicamē fcūm cū aceto ⁊ oleo ⁊ ſil̓ia ⁊ mīuto turis ſuꝑ qd̓ pl̓uerizēt̉ cinis: ⁊ em pl̓et̉ cū eo. Et qn̄ fractura ē attritio aꝑta tūc nō ē pol̓e vt redeat cū ea ad rectifica tione niſi poſtqͣꝫ findit̉ ⁊ extrahit̉ ꝯmīu tio oſſiū ⁊ cū ſutura eiꝰ: ⁊ puluerizēt̓ d̓ſuꝑ pulueres. Et qn̄ accidut īclinatio ⁊ ſeꝑa tio cartilagis tūc eqͣ ea violēt̉: din̄ liga eā ligatura ꝯſeruāte ea ſuꝑ illd̓ ⁊ ē vt ponas ligamētū exteſū ex latitudīe ceruicij ſuꝑ qua ē īclīatio ex eis ꝗbꝰ ſit ſacile hoc liga mētu: ⁊ bonū ē vt ſumas marginē panni fortꝭ: aut corrigiam cui ſit latitudo digiti vni ⁊ leni vnā extreitatū eiꝰ cū glutīo pi ſciū: ⁊ glutio corij vaccī: aut cū gūma aut cū reliꝗs glutīatōeꝫ faciētibꝰ: ⁊ īuiſca ip ſā ſuꝑ extreitatē naſi ex latere ſuꝑ qd̓ ē in clīatio dōec exiccet̉ ſuꝑ ip̄ꝫ ⁊ reducat̉ na ſus ad ſitū ſuū cū violētia: d̓in̄ extēde illā corrigiā: aut pānū dōec eqͦt̉ cū eo ⁊ īclina ip̄ꝫ ad latꝰ diuerſū īclīationi prīe ⁊ reſtau ra ip̄ꝫ ſuꝑ collū ⁊ liga ip̄ꝫ ligamēto tenen te ip̄ꝫ ẜm illā formā ⁊ emplaſtra cum em plaſtris que ſunt neceſſaria. ¶ Pōit curā qn̄ naſus frāgit̉ ī ꝑtibꝰ īferioribus: ⁊ dicit ſic: ꝙ cū fractura accit ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ naͣſi: tūc pol̓e ē vt eqͥ tur fractura iſta cū duobꝰ digitis ſic̄ cū duobꝰ idicibꝰ aut cū duobꝰ auricl̓aribꝰ. Et ſubdit ꝙ qn̄ ī hac diſpōne accit ap̄a: tūc vnguētū diaꝗlō ē bonū: qm̄ ſedat ap̄a ⁊ conſeruat figurā eqͣtiōis ⁊ ꝯfortat ⁊ pōit alia medicamīa q̄ ēt ſūt bo na ⁊ ſūt nota. Et ſubdit ꝙ qn̄ ī fractura accit attritio māi feſta: tūc nō ē pol̓e vt redoleat cū iſta fractura naſus ad re ſtauratiōeꝫ naſi poſtqͣꝫ ſcīdit̉ ⁊ extrahit̉ cōminutio oſſiū: ⁊ conſutura eiꝰ. Et puluerizet deſuꝑ pulueres ꝯueniētes ⁊ qn̄ accit ī naſo īclinatio ⁊ ſeꝑatio cartilagīs: tūc eqͣ iſtaꝫ ſeꝑationē violēter. Deīde liga cū ligatura ꝯſeruāte eā re ſtauratōeꝫ ẜꝫ ꝙ ē ꝯuēiēs ⁊ ē tal̓ ligatura vt pōas ligamen tū ⁊ ſumas marginē pāni fortis aut corrigiā cui ſit latitu do vniꝰ digiti. Et line vnā extrēitatē eiꝰ cū glutino piſciū aut cū alijs glutinātibꝰ: ⁊ īuiſca iſtū pānū ſuꝑ extreitateꝫ naſi ex latere ſuꝑ qd̓ ē īclinatio dōec exiccet̉ ⁊ reducat̉ na ſus ad ſcitū ſuū cū violētia: ⁊ extēde corrigiā illā aut pan nū dōec eqͥt̉ cū eo ⁊ empl̓a cū empl̓is neceſſarijs. ¶ De fractura furcule. Cap̄. Urcula frangit̉: aut ꝓpter pōdus delatū: aut ꝓpter caſu magnū: aut ꝓpter ꝑcuſſionē vehementem. ¶ Poſito ca. de fractura naͣſi: pōit cap̄. de fractura furcule ⁊ duo facit: qꝛ pͥmo p̄mittit. 2º ponit curā. 2ª ibi. Amplius furcule reſtauratio. Dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ furcula fran gitur aut ꝓpter pōdus dilatum aūt ꝓpter curſū magnuꝫ aūt ꝓpter percuſſionē vehemētē. Deinde cum dicit. ¶ Ampliꝰ furcl̓e reſtauratio ſit difficil̓ et īdiget ſubtiliatōe. Dixerūt ī r̄ſtauratiōe eiꝰ: ſi ꝯtrahit̉ ꝓpe caſſū erit d̓ſcēſio capitꝭ adiutorij īferi minꝰ. inꝗt. Et qn̄ ꝯtrahit̉ furcl̓a ī duas medietates: tc̄ fac ſedē infir mū ſuꝑ ſedē ⁊ teneat mīſter adiutoriū in quo ē furcl̓a fracta ⁊ extēdat ip̄ꝫ ad exte riora ⁊ ad ſuꝑiora iteꝝ ⁊ extendat mīſter iteꝝ ceruice ⁊ hūeꝝ īclīatū cū qͣꝫtitate q̄ ē necīa. Et eqͥt medicª cū digitis ſuis illd̓ qd̓ ē eminēs īpellēs ip̄ꝫ ⁊ qd̓ ē ꝯcauū cō moueat an̄ ⁊ retro ⁊ extrahat ip̄ꝫ. Et ſi in diget ī illo extēſiōe pl̓ima pōat ſub titilli co pilā magnā d̓ pil̓ ⁊ eleuet cubitū dōec approxīet ip̄ꝫ coſtꝭ: qm̄ extēdet̉ ẜꝫ ꝙ vult ⁊ ſi īcidit̉ extrēitas furcule ad īteriora frā gēdo: aut n̄ obedit cū attractōe medici ⁊ n̄ ſuſpēdit̉ qm̄ ē ad ꝓfūdū pl̓imū: te ꝓſter ne īfirmū ſuꝑ colluꝫ ſuū ⁊ pōe ſub hūero puluiar gibboſū ⁊ d̓mergē hūeꝝ eiꝰ īferi us donec eleuet̉ ad os furcule: din̄ eqͣ ip ſuꝫ ⁊ rectifica cū digito tuo ⁊ ſtringe. ¶ Pōit curā ⁊. 2. fac̄: qꝛ pͥº facit hͦ. 2º on̄dit quō extremitateꝫ furcule nō frāgunt̉. 2ª ibi. Et extrēitas v̓o eiꝰ. Prīa ī du as: qꝛ pͥº Aui. fac̄ qd̓ dcm̄ ē. 2º docet curare qn̄ fruſtū ali qd̓ lederet. 2ª ibi. Qd̓ ſi īfirmꝰ īuenerit. Dicit ſic de pͥª ꝑte: ꝙ reſtauratio ſurcule ſit difficilis ⁊ īdiget ſubtiliatōe. Di xerūt.ſ. antiꝗ ī reſtauratiōe furcule ſi cōtrahit̉ ꝓpe caſſū ſcꝫ pectoris erit deſcēſio capitis adiutorij minꝰ. Et qn̄ cō Dinus ſuꝑ ſen ⁊c̄. Auic̄. Fen De fractura ſpatule .IIIII. trahit̉ furcula ī duas extrēitates: tūc fac ſedere īfirmū ſu per ſedē ⁊ miniſter teneat adiutoriū ī qͥ ē furcula fracta Et extēdat adiutoriū ad ſuꝑiora ⁊ īferiora: iteꝝ extendat ceruicē ⁊ humeꝝ. Et medicꝰ eqͦt cū digitꝭ ſuis illd̓ qd̓ eſt eminēs īpellēdo illd̓ qd̓ ē emineꝫ: ⁊ cōmouēdo an̄ ⁊ retro qd̓ ē cōcauū. Et ſi īdiget ī illo extēſiōe pōat medicꝰ ſub ti tiſſico pilā magnā d̓pilis: vt eleuet cubitū donec appro xīet ip̄ꝫ coſtis: qm̄ extēdet̉ ẜꝫ ꝙ vult. Et ſubdit ꝙ ſi fur cu la icidit̉ ad īteriora: ⁊ n̄ obedit cū attractōe medici: tūc ꝓ ſternę īfirmū ſuꝑ collū ſuū: ⁊ pōe ſub hūero puluīar gib boſū: ⁊ d̓merge humeꝝ eiꝰ īferiꝰ donec eleuet̉ ados fur cule: deinde eqͥ ip̄ꝫ ⁊ ſtringe. Deinde cum dicit. ¶ Qd̓ ſi īfirmꝰ iuenerit pucturā ex deam bulatōe manꝰ ſuꝑ ip̄ꝫ tūc fruſtū pūgit ip̄ꝫ ẜꝫ ſcitū ergo ſcīde ⁊ aufer fruſtū ⁊ fiat il lud a te cū facilitate: ⁊ ꝓpͥe ſi fuerit fruſtū ſubtꝰ: ⁊ vt nō diſrūpas ſi phac pectoris in tromitte īſtr̄m ꝯſeruans ſi phac pectoris ſub oſſe: d̓in̄ frāge os. Qd̓ ſi nō acciderit ap̄a cal̓ꝫ: tūc ſue ſciſſurā ⁊ īcarna eā. Et ſi accit apa cal̓ꝫ tūc īfūde pl̓uillos cuꝫ oleo aliquo: ⁊ ſi dittit̉ caput adiutorij apd̓ fra cturā cū fruſto furcl̓e ad īferiora: tūc opꝫ vt ſuſpēdat̉ adiutoriū cū ligamēto lato ⁊ eleuet̉ ad ꝑte ceruicis: ⁊ ſi fruſtū furcule fuerit īclinatū ad ſuꝑiora: ⁊ illd̓ ꝗdē paꝝ fit: tūc nō ſuſpēdat adiutoriū: ſꝫ reſupina illū cuiꝰ ē furcl̓a fracta ſuꝑ dorſum ſuū: ⁊ ſubtilia regimē eiꝰ ⁊ ſtriget̉ furcula ī me ſe ⁊ minꝰ. De ſurcl̓a at dixerūt ꝙ furcula nō ſeiūgit̉ ex latere ītriſecō: qm̄ anexa ē pectori nō ſeicta ex eo: ⁊ ꝑꝑ hoc nō mo uet̉ ex hoc latere: ⁊ ſi ꝑcutiat̉ exteriꝰ vehe mēter ⁊ ſeꝑet̉: tūc ip̄a equet̉ ⁊ curat cura tiōe qua curatur cum frangitur. ¶ Poit curā qn̄ fruſtū aliqd̓ lederet: ⁊ oīc ſic: ꝙ ſi īfirmꝰ ī uenerit pūcturā ex d̓ambulatōe manꝰ ſuꝑ pectꝰ: tūc fru ſtū pūgit: gͦ ſtrīge ⁊ aufer illd̓ fruſtū: ⁊ talis ablatio fiat cū facilitate: ⁊ pone īſtr̄m qd̓ cuſtodit ſiphac pectoris: d̓in̄ in cide os ⁊ extrahe: ⁊ ſi nō accit apa cal̓m: tūc ſue fiſſurā ⁊ ī carna eā. Et ſi acciat ap̄a calidū: tūc īfūde puluillos ī oleo ro. Et ſubdit ꝙ ſi caput adiutorij dimittit̉.i. d̓primit̉ apd̓ fracturā: tūc oꝫ vt ſuſpēdat̉ cū ligamēto lato: ⁊ eleuet̉ ad ꝑtē ceruicis. Et ſi fruſtū furcule fuerit īclinatū ad ſuꝑiora tūc oꝫ vt nō ſuſpēdat̉ adiutoriū: ſꝫ reſupīa ip̄ꝫ cuiꝰ furcu la ē fracta ſuꝑ dorſū ſuū. Et ſubtilia regimē: ⁊ reſtaurabit̉ furcula ī mēſe ⁊ minꝰ. Et ſubdit ꝙ ꝗdā antiꝗ dixerunt ꝙ furcula nō ſtrīgit̉ a late̓ ītriſe co: qm̄ ē ānexa pectori: n̄ ſe iūcta a pectore: ⁊ ꝑꝑ hͦ n̄ mouet̉ furcl̓a.i. n̄ diſlocat̉ ex hͦ la te̓: ⁊ ſi ſeꝑet̉ ⁊ ꝑcutiat̉ exteriꝰ tūc ap̄a equat̉. Dein̄ cū dicit. ¶ Extreitas vero eiꝰ q̄ ſeꝗtur hūeꝝ ⁊ ſe parat̉ ab eo nō diſtocat̉ pl̓imū: qm̄ lacer tus ꝗ hꝫ duo capita ꝓhibet eā ab hoc ⁊ ꝓ hibet eaꝫ iteꝝ caput ſpatule: ⁊ nō mouet̉ furcula motu vehemēti: qm̄ ip̄a nō ē poſi ta niſi vt ſeꝑet̉ pectꝰ tm̄ ⁊ dilatet ip̄m: ⁊ ꝓ pter hoc fcā ē furcula hoī ſoli inter reliqͥ aīalia. Qd̓ ſi accīat ei diſlocatio ex lucta mīe: aut re alia ſil̓i huic: tūc ip̄a eqͥt̉ ⁊ ītro mittat̉ ad locū ſuū cū māu ⁊ puluill̓ pluri mis ꝗ ponūt̉ ſuꝑ eā cū ligamēto qd̓ opꝫ. ꝯueīt hec curatio extrēitati hūeri ite rū cū ſeꝑat̉: ⁊ reducit eā ad locū ſuuꝫ. Et illd̓ quo ligat̉ furcula huero ē hūerꝰ ⁊ o5 cartilaginoſū: ⁊ ip̄ꝫ īgroſſat̉ ī macilētis ⁊ cū remouet̉ exiſtimat ille cui nō ē exꝑie tia ꝙ caput adiutorij iā ſeꝑatū ē: ⁊ exiuit de loco ſuo: caput.n. ſpatule vr̄ tūc vnū et vr̄ locꝰ a quo ꝑmutatū ē ꝯcauū: veꝝ oꝫ vt diſtīguat ſignificatōibꝰ qͥs exꝑiemur pꝰ. ¶ On̄dit quomō extrēitas furcule nō diſiocat̉: ⁊ dic̄ ſic: ꝙ extrēitas furcule q̄ſeꝗt̉ hūeꝝ ⁊ ſeꝑat̉ ab hūero nō diſloca tur pl̓imū. qm̄ lacertꝰ hn̄s duo capita ꝓhibet eā diſtocari Et caput ſpatule ꝓhibet eā ⁊ furcula mouet̉ motu vehe mēti qm̄ furcula nō ē poſita niſi vt ſeparet pectꝰ ⁊ dilatet ip̄ꝫ: ⁊ iō facta ē furcula hoī ſoli īter reliqua aīalia. Et ſub dit: ꝙ ſi furcule accidat diſlocatio aut ex luctamine aut ex re aliqͣ: tūc ip̄a furcula equat̉ ⁊ ītromittit̉ ad locū ſuū cuꝫ manu ⁊ puluillis pl̓imis ꝗ ponūt̉ ſuꝑ eā cū ligamēto qd̓ oꝫ: ⁊ hͦ curatio ꝯueīt extrēitati hūeri cū ſeparat̉. Et ſubdit ꝙ illd̓ quo ligat̉ furcula hūero ē os cartilaginoſū: ⁊ tale os īgroſſat̉ ī macilētis: ⁊ cū iſtud os remoueat̉ a loco ſuo extimat ille cui nō ē exꝑiētia ꝙ caput ſpatule ſit diſlocatū ⁊ exiuit de loco ſuo: verūtn̄ oꝫ vt diſtiguat̉ ſignificatōibꝰ. ¶ De fractura ſpatule. Patule ꝗdē locꝰ latus paꝝ frāgit̉. Pl̓imū.n. qd̓ accit d̓ fractura eius accit margibꝰ ⁊ lateribꝰ ⁊ fruſtis ⁊ qn̄ accīt cognoſcit̉ tactu: ⁊ ꝑ illd̓ qd̓ ſeꝗt̉ ea de pūctura. Ueꝝ pl̓imū accīt ei ſciſſu ra qua ſignificat aſperitas q̄ cognoſcit̉ ta ctu ⁊ dolore locali: ⁊ pūctura ſi fuerit: lꝫ n̄ ſint r̄liqͣ ſigna: ⁊ fortaſſe accīt fractura ad īteriora ⁊ ſignificat ip̄aꝫ īciſio accidens ⁊ crepitatio lenis quā ꝑcipit auditꝰ cuꝫ cre pitat miſer cū ea: ⁊ īuenit̉ ꝑ attractioneꝫ manus qua cōſeꝗtur eā ⁊ dolorem. ¶Poſito capº d̓ fractura furcule: ponit capᵐ d̓ fractura ſpatule: ⁊ duo facit: qꝛ pͥmo p̄mittit. 2º pōit curā. 2ª ibi. Cu ra eiꝰ ē. Dicit ſic d̓ pͥma ꝑte: ꝙ locꝰ latꝰ ſpatule paꝝ frangi tur: pl̓imū.n. qd̓ accidit de fractura ſpatule accidit ī mar ginibꝰ ⁊ lateribꝰ ſpatule ⁊ fruſtis eiꝰ. Et qn̄ fractura ſpa tule accit cognoſcit̉ tactu ꝑ illd̓ qd̓ ſeꝗt̉ eā de pūctura. Ue rū pl̓imū accit ei ſciſſura quaꝫ ſignificat aſꝑitas q̄ aſꝑitas cognoſcit̉ tactu ⁊ dolore locali ⁊ pūctura: dato ꝙ nō ſint relique fiſſure ⁊ ſubdit ꝙ ſortaſſe accit ſpatule fracturat iteriora: ⁊ ſignificat ipſā crepitatio quā recipit auditꝰ: et īuenit̉ dolor in loco. Deinde cum dicit. ¶ Et cura eiꝰ iteꝝ eſt ſubtiliatio manus ⁊ bonitas ꝯueniētie īpulſiōis ab īferioribꝰ De fractura caſſi tho. I49 III. Tractatus et equatiōis: ⁊ fortaſſe īdiget vētoſis ẜm ꝙ exiſtimo donec attrahat̉ ad ſuꝑiora et equet̉ cū cautela a nocumēto in aggrega tiōe materiei. Fruſtula aūt ſpatule cū frā gunt̉ ſi ſūt inꝗetātia pūgentia ⁊ ledentia tūc neceſſariū ē extrahere ea: et ſi ſūt ꝗeta equent̉ ⁊ ligent̉ ligamētis ſil̓ibꝰ ligamē tis furcule. Et oꝫ vt dormiat habens fra cturā ſpatule ſuꝑ latus ſanū: nō ſuꝑ aliud ¶ Ponit curā. ⁊ dicit ſic: ꝙ cura fracture ſpatule ē ſubtilia tio manꝰ ⁊ cōueniēter equare: ⁊ fortaſſe indiget ventoſis ẜm ꝙ extimo donec ſpatula attrahat̉ ad ſuꝑiora: ⁊ equet̉ cū cautelane accidat nocumētū de aggregatōe materiei. Fruſtula aūt ſpatule cū frāgunt̉ ſi ſūt inꝗetātia pūgentia ⁊ ledētia: tūc ē neceſſariū extrahere ea. et ſi iſta fruſta ſint quieta tūc ligent̉ ligamētis ſil̓ibꝰ ligamētis furcule. ⁊ ha bens fracturā ſpatule: oꝫ vt dormiat ſuper latus ſanum. ¶ De fractura eaſſi thoracis. Capl̓m. vi. Ccidit caſſo ſciſſio ſicut ligno ⁊ ac cidit fractura ad īteriora. Et pri mū ꝗdē cognoſcit̉ ſonitū ſenſato ꝑ tactū et auditū: ⁊ qn̄qꝫ īuenis ip̄am ma nifeſtā cuiª due ꝑtes ſūt manifeſte: ⁊ cum extēſiōe doloris. Scd̓m vero ſequūt̉ ac cidētia mala ex ꝯſtrictiōe anhelitꝰ ⁊ tuſſi ficca: ⁊ fortaſſe patiēs illud ſpuit ſāguīem ⁊ qn̄qꝫ gn̓at̉ ex eo putrefactio velaminiſ. ¶ Ponit caᵐ de fractura caſſi pectoris. ⁊ duo facit. qꝛ pͥmo p̄mittit. ſcd̓o ponit curā. ſcd̓a ibi: Et cura iſtoꝝ ē cura. Dic̄ ſic de pͥma ꝑte: ꝙ caſſo pectorꝭ accidit ſciſſio ſicut ligno.i. ſicut ſcindit̉ lignū ita pōt ſcindi caſſum pectoris. ⁊ accidit ꝙ frāgit̉ ad interiora. ⁊ ſciſſio cognoſcit̉ ſonitu ſenſato tactū ⁊ auditū. ⁊ qn̄qꝫ inuenis ſciſſurā manifeſtā: cuiꝰ ſūt due ꝑtes manifeſte: ⁊ cū dolore extēſiuo. Scd̓m v̓o.i. fra cturā ad interiora ſequūtur accidētia mala ex cōſtrictiōe anhelitꝰ ⁊ tuſſis. et qn̄qꝫ patiēs iſtā fracturā ſpuit ſangui nem: ⁊ qn̄qꝫ generatur ſuꝑ iſtā fracturā putrefactio vela minis. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et cura iſtoꝝ eſt cura illiꝰ ꝗ hꝫ illud ī humero: ⁊ ſi inclinat̉ inferiꝰ tūc cura ē il la q̄ deſcripta ē in cōpreſſiōe furcule dep̄ſ ſe ꝑ fracturā. ⁊ ſi ingrediunt̉ cōſte admi niſtra ſuꝑ eas ligamentū factū ex lana cū reuolutiōe poſt ligamēta poſita ſuꝑ eas deſubtus cū rectitudīe. deinde aggrega extremitates duoꝝ ligamentoruꝫ: ⁊ liga eas adinuicem: qm̄ ip̄e ꝓhibent ligamē ta reuoluta a ſolutione. ¶ Ponit curā. ⁊ dicit ſic: ꝙ cura iſtoꝝ.ſ. patiētiū fracturaꝫ in pectore eſt cura illoꝝ ꝗ habēt fracturā ī hūero. et ſi caſ ſum pectoris inclinat̉ inferiꝰ: tūc cura ē illa q̄ dicta ē in cō preſſiōe furcule dep̄ſſe ꝓpter fracturā. ⁊ ſi coſte ingrediu atur ad interiora: tūc adminiſtra ligamēte cōueniētia. de inde adminiſtra ligamēta factū cū lana ex reuolutiōe. de ꝓhibēt ligamēta reuoluta a ſolutōe Capitulum. vij. ¶ De fractura coſtarum. Oſtis veris ſeptē accidit fractura duobꝰ lateribꝰ. Falſis v̓o accidit fractura a latere dorſi. et qm̄ extre mitas alia ē cartilago hypocūdrioꝝ ẜm ꝙ ſciuiſti nō accidit ei attritio. Cognitio aūt fracture coſtaꝝ ē facilis q̄ nō occulta tur tactui ꝓpter illud qd̓ ſentit̉ de aſperi tate et motu in nō ſuo loco: et fortaſſe au ditur ſi auſcultatur crepitatio occulta. ¶ Ponit caᵐ de fractura coſtaꝝ. ⁊ duo facit. qꝛ pͥmo p̄mit tit. ſcd̓o ponit curā. ſcd̓a ibi: Ꝙ ſi fuerit inclinatio. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ coſtis veris q̄ ſunt ſeptē accidit fractura a duobꝰ lateribus: ſed coſtis falſis accidit fractura a latere dorſi. ⁊ qꝛ extremitas alia iſtaꝝ coſtaꝝ eſt cartilago: ſicut ſciuiſti. iō nō accidit ei niſi attritio. Sed cognitio fracture coſtaꝝ eſt facilis q̄ nō occultat̉ tactui: ⁊ fortaſſe ſi auſculta tur ſentitur crepitatio occulta. Deinde cum dicit: ¶ Ꝙ ſi fuerit īclinatio coſte ad īteriora: ⁊ ſignificāt eā accidētia pleureſis: et eſt for taſſe cū ea ſputū ſanguīs: tūc nō audēt re ſtauratores curare ip̄aꝫ cū extenſiōe ad exteriora ꝓpter defectū ingenij: qm̄ illd̓ eſt difficile abſqꝫ vētoſis: et qm̄ ex vēto ſis timet̉ ꝙ aggreget̉ materia plurīa ad īteriorē locū et ē in ea illud qd̓ ē de corru ptiōe. Ꝙ ſi expellis eas et nō ꝓlōgas re tētione eaꝝ nō ē malū. Ueꝝ qn̄qꝫ cibāt infirmū cibis inflatiuis valde: vt infletur veter eiꝰ et cōprimat īflatio fracturā ⁊ im pellat eā ad exteriora: et hoc qͣꝫuis ſit de illis a ꝗbꝰ ī ꝗbuſdā horis nō ē excuſatio. eſt tn̄ cā magna ad faciēdū vt accidat apa Inꝗt ꝗdā ſapiētū: Opꝫ vt cooꝑiat̉ locus cū lana īfuſa ī oleo cal̓o: et ponat̉ puluilli ī eo qd̓ ē īter coſtas donec repleat̉ vt ſit li gamētū eqͣle qn̄ īuoluit̉ ẜm rotūditatē: ſ cut narrauim in pectore. deīde ponat̉ ſic̄ ponit̉ in hn̄tibꝰ pleureſim ẜm qͣntitatem ꝯueniēte oſſi. et ſi opp̄ſſerit nos res vehe mēs et os pūgit velamen pūctura ledēte tūc oꝫ vt findat̉ cutis et diſcooꝑiat̉ illud qd̓ diſcooꝑtū ē d̓ cōſta. deīde ponat̉ ſub eo inſtrumentū qd̓ cōſeruat ſiphac vt nō egrediat̉ ſiphac ⁊ īcidāt̉ cū facilitate oſſa q̄ pūgūt ⁊ exire facias. deīde ſi nō accidit apa calidū aggregent̉ fiſſure ⁊ medicent̉ cū vnguēto. Et ſi accidit ei ap̄a calidū co Fen IIIII De fractura adiutorii oꝑiat̉ cū puluillis infuſis ī oleo: et cibet̉ infirmꝰ ⁊ curet̉ cū eo quod ſedat apa cali dū ⁊ reſupinet̉ ſuꝑ latꝰ qd̓ leue ē ſuꝑ ip̄m. ¶ Ponit curā. ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi inclinatio coſte fuerit ad in teriora: ⁊ ſignificāt talē inclinationē accidētia pleureſis: tūc reſtauratores nō audēt curare ip̄am ꝓpter defectum ingenij: qm̄ talis curatio ē difficilis abſqꝫ vētoſis: ⁊ ex vē toſis timet̉ ꝙ aggreget̉ materia pl̓ima: ⁊ ē timor ne apo ſtemet. Et ſi expellas iſtas vētoſas ſiue curas: ⁊ nō retine as eas: nō ē malū. Sed ꝗdā medici qn̄qꝫ cibāt infirmū ci bis inflatiuis vt inflet̉ veter infirmi: ⁊ inflatio comprimat fracturā ad exteriora: ⁊ talis cura qͣꝫuis ſit de illis a ꝗbus nō ſit excuſatio: eſt tn̄ magna cā vt accidat ap̄a. Et ſubdit ꝙ quidā ſapiētū dixit ꝙ oꝫ vt locꝰ fracture cooꝑiat̉ cū la na infuſa in oleo calido: ⁊ ponant̉ puluilli ī eo vacuo qd̓ eſt inter coſtas vt ligatura fiat eqͣlis ſicut narrauimꝰ ī pe ctore. deinde ponat̉ ligamētū ſicut ponit̉ ī patiēte pleure ſim ſcd̓m qͣntitatē cōueniētē. ⁊ ſi res vehemēs.i. fractura vehemēs opp̄ſſit vocē ⁊ os pūgit velamē pūctura ledēte: tūc oꝫ vt ſcindat̉ cutis ⁊ diſcooꝑiat̉ illud qd̓ diſcooptū eſt de cōſta. deinde ponat̉ ſub coſta inſtrumētū qd̓ ꝯſeruat ſi phac. Et incidant̉ cū facilitate oſſa q̄ pūgūt ⁊ exire facieꝫ. deinde ſi nō accidit ap̄a calidū aggregent̉ ſciſſure ⁊ medi cent̉ cū vnguēto. ⁊ ſi accidit ap̄a calidū cooꝑiat̉ cū puluil lis īfuſis ī oleo: ⁊ cibet̉ īfirmꝰ: ⁊ curet̉ cū eo qd̓ ſedat ap̄a calidū: ⁊ reſupinet̉ ſuꝑ illud latꝰ qd̓ eſt leue infirmo. Cap̄. viij. ¶ De eo qd̓ accidit ſpōdilibꝰ de fractura. Nquit paulꝰ: Rotūditatibꝰ ſpon diliū accidit qn̄qꝫ attritio: ſed fra ctura paꝝ accidit: et tūc minuit̉ ſi phac: ⁊ nuche: et nucha ipſa: ⁊ cōicant eis ambabꝰ nerui in nocumēto: et ſequit̉ ea vtraqꝫ mors ſi accidat illud ſpōdili colli. et ꝓpter hoc oꝫ vt p̄mittamꝰ ſermoneꝫ ⁊ enūciemꝰ ꝑditōem factā. Et ſi ē poſſibile vt p̄ſumamꝰ et auferamꝰ os ledes cū ſciſ ſione: tūc illud ē. et ſi nō: oꝫ vt viſitemꝰ eos cuꝫ regimine qd̓ ſedat ap̄ata calida. Et ſi remanet aliꝗd ex ꝑtibꝰ eminētibꝰ ſpondi lis ex qͣ ſūt qͥ noīant̉ ſpine. Nā illud qd̓ cadit velociter ſub dies cū volumꝰ eiꝰ cō minutionē: qm̄ illud qd̓ cōiūctū ē mouet̉ et ſeꝑat̉ a loco ſuo: tūc oꝫ vt auferat̉ illud ſcindēdo cutē exteriꝰ: deīde aggreget̉ cū ſutura ⁊ admīſtret̉ ī eo curatio īcarnatīa. ¶ Poſito caº de fractura coſtarum: ponit caᵐ de fractura ſpōdiliū. ⁊ duo facit. qꝛ pͥmo pōit curā fracture ſpōdiliū. ſcd̓o ponit curā qn̄ frāgit̉ os ab albuthil. ſcd̓a ibi: Et fran git̉ os albuthil. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ Paulꝰ dixit ꝙ ro tūditatibꝰ ſpōdiliū qn̄qꝫ accidit attritio: ſed fractura pa rū accidit ſpōdilibꝰ: tūc minuunt̉ ſiphac ⁊ nucha: ⁊ ledūt̉ nerui: ⁊ aduenit mors. Et ſi accidit fractura ſpōdilibꝰ co li tūc oꝫ vt p̄ſumamꝰ ⁊ p̄mittamꝰ ꝓductionē infirmi. et ſi ē poſſibile vt auferamꝰ os ledēs cu ſciſſiōe: tūc illa ē cura: ⁊ ſi nō: tūc viſitemꝰ infirmū cū eo qd̓ ſedat ap̄a calidum. Et ſubdit ꝙ ſi remanet aliquid de ꝑtibus eminētibꝰ ſpōdiliū tūc equa. ⁊ ſi ē aliꝗd cōminutū tūc oꝫ vt ſcindat̉ ⁊ extraha tur os cōminutum. deinde aggreget̉ ſciſſura ⁊ admini ſtret̉ curatio incarnatiua. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et ſi frāgit̉ os alkaeil in inferioreē ꝑte alchatim: et alohoſos: tūc intromittatur digitꝰ index ſiniſtre manus ī anū: et eque tur os fractū cū eo ⁊ cū manu altera ẜm ꝙ poſſibile ē. ⁊ ſi ſenſerimus os fractū iā ſe paratuꝫ eē: tūc oportebit iteꝝ vt auferat̉ cū ſciſſiōe ſicut diximus: deinde admini ſtret̉ ligamentū quod cōuenit ano et cu ratio conueniens ei. ¶ Ponit curā qn̄ frāgit̉ os ani. ⁊ dicit ſic: ꝙ qn̄ frangit̉ os allraeīl.i. os exiſtēs in ꝑtibꝰ inferioribꝰ ani: tūc intromit tat̉ digntꝰ index ſiniſtre manꝰ in anū: ⁊ equet̉ os fractū ẜm ꝙ eſt poſſibile. ⁊ ſi ſenſerimꝰ os fractū iā ſeꝑatū eſſe tūc oꝫ iteꝝ vt auferat̉ cū ſciſſiōe. deinde adminiſtret̉ ligamētuꝫ qd̓ ꝯuenit ⁊ curatio ꝯueniēs. ¶ De fractura adiutorij. Capitulum. S adiutorij cū ſpargit̉ ẜm pluri mū nō declinat niſi ad exteriora: qͣre oꝫ vt tu facias illud qd̓ oꝫ fieri in reditiōe fracture eius ſicut ē ẜm ꝙ ſci uiſti: ⁊ tāge ipſā manu tua: et equa eqͦtiōe vltima: ⁊ liga eā cū ligamēto aſcēdēte eti am vſqꝫ ad hūeꝝ: ⁊ ſtringe cū eo ſi ē ꝓxīa illi. deīde ligamēto cōi ẜm ꝙ ſciuiſti etiā vſqꝫ ſub cubito ſi fuerit fract̉a ꝓpinqͣ cu bito. poſtea liga ipſā ligamēto tertio aſcē dēte ab inferiori vſqꝫ ſuꝑius. ⁊ ſuſpende manū angulariter ne multiplicet̉ eius ſu ſpēſio extēdēdo: qm̄ ē malū. ⁊ melius ꝗdē eſt vt ſtringat̉ adiutoriū ad pectus ẜm an gularitatem in cubito vt nō moueatur: ⁊ ꝓprie qn̄ fractura eſt prope cubitum. ¶ Ponit caᵐ de fractura adiutorij. ⁊ diuidit̉ in ꝑtes tot qͦt ponit regulas de fractura adiutorij: ꝑtes erūt note legēdo lr̄am. Dicit ſic de pͥma ꝑte: ꝙ os adiutorij cū frāgit̉ ſcd̓um plurimū nō decliuat niſi ad exteriora. qͣre oꝫ vttu medice facias redire fracturā. et tange fracturā: ⁊ equa eā manu tua eqͣtiōe bona ⁊ vltima: ⁊ liga eā cū ligamēto aſcēdēte vſqꝫ ad hūeꝝ: ⁊ ſtringe cū eo. deinde liga alio ligamento cōi vſqꝫ ad cubitū. poſtea liga ligamēto tertio aſcēdēte ab inferiori ad ſuꝑiꝰ: ⁊ ſuſꝑēde manū angulariter ad colluꝫ: et ne multū ſuſpēdat̉ extēdendo: qm̄ eſt malū. ⁊ meliꝰ ꝗdē eſt vt adiutoriū ſtringat̉ ad pectus ſcd̓m angularitateꝫ in cubito vt nō moueatur: ⁊ ꝓprie qn̄ fractura eſt prope cu bitum. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Ergo pone ſuꝑ ligamenta: aut aquā et acētū: aut aquā ſolā ſi fractura adhuc non ap̄at̉ ⁊ fac ipſā ex lino cuiꝰ latitudo ſit qͣtu or digitoꝝ nō plꝰ. Et ſi iā ſuꝑuenit ei ſpa ciū ⁊ ap̄a ē. tūc pone ipſā ex lana et ablue ipſā ī oleo ſi tibi poſſibile ē: ⁊ ſi nō fuerit aliꝗd ꝓhibēs nō ſoluas vſqꝫ ad ſeptē: et qd̓ ē pª eos vſqꝫ ad decē: tūc ſolue et liga Io III. De fractur abrachii Tractatus cū aſtell̓. ⁊ ſi defēſio vocat te ad aliud: tūc ſolue ī tertio: ⁊ ē illd̓ ad qd̓ īclinat̉ Hyp. qm̄ aufert nocumēta lꝫ noceat reſtaurati oni. Ueꝝ ī qͣlitate ponēdi aſtellas: oꝫ vt ſufficiat tibi illd̓ qd̓ tibi declarauimꝰ ī ca pitulo ſuo. et non ſepares ab ea ſtricturā ad minus vſqꝫ ad quadraginta dies. ¶ Ponit ſcd̓am regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ tu debes ponere ſuꝑ ligatur ā aquā ſuꝑ. aut aliꝗd reꝑcuſſiuū vt ꝓhibeat ap̄a: et hoc ſi fractura nō adhuc ap̄at. ⁊ fac ligatur ā ex lino: cuiꝰ latitudo ſit qͣttuor digitoꝝ nō plꝰ. Et ſi iam ſuꝑuenit apͥa iūc pone ligaturā ex lana infuſa in oleo caſido. ⁊ ſi nō fue rit aliꝗd ꝓhibēs nō ſoluas ligaturā vſqꝫ ad ſeptimū: ⁊ qd̓ eſt poſt ſeptimū vſqꝫ ad decimū: tunc ſolue ⁊ liga cū aſtel lis. Et ſubdit ꝙ ſi defenſio vocat te ad illud qd̓ p̄cipit Hy po.ſ. vt pon āt̉ aſtelle ante d̓cimū diē ſup. lꝫ noc eat reſtau ratiōi ſed in qͣlitate ponēdi aſtellas: oꝫ vt ſufficiat tibi illd̓ qd̓ declarauimꝰ tn̄ cap. ſuo. Et nō ſepares ſtricturam vſqꝫ ad minus qͦꝫ decem dies. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄ īdiges ẜm ꝯſuetudinē extenſiōe vehemēti: ⁊ nō obedit tibi ⁊ nō excuſaris auxilio alicuiª adiuuātis te: tūc fac ſedere īfirmū ſuꝑ ſedē ſubleuatā: ⁊ ſit ad ſtātē plꝰ decliuis qͣꝫ ad ſedētē: ⁊ appodiet̉ ſuꝑ gra dū ſcale: aut qd̓ ſil̓e ſit ex eis q̄ ſciuiſti ī ca. diſlocatiōis. ⁊ locꝰ ille ſit planꝰ factꝰ ⁊ mol lificatꝰ et linitꝰ. deīde ſuſpēde in hūero eꝰ aliꝗd graue extēde ip̄m ad īferiora. cū er go extenderis extenſiōe q̄ſita: tūc liga cū vitta forti ſub fractura ⁊ ſupra illam: ⁊ fac dormire īfirmū reſupinū ⁊ extēde illd̓ qd̓ ligaſti vitta cū fortibꝰ vittis vſqꝫ ſubtꝰ et ad ſuꝑiora. in illo enim eſt ſufficientia. ¶ Ponit tertiā regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ qn̄ tū medice indiges extēſiōe vehemēti vt reſtaures adiutoriū: qͣre non obedit tibi: ⁊ nō excuſaris auxilio alicuiꝰ iuuātis. ⁊ tūc fac ſedere infirmū ſuꝑ ſedē ſubleuatā: ⁊ ſit infirmꝰ pꝰꝰ decliuis ad ſtā tē ī pedibꝰ qͣꝫ ad ſedētē. ⁊ appodiet̉ īfirmꝰ ſuꝑ gradū ſcale aut ſuꝑ aliꝗd qd̓ ſit ſil̓e gradui ſcale: ẜm qd̓ dictū ē in cap̄. diſlocatiōis adiutorij. Et ille locꝰ ſuꝑ quē ponit̉ infirmus ſit lenificatꝰ ⁊ planꝰ. deinde extēde ad inferiora. ⁊ cū extē deris tūc eqͣ ⁊ liga cū vitta forti. ⁊ fac dormire infirmū re ſupinum. ⁊ extende illud quod ligaſti cum vitta forti vſqꝫ ad ſufficientiam. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et qn̄ fractura ē in medio adiutorij po ne ligamētū cū lōgitudīe vna a duabꝰ ex tremitatibꝰ iūcture. ⁊ ſi fuerit ꝓpinquior ad latꝰ pone ligamētū vehemētioris ꝓp quitatis extremitati lōginq̄ qͣꝫ alij. ⁊ ſi fu erit ſciſſura ſola tūc cura ē curatō ſciſſure et ſtringat̉ ſuper eam ligamentum. ¶ Ponit aliā regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ qn̄ fractura eſt in medio adiutorij: ponoligamētū lōgitudīs a duabꝰ extremitatibꝰ vitte. Et ſi fractura fuerit ꝓpinꝗor ad latus tūc pone liga mētū magis ꝓpinquū illi extremitati lōginq̄ qͣꝫ alie extre mitati. ⁊ ſi fractura adiutorij fuerit ſola ſciſſura tūc curatio eiꝰ ē curatio ſciſſure: ⁊ ſtringat̉ ſuꝑ iſtā ſciſſurā ligamē ¶ De fractura brachij. Cap̄. x tū ẜm ꝙ ē ꝯueniēs. Ccidit qn̄qꝫ vt frāgāt̉ duo focilia ſil̓: ⁊ qn̄qꝫ accidit vt frāgat̉ vnum eoꝝ: ⁊ fractura focilis inferioris ē vehemētior ⁊ torpior qͣꝫ fractura focilis ſuꝑioris: qm̄ ſingulis ſit fractura vniꝰ eoꝝ et illud iō qm̄ focile inferiꝰ ē brachiū de ferēs: qͣre eiꝰ fractura ē deterior: ⁊ qm̄ eſt nudū carne: tūc ē fractura turpior: ⁊ iterū ſuꝑiꝰ focile ſuſcipit curatōꝫ ⁊ ſufficit ei ex tēſio ꝑua: ⁊ n̄ ſil̓r ē īferiꝰ ⁊ ꝓpͥe ſi frāgāt̉ ſil̓ ¶ Poſito caª de feactura adiutorij: ponit caᵐ de fractura brachij. ⁊ diuidit̉ in ꝑtes tot quot ponit can̄. ſiue regulas de fractura brachij. ꝑtes patebūt exponēdo lr̄aꝫ. Dicit ſic de pͥª ꝑte: ꝙ qn̄ accidit vi fragāt̉ duo focilia drachij. ⁊ qn̄ qꝫ accidit vt frāgat̉ vnū duoꝝ fociliū. ⁊ fractura focilis in ferioris ē vehemētior ⁊ turpior qͣꝫ fractura focilis ſuperi oris: qn̄ fractura vniꝰ eoꝝ ſit ſingularis: ⁊ iō ē ꝙ fractura focilis inferioris ē fedior ⁊ turpior qͣꝫ focile inferiꝰ. ⁊ bra chiū ē deferēs.i. ſuſtētās brachiū: ⁊ qꝛ ē nudū carne: iō eiꝰ fractura ē turpior. ⁊ iterū qꝛ focile ſuꝑiꝰ ſuſcipit curatōeꝫ et ſufficit ei ad reſtaurādū extenſio parua: ⁊ nō ſimiliter ē inferius.ſ. focile. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et oꝫ vt ſuſtētet̉ apud extēſionē adiu torij ſuꝑ alchol: et ē radix vole: et cogno ſcit̉ ſtrictura ligamēti: qm̄ ſi accidit ex ea in digito ap̄a ꝑuū aūt dolor paruꝰ tūc li gamētū ē eqͣle: ⁊ ſi nō ē tūc ē molle. ꝙ ſi ē pl̓im ſuꝑfluū tūc ē vehemēs: ⁊ oꝫ vt mol lificet̉. Poſitio aūt aſtellaꝝ nō ē ex illis q̄ occultet̉ tibi: ſed oꝫ vt nō cōſeqͣnt̉ cū lō gitudine ſua volā ⁊ radices digitorū: īmo abbreuient̉ ab hoc parūꝑ: niſi neceſſariū faciat illud ꝓpinꝗtas fracture iūcture ra ſcete tali. Uerū tunc iterū oportet vt non tangat albaragi digitorum. ¶ Ponit ſcd̓am regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ qn̄ reſtaurat̉ focile oꝫ vt ſuſtētet̉ ſuꝑ radicē vole: ⁊ cognoſcit̉ ſtrictura ligamēti: qm̄ ſi ꝙ p̄ter ligatur ā accidit in digito ap̄a ꝑuū aut dolor ꝑuꝰ tūc ligamētū nō ē ē qͣle. ⁊ ſi nō: tūc ligamētū ē molle. ⁊ ſi ligamētū ē ml̓tū ſtrictū oꝫ vt mollificet̉. Sꝫ poſitio aſtel laꝝ nō ē ex illis q̄ occultent̉ tibi: ſed oꝫ vt aſtelle nō ꝯſeqͣn tur cū lōgitudīe ſua volā ⁊ digitos: īmo abbreuient̉ aſtel le: niſi ꝓpinꝗtas fracture ſit cōſeq̄ns raſetā: ⁊ tūc iteꝝ nō oꝫ vt aſtelle conſequant̉ alboragi digitoꝝ.i. extremitates digitorum. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Et cū reſtaurat̉ ⁊ ligat̉ oꝫ vt ſuſpēdat̉ ad collū ẜm figurā angulare: ⁊ oꝫ vt ſit ſu ſpēſio eiꝰ ꝓprie ſi ē eiꝰ fractura ad inferio ra cū pāno cuius latitudo capiat longitu dinē brachij totius: qm̄ ſi fuerit obuīatio ſuſpenſori prope fracturam et reliquum eius ſe paratum a ſuſtentationē: accidet tortuoſitas ꝓculdubio ⁊ declīatio ſuper Fen IIIII De fra. raſ. oſ. di. et an. illud qd̓ facit ipſam ſicut volā: īmo oꝫ vt ſit vola: ⁊ plurimū brachij ī ſuſpenſorio. ¶ Ponit tertiā regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ cū brachiū reſtaurat̉ ⁊ ligat̉ oꝫ vt ſuſpēdat̉ ad collū ẜm figurā angularē. Et opꝫ vt ſit ſuſpēſio brachij cū pāno: cuiꝰ latitudo capiat totum brachiū: qm̄ ſi brachiū nō fuerit equal̓r ſuſpēſū tūc efficit̉ tortū: ⁊ ſic oꝫ vt vola: ⁊ pl̓imū brachij ſit ī ſuſpēſorio: et hͦ qn̄ fractur a brachij fuerit v̓ſus ꝑtes īferiores. Dein̄ cū dic̄ ¶ Atv̓o ſi fractura fuerit ad ſuꝑiora opor tebit vt ſuſpēſio ſit ita vt videat̉ fractura ⁊ eleuet duas extremitates ex latere vole et ex latere cubiti. Qd̓ ſi ſeꝑat̉ qd̓ ē inter illud erit adiuuās ip̄m ad eqͣtionē figure et ſit ſuſpēſoriū pānꝰ lenis: ⁊ ſit ſuſpēſio ta liter ne vllo mō ſit poſſibile moueri. et vt nō dilatet ip̄m dilatatiōe laborioſa. et for taſſe accidit brachio vt reſtauret̉ in latitu dine circiter viginti et octo dies. ¶ Pōit aliā regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi fractura fuerit ad ſuꝑio ra: tūc oportebit vt ſuſpēſio ſit ita vt fractura videat̉ ⁊ ele uet duas extremitates ex ꝑte vole ⁊ cubiti: ⁊ fiat bona eqͣ tio figure. ⁊ pānꝰ ſit ſuſpēſoriū eiꝰ: ⁊ ſit taliter ſuſpēſio ne vllo mō ſit poſſibile moueri: ⁊ brachiū fortaſſe reſtaurat̉ vſqꝫ ad. xxviij. dies. De fractura raſcete. Capl̓m. xi. Sſibꝰ iſtis paꝝ accidit fractura: qm̄ ip̄a ſūt dura valde. et qn̄ adue nit eis cauſa aliqͣ remouet ea a lo cis ſuis ⁊ nō frāgit ip̄a: qͣre ſūt vltīa ad cu ratōeꝫ: quēadmodū diximꝰ ī diſlocatōe. ¶ Ponit ca. de fractura raſcēte. ⁊ dicit ſic: ꝙ oſſibꝰ raſcete paꝝ accidit fractura: qm̄ ip̄a oſſa ſūt dura valde: ⁊ qn̄ ad uenit eiꝫ cā aliqͣ remouet iſta oſſa a loco ſuo: ⁊ nō frāgit ea qͣre ſūt vltima ad curationē quēadmodū diximus ī diſto ¶ De fractura oſſium digitorum. Ca. xij. catiōe. Stis iteꝝ paꝝ accidit fractura: ī mo accidit ſeꝑatio. Dixerūt ꝗdā: Si accidit eis fractura oꝫ vt ſede at infirmꝰ ſuꝑ ſedē eleuatā: ⁊ p̄cipiat̉ ei vt ponat volā ſuꝑ ſedē equalē: ⁊ extēdat oſ ſa fracta miniſter ⁊ equet ea medicꝰ cum pollice̓ ⁊ īdice. Q ſi pollex fuerit īclinatꝰ ad īferiora tūc oportebit admīſtrare liga mētū deſuꝑ ⁊ fortaſſe accidit ap̄a calidū Et ad locū mollificatōis hoꝝ oſſium ag gregat̉ ſuꝑfluitas pl̓ima ⁊ coagulat̉ velo citer: qͣre ſtrīgit̉. ⁊ ſi accidat fractura ſule mi: aut digito ſi eſt pollex oꝫ vt liget̉ liga mēto ꝓprio ei: ⁊ vt liget̉ iteꝝ cū vola vt fir met̓ et nō moueat̉. Et ſi accidit fractura alicui reliquoꝝ digitoꝝ ſi fuerit īdex aut auricularis tūc liget̉ cū illo ꝗ apꝓximat ei. Et ſi ē de digitis medijs tūc liget̉ cuꝫ nuitatē adīuicē qm̄ ē meliꝰ. firmāt̉ enim et nō mouent̉: ⁊ ſunt tunc quaſi ligati ſint cum aſtellis.ſ. oſſa fracta. ¶ Pōit caᵐ de fractura oſſiū digitoꝝ. ⁊ dicit ſic: ꝙ oſſium digitoꝝ iteꝝ paꝝ accidit fractura: īmo accidit eis ſeꝑatio Et ꝗdā dixerūt: ſi iſtis oſſibꝰ accidit fractura: oꝫ vt ſedeat infirmꝰ ſuꝑ ſedē eqͣlē ⁊ miniſter extēdat oſſa fracta: ⁊ me dicꝰ equet. ⁊ ſi pollex fuerit īclinatꝰ ad īferiora: tūc oporte bit admīſtrare ligamētū deſuꝑ. Et qn̄qꝫ accidit ap̄a cali dū: qͣre curet̉ cura eiꝰ. Et ſi pollici accidit fractura tūc oꝫ vt liget̉ ligamēto ꝓprio: vt liget̉ iteꝝ cū vola: ⁊ firmet̉: et nō moueat̉. Et ſi fractura accidit alicuralteri digitoꝝ tūc liget̉ digitꝰ cū alio: aut cū oībꝰ alijs ẜm ꝯtinuitatē: qm̄ eſt meliꝰ ⁊ firmāt̉ meliꝰ: ⁊ nō mouēt̉: ⁊ ſic tūc quaſi erūt liga ti cū aſtell̓: ⁊ ita ſūt firmi. ¶ De fractura oſſiꝫ āche. Ca. xiii S anche qn̄qꝫ frāgit̉ ſꝫ raro cum diſpōne fortitudīs ſue: ⁊ accidit il lad ei ẜꝫ ſemitā cōminutōis extre mitatū: ⁊ qn̄qꝫ findit̉ ī lōgitudīe: ⁊ qn̄qꝫ īpellit̉ intꝰ ad ventre. ⁊ accidit poſt iſtas diſpōes iteꝝ ex dolore ⁊ pūctura ⁊ ſtupo re cruris ⁊ coxe ꝓximū ei qd̓ accidit ad iutorio ex fractura hūeri. ⁊ qn̄ frāgit̉ oc la tū qd̓ ē ſupra alohoſos: aut findunt̉ vt li gna lacerti eiꝰ ſit res difficilis in rectifica tione eius: quare fit vna duarū ancharuꝫ decliuis ad diminutionem. ¶ Poſito caº de fractura oſſiū digitoꝝ: ponit caᵐ de fra ctura oſſis lati anche. Et nota ꝙ os anche pōt cōſiderari dupl̓r: vnoº ꝓ oſſe qd̓ intrat ī piſcide. altero ꝓ piſcide ip̄a quoꝝ vnūqd̓qꝫ pōt frāgi. ⁊ diuidit̉ iſtud caᵐ in duas ꝑtes qꝛ pͥmo p̄mittit. 2º ponit curā. 2ª ibi: Et cura eiꝰ ē. Dicit ſic de pͥª ꝑte: ꝙ os anche qn̄qꝫ frāgit̉: ſed raro ꝑꝑ diſpōeꝫ fir mitudīs ſue. ⁊ accidit fractura oſſi ẜm ſemitā ẜm quā ex tremitates cōminuūt̉.i. ꝯfrāgūt̉. ⁊ qn̄qꝫ iſtud os ſcindit̉ ī latitudīe. ⁊ qn̄qꝫ pellit̉ iſtud os intus ad vētrē: ⁊ poſt iſtas diſpōes accidit punctura. Et ꝓximū ei qd̓ accidit adiuto rio ex fractura hūeri accidit coxe. ⁊ ſubdit ꝙ qn̄ frangit̉ os latū qd̓ eſt ſuꝑ anchas.i. os qd̓ intrat in piſcidē: aut ſcin dunt̉ lacerti: tūc fit res difficilis in rectiſicatōne: ⁊ ſic vna duaꝝ anchaꝝ efficitur parua. Deinde cum dicit: ¶ Et cura eius eſt vt iaceat infirmꝰ: ⁊ in cipiāt duo hoīes fortes extendere duas coxas eiꝰ.ſ. ꝗſqꝫ eoꝝ extendat coxā: et iā ante tenuerimᵗ manꝰ eiꝰ vt nō feſtinet ad expellendū illū ꝗ extendit coxā eiꝰ: ⁊ inci piāt duo reſtauratores cōprimere anchā eiꝰ cū vehementia ⁊ fortitudine donec eq̄ tur. deinde p̄parent ſuꝑ eā emplaſtrum. poſtea reſupinet̉ ſuꝑ aliquid qd̓ ſit ſicut glomer ex pāno aūt ei ſil̓e ex illis que ha bent duritieꝫ. Et hoc qd̓ eſt ꝓximū ei cū quo curat̉ ſpatula iteꝝ: ⁊ qn̄ frāgit̉ ex la tere anche: tūc cura eiꝰ eſt cura humeri: ⁊ oꝫ vt adminiſtret̉ humectatio ſuꝑ liga mentū: et equent̉ puluilli ſicut oꝫ: ⁊ eſt ne I5I De fractura coxe III Tractatus ceſſe vt ſit ſuſtentatū ſuꝑ locū planum. ¶ Ponit curā. ⁊ dicit ſic: ꝙ cura iſtius fracture eſt vt infir mus iaceat. ⁊ duo hoīes fortes incipiāt extēdere coxas in firmi ita vt vnuſquiſqꝫ extēdat coxā ſuā: ⁊ alius teneat ma num infirmi: vt ille ꝗ extēdit coxas nō poſſit trahere īfir mum. ⁊ reſtauratores incipiāt cōprimere anchā cū vehe mentia ⁊ fortitudine donecequetur. deinde ponatur ſuꝑ coxam emplaſtrū: ⁊ reſupinetur patiens ſuꝑ glomere qd̓ habeat duritiē: ⁊ hoc eſt ꝓximū eī cū quo curatur ſpatu la. ⁊ qn̄ coxa frangitur ex latere anche: tunc cura eſt cura humeri. ⁊ oꝫ vt ſuꝑ ligamentum adminiſtretur humecta tio: ⁊ puluilli equentur ẜm ꝙ oportet: ⁊ os oportet vt ſu ſtentetur ſuper locū planum. Capitulum. xiiij. ¶ De fractura coxe. Um coxa frangit̉ neceſſaria ē ex tenſio vehemens: deinde equet̉ ẜm formā naturalē q̄ eſt ei: ⁊ ē gib boſitas ſilueſtris ꝑs eius ⁊ cōcauitas pau ca in eiꝰ domeſtico ẜm ambulatiōem for me q̄ eſt ei in ſanitate: ⁊ obſeruent̉ in diſ poſitione fracture medij eiꝰ aut extremi tatis eiꝰ ſuꝑiora et inferioris diſpoſitiōis que decem ſunt in cap̄. adiutorij: et ſit ſtri ctura ad ſuꝑiora cōſeruās et retinens. ¶ Ponit curā de fractura coxe. ⁊ diuiditur ī ꝑtes tot quot ponit regulas de fractura coxe. Partes patebūt exponē do lr̄am. Dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ cū coxa frāgitur ē neceſſa riū vt vehemēter extēdatur: deinde equetur ẜm formam naturalē: que forma naͣlis coxe eſt vt ſit gibboſa a parte fi ueſtri: ⁊ ſit cōcaua a ꝑte domeſtica ẜm ꝙ eſt in ſanitate. et obſeruetur in diſpoſitione fracture que pars coxe eſt fra cta ẜm eſt in capitulo adiutorij. ⁊ fractura verſus partes inferiores ſit cōſeruās ⁊ retinens. ¶ Deinde cum dicit: ¶ Dixerūt: qn̄ frangit̉ conuertit̉ ad loca anteriora et ad exteriora: ⁊ illud iō ē: qm̄ ip̄a eſt lata ab hac ꝑte ꝑ naturaꝫ: et equet̉ manibꝰ et ligamentis: et ſpeciebꝰ extēſio nis que ſunt ẜm equalitatē: aut cū ſtrictu ra vniꝰ duaꝝ ligaturaꝝ ſupra fracturā in medio. Si aūt fractura fuerit inclinata a medio: et fuerit ꝓpinqua capiti coxe: tūc ſumat̉ ligamentuꝫ et inuoluat̉ in medio eiꝰ lana vt nō incidat carneꝫ: et ponat̉ me diū eiꝰ ſuꝑ pectineꝫ: et aſcendāt extremi tates eiꝰ ad ꝑteꝫ capitis et dent̉ miniſtro vt retineat eas ad inferiora. et ſi fractura fuerit in eo qd̓ ſequit̉ genu tūc nō pone mus ligamentū in ſoꝑiori ꝑte fracture. eleuabimꝰ extremitates eīꝰ ad illud ꝗ ex tendat eas ad ſuꝑiora. et teneat genu cū ligamento inuoluens ip̄m deſuper. et eq̄ tur membrū iſtud infirmo iacente ſuper faciem ſuā: et crure eius extenſo. ¶ Ponit fecundā regulā. ⁊ dicit ſic: ꝙ quidā dixerunt: qn̄ coxa frangitur cōuertitur a loco inferiori ad exteriora: et equetur fractura manibus ⁊ ligamētis ⁊ ſpēbus extenſio. nis ẜm equalitatē ſtringēdo ligatur ā ſuꝑ mediū fracture Et ſi fractura fuerit ꝓpe caput coxe: tūc ſoluatur ligamē tum: ⁊ in medio coxe inuoluatur lana vt nō īcidat carnē. Et ponat̉ mediū ligamēti ſuꝑ pectines ligādo verſus ꝑ tes ſuꝑiores ⁊ inferiores: ⁊ ſi fuerit fractura in eo qd̓ ſequi tur genu: tunc ligamentū ꝓcedat verſus partes ſuꝑiores et inferiores plus: ⁊ equetur mēbrū iſtud infirmo iacente ſuꝑ faciē ſuā: ⁊ crure eiꝰ extenſo. Deinde cum dicit: ¶ Et ſi fuerint oſſa pungentia tunc oꝫ vt equent̓ ſicut diximus multotiens. ⁊ q̄ ex eis eleuant̉ capiāt̉. Regimen vero ſit ẜm ꝙ diximꝰ in curatiōe adiutorij. et os ꝗdē coxe ſtringit̉ in ꝗnquaginta noctibus. ¶ Ponit tertia regulam. ⁊ dicit ſic: ꝙ ſi aliqua oſſa fuerint pungētia: tunc equētur ẜm ꝙ diximus multotiens. ⁊ oſſa que eleuātur cooꝑiantur. ⁊ regimen ſit ẜm ꝙ diximus in curationē adiutorij. os coxe ſtringit̉ in quinquaginta die bus. ¶ Deinde cum dicit. ¶ Et ego enūciabo quō oꝫ vt ſit ſitus ei poſtqͣꝫ aggregat̉ curatio cruris. Et oꝫ vt ponat̉ inter duas coxas tūc pila de ligno et ei ſil̓ibus ſeruas ea ad formā ẜm quam equata ē: et reſtauret reſtauratiōe cogni ta ẜm ꝙ intelligit̉ ꝓpter illud qd̓ accidit de apate et pruritū. Et qn̄ accidit ſuꝑ co xam: na eſt apa forte: et eſt ex eis que feſti nant ad coxa tūc oꝫ vt ꝓprie ꝑueniat̉ ad ſoluendū vt reſpiret: et extendat̉ ap̄a. ⁊ tu ꝗdem iā ſciuiſti embrocas ꝓprias. Ueꝝ in caugualib et albarauach: et ſūt tabule magne in quibꝰ eſt paꝝ cōcauitatis vt de center cōponant̉ ſuꝑ inuolutiōēs et capi ant longitudinē pedis: qm̄ ſi breuiant̉ et nō reſtaurant̉ ſuꝑ crus: et abſeindūt īfra illud vtilitas: et nō eſt vtilitas queſita. et ſi ꝓlongant̉ erit infirmꝰ ex eis in laboreꝫ licꝫ ſi ip̄e abbreuient̓ nō erit expers labo ris: et vtilitas elōgatiōis eaꝝ eſt vt ꝓhi beāt iteꝝ ꝑtem ſanā pedis moueri cū fu erit motus illius quātitatis nociuus fra cture. et proprie in diſpoſitōne dormitati onis et ſomni. et neceſſitas horum inſtru mentorum non eſt niſi in fractura magna valde: ⁊ nō eſt poſſibile cum hoc vti eis: niſi anteqͣꝫ apoſtemet̉: quoniā apoſtema nō tolerat hmōi. Et ad vltimū eſt graui tas et malitia ⁊ labor: ⁊ oꝑꝫ vt fugiat̉ ab eis dū exceptio ꝑſeuerat cū ingenijs alijs. Situs aūt reſtaurate coxe oꝫ vt ſit ẜm ꝙ De fracturis Fen IIIII fuit cōſuetudo eiꝰ in ſanitate de aſſiduati on cōſtrictiōis ⁊ dilatatōis: ⁊ illud qd̓ ē magis vincēs ē dilatatio. ⁊ ſcias ꝙ ille cu ius coxa ⁊ ancha ſūt fracte parū denudat̉ a claudicatiōe: ⁊ qn̄ abſcindūt̉ fruſta la certoꝝ eiꝰ mādat priª: deīde minuit̉ ſcd̓o ¶ Ponit aliā regulā: ⁊ dicit ſic: Ꝙ ego annūciabo quō oꝫ vt ſit ſitus cruris qn̄ aggregat̉ curatio eiꝰ. qm̄ oꝫ vt pona tur inter duas coxas pila retinēs coxā reſtauratā ẜm figu ram: ẜm quā equata eſt: ⁊ reſtauret̉ coxa reſtauratiōe co gnita ẜm ꝙ intelligit̉ de ap̄ate ⁊ pruritu. Et qn̄ ſuꝑ coxaꝫ accidit ap̄a forte: tūc oꝫ vt feſtine veniat̉ ad ſoluēdū liga mentū vt reſpiret: ⁊ apa capiat locuꝫ. Et tu ꝗdē iā ſciuiſti embrocas ꝓprias ap̄ati. Sed tabule q̄ ponunt̉ ad reſtau randū oꝫ vt decēter cōponant̉ vt nō ſint maiores qͣꝫ opo tet. Et non eſt poſſibile vti iſtis tabulis niſi anteqͣꝫ locus ap̄et̉: qm̄ ap̄a nō tolerat hec: ⁊ dū inceptio apatis perſeue rat fugiat̉ ab iſtis tabulis: ⁊ cura cū ingeniis alijs: ſed ſitꝰ coxe reſtaurate oꝫ ꝙ ſit ẜm quod ē cōſuetudo coxe in ſani tate. Et ſcias ꝙ ille cuiꝰ coxa ⁊ ancha ē fracta parū denu dat̉ a claudicatiōe. Et qn̄ fruſta lacertorū coxe ſcindunt̉. natura mandat materiā ad membrū: deinde maͣ minuit̉. ¶ De fractura rotul e poplitis. Capl̓m.xv. O tula paꝝ frāgit̉: ⁊ ẜm plurimū cōterit. Et cognoſcit̉ illud qd̓ ac cidit cū tactu et aſꝑitate: et cū va cuitate que intelligit̉ cū tactu et audit̉ au re. Et oꝫ in curatōe eius vt extēdat̉ crus: deinde intromittat̉ rotula in locū ſuum. et ſi ſeparata fuerit aggregetur prius: ⁊ inde intromittatur. ¶ Ponit curā de fractura rotule. ⁊ dicit ſic: ꝙ rotula parū frangit̉: ⁊ ẜm plurimū cōtrahit̉ ⁊ cognoſcitur hoc tactu ⁊ auditu. Et in curatiōe eius oꝫ vt extendat̉ crus: deinde ī tromittatur rotula ad locū ſuū: ⁊ ſi rotula fuerit ſeparata prius aggregetur: deinde intromittatur. Capl̓m. xvi. ¶ De fractura cruris. Uādo frāgit̉ os paruū cruris eſt ſaluiꝰ qͣꝫ ſi frangat̉ os magnum. ⁊ qn̄ frangit̉ harūdo parua ſuꝑidr eſt inclinatio ad exteriora ⁊ ante: et ē am bulatio cū hoc poſſibilis. et ſi frangit̉ ha rūdo magna inferior declinat crus ad ex teriora: ⁊ qn̄ frangunt̉ vtreqꝫ harūdines ſimul: tūc eſt deteriꝰ: et tūc quidē accidit cruri inclinatio ad om̄es ꝑtes. Et ſcias ꝙ curatio fracture cruris eſt ẜm cōſiderato nem curatiōis adiutorij: ⁊ in eiꝰ ſil̓itudīe et nō ē diſpoſitio eruris ī tortuoſitate que accidit figure ſue naturali ſicut diſpoſitō adiutorij: īmo eſt rectū: quare oꝫ vt ſit ex tēſio eiꝰ ad hoc vt redeat ad rectitudinē. ¶ Ponit curā de fractura cruris parui. ⁊ dicit ſic: ꝙ quan do os paruū cruris frangit̉ eſt ſaluiꝰ qͣꝫ ſi frangat̉ os ma gnū. ⁊ ſi harūdo parua ſuꝑior frangit̉: declinatio oſſis eſt ad exteriora ⁊ ante: ⁊ eſt motus cū hoc poſſibilis. Et ſi ha rundo magna frangit̉: declinat crus ad exteriora. ⁊ quan do vtreqꝫ harūdines frāgūtur tunc eſt deterius: ⁊ tūc qui dem crus inclinatur ad omnes partes. Et ſcias ꝙ crus curatur ſi frangat̉ ſicut adiutoriū: ſed diſpoſitio ⁊ figura cruris eſt recta ⁊ diſpoſitio adiutorii eſt tortuoſa: ⁊ ſic oꝫ vt crus extendatur ad rectitudinem. ¶ De fractura calcanei. Capl̓m. xvii. Alcaneꝰ eſt excuſatꝰ a fractura ꝓ pter duritiē ſuā ⁊ ꝑ circūdatiōem defenſionū et plurimū eiꝰ qd̓ acci dit ei nō ē niſi diſtocatio: ⁊ iā dictū ē d̓ ea. ¶ Ponit curā de fractura calcanei. ⁊ dicit ſic: ꝙ calcaneus nō frangitur ꝓpter duritiē ſuā: ⁊ ꝓpter defenſionē eiꝰ plu rimū quod accidit calcaneo nō eſt niſi diſlocatio. Et iam dictum eſt de ea.ſ. diſ locatione calcauei. ¶ De fractura tali. Capl̓m. xviii. Ractura tali eſt ꝑua: et eiꝰ curatio eſt difficilis. et plurimū quidem frangit̉ cuꝫ cadit hō ex loco alto: qm̄ conterit ſuꝑius pedis. ⁊ fortaſſe acci dit cū eo attritio oſſis cū curſu ſanguinis ad ventres qui coagulat̉ in eis: ⁊ qn̄qꝫ ꝑ ducit ad egritudines magnas ex febre et ꝑmixtiōe rōnis ex tremore ⁊ ſpaſmo pe dis. Cū ergo accidit in eo apa cōgelatuꝫ qd̓ nō apꝑet ⁊ nō egredit̉: ⁊ apꝑet iā tene broſitas que nō fuit eſt ſignū malū: ſigni ficās ꝙ eſt in via putrefactiōis. Si aūt ē apa apꝑens īpellens manū: tūc eſt meliꝰ et fortaſſe fit facilis eiꝰ eruptio. ⁊ qn̄ talus reſtaurat̉ deambulatio eſt doloroſa ſuꝑ ipſum. et quando non reſtauratur talus ẜm ꝙ oportet deſtruitur iuuamentum. ¶ Ponit capl̓m de fractura cauille pedis. ⁊ dieit ſic: ꝙ fra ctura tali.i. cauille pedis eſt praua: ⁊ curatio eiꝰ ē difficil̓. Et plurimū quidē frangit̉.ſ. talus cū cadit homo ex loco alto: qm̄ ꝑs ſuꝑior pedis cōuertit̉. ⁊ fortaſſe cum iſto caſu accidit attritio oſſis cū curſu ſanguinis ad venas qui ſan guis coagulat̉ in venis: ⁊ ꝑducit qn̄qꝫ ad magnas egritu dines vt ad febrē ⁊ ꝑmixtionē mētis ⁊ ſil̓ia. Et ſubdit ꝙ cū accidit ap̄a cōgelatū: ⁊ apꝑet tenebroſitas in membro tūc eſt ſignū ſignificās ꝙ mēbrū eſt in via putrefactōnis. ſi aūt eſt ap̄a apparēs tūc eſt meliꝰ. ⁊ fortaſſe eruptio iſtiꝰ ap̄atiꝫ ſit facilis. ⁊ cum talus reſtaurat̉ ẜm ꝙ oꝫ: tūc iuua mentū ambulationis deſtruitur. Capl̓m. xix. ¶ De fractura digitorum pedis. Uratio eorū in fractura et diſlo catiōe eſt curatio digitorū manꝰ. Et qn̄qꝫ reſtaurator equat eos pe de ſuo calcando eos cum eo. ¶ Ponit curā diſlocatōnis digitoꝝ pedis. ⁊ dicit ſic ꝙ cu ratio iſtoꝝ digitoꝝ in fractura ⁊ diſlocatōe eſt curatio di gitorū manus. ⁊ qn̄qꝫ reſtaurator equat iſtos digitos pe de ſuo: ⁊ ſic equat̉ ⁊ ē. ¶ Gentilis florentini ſuꝑ tractatū tertiū ꝗnte ſen quarti ca nonis Auicēne de fracturis expoſitio explicit. De ponderibus I52 ¶ Incipit tractatus Dini de ponderibus ⁊ menſuris. E primo de incipientibus a littera A. mēſuraꝝ ⁊ pōdeꝝ diuer Iſtinctio nnicat̉ ẜm Aui. ⁊ Serap̄. dupl̓r. vnoº rōne diuerſaꝝ ꝓuinciaꝝ ⁊ loco rū. ſcd̓o mō rōne reꝝ diuerſaꝝ q̄ meſurant̉ vt kiſt apud romanos.i. grecos: ⁊ apud ita Aben vel albenmel(licos vel egyptiacos. lis ẜm Serap̄. eſt pondus duarum emina rum ſcilicet italicaꝝ que ſunt due libre ⁊ octo vncie. Aben olei vl̓ albē ē pōdꝰ emine. i. ⁊. 5. q̄ ſūt lib. ii. ẜm ſerap̄. Acſuneᶠ vel ac ſuneſum ſcd̓m ſerap̄. eſt pondus. xviii. 3. Acleti vel acliteros eſt menſura. 3. iii. ſcd̓m Aui. in capitu Ciſenini ſcd̓m quoddam eſt lib. iiii. lo de ſequinantia: vbi dicit vini dulcis acleti. iii. Ac cetabulū ē meſura vt teſta oui. Alcoatꝰ ē coatꝰ. vide īfra Acantus ſcd̓m Auicen. eſt pondus. zͣ. i. 5. vel alcantus. Ac ſimeſi vini ē. zͣ. ii. ⁊ grana. xxii.(et octaua ⁊ aur̄. xviii. ſed olei ē darkrimie. xvi. vel aur. xvi. ſed ſcd̓m Aui. ⁊ ſera. Adarchimi ſcd̓m ſerap̄. eſt pon(ſolū ē pondus. xviii. aur̄. dus. vi. obolorum. ⁊ ſunt. lxxii. grana ordei. Adurib ẜm ſerap̄. vl̓ adorat ē pōdꝰ. lib. iii. vl̓ aldorat ẜꝫ. A. Aeſimeſum ſcd̓m ſerapionem eſt pondus. xviii. 3. ſcd̓m ſerapionem et Ani. eſt pondus. zͣ. iii. Aldeguarid vel dauguarid ſcd̓um Aui. eſt pondus. iiii. zͣ. Aldorach ſcd̓m Aui. in 5º caº de pōderibꝰ ē lib. iii. ⁊ ē aliud Alemini vel haemeni ſcd̓m Aui. ē ſext. v. ⁊ 3..xx(adorali. et aur̄. iiii. ꝗ ſūt grana. xxxvi. Et qꝛ illa mēſura bn̄ capi nō poteſt: dicunt quidam ꝙ eſt. vi. ſextarii que ſcd̓m Auicen nam. poſſunt facere. 3. xxix. vel. 3. xxx. ⁊. 5. vel aur̓. ii. Almilus ſcd̓m aliquos eſt pondus. xl. granorum ordei. Anoloſat vel anuluſat ē idē ꝙ obolus.ſ. pōdus. xii. gͣnorū eiꝰ anuluſet. iii. Et ferap̄. ꝗ ponit eiꝰ doſim. 3. ii. ⁊ ſic colligi tur ꝙ tres anuluſet. ſint. 3. ii. ⁊ hoc in medicinis: ſed in vi Alſulefolei ſcd̓m alſeir ē pōdꝰ(nꝯ oleo ⁊ melle eſſet plꝰ. darlimie. xvi. vel aur̄. xvi. vel. 3ͣ. iii. vini ſcd̓m eūdē ē. zͣ. ij et qͣrta darchimie qd̓ ē. 3ͣ. ij. ꝯ. i. gra. ij. ⁊ 5. mellis ē pōdus z. iii. ⁊ quarta ⁊ octaua. zͣ. i. ſiue. xviij. aur̄. qui ſunt̉. xxij. 3. Alſatis vel aſſatis ſcd̓m Aui. ē pōdꝰ. ij. ſext. ꝗ ſcd̓m ip̄m ſū 3. xii. ⁊ dauic. iiii. vel in ſūma. zͣ. i. ⁊. 5. ⁊ gra. ordei. xxxij. Et Alſacraiati magna ẜm Aui. ⁊(ſcd̓m ſerap̄. eſt etiā. ſext. ij. parua ē lr̄a falſa. ſed lr̄a ſerapiōis ē melior q̄ dixit aſſa da fati vel aſſa dafa magna ē ſumenet. xiiii. qͥ ſūt. 3. v. ⁊ grana xxxvi. ꝑua ē ſeptē ſumenet.i. 3. ij. ⁊ 5. ⁊ grana. xviij. ⁊ meliꝰ ſext. ⁊ quarta. ⁊ ſcd̓m ſerapionem. z. lxxiii. ⁊ z. idem eſt. Arſat ſcd̓m Auicennam eſt pondus. 3ͣ. cx Aſadaffati vel aſadafa ſcd̓m ſerapionem dictum eſt. Aſanguinū ẜm nico. ⁊ cōem opinionē ē pōdꝰ. 3. i. ⁊ 5. Auellana ſcd̓m Aui. ē darlimie. i. vel aur̄.i. qd̓ ē. 3. i. 5. ⁊ ẜm ſerap̄. ē dar. ⁊ eſt. 3ͣ. i. licet auellana ſcd̓m Aui. ſit. 3. i. ⁊. 5. vel aur̄.i. ⁊ iō intelligēdū ꝙ auellana ſicut ⁊ aureꝰ in medicis p̄cipue magne v̓tutis ē ſolū. z. i. ⁊ qn̄qꝫ minꝰ qͣꝫ. z. vt infra Aureꝰ ẜm nico. ē. 3. i. ⁊. 5. ⁊ ẜm ſerap̄. ⁊ Aui ſimil̓r.(dictū ē. Sed in medicinis magne v̓tutis ẜm eos aur. ē minꝰ qͦꝫ. 3. vel qͣntū. z. nā Aui. de cura aſclitis dixit de pillulis fulur uus: ſi ſit debilis det̉ aureꝰ vnꝰ: ⁊ ſi ſit fortis det̉. z. i. Aliꝗs tn̄ dicet ꝙ lr̄a ē corrupta: ſed ẜm ſerap. aureꝰ ī medicīs ē z. i. vel minus. ⁊ ſil̓r auellana in medicinis fortibus. Aureum ẜm Serapionem eſt aureus. Auruli eſt pondus granorm ordei. ix. Auguēti ẜm nicolaum ⁊ aliquos ē. 3. ix. ⁊ ẜm ſer apionem ē aur. ſed ẜm Iſidorum eſt menſura. lxxii. ſext. Amphora vt eſt menſura rei liquide eſt cōtinens quadra tum pedum: ſed rei ſicce eſt mod̓. iii. ſcd̓m italicos ⁊cͣ. Riola ē pōdꝰ qͣttuor. zͣ. ⁊ iō in cap̄. de regimine aq̄ ⁊ vini: vbi Aui. in lr̄a nr̄a dixit fiellas. alia irāſ latio hꝫ briellas: ideo debet poni tale pondus. Batus hebraice eſt mēſura quinquaginta ſextari orum ſcd̓m Iſidorum. Aſſitius vel caffaciꝰ ē pōdus. 3ͣ. xv. ⁊ ſcd̓m aliqͦs zͣ. xi. vel ẜm aliqͥs ē mēſura cheulcati. īfra in k. Cadus ſcd̓m ſerapionem eſt vas cōtinens. z. iii. Ciatus ſcd̓m iſidorum eſt. ꝫ. x. ⁊ eſt menſura. Ciatus ſcd̓m quādā gloſā ī lib. A. de collirio exꝑto: vbi po nit mellis ciatos. vi. ⁊ exponit̉. zͣ. ix. ⁊ ſic ciatꝰ eſſe videt̉. zͣ. i. ⁊. 5. ſed poſſet dici ꝙ ciatus magnꝰ eſt. zͣ. iii. ⁊ yuꝰ. zͣ. i. ⁊. x. Coatus ſcd̓m ſerapionem eſt pondus. zͣ. i. ⁊.5. Accetabulū eſt quarta pars emine ſcd̓m Iſidoꝝ. vel. xii. 3. Cohatus vel coatus olei ſcd̓m almaſo. ē darchimie. 12. que ſūt aur. 112. vel. 3. xviii. vel ſcd̓m ſerap̄. xii. darchimie ſunt lxxii. oboli q̄ ſūt. 864. grana. credēdū ē tn̄ ſcd̓m almāſo. ꝙ Ac ſimeſi vel ac ſuneſi mellis ſcd̓m alſeir eſt. zͣ. iii. ⁊ quarta Cohatꝰ vini ē. zͣ. i. ⁊ medrete darchimie: ⁊(ſint. zͣ. ii. ⁊ 3. ii. tertia. que ſunt. 3ͣ. i. 3. i. ⁊ quarta vnius. 3. Coclear mellis ſcd̓m ſerap. cap̄. de aborſu. ⁊ Aui. in fine ꝗn ti eſt. iiii. aur. vel. 3. vi. ſed cōclear medicine ē aur. i. ⁊ 3. i. Coclear ſcd̓m iſido ē minima mēſura: ⁊ ē tertia ꝑs. cōtille Cōe eſt pondus lib. ix. (vel. 3. 5. vel ſilique. ix. Contulia eſt menſura continens. 