Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
149v
Einzelbild herunterladen
 

Fen IIIIIDe fractura adiutorii

oꝑiat̉ puluillis infuſis ī oleo: et cibet̉infirmꝰ curet̉ eo quod ſedat apa cali reſupinet̉ ſuꝑ latꝰ qd̓ leue ē ſuꝑ ip̄m. Ponit curā. dicit ſic: ſi inclinatio coſte fuerit ad interiora: ſignificāt talē inclinationē accidētia pleureſis:tūc reſtauratores audēt curare ip̄am ꝓpter defectumingenij: qm̄ talis curatio ē difficilis abſqꝫ vētoſis: extoſis timet̉ aggreget̉ materia pl̓ima: ē timor ne apoſtemet. Et ſi expellas iſtas vētoſas ſiue curas: retineas eas: ē malū. Sed ꝗdā medici qn̄qꝫ cibāt infirmū cibis inflatiuis vt inflet̉ veter infirmi: inflatio comprimatfracturā ad exteriora: talis cura qͣꝫuis ſit de illis a ꝗbus ſit excuſatio: eſt tn̄ magna vt accidat ap̄a. Et ſubdit quidā ſapiētū dixit oꝫ vt locꝰ fracture cooꝑiat̉ lana infuſa in oleo calido: ponant̉ puluilli ī eo vacuo qd̓eſt inter coſtas vt ligatura fiat eqͣlis ſicut narrauimꝰ ī pectore. deinde ponat̉ ligamētū ſicut ponit̉ ī patiēte pleureſim ſcd̓m qͣntitatē cōueniētē. ſi res vehemēs .i. fracturavehemēs opp̄ſſit vocē os pūgit velamē pūctura ledēte:tūc oꝫ vt ſcindat̉ cutis diſcooꝑiat̉ illud qd̓ diſcooptū eſtde cōſta. deinde ponat̉ ſub coſta inſtrumētū qd̓ ꝯſeruat ſiphac. Et incidant̉ facilitate oſſa pūgūt exire facieꝫ.deinde ſi accidit ap̄a calidū aggregent̉ ſciſſure medicent̉ vnguēto. ſi accidit ap̄a calidū cooꝑiat̉ puluillis īfuſis ī oleo: cibet̉ īfirmꝰ: curet̉ eo qd̓ ſedat ap̄acalidū: reſupinet̉ ſuꝑ illud latꝰ qd̓ eſt leue infirmo.Cap̄. viij. De eo qd̓ accidit ſpōdilibꝰ de fractura.Nquit paulꝰ: Rotūditatibꝰ ſpondiliū accidit qn̄qꝫ attritio: ſed fractura paꝝ accidit: et tūc minuit̉ ſiphac: nuche: et nucha ipſa: cōicant eisambabꝰ nerui in nocumēto: et ſequit̉ eavtraqꝫ mors ſi accidat illud ſpōdili colli.et ꝓpter hoc oꝫ vt p̄mittamꝰ ſermoneꝫenūciemꝰ ꝑditōem factā. Et ſi ē poſſibilevt p̄ſumamꝰ et auferamꝰ os ledes ſciſſione: tūc illud ē. et ſi: oꝫ vt viſitemꝰ eoscuꝫ regimine qd̓ ſedat ap̄ata calida. Et ſiremanet aliꝗd ex ꝑtibꝰ eminētibꝰ ſpondilis ex ſūt noīant̉ ſpine. illud qd̓cadit velociter ſub dies volumꝰ eiꝰminutionē: qm̄ illud qd̓ cōiūctū ē mouet̉et ſeꝑat̉ a loco ſuo: tūc oꝫ vt auferat̉ illudſcindēdo cutē exteriꝰ: deīde aggreget̉ſutura admīſtret̉ ī eo curatio īcarnatīa. Poſito caº de fractura coſtarum: ponit caᵐ de fracturaſpōdiliū. duo facit. qꝛ pͥmo pōit curā fracture ſpōdiliū.ſcd̓o ponit curā qn̄ frāgit̉ os ab albuthil. ſcd̓a ibi: Et frangit̉ os albuthil. Dicit ſic de pͥma ꝑte: Paulꝰ dixit rotūditatibꝰ ſpōdiliū qn̄qꝫ accidit attritio: ſed fractura pa accidit ſpōdilibꝰ: tūc minuunt̉ ſiphac nucha: ledūt̉nerui: aduenit mors. Et ſi accidit fractura ſpōdilibꝰ coli tūc oꝫ vt p̄ſumamꝰ p̄mittamꝰ ꝓductionē infirmi. et ſi ēpoſſibile vt auferamꝰ os ledēs cu ſciſſiōe: tūc illa ē cura:ſi: tūc viſitemꝰ infirmū eo qd̓ ſedat ap̄a calidum. Etſubdit ſi remanet aliquid de ꝑtibus eminētibꝰ ſpōdiliūtūc equa. ſi ē aliꝗd cōminutū tūc oꝫ vt ſcindat̉ extrahatur os cōminutum. deinde aggreget̉ ſciſſura adminiſtret̉ curatio incarnatiua. Deinde cum dicit:

