Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
148v
Einzelbild herunterladen
 

FenDe fractura ſpatule.IIIII.

trahit̉ furcula ī duas extrēitates: tūc fac ſedere īfirmū ſuper ſedē miniſter teneat adiutoriū ī ē furcula fractaEt extēdat adiutoriū ad ſuꝑiora īferiora: iteꝝ extendatceruicē humeꝝ. Et medicꝰ eqͦt digitꝭ ſuis illd̓ qd̓ eſteminēs īpellēdo illd̓ qd̓ ē emineꝫ: cōmouēdo an̄ retroqd̓ ē cōcauū. Et ſi īdiget ī illo extēſiōe pōat medicꝰ ſub titiſſico pilā magnā d̓pilis: vt eleuet cubitū donec approxīet ip̄ꝫ coſtis: qm̄ extēdet̉ ẜꝫ vult. Et ſubdit ſi fur cula icidit̉ ad īteriora: obedit attractōe medici: tūcſternę īfirmū ſuꝑ collū ſuū: pōe ſub hūero puluīar gibboſū: d̓merge humeꝝ eiꝰ īferiꝰ donec eleuet̉ ados furcule: deinde eqͥ ip̄ꝫ ſtringe. Deinde cum dicit. Qd̓ ſi īfirmꝰ iuenerit pucturā ex deambulatōe manꝰ ſuꝑ ip̄ꝫ tūc fruſtū pūgit ip̄ꝫẜꝫ ſcitū ergo ſcīde aufer fruſtū fiat illud a te facilitate: ꝓpͥe ſi fuerit fruſtūſubtꝰ: vt diſrūpas ſi phac pectoris intromitte īſtr̄m ꝯſeruans ſi phac pectorisſub oſſe: d̓in̄ frāge os. Qd̓ ſi accideritap̄a cal̓ꝫ: tūc ſue ſciſſurā īcarna. Et ſiaccit apa cal̓ꝫ tūc īfūde pl̓uillos cuꝫ oleoaliquo: ſi dittit̉ caput adiutorij apd̓ fracturā fruſto furcl̓e ad īferiora: tūc opꝫvt ſuſpēdat̉ adiutoriū ligamēto latoeleuet̉ ad ꝑte ceruicis: ſi fruſtū furculefuerit īclinatū ad ſuꝑiora: illd̓ ꝗdē paꝝfit: tūc ſuſpēdat adiutoriū: ſꝫ reſupinaillū cuiꝰ ē furcl̓a fracta ſuꝑ dorſum ſuū:ſubtilia regimē eiꝰ ſtriget̉ furcula ī meſe minꝰ. De ſurcl̓a at dixerūt furcula ſeiūgit̉ ex latere ītriſecō: qm̄ anexa ēpectori ſeicta ex eo: ꝑꝑ hoc mouet̉ ex hoc latere: ſi ꝑcutiat̉ exteriꝰ vehemēter ſeꝑet̉: tūc ip̄a equet̉ curat curatiōe qua curatur cum frangitur. Poit curā qn̄ fruſtū aliqd̓ lederet: oīc ſic: ſi īfirmꝰ īuenerit pūcturā ex d̓ambulatōe manꝰ ſuꝑ pectꝰ: tūc fruſtū pūgit: ſtrīge aufer illd̓ fruſtū: talis ablatio fiatfacilitate: pone īſtr̄m qd̓ cuſtodit ſiphac pectoris: d̓in̄ incide os extrahe: ſi accit apa cal̓m: tūc ſue fiſſurā īcarna. Et ſi acciat ap̄a calidū: tūc īfūde puluillos ī oleoro. Et ſubdit ſi caput adiutorij dimittit̉ .i. d̓primit̉ apd̓fracturā: tūc oꝫ vt ſuſpēdat̉ ligamēto lato: eleuet̉ adꝑtē ceruicis. Et ſi fruſtū furcule fuerit īclinatū ad ſuꝑioratūc oꝫ vt ſuſpēdat̉ adiutoriū: ſꝫ reſupīa ip̄ꝫ cuiꝰ furcula ē fracta ſuꝑ dorſū ſuū. Et ſubtilia regimē: reſtaurabit̉furcula ī mēſe minꝰ. Et ſubdit ꝗdā antiꝗ dixeruntfurcula ſtrīgit̉ a late̓ ītriſe co: qm̄ ē ānexa pectori: ſeiūcta a pectore: ꝑꝑ mouet̉ furcl̓a .i. diſlocat̉ ex late̓: ſi ſeꝑet̉ ꝑcutiat̉ exteriꝰ tūc ap̄a equat̉. Dein̄ dicit. Extreitas vero eiꝰ ſeꝗtur hūeꝝ ſeparat̉ ab eo diſtocat̉ pl̓imū: qm̄ lacertus hꝫ duo capita ꝓhibet ab hochibet eaꝫ iteꝝ caput ſpatule: mouet̉furcula motu vehemēti: qm̄ ip̄a ē poſi