3. i. ⁊ 5. Cōgiū ē nomen mēſure liꝗdoꝝ. ⁊ ē. ſext. vi. ⁊ ſextariꝰ ē lib. ii Albemine vel albemien ſcd̓m ſerap̄. eſt pondus. xxvi. ſext. Chous olei ſcd̓m almanſorem eſt pondus libr. vii. mellis lib. xxiii. ⁊. 5. vini lib. x. Conos interdum pro ciato donitur. ⁊ ē. zͣ. i. ⁊. 5. Carinet. nomē pōderis ſcd̓m. A. ē. vi. kirat. infra in kerinet Carbē olei ſcd̓m almāſo. ē. z. ix. vini. 3ͣ. x. mell̓. 3ͣ. xiii. ⁊ 5. Corus ē mēſura. xxx. modioꝝ que hebraice cora dicitur. Cotil a vel cōtillu ſcd̓m ſerap̄. vel Aui. eſt pondus. 3. ix. Almuniciſi vel almuniciſu eſt. zͣ. i. ⁊. 5. ⁊ eſt idem qd̓ ſupra. Cotolla ſcd̓m īſido. ē ciati. vi. ⁊ ciatꝰ ẜm en̄ ē. 3. x. ſed cōtulla vt ē menſura ſcd̓m iſido. ē emina que eſt lib. j. Cina ſcd̓m aliquos ē pondus. zͣ. iiii. Anuluſeth vt colligit̉ ab Aui. caº de agarico dicēte: Doſis Chinari ſcd̓m aliquos putatur acitabulū pōdus vt ſupra. Calculus ſcd̓m iſido. ē minimū pondus.ſ. ii. grana lentis: vel quarta pars oboli. Ceratꝰ vel medietas oboli vl̓ ſiliqͣ. i. ⁊ 5. ſiue qͣtuor gͣna lētꝭ. Cadus greca mēſura: ē mēſura triū vrnaꝝ ſcd̓m iſidorum. Auic. ſcd̓m. A. ⁊ ſerap̄. ē pōdꝰ.i. kirat vel. viii. gra noꝝ: vel ſcd̓m aliqͦs ē pōdus octaue partis. 3. Dar ſcd̓m Aui. ⁊ ſerap̄. eſt pondus. 3. i. ⁊ eſt auel lana ſcd̓m ſerap̄. ⁊ eſt. 3ͣ. i. 5. Danguarech eſt pōdus. zͣ. iiii. sͣ. in alāguarich: ſed degua richa ſcd̓m diuiſiones aīmāſoris dicūt quidā eſſe lib. iiii. Darchini ſcd̓m ſerap̄. ⁊ Aui. eſt pondus aur. i. vel. 3. i. ⁊ 5. ſed adarchimi eſt pōdus. vi. oboloꝝ ſupra in darchimi. Alſacraiati ſcd̓m Aui. eſt pondus. vi.(ẜm rōnē ſumenet. Darchimie vel darlimet eſt. vi. oboloꝝ: ⁊ obolꝰ ē kirat. iii et kirat. ē. iiii. ⁊ ſic. vi. oboli ſunt. lxxii. grana ordei. Daurach ẜm. A. ī 5ª vr̄ eſſe lib. i. ſed dorat ē aliud: vt infra. Derat ẜm aliquos eſt pondus. lxiiii. granorum ordei. Denariuo ẜm aliquos eſt pondus. viii. granoꝝ frumenti. Dorath italicum eſt pondus. 120. 3. Dragma ē. ix. ꝑs vncie ẜm ātiqͥs: ſed ẜm modernos ē octa ua ps. 3ͣ. vel pōdꝰ ẜm aliqͦs. vii. denarioꝝ. ⁊ 5. Sed ẜm iſi do. ē octaua ꝑs. 3ͣ. tribꝰ cōſtās. I. vel. xviii. ſiliꝗs: vl̓. xlviii. granis lētis: ⁊ ē ẜm eū pōdus denarii argēti: ⁊ ē ẜm aliqͥs lxiiii. q̄ diuerſitas forte ꝓuenit ex diuerſitate pōderis or dei vel frumēti: nā forte plꝰ pōderāt. lx. grana frumēti qͣꝫ ordei ⁊ plus ponderat frumētū ⁊ ordeū in vna regiōe et vna ꝑte qͣꝫ in alia: ⁊ iō forte ꝑ grana nō pōt haberi ita p̄ci ſe quātitas pōderū ſicut crederet̉: ⁊ iō forte nō bn̄ opinatꝰ eſt magiſter Guilermus placentinus. Poteſt autē error colligi per ſiliquas ⁊ grana lentis. Duella ẜm iſido. eſt due ſextulle: vel tertta ꝑs. zͣ. vel. xlviii. Dureth ſeu daugma ẜm ſerap̄. cap̄. de ſyru(ſiliquarum. po mirti eſt menſura lib. lx. Duruck vel duruch ital̓. ẜm ſerap. ⁊ Aui. ē pōdꝰ. 120. 3ͣ. Et menſuris Denariꝰ argēti ſcd̓m iſido. ē. z. i. ſiue. viij. ꝑs. 3ͣ. ſed ſcd̓m ma giſtros bonon̄. c̄ pōdus. viij. granoꝝ frumēti. ⁊ cōcordant cū iſo. ſi. 3. eſſet. lxij. grana frumēti vel ordei. Mina ſcd̓m iſido. ē lib. i. qꝛ eſt medietas ſextarij qd̓ ſcd̓m ip̄m eſt lib. ij. ſed ẜm Aui. emina ē ſext. xl. ⁊ lib. i. ē ſext. xx: ⁊ ſext. eſt. 3. vi. Et dauic. ij. aut aur̄. iiii. ⁊ ſic videt̉ ꝙ emina ſit libra. ii. Et credo ꝙ lr̄a Aui. ſit corrupta: ſed ſcd̓m ſinonima mūdini emina ē medietas ſext. cōtinet aūt ciatos. ix. qui ſunt. xiii. Migon grece eſt. 3ͣ. 5. (pondus lib. ii. Erub mellis ſcd̓m Aui. eſt pondus lib. i. et. 5. Aba greca ſcd̓m ſerap̄. ⁊ Ani. ē ſumene. ii. ⁊ obo li. ii. ꝗ ſunt in ſūma. lxxii. grana: vl̓. 3. i. ⁊. xii. gra na. et ſcd̓m aliquos. 3. i. ⁊. viii. grana: Faba alexandrina ſcd̓m ſerap̄. eſt ſumene. iii. ⁊ oboli. iii. ꝗ ſunt. 108. grana. vel. 3. i. ⁊. 5. et. xii. grana. Faba egyptiaca ſcd̓m Aui. ⁊ ſerap̄. ſunt ſimene. iiii. ⁊ obol iiii. qui ſunt. 3. ii. ⁊ grana. xxiiii. Faba baſaria vel melius aſſyria. Orma ſcd̓m Aui. ē pōdꝰ qͣrte ꝑtis. z. vſqꝫ ad duo dauic: ⁊ eſt. xv. grana vſqꝫ ad. xvi. grana ſcd̓m ſi nonima eſt quarta. 3. ⁊ 5. ⁊ credo ꝙ ſit falſū. Gomor ẜm iſido. ē mēſura..v. ſext. ſūt. x. lib: ẜꝫ ip̄ꝫ Gomos ſcd̓m ip̄m eſt mēſura. xv. modioꝝ. ſed apud alios vbi dicit. v. ſext. vel paulominꝰ: ⁊ ſic vr̄ idē ꝙͣ gomor. Grana frumēti octo ſūt pōdꝰ vniꝰ denarii ſcd̓m magiſtros. Sextariꝰ ſcd̓m antiquū nomē mēſure ē. ij. lib. vel. ij. lib. ⁊ 5. Armech vel karmi ſcd̓m ſerap̄. eſt quarta pars z. vel grana. xvi. Actus ſcd̓m qͣndā gloſā eſt pondus. iii. 3. Ohen ẜm Aui. ē pōdꝰ. 120. 3. qꝛ ē arſat romana. Arat vel kirat vel karatos ſcd̓m almāſorē ⁊. A. eſt pondus quatuor granoꝝ ordei. z. l. vel dauich. ii. vel grana. vi. Karmet vel kermet ē pōdꝰ. vi. kirat q̄ ſūt. xxiiii. gͣna ordei. Kerloīati vel kelati ſcd̓m Aui. quinto can̄. cap̄. de diaꝗlon eſt pondus. zͣ. iiii. Reilati eſt pondus īꝫͣ. vniꝰ ⁊. 5. ſed ſcd̓m alios ſolum.i. et. 5. Remaraſi alexādrina ē pōdꝰ. iiii. obol̓. vl̓. xxxvi. granorū. Simene ē harme. j. ⁊. 5. q̄ ſūt. xxiiij. gͣna ordei. qꝛ harme eſt Kiſe in ſecretis galieni ſcd̓m qͦſdā ē pōdus lib. xxiiii. Riſe vel kile ſcd̓ꝫ alios ē mēſura cōtinēs vini lib. i. ⁊ meliꝰ Riſt ſcd̓m ſerap̄. ⁊ Aui. apud grecos vel romanos ē pondꝰ Hiſt romanū eſt. xviii. zͣ. ſed in fine libri eſt. 3ͣ. xx. Riſt italicū ſcd̓m Ra. ⁊ ſerap̄. ⁊ Aui. ē lib. i. ⁊. 5. vl̓. ꝯͣ. xviii. Riſt mellis ſcd̓m ſerapionem eſt lib. ii. ⁊ 5. Hiſtolei ſcd̓m alſeir. ē pōdꝰ. xviii. lib. vini. lxxx. lib. meltis Koati ſcd̓m ſerap̄. eſt pondus idem ꝙ ciatus ⁊(108. lib. eſt. z. iii. 5. magnus. Ibra ſōd̓m iſido. ⁊ ſcd̓m omnes ē pondus. xii. qꝛ tot ſūt mēſure āni. Et qꝛ ẜm ip̄m. z. eſt. viii. 3. li bra ē. 96. 3. et qꝛ. 3. ē pōdꝰ. lx. granoꝝ: libra erit pō dus. 576o. granoꝝ. ſed ſi. 3. ſit. lx. graua. libra erit 61 4 4. grana. ſed fi. zͣ. eſſet. ix. 3. ſcd̓m nicola. tunc lib. erit I08. 3. vel. 6480. grana. Enſtron magnū ſcd̓m Aui. ē pōdus. 3. iii. parui eſt darkrimie. vi. q̄ ſunt. 3. vii. ⁊ grana. xiii. vl̓ par uum eſt aur. vi. q̄ ſunt. zͣ. i. vel nouē vel ſolū. zͣ. i. mn ⁊ mellis. nam ſcd̓m iſido. aur̄. eſt ſexta pars. zͣ. t. et ſic aur̄. vi. ſunt. zͣ. i. vel. xxiiii. ꝯ. Menſtron magnū olei ſcd̓m Almāſorē ē: zͣ. iii. ⁊ vini. et gormie. viii. q̄ ſunt. zͣ. iii. et. 3. ii. qꝛ gormia ē qͣrta vniꝰ. 3. et mellis. zͣ. iii. et. 5. ⁊ ſic̄ videt̉ ꝙ meſtrō ſit aliud a meſitū: vec lr̄e ſunt corrupte: ⁊ hoc etiā apparet in mulritron. Meſitron vl̓ meſtron magnū olei ſcd̓m alſeir ē darlrimie vi. vel. aur̄. vi. ⁊ computa vt ſupra. ſed vini ē gormie. xx. q̄ ſunt. z. v. ⁊ grana. v. ſed mellis eſt darkimie. vii. vel aur̄. Mulkitron magnū ẜm Serap̄. ē pō(vii. que ſunt. x. 3. i. 5. dus. zͣ. iij. ⁊ ſic videt̉ idē qd̓ mēſtron ẜm. A. Mulkritron paruū ẜm ſerap̄. ē darkmie. vj. vl̓ aur̄. vj. vi. sͣ in mēſtron: vel ẜm finonima eſt. 3. Mina romana vel greca ē alid̓ ab emi(vj. ⁊ grana. xlviij. na q̄ ē mēſura ⁊ vna ē pōdus. 3ͣ. xx. ẜm Aui. ⁊ ſerapio. Mina italica vel egyptiaca ẜm eos eſt pondus. xvj. Mina greci dicūt mina vel minas ẜm Papiā eſt pondus 200. 3. ſed ſcd̓m Pliniū eſt pōdus. 10ο. Den̄. et ſcd̓m Iſid̓. ē pōdꝰ. Io o. 3. q̄ ſūt. Boo. ſili qͥ vl̓ ſtatereꝫ. xxv. vel. xij. 3ͣ. et. 5. zͣ. ⁊. 5. Uel ſcd̓m iſido. ſolū ſunt. xi. z. ⁊. ii. 3. ſed mina ē alibi Modiꝰ ẜm Iſid̓. ē mēſura. xxij. ſext. ẜm hebre. vl̓. xliiij. lib. Ux ſcd̓m Auic̄. ⁊ ſerap. eſt pondus. iij. kirat. vel. xij. grana ordei. Bolus ſcd̓m Iſido. eſt pondus. iij. ſiliquaꝝ vl̓. viij granorum lentis. Oxitallus ſcd̓m Iſido. eſt menſura ponderans. xv. 3. Ugillus ſcd̓m ſer ap̄. eſt menſura. iij. 3ͣ. Uadrans ſcd̓m Iſido. eſt quarta ꝑs. 3. hebraice. Atum ſcd̓m Iſi. apud paleſtinā eſt menſura vni Scripulus vel ſcropulus ſcd̓m(us modij. ⁊ 5. cōem opinionē ē pōdus tertie ꝑtis. 3. vel pōdu duoꝝ denarioꝝ ⁊ 5. Sed ſcd̓m Iſido. eſt ſiliqͦꝝ vj. vel duoꝝ obuloꝝ: vel. xvj. granorum lentis. Sextariū ſcd̓m iſido. ē mēſura lib. ij. ꝗ bis aſſumptꝰ dr̄ bili bris. ter dr̄ genix. ꝗnꝗes cōplicatꝰ. qͣrtꝰ ſeu gomer reddit. aude ſextū congiū facit: vnde ſextariꝰ dicitur quaſi ſexta pars congij: quod conugium eſt ſex ſextarij. ⁊ ita ē ſcd̓m Nico. ſed ſcd̓m papiā ē vini lib. ij. ⁊. zͣ. viij. ole lib. mellis. lib. iij. ſed ſcd̓m Aui. in cap̄. de molliricatiōe lin gue: ſextariꝰ ē. 3. vj. ⁊ 5. ſed ſcd̓m eū in fine ꝗnti ⁊ ſcd̓m ſe rap̄. ⁊ raſim in receptiōibꝰ ſuis ē. 3. vj. ⁊ dauic. ij. ſiue gra na. xvj. vel ē. aur̄. iiij. ⁊. 5. ⁊ iō in receptis tm̄ pone̓ debemꝰ Sextulla ē ſexta ꝑs. zͣ. vel. iiij. ꝯ. ⁊ ē idē qd̓ ſolidꝰ ſcd̓m iſid̓ Karme vel harmech ſcd̓um ſerap̄. eſt quarta ꝑs Solidus ſcv̓m iſido. alio noīe ſextulla dr̄ qꝛ ē ſexta ꝑs. 3ͣ. ſi ue. iiij. ꝯ. vel. xxiiij. ſilique. ſed ſcd̓m nicol̓. ⁊ cōem opinio. nem eſt. 3. j. 5. ⁊ ſic videt̉ ꝙ. 3ͣ. ſit. ix. 3. vt volūt lalernitani ſi ip̄a. zͣ. eſt. vj. ſolidi. ⁊ iō melior ē ſentētia iſido. ꝙ eſt. iiij. ꝯ Siliqua eſt pondus quattuor granoꝝ ordei: ⁊ eſt idem ꝙ kirat. ⁊ ſcd̓m iſido. eſt viceſimaquarta pars ſolidi. pōdꝰ. xvi. gͣnoꝝ. ſꝫ ſcd̓m. A. ſumene ē mine. x. ⁊. 5. ſed credi Stater ſcd̓m iſido. eſt medietas conſtās(tub corruptum. iij. ſolid̓. vel aurei. iij. I. xx. ſed ſcd̓m ſerap̄. in ſeptimo in electuario de citoniis: Sicel vel ſiclus ſcd̓um eundem eſt hebraice. zͣ. j. ſed apud latinos ⁊ grecos eſt quarta pars. 3ͣ. ſiue. 3. ij. Sexaginta grana ordei vel frume̓ ī ꝯſtituūt. z. j. ⁊ ſcd̓m ali quos. lxiiij. ⁊ ſcd̓m guilermū placentinū. lxxij. qꝛ. I. ſcd̓m eū ē. xxiiij. gͣna. ⁊. iij. ꝯ. ꝯſtituūt. z.i. ſcd̓m oēs ⁊ ſcd̓m iſido. qꝛ. I. ē pōdus. vi. filiqͣꝝ ⁊ ſiliqua eſt pōdus. iiij. gͣnorum ordei vr̄ ꝙ. 3. conſtituat̉ ſolū ex. liiij. gͣnis ordei vl̓ frum̄ti. Simula ideſt flos farine ſcd̓m Auicennam. Satureg ſcd̓m quandā gloſā ī ſecretis Gal̓. ē pōdꝰ. 3. l. ⁊. 5. Sauich ideſt farina ordei. Suſe vl̓ triſe ī ſecretis ſcd̓m eos c̄ mēſura ꝯtinēs vini. lib. i. Semuliti ſcd̓m āliqͦs ē pōdus. I. i. vel granoꝝ. xxiiij. Semuncie ſcd̓m aliquos eſt pondus. 3. i. ⁊. 5. ⁊ granoꝝ. iiij. Uſuch ſcd̓m aliqͦs in diuiſiōibꝰ Raſis de ſonitu et tinnitu auris eſt pōdus. ij. granoꝝ ⁊. 5. Te fugi el refugi ſcd̓m Aui. in ꝗnto ē pōdꝰ.i. gra ni ordei: vt dicūt aliꝗ: ſed forte nō eſt verum. Talentū ſcd̓m iſido. apud romanoꝫ magnum eſt poudus. lib. 120. paruum. 50. medium. lxxij. Ncia ſcd̓m iſido. eſt pōdus. viij. 3. vel. xxiiij. ꝯ. qꝛ tot ſunt hore diei: vel ē pōdus. 14 4. ſiliquaꝝ. ſunt. 576. grana: ⁊ ita ſcd̓m maiorē opinionē: ⁊ ē lxxx. grana ordei vel frumēti: ſed ſcd̓m ſalerni tanos eſt. xciij. Uola magna ſcd̓m Aui. eſt. 3. ij. parua eſt. 3. i. ⁊c̄. ¶ Explicit tractatus Dini de Ponderibus. giſtri Dini florentini artiū ⁊ medicine doctoris excellen tiſſimi. Et primo de reꝑcuſſiuis. Ememoratio quarun dā medicinarū que ſūt aꝑte cyrugie ẜm ſe tentiā Galie. in libro de ſimplicibꝰ medi cinis particula quīta ⁊ vltima dicti libri: ⁊ ſcd̓m Auicennā in ſecundo. Et primo dicamus de re percuſſiuis. ſūt iſta q̄ a parte patiēte repel RepercuſuA iunt frigiditate ſua ac ſtipticita te ſua ꝯſtringēdo mēbrū ⁊ retinēdo ſpūm ⁊ virtutē retē tiuā ꝯfortani. Quoꝝ exēplū ē ſolatri ſpēs. ſuccus cucur bite. endiuia. virga paſtoris. ſemꝑuiua. protulaca. ſuccuꝫ pſilij coriandri. aqͣ frīa. ⁊ ſandali. ⁊ cortices granatoruꝫ. et ſauich. decoctū cū aceto ⁊ cū ſumach. ⁊ lens aque ⁊ ro doleon cū aceto ⁊ ſandalis. ⁊ vmblicꝰ veneris ⁊ ſimilia. ſucci.ſ. ⁊ ſubſtātia cū aceto vel ſine eo. Hec enī ⁊ ſil̓ia in principio repercutiūt apata calida ⁊ mēbrū om̄e recupe rant ⁊ cōfortāt. Que vero frigida repercutiūt ſunt q̄ cuꝫ ſtipticitate attinēt caliditati vt ſquinātum. abſinthium et blacce. ⁊ biſantie ⁊c̄ ¶ Emplaſtrū cōe diſcraſie calide. vnū multū cōe male cōplexiōi Emplaſtrum calide ⁊ ap̄aucal̓o in pͥncipio et ad palpebras tume factas rubeas ⁊ ī palpebris a frigide etiā valet id ſi adiungis cū iſtis folia abſinthij: ⁊ folia vr tice ⁊ apij ⁊ calamētū ⁊ ſil̓ia: cōbuſtiōi ignis heriſipile ⁊ apoſtemati a cā pͥmitiua ⁊ multis alijs. Re. folioꝝ mal uarū ⁊ roſaꝝ. an̄. ⁊ coque in aqua ⁊ exprimant̉ ab aqua ⁊ terantur cū gladio in modū vnguēti. ⁊ qn̄qꝫ ſpargit̉ ī e o terendo paꝝ aceti ⁊ parū olei roſati. Et qn̄qꝫ ponit̉ in de coquēdo de abſinthio. Et qn̄qꝫ de floribus camomille. ⁊ ſimilibus temperatis. ¶Medicine aperitiue. que aperiūt poros cutis.i. id qd̓ eſt in Me ACNEcute de meaubus ⁊ poris noīant̉ rari ficantes.i. reſoluētes: quaꝝ natura ē tꝑate caliditatis et eaꝝ exiccatio parua. quaꝝ exēplū ē camomilla ⁊ eiꝰ oleū ex vtriſqꝫ ⁊ oleū cūcumeris aſinini. ⁊ oleū antiquū. ane tū ⁊ fenugrecū. ⁊ ſemē lini. ⁊ oleū raphani. ⁊ abſinthiuꝫ et radix ſambuci furfur. ⁊ aqͣ calida. ¶ Emplaſtꝝ cōe. vnū cōe qd̓ optime aperit ⁊ ra Emplaſtruri. riccat poros. ⁊ vp hͦ mitigat do lorē in cōtuſionibus ⁊ in ſanguine mortuo. ⁊ etiā matu rat fiones ⁊ reſoluit oīa ꝯſtricta. Et ē mirabile emplaſtꝝ in ꝯtuſionibꝰ ſine vulnere ⁊ cū vulnere.ſ. in prīcipio et mūdificat puſtulas ⁊ eſcaras a fl̓ate ſalſo que fiūt multe tiens ī cruribꝰ. Re. folioꝝ malue. abſinthij an̄. ꝑtes duas et coquātur in aqua: deinde exprimant̉ ⁊ terant̉ in mo dū vnguēti. deinde cū decoctiōe eaꝝ cōficiant̉ ad modū pultis cū farina ordei ⁊ puluere fenugreci ⁊ ſemīe lini ⁊ floribus camomille ⁊ parū furfuris ſubtilis ⁊ paꝝ oler camomille. ⁊ coquat̉ ad ſpiſſitudinē. Et qn̄qꝫ coquūtur ibi de roẜ. ⁊ paꝝ furfuris ſil̓ ⁊ paꝝ olei camomille. ⁊ qn̄ qꝫ ponit̉ ibi paꝝ de melle. ¶ De mollificātibꝰ ap̄ata dura aūt virtꝰ molliētiū ap̄ata du Medicinarum raēcalefactia ex gradu ſcd̓o aut tertio ⁊ exiccatīa ex gradu pͥmo. Et oꝫ vt ī iſtis medi cinis ſit aliꝗd cōglutinatiōis ſicut in aperitiuis ſꝫ minꝰ eis: quoniā ap̄ata dura ſclirotica fiūt ex fl̓ate duro viſco ſo ⁊ colera nigra terreſtri ⁊ frigida qn̄ exiccatur. Uerum non oportet vt ſit nimie ſiccitatis ne exiccet̉ ſubtile ⁊ in duretur groſſum ⁊ putrefiat ⁊ fiat ī termīo qd̓ nō ſanat̉. Quarū exemplū eſt aqua calida ⁊ adep̄s caprarū in par ua duritie ⁊ galline. anatis. hyrcoꝝ. ⁊ boū. ⁊ eoꝝ medul le ⁊ medulle cerui. ⁊ bdelliū ⁊ armōiacū. Et medulle re centes ſunt meliores qͣꝫ antique. ⁊ oleū antiquū ⁊ oleuꝫ de lilio. Radix euiſci cocta cum oleo ⁊ radix cucumeris ¶ Incipit compilatio emplaſtrorū ⁊ vnguentorum Ma aſinini cocta cum aqua. et folia malue cocta ⁊ non deco cta. ⁊ fenugrecum ſemen lini ⁊ cepe coctum cū oleo. Et ex compoſitis ſunt dyaquilon ⁊ triafarmacon commixta cum adipibus ⁊ ſimilia. ¶ Exemplū mollitiuū duritierum. vnum mollitiuū duritierū opti Emplaſtrum. mum. R. radices maluauiſci de coctas in aqua vel in oleo camomille ⁊ eſt melius ⁊ con tere multum. Deinde miſce cum bdellio prius in aceto mollificatum vel in oleo de camomilla quod melius eſt cum eo. Et ex alia ꝑte tolle ficus ficcas piugues ⁊ conte re in modum electuarij cū adipe caprino. cōgrega iterū cū maluauiſco ⁊ impingua totū cum aſſungia de porco recenti vel de gallina vel cū butyro. Uel fac id ſine ficu bus ⁊ eſt optimū. ſed aſſungia eſt melior ⁊ oīa bene īcor porentur. hoc eī eſt ꝑfectū emplaſtꝝ in oī duritie. ¶ De reſoluentibus vapores. Q earū que reſoluunt vapores Et proprietas quoniā aut ipſa abſtergut aut ipſa calefaciūt calefactiōe vehemēti. ⁊ ē vt excicēt ⁊ nō vt aperiāt oſſa cruda propter viſcoſitatē ventoſam que ē in vaporibus. Quorū exemplū eſt emplaſtrū de farina ordei: ⁊ tritici: ⁊ ciceris: ⁊ fabe: ⁊ fenugreci ⁊ magis vlti mum ē ex farina lolij ⁊ lupini: ⁊ panici ⁊ milij: ⁊ ſil̓ia. ¶ Emplaſtrum reſolutiuum vnum quod reſoluit tumorem Emplaſtrutventoſum. Re. farine ciceris et fabe: ⁊ pulueris cimini: mellis: farine fenugreci: coquā tur cum decoctione ruthe ⁊ agnicaſti. ¶ De medicinis reſolutiuis. vero ventoſitatis flegmatice debēt Reſolulila eſe ca. veſicantia vt aqua cineris. ⁊ aqua ſalis.ſ. acetū cū rodoleon ⁊ ſpōgia noua īfuſa ī eis. ¶ Exemplum reſolutiuum. vnum quod valet in apoſtema Mplaſtrui te negmatico cū viſcoſitate vbi remanet digitorū impreſſio. ⁊ ſi ſit ibi aliꝗd vaporis.i. ventoſitatis. Re. cineris cribellati partē vna. ſalis partē 5. farine fabe partē j. furfuris ſubtilis. partē vnā aceti cia tum vnum. mellis lib. 5. lixiuij quod ſufficit. coquatur vt qꝫ ad ſpiſſitudinem. Et melius eſt in iſtis ſpongia noua ī fuſa in lixiuio forti ⁊ pauco aceti ⁊ parum ſalis poſita et ligata ſepe ſtricta ſuꝑ membrum vbi eſt timor talis. ¶ Diſtinctio maturatiuarum. autē qualitas ſiue ꝯpl̓o que adiuuat Medi cCaā generarionē ſaniei debet eſſetēpe rata ſimilis nature corporis in quo admīſtrat̉. Et qm̄ na tura corporis ē cal̓a ⁊ hu. oportet etiā hanc medicinam caliditatē ⁊ humiditatē habere. ita ꝙ etiā actualem qd̓ extrahitur ex dictis Gal̓. cū dicit. Qd̓ male digerētes ap plicabāt ſibi ad ſtōm infantes: vt ab eoꝝ calore actuali iuuaret̉ eoꝝ digō. Itē debet eſſe opilatiua cū viſcoſitate vt ꝓpter hoc retineant̉ vapores ⁊ ſpūs. Et ſanguis ad locum collectus adiutorio caloris natural̓ ⁊ accn̄talis.ſ. medicamine inſanie alteret̉. nam ſpēs eiꝰ qd̓ in corꝑe al teratur tres ſūt. Una ē alteratio que fit ẜm curſū natura lem. ⁊ a ſolo naturali cal̓o. ſicut digō cibi ī ſtō. chilis in ep̄e. ⁊ ſanguīs in oībus mēbris ⁊cͣ. Altera vero ē altera tio que ē nō ẜm curſū nature. īmo fit ab extraneo ⁊ ab ac cedentali calore. ſicut accidit ī oībus rebus q̄ putrefiūt. et iſte ſpēs ſūt ꝯtrarie. Spēs aūt tertia ē ꝑmixta ex iſtis ī tus vtraſqꝫ naturas: et accidit hoc apud ſanioſitatē quo niā ſit ꝑtim a calore naturali ⁊ ꝑtim ab accidentali. Et iō naturalis. caliditas nō vincit materiā v̓e. ⁊ id ē ēt: qm̄ eſt alteratio accn̄s nō bona bonitate pura. ⁊ ſanies q min eſt fetēs ⁊ ē pl̓s alba ⁊ in liquore magis tꝑata eſt melior. qm̄ ꝓpter hoc intēdit̉ calorē naturalē ibi pl̓s oꝑari qͣꝫ ac cidētalē. ⁊ ip̄e ſemꝑ conet̉ inqͣꝫtū pōt nutrimētū.i. ſangui nē membris radicalibus aſſimilare q̄ alba ſūt. Et exem Dinus ſuꝑ fen. ⁊cͣ. Aui. v plum harū medicinaꝝ que ad ſanguinē ꝗ eſt in ap̄ate ad iuuant ad digerēdum eſt oleū tēpetatū in caliditate ſua. et aqua tepida cū eo. ⁊ farina or. ⁊ frumēti ſemicocta cuꝫ aqua ⁊ oleo ⁊ croco. ⁊ his que ſūt magne caliditatis ⁊ fa rina tritici cū iſtis bene cocta. in iſtis q̄ ſunt parue calidi tatis ⁊ cū ml̓to oleo. ⁊ farina fenugreci. ⁊ ſeminis lini mi xta cū ea. ⁊ medulla panis etiā ſit decocta. Triticū maſt catū ⁊ medulla fermēti cū butyro vel cū ficubꝰ ſiccis vel paſſis. Et de adipibus humidis ſicut adeps porci ⁊ vitu lorum mixtis cū ſupradictis: ⁊ oīa calida ⁊ humida: ſicut tetrafarmacō. ⁊ ſimilia cito feſtināt ſaniē in eis. maturatiue apoſtematū. R. farine Medi CINEcribrate. electi frumēti cū pauco cro co ⁊ aqua calida et oleo cōmuni efficiantur vt puls mo lis ⁊ coquantur ſpacioſe miſcendo. ¶ Item aliud in materia mixta. Re. radices maluauiſci ⁊ pauca folia malue et coquant̉ optime. deinde expreſſe ab aquaterantur cū medulla frumēti et farina fenugre ci. ſeminis lini ⁊ foliorū camomille et terantur ſimul. et impinguetur cū aſſungia nō multū veteri ſed recenti vl vnius anni: Si autē iſta apoſtemata fierent ꝓpe mēbrū aliquod principale. vt ē ſtomacus vel ep̄ar vel vēter cū immaturatiuis aliquid ſtipticorū miſceatur ne virtus ta Iis membri diſſoluatur per mollia. Nedicipẜª berientes ap̄ata ſiue exituras. Has medicinas oportet eſſe vehmēter ca lidas ⁊ ſiccas.ſ. putrefactiuas vt ſua ꝑforent caliditate. Sed que rumput apoſtemata minus oportet eſſe ſiccas de quibus ſunt qui apoſtemata rūpunt. adeps porci ⁊ vi tuli cum fermēto ⁊ reſina. ⁊ cepe narciſci decocta cū oleo et calx decocta cū melle. ⁊ fermētū cum aceto ⁊ cātaridi bus. Et cātarides puluerizate cū pice liꝗda ⁊ melle ana cardi. Et putre factiua ſapo cū calce ⁊ ſputo vel capitello ꝯfectus. Et fex vini cōbuſta cū croco ⁊ fermēto cōfecta. ⁊ vlceratiua cutī ſunt magis vritiua. vt allia. cepe ſinapis et iſta cōfecta cū ficubus ⁊ ſupradicta ſimiliter. ¶ Eructiue cauſticatiue. Re. calcc viuā ⁊ tere cum ſapone albo molſi ⁊ capitello in modum paſte. ⁊ fac paſtillum ⁊ molle cum ſputo et loco appone. ¶ Aliud. Re. reſine ⁊ confice cum cantaridibus in modū paſte et loco appone. ¶ Aliud nō itaʳ cauſticum. Re. ficus ſiccas pingues cum ſinapi tritas optime in modū electuarij. confice optime ⁊ loco appone. ⁊ ipſū ſi vis mollias cum aceto. Medicine attractiue ⁊ mundificatiue. ſunt calida cum ſiccitate ⁊ ſunt lenia Altractiū a vt glutinū. albotin. mel. ⁊ fex eius ⁊ folia caulis ⁊ vnguenta attractiua cōpoſita. ⁊ galbanuꝫ et ſimilia. Et quedā plus mūdificāt in groſſa materia et tempore frigido: vt glutinū ⁊ ſerapinū. ⁊ ipſum galba num ⁊ mel decoctum in omnibꝰ. Et ea que abſtergunt plus alio modo mordicant ⁊ groſſā materiā mūdant. vt yreos ⁊ praſſiū. cuꝫ melle coctū ⁊ ſuccus eius. ⁊ armonia cum. et terbentina terat̉ cum melle: ⁊ ſimilia. ¶ Aliud bonū. Re. medulle fermēti ⁊ multū cū butyro. ¶ Aliud cōe multorū in omni de medicinis corroſiuis ⁊ carnis minutiuis. Re. armōiaci. galbani. reſiue pini. an̄. Z. i. terbentine. ⁊. ij. picis nigre. ꝫͣ. i. om̄ia ad ignē liquefi ant ⁊ colent̉ ⁊ fiat vnguētū. ⁊ ſi vis adde cere. ⁊ paꝝ olei. ¶ De medicinis corroſiuis ⁊ carnis minutiuis. carnis vel minutiua debent eſſe cuꝫ CO2TONūA accitate vehemēter calida: ſꝫ minus putre factiuis. Ex quibꝰ ſūt ęiniar calcātū vſtū ⁊ nō vſtū coſtus amarus. hermod actili. galle. licet nō ſint corroſi ue ꝑ ſe. qꝛ nō ſunt calide. ſūt ꝑ accidēs ꝓpter ſiccitatē mi nutiue ⁊ cōſumptiue carnis mollis. ⁊ iſto mō d̓r corroſi uuꝫ es vſtū ⁊ ſpongia ⁊ ciclamē. hec tn̄ ſolū exāpliauit. Caro etiā ſalita carnē mollē cōſumit aliqn̄: ⁊ alumen et corpora quibus adminiſtrātur. Et de his etiā ſūt mirra ſimacie combuſte cornu combuſtum abraſum. ⁊ iſta etiā conſolidant multotiēs vlcera ẜm diuerſa corpora. ¶ Aliud de ęinar. Re. cinar ⁊ ſubtiliter puluerizetur ⁊ cū dyaltea incorporetur in modū vnguenti. Mudificatiua ſiue abſterſiua ſequi pn̄t poſt iſta. Uerūtamē capitulum eorum poſitum eſt ſupra. ¶ De medicinis putrefactiuis. acutiora ſūt qͣꝫ corroſiua. ⁊ vl Putrefactiuaerius imprimētia ac incēſiua que in filtrationibus opponūtur. ⁊ idcirco putre factio nem in carne accidere faciūt ⁊ eoꝝ eſcara in longiori tē pore cadit ex ꝗbus ſūt ſicut calx: ⁊ ſandaracha: ⁊ ex eis cōpoſita. ⁊ ſicut ē puluis affodilloꝝ ꝗ eſt in trociſis ꝗ di centur infra. ¶ Aliud. Re. calcis viue ⁊ incorpora cum ſapone cum ca pitello ⁊ membro appone cum ſaliua. ¶ De generatiuis carnis. generatiua oportet eſſe calida ⁊ ficca vt hu ANIO miditatem ſubtilem que in om̄i vlcere eue nit exiccent ⁊ humectationē groſſam mūdificent. decet ergo eas eſſe exiccatiuas in primo gradu vt nō ſangui ne exiccēt vehemētē ad locū. ſed ſuꝑfluitates tantū: ex ꝗ bus ſunt thus. ariſtol. rotun. farina fabe. yreos. ⁊ farina ſupinorū ⁊ farina ordei ⁊ farina fabe aduſte. farina oro bi. puluis rōſaꝝ. cachimia. tucia. farina milij. ⁊ panicij. ⁊ puluis radicis arnogloſſe ⁊ ſimilia. Que om̄ia habito re ſpectu ad corpus vl̓ ad vlcus in ꝗbus adminiſtrant̉ exic cent in primo gradu. vel parū plus. Unguēta tn̄ ⁊ pulue res generātia carnē in vlceribꝰ infra dicētur. ¶ De medicinis incarnatiuis. 95 ergo ea eſſe ſicciora generatiuis caruis qua O ¶ CIſi in ſecūdo gradu. vt ſolū humiditates exic cent. verū etiā ⁊ ſanguinē: ⁊ etiā ſint viſcoſa vt partes re tineāt inuiſcatas. ex quibus ſūt ſarco colla: aloes: ſangui draconis. ⁊ cortices thuris. ⁊ amillium: folia cypreſſi: et myrti: ⁊ infra dicētur vnguēta: ⁊ pulueres incarnatiue. ¶ De medicinis cicatrizatiuis: oportet etiā eſſe ſicciora incar Cicatrizatiua atinis plus qͣꝫ in ſecudo gra du. ⁊ cū hoc etiā habeāt ſtipticitatē vt nō ſolū ſuꝑfluita tes exiecent: ſed etiā ſanguinē exiſtentem in carne. ⁊ de ipſa carne cutis fiat. Ex quibus ſunt ſicut es vſtum lotū galle: alumen balauſtie: ſpodium cortices pomi granati pumex aduſta. et plumbum aduſtum. aloēs. ⁊ papirus aduſta. litargirum. ⁊ ceruſa ⁊ medicamina. ⁊ vnguenta compoſita que infra dicentur ¶ Diſtinctio mitigantium dolores. doloris huiuſmodi duo ſunt gene Miligatiua. Sūt ei mitigatiua que vere ſit mitigatiua. ⁊ hec debent eſſe temperata.