Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
95r
Einzelbild herunterladen
 

De vlce. in vl̓iTractatusIII

Ieui ideſt humido. Et ratio huius eſt: qꝛ medicina ficcacōpetit corpori ficco: minus ſicca corpori humido:dragantum ē ſicciꝰ aloe. Alio poteſt exponi vt referatur hoc ad pondera: exponitur ſic. Primū eoꝝ ideſtmum pondus iſtarum medicinaꝝ .ſ. que eſt pars vna ſumatur in corpore graui. ſcd̓m eoꝝ ideſt ſcd̓m pondusquod eſt pars media ſumatur in corpore leui: vnde ſi visadminiſtrare dragantum: vt quādo .ſ. vis facere medicinam cauſticā cōponere eam cum thure adminiſtra partem .i. ipſius in corpore ſicco: ſed in corpore hūido adminiſtra partem .5. thuris partem .i. Si autem vis adminiſtrare aloe thus: vt qꝛ velis facere medicinam incarnatiuam cōglutinatiuam: tūc adminiſtra aloēs in corpore ficco partem .i. ſed in corpore humido partē. 5. cauſahuiꝰ apparet ex dictis: corticis thuris: ſupple ſume cuꝫmedicinis predictis in corpore graui: ideſt ſicco partemvnam: thuris ipſiꝰ groſſi pinguis in corpore leui: id eſt humido pars vna. Et cauſa huius eſt: quia cortex ē ſicciorthure vt dictū eſt: ideo in corpore ſicco competit cortexin humido autem thus: ſint contenti ſemper ea ambo .i.ſint contenta ambo corꝑa .ſ. ſic cuꝫ lene: ex tali compoſitione medicinaꝝ ſiue velis facere medicinā cauſticāſiue velis facere medicinaꝫ glutinatiuaꝫ: viſcoſam: ꝗain vtroqꝫ corpore fit cōpoſitio medicinarum reſpiciēdocomplexionem naturalem ipſorum: aliud quod Auicē.dicit patet ⁊cͣ. Explicit tractatus ſecundus de vulneribꝰ. Incipit tractatus tertius de vlce ribus. Sermo vniuerſalis de vlceribus.Cap̄. .i.Icera generātur a vulneribus etab exituris eruptis a puſtulię:ſolutio cōtinuitatis in carne quādo facit ſanieꝫ pus noīat̉ vlcuſ. In precedentibus tractatibus Aui. d̓dit modū curationis ſolutionis cōtinuitatis eſt attritio cōtuſio ſimilium ipſi ẜm accidūt in mebris carnoſis. In parte iſtaeſt tractatus tertiꝰ. Fen quarte dat modū curationis ſolūte cōtinuitatis in mēbris carnoſis dicit̉ vlcus. Et diuiditur hec pars in partes duas. In pͥma parte determinatvlceribus oſtēdendo modū generatiōis eoꝝ differentias diuerſitates in eis cōtingūt. in ſcd̓a docet moduꝫcurationis eorū ẜm oēs illas diuerſitates. ſcd̓a ibi. Scias oīa vſcera īdigent exiccatiōe quadā. Prima in duas. pͥmo ponit modū ẜm quē generant̉ vlcera cās eoꝝ:oſtēdit etiā quid eſt vlcus: ſcd̓o on̄dit diuerſitates que cadunt in vlceribus cauſas etiā accidētiū quorūdā ī eiscōtingunt. ſcd̓a ibi. (Et vlcera ſunt apparētia ſūt habētia ꝓfunditatē. Prima in duas. pͥmo oſtendit cās modos generationis vlceris: oſtēdit etiā quid eſt vlcus. ſecundo: quia ad vlcus conſequitur ſanies pͥus oſtenditcauſas propter quas generatur pus ſanies in vlceribꝰ.ſecunda ibi. (Et non facit pus ⁊cͣ.) ¶Circa pͥmam parteꝫintelligi debet vt habeatur intentio Aui. differētia ē inter vulnꝰ vlcus: qꝛ vulnus dr̄ ſolutio cōtinuitatis ſenſibilis: nōdū ſit in ipſo generatio ſaniei: ſꝫ vlcus dr̄ſolutio cōtinui manifeſta ſenſibilis: cuꝫ in ipſa ſit generatio ſaniei large ſumēdo ſaniē ſiue ſit bona laudabilisſiue mala: ſed vlcꝰ dr̄ eſſe ſolutio cōtinuitatis manifeſta: vulnus dr̄ cōmuniter ſolutio cōtinui ex recēti tꝑe facta abſqꝫ ibi ſit aggregatio ſaniei: vlcus aūt eſt ſolutiocōtinui: verbi gr̄a: ſicut quādo in vulnere ꝑꝑ aliqd̓ accidens ſit aggregatio hūiditatis cōſolidationē eiꝰ ꝓhibꝫ hinc eſt etiā vulnera trāſeūt in vlcera: aūt ecōuerſo. Ex quo vlteriꝰ manifeſte apparet cuꝫ generatio ſaniei fiat ex aliqͣ materia defluete ad mēbꝝ: vel aggregatain mēbro perfecte cōuerti pōt. Iſta aūt materia cum