ta niſi vt ſeꝑet̉ pectꝰ tm̄ dilatet ip̄m:pter hoc fcā ē furcula hoī ſoli inter reliqͥaīalia. Qd̓ ſi accīat ei diſlocatio ex luctamīe: aut re alia ſil̓i huic: tūc ip̄a eqͥt̉ ītromittat̉ ad locū ſuū māu puluill̓ plurimis ponūt̉ ſuꝑ ligamēto qd̓ opꝫ.ꝯueīt hec curatio extrēitati hūeri ite ſeꝑat̉: reducit ad locū ſuuꝫ. Etilld̓ quo ligat̉ furcula huero ē hūerꝰ o5cartilaginoſū: ip̄ꝫ īgroſſat̉ ī macilētis remouet̉ exiſtimat ille cui ē exꝑietia caput adiutorij ſeꝑatū ē: exiuitde loco ſuo: caput .n. ſpatule vr̄ tūc vnū etvr̄ locꝰ a quo ꝑmutatū ē ꝯcauū: veꝝ oꝫ vtdiſtīguat ſignificatōibꝰ qͥs exꝑiemur pꝰ. On̄dit quomō extrēitas furcule diſiocat̉: dic̄ ſic:extrēitas furcule q̄ſeꝗt̉ hūeꝝ ſeꝑat̉ ab hūero diſlocatur pl̓imū. qm̄ lacertꝰ hn̄s duo capita ꝓhibet diſtocariEt caput ſpatule ꝓhibet furcula mouet̉ motu vehemēti qm̄ furcula ē poſita niſi vt ſeparet pectꝰ dilatetip̄ꝫ: facta ē furcula hoī ſoli īter reliqua aīalia. Et ſubdit: ſi furcule accidat diſlocatio aut ex luctamine aut exre aliqͣ: tūc ip̄a furcula equat̉ ītromittit̉ ad locū ſuū cuꝫmanu puluillis pl̓imis ponūt̉ ſuꝑ ligamēto qd̓oꝫ: curatio ꝯueīt extrēitati hūeri ſeparat̉. Et ſubdit illd̓ quo ligat̉ furcula hūero ē os cartilaginoſū: taleos īgroſſat̉ ī macilētis: iſtud os remoueat̉ a loco ſuoextimat ille cui ē exꝑiētia caput ſpatule ſit diſlocatū exiuit de loco ſuo: verūtn̄ oꝫ vt diſtiguat̉ ſignificatōibꝰ. De fractura ſpatule.Patule ꝗdē locꝰ latus paꝝ frāgit̉.Pl̓imū .n. qd̓ accit fractura eiusaccit margibꝰ lateribꝰ fruſtisqn̄ accīt cognoſcit̉ tactu: illd̓ qd̓ ſeꝗt̉ea de pūctura. Ueꝝ pl̓imū accīt ei ſciſſura qua ſignificat aſperitas cognoſcit̉ tactu dolore locali: pūctura ſi fuerit: lꝫſint r̄liqͣ ſigna: fortaſſe accīt fractura adīteriora ſignificat ip̄aꝫ īciſio accidenscrepitatio lenis quā ꝑcipit auditꝰ cuꝫ crepitat miſer ea: īuenit̉ attractioneꝫmanus qua cōſeꝗtur dolorem.¶Poſito capº fractura furcule: ponit capᵐ fracturaſpatule: duo facit: qꝛ pͥmo p̄mittit. pōit curā. ibi. Cura eiꝰ ē. Dicit ſic pͥma ꝑte: locꝰ latꝰ ſpatule paꝝ frangitur: pl̓imū .n. qd̓ accidit de fractura ſpatule accidit ī marginibꝰ lateribꝰ ſpatule fruſtis eiꝰ. Et qn̄ fractura ſpatule accit cognoſcit̉ tactu illd̓ qd̓ ſeꝗt̉ de pūctura. Ue pl̓imū accit ei ſciſſura quaꝫ ſignificat aſꝑitas aſꝑitascognoſcit̉ tactu dolore locali pūctura: dato ſintrelique fiſſure ſubdit ſortaſſe accit ſpatule fracturatiteriora: ſignificat ipſā crepitatio quā recipit auditꝰ: etīuenit̉ dolor in loco. Deinde cum dicit. Et cura eiꝰ iteꝝ eſt ſubtiliatio manusbonitas ꝯueniētie īpulſiōis ab īferioribꝰ