De vlce. in vl̓iTractatusIII
Ieui ideſt humido. Et ratio huius eſt: qꝛ medicina ficcacōpetit corpori ficco: ⁊ minus ſicca corpori humido: mōdragantum ē ſicciꝰ aloe. Alio mō poteſt exponi vt referatur hoc ad pondera: ⁊ exponitur ſic. Primū eoꝝ ideſt pͥmum pondus iſtarum medicinaꝝ .ſ. que eſt pars vna ſumatur in corpore graui. ⁊ ſcd̓m eoꝝ ideſt ſcd̓m pondusquod eſt pars media ſumatur in corpore leui: vnde ſi visadminiſtrare dragantum: vt quādo .ſ. vis facere medicinam cauſticā ⁊ cōponere eam cum thure adminiſtra partem .i. ipſius in corpore ſicco: ſed in corpore hūido adminiſtra partem .5. ⁊ thuris partem .i. Si autem vis adminiſtrare aloe ⁊ thus: vt qꝛ velis facere medicinam incarnatiuam ⁊ cōglutinatiuam: tūc adminiſtra aloēs in corpore ficco partem .i. ſed in corpore humido partē. 5. ⁊ cauſahuiꝰ apparet ex dictis: ⁊ corticis thuris: ſupple ſume cuꝫmedicinis predictis in corpore graui: ideſt ſicco partemvnam: thuris ipſiꝰ groſſi pinguis in corpore leui: id eſt humido pars vna. Et cauſa huius eſt: quia cortex ē ſicciorthure vt dictū eſt: ⁊ ideo in corpore ſicco competit cortexin humido autem thus: ſint contenti ſemper ea ambo .i.ſint contenta ambo corꝑa .ſ. ⁊ ſic cuꝫ ⁊ lene: ⁊ ex tali compoſitione medicinaꝝ ſiue velis facere medicinā cauſticāſiue velis facere medicinaꝫ glutinatiuaꝫ: ⁊ viſcoſam: ꝗain vtroqꝫ corpore fit cōpoſitio medicinarum reſpiciēdocomplexionem naturalem ipſorum: aliud quod Auicē.dicit patet ⁊cͣ.¶ Explicit tractatus ſecundus de vulneribꝰ. Incipit tractatus tertius de vlce ribus.¶ Sermo vniuerſalis de vlceribus.Cap̄. .i.Icera generātur a vulneribus etab exituris eruptis ⁊ a puſtulię: ⁊ſolutio cōtinuitatis in carne quādo facit ſanieꝫ ⁊ pus noīat̉ vlcuſ.¶ In precedentibus tractatibus Aui. d̓dit modū curationis ſolutionis cōtinuitatis q̄ eſt attritio ⁊ cōtuſio ⁊ ſimilium ipſi ẜm ꝙ accidūt in mebris carnoſis. In parte iſta q̄eſt tractatus tertiꝰ. Fen quarte dat modū curationis ſolūte cōtinuitatis in mēbris carnoſis q̄ dicit̉ vlcus. Et diuiditur hec pars in partes duas. In pͥma parte determinat d̓vlceribus oſtēdendo modū generatiōis eoꝝ ⁊ differentias ⁊ diuerſitates q̄ in eis cōtingūt. in ſcd̓a docet moduꝫcurationis eorū ẜm oēs illas diuerſitates. ſcd̓a ibi. Scias ꝙ oīa vſcera īdigent exiccatiōe quadā. Prima in duas. pͥmo ponit modū ẜm quē generant̉ vlcera ⁊ cās eoꝝ:oſtēdit etiā quid eſt vlcus: ſcd̓o on̄dit diuerſitates que cadunt in vlceribus ⁊ cauſas etiā accidētiū quorūdā q̄ ī eiscōtingunt. ſcd̓a ibi. (Et vlcera ſunt apparētia ⁊ ſūt habētia ꝓfunditatē. Prima in duas. pͥmo oſtendit cās ⁊ modos generationis vlceris: ⁊ oſtēdit etiā quid eſt vlcus. ſecundo: quia ad vlcus conſequitur ſanies ⁊ pͥus oſtenditcauſas propter quas generatur pus ⁊ ſanies in vlceribꝰ.