ſ. in caliditate ſi cut rodoleon tepidum. ⁊ etiā que dicta ſūt in capitulo ra tificantiū poros: vt oleū tepidum: ⁊ aqua tepida: ⁊ vitel lus oui: ⁊ eius albumē cum eo camomilla: et cera. Alia ſunt mitigatiua cum alteratione complexionis lapſe in calore. vt ſunt reꝑcuſſiua ſicut ſolatrum: ⁊ cetera: que de parte patiente repellunt materiā. ⁊ hec in principio apo ſtematis adminiſtrantur. Deinde ſi res nō perficitur ad miniſtrantur aperientia poros: vt ſupra dicta vel cum al teratione complexionis lapſe infirmi. ⁊ hec ſunt calida temperata: vt dyaltea. tetrafarmacō ⁊cͣ. Sunt ⁊ alia miti gantia que ſua frigiditate in vltimo ſtupefaciūt membra vnde tā dolorē ex frigido qͣꝫ ex calore vident̉ auferre. Ex quibus ſūt opiū mandragora iuſquiamus. papauer nigrum ⁊ ſimilia. que nullo modo ſunt apponenda niſi cuꝫ calor et dolor fuerit intollerabilis: et reliqua auxilia nō valent: ſed ꝑiculū mortis imminet: quoniam niſi īten ſus fuerit calor maius eſt periculum qd̓ ex eis de ſtupefa ctione accidit membris quandoqꝫ ſit perfectus. Unde Gal. in libro de ingenio ſanita. Et ſi eger per vigilias du catur ad mortē ſomnifera damnabis Modo ponemus vnguenta et pulueres. trociſcos epithimata. decoctiōes et alia cōpoſita que in cyrugico opere ẜm diuerſos au ctores experta ſunt. Medicamina maturatiua compoſita. thorque fiunt in lachrymali maturatiuū. Re. butyrum ⁊ cōfice cū farina frumēti. Et nota ꝙ oē emplaſtrū maturatiuū dꝫ iterū apponi aliodie ſuꝑ apa poſt inciſionē ſi cū ferro incidat̉ vt digerātur labia inciſa ⁊ mitigat doloreꝫ. ¶ Aliud in ap̄ate calido nō multū. Re. farine cribrate ele cti frumēti. vel farine ordei in ap̄ate plus cal̓o ꝑtes. ij. et croci lrirat. j. cum aqua calida ⁊ coque ad ignē vt fiat te nax. ⁊ qn̄qꝫ ponit̉ ibi de oleo cōi coquēdo ⁊ vtere. ¶ In ap̄ate magis calido. Re. folia maluarū ⁊ coque ī aqͣ et exprīe ab ea ⁊ tere. ⁊ trita cōgrega cū farina ordei. ⁊ fe nugreci. ⁊ ſeminis lini. ⁊ farina. floris camomi. in modū pultis ⁊ parū butyri vl̓ olei ro. vel camōille. cū aſſungia pulli. ⁊ confert in vulnere contu ſiuo. ⁊ coquatur ad ſpiſ ſitudinem ⁊ ponatur calidum. ¶ Alind bonum in emunctorijs. Re. radices euiſci ⁊ pa rū malue ⁊ coquant̉ in aqua ⁊ expͥmant̉ ⁊ terant̉ cū fari na fenugreci ⁊ ſeminis lini. ⁊ florū camomille. ⁊ medul la fermēti. ⁊ oīa terant̉ cum aſſungia porci vnius anni: ¶ Aliud in materia ꝓfunda groſſa. Re. cepas albas co ctas in aqua ⁊ oleo. vel ſub pruna ⁊ munda ⁊ tere cū me dulla fermenti ⁊ cum aſſungia ⁊ pone calidum. ſerapinum ad apata teſticuloꝝ Emplaſtruri. ca. Re. farine fabaꝝ cribrate et coquat̉ cū oleo roſato: ⁊ aqua et liniatur ſuꝑ ipſum. ¶ Aliud ſimile. Re. folia alkrekrengi. recentia ⁊ miſceant̉ cum farina ordei ⁊ oleo ro. ⁊ vitellis ouorum ⁊ cum eo epithimetur. ¶ Aliud in apate flegmatico ꝙ etiā vulneri ſiue vlceri cō fert. Re. radicis maluauiſci ⁊ frondes opij: ⁊ bene in ac coquantur. ⁊ ſi eſt ibi vulnus vel vlcꝰ cū aꝑate vel ī mē bro neruoſo. etiā oportēt poni emplaſtꝝ maturatiuū. v qꝛ ap̄a nō eſt ī prīcipio: īmo quaſi in ſtatu: tūc iſta coquā tur in lixiuio vel in aqua mellis vbi coctū ſit ſerapinum et exprimatur ab aqua ⁊ teratur cum ſupradictis alijs. ¶ Aliud quo vti poſſumus vbi ſit vulnus ⁊ diſruptio. R. farine ordei cribrate ⁊ cū aqua ⁊ melle incorporentur et coquantur donec equet̉ ⁊ ſpiſſum fiat. Et nota ꝙ omnia emplaſtra q̄ dicunt̉ maturatiua poſſunt eſſe rēſolutiua diuerſis reſpectibus. cōferēs in ap̄ate teſticuloꝝ ⁊ du EmplaſtruMriue paucahabēte malā ꝯpl̓onē ca. Re. folia malue ⁊ parū de roſis ⁊ coquantur in aqͣ: ⁊ poſtea exprimant̉ ⁊ terant̉ cū iſta decoctiōe ⁊ oleo ro. ⁊ farina fabe cōficiant̉ ad modū pultis ⁊ coquātur ad ſpiſ ſitudinē ⁊ tepide apponat̉. Et ſi remanet duricies: tunc remoue cum euiſco cū ſupradictis. Hoc eodē modo va let in ap̄ate in mamillis facto fimili modo. ¶ Aliud in eodē tempore bonū ad idē. Re. farine ordei pugillos duos. farine fenugreci. ⁊ ſemīs lini pugillum vnū vl̓ parū minꝰ. coquat̉ ſimul. ponat̉ cū eis oleū roſa. ⁊ ſi īdiges maiori reſol̓one pōes oleū aneti vl̓ camōille. ſiue vnguētū dyaꝗlon magnuꝫ Emplaſtrum qō dicit arabice comnōde gumū expertū ad reſoluendū ⁊ maturationē om̄is duriciei ⁊ in flationis. cuius ꝑmixtio hec ē. Re. litargiri mūdi triti et cribellati. I. xij. olei hircini. olei camomilli. olei anetini an̄. zͣ. vi. mucillaginis fenngreci. ⁊ ſeminis lini. ⁊ muci laginis ficuū pingutū. ⁊ paſſulaꝝ. ⁊ altee. ⁊ ſucciyreos ⁊ ſucciſquille ⁊ yſopi humide. glutini. alzanac. ana. zͣ. xij. et. 5. terpētinę. zͣ. iij. reſine pini. ⁊ cere citrine. anͣ. 3ͣ. ij. Cō ficiant̉ ſicut dictū ē. ⁊ eſt exꝑtuꝫ. Inquit filius ęacharie: acquirit̉ ei in decoctione vt deſcendat ad molliciem ce re ⁊ accedat ad ſpiſiitudinem vnguētorum ⁊ liniatur in panno ⁊ ponatur vbi oportet. Et qn̄qꝫ ponitur apoſtoli con cum dyaquilone ⁊ facit duas operationes ſimul. Emplaſtra repercuſſiua. xiNreꝑcuſſiūū ⁊ cōfortatiuū mēbri N carbunculis et bo Emplaſt MIIIne recipiat humorē ī apoſtema te calido ſanguineo in principio ⁊ in colerico. ſimiliter poſſumus vti iſtis cū ſucco lactuce ⁊ raſure cucurbite et ſemꝑuiue ⁊ ſimilibus. Re. ſolatri. folioꝝ portulace. ⁊ ſē peruiue: ⁊ vermicularis. et cimbalarie. ſimul om̄es vel aliqua iſtarū terant̉ in modū ſalſamenti: ⁊ miſce parum aceti ⁊ o lei roſati ⁊ ſuꝑ locū ponat̉. ⁊ ſi ſiccat̉ remoueat̉. vel ex eis extrahatur ſuccus ⁊ cū farina ordei. ⁊ ol̓. roſa. et aceto fiat emplaſtruꝫ. ¶ Itē alid̓ valde cōe in calida ꝯpl̓one. Re. ro. folioꝝ mal uarū coquātur in aqua ⁊ expͥmantur ⁊ terant̉ in moduꝫ vnguenti. ⁊ ſuꝑ locum ponat̉. ⁊ eſt valde cōe emplaſtru et ē mirabile in om̄i mala cōplexiōe calida. Uel accipe fa rine ordei. 3ͣ. vi. ⁊ ſādali citrini albi ⁊ rubei. ana. zͣ. iiij. et pulueris rōſaꝝ. z. 5. boli armeni. 3. iij. miſce cū aqua roſa ta ⁊ acceto. ⁊ epithimet̉ locus. Uēl recipe roſaꝝ rubeaꝝ et parum cāphore. ⁊ folia malue et fac decoqui in aqua et decocta exprime ⁊ tere. Deinde ꝯtere cū farina ordei et tere cū aqua vbi ſit cocta ⁊ pōe olei roſa. 3. ij. ⁊ aceti. 3 .iiij. ⁊ oīa coque ad ſpiſſitudinē. ⁊ pone ſuꝑ locū frigida. quod valet ad dolorē ſtomaci EMPlaſtruIcalidū: ⁊ epatis r colerice paſſio ni heriſipile. et althoym. epithimatū ſuꝑ cor et pulſui cor dis calido ⁊ om̄i apoſtemati calido ⁊ in prīcipio. Re. ſā dalorū vniuſcuiuſqꝫ generis. boli armeni. roſarū rubea rum ſeminis pſilij. ana. z. ij. ſeminis portulace: ⁊ ſeminis lactuce. ana. 3. ij. ⁊ cāphore. 3. 5. terant̉ om̄ia et confice ad modum vnguenti cum aquā roſata et agreſta. et ac eto et farina ordei qͣꝫtum omnia. maturatiuū in carbunculis. R. EMPlaſtruMLIcus ficcas pingues ⁊ paſſulas ⁊ decoque ī aqͣ. vel nō coquas teras in modū vnguēti cū medulla fermēti ⁊ butyro vl̓ aſſūgia porcina recēti ꝯfice partim reſolutiuū ⁊ partim re EMplaſtruI. percuſſiuū qd̓ ꝯuenit apoſtema ti calido in augmēto. R. roſarū abſinthij. maluarū. ⁊ co quantur in aqua ⁊ expreſſis ex aqua terant̉ ⁊ cum fari na ordei miſceant̉ cū decoctione iſtarum et cum oleoca momille et roſato donec inſpiſſentur ⁊ coquantur. qd̓ ꝯuenit in ſtatu apoſtematis Emplaſtrui. Re. farine ordei. 3ͣ. vi. ⁊ fenugre ci ⁊ ſemis lini. ana. zͣ. j. florū camomille ⁊ folioꝝ apij. et roſarū ⁊ furfuris ſūbtilis. ana partē vnā. Si vis coquāt̉ folia apij prius. deinde pone rōſas ⁊ exprime iſta ab aqͣ ettere ⁊ cōfice ſimul iſta. et pulueres cū farina ordei ⁊ cū decoctione et cum. 3ͣ. j. 5. camomillini in modum vnguē ti et vtere. ¶ Aliud qd̓ ꝯuenit in declinatione apoſtematis. R. fari ne fabarum vel ordei. 3. vi. et qn̄qꝫ iugimus ſarimā fenu greci ⁊ ſemīs lini. et florū camomille et de butyro ⁊ mel lis. z. iiij. diſtemperatum cum vino et aqua. et aceto ⁊ co quantur in modum vnguenti et vtere. ¶ Item in his caſibus valet paritaria calefacta in teſtis calidis infuſa cum oleo camomillino. Et ſi vis parū ace ti ⁊ folia apij et vrtice et ſpargula et folia porri adde. et etiā ſi illa coquant̉ cum lixiuio et cū furfure ſubtili ⁊ mel ſe et ſale et ſimilibus exiccatiuis ⁊ inciſiuis. repercuſſiuū in pͥncipio mēbri Emplaſtrum. confortatiuum ne recipiat mate riam in apoſtemate frigido flegmatico et a flegmate ſub tili vbi digitorum impreſſio ſeruatur. Re. cineris cōis cribrati vel vitis. furfuris ſubtilis. ana. Dinus ſuꝑ fen. ⁊cͣ. Aui. v 2 tur cum melle ⁊ vino. ⁊ coquantur ad ſpiſſitudinem. Emplaſtrumᵐn apate flatico ſubtili ⁊ groſfe ¶ ¶ R. pulueris calamēti et cimini et cineris cribrati. ⁊ furfuris ſubtilis. ⁊ pulueris ruthe. et mellis. ⁊ ſalis. ⁊ oīa incorꝑa cū lixiuio ⁊ pauco aceto ⁊ co que ad ſpiſſitudinē. Et fpōgia noua ſepe infuſa in aqua ciueris cal̓a ⁊ exp̄ſſa ſuꝑ tale ap̄a valet vl̓ excuſat hec om nia et melius. in ap̄ate vētoſo. Re. peciā ple Emplaſtrun. nāſale ⁊ milio ⁊ calefac ī teſtis et pone̓ ſuꝑ locū ventoſū. vel accipe ciminū ⁊ calamen tum et rutham puluerizatam ⁊ furfurem ſubtilem ⁊ me et ſalem. et omnia coque in vino ⁊ emplaſtra. maturatiuū ⁊ mollitiuū qd̓ con nplaſtrumuenit in om̄i duricie Rradicū coctarū maluauiſci et ꝯtritarū. li. ij. ſepi hyrcini. bdellij. ana. zͣ. iij. mucillaginis fenugreci. zͣ. ij. Et diſſolue bdel liū ad ignē cū oleo de lilio. deinde cū alijs optīe incorꝑa. Noptimū mollitiuū oīm duritie Emplaſtrumxi. Re. ſepi hyrcini. ⁊ optime cō tere ad modū vnguenti. deinde cū ficubꝰ ficcis pīguibꝰ incorꝑa ī modum empl̓i ⁊ loco duricie appone et opti mum inuenies. maturatiuū ⁊ reſolutiuū ī ma EmplaſtruMNeria ftatica groſſa. Re. malua. uiſci. li. 5. farine fenugreci. ſeīs lini. an̄. 3ͣ. iij. olei lilioꝝ. ꝯͣ ij. medulle crucis vaccini. zͣ. iiij. Fiat emplaſtrum. mollitiuū doloris mitigatiuū ⁊ Emplaſij uimaturatiuū ī pectore ⁊ ī oī loco p̄ter loca vbi oꝫ miſceri ꝯfortatīa rōe naͣe mēbri ſic̄ epar vbi miſcere abſinthiū ⁊cͣ. Re. radices maluauiſci ⁊ folia malue ⁊ coquant̉ ⁊ terant̉ cū puluere fenugreci: ſeīs lini et floꝝ camomille. ⁊ impinguet̉ cū butyro ⁊ aſſungia por ci recenti. ⁊ qn̄qꝫ ponitur medulla fermenti Emplaſtriꝰo ptimū oīm duritieꝝ mollitiuū I et reſolutiuū in quocunqꝫ loco ⁊ ſpē egritudinis vbi ſit duricies. Re. radices maluauiſci bene coctas et bdellium prius mollificatū cū oleo camo mille ⁊ aſſungia anſeris vel anatis vel galline vel porci ne recentis. ⁊ optime incorꝑa om̄ia in modum emplaſtr. et eſt optimū. Et quandoqꝫ ponimꝰ ficus ſiccas. Et quā doqꝫ loco aſſungie anſeris ponimus ſepum caprinum mplaſcruꝫ qᵈ optime ꝯfert vlceribꝰ apoſis ad deſiccandū ⁊ in locis neruo ſis. optīe eī deſiccat ⁊ mūdificat. Re. farine ordei ⁊ fabe et cōfice cū aceto ⁊ melle. ⁊ etiā ꝯfert ī ap̄ate fl̓atico qd̓ ſu peruenerit mēbro vulnerato neruoſo. ⁊ qn̄qꝫ addit̉ ciniꝫ cribratus. ⁊ qn̄qꝫ puluis orobi ⁊ yreos: ſi vis vt magis de ſiccet. ⁊ ꝯuenit etiā ꝯtuſioni ſuꝑ neruos. Et ſi dolor ſit ni mius addit̉ pix. Et ꝯuenit etiā ibidē ſi eſt ſeꝑatio iunctu re in fine rei: ⁊ quocūqꝫ mō fiat ſit coctū in olla. Emplaſtrum. roſiue ⁊ miliari ⁊ vlceribꝰ cali optimū qd̓ cōfert formice cor dis ⁊ virulentis ex fl̓ate ſalſo factis vehemētibus ⁊ igni perſico vlcerato. ⁊ breuiter om̄i vlceri ambulatiuo ſupſ ciali ⁊ podagre cal̓e. R. roſarū. 3ͣ. j. lentiū partes. iiij. fa rine ordei ꝑtes. iij. roſe coquant̉ in aqͣ ⁊ exprimant̉ ⁊ te rantur. ⁊ lētes mollificent̉ prius vna die. deinde coque lentes bene. deinde piſtent̉ vt pͥus ⁊ cum roſis ꝯficiant̉ ſimul cum farina ordei cū illa decoctiōe lentiū ⁊ roſarū ⁊ pone ī olla ⁊ adde olei ro. z. ij. vel plus coquāt̉ ad igne ⁊ fiat ſicut emplaſtrū ⁊ vterē. Et ī fine taliū vlcerum po natur ſola plantago ſic trita ſicui ſal ſa. ⁊ qn̄qꝫ addit̉ pul uis corticū granatoꝝ. ⁊ qn̄qꝫ ponit̉ plantago ad decoqͥn dum cū roſis. plātago tn̄ maiorē ſuſtinet decoctionem. ⁊ qn̄qꝫ additur puluis mirtilloꝝ vl̓ puluis orobi ⁊ ſimilia. Pulueres tamen ſubtiliter puluerigentur et cribellent̉. Emplaſtrijm. ꝯferēs igni p̄ſico r prune ⁊ ſimi ¶ibus. Re. arnogloſſe ⁊ optime partes. ij. ⁊ pulueris gallarū cypreſſi ꝑtem vnā. Conficiā teratur. ⁊ coquat̉ in aqua cū pauco roſa. Deinde expͥmā tur ab aqua ⁊ terātur ⁊ ꝯficiant̉ cū aqua illa ⁊ cū medul la panis furfurei ⁊ cum lentibꝰ bn̄ coctis ⁊ piſtatis ꝯficiā tur ſil̓ in modū pultis. ⁊ iūgatur ibi puluis gallaꝝ ⁊ cor tur ad ſpiſſitudinē ⁊ liniantur ſuꝑ peciam ⁊ ponat̉ ſuper locum ſiue ſit ibi vulnus vel non. bonū herſipille vlcerate. Re. Emplaſtrum ro. et maluas ⁊ coquant̉ ſimul in aqua: deinde exprimātur ⁊ terant̉ cū pauco oleo ro. ⁊ pauco aceto ⁊ miſceat̉ ibi puluis lentiū ⁊ corticū grana torū. ⁊ ſimilia exiccatiua ⁊ portulaca cōtrita et cocta. Ei ſplaſtruꝝ. ᵐultū deficcatiuū in vſceribus FN et apoſtematibꝰ ⁊ tumoribus ⁊ ad impetiginē ⁊ albaras viruſētas ſqualidas factas cace ſijs aquoſis ⁊ in hernia aquoſa ⁊ maxime in pueris. R baccarū lauri. 3ͣ. iij. fimi colūbini: aluminis iameni. ana z. 5. terbētine li.§. vl̓. li. j. pulueris gallarū. zͣ. j. 5. liquefiāt omnia pl̓uerizādo cū lixiuio ⁊ coquāt̉ adʳ ſpiſſitudīem ¶ Ad idē. Re. tartari alunis ⁊ gallaꝝ. anͣ. 3. ij. terbentine. I. vi. vitrioli viridis. zͣ. j. oīa puluericent̉ ⁊ cum lixiuio ⁊ aceto cōficiantur ⁊ ad ſpiſſitudinem decoquantur. qd̓ confert in vlceribꝰ apoſis et Emplaſtruriapoſtemati fiatico malo humi do ſine dolore. Re. mellis li. j. tartari puluerięati. 3ͣ. iiij aceti. z. ij. ſulfuris ſubtilis. ꝑ. j. ſtercoris capͥni. z. ij. lixiuij ciatum vnum omnia coquātur ad ſpiſſitudinem. dolorē mitigās et locū leniēs Emplaſtrumrumidū et digerēs qd̓ ponit̉ ſu per locū vbi cadit vulnus ſic̄ in vulnere penetrāte in pe ctore poſito pͥus ſtuello in orificio cū mellicrato qd̓ nō ca dat inter ſtuellū qd̓ ſui nō pōt: vel vbi cadit ſagitta q̄ ha beri nō pōt reſtricto pͥus ſanguīe cū albumīe oui. Re. fo liorū abſinthij ⁊ roſarū rubearum. ruthe et maluas pau cas. an̄. ꝑ. ij. Coquant̉ in vino albo: deinde exprimantur et in modū pultis conficiantur cū mellis. 3. vi. ⁊ farine or dei et puluere fenugreci ⁊ ſemīs lini ⁊ florū camomille. ana. Z. j. Cōficiant̉ et cū decoctiōe iſtius vin in modum pultis et ponatur in olla: ⁊ ponat̉ ibi oleum camomille ana. Z. ij. vel butyrū. 3. x. et coquant̉ ad ſpiſſitudinem: et aliqͦt diebꝰ tepidū apponat̉ et eſt bonū etiaꝫ in ꝯtuſiōibꝰ. deſiccans et cōſumēs fl̓aticum Emplaſtrui. tumorē in quocūqꝫ loco ſit. R. ſtercoris caprini puluerizati: mellis et farine fabe vl̓ oro bi ⁊ aceti: et oīa coquant̉ ad ſpiſſitudinē. 2 mediocre inter reſolutiuū ⁊ al MPlaſtri) teratiuū: doloris mitigatiuū: ſa niem in vulneribus cōtuſis vel doloroſis vel alteratis ī caſu aliquo mō inducēs. Re. ro. 3ͣ. j. et lixent̉ deinde exp̄ſ ſe ab aqua expͥmant̉ ⁊ terant̉ in paraſide cū duobus pu gillis farine ordei et olei roſati. 3. ij. Et in illa decoctiōe dictaꝝ roſarum ſil̓ incorꝑa ī olla ⁊ coquantur ad ſpiſſi tudinem. qd̓ lenit nodoſitatē neruoꝝ. R. Emplaſti umerapini. z. iij. caſtorei. zͣ. ij. eu forbij. z. j. 5. bdellij armoniaci. an̄. z. iiij. terant̉ ⁊ liniantur cū aqͣ cal̓a et ſumant̉ cere. 3. xv. et olei ſambucī. 3. iij. Liq̄ fiant ⁊ miſceant̉ cū medicinis iſtis: ⁊ ēpl̓et̉ locꝰ leſꝰ cū eo. qd̓ ꝯfert ad ap̄ata emorroydaꝝ Emplaſtrum. dolorē earū. poſitis ſi indige ſanguiſugis. Re. cepas albas ⁊ coque in igne et munda eas: deinde tere optīe cū pauca farina fenugreci ⁊ ſe. lini et florū camomille et īpīgua cū butyro et empl̓etur tepi dum. Et confert multū hoc emplaſtrū ad dolorē auris ad ventoſitatē ex humoribus groſſis. ad podagrā calidā ⁊ etiā in vl Emplaſtrum ceribus virulētis. vꝫ. ſi adiuii gis ibi ceęi. zͣ. vi. ⁊ eſt optimū. Re. roſa. zͣ. ij. lentiū. 3ͣ. vi. farine ordei. zͣ. iiij. Coquātur roſe ⁊ lentes et terant̉ mul tum cū ſua decoctione ⁊ cum farina ordei in modum vn guenti. Et qn̄qꝫ ponit̉ olei roſati et parum aceti. ad podagrā frīdā. R. mirre. 3ͣ. 5 Emplaſtrum. aōēs ꝯͣ. j. croci gͣ. j. fariue lupi norū ꝑ. ij. ſalis ꝑ. j. furfuris ſubtilis. ꝑ. iij. mell̓ li. 5. decoqn tur ī aqͣ cineris: ⁊ extēdant̉ in pāno ⁊ vtere cal̓o ſuꝑ locū. .i. emplaſtrū ſtomaticū cōferēs ad do ¶ A Clore ſtomaci: ⁊ ep̄is ex frīdate ⁊ ad ma ſitia digōnis ⁊ vēto ſitatē. Re. croci ⁊ aloēs. an̄. 3. j. maſti cis. 3. iij. abſinthij. 3. ij. et ficus. 3. j. 5. gūmi ara. 3. vij. ol̓. de ſpica qͣꝫtū eſt neceſſe: miſceantur ⁊ adminiſtrentur: Caliud cū melliloto ad ap̄ata dura in ſtō GYMAL et ep̄e ⁊ ſplene. ⁊ reſoluit ap̄ata cal̓a et ap̄ata dura. Re. melliloti: fenugreci: floꝝ caomil̓. baccaꝝ lauri: aloēs eupatorij. ana. 3. iiij. abſinthu. 3. ij. armonia ci bdellij ana. 3. ij. ficuū ſiccarū nūero. x. Ficꝰ ⁊ fenngrecū decoqͣnt̉ ī aceto ⁊ admiſceāt̉ ⁊ ꝑcutiāt̉ ⁊ fūdāt̉ ſuꝑ illd̓ ali Emplaſtrumᵖ qqer butrro vaccio: ⁊ fiat ēpl̓ꝫ. reſolutiuū in ꝯtuſionibꝰ: reſol uit enī ſanguinē mortuū groſſū. R. farine ordei fenugre ci ſemīs lini ⁊ florū camomille: ⁊ parū ſulfuris: ſubtilis ⁊ arſenici ſubtiliter cribrati. om̄ia coquāt̉ cū decoctiōe ca (lamēti et oleo camomillino. Emplaſtru INfāciēs ad alopiciā. Re. euforbij. 3. v. ruthe mōtane. 3. iiij. nigelle cōbuſte. 3. i. ſeīs armell̓. ꝯbuſti. 3. iij. corticis arboris fici. ⁊ foliorū eiꝰ. ſpūme marꝭ ꝯbuſte. ana. z. ij. terant̉ ⁊ conficiant̉ cū aqua ſepe ſꝗlle: et epithimet̉ cū eo. xx. vicibꝰ: donec locꝰ rubeat ⁊ ſanguino Ientus fiat ⁊ epithimet̉ rurſus ſuꝑ eū ar. ro. ⁊ laudanuꝫ ⁊ abſinthiū cōbuſtū ⁊ ſiſimbriū ⁊ liciū de oī eqͣlit̓ cū aqua ſolatri. exꝑtū qd̓ ꝯfert īpetiginē ⁊ pruritum Epith¶ NNA totiūs corꝑis ⁊ ſcabie. Sumātur ſco ria argenti: ⁊ duo arſenici: rubee tinctoꝝ ⁊ cedoarie: ⁊ ſul fur citrinū ⁊ albū: ⁊ merdaſengi: ⁊ galle: ⁊ ęeci: ⁊ cōduſi equali mēſura ⁊ ꝯficiant̉ cū aceto ⁊ oleo qͣꝫtū ſufficit. aliud ad īpetiginē ⁊ ſcabiē huidam EpithiMā Accipe folia oliuarū ⁊ ſūmitates ole andri recētes. terant̉ ⁊ expͥmant̉: ⁊ ſumāt̉ ex ſucco eoruꝫ ꝑtes. ij. ⁊ olei. ꝑ. i. ⁊ decoquātur ſuꝑ prunas donec ꝯſume tur ſuccꝰ ⁊ remaneat oleū et colet̉ ⁊ ꝓijciatur ſuꝑ ipſum arſenicū ⁊ ſulfur qͣꝫtum neceſſe eſt ⁊ liniat̉ cum penna. qd̓ delet īpetiginē: ⁊ verrucas. Emplaſtruiig. calcē viuā ⁊ fecē vini cōbu ſtaꝫ ⁊ optime ꝯtere ⁊ cū viſco diumiſce: ⁊ verrucis appo (ne: deſiccat enī eas ⁊ extrahit: Emplaſtruid ſcabiē ⁊ īpetiginē humidam. R. alchāne. z. v. fuliginis furni. 3ͣ. 5. coriandri ſicci com buſti. 3. vij. ſcorie argenti: merdaſēgi. ana. 3ͣ. iiij. teratur ⁊ cribelletur ⁊ liniatur cum aceto ⁊ oleo roſato. ad īpetiginē ⁊ aſaphati bonū. ſumāt̉ pilh MNA merdaſengi: et ceruſe plūbi venarū tinctorū et ſcoria argenti equali mēſura ⁊ terant̉ ⁊ cribrē tur ⁊ cōficiantur cū oleo ro. ⁊ aceto ⁊ liniatur cum eo. aliud ad ſaphatī ficcā ⁊ hu. Re. thu EpithIIAcie. 3. x. ſceha ꝯbuſti. 3. ij. merdaſengi z. ij. terant̉ ⁊ ꝯficiant̉ ⁊ cribellent̉ cū ol̓o ro. ⁊ ſtet īfirmꝰ ad ſolem parum. ad īpetiginē hūidā ⁊ alopiciam. Su IlhNA mant̉ ſpuma maris: tartarū cōbuſtū et fruſtrū lauri: ꝑtes eqͣles: terāt̉ oīa ⁊ ꝯficiant̉ cuꝫ aceto (et illuminantur cum eo. EpithiMa ublime: qd̓ abradit pillos ⁊ lenit cor pus. R. amili. 3. x. in deſcriptiōe alia. 3. c. calcis ſubtilis. 3 v. arſenici ſubtilis. 3. xx. terant̉ vnūqd̓qꝫ ꝑ ſe ⁊ cum aqua conficiantur ⁊ adminiſtretur. ad cōbuſtionē ignis ⁊ vlcera cal̓a de EpithiMA accat enī ſine modicatōe ad oīa ſil̓ia valet excoriatiōi puſtule male ⁊ vlceratiōi naſi. Sumat̉ ſubtilis calx ⁊ abluat̉ decies cū aqua ⁊ ꝯficiat̉ cum oleo ad fixuras que fiūt in ano. R. medul Epithima le oīſiū vaccarū ⁊ medulle fermenti. Et diu ſil̓ in modū vnguēti incorꝑet̉ ⁊ in ano fiſſo appo (ne cum pecia ſubtili. Epithima aa pruritur apa ani. Sumāt̉ ro. ru. et lentes excorticate ⁊ mollite ⁊ ꝑmiſce coctas vtraqꝫ ſiml̓ cū aqͣ ſolatri: ⁊ oleo rō. Et in modū peſte empl̓et̉ locus. alid̓ ad ap̄a in ano ⁊ īteſtino. Re. fol̓. EpithIMa maluarū ⁊ coquant̉ cū aqua ⁊ expri mant̉ et ex ea terant̉. Et iterū cū ſua decoctiōe decoquan tur cū oleo ro. ⁊ cū medulla panis: ⁊ cū fuerit groſſū tol le ab igne: ⁊ cū fuerit tepidū cōmiſce vitellos ouoꝝ ſex. ad ſciſſuras q̄ fiunt in manibꝰ ⁊ pedi EpithiMa bus ex colera nigra ⁊ citrina. R. bu tyrū vaccinū ⁊ cerā equalit̓ et liquefiāt ſil̓ ⁊ impleat̉ locꝰ fiſſurarū: liquefiat ol eū roſatū ⁊ cera alba adminiſtra. qd̓ abſtergit faciē ⁊ eradicat pannū. EpithiMA Re. lupinoꝝ ficcoꝝ ⁊ fabaꝝ ſiccarū: ⁊ excoriataꝝ ⁊ ſemīs bathece oīum. ana. ꝑ. i. ciceris excor ticati ꝑtē.5. cribellentur ⁊ ꝯficiantur cū aqͣ bathece. aliud ad pannū in facie. Re. corticis EPithiMa oui vſnee cāpeſtris. farine or. radi cis cāne ꝑſice: fabe ſpume maris ana. ſumant̉ ⁊ cribrata conficiantur cū lacte recenti īuncto ⁊ liniatur facies. ad puſtulas duras in facie ex humo EpithiMa re groſſo: ſtercus galline terat̉ ⁊ ꝯfi ciatur cum melle. et ſumant̉ fabe excorticate puluerigen (tur ⁊ terant̉ ⁊ ꝯficiāt̉ cū ip̄o melle. EpithiMa qd ꝯfert oculo ad quē deſcendit ma teria ⁊ ꝯfert ad apata. R. aloes ſuccotrini. ſief. memithe lilij. mirre acacie: croci: opij: equali menſura ſumant̉ ⁊ te rantur ⁊ conficiantur cum aqua ſolatri ⁊ adminiſtrent̉. qd̓ dormire facit. R. ſeīs lactuce: opi EPithiMaum: ſemē iuſq. albi mādra. ter āt̉ ⁊ cō ficiantur cū aqͣ decoctiōis papaueris ⁊ liniant̉ ſuꝑcilia. ad pulſationē timpoꝝ. R. acacie mi Epithima re gumiara. ana. 3. 5. balauſtiarū. 3. iij croci. 3. 5. terantur ⁊ conficiantur cū aceto ⁊ liniantur. ad lūbricos ⁊ aſcarides ī vētribꝰ in EpiMIMA fantiū. Sumant̉ lupini ⁊ puluericē tur. ⁊ ſi vis humectent̉ ⁊ ꝯficiant̉ cū felle thauri vel cum melle et liniatur vēter vſqꝫ ad vmblicū et ſuꝑ ip̄m. ad fetorē aſcellaꝝ. Re. alumīs ame Epithima niꝫ. ij. mirre. 3.§. inirtilloꝝ ⁊ ro. an̄. z. iij. merdaſengi. 3. ij. terantur cribellentur ⁊ ꝯficiantur cum aqua decoctionis roſarum. maturatiuū ⁊ circa gulā ꝓpter ſꝗ EpithiMA nantia optimū attractiuū. Re. ficꝰ ſiccas pigues. xx. ⁊ coquant̉: ⁊ cocte terant̉ ⁊ ſic̄ el̓arium ꝯficiantur cū ſua decoctiōe: ⁊ cū farina ordei ⁊ cū medul la fermēti: ⁊ ponātur ꝓpter ſꝗnantiā ſuꝑ peciā circa gutt̉. ad ſcabie ⁊ pruritū et ē optimū. Re. lth MA terbē. ij. 3. ol̓i. cōis. 3. iiij. ⁊ mliū ſil̓ cū piſtello in mortario ducāt̉: deinde accipe de terra quam ſpeciarie appellāt terrā camelli ⁊ cribret̉ ⁊ incorporetur cum predictis in mortario donec equetur et vngatur mē brum ſcabioſum ex iſto. optimū qd̓ maturat: ⁊ valet ī car plaſtrui hūculis maturādis iuuat ad ma turatōeꝫ apatis qn̄ iā maturū ē ⁊ digeſtū ⁊ attrahit ⁊ ꝑtes circūdātes rectificat ⁊ mūdificat. Re. ficꝰ ſiccas ⁊tere bn̄: ⁊ ceꝑas ſilij decoctas ī aqua ⁊ pauco oleo: ⁊ medullā fer menti et butyrū: et om̄ia ſimul incorpora ⁊ ꝯtere ſicut vn guentum et appone tepidum ⁊ etiā pluribus diebꝰ poſt apertionem apoſtematis. 5I qd̓ abſcindit ⁊ deſiccat lac coagu Nlart. Alatū ⁊ in mamull̓ ml̓uplicatū. Re. ſe is albedoragi. zͣ. ij. ⁊ puluericent̉ ſubtil̓r farine or. ⁊ fa rina fabarū ana pugillos. iiij. ⁊ cōficiātur iſta cū decoctō Dinus ſuꝑ fen. ⁊cͣ. Aui. v 3 ne mēte. calamēti ⁊ ruthe cū oleo camo. vl̓ terat̉ ēt ſb̓a p̄ dictarum herbarum coctarū et conficiantur cum farina ordei ⁊ fabarum ⁊ puluere ſeminis albedoragi et deco ctione predictarum herbarū coctarum: ⁊ cuꝫ oleo camo mille et melle ſi ſit vlcus. ¶ Rubrica de dentifricijs. qd̓ dentes abſter nlifrictuli. gu ⁊ ꝯcauitatē eo rum remouet. Re. ciꝑi. ſalis gēme cōbuſti in furno ⁊ ſpume maris ⁊ alumīs cōbuſti ana. ꝑtes equales terantur ⁊ vtere. ¶ Dentifriciū bonū: ſal mineralis ſal maſ ſe terantur ⁊ cribrent̉ ⁊ conficiant̉ cū melle mūdo et con fecta inuoluantur cū folijs fici aut cū cartis ⁊ comburant̉ ſuper pruna: vel in furno ⁊ ſumat̉ ex eo pars.i. ex fructu thamariſci cōbuſto ⁊ cribel lato pars. 5. ⁊ ſpūma maris ꝑ tes. iiij. totū ſic teratur ⁊ cribelletur ⁊ adminiſtretur. bonū. R. laterꝭ rubei noui fru Dentifriciuri. tum vnū et puluericetur non multū tritū ſed groſſo modo coquant̉ cū melle ad ſpiſſi tudinem ⁊ ponat̉ in piſcide: ⁊ ex hoc dentes fricentur. ¶ Sequitur rubrica de trociſcis. ad eū ꝗ ſpuit ſanguinē. R. RO C¶ E acacie roſaꝝ. gumi arabici karabe an̄. 3. iij. amili: ſpodij: coralli: liꝗritie terre ſigillate: balauſtie: oīuꝫ eqͣl̓r ꝯficiant̉ cum mucillagine pſilij ⁊ adminiſtrentur. ad eū qui ſpuit ſanguinē. Re. acacie. 3. TrOCII CLIiij. roſa. balauſtie: ana. 3. viij. gumi ara. z. iiij. dragaganti: terre ſigillate ana. 3. iij. terant̉: ⁊ cōficiā tur cum aqua pluuiali ⁊ adminiſtretur. ad illū ꝗmingit ſanguineꝫ. Re. alumīs TrO CII EIameni. 3.i. dragaganti. 3. ij. terre figilla te: ſemis portulace: balauſtie. an̄. 3. iij. terāt̉ ⁊ fiāt trociſci. andron: ꝗ exiccāt vlcera puluerizati qn̄ TrO CIEE cōficiunt̉ cū aceto ⁊ oleo ro. ſi vis. valēt enī vlceribus multe humiditatis ⁊ cal̓is alijs. Re. corti cum pomoꝝ granatoꝝ vel capitū. 3. x. gallarum nō ꝑfora tarum. z. iiij. mirre: ariſtologie ro. an̄. z. iiij. dragagā. alu minis iameni: an̄. 