IHTractatusDe diſlocatione
et laudanū et gallia et crocus et lutū ē bonū attritioni. et oleū iteꝝ ē iuuatiuuꝫ adfracturā et ad diſſocationē ⁊ ad torſionē.Iterū mugath et mes altea acatia lutuꝫalōēs myrrha liniāt̉ cuꝫ aqua myrthi.¶ In illo cap̄. Aui. ponit modū curatiōis fracture oſſiumin qͣꝫtū talis modus curatiōis ex medicinis depēdet. et inhoc cap̄. nihil facit niſi ꝙ medicinas vtiles in fractura oſſium q̄ adiuuāt ad cōſolidationem ip̄oꝝ pōit. Mugath. i.bdeliū. mes .i. falſioli rubei. luti .i. boli armeni. vel poteſtintelligi ꝑ lutū terra figillata. alethil .i. folia tamariſci maſculi. gallia pōt eſſe gūma egrediēs ab arbore mirabolanoꝝ citrinoꝝ. altea .i. maluauiſcꝰ. oīa alia q̄ dic plana ſūt.expoſitio tertie Fen et quarte quarHic NNti can̄. Aui. inqͣꝫtū eſt ſpectās ſciētiecyrugie ꝑ quā pͥncipalis facta eſt hec expoſitio. in diuerſis aut tꝑibꝰ hoc opus ꝑfecimꝰ. Nā vſqꝫ ad tractatū de vlceribꝰ hoc opus fecimus dū eramus adhuc iuuenis ī ſcientia medicine. Studueramus em̄ Bononie vno anno īſciētia medicine. deinde ꝓpter guerrā que tūc Bononieerat diſceſſimꝰ de ſtudio ⁊ adheſimꝰ patri qui in hac ſciētia pre ceteris erat exꝑtus: ⁊ cū eo cōmorans adhuc iuuenis ſic videns ip̄m quotidie oꝑari: motus fui ad ſcribēdūaliquid ſuper iſtā partē quarti canoniꝫ Aui. ⁊ expoſuimꝰvſqꝫ ad tractatū de vlceribꝰ. ibi vero tunc ſuꝑſedimus etreuerſi fuimus ad ſtudiū Bonon̄. ⁊ ſtuduimꝰ continue qͣtuor annis in ſcientia medicine. in quarto vero annoʸ deigratia mihi cōcedēte fuimus doctorati in iſta ſcientia: ⁊ legimus cōtinue duobꝰ annis. Poſtmodū vero quia pͥuatum fuit ſtudiū Bonon̄. coacti receſſimꝰ a ſtudio illo ⁊ venimus ad ciuitatē Senaꝝ: ⁊ venimꝰ ibi ad ſalariū ⁊ vocati. ibi vero ex rogamine quorūdā ſcholariū amicoꝝ nr̄orum reincepimꝰ opus hoc: hic autē incepimus ad tractatum de vlceribus. ⁊ hoc opus ꝑfecimus. ⁊ quia pͥmā ꝑteꝫfecimus cū adhuc eramus iuuenis etate ⁊ ſcientia valde.Sic ſi aliqua eſſent imꝑfecte dicta ꝙ bene rationabilīterexcuſatio mihi fiet. volumꝰ em̄ mutare illa dicta aliter qͣꝫfecerimus: vt nulli appareat eſſe mirabile ſi ſic ī breui tepore ſit poſſibile alicui homini ꝑuenire in ſcientia ad eade quibꝰ multis apparet eſſe mirabile: ſed potius de illisque ſcripſimus tūc gr̄as deo agemus. De iſtisˡ aūt que ſecundo ſcripſimꝰ dū iam eramus docti in ſciētia medicineſi aliqua ſint minꝰ dicta qͣꝫ bn̄ vel omiſſa q̄rtmꝰ īdulgētiā.¶ Ego Dinꝰ de Florētia medicine mi nimꝰ hec oīa ſcripſi.¶Fen quinta incipit de reſtauratione. ⁊ eſt tractatus tres.¶ Tractatus primus de diſlocatione ⁊ reſtauratione.¶ De ſermone vniuerſali de diſlocatione.Capul. j.Iſlocatio eſt egreſſio oſſisex loco ſuo qui ē per naturāapud illud qd̓ ei vicinū exiſtit integra. Si aūt nō egrediat̉ integre noīat̉ ſeparatōiūcture ad partē ꝓfundam:aūt ꝓcedētē aut eminentē que cognoſcit̉ſenſu. Et ē ſeꝑatio nō integra quā quidānomināt torſiōeꝫ. Cū ergo ē leſio que nōmouet̉ os ſed attrahit qd̓ cōtinet ip̄ꝫ: tūceſt alguaenū et nō ē ex genere torſiōis: etqn̄qꝫ accidit iūcture res tertia: et ē vt elōgat̉ et addat ſuꝑ lōgitudinē ſuā naturalē