diſruptiōe carnis pōt niſi aut in vulnere aut in ap̄ate qd̓ aggregat ſaniē: qꝛ tūc in ipſo facta eſt manifeſta diſruptio in carne aut humoribꝰ acutis ex ꝗbus acciditcarnē corrodi diſſolui ex ꝗbus humoribꝰ fiunt puſtulecorroſiue: hoc ē qd̓ Aui. dicit: vlcera tm̄ generātur ex tribus .ſ. aut a vulneribꝰ aūt a b exituris ſūt corrupte autex puſtulis ſupple a ꝗbus accidit ambulatio corroſioin mēbro: qͣlia ſunt pruna ignis ꝑſicus ſil̓ia: illudcordat ei qd̓ ipſe dixit etiā in ſcd̓a fen. pͥmi canonis: cāevlceꝝ aūt ſunt ap̄ata aperiunt̉ aut plaga aut bothorſe comedūt ex ꝗbꝰ vlteriꝰ manifeſte apparet vlcera a pͥmitiua īmediate generari poſſūt ſicut vulnera qꝛin pͥmo occurſu cāe diſrūpētis ſolutiōeꝫ cōtinui ē poſſibile ſaniē generari: ſꝫ .ſ. vlcera oīa generant̉ a cāis corporeis. Scd̓o vlteriꝰ apparet in vlceribꝰ ꝓprie dictꝭſemꝑ ē aliꝗd ſolutiōe cōtinui cōiūctū qd̓ indicat diuerſum modū curatiōis a curatiōe debet̉ ſolutiōi cōtinui:vn̄ eſt ſolutio cōtinui: ſꝫ vulneribꝰ eſt alia diſpoſitio cōiuncta indicet aliud medicamen debere adminiſtrari qd̓ ſit alteriꝰ nature ab illo qd̓ curat ſolutionē continui: propterea vulnꝰ quo ē deperditio carnis ſolūin eo intēdit̉ generatio carnis adhuc dr̄ vulnꝰ. aūt ꝑꝑaliqd̓ accidēs accidit multiplicari humiditatē in locone cuiꝰ cōuenit poſtea ſibi mūdificatio abſterſio noncōpetit ſolutiōi cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui eſt dicit̉ vlcus. Et propterea ē ītelligēdū vlteriꝰ vlcus non īmeritopōt dici ſolutio cōtinui manifeſta cōpoſita: vulnus aūt ſolutio cōtinui ſimplex manifeſta: ſimplex ꝗdē: qꝛ in ip̄onon poffit cadere cōpoſitio alterius morbi: qm̄ in vulnere a quo facta ē deperditio carnis ꝑꝑ īciſioneꝫ eſt cōpoſitio alteriꝰ morbi: ſicut dicit Gal̓. in teg. de īge. ſani. ſꝫdicit̉ ſimplex: qꝛ ꝑꝑ talē eōpoſitionē indicat̉ diuerſusmodus medicaminū adminiſtrari debere: lꝫ ꝓpterpoſitionē ſit ibi diuerſa ītētio: hāc tamē diuerſaꝫ ītētionēvnus modus medicamē cōplet. Ulcus aūt dicit̉ hoceſſe ſolutio cōtinui cōpoſita: ꝓpterea ſub tractatu vlcerum cōprehendit̉ modus curationis fiſtulaꝝ cauernarū vlcerū putridoꝝ: vl̓r omniū ꝗbꝰ alia diſpoſitio eſtcōiuncta: rōne cuiꝰ iudicat̉ diuerſuꝫ medicamen adminiſtrari debere: hec ē ītentio Aui. ſiquis ſubtiliter aduertat. fen. pͥmi canonis ca. de ſolutiōe cōtinui. Iſta etiaꝫpoſſunt extrahi ex his dicunt̉. de inge. ſani. Et ꝯpleta declaratione iſtoꝝ recurras ad ſcriptū qd̓ ibi fecimus putans non minus vtilius iſto. Scd̓o intellige qn̄ Auic. dicit. qn̄ facit ſaniem pus noīat̉ vlcꝰ: fanies vr̄ referri ad ſaniem laudabilē: pus āt refert̉ ad illaudabilē. Ueꝝ ē aliqn̄ auctores cōiter vtroqꝫ vtūtur ad vtrumqꝫ. Deinde cum dicit. Et non facit pͥus niſi ꝓpterea cibusqui venit ad ea cōuertitur ad corruptione propter debilitatem mēbri: quoniāp̄pter debilitatē ſuā reſoluūtur ad ipſuꝫ attrahuntur verſus ipſum ſuperfluitates membroꝝ vicinātiuꝫ ei: aut proptervnguēta mollificantia membꝝ liniētiaipſuꝫ hūiditate ſua vnctuoſitate ſua In iſta ꝑte qꝛ in vlceribus gn̓atur ſanies aut pus on̄ditcauſas qͣs gn̓atur ſanies pͥus in vlceribus. duo facit ponit cām gn̄alem ꝑꝑ qua gn̓atur ſanies in vlcere.in ſpāli on̄dit cām gn̄ationis ſaniei illaudabilis: on̄ditdiuerſitates que in ipſa ꝯtingunt. ibi. (Et eſt de gn̄epus ſubtile ⁊cͣ.) Circa primam parteꝫ ē intelligendum duplicem ponit cauſam per quam ſanies generaturin membro. vnam ꝗdem cauſam ponit eſt ſicut princi-