3. ij. zezi. 3. iiij. conficiant̉ cū rob̓ qn̄ ſub tiliter ſūt puluerizati ⁊ exiccentur. Et qn̄ eſt neceſſe tera tur vnus ex eis cū ſucco cū quo oꝫ in modū vngnēti: vel cū ſucco arnogloſſe: vl̓ cū aceto vel cū aliquo liquore. ⁊cͣ. ¶ Iſti trociſciandaron qn̄terunt̉ in aceto vel oleo roſa. vel mirtino in modū vnguenti liniunt̉ ſuꝑ impetiginem vlceroſam ⁊ ſuꝑ cruſtas vlceroſas et vlcera virulenta et formicalia valde cito conferūt ⁊ in capitibus mamillaꝝ virulentarū ⁊ cruſtarum ⁊ ſaphati humidi capitis. ¶ Alij trociſci ad idem. Re. corticis granatorū. 3. x. ariſto logie gallarū nō perforatarū. an̄. 3. viij. ſalis armoniaci thuris aluminis. iameni: an̄. 3. iiij. calcanti ⁊ mirre: an. 3. ij. ⁊ terantur ⁊ ꝯficiantur cum vino dulci: ⁊ quandoqꝫ cū oleo roſato: vel mirtino ⁊ aceto. calidicon carnē mollē corrodētes ⁊ fi OCIIC. ſtulis: ⁊ emorroydibꝰ: ⁊ putrefactioni que eſt in toto corꝑe ⁊ in gingiuis putrefactis: ⁊ herpe ſtiomeno. Re. calcis viue ꝑte.i. arſenici rubei ⁊ citrini ka li. acacie: ana. ꝑ. 5. oīa hec tria cū aqua que vocat̉ pͥma te rantur. ¶ Aqua autē pͥma ſic fit. Re. calcis viue ⁊ kali. ꝑ. tes equales ⁊ terātur: ⁊ ſexcuplum p̄cedens ipſorum ex aqua eis admiſceatur ⁊ ꝑ tres dies ibi morētur quotidie agitando: ⁊ poſtea coletur: ⁊ ex ea ꝯficiant̉ ⁊ fiant trociſci et reponant vbi ab humiditate tangi nō poſſunt. ¶ Trociſcialij calidicon. Re. calcis nō extīcte. 3. xx. ex ar ſenicis tribus. 3. xx. acacie: ſedeguarā. ana. 3. ij. ⁊ conficiā tur cum aceto vini: ⁊ moueant̉ in ſole diebus aliquot. ad gingiuas mollificatas ⁊ noīant̉ tro Tro CI E ciſcide arſenico: debēt poni qn̄ ex eiꝫ re mota eſt mala ꝯpl̓o cū decoctiōe ſumach ⁊ roſa. ⁊ qn̄ mūdificata eſt lues cum melle roſa. Re. arſenici rubei ⁊ cītri ni calcis gallarū alumīs oīm an̄. ꝑtes equales. Ex quibꝰ puluerięatis: et cū aceto mixtis formentur trociſci: et cuꝫ neceſſe fuerit puluis ex aliquo eorum fiat: ⁊ gingiue cor roſe fricentur ex eo. ¶ Sequitur rubrica de pulueribus. qui motos dentes cadere ꝓhi UIIS bet ⁊ eos cōfirmat. Re. bal au ſtie: alumīs gallarū: acacie. ypoquiſtidos: an̄. iſtaterant̉ ⁊ ex eis radices dētiū fricēt̉. ¶ Alius. Re. gallarū: emblicoꝝ: mirabo lanorū citrinorū: alumīs ꝑtes eqͣles: ſumāt̉ et tere cū aceto cōficiant̉ ⁊ ex eis fiāt trociſci. Et cū nec eſ ſe fuerit motorū dētiū radices ex eis foueant̉: ⁊ ſi hec nō proſunt cum filo aureo vel ſerico extrahant̉. qui cōfert ad vlcera hūida ⁊ ad ſorditieꝫ: PAlS et facit naſci carnē ⁊ incarnat vlcera vald̓ et abſcindit eruptionē ſanguīs in oī loco. Re. ſarco colle 3. xx. balauſtie: thuris maſculi ſanguīs dra. oīuꝫ ana. 3. v. terantur ⁊ cribellent̉ ⁊ ꝯficiant̉ ſimul ⁊ adminiſtrentur. qui facit naſci carnē ⁊ indurat eā īcarnat PI N S vlcera. Re. ſarco colle farine keſue.i. oro bi. ana. 3. iiij. ariſtologie: radicis lilij celeſtis: thuris: anͣ. z. l. roſaꝝ almarubi. 3. i. terāt̉ ⁊ cribrent̉ ⁊ adminiſtrent̉. qui corrodit carnē additā ⁊ confert ad cor PAluIS roſiuā. Re. colcotar cōbuſtū galle ciniar. calcadis: ceęi: equaliter ſumat̉ ⁊ adminiſtret̉. conferēs ad vlcera quoꝝ ꝯſolidatio ē dif Pulu I S n̄cilis. Re. alōēs par. ij. thuris ꝑtem vne balauſtie. ꝑ. 5. terantur ⁊ adminiſtrētur. ad vlcera quoꝝ conſolidatio eſt difficilis. P AlS Re. alōēs ꝑtes duas: thuris. ꝑtem.i. balau ſtie ꝑtē mediam: terant̉ ⁊ adminiſtrentur. Qad vlcera quoꝝ tardatur ꝯſolidatio. Re. PulūIS mirre: plumbi vſti: gallarū: merdaſengi: climie ceruſe: ana. z. i. terantur ⁊ adminiſtrent̉. de ſarco colla retinēs ſanguinē ⁊ iuuat ad Pu IS ꝑcuſſionē factā cū enſe ⁊ ad vulnera capi tis. Re. ſarco colle ꝑtes duas: balauſtie: ſanguīs dra. an̄. ꝑtē.i. thuris. ꝑ. 5. terantur ⁊ adminiſtrentur ⁊ premantur cum palma manus ⁊ ſtringatur ⁊ fiat trociſcus. valens ad corroſionē ⁊ ē exꝑtus. Re. arſe PululS jicirub. ⁊ citrini. afi. jͣ. iij. calcis acacie. an̄. I. v. colcotar aduſti. z. iiij. terātur cū ſucco arnogloſſe: ⁊ aceto ⁊ exiccentur vel fiant ex eis trociſci. qui ſit ad puſtulā corroſiuā q̄ fit ī ore. R. PuluiS folioꝝ lauri ramorū recētiū ⁊ folioꝝ oli uarū ⁊ acacie. ana. 3. xx. alumīs: iameni: zezi: ⁊ colcotar. anͣ. z. iiij. terant̉ cū ſucco arnogloſſe ⁊ aceto ⁊ admīſtret̉. qui carnē generat ⁊ recentia vulnera īcaf Pulū lS nat. Spargitur enī ſuꝑ vulnus ſutū ⁊ ī car nat. Itē ſtuellus factus de pilis leporis ⁊ albumīe oui in tinctus: deinde in dicto puluere inuolutꝰ mirabil̓r de ve nis ſanguinē fluentē ſtrigit. Re. aloes ſanguīs dra. olibs ni: ſarcocolle. ana. ꝑ. equales. Eſt tn̄ efficacior cū artificia liter apponit̉ ẜm diuerſa corꝑa: ⁊ qn̄qꝫ cōponitur ſoſum ex duobus.ſ. ex thure ⁊ aloe. qui vlcera cōſolidat ⁊ carnē humanam in PL IAIS eis creat. Re. aloes: balauſtie cachimie ar genti: calcechacumenō triti ⁊ lauati: ꝑtes eqͥles ⁊ vtere. fortis. Re. aloēs: venarū curcume: balau PLlu S ie mirre: gallarū: ꝑtes equales: ſumant̉ ⁊ fiat puluis et vtere. Conuenit enī vlceribus multum hu midis et corporibus ſiccis. qui datur ad bibēdū illi cui caſus aut fort PuluS accidit ꝑcuſſio. Re. reuba. zͣ. i. rubee: lacce mūdate: boli armeni: terre ſigillate. an̄. 3.5. doẜ iſtiꝰ pulue ris ē a. ij. 3. vſqꝫ ad. iiij. cū aqua in qua cicer infuſū fuerit. huic autem dentur ad comedēdū mes rizi cicera ⁊ lētes Pu O arment: et terre ſigillate. ana. 3. ij. ⁊ dent̓ ad potandum cum vino albo ſtiptico. 3. ij. qui datur ad potandū ei a quo multitudo PAluS ſanguis ex ꝑcuſſione aut caſu fluit. R. ka robe: boli armeni: balauſtie: ſang. draco. lacce̓. an̄ ꝑtes eqͥ les. Ex his puluerizatis. z. iij. ad potandū tribuantur cū zͣ. i. aque ī qͣ fuerit ſumach infuſū ⁊ opij ſexta ꝑs. 3. i. Iſtd̓ enī ſtringit ſanguinē: patiēs ſtiptica comedat. ad lene carnē mortuā ⁊ debilitatā ꝯfortat PulS ec dolorē mitigat. et locus cū oleo ro. inun gatur cui deſuꝑ puluis mirti aſꝑgatur ⁊ mediocrit̓ liget̉ ¶ Epithima ad caſū qn̄ cū eo febris ⁊ ap̄a cal̓m fuerit. R. roſa. ru. lentiū excorticataꝝ. boli armeni. ſeif. memithe. ſā dali. faufel. Ex his om̄ibus cū aqua coctis ⁊ parū ol̓ī ro ſati vſqꝫ ad ſpiſfitudinem fiat epithima. ad omnē ſpēm ſcabiei: ⁊ eſt optimuꝫ Epithi NA inguētum. Re. ſucci lapacij: ſcabio ſe celidonie. enule cāpane: fumiterre: an̄. 3ͣ. vi. ⁊ ferueat cū zͣ. vi. olei cōis ⁊ ſalis cōis. Zͣ. ij. tantū ꝙ ſucci ꝯſumant̉: et remoueatur oleū: deinde cola ⁊ accipe id oleū ⁊ cere. 3ͣ. et lique fac ad ignē ſimul: deinde tolle ab igne ⁊ miſce ibi aloēs. galbani puluerizati ⁊ argenti viui mortificati. an̄ gͣ. i. ⁊ miſce donec equetur. Et ſi vis magis deſiccare ad de vitrio li. 3. 5. et inungatur. ad flegma ſalſū. Re. argēti vi UAnguentum ui exucti. zͣ. i. litargiri. 3ͣ. ij. plu bi vſti li. j. ceruſe. li. i. thuris. zͣ. i. cineris vitis. zͣ. iiij. arſe nici. z. iij. aceti ⁊ olei. q.ſ. ⁊ terant̉ ⁊ incorporent̉ cū aceto diu agitando in mortario poſtea ꝯficiant̉ cum oleo. ad fiſtulas deſiccāeas. Re. ell̓i albi. ariſt. P AlS ro. cētauree: radicis ſcolopēdrie. yreos. tarine orobi ana. Fiat ex eis puluis ex quo fiſtula īpleat̉. t4Mbuluis ad idem. R. calcis viue qͣꝫtum vis. mit IlAttas eā multotiens in ſucco celidonie: ⁊ exiccet̉ et puluerizetur ⁊ vtere. ¶ Item puluis caroli vel ligni corroſi de caſtanea mirabiliter exiccat. 4buluis ad deſiccandū fiſtulas. Re. calcis viu Il υι¶ qͣꝫtū vis ettere multū cū melle in modū empl̓i et pone in teſtis in furno: ⁊ dimitte ibi donec exiccentur: et qn̄ vis pulueriza ex eis ⁊ vtere. ¶ Ad idē ariſtol. rotū da puluerizetur ⁊ ex ea cū vino potet̉: vel fiant ex ea pil lule ⁊ ſumant̉ ⁊ mirabil̓r ꝓdeſt ad deſiccādas fiſtulas. ¶ Item ſuccus celidonie ⁊ ciclaminis cū melle decoctum valet ad curādas fiſtulas. ad ſanandū om̄ia vlcera q̄ ſanant̉ cū labo Pul S re. Re. farine orobi. 3..iiij. ariſtol. rotūde roſaꝝ. an̄. 3. i. thuris. 3. 5. terantur ⁊ cribellentur ⁊ vtere. ad vlcera deſiccanda. Re. yr eos. 3. iij. ari Pul S xol. rotunde. 3. iiij. thuris ſarco colle. ana. z. ij. farine orobi. 3. iiij. ſang. draco corticum granatorum. et colcotar aduſti. ana. 3. i. ad bociū ſiue herniā gutturis. Re. ſpōgie PuluS ꝯbuſte: li. i. palee marine ꝯbuſte. jͣ. iiij. pi peris. ꝯͣ. ij. gallarū cipreſſi. zͣ. ij. celidonie. zͣ..i. radicis iū ciare. 3ͣ. v. ciclamīs. 3. iij. agni caſti. 3. ij. piretri. zͣ. iij. bede guar. z. ij. ſepie. 3. v. ſiccent̉ ⁊ fiat puluis: ⁊ om̄i ſero ⁊ ma ne teneat ante cibum ex eo ſub lingua. ¶ Alius puluis ad idem. Re. piperis piretri. cincib. ſpon gie marine: aduſte: ſeminis ſaxifragie. ana. 3. 5. ponatur ſub lingua facto pͥus gargariſmate cum aceto. ¶ Alius puluis ad idē exꝑtus. Re. piperis.3. 5. palee mari ne aduſte: piretri: ſepie: nodi roſarū: ana. z..i. fiat puluis. et ex eo ponatur ſub lingua. vlcera deſiccans. Re. ceruſe roſaꝝ: balau PAl Stiarum. an̄. 3. viij. ſemīs roſaꝝ: aluminis: gallarū: ana. 3. iij. ariſto logie aduſte. 3. ij. thuris. 3. i. ¶ Ad idē. Rc. rubee tinctoꝝ: oſſiū aduſtoꝝ: merdaſengi. ana. 3. ij. thuris aloēs: ſan. dra. ana. 3. iij. ſarcocolle. 3. j. Caliuꝫ ꝗ ad fortē valet caſū. R. mumie. boli ¶ Puluis ad idē. Re. aloēs. olibani: ſang. dra. ſarco colle ana. 3. iij. ariſtol. aduſte ceruſe: corticū arboris ſpini: cen tauree minoris: ana. 3..i. gallarum: balauſtiarum: ana. 3. ij fiat puluis ⁊ eſt optimus. optimus ad fiſtulas. Spargitur eī in fiſtu PulISis: et quādoqꝫ linitur tenta cū melle ⁊ in uoluitur in puluerē ⁊ īmittitur in fiſtulis ⁊ vbicunqꝫ ſint deficcat eas. Re. aloēs thuris: ſarcocolle: ſang. dra. balau ſtie: antimonij: aluminis: an̄. 3. 5. floris eris qͣꝫtū eſt quar ta pars vnius: et fiat puluis vt fiant trociſci. Cunqꝫ neceſſe fuerit puluerigetur vnus ex eis. valet enī in vlceribus et fiſtulis humidis et corpore ficco. ¶ Sequitur rubrica de oleis. de nucibꝰ eſt reſolutiuū groſ INſarū ventoſitatū ⁊ ꝯfert tumo ribus et ꝯtuſionibꝰ ⁊ neruorū puncture.i. vulnerum eorum ⁊ proprie cum calce lota et confert ſcabiei. de amigdalis amaris eſt aperitiuum opila O l&¶MNtionum ⁊ carminatiuū ventoſitatū ⁊ reſo lutiuum et confert doloribus auriū: et ſurditati ⁊ ſibilo et confert doloribus neruorum ⁊ duritiem eorum lenit de ſemine lini confert ad ſpaſmuꝫ et lenit O le ¶ NNduritiem neruorum et iuncturarum: et eſt egritudinibus ani maxima medicina ⁊ egritudinibus ęmorroydarum et ragadijs: et dolori pulſanti. de vitellis ouorū in multis expertū eſt: cu O leū NNtim mūdificat ⁊ ſerpigines ⁊ alios morbos cutis curat: et cōfert fiſtulis et alijs vlceribus malis. Mo dus compoſitionis eiꝰ eſt. Re. ouorū elixatoꝝ vitella cir citer. z0. et moue vitella manibus vt aqua exeat: poſtea pone in ſartagine lapidea et frige ſuꝑ ignē et pone ⁊ mo ue vitella cum ligno aut cōcleari ferreo. Et qd̓ emanabit erit oleum: ⁊ ſcias ꝙ abundanter emanabit. de frumēto impetigines ⁊ cutis aſperitateꝫ O le ¶N ſanat: et ſit leuiter iſto modo. R. pugillum frumiēti et pone ſuꝑ incudē ⁊ acciꝑe palā de ferro calidā temperate ⁊ preme cum ea ſuper frumentuꝫ et egrediet̉ oleum ſuper incudem: et tu collige cum ſpongia. de iumiperio ꝯfert infectioni cutis ⁊ malo O le ¶ NN mortuo tibiarū ⁊ ſerpigini ⁊ cācro ⁊ malis de fraſino valet ſicut oleū de(vlceribus. O le¶ N iunipero in om̄ibus ſuis operationibus. cōſtinū neruos ⁊ lacertos calefacit ſtupo O leuN rem iollit: ⁊ oꝑit opilatiōes eoꝝ ⁊ ꝯfortat oīa neruoſa ⁊ ꝯfert ſtō ⁊ ep̄i frigidis eo ꝯfortat capillos et ꝓhibet caniciē ⁊ facit colorē ⁊ odorē corꝑis eſſe bonū. camomillinum eſt benedictum expertorū O leuN. uuamentorū: eſt enim reſolutiuum ⁊ ſeda tiuum dolorum. Et eſt in eo ꝓhibitio curſuum materie rum: ⁊ ꝓpter eius ſtipticitatē modicā ꝯfortat neruos: et confert doloribus eoꝝ: et confortat loca neruoſa om̄ia. roſatum cōpletū.ſ. quod fit ex roſis cōple O leū Ntis ex olco ex oliuis cōpletis ē cōfortatiuuꝫ et reſolutiuū cōuenienter ſedatiuū et lenitiuū: Illud ve ro quod fit ex roſis incōpletis eſt extinctiuū inflāmatio num ꝯfortatiuū aggregatiuū inſpiſſatiuū ⁊ ꝓhibitiuum curſui materierū. Nota ꝙ ex oleis poteſt ꝯfici vnguentū iſto modo. Accipe ex oleis ꝙ vis. zͣ. iiij. cere. 3ͣ. 5. et lique fac ambo ad ignem et congelabitur ad modum vnguen ti et nihilominus habebit virtutē olei. merdaſengi que valet ad variolā Trituratu Aec cicatrices reaptādas et albificā das ſi ſunt rubee et aduſtionem cum igne ⁊ veſicas que accidunt pueris ex caliditate et abſcindunt humores ſu doris valde. Re. merdaſengi Mīa.i. teratur ⁊ fundatur ſuper ipſum Mīe. ij. ſalis et fundatur ſuper vtraqꝫ de aqͣ dulci cum qͣꝫtitate que ſubmergat vtraqꝫ. iiij. digitis et di mittetur ſic. v. diebus ⁊ moue id om̄i die.§. moue id ⁊ fū Dinu ſuꝑ fen. ⁊cͣ. Aui. v 4 de illā aquā ab eo: ⁊ funde ſuꝑ illud aquā aliā ſimiliter qͣ ſcat aqua ⁊ albificet̉ merdaſengi: ⁊ fiat ſicut ceruſa ⁊ exic cetur ⁊ fiant ſicut trociſci. Cumqꝫ fuerit neceſſe compone ex eis ⁊ oleo ro. ⁊ vtere. O leuᵈe tartaro qd̓ valꝫ ad clarificandū facie ex panno ⁊ impetigine ⁊ om̄i feditati. ⁊ valet etiā īmiſſū ī iſtis fiſtulis: qꝛ velicat ⁊ fit iſtoº. Accipe tarta ri qͦꝫtū vis ⁊ īuolue ī pecia balneata: ⁊ pōe ſb̓ pruna ignis et dimitte aduri: dein pone eū ī ſacculo ⁊ ſuſpēde ī qͣdā fo uea ⁊ ciatū de ſubtꝰ ⁊ diſtillabit ſic̄ aqͣ clara. Ita aduritur fex vini qn̄ q̄rit̉ aliqd̓ opus. ¶ Rubrica de aquis. Acū qua cliſtericātur vlcera īterio Mu Ara pectoralia ſiue vulnera ⁊ exio cat ⁊ abſtergit ⁊ ponat̉ tepida. R. yreos et ariſt. ro. capilli ve. ⁊ yſopi. an̄. M. 5. praſſij Zͣ. ij. balauſtie mirti. an̄. 3. j. furfuris. 3. 5. ⁊ ſi milia ſicut plātago ter ant̉ ⁊ coquātur cum vino albo acerbo ⁊ colent̉. ⁊ in colatura coqͦt̉ mel bona hora ⁊ vtere tepida. ¶ Itē pōt poni ibi alumē ⁊ aqͣ cine ris ⁊ ſil̓ia: ⁊ ponere filtrū ēt balneatū: ⁊ qn̄ ē ap̄a nō ꝯue nit aliꝗd ex eis. ¶ Itē aqͣ que ſit cū vino diſtillato q̄ vul go dicit̉ aqua ardens valet in fiſtulis deſiccandis ⁊ in do ſoribus mēbrorū frigidoꝝ corpore euacuato. que cauterięat ſic̄ cauteriū ⁊ d̓r capitellū. Naꝫ A¶ ¶ A n inuenit cuti eruptā ⁊ diſtillat̉ gutta vna ſuꝑ carne cū pēna in fiſtula vel alibi cōburit cito ⁊ eſcara ca dit: ⁊ ſi nō īuenit cutī ruptā ⁊ ponit̉ cū maſſa cere vl̓ guſ ſio auellane cauterięat ſic̄ ignis facit: veficat eī ⁊ vlcerat locū: ⁊ fit iſtoº. Sume ſalē allrali: ⁊ ſi nō īuenit̉ acciꝑe ſal armoniacū ⁊ calcē viuā. an̄. li. j. ⁊ tere vtraqꝫ ⁊ pone in ol lam nouā ꝑforatā ſic̄ colatoriū ⁊ ꝯpͥme illā multū vt non colet̉ aqͣ cito ⁊ pone ſuꝑ eā ex aqua tm̄ ꝙ cooꝑiat eū ꝑ di gitū ⁊ dimitte colari: ⁊ pone īferiꝰ ollā vitreatā: ⁊ cū fue rit colata renoua calcē ⁊ ſalē: ⁊ iteꝝ cola id qd̓ ē colatū et reconde ⁊ vtere. ¶ Itē alioº fieri pōt ſic. R. calcis nō exti cti ſextariū mediū ad mēſura frumēti ⁊ cinerē de cerro qͦ vtunt̉ tinctores ⁊ funde ſuꝑaquā vt ſubmergat̉ bene e p̄me bn̄ illā: ⁊ dimitte colari ⁊ ip̄a colata renoua calcē et cinerē iteꝝ qd̓ colatū ē recola ⁊ ſac ita. 8 ⁊ erit capitelluꝫ fortiſſimū. Et ſi de tali capitello accipias ciatū vnū: ⁊ ol̓r ciatū vnū ⁊ ſimul ferueāt donec ꝯſumet̉ capitellū lento igne remanebit ſiccū vnguentū ⁊ forte comburens. ſiue decoctio optīa in exiccando fiſtulaꝫ poſt A¶ A qͣꝫ eradicata ē corruptio oſſis ⁊ nō ē ibi ſuꝑ calefactio nec ap̄a. R. cinerē cōeꝫ cribratū ⁊ fac fieri cum aqua ſic̄ ſit cinerata: ⁊ ea decocta tepefiat ⁊ īponit̉ vbi me brū vlceratū vl̓ fiſtulatū ē cū vlcere virulēto: ⁊ diu ⁊ ſepe ea ſuꝑ tēpefacta teneat̉. Deſiccat enī mirabil̓r ⁊ rectificat vſcera ⁊ ſqualida mēbra: valet talis decoctio in ſtupore mēbri cū dolore ⁊ etiā cū ē dolor mēbri ꝗ vulgo d̓r grāfo. Mrelatū ab adromaco qd̓ ꝯuenit Emplaſtruli. vbi vult aliqs ꝙ frangat̉ aliqc ex eo: frāgit eī ip̄m ⁊ extrahit oſſa corrupta ⁊ fruſtulos ⁊ ſpinas ⁊ ꝯfert ad venā ſciaticā ⁊ ſaniei ⁊ ad duriciē viſce rū ⁊ torſionē mēbri ſuꝑ mēbrū ⁊ ſigillationē vulnerū. R. granorū qͥ inueniūtur ī fructu palme q̄ d̓r armeli vel an tinelli ⁊ baurachru. ſalis armoniaci. ariſtologie cretice: radicis cūcumeris aſmini: ⁊ glutī albotī: an̄. aure. xx. pi peris macropipis: armōiaci: āmomi. xilobalſami. an̄. au re. x. thimi: maſti. mirre. reſine ſicce. ⁊ aladabac.i. viſcus quercinꝰ: an̄. aur̄. x. cere. aur. xxx. adipis caprini: aur. xv. fecis olei de lilio. q.ſ. ad ꝯponendū medicīas: terant̉ me dicie ſicce ⁊ cribrent̉ ⁊ fricent̉: ⁊ vngat ꝗ fricat eas manꝰ ſuas cū fece olei de lilio: ita vt cū ꝑmixta fuerīt om̄ia bene reponant̉ ⁊ ꝯſeruētur. Et cū neceſſe fuerit vti eo ad aufe rendū lapſitudinē ēt ſumāt̉ de eo. z. iij ⁊ de oleo de alcha na. 3. iij. miſceant̉ ⁊ admīſtrēt̉. Medicīe faciētes veſicas ſūt ſic̄ ſi ꝯterāt̉ allea ⁊ ꝯtrita faſſiata ſuꝑ locū ⁊ reiterato. draginta diebus ⁊ muta aquā om̄i die ſenel donec dulce ¶ Itē cātarides puluerięate ꝯferūt cū medulla vitis albe que eſt inter primū corticē et meditulium. Item framula trita idem facit 3 quod vehemēter cutī vrit ſicut ignis ⁊ RLPIOAA cōſumit ⁊ deſiccat oēm corruptionē et cauernā cū cute nō adherēte ⁊ antracē ⁊ venenū ⁊ her petem ⁊ ſimilia. Re. calcē viuā optime tritā ⁊ ꝯfice cum ſapone albo ⁊ molli ⁊ cū ſputo in modū paſtilli: Et ſi vis fortius facere cōfice cū capitello: ⁊ qͣꝫto fortiꝰ erit capitel lū tanto fortiꝰ erit ruptoriū ⁊ ꝯſumet oēꝫ carnoſitatem. ¶ Ruptoriū ⁊ veſicatoriū ⁊ ca̓tarides ſubtiliſſime pulue rizatos ⁊ ꝯfice cū medulla fermēti qͣꝫtum capere pōt: ⁊ in fine paꝝ aceti ⁊ ſupponat̉ mēbro: ⁊ tūc pͥma vice veſicat ⁊ multis vicibus appoſitū frāgit carnē. ¶ Itē puluis canta ridarū miſceat̉ cū pigola lota appoſita veſicat ⁊ reſerua tur optīe ⁊ nō indurat̉. ¶ Itē raſura flāmule vl̓ vitis albe eleuato pͥus cortice veſicat locū: ⁊ multa vnguēta poſita que veſicant ⁊ adurūt. ¶ Itē vnguēta que ſunt poſita in multis capitulis veſicant ⁊ adurunt locum. apoſtolicū cyrugicū valet ad conſo EMplaſVOlidādū ⁊ cicatricē inducit ⁊ attrahit et mūdificat: valet ad ſplenē durū ⁊ poſt oſſis ꝯſolidatio neꝫ. ⁊ valet ad inguīs relaxationē: ⁊ ſi cū ſtipticis miſcea tur melius erit ad id: valet etiā ad dolorē ex fractura pe ctoris q̄ ſit ex cōtuſione ⁊ ꝑcuſſiōe: ⁊ valet ad ſciſſuras in quacūqꝫ ꝑte corꝑis ſint: ⁊ attrahit ſagittas ⁊ oſſa capitis puerorū plicata ad pͥſtinū reducit ſtatū. Re. picis naual̓ li. 5. picis grece. li. j. galbani. bde llij. ſerapini. armoni. op poponaci: ana. z. 5. raſe pini. zͣ. ij. cere. 3ͣ. iij. ac eti vel vini li. 5. maſticis thuris: an̄. 3. 5. terben. zͣ. ij. olei. zͣ. i. Fiat aūt ſic gūme.ſ. pix naualis: galbanū: ſerapinū: armoniacum oppoponacū parū cōquaſſent̉: ⁊ vna die ponent̉ ad mo lendum in aceto p̄dicto vel vino: deinde ſic liquefiāt ad ignē.ſ. cū illo aceto vbi ſteterūt: ⁊ cū illo oleo qd̓ ē. 3. j. et colent̉: deinde liquefiat cum eis cera ⁊ terbentina: deind̓ pone picē grecā olibanū: ⁊ maſticē: puluerięata tm̄ miſce donec vniantur: ⁊ ita liquefacta proijce ſuꝑ aquā frigidā et diu malaſſa ⁊ magdaleones informa. Et ſi vis ponere litargirum pone parū olei veteris. zͣ. iij. litargiri. zͣ. i. 5. ⁊ ſimul coque donec gutta in aqua coagulet̉: deinde mi ſce gummas ⁊ eſt melius. Qoptimus corroſiuus qui in parua quātita P A Ste poſitus ſuꝑ carnē durā ⁊ fraudulentaꝫ nedum mollem multū adurit: ⁊ poſtea cuꝫ butyro cadit. Et ſi vis vt butyrū nō ita cito deſtruat̉ ſuꝑ membrū ⁊ ma xime in eſtate pone in quattuor. zͣ. butyri duas aſſungie ⁊ non plus: quia liquefieret durum: vel ſolum liqueſiat ad ignem: et dimitte congelari. ſublimatū quod ita fit. Recipe ar Arſenicuir ſenicicitrini: ſquamme rami ⁊ ce ruſe: ana. z. ſex teratur ſubtiliter ⁊ ponatur in teſto pͥmo facto in ipſo quodam ſolamine ſalis cocti in clibano ita ꝙ pulueres ponantur ſuper iſtum ſalem ſine aliquo li quore ⁊ cooperiatur aliquo teſto vitreato ī qud ſit quod dam foramen ſuperius vt fumus donec coquatur egre diatur. Deinde deficiente fumo obturetur: et fiat ignis ſub teſtis ita ꝙ non aſcendat ſuper teſtum inferiorem: et ſit ignis in primis leuis donec fumus egrediatur. Dein de vigoretur ignis tota die: deinde infrigidatis teſtis di ſcooperi et rade ꝙ aſcendit ⁊ miſce cum fecibus et trita bene. iterum ſublima tota die donectu videris in cooper torio album adherere. Deinde diſcooperi ⁊ habebis val de album id quod aſcendit ⁊ eſt fortiſſimꝰ ita ꝙ tantilluꝫ comburit carneꝫ. Et ſi illud album volueris facere cri ſtallinū pone id in ampulla cooꝑta cū ſtricto collo: ⁊ po ne illā in olla vbi ſit cinis cribratꝰ ⁊ ſepelias āpullā ſub cinere aſqꝫ ad mediū ⁊ fac ignē ſubtꝰ tꝑatū ⁊ aſcendet et argentū viuū: ⁊ ſal armoniacū: ⁊ ſulfur: arſenicū. Niſi ꝙ qn̄ argētū viuū ſublimat̉ debet ita vas obturari ꝙ nulio modo exalet. ⁊ ſic non iotum recedet per fumum: alius corroſiuus bonꝰ leuis ⁊ ſecurus vbi P AOcūqꝫ ⁊ valet etiā gingiuis corruptis cance ratis ⁊ eas deſiccat ⁊ remouet corruptū. R. aluminis ęūc carini. thuris ⁊ arſenici. an̄. 3. ij. calcis viue. 3. vj. oīa iſta puluerięata optime pone in ſacculo vno: ⁊ ſuſpende in medio olſe plene aque ⁊ bulliat vſqꝫquo ꝯſumat̉ aqua vſ qꝫ ad mediū ſacculū ⁊ plus. Deinde reple ollam aqua te pida vel frigida. ⁊ iterū ferueat tantundē. ⁊ iteruꝫ fac ſil̓r donec fiat noniēs. Deinde tolle ſacculū ⁊ pone ad ſolem ⁊ indurabit̉. ⁊ qn̄ vis oꝑaritere de hoc. eſt em̄ mirabilis puluis in corrodendo carnem nō duram multū ⁊ de du ra corrodit ⁊ proprie neruos ⁊ vbicūqꝫ iſta ſint in cancre nis oris ⁊ gingiuis. leuis ꝗ minuit carnē mollē ſolū deſic can PullS aō ⁊ eit bonꝰ in vulneribꝰ capitis ⁊ eſt vi nat ex hermodactilis. ⁊ etiā caries ligni valet deſiccādo. Puluis cor rodēs ſꝫ euitādus ē ſuꝑ neruos ꝓpter nimiā ſtipticitatē ⁊ ē vt fiat puluis de ceci ⁊ ſi adurit̉ ē lōge melior ī carnē gingiuaꝝ putridaꝝ ⁊ re ſtingit ⁊ cicatrięat qn̄ꝫ ⁊ abſcindit verrucas īciſas vbicū qꝫ ⁊ eſt optimus puluis in multis ſi ꝓ vt oꝫ admīſtret̉. et qn̄qꝫ admīſtrat̉ cū alijs pulueribus deſiccatiuis. ¶ Adurit̉ ceęi iſto modo: puluericet̉ bene ⁊ ponat̉ in cia to: ⁊ ciatus ponat̉ ſuꝑ cinerē calidū. ferueat em̄ donec de ſiccetur ⁊ coagulet̉. Et eodē modo adurit̉ alumē tritum. fui ꝙ ſolū cerotū ex oleo ro. ⁊ cera et EEPerLLS uccō plātagīs ꝯſolidauit vlcꝰ corroſ uū cum quo cōtinue fiebat corroſio circa pectinē in radi ce virgi vt vidiſti in quodā notario dn̄i Simonis pote ſtatis bononie quem non vidi. t eꝘexꝑſētia optia ī fiſtulis ⁊ vlceribꝰ fiſtulatis q̄ tol l it carnē totā durā filtratā. R. armoniacū ⁊ fun de ī aceto forttſſime ⁊ tere: dein̄ ſubtiliſſimū puluerē ęini ar deſuꝑ cōmiſce tm̄: ita vt ex toto cōmixto poſſint inde fi eri forme lōge ad modū tētarū ⁊ ficca in vmbra. Deinde vnā iſtaꝝ tētaꝝ mitte in orificiū. ⁊ iſta adherebit ⁊ nunqͣꝫ eradicabit̉ de loco niſi cū tota carne dura infiltrata. ad gingiuas vlceratas ⁊ ſanguinolē Me AI CNEtas. ⁊ cū ꝯcauant̉ dētes ⁊ agitant̉. R. aluminis roche aſſi. 3. iij. ⁊ rōſaꝝ. 3. j. cortices grana. 3. iij. ſanguinis dra. 3. 5. maſticis.3. 5. ⁊ ſpōdij. 3. 5. mirabilis in replēdo gingiuas carne ⁊ in P AlO cācrenis gingiuaꝝ ⁊ mollicie. R. oſſium dactiloꝝ combuſtoꝝ. oſſiū oliuarū combuſtoꝝ: ⁊ cācros fluuioꝝ cōbuſtos in furno ana. 3. ij. ⁊ parū boli ⁊ thuris ſanguinis draconis ⁊ aluminis vſti parum ſicciora paꝝ ſiccioribus debent adiuuari. mirabilis in ꝯſolidādo oīa vlcera in oī parte AMcorporis ⁊ maxime non putrida. R. roſarum Z. 5. lentiuꝫ. ſumach. ana. zͣ. iij. balauſtie. z. ij. oīa contuſa coque in aceto liquefacto. deſiccatiuus ⁊ cōſolidatiuus oris. R. alu Pu ll S men cuccarinū ⁊ tere. ⁊ pone in ciato vel ampulla: ⁊ fac ferueri ita ꝙ coaguletur. ꝗminuit carnē mollē in corꝑe molli et in P AlS bona qͣꝫtitate poſitus in corꝑe ⁊ mēbro ſic co. ⁊ eſt vt fiat ex gallis ⁊ corticibus granatoꝝ. Itē ſpon gia minuit carnem mollem ſine dolore. ¶ Capitulum de vnguentis. vnguētū de ceruſa faciēs N primiS ad cōbuſtionē ignis ⁊ ac veſicationē ⁊ ad excoriationē heriſipillā vl cerotā ⁊ vlcera cal̓a ⁊ ſcīaticam ⁊ puſtulas cal̓as ⁊ ad malā cōplexionē q̄ eſt circa vul nus. R. merdaſengi. z. ij. ceruſe lote. 3. x. cere albe. 3. xiiij. olei ro. z. iiij. ſoluant̉ cera ⁊ oleum ro. ⁊ ꝓijciantur ſuper eaꝫ ceruſe ⁊ merdaſengi in mortario. ⁊ terant̉ bene ⁊ miſceant̉ cū duobus albuminibus oui. ⁊ cū iam infrigidata eſt cera cum illis terat̉ iterū ⁊ miſceantur ⁊ vtere. ad idē. R. ceruſe lote. 3. vij. litar Unguentum giri. 3. iij. ſcorie argenūi vel cali mie̓. 3. 1j. oragag. 