ſecunda ibi. (Et non facit pus ⁊cͣ.) ¶Circa pͥmam parteꝫintelligi debet vt habeatur intentio Aui. ꝙ differētia ē inter vulnꝰ ⁊ vlcus: qꝛ vulnus dr̄ eē ſolutio cōtinuitatis ſenſibilis: cū nōdū ſit in ipſo generatio ſaniei: ſꝫ vlcus dr̄ eēſolutio cōtinui manifeſta ⁊ ſenſibilis: cuꝫ in ipſa ſit generatio ſaniei large ſumēdo ſaniē ſiue ſit bona ⁊ laudabilisſiue mala: ſed vlcꝰ dr̄ eſſe ſolutio cōtinuitatis manifeſta:⁊ iō vulnus dr̄ cōmuniter ſolutio cōtinui ex recēti tꝑe facta abſqꝫ ꝙ ibi ſit aggregatio ſaniei: vlcus aūt eſt ſolutiocōtinui: verbi gr̄a: ſicut quādo iā in vulnere ꝑꝑ aliqd̓ accidens ſit aggregatio hūiditatis q̄ cōſolidationē eiꝰ ꝓhibꝫ⁊ hinc eſt etiā ꝙ vulnera trāſeūt in vlcera: nō aūt ecōuerſo. Ex quo vlteriꝰ manifeſte apparet ꝙ cuꝫ generatio ſaniei fiat ex aliqͣ materia defluete ad mēbꝝ: vel aggregatain mēbro q̄ perfecte cōuerti nō pōt. Iſta aūt materia cum
diſruptiōe carnis eē nō pōt niſi aut in vulnere aut in ap̄ate qd̓ aggregat ſaniē: qꝛ tūc in ipſo facta eſt manifeſta diſruptio in carne aut cū humoribꝰ acutis ex ꝗbus acciditcarnē corrodi ⁊ diſſolui ex ꝗbus humoribꝰ fiunt puſtulecorroſiue: hoc ē qd̓ Aui. dicit: vlcera tm̄ generātur ex tribus .ſ. aut a vulneribꝰ aūt a b exituris cū ſūt corrupte autex puſtulis ſupple a ꝗbus accidit ambulatio ⁊ corroſioin mēbro: qͣlia ſunt pruna ⁊ ignis ꝑſicus ⁊ ſil̓ia: ⁊ illud cōcordat ei qd̓ ipſe dixit etiā in ſcd̓a fen. pͥmi canonis: ꝙ cāevlceꝝ aūt ſunt ap̄ata q̄ aperiunt̉ aut plaga aut bothor q̄ſe comedūt ex ꝗbꝰ vlteriꝰ manifeſte apparet ꝙ vlcera acā pͥmitiua īmediate generari nō poſſūt ſicut vulnera qꝛin pͥmo occurſu cāe diſrūpētis ſolutiōeꝫ cōtinui nō ē poſſibile ſaniē generari: ſꝫ .ſ. vlcera oīa generant̉ a cāis corporeis. ¶ Scd̓o vlteriꝰ apparet ꝙ in vlceribꝰ ꝓprie dictꝭſemꝑ ē aliꝗd cū ſolutiōe cōtinui cōiūctū qd̓ indicat diuerſum modū curatiōis a curatiōe q̄ debet̉ ſolutiōi cōtinui:vn̄ eſt ſolutio cōtinui: ſꝫ cū vulneribꝰ nō eſt alia diſpoſitio cōiuncta q̄ indicet aliud medicamen debere adminiſtrari qd̓ ſit alteriꝰ nature ab illo qd̓ curat ſolutionē continui: ⁊ propterea vulnꝰ cū quo ē deperditio carnis cū ſolūin eo intēdit̉ generatio carnis adhuc dr̄ vulnꝰ. Cū aūt ꝑꝑaliqd̓ accidēs accidit multiplicari humiditatē in loco rōne cuiꝰ cōuenit poſtea ſibi mūdificatio ⁊ abſterſio q̄ noncōpetit ſolutiōi cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui eſt dicit̉ vlcus.