et vt ꝯſequit̉ ad hoc diſtocationeꝫ: verijtamen fit facilis diſſocatiōis: et illd̓ ꝗdeꝫmultotiens accidit ī adiutorio et coxa.¶ Clariſſimi doctoris Gentilis de Florentia ſuꝑ pͥmū ⁊ ſecundū tractatū Fen quinte quarti canonis Auicēne .ſ. dediſlocationibus ⁊ fracturis: quos Dinus nō expoſuit: expoſitio incipit feliciter.Auic̄. in ſuꝑiori Fen deO ſtquam terminauit de ſolutōnecōtinuitatis ⁊ cura eius: ⁊ in iſta quīta Fendeterminauit de reſtauratiōe. ¶ Notandūꝙ oſſa diſtocant̉ ⁊ frangunt̉: ⁊ differētia inter diſlocationē ⁊ fracturā eſt iſta: ꝙ diſlocatio eſt ꝓpria iūcturis: vt qn̄ os egredit̉ a iunctura ſua. Fractura eſt ꝓpria cōtinc̄ti oſſiū: vt qn̄ os frangit̉ nō in iuetura. ⁊ ideo iſta Fen diuidit̉ in ꝑtes duas: qꝛ pͥmo determīatde diſſocatiōe. ſecūdo de fractura. ſecūda ibi: Farctura eſtſolutio continuitatis. Prima in duas. qꝛ pͥmo determinatAui. de diſlocatiōe in generali. ſecūdo in particulari. ſecūda ibi: Accidit mādibule inferiori. Prima in tres. qꝛ primo ponit capl̓m generale de diſlocatione. ſecūdo ponitcapl̓m de ſignis diſtocationis. tertio ponit capl̓m de curadiſtocatiōis in vl̓i. ſecūda ibi: Accidit in iūctura. tertia ibiNon euacuatur qn diſlocatio. Prima in duas. qꝛ primoAui. oſtēdit quid eſt diſlocatio. ſecūdo ponit duos ean̄. ſecunda ibi: Et prauior diſtocatiōe. Prima in tres. qꝛ pͥmoAui. oſtēdit quid ē diſlocatio. ſecūdo oſtēdit hoīes ꝗ ſuntmagis apti vt patiant̉ diſlocationē. tertio oſtēdit que iuncture ſunt faciles ad diſtocandū. ſecūda ibi: Et de hoībꝰſunt. tertia ibi: Et de iūcturis quidē ſunt. Dicit ſic de pͥmaꝑte: ꝙ diſlocatio eſt integra egreſſio oſſis a loco ⁊ ſitu ſuoꝗ locus ē ꝑ naturā apud illud .ſ. os qd̓ ē alteri oſſi vicinū.Et ſi tale os nō egrediat̉ integre a iuctura ſua noīatur ſeparatio. ⁊ talis ſeꝑatio aut pōt fieri aut ad ꝑtē oſſis ꝓcedētem .ſ. ſuꝑiorē: q̄ ſeꝑatio cognoſcitur ſenſu .i. ad viſuꝫ ⁊ adtactū: quā ſeꝑationē quidā noīant torſionē. Et ſubdit: ꝙqn̄ eſt leſio nō mouēs locū ⁊ ſitū oſſium: ſed accidit illudqd̓ cōtinet os noīatū alguaenū. ⁊ hoc nō eſt de genere torſionis: ⁊ qn̄qꝫ rūcture accidit res tertia. ⁊ eſt .ſ. iſta res tertia: vt elongetur ſcꝫ iūctura: ⁊ fiat maior qͣꝫ ſit ẜm lōgitudinem naturalē: ⁊ nō adhuc eſt diſlocatio: verūtn̄ eſt facilisad diſtocandum. Et iſtud accidit multotiens ī adiutorioet coxa. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et de hoībꝰ eſt ꝗdā ꝗ p̄paratꝰ eſt diſſocationi in iūcturis ſuis: qm̄ ꝯcauitates oſſiū iūcturarū ſuarū non ſūt profūde: ⁊ bucelle que ingrediunt̉ eas non ſūt intrantes: et ligamentū qd̓ ordinat̉ inter ea ambo non eſt firmū: īmo debile in creationeſua minutū. Aut humidū ſuſcipiens extenſioneꝫ. Aut iā effuſe ſūt ad ip̄m hūiditates viſcoſe lubricare facientes. Aut facti ſunt margines ꝯcauitatuꝫ oſſiū ī quasingrediūt̉ de oſſibꝰ iūcturarū: qͣre fiūt cōcauitates ꝓſtrate ſuꝑ qͣs nō eſt diſtinctio.¶ Oſtēdit hoīes ꝙ ſunt magis apti ad diſlocationē. ⁊ dicitſic: ꝙ de hoībus eſt quidā ꝗ eſt p̄paratꝰ diſtocatiōi in iuncturis ſuis. Et rō eſt: qꝛ cōcauitates oſſiū ſiue iūcturaruꝫnō ſunt ꝓfunde: ⁊ bucelle que ingrediūtur iſtas cōcauitates nō ſunt intrātes in creatiōe ſua in illas iūcturas. ⁊ ſicDinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auiē.