Et ſi frāgit̉ os alkaeil in inferioreē ꝑtealchatim: et alohoſos: tūc intromittaturdigitꝰ index ſiniſtre manus ī anū: et equetur os fractū eo manu altera ẜmpoſſibile ē. ſi ſenſerimus os fractū ſeparatuꝫ: tūc oportebit iteꝝ vt auferat̉ ſciſſiōe ſicut diximus: deinde adminiſtret̉ ligamentū quod cōuenit ano et curatio conueniens ei. Ponit curā qn̄ frāgit̉ os ani. dicit ſic: qn̄ frangit̉ osallraeīl .i. os exiſtēs in ꝑtibꝰ inferioribꝰ ani: tūc intromittat̉ digntꝰ index ſiniſtre manꝰ in anū: equet̉ os fractū ẜm eſt poſſibile. ſi ſenſerimꝰ os fractū ſeꝑatū eſſe tūc oꝫiteꝝ vt auferat̉ ſciſſiōe. deinde adminiſtret̉ ligamētuꝫqd̓ ꝯuenit curatio ꝯueniēs. De fractura adiutorij.Capitulum.S adiutorij ſpargit̉ ẜm pluri declinat niſi ad exteriora:qͣre oꝫ vt tu facias illud qd̓ oꝫ fieriin reditiōe fracture eius ſicut ē ẜm ſciuiſti: tāge ipſā manu tua: et equa eqͦtiōevltima: liga ligamēto aſcēdēte etiam vſqꝫ ad hūeꝝ: ſtringe eo ſi ē ꝓxīailli. deīde ligamēto cōi ẜm ſciuiſti etiāvſqꝫ ſub cubito ſi fuerit fract̉a ꝓpinqͣ cubito. poſtea liga ipſā ligamēto tertio aſcēdēte ab inferiori vſqꝫ ſuꝑius. ſuſpendemanū angulariter ne multiplicet̉ eius ſuſpēſio extēdēdo: qm̄ ē malū. melius ꝗdēeſt vt ſtringat̉ adiutoriū ad pectus ẜm angularitatem in cubito vt moueatur:ꝓprie qn̄ fractura eſt prope cubitum. Ponit caᵐ de fractura adiutorij. diuidit̉ in ꝑtes tot qͦtponit regulas de fractura adiutorij: ꝑtes erūt note legēdolr̄am. Dicit ſic de pͥma ꝑte: os adiutorij frāgit̉ ſcd̓umplurimū decliuat niſi ad exteriora. qͣre oꝫ vttu medicefacias redire fracturā. et tange fracturā: equa manutua eqͣtiōe bona vltima: liga ligamēto aſcēdētevſqꝫ ad hūeꝝ: ſtringe eo. deinde liga alio ligamentocōi vſqꝫ ad cubitū. poſtea liga ligamēto tertio aſcēdēte abinferiori ad ſuꝑiꝰ: ſuſꝑēde manū angulariter ad colluꝫ:et ne multū ſuſpēdat̉ extēdendo: qm̄ eſt malū. meliꝰ ꝗdēeſt vt adiutoriū ſtringat̉ ad pectus ſcd̓m angularitateꝫ incubito vt moueatur: ꝓprie qn̄ fractura eſt prope cubitum. Deinde cum dicit: Ergo pone ſuꝑ ligamenta: aut aquā etacētū: aut aquā ſolā ſi fractura adhuc nonap̄at̉ fac ipſā ex lino cuiꝰ latitudo ſit qͣtuor digitoꝝ plꝰ. Et ſi ſuꝑuenit ei ſpaciū ap̄a ē. tūc pone ipſā ex lana et ablueipſā ī oleo ſi tibi poſſibile ē: ſi fueritaliꝗd ꝓhibēs ſoluas vſqꝫ ad ſeptē: etqd̓ ē eos vſqꝫ ad decē: tūc ſolue et liga