¶ Et propterea ē ītelligēdū vlteriꝰ ꝙ vlcus non īmeritopōt dici ſolutio cōtinui manifeſta cōpoſita: vulnus aūt ſolutio cōtinui ſimplex manifeſta: ſimplex nō ꝗdē: qꝛ in ip̄onon poffit cadere cōpoſitio alterius morbi: qm̄ in vulnere a quo facta ē deperditio carnis ꝑꝑ īciſioneꝫ eſt cōpoſitio alteriꝰ morbi: ſicut dicit Gal̓. in teg. ⁊ 3º de īge. ſani. ſꝫdicit̉ ſimplex: qꝛ ꝑꝑ talē eōpoſitionē nō indicat̉ diuerſusmodus medicaminū adminiſtrari debere: nā lꝫ ꝓpter cōpoſitionē ſit ibi diuerſa ītētio: hāc tamē diuerſaꝫ ītētionēvnus modus medicamē cōplet. Ulcus aūt dicit̉ hoc mōeſſe ſolutio cōtinui cōpoſita: ⁊ ꝓpterea ſub tractatu vlcerum cōprehendit̉ modus curationis fiſtulaꝝ cauernarū⁊ vlcerū putridoꝝ: ⁊ vl̓r omniū cū ꝗbꝰ alia diſpoſitio eſtcōiuncta: rōne cuiꝰ iudicat̉ diuerſuꝫ medicamen adminiſtrari debere: ⁊ hec ē ītentio Aui. ſiquis ſubtiliter aduertat. 4ª fen. pͥmi canonis ca. de ſolutiōe cōtinui. Iſta etiaꝫpoſſunt extrahi ex his q̄ dicunt̉ 3º. ⁊ 4º de inge. ſani. Etꝓ ꝯpleta declaratione iſtoꝝ recurras ad ſcriptū qd̓ ibi fecimus putans non minus eē vtilius iſto. Scd̓o intelligeꝙ qn̄ Auic. dicit. ⁊ qn̄ facit ſaniem ⁊ pus noīat̉ vlcꝰ: ꝙ fanies vr̄ hͦ referri ad ſaniem laudabilē: pus āt refert̉ ad illaudabilē. Ueꝝ ē ꝙ aliqn̄ auctores cōiter vtroqꝫ mō vtūtur ad vtrumqꝫ. Deinde cum dicit.¶ Et non facit pͥus niſi ꝓpterea ꝙ cibusqui venit ad ea cōuertitur ad corruptione propter debilitatem mēbri: ⁊ quoniāp̄pter debilitatē ſuā reſoluūtur ad ipſuꝫ⁊ attrahuntur verſus ipſum ſuperfluitates membroꝝ vicinātiuꝫ ei: aut proptervnguēta mollificantia membꝝ ⁊ liniētiaipſuꝫ cū hūiditate ſua ⁊ vnctuoſitate ſua¶ In iſta ꝑte qꝛ in vlceribus gn̓atur ſanies aut pus on̄ditcauſas ꝑ qͣs gn̓atur ſanies ⁊ pͥus in vlceribus. ⁊ duo facitpº ponit cām gn̄alem ꝑꝑ qua gn̓atur ſanies in vlcere. 2ºin ſpāli on̄dit cām gn̄ationis ſaniei illaudabilis: ⁊ on̄ditdiuerſitates que in ipſa ꝯtingunt. 2ª ibi. (Et ꝙ eſt de gn̄epus ſubtile ⁊cͣ.) ¶ Circa primam parteꝫ ē intelligendumꝙ duplicem ponit cauſam per quam ſanies generaturin membro. vnam ꝗdem cauſam ponit q̄ eſt ſicut princi-