3. j. cere albe. 3. j. olei ro. 3. iij. ⁊ liq̄fiat ce ra cū oleo ⁊ alia cribrata ꝑ ſyndonē in mortario miſceat̉. baſilicō maius nigrū noīatuꝫ UnguentuN terrafarmacō. Eiꝰ intēuo ē me dicamē ex. 4. medicīs.ſ. p̄ter oleū: qꝛ oleū ⁊ cera ⁊ litargi rū dn̄r īſtra vnguētoꝝ. Iō nō cōputāt oleū qn̄ dicūt ē me dicamē ex qͣtuor rebus faciēs ad apata dura: ⁊ mūdificat ſaniē quodāmodo ⁊ generat eā in ꝯtuſionibꝰ ⁊ vulneri bus alteratis.i. nō recētibꝰ ⁊ recalefacit vulnꝰ infrīdatū ⁊ facit naſci carnē ⁊ valet ad vlcera q̄ fiūt in calcaneis ⁊ ma nibus ex frīgore ⁊ in oībꝰ ſciſſuris in manibꝰ ⁊ pedibꝰ ēt ⁊ reſoluit apata ⁊ duritiē labioꝝ eoꝝ ⁊ vulnerū ⁊ vlceꝝ ſil̓r. Et qn̄ ponit̉ cū eo ⁊ liq̄fit ad ignē glutinū ꝑ mediam partē vel minus dicit̉ baſilicon ꝯfortatū: ⁊ tūc mūdificat attrahit ⁊ ꝯſolidat plus qͦꝫ baſilicon ſimplex. ⁊ valet etiā in vulneribꝰ ⁊ plagis neruoſoꝝ mēbroꝝ. R. cere reſine pini mollis vel ſicce: picis nigre: ſepi vaccini: olei cōis. an̄. z. iij. Soluant̉ oīa ad ignē in captia ⁊ colent̉ ⁊ vtere. Et ſi vis id albū facere.i. citrinū: ⁊ qͣſi minus hūectās. po ne loco picis nigre colofoniā. Et etiā ꝗdā in hyeme po nūt galbanū in eo ad qͣꝫtitatē vnius aliaꝝ rerū: ⁊ ſcias ꝙ cera eſt medicina inter cal̓itatē ⁊ frigiditatē: ⁊ ꝓpter hoc noīat̉ iſtud cerotū cuius intētio eſt ipſius ꝑmixtio. Et re ſina eſt cal̓a in primo gradu: ⁊ pix eſt cal̓a ⁊ ſicca in 3º gͣ. ⁊ ē reſolutiua. ⁊ ꝓpter hͦ noīant medici greci ferſeſculei. cuius intētio eſt preſtās digeſtionē. Et ſepū vaccinū eſt cal̓m in pͥmo gradu. donec ꝑtrāſit annū. ⁊ noīat̉ hec cō poſitio tota calida reſoluēs apoſtemata. Unguentūᵇªſilicō minꝰ. R. refine pini. picis nigre vel colofonie cū iſta pice̓ gre ca ſil plm ⁊ cltrinū: ⁊ ſi ponis hͨ raſinā ficcā ſicut granum thuris erit melius ⁊ ſepi ⁊ olei ꝑtes eqͣles. liquefiant ad ignē ⁊ colent̉: ⁊ ſi poniꝫ colofoniā pone̓ in fine ſubtiliter puluerięatā illis colatis ⁊ miſce̓ donec infrigidet̉. tabernidati carnis creatiuū faciēs UNILęAIAnaſci carnē in vlceribꝰ ⁊ mūdificat ea ⁊ incarnat ⁊ ꝯfert ad ꝑcuſſionē enſis vel cutelli qn̄ nō ſūt ſanguinolēta vlcera. Et ſi dic̄ ꝙ nō ſūt ſanguinolēta bn̄ vr̄ dice̓. qꝛ illa eſt pͥª intētio.ſ. reſtringe̓ ſanguinē ⁊ eſt mirabile. R. merdaſēgi. 3. 6. 5. olei lib. ij. ſangui dra. radi cū lilij celeſtis. ſarco colle. armōiaci ariſtol. lon. an̄. 3. vj. terat̉ merdaſengi. ⁊ decoquat̉ cū oleo lēto igne donec li q̄fiat bn̄ ⁊ terat̉ armoniacū ⁊ infundat̉ pauco aceto. ⁊ te rant̉ alie medicie: ⁊ poſtqͣꝫ videris merdaſengi liq̄factū dimitte donec infridet̉ paꝝ: de īde ꝓijce ſuꝑ ip̄m armoni acū infuſuꝫ in aceto. ꝙ ſi ꝓijcis ip̄m merdaſengi feruēs ⁊ nō accīt inde qd̓ vis de medicīs reduc ad ignē ⁊ deco qͣ donec coagulet̉ merdaſengi. Et ſignū ꝙ gutta poſita ſu per ferrū vel ſuꝑ lapidē aliquomodo coagulat̉. deinde te pefiat ⁊ ꝓijce reliqͥs medicias ⁊ miſce bene. lucis ad ap̄ata rupta mūdificāda ⁊ UNIueNIu emōroydas vlceratas: mūdificat vl cera peſſima ⁊ ea ſanat ⁊ liq̄ facit carnē mollē ſine morſu ra ⁊ trahit ⁊ cicatricat. R. litargiri aurei. 3ͣ. iij. armo. 3. iij 5. cere. z. viij. coloſonie ⁊ eſt ratinegi fictā. zͣ. ix. galbani mirre: ęiniar: ariſtol. lō. an̄. 3ͣ. j. bdelij: ſtora. thuris. aij. 3ͣ. j. 5. thubel.i. ſquamā eris. 3ͣ. j. olei antiꝗ ī hyeme lib. ij. in eſtate lib. i. liq̄fiant oēs gume ⁊ tere pͥus ī aceto vel aqua in aliqͣ ꝑte olei p̄dicti ⁊ litargirū coqͥtur tunc cū aliqͣ ꝑte. Demū iterū litargirū terat̉ cū oleo: ⁊ decoquat̉ ⁊ tēpefi at. deinde gūme ſic liq̄facte colent̉ ſuꝑ litargirū ⁊ cera ite rū coquat̉ donec gutta in terra vel in ferro aliquomodo coagulet̉. de inde pone alios pulueres ⁊ diu miſce. Unguentum. de ciniar faciēs ad fiſtulas ⁊ vl̓ cera antiqua. Ręiniar. 3ͣ. ij. ce re. reſine ana. 3. v. olei quod ſufficit. Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē. dyaꝗlon ⁊ eſt vnguentū de mu Ungue NIuI. cillaginibꝰ qd̓ facit ad oēꝫ duri tiem ⁊ cicatricē a vulnere vel vlcere factā poſt tēpus re aptat ⁊ dealbat ⁊ applanat: ſed nō nouiter facta cicatrice ponat̉ qꝛ calefacit. Et memor eſto ponere ibi d̓ yreos. qꝛ eſt mirabile ⁊ p̄cipue ſi ponat̉ de amurca olei multum. R. mulcillaginis: fenugreci. ⁊ ſe. lini. ⁊ altee. ana. lib. j. de coquant̉ donec inſpiſſent̉. deinde ſumat̉ lib. 5. merdaſen gi. ⁊ decoquat̉ cū lib. j. olei: deinde ꝓijciātur ſuꝑ ip̄m iam parū infrigidatū mūcillagines ⁊ miſceant̉ ſil̓ ⁊ decoqͣnt ⁊ fiāt res vna. Et de pulue yreos ſubtil̓r puluerizati cū iā appropinqͣt decoctiōi miſceb̓: erit vltimū ī eo qd̓ dcm̄ eſt Unguentum de calce. valens ad vlcera cōbu ſtionis ignis cū dolor iam quie uit ⁊ vence ſunt fracte ⁊ locus eſt vlceratus ⁊ inducit car nem ſuꝑ vlcera in neruis diſcooptis mediantibus filis ⁊ ponatur tunc cal̓m actu ⁊ maxime in hyeme. ⁊ valet om̄i excoriationi ⁊ flegmati ſalſo vbi fuerint vlcera cum eſca ris ⁊ vulneribus nariū ⁊ in ore. licet attribuat̉ combuſti oni ignis tn̄ omnia vlcera virulēta ⁊ varicoſa exiccat pu ſtulas ⁊ vlcera ſuꝑficialia ⁊ ambulatiua ⁊ carnē mollē mi nuit ſine dolore. Et valet etiam confricationibus q̄ fiunt iter agentibus tꝑe magni caloris. ⁊ ſi vis miſcere parum fuliginis domus vt intingatur parum potes vel de ſucco ſicle ⁊cͣ. Et non cognoſcet̉ poſtea ⁊ nō nocebit. ⁊ ſi vis fa cere vnguentū cum oleo loto potes dūmodo oleum ſe paretur ab aqua bene. ita ꝙ eo loto potius eijciat̉ de oleo qͣꝫ ibi de aqͣ remaneat. Accipe ex calce qͣꝫtū viꝫ ⁊ fūde ſuꝑ ip̄aꝫ aquā frigidā ⁊ ꝑcute cā manu ⁊ ꝑmitte deſiccare do nec fiat clara. Et funde iterum ⁊ laua ſepties: deinde exic cetur: deinde ad modū vnguenti cum oleo ro. in eſtate ⁊ cum cōmuni in hyeme. diu in mortario ducatur ⁊ ſuper locum cōbuſtum inungatur vel cum petia īponatur. Et ſi vis facere cum cera vel ſuꝑ petiam extendat̉ fiat ita. R. cere albe. 3ͣ. i. olei roſa. 3ͣ. iij. calcis lote exiccate ⁊ ſubtilit̓ per pannū cribrate. zͣ..i. oleum ⁊ cera liquefiant. deinde miſce calcem. ⁊ incorpora. de merdaſengi valens ad vlce UAgueNu. ra hūida ſuꝑficialia ⁊ ad puſtu las ⁊ ad ſaphatim hūidā ⁊ ſcabiē ⁊ excoriationē coxaꝝ ⁊ renū ⁊ eaꝝ cōfricationē tꝑe calido. R. merdaſengi cribre tur ſubtiliter ⁊ in mortario cuꝫ fortiſſimo aceto ⁊ oleo.ſ. qn̄qꝫ cū vino qn̄qꝫ cū oleo diu fricando ⁊ incorporet̉. Et ſi admiſceris parū ceęi vſti: vel plumbi vſti fortius deſic cabit. ⁊ ſi parum de yreos mūdificabit cū tantillo cere. ⁊ ſi vis coque qn̄ ponis in eo ceraꝫ ⁊ erit melius. ¶Nota ꝙ qn̄cūqꝫ vis facere aliqd̓ vnguentuꝫ qd̓ extendat̉ in petia vbi eſt litargirū. opꝫ vt ponas ceram vel aliquā gūmam Si aūt vis ſolū vngere nō oꝫ vt ponat̉ cera vel guma ali gua: qꝛ tunc ſit viſcoſum ⁊ tenax. de calcadis qd̓ noīat Gal. cona Unguentur. ſi cuius intēuio eſt faciēs ad vi cera difficilis ꝯſolidatiōis ſi ad ea vlcera ī ꝗbus ē ſangui vel nō ſanguinolēta ⁊ mūdificat ⁊ cicatricat ap̄ata rupta que fiūt in materijs diuerſis oībus. R. adipis antiꝗ lib. ij olei antiqui lib. iij. merdaſengi lib. iij. calcadis. z. iiij. mū dificet̉ adep̄s a velaminibus ſuis ⁊ terat̉ reſiduum eius donec liq̄fiat velociter. deinde liq̄fiat id ſuꝑ igneꝫ: ⁊ cola ip̄m donec fiat clarū mundū ⁊ pondera ex ip̄o lib. ij. ⁊ te re. ꝯ. iiij. calcadis ⁊ miſceant̉ cū lib. iij. ⁊ tere merdaſengi lib. iij. ⁊ cribellate miſceant̉ cū eiꝫ in mortario: ⁊ cū adipe deinde pone ea in captia ſuꝑ ignem ⁊ cōmoue ea cū ſpa tula recenti de palma: qd̓ eſt qꝛ ſpatula exiccat̉ ẜm ſpaciū quare cōſumitur humiditas eius: ⁊ incidatur ſpatula il la ex palma anteqͣꝫ id fiat ꝑ dieꝫ ſi eſt hyems: ⁊ ſi eſt eſtas tunc incide in eadem die in qua decoꝗtur medicina cum radice eius groſſa ſil̓i glomeri magno ⁊ nominant rem cum qua noīatur id qd̓ accipit̉ ⁊ relinquit̉: aut ſpatula ꝙ eſt poſt longum groſſum eius ⁊ ꝓijciunt id deinde ⁊ ab ſcidūt in parte ⁊ ſeparāt eas in corticibus ſuis ⁊ ſubmer guni eas in medicina donec cadit in eam illud qd̓ inciſuꝫ eſt ⁊ recipiāt humiditatē que eſt in eo: qꝛ in medicina ent virtus reſolutiua ⁊ refrenatiua. qm̄ olei antiqui ⁊ adipis eſt virtus reſolutiua ⁊ calcadis ⁊ aque palme eſt virtus refrenatiua ſubtilitatē faciēs. cū calcadis vero nō eſt mul tum qd̓iuuet mediciaꝫ in refrenatiōe materieꝝ q̄ currūt neqꝫ in refrenatiōe eius: qd̓ iam locutum eſt in mēbris ⁊ groſſitudine: verū eſt v̓tus exiccatiua parū. ⁊ tn̄ nō ponit̉ in hac medicīa niſi ꝓpter id qd̓ eſt in eo ex iuuamēto ⁊ cō ueniētia ⁊ aptitudīe in cōpoſitiōe vnguēti. ⁊ decoꝗtur cū medicinis qͣs diximꝰ donec fiat ſpiſſitudo. ⁊ qd̓ nō reſol uit aqͣ adeps. aut oꝫ vt ſit ſalita in antiqua qͣꝫtū pol̓e eſt et ſil̓r plurimū oꝫ vt ſit oleū antiquū ẜm hanc formā. qd̓ corrodit carnē additaꝫ ape UAgue Nlu MN rit ap̄ata abſqꝫ dolore vehemēt Sumat de lyac ⁊ frigant̉ ⁊ excorient̉. ⁊ ſumat̉ ẜm pōdus ex aqua ſaponis forti ⁊ terant̉ ſil̓ ⁊ miſceant̉: ⁊ ꝓijce ſuꝑ quartā partē ponderis ſui de venis tinctoꝝ cum iam lini tur dabalx.i. incidens ſicut raſoriū ⁊ ponat̉ ſuꝑ locum. ad emorroydas ⁊ pulſationeꝫ ⁊ ve UngueNtl toſiatem in ano ⁊ tumorem earum R. aque porri ⁊ aque ruthe. an̄. partem.5. ⁊ ponantur in captia: ⁊ ſumant̉ deinde minue. ⁊ cere albe. an̄. partem.5. ꝓujce ſuper illa ⁊ ꝓijce etiam adipem caprarum ⁊ adipē que eſt in cirbo camelli. ⁊ conterantur ambo multuꝫ do nec fiant ſicut maſſa ⁊ ponantur in capice. ⁊ ſumant̉ iteri pix romana ⁊ oleū ſābucinū: ⁊ oleū de nuce ⁊ fundat̉ ſuꝑ ea ⁊ fiat ignis cum facilitate donec lique fiant: ⁊ fiant res vna. Cum ergo neceſſitas ꝓuocat: accipe ex eo ⁊ calefac ad ignē ⁊ inuolue coctū ẜm ſimilitudinē glandule ⁊ vn ge ipſum ex medicina ⁊ intromitte ip̄m in anū. ¶ Aliud ad idem. Sumatur adep̄s vacce vel equarū ⁊ liquefiat ⁊ colētur cere albe. an̄. z. v. ſoluant̉ ſuꝑ ignem ⁊ qn̄ liquefa cta ſunt ꝓijce ſuper ea picis romane. 3. 5. kitericā. 3.i. aque porri. 3. 5. ⁊ bulliant donec miſceantur. ⁊ deponantur ab igne ⁊ adminiſtretur ſicut primum. ad ſaphati in cute capitis hūidam UNgue Nu viceroſam. R. cartam de bombice: ⁊ combure. deinde fac puluerē ſubtileꝫ: ⁊ cum aceto diu in mortario cōpone in modū vnguenti. ⁊ caput inunge omni die bis. ⁊ ſi fricabit̉ prius caput cū cepe erit melius aliud magnum ad idem deſiccans. Unguent R. cartarum combuſtarū calcis vi ue argenti viui. an̄. 3..i. confice cum aceto ⁊ oleo ro. ad ſaphati ſiccam ⁊ ad furfures. Re. UNgueN mucillaginis fenugreci ⁊ aſſungie pulli cere ⁊ ſanguinis porci. an̄. z. ij. ⁊ argenti viui extin cti miſce ⁊ fiat vnguentum. aliud ad ſaphati in capite ſiccaꝫ Unguentum ⁊ humidā. R. ſang. columbine collati lib. 5. cere. 3. ij. argēti viui extincti. 3ͣ. 5. ſucci ruthe ꝯͣ. 5. ⁊ ſi vteris eo in hūido adde ſalis armoniaci. 3. i. expertum qd̓ facit detumeſce EMplaſtrum re emorroydas ⁊ mitigat dolo rem ⁊ exiccat ⁊ ꝯſoliddt eas qn̄ incidunt̉. ⁊ valet in fixu ris ani ſi ponat̉ ſuꝑ eas tepidum cum digitis vel cum pe cijs. R. boli arme. gūmi ara. ſāg. dra. maſt. an̄. 3. iij. myrre balauſtiarū. roſa. ſiccarū. an̄. 3. ij. Hec omnia puluericent̉ ⁊ ꝑ pannū cribrent̉. deinde accipe butyri. 3ͣ. i. olei roẜ. 3. iij. cere. ꝯͣ. ij. ſucci folioꝝ porroꝝ colati. zͣ. ij. lique fiant ad ignem ⁊ miſce illa alia diu ⁊ vtere. Meſ. qd̓ dicitur yſopi cerotum Unguentum peſcripuiōe. Ga. qd̓ valet ad du ritiem ⁊ nodoſitatē mēbroꝝ duritierū ſplenis ⁊ epatis et dolorē eoꝝ: ⁊ dolorē matriciꝫ ⁊ duritiē iūcturaꝝ. lenit.n. eas cuiꝰ hec eſt ꝑmixtio. Re. cere citri. olei. camomillini et yrini. ana. 3. vj. maſt. 3. i. reſine. 3. 5. ſpice. 3. ij croci. 3. i. 5 terbentine. 3. j. yſopi hu. 3. 80. Et nota ꝙ yſopus hu. dicit̉ qn̄ inuenitur poni in vngnentis: vnctuoſitas lane ſucci de pīguis q̄ ita extrahit̉ de tali aqua. vꝫ. R. lanaꝝ ſucci darū ouiū circiter. 90. ⁊ ſuꝑ eas aquā cal̓aꝫ. q.ſ. ad īfundē duꝫ. ⁊ dimitte ꝑ horas. iiij. deinde bulliat bullitiōe vna ⁊ cōprimat̉. ⁊ coquatur illa aqua lanaꝝ cum facilitate agi tando ſemper ſuper fundum vaſis in vaſe ſtagneo cum ligno amplo: ne recipiant veſtigia aduſtionis aliquid: et coquat̉ donec fiat ſicut mel currens. dyafinicon cōferens ad vlcera Anguentur. difficilis ꝯſolidatiōis et vlcera fraudulenta ⁊ ſpēs herpetis et vlcera fl̓atis ſalſi et vlcera ſanguinolenta ⁊ fiſtulas ⁊ ap̄ata peſtilentie ⁊ ap̄ata diuer ſarum materieꝝ. Re. adipis zirbi antiqui colati. ⁊ adipis vituli recentis colati ⁊ mundi an̄. lib. v. 5. colcotar. 3. viij. olei antiqui. litargiri mundi. an̄. lib. iij. Terant̉ litargiruꝫ ⁊ colcotar cōtritiōe vltima. ⁊ mundētur ꝑ pannū ſubtileꝫ ⁊ ſpiſſuꝫ. deinde ꝑmiſceat̉ ⁊ teratur cū oleo bene an̄ paꝝ addendo ⁊ fiat illud. deinde colet̉ ſuꝑ id adeps ⁊ coquat̉ cum facilitate agitādo ſemꝑ ro. cuꝫ ramo palmaꝝ groſſo abiecta cute eius ⁊ ſint de nouo inciſi. et quotiens adurit̉ humiditas a medicamine iterum alterius humidi extre mitas agitet̉ nec nō earū extremitates et partes minores et humidiores incidantur in fruſta ⁊ ponant̉ in medica mine. deinde incidantur dum exiccatur. et hoc fiat donec ꝑficiatur eius decōctio h̓. quia ſi fit in fine hore: ⁊ ſit ignis prune: aut parua flamma ignis. nobile relatuꝫ a Nicodemo valens UNSLINuaa vulnera put. et gnat in eis carnē ⁊ rigillai ⁊ attrahit ⁊ ꝓhibet in eis putrefactionē. Hoc vn guentū eſt optimū. ⁊ etiā ad albuginē oculi ſubtiliandaꝫ. cum iam in fine oculus eſt clarus ⁊ ſecurus ab omni dolo re. R. aloes. mirre ſarcocolle. an̄. ꝑ. i. mellis ſpūmati du plum ponderis omniū ⁊ terbentine. par..i. ⁊ melius ſi vis vini albi. q.ſ. de coquantur cuꝫ facilitate vſqꝫ dum habeat ſpiſſitudinē. ⁊ qn̄qꝫ addit̉ huic circit̓ ꝑ. z. vitrioli: et ꝓprie ad cōſumptionē carnis addite ⁊ eſt expertum. ad idē Nicodemi. R. mirre aloe MAgue NIMA an̄. vini albi. q. ſ. teratur ad modū alcocol. ⁊ ꝓijciat̉ ſuꝑ vinū ⁊ tere: cū eo miſcendo ⁊ iterum funde vinū an̄ modicū terendo id. ⁊ ſic donec fiat liꝗduꝫ ſicut mel ⁊ adminiſtret̉. ⁊ ſunt ꝗ addūt vitrioli. ꝑ. i. qͣrtum Et ſunt ꝗ conficiunt cum vino ⁊ oleo mirtino viciſſim: pa rumqꝫ de vtroqꝫ infundendo. ceraſeos magnū rectificans vl Anguentum cera maligna ⁊ viſcoſa ⁊ eſt at tractiuū bonū ⁊ mundificat ap̄ata rupta ⁊ fiſtulas diffici les ⁊ mundificat a carne molli ⁊ a mala putrefactione et perficit eoꝝ ſigillationē laudabilē. R. armoni. zͣ. i. bdelij. olibani maſculi ariſtolo. rotū. vel lōge. ſarcocolle. an̄ 3. v. mirre galbani. an̄. 3. iij. litargiri. 3. xv. aloeꝫ. oppoponacꝭ. ana. 3. ij. ⁊. 5. floris eris. 3. iij. raſine. 3. xiiij. Fiat ſic. gūme.ſ. bdeliū oppoponacū. armoni. et galbanum cōterant̉ ⁊ in aceto infundant̉ vel in aliqua ꝑtē illius olei ⁊ reſina liqͥ fiant ad ignē ⁊ coletur ⁊ alia ſubtiliſſime puluerizent̉. ⁊ ꝑ pannū cribrentur, ⁊ his ꝑactis coque litargirū cū oleo. et cum iam incipit coagulari paruꝫ gutta ſuꝑ ferrū tolle ab igne ⁊ tēpefiat. et tunc liquefac gūmas ad ignē et reſinam ⁊ ceram et cola ſuper litargirum et coque iterū ſuꝑ ignē parū valde ne incendantur gūme. et ꝓba ſi gutta incipit coagulari ſuper ferrū. et tūc tolle ab igne et dimitte tēpe fieri et cōmiſce alios pulueres ita ꝙ in fine ponatur viri de es et diu miſce et vtere ſuper tentam de petia et mitte in plagam. et ſimiliter pone ſuper petiam: paruum ceraſeos faciēs naſci ANIuENIuII carnem in vulneribus et mun dificat et incarnat ea. et cōfert vlceribus recentibus et an tiquis. R. ariſto. longe. radicis yreos. ſang. draco. armo. ſarcocolle. an̄. 3ͣ. 5. litargiri triti. 3ͣ. v. olei. lib. i. decoquat̉ li targirū cū oleo et deponatur ab igne ⁊ fiat tepidū. demū armoniacū mollificatū in aceto liquefiat ad ignē et colei ſuꝑ litargirū. et ilerum coque parum donec gutta poſita ſuper ferruꝫ ſe tenuerit: deinde pone pulueres depoſito vaſe ab igne et tepefacto diu miſce̓ ſimul et vtere. et ſi vis ponere de cera pone de ea. 3. 5. de lino quod ſcripſit Alexāder Unguentum mirabile ad implendū vulne ra carne̓ et ꝓprie eis ꝗbus videtur difficilis incarnatio et ſanat fiſtu. et vlcera fraudulenta. R. oppoponacis. ꝑ. i. ra ſure panni. de lino ſubtilis antiqui mudi. ꝑ. 5. vini mellis et olei ro. vel mirti. an̄. ꝑ. v. litargirtalōēs ſarcocofle. ꝑ. i. tertiā. an̄. fiat vnguentū ſic terendo nunc oleū nunc vinū īfundetur ⁊ adminiſtret̉. et qn̄qꝫ coꝗtur litargirū cū oleo demū. oppoponacū mollificatum in vino. poſtea poniiur cere. zͣ. 5. demum miſceantur et alia. alchimel.i. cātaridaꝝ qd̓ eſt efficiēs UAgue NIb oꝑationē cauterij linit̉ ſuꝑ membrū ⁊ facit veſicatiōes ⁊ excoriatōes. ⁊ ꝯfert morphee ⁊ ſil̓ibꝰ ſic̄ pāno ⁊ lētiginibꝰ cutis ⁊ eiꝰ macl̓is ⁊ īpetigini. R. cha raliel recētiū 3.x. aſſungie porci 3. xlv. terāt̉ ſil̓ ⁊ dimittāt̉ marceſcere ꝑ. vij. dies: deinde bulliāt ⁊ colentur et ẜuen tur in vaſe vitreo et adminiſtretur vbi oportet. . baſilicon magnū qd̓ ꝯfert in vulne UAguente ribus in quibus non eſt cale factio ⁊ ꝓprie neruoꝝ ⁊ membrorū neruoſoꝝ. mūdificat.n. et in carnat ea. Re. cere albe: reſine. ſepi vaccini. picis glutini alimbat. olibani mirre ana. 3ͣ. i. olei. zͣ. i. 5. de ſandalis vltimū ad fedandū īflāma CEſOIuIN tiōes ⁊ ap̄ata ca. ⁊ ſuꝑ calefactōes q̄ ſūt in ſtō ep̄e ⁊ v̓ga ⁊ ī oībꝰ mēbris. R. roſaꝝ. 3. xij. ſandalorū ru. 3. x. ſandaloꝝ al. ⁊ citri. an̄. 3. vj. boli arme. 3. vij. ſpodij z. iiij. cāphore. 3. ij. cere albe. 3. xxx. olei ro. lib. i. ꝯficiant̉ et adminiſtrent̉. Et quidā ſunt ꝗ lauant oleū ⁊ ceram ⁊ po ſtea miſcent cū alijs: ⁊ eſt meliꝰ. ¶ Item aliud ad idem de ſandalis. R. ſandalorum ru. al. ⁊ citrinoruꝫ. an̄. 3. iij. roſa rum. z. viij. boli. ar. zͣ. iiij. puluerizentur cum aqua roſata ⁊ oleo ro. et parum aceti. Ga. ⁊ eſt optimū in infrigidatione va CerOIuINiens ad fe. acutas ⁊ ad ſodā cal̓aꝫ ⁊ ap̄a ta virge cuꝫ caliditate. ⁊ etiā ſi nō eſt magna caliditas: va let id cerotuꝫ in priapiſmo. qꝛ aliqͦ modo digerit. Unde priapiſmus eſt nomē cōe ad omne ap̄a in virga. vn̄ ſi eſt cuꝫ inflāmatione valet id cū ſandalis. ⁊ ſi eſt quaſi ſit maͣ mixta valet id ſimplex cerotū. ⁊ etiā ſine aceto et ad pria piſmū et ad pulſationē. R. cere al. 3ͣ. i. olei onfacini. 3. iiij. aque clare vehementis frigoris. q.ſ. ⁊ bn̄ lauent̉ lauatiōi bus pl̓ibus. ⁊ quāto magis laboras in lauando id fiet ma gis excellentius. vltimo vero cōquaſſando cum aceto cla ro albo et pauco reſeruetur. hoc enim vnguentum in om nibus inflammationibus valet. de bdelio qd̓ valet ad paralyſim et UAgueUI. ad ſpaſmū ⁊ ad egritudines neruo rū ifridatos ⁊ lenit nodoſitates neruoꝝ. R. baelij. 3. vj. euforbij. 3. iiij. caſtorei. 3. ij. ſerapini. 3. iiij. cere. 3. xv. olei ſambuci. aut de ben. aut d̓ lilio. 3. x. bdeliū ⁊ ſerapinū ſol uantur in aqua ruthe agreſtis ⁊ cera. leniat̉ cū aqua cali da et fiat vnguentum et liniatur cum eo. aureū qd̓ cōſolidat ⁊ curat plagas Unguētum ⁊ eſt experiū. R. cere citrine. zͣ. vj. olei boni lib. ij. 5. terben. 3ͣ..i. reſine et colofonie. ana. 3. i. 5. olibani maſti. croci. ana. 3. i. I de ceruſa faciens ad vlcera ca. exco UNIueNlt riationes que fiunt de colera aduſta et flegmate ſalſo et ad fe. et ignis combuſtionem et heri ſipillam. Re. ceruſe lote merdaſengi. ana. 3ͣ. vj. plumbi vſti et ſcorie argenti. ana. zͣ. iiij. maſt. olibani. ana. 3. ij. et 5. olei rōſa. ⁊ aceli al. quātū.ſ. Terantur in mortario: prius oleum: deinde infundendo acetum ita ꝙ ſine mora tera tur. Si autem eo indiget pruritum habens argenti viui extincti optime cum ſaliua. zͣ. v. adde. et adminiſtra qn̄qꝫ propter neceſſitatem plus exiccandi ziniar vel ceci. ſtricinū qd̓ valꝫ ad vl̓nera ⁊ vlcera UAguetur⁊ad cōbuſtionē ⁊ ad excoriationē ignis. ſuper vnguentuꝫ de ceruſa adde ſirici. zͣ. i. 5. aloes. mirre. aij. z. iiij. ⁊ adminiſtra. Unguētuꝝ.eciplacū magnū cōferens ad vlce ¶ Cra antiqua ⁊ fiſtulas q̄ indigēt mū dificatiōe ⁊ exiccatiōe. mundificat enī ea a carne mortua. R. floris eris aur. v. mirre aure. viij. ⁊ aceti fortis aur̓. vij. coque oīa ſuꝑ ignē donec īſpiſſent̉. Et ſunt ꝗ addūt oliba ni maſculi ſubtiliſſime triti aur. ij. ⁊ 5. Et ſunt qui addunt vitrioli combuſti aure. iij. Et ſunt qui addūt olei partem vnam ⁊ coquantur omnia ad ſpiſſitudinem.. tetrafarmacon faciēs naſci carnem UngueNu in vulneribus ⁊ conſolidat ea. Re. litargiri puluerizati ſicut alcocol ꝑ.i. argenti viui ꝑ. i. olei antiqui par. ij. ⁊ coquantur cum facilitate donec fiat ex elꝫ ſpiſſitudo ⁊ adminiſtra. t alfoſerine relatum ad Alexandruꝫ UNIue Nd mundificans cutim ⁊ ſanans ſcabie ſiccam ⁊ aſperitates cutꝭ ⁊ īpetiginē ⁊ fl̓a ſalſū. R. ceruſe litargiri. alſoſiriꝰ. aloēs. croci argēti viui extīcti an̄. olei d̓ oleandro ⁊ aceti. q. ſ. ⁊ fac ſicut vnguentum de ceruſa. Nt3 de ceruſa qd̓ cōfert ad cōbuſtionem UAIueIignis ⁊ excoriatōi ⁊ heriſipille vlce rate ⁊ vlceribꝰ ſupercalefactis. R. ceruſe lote. 3ͣ. v. litargi ri. z. i. cere al. 3ͣ. vij. olei ro. zͣ. ij. liquefiant ad ignē cera et oleū ⁊ ꝓijceat ſuꝑ ceruſa ⁊ litargiꝝ ī mortario miſceant̉ ſimul anteqͣꝫ infrigident̉. ⁊ in fine cum incipit coagulari miſceat̉ cum eis albumen vnius oui ⁊ vtere. t ad idē. R. ceruſe lote. 3. v. litargiri. z. ij. UN IlEtE ſcorie argenti vel climie argēti aure.i. dragāti. 3. i. cere albe. zͣ. i. olei ro. zͣ. iij. ⁊ fiat ſicut primum. Unguentū baſilicon magnū ꝯferēs ad vlcera ⁊ U cōuenit locis carnoſis ⁊ vlceribꝰ ī ꝗ bus nō eſt calefactio. ⁊ poteſt dici confortatiuuꝫ. R. cere botin. zͣ. ij. olei lib. i d̓ flore eris ad vlcera ātiqua q̄ ſunt UAGul̓ Nl difficilis cōſolidationis. Re. ſioris eris. ꝯͣ. ij. cere reſine. an̄. 3ͣ. v. liquefiat cera cum oleo. q.ſ. deinde reſina coletur ⁊ cōmiſceatur viride eris quod ſuf ficit. ſimiliter. 3. v. vel etiam ſi vis vt aliquo modo ſit cor roſiuū ſit viride eris plus ⁊ mundificat optime vbicunqꝫ. Et ſi facis iſto modo eſt optime compoſitiōis. Re. floris eris cere et reſine colate. an̄. 3ͣ. v. olei. zͣ. i. deinde reſine colet̉: deinde miſceat̉ viride es. I de calcadis qd̓ noīauit Ga. muchuꝫ UNGue̓ NId conferens ad apa peſtilētie ⁊ conſo liqat. vel que difficulter ſanant̉. Re. adipis zirbi antiqui lib. ij. olei antiqui lib. iij. calcadis. 3. viij. liquefiat adeps ⁊ teratur calcadis ⁊ miſceatur cum tribus lib. olei ⁊ terat̉ litargiri lib. iij. et miſceatur cum eis in mortario. deinde ponatur in freſino mundo ad ignē ⁊ ꝑmiſce ea cum ſpa tula que ſit abſciſa ex palma donec equetur et admini ſtretur factis magdaleonibus. i apoſtoloꝝ ⁊ ē vnguentū veneris N ILE NIV rectificās cū facilitate fiſtu. diffici les et ſcroffulas vlceratas et eradicat eas et mundat vul nera ex carne put. ſine dolore. ⁊ inungitur tenta cum eo. nec ei ſimile inuenitur. Et dicit̉ vnguentū apoſtolorū. qꝛ in eo ſunt. xij. medicine. Reci. cere al. reſine. an̄. 3. xxiiij. oppopo. floris eris. an̄. zͣ. ij. armo. zͣ. iiij. ariſto. lon. thu. maſc. an̄. z. vj. mirre. galb̓āi. an̄. Z. iiij. bdelij. z. vj. litargi ri. 3. viiij. olei lib. ij. Fiat iſto modo. Accipe gummaꝫ.ſ. op popo. galb. armonia. ⁊ bdeliū cōtrita in mortario ⁊ infu dantur in aceto. ⁊ iterum cōtunde has ſi opus eſt ⁊ pone eas in aliqua parte illius olei donec incipiat ſe tenere et ſit tepidi. litargirū v̓o ſuꝑ ignē: tūc cōmiſcent̉ gūme. ⁊ cū cōmixte fuerint liq̄faccerā ⁊ reſinā ⁊ liq̄fac ſuꝑ gūmas et lart Abridb cglitfati fert̄ r eopiēt ce. gla. gcſrde̓. Fil̓. ab igne ⁊ pulueres cū eis diu miſceant̉. ſꝫ viride es pone in fine. ⁊ ſi fiet duꝝ ⁊ tu vis miſce parū de terbentina. de vzifur. cōferens ad vlcera mala UNGIINIEet ad ſcroſtu. ⁊ ad cācrenas et apo ſtematā teſticuloꝝ vlcerata. Re. litargiri ⁊ gal. āna. 3ͣ. v. olibani. armonia. ana. x. 3. glutinis albotin. 3. vj. cere. 3. x. vꝫ īfur. 3. viij. olei. q. ſ. ad libitum. ad pūcturas neruoꝝ. ⁊ eſt ab Auic. UNIuENIE narratum. ⁊ eſt Ga. Re. cere reſine picis eūforbij. an̄. 3ͣ. i. olei. z. ij. ⁊ fiat vnguentum. Et ſi vis eo vti in corꝑe leni pone eūforbij. zͣ. 5. terbentine. z. ij. ce re reſine. picis. ana. 3ͣ. j. olei. 3ͣ. i. ⁊ miſce. de calce̓ qd̓ valet vlceribꝰ cōbuſtio UNILENI nis ignis ⁊ vlceribus neruoꝝ diſco opertoꝝ ſi ponit̉ tepidū mediātibꝰ filis ⁊ deſiccat alia vl cera cruſtoſa ſuꝑflua. ex ꝗbus aquoſitas colat̉ ⁊ reſidet. ⁊ cū oleo diu cōficias. ⁊ ſi miſcebis zezi vſti ⁊ litargiri et pa rum aceti plus deſiccabit ⁊ plus valebit niſi in neruis di ſcoopertis. qꝛ nō eſſet bonū cū zezi ⁊ cum aceto. I vtile qd̓ carnē corrodit ⁊ mūdificat UASueNūin vlceribꝰ putri. ⁊ crācrenis ⁊ her peſtiomeno ⁊ cōſeruat loca illa in eis ⁊ exiccat virulētiaꝫ ⁊ ꝓhibet in eis corroſionē futurā. R. floris eris. alū. mel lis puri. an̄. ꝑ eq. multū ſil̓ in mortario in corporet̉ poſtqͣꝫ alumē ⁊ flos eris ſunt vltime ꝯtrita. ⁊ aliꝗ eū coquūt et ſit rubeum. de calce. abluat̉ calx ſic̄ ſcis et fiat Unguētum vnguētū ex ea cū lucco ſicle ⁊ ſuc co caultum ⁊ oleo ro. ⁊ cera pauca. ⁊ ſit hͦ mō. R. cere. 3ͣ. i. olei ro. 3ͣ. 5. allioꝝ ſuccoruꝫ. z. i. pulueris calciꝫ ſupradicte Z. l. 5. puluis iſte ſit bn̄ cribratus. valet hoc vnguētū vlce ribus cōbuſtionis ignis. ⁊ valet etiā apoſtematibus cali dis ⁊ vlceribus cum cruſtis virulentis a fl̓ate ſalſo factis albe lib. 5. picis. zͣ. iiij. ⁊. 5. mirre reſine an̄. zͣ. ij. glutinis al ¶ Item fit alio modo vnguentum de calce. Re. calcem no nies lotam ⁊ bene cicōtrizatā. cōfice in mortario multum fricādo cum oleo ro. vel cōi. ⁊ iterū fricet̉ modo ponēdo calcē ⁊ mō oleū vt equet̉ ⁊ pone in vaſe vitreo vl̓ in piſci de de vitreata. ⁊ hic valet cōbuſtionibꝰ ignis ⁊ breuiter omnibus vlceribus virulentis et cruſtoſis et minuit in eis carnem ⁊ ſuper neruos detectos ponendo tepefactū mediantibus filis ⁊ flegmati ſalſo. ⁊ infinitas habet lau des ⁊ effectus. optimū in cōbuſtiōe ignis ⁊ aque UnguetuN bulliētis vtiur poſtqͣꝫ coctura plu ribus oīebꝰ curata eſt cū īfrigidatiuis ⁊ vtimur eo ad mi tigāduꝫ dolorē ⁊ an̄ veſicationē ⁊ herpetis veſicas exiſtē te dolore. ⁊ ſi eſſet in guttere dolor boli calidi. tūc cum nō poſſumꝰ mitigare dolorē facimꝰ loco eiꝰ gargariſma cum decoctiōe rōẜ. ⁊ ordei. deinde cū melle roſato: dein cū de coctiōe ſumach. Re. vitellos ouoꝝ. octo vel pl̓es ⁊ miſce cū oleo ro. ⁊ pauca farina or. ⁊ diu miſce. efficit̉.n. vngu tuꝫ ⁊ valet hic etiam ad priapiſma ſuper virgam quaſi in augmento ⁊ ſtatu ⁊ dolore mitigato in cōbuſtione ignis dico vtimur vnguento de calce. valet etiam ad mitigan dum dolorem ex calido. optimū ad pūctur ā neruorū ⁊ nō Unguetum habet̉ aliud ꝓpriū ⁊ in vlceribus ⁊ mebris neruoſis ⁊ alijs. ⁊ attrahit optime ⁊ mundificat carbūculos ⁊ apata rupta. R. terbētine ⁊ medulle fermē ti. ⁊ hec duo ſimul in modū vguenti in corporentur. N ad ſcabiē ſic. ⁊ maxime in pueris et Unguentb mulieribꝰ humidas carnes habēti bus. R. terbē. ⁊ olei cōis vel laurini. ⁊ paꝝ ſalis ⁊ ſil̓ cōcu tiant̉ donec ſil̓ īcorporant̉ ⁊ dealbant̉ ⁊ mnungat̉ locus: ⁊ ſi parū argēti viui extincti cū ſaliua admiſceat̉: erit opti muꝫ in omni ſpecie ſcabiei. ſed in emunctorijs nō inūga tur. Et ſi cingulum ex hoc inungatur ⁊ carne nuda ferat̉ non producentur pediculi ſecum id ferenti. ad ſcabiem magis de ſiccatiuuꝫ Unguentum ſine argento viuo. Re. terre ca melli ⁊ oleicōis vel laurini qd̓ eſt melius et in modū vn guenti ſimul incorporetur. cōe qd̓ eſt optimū ad ſcabiē hu. et Unguentu) nicca. ⁊ eſt mirabile valde purga to corpore et balneato. Re. radices teneras enule ⁊ elixa in aqua: deinde bene munda ab omni duricie ⁊ eas con tere in modum vnguenti: deinde admiſce aſſungiam ſali tam bene tritaꝫ: deinde miſce parū argenti viui extincti et om̄ia ſimul incorpora in modū vnguenti: hoc enī va let mirabiliter ſcabiem mundificat corpore mundato et balneato. Caue tamen ne ꝓpe ſtomachū inungatur: et ſi vis ſophiſticare tinge id ⁊ pone parum pulueris croci: et potes ponere de zezi ⁊ eſt optimū. Uel pōt fieri id vn guētum pulcrius ſicut quando eſt enula ita cocta. Re. tā tundem aſſungie ⁊ tere cum ea et fac ambo ferueri cum vino albo: deinde cola comprimēdo id qd̓ coagulabitur et miſce cum argento viuo. Unguentum conferens excoriationi coxaruꝫ cū ab equitatiōe accidit. Re. li targiri cum aqua ro. ⁊ parū olei ro. fiat vnguentum: vel bolum ar. cum eiſdem vel puluereꝫ rōſaꝝ aſperge. Had fixuras pedis ⁊ calcanei. R. UAguentuoraganti. et gallarum: ⁊ pulue rizentur ſubtiliſſime ⁊ miſceantur cum cera vel ſepo ca prino vel bouino vel pauco oleo. ad arſurā ⁊ ariditatē in membro cū UAgue NEl nō eſt ibi multa virulētia ⁊ aduſtio nē puerorū inter coxas ⁊ ſil̓ia. Re. vnguenti populeōis et vnguēti de ceruſa al. an̄. z. iij. ⁊ īcorporent̉ ſimul bene. Unguentum cōferes qͣſi in omni ſpē ſcabiei. t Re. fulginis domꝰ. zͣ. j. terre ca meli. z. iij. litargiri. ꝯͣ. ij. terbentine. zͣ. j. vitrioli. 3. j. olet cōmunis. q.ſ. puluericentur ſubtiliter ⁊ cribellentur: de inde oleum cum terbentina incorporentur: deinde alia ducantur diu. ti higrū qd̓ cōfert morſibus ⁊ ꝑfora Ungueno tionibus q̄ fiunt ex vnguibꝰ auium et apum puncturis: ⁊ confert om̄ibus vulneribus cuꝫ ꝙ bus accidit attritio aut ſeꝑatio vl̓ inciſio ⁊ magis auxilia tur: ⁊ eſt vtile etiā morſui canis ⁊ homīs ſi a principio cū iſto vnguēto curet̉: et confert vlceribus factis ex frigore Re. ſepi arietini: picis: galbani: an̄ ꝑtes equales: et ſi in media parte ponatur glutinis albotin: id eſt ſi accipiatur pars vna de iſto ⁊ tantundē de glutino et liquefiant ſiml̓ in captia ⁊ recōde ⁊ erit cōfortatiuū bonū ⁊ erit optimuꝫ vnguentū ad conſolidandū vulnera alcerata ⁊ in neruis et alijs locis et attrahit ⁊ mūdificat ⁊ optimū eſt in omni bus et pluribus complexionibus: ⁊ ſi tale vnguentuꝫ ſit li. j. miſceatur cum eo euforbij puluerizati. 3. ij. et erit bo num in puncturis neruorum ⁊ mundificat ſaniem groſ ſam coagulatam ex vlcere vbi non eſt neruus detectus in paucis vicibus. ad ſcabiē humidā. Re. argētū UnguenturN viuū extinctū oleandrū cachi miam argēti condiſi alumē vetus ⁊ litargirū: ex his om̄i bus cū ac eto ⁊ oleo mixtis fiat epithima vel vnguentum et ꝑnoctē totam ſic ꝑmaneat: ⁊ fi vis ponere tantilluꝫ de cera ad hoc vt vnguentum melius componatur coque li litargirum prius cum oleo: deinde alia incorporent̉ ſil̓. aliud ad ſcabiē bonū exiſtē val Unguentum ae neqꝫ ampullas neqꝫ aduſtio nes facit. Re. litargiri calcanti ana. partes equales: hoc enim cū aceto ⁊ oleo ro. per hebdomadā vnam ad ſoleꝫ frequēter fricet̉ modo cum oleo roſato modo cum aceto. qd̓ valet ſcabiei ſicce. Re. bau Unguentu INrach coſti ſal̓ condiſi aſſungie. ana. z. viij. aceto ⁊ olei. q.ſ. ad hoc vt corpꝰ in balnco epi thimari poſſit. Confert preteria in pruritu ſicco omni die copus ex aqua calida balneari. ad ſafati capitis cū eſt recens ⁊ Unguentum eſt cū humiditate. R. radicis cu cumeris. alcane ariſtologie. litargiri: cortices granatorū ex his enī valet tritis ⁊ cribratis ꝑ pannū ⁊ aceto ⁊ oleo ro diu fiat ꝯtritio in modū vnguēti ⁊ locus inungatur. ad ſafati vetuſtā ⁊ humida mul Unguentum pī vlceratā. Re. ſalis ⁊ calcanti aduſti ſulfuris terre: argēti viui galle radicū. cane litargi ri. ariſtologie longe. an̄. ꝑtes equales: omnia hec trita et ibellata ſubtiliter cum aceto ⁊ oleo miſceantur. ad ſafati ſic cā et cum ſquamis AAguentun. aiccis ⁊ albis ſimilibus furfu ris: ſed nō eſt in ea latitudo ſicut in ſquamis furfuris. R. adipis galline vel anatis. 3. iij. cere albe. 3. j. ⁊ miſceat̉ et quottidie īnūgat̉ caput eo loto ⁊ abraſo cū mucillagībꝰ. leniēs duriciē in iuncturis ſiue Unguentur remanēs ꝓpter vulnus ſiue ali ter faciēs impedimētū in motu: ⁊ vbi ſūt fracture reſtau rate: ⁊ eſt oroſboth duꝝ ⁊ mollit omne durū. Re. cere ci trine adipis anatis reſolute ⁊ colate. anͣ. 3. j. olei de lilio. Z. vj. medulle vaccini cruris. z. ij. ex his fiat vnguentum. Anguentum aq idem bonum habēs odorē l¶ Iet conuenit delicatis. Re. fecis olei de litio: fecis olei de ſemīe lini: bdellij. ana. zͣ. j. ſtora cis galbani oppoponacis armoniaci. ana. zͣ. 5. adipis vr fi. Z. v. et ſi nō inuenitur accipe galline vel anatis: aut po cine ⁊ gumme: poſtea in pauco aceto diſſoluantur et fiat vnguentum. ad ſtricturam ⁊ duriciem que ē Unguentur. inneruo vel chorda ⁊ tenſionē leniens: Re. cere citrine. 3. j. olei de beē. Z. vj. maſticis ni ftoracis ana. 3. 5. fiat vnguentum. Unguentumᵐirabile in generatiōe carnis et vulnera ꝯſolidans. Re. litar giri. z..j. olei. zͣ. ij. coquantur ambo donec diſſoluat̉ litar girum poſtea olibani. ſarcocolle. ſang. dra. galbani cola ti: colofonie vel picis ſicce oīum. ana. 3. ij. ſumātur. ⁊ p̄di cte decoctiōi admixta coquātur donec inſpiſſent̉ ⁊ medi itur cum eo vulnera cū non fuerint ſanguinolenta. qd̓ remouet humiditatem ⁊ ſa Anguentum mnoſitatem ⁊ virulentiā in vlce ribus. Re. litargiri triti. z. j. olei roẜ. aceti mellis ana. ꝑ. equa. litargirum tritum imbibat̉ cuꝫ eis: ⁊ teratur donec albeſcat ⁊ infletur: deinde. Re. alumīs dragāti aduſti ba lauſtiarum gallarum. ana. 3. v. al̓. li. j. et cum dictis vnguē tum incorporetur. generatiuū carnis in eſtate ⁊ cuꝫ in UNSueN vulnere calor ⁊ ardor fuerit ⁊ tem pus calidū ⁊ in cicatricibus vulnerū eſt vtendū. Sūma tur litargiri triti vt alcōfol. 3. v. que in aceto donec diſſo uatur ⁊ molleſcatteratur: deinde olei ro. deſuper in fun datur ⁊ teratur donec ingroſſetur: dum aūt ſic teritur ſel̓ ex aceto ⁊ alia vice ex oleo ro. eſt infundendū donec infle tur ⁊ ad magnitudinē deueniat ⁊ fiat vnguentuꝫ cui po ſtea.ſ. ceruſe lote. ⁊. v. ⁊ camphore parum adde et cū eis miſce et in curatione vtere. nigrum quo vtendum eſt cum vul UISueNunus eſt ſiccuꝫ. Re. cere olei. viſci pi cis ꝑ. equa. Sumant̉ ⁊ reſoluantur ⁊ quod ex eis eſt vn guentum nigrum. Noptimū qd̓ leuiter corrodit et Unguentur. vlcera ſanioſa mūdificata om̄i bus fiſtulis auri ⁊ vlceribꝰ ſubuenit ⁊ carnē corrodit mol lem. Re. ciniar mellis puri. an̄. 3ͣ. j. ſarcocolle armoniaci anͣ. 3. 5. fiat ſic. Armoniacū in aceto mollificet̉. Deinde eī alijs tritis in mortario cū predicto melle ducat̉ ſubtiliter et cōterendo eſt enī optimū vnguētū ad ea que dicta ſūt in reſiduo ſcroffularū et in alijs vbi indiget. qd̓ vlcera ꝯſolidat ⁊ in vlceri Unguentur. bus ml̓i humnidis carnē creat et puſtulas cruſtoſas deſiccat q̄ ſcabiei aſſimilant̉ ⁊ vlce ra facta a cōbuſtione ignis: ⁊ oēm remouet in vlceribus humeroſitatē vbicunqꝫ ſit virulentia. Re. litargiri vt al cōfol puluerizati qͣꝫtū vis: ⁊ ex aceto ⁊ aqua ro. vel oleo ro. ſimul ī mortario imbibat̉ donec tumeſcat ⁊ albificet̉: deinde calcechumenon anthimonij balauſtiaꝝ venaruꝫ curcume gallaꝝ ſang. draco. ſyrici alumīs cachimie argē ti oīm qͣꝫtū eſt ſexta pars totius vnguēti ſumat̉: poſt hec omīa illa puluerizata mittant̉ in mortario ⁊ donec mini ta ſint agitent̉: deinde ex hoc vnguēto vulneri cū coto im ponatur quo caro putrida nata eſt: hoc auteꝫ vnguento tam diu in curatiōe eſt vtendum donec generetur in eo quātitas que ipſum induret ⁊ cutem ꝑfecte indurat. qd̓ exitura ſine ferro rāpit. R. mel. Ungue Nulis anacardi ⁊ picis liquide. an̄. par tē equa. que in cōcleari ferreo mixta calefiant donec mi ſceantur: ⁊ vbi apoſtema aperire volueris īpone ⁊ dimit per medium diem ⁊ aperiet illud. qd̓ cōfert cācro nō vlcerato: ⁊ Ungͣuentum etiā ſitumnet̉ ne locꝰ vlceretur inunctum ibi ⁊ ꝯfert vlceribꝰ humidis ⁊ igni ꝑſico vlce ratis ⁊ ſimilibus. Re. ceruſe lote ⁊ tutie lote ꝑ. equa. terā tur iſta cum oleo ro. ⁊ ſucco portulace aut ſucco ſolatri et mucillagine pſilij aut cucurbite aut ſucco citrioli: ⁊ diu ī mortario terant̉. ⁊ ſi fiat vas ex plūbo ⁊ piſtellū ⁊ in tali vaſe fiat vnguentū id valebit etiā cācro vlcerato ne vlte riꝰ vlceret̉ ⁊ vbiqꝫ valꝫ: ⁊ ēt ī alijs vlceribꝰ corroſiuiꝫ mal̓. optimū qd̓ om̄e vlcus ſanioſuꝫ Unguentum puiridum virulentū ⁊ apoſte ma ruptū ⁊ carbunculū mūdificat. Re. mellis colati.ſ. p̄ us coctili.i. ſarcocolle. zͣ. ij. ⁊ optime īcorpora ⁊ ſi ponis ibi medullam fermēti ⁊ terbentinā erit melius ⁊ vltimū. et ſolū etiā mel coctū eſt perutile in hoc. Et quidā accipi unt mel coctū ⁊ colatū ⁊ ſarcocollā. an̄. Z. vi. ⁊ diu miſceat̉ ad ragadias ī ano ⁊ vbicūqꝫ fuerīt. UASul Nl Re. cere citrine olei ſiſamini vl̓ ſe. lini adipis anatis medulle cruris vaccini: adipis bouꝫ. bdellij. an̄. ꝑ. eq. bdelliū pͥmitꝰ ī mucillagīe ſe. lini diſſol uatur: deinde om̄ia miſceant̉: hoc enī optimū exiſtit. quo ſi vngat̉ cingulū de lana ⁊ Anguenun. portet̉ nuda carne interficit pe diculos ⁊ ꝓhibet ne amplius generētur. Re. olei. zͣ. iij. ce re. 3ͣ. 5. argēti viui nūmatas quattuor argētū viuū optime extinguat̉ ⁊ cū alijs miſceat̉: ⁊ fiat vnguentū ex quo cin gulum vngatur et nuda carne deferatur: vel eriā locus vbi ſit vngatur et maxime cum aqua calida lauetur bene fricando. Anguentur. carnem penetrant. Re. litargi ri. 3. v. olei. 3. xx. coquantur ſimul quibus decoctis adda tur galbani. z. iij. et fiat vnguentum de quo ſuper ſciſſu a gutta diſtilletur vel vngatur. ad ſafati ſiccam et recentem et Anguentur. furfures in capite. Re. olei dul cis adipis galline ⁊ mucillagi. altee vl̓ fenugre. ⁊ ſe. li. an̄. Z. ij. cere. 3. 5. et inungatur ſepe caput ⁊ ſepe abradatur ⁊ ſepe lauetur: ⁊ ſi erit antiqua fricetur donec currat ex ea ſanguis deinde inungatur. ad ſafati humidā ⁊ non antiquā. R. UNgue NEl nerdaſengiolet ro. corticū grana. Anguenti torum ⁊ acetum ⁊ fiat vnguentū ⁊ confert ei quottidie li niri cū pſilotro abradente pilos donec ſiccetur: deinde li niatur cum eis que dicta ſunt in ficca. qd̓ d̓r pſilotrū quo inuncto in lo Unguentum cō capilliſen pili cadūt. Re. cal cis fortis ſupra quā ponat̉ ſeptuplū aqͦ: ⁊ ꝑ tres dies ſic dimiſſa coletur poſtea in hac aqua. vj. pars calcis ponat̉ et ꝑ tres dies morentur: his geſtis ſexta pars arſenici in predicta aqua mittatur et taꝫ diuad ſolem dimittatur do nec penna immiſſa depiletur cum extrahitur poſtea ve rolocus fricetur: id enim cito abradit pilos. qd̓ confert formice miliari: et Unguentum etiā corroſiue: ⁊ etiā vlceribꝰ corroſiuis ī circuitu punctū ꝑambulet ⁊ alijs malis vlce ribus ſuꝑficialibus. Re. boliar. ⁊ diucū aceto ⁊ aqua ro. teratur: ⁊ ſi vis ponere oleūro. paꝝ in mortario incorpo rentur: ⁊ in corroſiua melius eſt vt galle cū eis ponātur. egiptiacū mūdificās ⁊ exiccās N ASuINIu IN ſ̄ſtulas ⁊ vlcera praua ⁊ cauer noſa ⁊ vbicunqꝫ ſint exiccat vlcera auris mūdificata quā do liqueſit cū aqua ⁊ melle ⁊ ſepe imponit̉ tepidū. R. flo ris eris. ꝫͣ. iij. mellis. 3ͣ. viij. aceti. ⁊..viij. tere ⁊ ꝑmiſce eas adinuicē: deinde bulias ſuꝑ ignē dōec inſpiſſet̉ ⁊ vtere. ad veſicas et alia vlcera ca. et mala UNILENEu aauſta. Re. ceruſe climie argenti li targiri ⁊ boli ar. ⁊ parum cāphore ⁊ agitetur cum mucil lagine pſilij ⁊ fiat vnguentum. Et ſi vis miſce parum ace ti ⁊ olei rōẜ. aliud egiptiacum magis exiccans. UAgue N.¶ Re. ciniar ⁊ olei ⁊aceti: an̄. partes equales miſceantur ⁊ coquantur ſimul in captia donec rubeant ⁊ inſpiſſentur. aliud optimū vlcera mūdificans INIuENIMI er attrahit ⁊ mūdificat ⁊ attrahit ſaniē. Re. mellis ru. li. 5. terbē. zͣ. iij. aggregent̉ ſimul et li quefiāt ad ignē ⁊ bulliāt parū ⁊ colent̉. Et ſi vlcus nimis eſt ſordidum adde parum de yreos ⁊ erit melius. aliud qd̓ optime mūdificat ⁊ at Unguentum erahi:ua ꝙ etiā valet in pūctu ra neruorū. Re. medulle fermenti et terbentine et buty ri ⁊ ſimul miſce optime mirabile inūctū circa herpeſtio UAgue Nu N menū: nō eniꝫ permiuit vlcus ambulare ⁊ inunctū ſuꝑ locum herſipillatū aut ſl̓onicū. vel ſuꝑ quēcunqꝫ dolorē ⁊ tumorē apoſtematū ex calido apate mirabiliter ꝓdeſt ⁊ vlcera humida ſuꝑficialia et a flate ſalſo excoriationē curat. Re. boli ar. in modum vn gͣuenti diu cum aceto ducas ⁊ valet in priapiſmo. qd̓ cōfert herſipille vlcerate: et UAguentū NNetiā non vlcerate ⁊ igni ꝑſico et formicis vulneribus ⁊ vlceribus cruſtoſis ex fl̓ate ſalſo ⁊ ſimilibꝰ. Re. litargiri radicū tinctoꝝ: an̄. ꝯͣ. 5. corticū gra natorum gallarum ariſto. longe boli ar. 3ͣ. ij. cere. zͣ. i. ⁊ 5. olei ro. zͣ. ij. et incorporentur et alia mixta per pannum ſi mul mirceantur. ad ſciſſuras labioꝝ. Re. cere. 3 Nqd̓ valet ſciſſuris malis que in MNgueNIuM.adip̄is anatis. zͣ. j. olei. zͣ. j. tei ben. 3ͣ. ij. dragaganti. zͣ. j. gallarum. 3ͣ. 5. liquefiat cera cuꝫ ad ip̄e oleo et terbentina ⁊ alia ſubtiliter trita ⁊ per ſindo nem cicatrięata miſceantur ⁊ fiat vnguentum. ad fiſſuras in palmis manuum Unguentum ec coruices que ibi fiunt. ⁊ valer etiā oībus ſciſſuris ⁊ om̄ia iſta vnguenta plus valent ſi membrū fixum diu ⁊ ſepe in aqua calida teneatur vel cū ſpongea balneet̉ ſiue labia ſiue aliud mēbrū ſit. Re. ter ben. 3. ij. adipis anatis. z. ij. mucilla. draga. zͣ. ij. cere. 3ͣ. i. dragagā. puluerięati. z. ij. et fiat vnguentum. ad ragadias ī ano ⁊ matrice ⁊ ꝯbuſtionē ignis ⁊ aq̄ buliētis: ē ei bonū ad vlceras ⁊ ragadias cū cal̓itate ⁊ aduſtionē et oēꝫ caliditatē ⁊ acuitatē. R. cere colate. 3ͣ. ij. ol̓i ro. 3. x. plūbi vſti cōditi. z. ij. ⁊ aniſi vl̓ cāphore vl̓ oraganti opij. anͣ. z. i. ⁊ albumīs vniꝰ oui: aggregent̉ cera cū oleo ro. ad ignem: ſꝫ pͥuſqͣꝫ aliqͥ ꝑs iſtius olei coquat̉ plumbū vſtū vl̓ tantundem de litargiro loco plumbi vſti: deinde alia ꝑs media iſtius olei cum cera liquefacta miſceatur cum plū bo vel litargiro ſic condito cum oleo ⁊ tepeſcant: deinde pulueres alios ſubtiliſſime trita ⁊ miſce ſimul. aliud qd̓ eſt vtile formice corre Anguenuli. ſiue et om̄ibus alijs vlceribus ambulatiuis et corroſiuis. Re. roſarum arnogloſſe ſicce ana. ꝑt. eq. pulueriza ſubtiſiſſime iſta ⁊ cum ſufficiēti ol̓o et pauca cera liqueſiant. ¶ Et pro ſorore Ioanna q̄ pa tiebatur ſequeſtrationē vnguium fuit factū tale vnguen tum. Re. muc illa. malua. pauce cere ol̓i viol̓. dragagāti ⁊ ſuper locū ponatur cum pinguedine capre. Nad ragadias ani cū dicitur eſſe Unguen¶IM dolor vehemēs ⁊ arſura. Re. co re al. loti olei viol̓. ſucci plāta. hec ꝯficiant̉ in mortario cū aqua frigida paulatiꝫ incorporando: ⁊ hoc habeas tecū. ad ſciſſuras que fiunt in ano. R. mer EpithiMNa gaſengi ablutū cerā al. oleū ro. liq̄fi ant et ꝓijciatur ſuꝑ eas vitellum vnius oui aut duorum et eſt bonum. Anguentumªq fa ſari recemiē in capile ⁊ in corporibus teneris. R. vene tī ctorū alcāna ariſto. lon. litargiri corticū granatoꝝ teran tur om̄ia et cribrentur ꝑ pannū ⁊ liniant̉ cū aceto et oleo roẜ. Et ſi ponit̉ aloēs erit magis tenax ⁊ magis viſcoſū. ¶ Puluis de cartis bombacinis cōbuſtis multum ductis in mortario cum aceto in modum vnguenti curat om̄em ſafati humidam in capite. ad ſafati antiquā in capite. R Anguentum ſalis attramēti aduſtoꝝ ſulfur et argenti viui ei galle et venas tinctorū litargirum ⁊ ari ſtologiam ⁊ fiat vnguentum ſicut prius. quod valet ad albaras nigras Anguentum purre factas virulētas. R. alu minis cōchini. zͣ. ij. ⁊ 5. piperis nigri. zͣ. i. auripigmēti. zͣ. i. 5. tartari cōbuſti īter duas petias balneatas. zͣ. iiij. omīa puluerizata miſce cum ſucco affodilorum et pauca cera et oleo laurino. .ad liuiditatē ⁊ ſanguinē mortuū Anguentuꝰ ex ꝑcuſſiōe. Re. cere. zͣ. i. olei ca momille. z. iij. ſucci maiorane. zͣ. 5. arſenici triti ⁊ cribrati per pannū. zͣ. ij. cera cū oleo ⁊ ſucco liquefiat: deinde ar ſenicum miſceatur donec vniantur ⁊ fiat vnguentum. ad ſafati faciei: ⁊ ē rubor qͣſi ru Unguen VIAbor pͥncipij lepre. Re. puluerē carbonū de ſalicibꝰ ſiccis ⁊ tritꝭ ⁊ cribratꝭ ꝑ pānū ⁊ vnias cū melle in modū vnguenti: et vngas facie ⁊ ſero ⁊ mane lauetur cū decoctione furfuris vel violarum: deinde vn gatur cum vnguento citrino qd̓ eſt in particulari. ad pannū faciei. Re. yreos 3. ij. Unguentum farine ciceris ⁊ ſaberana. 3. i. bo racis. 3.5. cum oleo amigdalarum dulcium et multo mel le in modum vnguenti. qd̓ reparat cicatrices rubeas poſt tē UAgue̓ NUl pus ncicatrix remāet roboroſa vta tur diaquilon: deinde accipiatur litargirum: ceterum du catur cū oleo roẜ. in mortario donec dealbetur et conge ſetur et ponatur ad ſolem donec exiccetur in maſſa ⁊ re ſeruetur ſic: deinde quandoqꝫ acciꝑe de illo litargiro ſic preparato: et ducas cum oleo roſato in modum vnguen ti ⁊ vtere ſuper cicatrices. ad ſciſſuras que fiūt in ano ⁊ labijs. EpithiMA Re. cere: olet ſiricini butyri vaccini olei violati omnium: ana. zͣ. i. permiſce ea in ſartagine: ⁊ frige ea donec liquefiat cera ⁊ fiat res vna ⁊ reconde et conſerua ipſum: cū ergo neceſſitas ꝓuocat vtere eo. 3 ad equos qui habēt pedes ſiue vn UAgueNEu gulas nimis fortes paruaꝫ ac ramo ij. ſepi caſtrati. li. ij. picis. li. i. 5. cere li. 5. dialtee. z. viij. ter bentine li. i. olei roſa. li. i. 5. lardi. li. 5. ⁊ eſt vtile hoc in om nibus contuſionibus in hyeme precipue. Ad equos qui habent pedes ni Unguentum mis teneros qui nō poſſunt te nere clauos. Re. ſerapini armoniaci: galbani: raſine: ma ſticis thuris: ꝑegole hiſpanie: picis naualis cere plei aſ ſungie: ana. ⁊..i. ſepi caſtrati li. i. ⁊ pone omnes gummas in aceto forti: et fac mollire ꝑ vnam diem et vnge circa co ronam pedis equi ⁊ eſt vnguentū attractiuuꝫ. multū deficcatiuū in fiſtulis ⁊ vlce UNEue NIu ribus fraudulētis ⁊ vnctuoſis. Re. calcis viue ꝑtes duas: arſenici citrini: ſulfuris viui: ana. partē.i. et om̄iatere: et cum volueris operare in corpora cum aqua cineris fabarū: et eſt illa que vocatur aqua ſa ponis aut aqua cineris ylicis donec fiat ſicut vnguentum vtere in fiſtula inuncto licinio. optimū ī ſanguīe mortuo ſub et ymiſce bene omnia adinuicem ⁊ ex eo impleſciſſura? MNIILNIIcute. Re. ſucci maiorane arſe nici citr ini ⁊ olei camōille et cere: an̄. fiat vnguētū molle. Smagiſtri anſelmi de ianua qd̓ cōſo Angueheu lidat oſſa fracta: ⁊ ſanguinem extra hit de ſubcraneo conficitur ſic. Re. terbentine. Z. vi. ab lue cuꝫ vino bene ⁊ ꝓijce vinum: deinde cere lique facti cum iſta terbētina ad ignē per ſedatium colata. zͣ. iij. ⁊ mi ſce ſimul: deinde miſce iſta cū fortiſſimo aceto ⁊ dimitte per vnā diem ⁊ malaſſa multū remouēdo cum aceto: po ſtea ex aceto cōprime et ꝓijce in lacte mulieris vel vacce et confice cū iſto lacte bene: deinde adde cum ſucco beto nice et de puluere herbe quā habemꝰ de tuniſi: et in iſto puluere eſt virtus ⁊ ponatur incorporando. Iſte puluis ſolum eſt de cortice ⁊ de radice huius herbe. ⁊ videntur radices valde bone niſi qꝛ medituliū iſtiꝰ tēdit ad colorē croceū parū et ſūt aromatice ſed valde bona nō. Et ita at ſimilatur ꝙ quida dicunt ꝙ eſt ipſa: ⁊ quidā dicūt ꝙ nō eſt ⁊cͣ. et vtere eo ſicut iſtis que ſūt hic: ⁊ quādo nō habe mus iſtam herbā facimus ſine ea: et eſt mirabile incarna tiuum: et eſt vnguentū fratris bonacurſij qui facit illud ſi ne radice: immo nihil fit de radice: et ē quaſi tale vnguē tū ſicut emplaſtrum ⁊ iſtud vnguentum eſt infra. t de gummis calidū qd̓ inuncto mem UAguMAoro valet. et cōfert doloribus factis ex humoribus frigidis et male cōplexioni frigide: et eſt vnguentum vnetuoſum molle. Re. euforbij ſerapini ma ſticis oppoponacis: galbani aſſe fetſde oīuꝫ ana ad libi tum et lique fiant in aqua rōẜ. ⁊ vino cocto: ⁊ poſtea fer ueant ⁊ colentur: deinde miſce cum oleo veteri. ⁊ terben tina: et dialtea. agripa et cera et vnguento de medullis ⁊ ponantur ibi ſpecies iſte. Re. cardamomi. gar̄. ameos. galange: cinamomi omnia ad libituꝫ. ¶ Item ſi accipia tur oleū coſtinum. z. iij. etcere. 3. 5. valet ad idē et ad do lorem factum in neruoſo membro: et frigori ⁊ ſpaſmo et mollificationi alicuius membri. quo inuncto mēbro doloribus Unguentum confert ex auenuatione⁊ inani tione. Re. cere. zͣ. i. olei vio. camōill̓. ana. zͣ. i. 5. adipis gal line ⁊ anſeris. ana. z. i. attractiuum in carbunculis ru UngͣuenuM pris. Re. terben. ⁊ medulle fer mēti et ſimul multū incorporentur. et ſi vis plus mūdifi care pone parum mellis. mirabile in cōſolidādo vl̓nera Unguentum Re terben. zͣ. iij. cere. zͣ. i. liq̄fi ant ſiml̓ in captia ⁊ liquefacta proijce ſuꝑ acetū al. et diu malaſſa. deinde iterū lique fac ad ignē. et ſi nō vis lique facere niſi pͥma vice ſatis eſt: ne ꝓpter liquefactiōes plꝰ induretur: ſed malaſſando bene fiat in iſtis liquoribꝰ: et proijce ſuper ſuccum betōnice ⁊ diu malaſſa. deinde iteꝝ liqueſac ⁊ funde iterū ſuꝑ lacet acetum ⁊ ſuccum betoni ce ſiml̓ aggregatos ⁊ diu malaſſa et vtere ſuper petiā ꝑ foratam et eſt optimum incarnatiuum. optimū ī ꝯſolidatiōe vulneꝝ Anguentum. et dicūt ſabulatores ꝙ vnguē tum id ⁊ alia ſimilia cōſolidat vulnus cranei fracti ⁊ vbi cunqꝫ ſit. Et eſt vſus talis: petia perforet̉ et inungatur et ponatur ſuꝑ vulnus a quo ſanguis non fluit plus. Dein de ſuper iſtā petiam ponatur alia petia balneata in vino deinde plumaꝫ oli ⁊ dimittatur duobus vel tribus die bus. Re. reſine pini. z. i. terben. 3ͣ. iij. cere. zͣ. i. Iſta bulli ant in vino in quo ſit cocta betonica ⁊ cētaurea ⁊ ſit colatū deinde ſic liquefacta in tali vino coletur in paraſcide et dimitte infrigidari donec fiat ſicut maſſa: deinde ꝓijce vi num et liquefac maſſam iſtam in capite inuncto oleo ro. Et ſi non vis liquefacere iſtam maſſam ne induret̉ ſicut emplaſtrum: immo remaneat ſicut vnguentum ſufficit ſolum ꝙ malaſſetur cum aceto et ſucco betōnice ⁊ lacte ī capite inuncto oleo ro. ⁊ lique fac et funde ſuper acetum al. et malaſſa cum manibus: deinde ſimul ducas cū lacte mulieris: deinde malaſſa cum ſucco betonice. ¶ Item aliud ſimile. Re. cere. ꝯͣ. i. terben. zͣ. iij. liquefiant et dum ſūt tepida et depoſita ab igne miſce̓ lac vaccinuꝫ. Z. vi. ⁊ iterū ferueāt donec gutta poſita in aqua coagule tur: deinde totū proijciatur ſuper acetū et malaſſetur plu ribus diebus renouādo acetum: ⁊ ſi ponis cōquendo in eodem ſucco betonice erit optimum. ¶ Iteꝫ aliud ſimile. Re. herbā que vocatur ſanataglia: ⁊ eſt illa quā tenēt puelle in ollis ⁊ faciūt inde ſerta ⁊ ſimi lat̉ ꝓuīche: ⁊ accipe betonice ⁊ centauree minoris folia qͣꝫtum vis: et terantur bene ⁊ coquātur multū in vino al bo: deinde cola et huic decoctioni adde terben. zͣ. xij. re ſine. Z iij. cere al. zͣ. iij. maſt. zͣ. i. 5. ſan. dra. 3. i. Bulliāt oīa ſatis in vino iſto colato: deinde colent̉ ſūꝑ acetum albū ⁊ dimitte coagulari et malaſſa. Et quidā ponūt ī fine de coctionis lactis mulieris. z. ij. ⁊ vtere: et dicit̉ ꝙ tale vn guentū cōſolidat oſſa cranei ⁊ trahit ſaniē de ſubeſſe. Et ego credo ꝙ plus valet in vulneribus alteratis non ſan guinolentis et ꝙ ſi cum aliquo iſtorū vnguentoruꝫ tera tur de fermēto ꝙ om̄ia infixa attraheret. qd̓ eſt quodāmō ſaniem faciēs Uηgue NuN. et mūdificās ⁊ faciēs naſci car nē. Re. ſepl̓ vaccini li. 5. olei rōẜ. zͣ. iiij. cere. zͣ. ij. yre. rōẜ. ſiccarum. ana. 3. ij. thuris ſarcocolle. ana. 3ͣ. 5. ariſto. rotū. aloēs ſuccotrini. an̄. z. ij. ma. 3ͣ. i. terben. zͣ. ij. fiat vnguētū. Mal. ad ſcabieꝫ ficcam prurigino ANSIINIIſam: et excoriationem calidam et arida que tenet quantitatē multam in corpore. Re. po puleon. z. iiij. olei rōſa. ꝯͣ. i. ſucci plantaginis. zͣ. i. 5. cere. Iͣ l. et incorpora omnia ad ignem ⁊ fiat vnguentum. ⁊ conferēs vlceribus malis ca. et am UASIIINIA bulatiuis et combuſtiōi ignis. Re. olel roſa. 3ͣ. iiij. cere. zͣ. i. et. 5. ſucci ſemperuiue. z. iij. vel ſolatricerūſe lote Z ij plūbi vſti ⁊ loti ſpodij: olibani. an̄. Z i iquefiat cera cū oleo et fiat vnguentum. Unguentū conferens morphee curabilie om ni impetigini. Re. ſulphuris viui ſaponis faraceni: ſaponis gallici. nucis bene trite. ana. 3 iij. tartari fuliginis. ana. 3ͣ. ij. auripigmēti: ſalis cōmunis ellebori al. et nigri. ana. z..i. aluminis ſciſſi: ſumiterre et ſucci lapacij: et herbe flaure an̄. Zͣ. i. et fiat vnguentū incor porando pulueres cum ſuccis. ad duriciē que remanet ī apatibꝰ ru UAIue NApts mollificāda. R. galba. 3. i. arm. z. i. terbe. reſine. an̄. 3. i. picis. 3ͣ. 5. aloēs. 3. 5. maſt. thuris. alumis: litargiri oppopo. an̄. 3. 5. bdellij. ſenugreci. an̄. 3 viij. aceti. q.ſ. ad mollificādū gūmas: olei antiqui qd̓.ſ. Fad ſafati hu. et vlceribus prurigino UNGLe NIun̄s in cute nō profundis ⁊ in flate ſalſo ⁊ in morphea hu. ⁊ in omnibus vlceroſis aquoſis cum rubedine et ſine rubedine. Re. aſſungie porci cola te. zͣ. iij. ⁊ pluries lauent̉ cum aqua frigida vbi addantur viride eris ⁊ ceruſe. ana. 3ͣ. iij. argēti viui extincti. 3ͣ. 5. ſuc ci caulis. zͣ. i. ſucci plantaginis. zͣ. i. cere. 3. ij. contra vlcera ⁊ puſtulas cal̓. et Unguentum hu. Re. ſucci plantaginis. zͣ. i. aceti. 3ͣ. i. olei roſa. 3ͣ. i. populeon. 3ͣ. i. ſalis. zͣ. ij. vnguenti z. iij. cere. ⁊. 5. fiat vnguentum. aliud ad idem. Re. cortices gra Unguentuꝫ natorum. zͣ. ij. ſubtiliter pulueri catorum. zezi. ſimiliter puluerięati. z..i. vel minus de iſtor et cum aſfungia ſalita colata li. 5. et pauca cera.ſ. ꝫͣ i. et in corporetur. depillatiuum pillorū. Re. ſaponis UnguenNII. ij. tartari li. j. auripigmenti. zͣ. iij. ſucci gigeri al̓. zizanie li.. cere ⁊ aſſungie veteris. ana. 3ͣ iiij. calcis viue. z. ij. capitelli. zͣ. iiij. Calx ponatur in aqua i. in capitello illo et colatura miſceatur cum alijs: ⁊ ſi nō vis vt renaſcantur poſt depillationē frica locum cū mu cillagine pſilij et ſimilibus. 3 producens ſaniē in vlceribus contu UAgue Nln̄s. Re. ſanguinis liquefacti⁊ colati zͣ. iij. cere al. zͣ. ij. olei. ro. 3. i. ſed melius eſt in cura huius mitigare dolorē primo ſolum cum oleo ro. deinde dige attractiuuꝫ ⁊ mūdificat ſaniem Unguentum gronam. R. galbani armo. re ſine. terben. ſepi vaccini: picis: cere: ⁊ olei ana. Galbanū et armoniacum prius mollificentur in aceto ⁊ terantur: deinde liquefac ad ignem ⁊ fac vnguentum. ad impetiginē quaſi vlcera pru Inguentum riginoſa emitens virus ſubtile aquoſum in ſuꝑficie. Re. cathimie: colcotar aduſti: litar giri: ceruſe. ana. ⁊ ſalis vſti tantillum. confice cum oleo ⁊ aceto. Et ſi vis pone alumē vſtū. ⁊ ſi vis vt ſit viſcoſū po ne aloes et ſarcocol. Et ſi vis confice ſolum cuꝫ aſſungia ⁊ tale vnguentū ⁊ omnia ſimilia ducantur in teſto de plū bo et ſatis ſūt meliora: ⁊ etiā piſtillo de plumbo. Et omne vnguentum in quo ponant̉ mineralia ⁊ ſi eſt fracta cutis in ponas colcotar. quia nimis adurit. Dyaſcoridis curās vlcera diffi Anguentum cilia ⁊ fiſt. ⁊ apata rupia ſquali da et cōiumit carnē mollem ⁊ additam ⁊ extrahit furun culos et oē id qd̓ īfigitur ī carne ⁊ ꝯfert morſui canis ra bidi. R. litargiri li.. ⁊ ita feci ⁊ fuit optimū olei. li. ij. ī eſta te: in hyeme vero lib. ij. 5. ⁊. z. iiij. galbani. zͣ. i. 5. eruginis eris. zͣ. i. arm. 3. iij. z. ariſ. rotū. 3..3. mirre. 3.. et. 3. ij. cere. 3 vij. thuris cum cortice ſuo. reſine bdellij: oppopona. an̄. 3. xv. colofonie. 3. xlv. vel. 3. l. ⁊ ita feci: ⁊ ſi vis terben. 3ͣ. ij litergirum cum oleo tepido miſcebis per tres dies ⁊ cuꝫ aceto gummas mollifica an̄. et in mortario poſtea conqͣſ ſa et litargirum cum oleo bulliat ſub igne paruo: poſtea addatur cera: deinde vaſe depoſito ab igne poſt paululū addantur gumme liquefacte ad ignem colate cuꝫ captia forata vel ſedatio ſuper litargirum ⁊ bulliat: deinde fiat donec gutta parum ſuper lapidem ingroſſetur: deinde adde pulueres alios et diu miſce̓ depoſito vaſe ab igne: deinde addatur in fine exugo eris ⁊ diu miſce: hoc enim vnguentum eſt mirabile. dyapomphilogos: qd̓ heriſipil Unguentum ata vulnera et cancrenas iaꝫ vlceratas et ſordidas curat et tibiarum vlcera ſine dolo re concaua et diſperata loca replet: confert ignis combu ſtioni cū ſit vlcus ⁊ cicatrizat. Re. olei ro. cere al. an̄. z. iij ſucci grauatorū rubeorum ſolatri. zͣ. iiij. ceruſe lote. 3. ij. plūbi vſti ⁊ loti: pōphilogos vl̓ ſpōdij: olibani puri. an̄. z. i. Confice ſic: in oleo cerā lique fac cuꝫ lento igne vaſe depoſito ſpecieꝝ puluerē ſubtil̓r cicatrizatū decoctōi ad de in mortario femper fūdēdo diu miſce et ſepius ſupra dictū ſuccūdiu commiſce: cumqꝫ per ſex horas ad ſolem decoctū fuerit. tunc dimitte. et ſi de ſucco ſupernatauerit pro ijce. et ſi nō poteſt habeti ſuccus granatoꝝ ſolatri ac cipe ſuccum foliorū eius. ad puncturā neruorū ⁊ ē forte Unguentum ⁊ eſt Gal̓. qd̓ in corꝑibus hu. dꝫ miſceri cū terbētina. Re. cere. 3. xij. bictīe. picis euforbij ana. 3. viij. cera pix ⁊ litumē liquefiāt ad ignē et eis lique factis tolle ab igne ⁊ miſce euforbiū et eſt vnguētum ſoli dū durū: qꝛ nō eſt ibi oleū. vnde ſi vis eū magis eſſe tēpe ratū et erit optimū pone olei. zͣ. j. ꝙ ſi vis euꝫ eſſe adhuc magis tēperatū tolle de iſto ⁊ liquefac cū terbentina. q.ſ. viride temperatū ſolidū ꝙ ſi Anguentul. ne dolore teperate carnē minu it cōſolidat ⁊ cicatricat ⁊ ē Ga. mirabile. Re. viridis eris cere olei. āna. zͣ. j. liquefac cera cū oleo ⁊ tolle ab igne: de inde mitte viride es ꝑ pāuū cribratū ⁊ diu ſimul miſce. aliud viride quod corrodit car Anguentur. ne ſupfluā. Re. lardi colati. zͣ. ij cere. zͣ. j. pulueris viridis eris. zͣ. ij. Item poſt miſceri vi ride es cum dyaltea. fortiſſimū corroſiuū. Re. arſe Anguentum picum ſublimatum qͣꝫtum vis et miſce cuꝫ lardone colato ⁊ coagulato vel abraſo et diu miſce ſiml̓ et vtere. corroſiuū nō multū forte. Re. Unguenturi mellis. zͣ. ij. terbē. jͣ. j. ⁊ miſce cū zezi donec ſit quaſi ſicut vnguentū: ⁊ cū indurat̉ adde pa rum mellis: vel ſic tolle zezi puluerigatū ⁊ cū vnguento egiptiaco diu miſce: et ē mirabile in extirpando inſiltra tionē fiſt. ⁊ carnes bauoſas qͣs in eis puluis nō corrodit. Unguentumqttra ctiuū quo mūdifi cant̉ apo ¶ ſtemata ca. poſt apertionē. Re. mellis rubei puri li. ij. terbentine. 3. vi. dyaltee. z. iiij. vi tellorū ouoꝝ. xxiiij. ſarcocolle olibani. ana. 3. ij. ⁊. 5. fari ne optime cicōtrięate. q.ſ. ad faciēdū ita ꝙ nō ſit nimis du rum nec nimis molle: ⁊ ſic ducatur multis diebus. t gattractiuū in materia groſſa ⁊ tēpo UAgueNure frigido ita ꝙ attrahu fixa in mē bro. Re. raſine galbani. ana. zͣ. j. terbentine. zͣ. ij. reſoluan tur ad ignem et colentur. viride qd̓ plagas veteres mūdi Anguentuꝫ qcat ⁊ ſanat ⁊ carnē ſuauiter cō ſumit ſuꝑfluam. Re. celido. plantag. ſcabioſe vrtice leu ſtici agreſtis centruꝫ galli. ana. m. 5. ⁊terantur cū lib. ſ. 5. olei miſceantur ⁊ dimittant̉ ſic in oleo ſex diebus: deind̓ ad ignem ferueri donec herbe trite petant fundum: dein de cola et exprime bene ⁊ in expreſſione pone cere. z. ij. terbentine. 3. vi. et reſine pini. 3. ij. et ferueat donec gutta poſita ſuꝑ ferrum parū coaguletur: deinde tolle ab igne deinde miſce thuris aloēs ⁊ ſarcocolle. ana. 3ͣ. 5. ariſto. flo ris eris. ana. z. vi. miſce diu donec coaguletur ſed in fine pone vir ide es. ſiue emplaſtrū rubeū grecū rectifi UNgueNIbcans vlcera mala difficilis ꝯſolida tionis et deſiccans ⁊ cicatricans ⁊ replēs vlcera vetera carne. R. ol̓. li. ij. aceti li. ij. litargiri li. j. 3ͣ. iiij. florꝭerꝭ vſti. 3. x. ziniar. 3. viij. Acetū et oleū coque litargirū ſimul do nec deſiccetur acetum ⁊ ab igne deponatur et accipe li targirum et proijce in oleum et ad ignē reponas: coque donec ingroſſetur gutta in aqua poſita: ſaluo ꝙ ī fine po nas ęiniar: et ſi vis inde emplaſtruꝫ facere et informare magdaleones ſatis coque. Et ſi vis vnguentum facere minus cōque. cantarides cauſticū optimū ad Unguentudeniccandū malos humores in quocūqꝫ loco īunctū fuerit illic attrahit hn̄ores facta ve ſica et ſciaticis ⁊ podagricis ſimiliter ſuꝑ patiētia loca in unctum auxiliatur. et verrucas excirpat facta veſica. R. cineris vitis. pulueris ſtercoris colūbini. cere reſine. olei ana. zͣ. ij. cantaridarū. zͣ. iij. auripigmēti. zͣ. ij. ellebori al. Z. j. 5. aceti fortis. q.ſ. Confice ſic pulueres terēdo in mor tario cū acetotere ⁊ cerā cū oleo coque ⁊ reſinā lique fa ā deſuꝑ mitte ⁊ oībꝰ iſtis mixtis vſui reſerua: ꝓbatū ē. aliud cauſticū ad lapides po Anguentur. dagrorū ⁊ poros ſoluentdos in quocūqꝫ loco corꝑis abſqꝫ ferro rumpere volueris: ⁊ ſi ue apoſtema ſiue alia duricies potiſſimū eſt. Re. lixiuij primi a ſaponario. zͣ. xxx. olei veteris. z. xx. afroniti ter ben. ſaponis gallici ⁊ cere. ana. zͣ. vi. pul. nitri auripigmē ti calcis viue. an. 3. ij. Confice ſic. puluerē afroniti cū lixi uio ⁊ oleo coque: deinde ſapone adde: poſtea ceram: po ſtea terben: deinde alios pulueres et fiat coquendo vn ſentum. aliud ad idem. Re. cere olei ve ASIINIuINteris cantaridarū lixiuij fortis capitelli. ana. zͣ. ij. aſſueti arſenici calcanti ſaponis: mell̓. al. gumi hedere. ana. 3ͣ. j. Confice ſic pulueres terendorū cū lixiuio diutere. ⁊ poſtea cerā cū oleo liquefactā deſu er mitte. deinde terendo alia miſce ⁊ vtere. qd̓ ſicut emplaſtrū ſit: qꝛ efficit̉ ANIIe NIuIet redditur ſubſtātia eius ſicut dyaquilon qd̓ ꝯſolidat ⁊ cicatricat. Re. cere. z. iiij. ceru ſe. z. viij. olei roſati li. j. miſce ⁊ fiat vnguentum. optimū ⁊ expertū ad relaxatio Emplaſtrum. nem inguis: ⁊ ad fracturā dum modo nō deſcendant niteſtina ⁊ ad vētoſitatē eius. Re. nucū cypreſſi. acacie. gallaꝝ. balauſt. ana. 3. v. dragagan ti mirre: ſarcocolle: thuris: gumi ara. ana. 3. iij. ſang. dra co. mumie. ana. 3. ij. aloēs. 3. j. om̄ia puluericent̉ ⁊ ſubtiliſ ſime cribrata cūaceto ꝯficiant̉ ita vt fiant magdaleones ita vt poſſint extendi ſuꝑ petiam ſicut apoſtolicon: ⁊ cum oportet vt emplaſtrum remoueatur: tunc ſi magdaleōes ſint exiccati terantur iterū ſubtiliter ⁊ cum aceto refician tur: vel vt diutius conſeruentur morbidi ſicut apoſtoli con. Accipe de viſco. q.ſ. ⁊ eis puluerizatis confice pulue rem cum eo et fac magdaleones: et cum opus fuerit acci pe quantū vis et deducas manibus tuis et fiet tenerum ⁊ extende in pecia vel potes facere fiſcum ad ignem et mi ſce puluerem ſimul ⁊ malaſſa cum aceto et eſt optimum vel confice puluerem ⁊ eſt plus exiccatiuum. optimū ad idē: ⁊ ad ſuꝑfluū flu Electuariuxum ſanguīs ab ore vel ab ano vel ab emorr oydibus Comedat bis in die.ſ. mane ⁊ ſero et ieiuno ſtomaco ante cenam. Re. radicis conſolide ma ioris et radicis acori. ana. li. 5. mumie in. 3. 5. nūcis cipreſ ſi. ꝯͣ. ij. zinzi. 3ͣ. ij. 5. maſticis. zͣ. ij. piꝑis. 3. ij. gario. 3. j. cinā. z. ij. nucis inde. 3.5. pili leporis minutiꝫ inciſi pugillū. 5. mellis diſpumati. lib. iij. 5. Radices optime coquantur: deinde terantur ⁊ cum melle coquantur optime: deinde miſceantur alia et fiat electuarium cū his medicinis opti me conſolidatur fractura inguinis ſine deſenſu inteſtino rum tenendo emplaſtrum cum lumbare duobꝰ mēſibꝰ. ad botium gutturis. Re. zin3. 3. j. piperis P LI Sꝫ. ij. gario. cinamomi. brionie. ana. 3. ij. pi retri. 3. j. 5. ſerpili. mater ſilue. ana. 3. 5. foliorum oliue be nedicte. 3ͣ. 5. ſalis gemme 3.5. oſſis ſepie. palee marīe ſpō gie combuſte. ana. z. ij. ⁊ fiat puluis. 2quod habuit Comes Gulier Unguentur mus apapa: et dicitur ꝙ papa habuit a magiſtro Anſelmo de ianua. Re. betonice pin pinelle me longrane berbene vermicule. ana. m. v. bulli ant omnia in vna metreta cum dimidia boni vini greci veteris vel alterius generis vini: et bulliant in vna cal deria noua donec de vino remaneat tertia pars: deinde colet̉ vino accepto ⁊ herb̓ eiectꝭ: mitte dein viuū ī caldarꝭ de ramo ſtagnato nouo. ⁊ qn̄ īcipit bulire vinū. R. r̄. fi. li. j. terbentine. li. 5. cere albe noue li. 5. maſticis. zͣ. iiij. ⁊ illas res mitte in dicto vino vnam poſt aliam immediante ſē per miſcendo vinuꝫ et agitando donec fiat bona mixtio et poſtqͣꝫ miſcuiſti: recipe duos ciatos lactis mulieris ⁊ miſce ſuꝑdictas res ſꝑ miſcendo et cogitando donec fi at bona mixtio: deinde eleua ab igne ⁊ eſt factum et mit te in piſcide: quia ibi melius conſeruatur. Et quādo vis illud operari pone peciam nō nimis groſſam ⁊ retineat aliquantulum plus qͣꝫ ſit latitudo vulneris. Et ſcias ꝙ iſtad emplaſtrum multum bene conſeruatur. Nquod vlcera calida refrigerat UngueNui i. conueniens in membris geni talibus ⁊ alijs. Re. tucie lote. calcecaumenon lotuꝫ: cathi miami lotam. et ceruſam lotam: aloēs omnia ſubtiliſſime terantur ⁊ in modum vnguenti cum oleo roẜ. vel mirti no ducantur in mortario multum: ⁊ ſi vis ponere ceram ſit magis tenax. fac in forma vnguenti. multum vnil̓e ꝙ cōſolidat vul AnguenturInera et mūdificat ⁊ attrahit po tenter oſſa fracta et omnia infixa: et habet multas alias laudes. Re. bethon. viridis. radices ⁊ folia berbene. cen tauree mi. ſigillum ſancte Marie. millefol ij. ⁊ ſi nō poſ ſunt haberi omnes. habeant̉ ſaltem ille tres priores radi ces.ſ. ⁊ folia ⁊ terant̉ et extrahant̉ ſucci ex eis cum īſtru mento apto ita vt hēas li. vi. ⁊ pone ad ſolem ⁊ mitte in ſpiſſari: vel coque ad ignem: ſed illud eſt melius: deinde accipe cere libras. ij. terbentine libras. ij. et liquefiant ad ignem: ⁊ ea liquefacta proijce ſuper acetum ⁊ ſimul du cas cum aceto. deinde in medulam fermenti ⁊ miſce cuꝫ ſucco illo et ducas. et cum ingroſſatur miſce̓ cū lacte mu lieris vel vacce et incorpora: ⁊ ſi de ſucco beto. et cētau ree ſit ibi tāto melius et de puluere cribrato cū ſyndone. alfaſuriem qd̓ eſt medicamen bonuꝫ CONreCIO ad fiſtulas et ad cancrū et ad malum mortuū et delei additionē carnis put. et ſanat ſcabiem ſic cam cuius permixtio hec eſt. Re. litargiri. auri. calcanti. ana. ꝑ. i. floris eris. par. 5. terantur cū aceto fortiſſimo tē pore eſtiuo fortiter per vnum diem ſꝑ modicum adden do acetum et modicum addendo de oleo ro. et admini ſtretur vbi oportet. vnguenti ſanantis vlcera difficilis CONreCtO conſo lidationis. ⁊ eſt medicamē ex pertū. Re. aloēs. mirre. ana. par. eq. deinde tere vehemē ter cum ſucco abſint. et ſucco plantagi. vſqꝫquo fiat ſicut meſ. et adminiſtretur cum coto aut panno ſubtili. Nnguentu. Mplcerans et cauterizans vbi oꝫ Mſeu emplaſtrum Andromaci Re. aque ſaponarie que extrahitur ex arte ſaponis. U Re. optimi capitelli facti ex multa calce pluribus vicib colati li. iiij. niſi frumēti excorticati. ana. zͣ. viij. ponat̉ in vaſe vitreo ⁊ ſtringat̉ orificiū eius vehemēter ⁊ dimitta tur die atqꝫ nocte: deinde agitetur cū ligno. et ſic fiat om̄i die ac nocte vſqꝫ dum grana diſſoluant̉ ⁊ totū factum ſit mucillago deinde reſeruent̉. Dum autem vti oportet ac cipiatur de eo in cortice auellane aut in vacuitate arun dinis: aut in cera preparata et dimiſſum in loco tribꝰ ho ris aut plus ſi oportet. ſeu emplaſtrū de ſinapi mun NEue NIuIa. deſcriptione Democrit cō ferens ad venā ſciaticam ⁊ podagrā ⁊ dolorē oſſiū et ar theticā ⁊ cōſerēs ad paſſ. frigiditas et ad emigraneā et ad obliuionē et litargiam et catarrum. Si fiat emplaſtrū ſuper ſinciput tūc confectio talis eſt. Re. ſinapis cōtrite par.i. ⁊ pone in aceto forti. ficuū ſic. par.i. ⁊ pone ī aceto forti. ēt ſimiliter funde in aqua die ac nocte. deinde exprime fortiter vt nullus humor rema neat in eis: deinde ſinapim contritam cum eo miſcebis diligenter concutiēdo. et ſic ſit ſinapis. pars.i. ſic ut ficus Si aūt vehementioris virtutis vis facere fac ex ſinapi par. ij. fi autem minus pone de ficubus ꝑ. ij. ⁊ de ſinapi par. i. Cum auttē apponet̉ loco dimittatur in eo ⁊ aufere tur antequā vulneret̉. ⁊ proprie quando ſoluit calefacti onem pluſqͣꝫ oportet. Et quādo dimittit̉ vſqꝫ dum vlce retur ⁊ ꝓprie quando ꝓfundarū materierū excuſſioneꝫ queris in talibus. In defectu vero ſinapis ſchibale capri ne ponant̉ pridie in aceto infuſe. ⁊ eſt ad ydropiſim ⁊ du ritiem ſplenis et dolorē eiꝰ efficax. Et quandoqꝫ additur eis fimus columbinꝰ: ⁊ radix enule agreſtis. ſemē naſtur cij etiā gūma lauri. ⁊ ꝯferūt ad egritudīes frigidas viſce rum ⁊ ydropſim et ad duriciem ſplenis ⁊ ſimilia. ¶ Itē oportet fieri emplaſtꝝ vl̓ vnguētū de ſinapi qd̓ opti me veficat in ſcīatica ⁊ ſincipite ꝓpter catarrū capite pͥ us abraſo. Re. ſi napim tritā ſubtiliter et tere cum ficubꝰ ſiccis ⁊ pīguibꝰ ⁊ pauco aceto fortiſſimo ⁊ fiat ī modū ele ctuarij. ⁊ fricet̉ locus cū pāno aut pecia ⁊ emplaſtretur locus. deinde rumpantur veſice ⁊ ponantur folia cauli um cale facta et remoueatur emplaſtrum. de fermēto deſcriptione demo EMPlaſtrieriti. Inquit enim ē nobilis me dicina. et illud ex eo ꝙ antiquius ē melius cū melle diſtē perato ⁊ ſint partes eiꝰ equales et ſexta ꝑs ex viſco quer cino. ⁊ octo partes ex armoniaco diſſoluto in aqua fenu greci ⁊ modico fecis olei antiqui. Adhuc accipe fermen ti: mellis. olei. ⁊ lactis mulieris et vitelli ouoꝝ partes eqͣ les. ⁊ fiat ex eis emplaſtrū. maturat enī ⁊ rumpit apoſte mata ⁊ dubeleth. Si aūt fortius facere volueris adde eis galbanū circiter par. 5. ⁊ diſſolue cum eis baurach. vel vnguentū filij zacharie ꝙ le Emplaſtrun. ni duriciem ⁊ nodoſitatem iun cturarum et lenit pectus et habilitat materiā in eo et in pulmōe difficilis expulſionis. Re. cere citrine. 3. iij. olei lilij. q.ſ. medulle crucis vacce. adipis galline. mucillagi nis ſe. lini. āna. 3. iij. Si aūt id fortius facere volueris ad de mucillaginis altee ⁊ fenugreci. par. eq. ⁊ ꝓ oleo de li lio pōt poni oleū de kerua aut oleū citrinū aut vtrumqꝫ. ſiue potio ad vulnera intrinſeca ſanan MlC Ada. Re. radicis arthemiſie pimpinelle gariofilate piloſelle. herbe violarū. he rbe veteri caulis rū. ſumitatum canepis. ſenationū ana. m. i. rubee tunctoꝝ quantum vis de omnibus ſcabioſe. m. i. Si vis hec om nia bulliāt in vino vſqꝫ ad medietatem. poſtea cola ⁊ co lature adde tertiam partem mellis ⁊ cum eo bullīant: de inde cola et vſui ſerua. ⁊ da omni mane ieiuno ſtomaco atum vnum. palme al̓. emplaſtrū ꝯſolidās Anguentum pulnera difficilia ad ſanandū et conſolidandū. Re. litargiri. z. iij. pinguedinis porci li. iij. vitri oli viridis. zͣ. iiij. teneritatum palmarum ad li bitum. coquantur ⁊ ſemꝑ agitando cum ſpatula palme fiat et loco palme potes poni radices cāne et eſt optimū vtere. expertum ad ſcabiem. R. aſſū Anguentum. gīe porci. olei laurini. argent viui. thuris albi. cere. maſticis. ana. z. ij. ſalis cōis. 3. iiij. ſucciplantag. ſucci ſumiſterre. ad libitum. ſic confice. ace tum aſſungiam nouam purgatam a pelliculis ſuis. ⁊ ole um laurinum mitte in vaſe ſtanneo cum ſuccis et bulle ant ad ignem donec liquefiant. et adde puluereꝫ ſalis cō munis et maſticis et bulliant vſqꝫ ad predictam decoctio nem. et poſtea depone ab igne et adiunge argentum vi uum extinctum cum pauco oleo ſupradicto. et miſce be ne cum ſpatula. et vnge palmaꝫ manus ſiccam fortiter in ſero vſqꝫ ad octo dies. Et argentum viuum ſic extinguit̉ ponas ipſum in mortario et ducas ipſum cum piſtello ⁊ im multa ſaliua: ⁊ etiā extinguatur ſicut dictum eſt. sͣ. ad fur fures capitis. Re. farine Unguentum. ciceris. 3. viij. ſarine fenugreci baurach panis furfuris. mirti contriti. ſinapis contriti. panis furſureus: mirti cōtriti: ſinapis contriti. ana. 3. xv. aloēs. z. x Conquaſſentur cum pauco aceto ⁊ aqua ⁊ frice tur cum eis caput bene ⁊ lauetur omni hebdomada bis aut ter et aſſiduet inunctionem cum oleo cocto cum ga riofilis et oleo: et balneum. Item fricatio cum ſuccō cor ticum nucū recentium eradicat furſures et eſt expertuꝫ. F ad ſcabiem. Re. ſalis cōmunis. zͣ. ij Ungue Nlaſſungie porcine. zͣ. jͣ. 3. ij. argenti vi ui extincti. 3ͣ. j. cere. 3ͣ. 5. olei laurini. thuris. ana. 3ͣ. 5. ſucci plantaginis. ſucci ſumiterre. ana. zͣ. j. et fiat vnguentum. et in pinctura eſt optimuꝫ et expertum. Et ſic eſt finis hu ius opuſculi. Ad laudē dei om̄ipotentis. ¶ Expliciunt vnguenta Dini Florentini artium et medi cine doctoris famoſiſſimi ad laudem dei omnipotentis: Impreſſa Uenetijs cōmiſſione ⁊ expenſis ꝓuidi viri do mini Andree de Torreſano de Aſula: ꝑ. M. Iohannem Hertzog alemanum de Landaiv. Anno ſalutis domini: 149 9. die vero Decembris. 4. U Collige triticibus medicine pondera granis. Grana quater quinqꝫ ſcropulum pro pondere ſume. In ſcropulis tribus ſurgit dragma multiplicatis. Si ſolidum queris tres dragmas dimidiabis. Exagium ſolidum diſtant in nomine ſolo. Ex octo fieri dinoſcitur vncia dragmnis. At bis ſex vncie cōputant pro pondere libre. Quotilla a ſextario diſtat in nomine ſolo. Si queris pondus quod habet ſextarius vnus. Librarum quinqꝫ pondus debes dimidiare. Finio. UyRegiſtrum ¶ Clariſſimi ti quantum ad ciuꝫ. Et circa hͦ nigredinē autē autem dolor ad id eſt competit ¶ De pruna et et motus. Tunc ī hac egritudi. nullꝰ euadebat fortari cū frigi. taurea maior apoſtema ali non debes face. ſputum ſaniei ad miniſtrētur ¶ In parte īſta declaratur per ⁊ ſtipticis: ⁊ de. ligaturā deind̓ rum: aut res eruptione cutis ſu currūt ſunt ī ¶ De cura ti de foris.i. vt rimū quidē eiꝰ CHic Aui. aſſi. et poſſibile fuit ¶ Expoſitio di. nā qͣꝫuis prima inungatur oleis ſanguinis. Sil̓r de vlceribus et flegmonis a cā dendo quō fiāt cōſtricti in apo. tūc formētetur dicinas ſpecia. de eo etiā et ag. ſtiptico ⁊cͣ. hoc et coerceat in attritio ẜꝫ ꝙ eiꝰ tas bona in fra. ſcꝫ ap̄a leue ex nat ad nigredi. ¶ Retinēs aūt lateribus manꝰ diſpoſitio.i. In ꝑte iſta Aui. rius: tunc talia tē ⁊ ipſoꝝ mar. ergo ꝓpter ar. dignus in hoc l. Secundo on̄dit qͣre qͣꝫtū ad vnam cauſā īflatio membri uationi cōferēs ¶ Et ſimiliter aque apparēt villi mani. bra modicū habeant ſium quoꝝ determi. ⁊ laudanuꝫ ⁊ galba. id eſt contorſionis ē ſata ad anteriora quam diximusª vt teriora: quoniam huiuſmodi fractura monitione reſtaura. dio eoꝝ ⁊ attri. ꝓpter fracturā fluxus ex diſpoſitione virtu appareat os dubita. Iterum etiā ex tali. oportet ip̄m facere hoc tinore ⁊ poſtmo. in eis que non Et cautela eſt ¶ Incipit cōpilatio Gali. in libro de ing. Emplaſtrū ad pōda. Puluis aliuꝫ qui ad argentum viuum: et Finis tabuie cartaꝝ.